Vikipedio eowiki https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikipedio Vikipedia diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Portalo Portala diskuto Projekto Projekta diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk Topic 0 1377 9417006 9372926 2026-06-29T14:25:14Z ThomasPusch 1869 /* Historio */ 9417006 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|nuntempa ŝtato|[[Antikva Grekio]]}} {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = {{Fremdlingve|el|Ελληνική Δημοκρατία}} | transskribo = ''Ellinikí Dhimokratía'' | eonomo = Helena Respubliko | flago = [[Dosiero:Flago-de-Grekio.svg|120px|Flago de Grekio]] | blazono = [[Dosiero:Coat_of_arms_of_Greece.svg|120px|Blazono de Grekio]] | nacia himno = [[Imnos is tin Eleftherian]] | lokigo-bildo = [[Dosiero:EU-Greece.svg|Lokigo|270px]] | lingvoj = [[greka lingvo|greka]] | ĉefurbo = [[Ateno]] (3.027 mil) | religio = [[Ortodoksismo]] | km2 = 131.945 | akvo = 0.8669 | loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} | loĝantaro-jaro = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝdenso = 81 | valuto = [[Eŭro]] | valuta kodo = EUR | horzono = +2 (en somero +3) | ttt = gr | landkodo = GR | tel = 30 | politika sistemo = [[Respubliko|Demokratia respubliko]] | ŝtatestro = | ĉefministro = | nacia tago = [[25-a de marto]] | sendependeco = [[1829]] | de kiu = la [[Otomana Imperio]] | nacia devizo = }} {{mapo de Grekio}} [[Dosiero:GreekPrefecturesNumbered.png|eta|Provincoj de Grekio.]] '''Grekio''', '''Grekujo''' aŭ '''Helaso''' (oficiale la '''Helena Respubliko''' resp. '''Greka Respubliko''', {{lang-el|Ελλάδα|aŭ=Ελληνική Δημοκρατία}}) estas lando en [[Balkana duoninsulo]], ankaŭ sur la centoj da insuloj de [[Egea Maro|Egea]], [[Ionia Maro|Ionia]] kaj [[Mediteraneo|Mediteranea]] maroj. Grekio limas kun [[Bulgario]], [[Albanio]], [[Nord-Makedonio]] kaj [[Turkio]]. == Bazaj informoj == * '''Naturo:''' la plej granda insulo estas [[Kreto]], la plej alta pinto monto [[Olimpo]], [[Makedonio (Grekio)|Makedonio]] (2.917 m). * '''Urboj:''' [[Tesaloniko]] (789 mil), [[Patraso]] (214 mil), [[Iraklio (urbo)|Iraklio]] (174 mil), [[Lariso (urbo)|Lariso]] (162 mil), [[Volo (urbo)|Volo]] (144 mil). * '''Administra divido:''' 13 administraj regionoj ("periferioj", greke περιφέρεια) kaj 52 provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas Νομός, do "nomos"). La dek tri regionoj estas [[Atiko]], [[Epiro (administra regiono)|Epiro]], [[Ioniaj Insuloj (administra regiono)|Ioniaj Insuloj]], [[Kreto]], [[Meza Grekio]], [[Meza Makedonio]], [[Norda Egeo]], [[Okcidenta Grekio]], [[Okcidenta Makedonio]], [[Orienta Makedonio kaj Trakio]], [[Peloponezo (administra regiono)|Peloponezo]], [[Suda Egeo]] kaj [[Tesalio]]. * '''Loĝantaro:''' 10.816 mil (2011), inter ili Grekoj - 91,56%. * '''Etnaj minoritatoj:''' Valaĥoj (ĉ. 140 000); turkoj (ĉ. 60 000); pomakoj (ĉ. 30 000); albanoj; bulgardevenaj slavoj. * '''Eksporto:''' vesto, [[olivoleo]], [[frukto]], [[tabako]], naftoproduktoj. * '''GNP:''' totala - 195 mlrd $; pokapa - 18.002$. * '''Monunuo:''' ekde 1999 [[Eŭro]] EUR (= 100 leptoj: greke λεπτό [lepto], plurale λεπτά [lepta]), antaŭe la [[moderna greka draĥmo]] * '''Organizoj:''' [[UNO]] ([[1945]]), [[NATO]], [[EU]] == Geografio == La plej suda duoninsulo estas [[Moreo]], kiu kune kun la cetero de la kontinenta Grekio formas la plej sudan parton de la duoninsulo de [[Balkanio]]. La [[Triĥonida (lago)|lago Triĥonida]] ({{lang-el|Λίμνη Τριχωνίδα|ligilo=ne}}) estas la plej granda natura lago de Grekio, post la lago Granda Prespo (kiu tamen ne estas tuta en Grekio). Por administracio rigardu la artikolojn [[Regionaj unuoj de Grekio]] kaj [[Regionoj de Grekio]]. == Historio == {{Ĉefartikolo|Historio de Grekio}} En [[1829]] Grekio akiris [[Greka milito de sendependigo|sendependecon]] de la [[Osmanida imperio]], kiel [[reĝlando Grekio]], sed tion sekvis tuta vico da politikaj renversoj, inter kiuj elstaris la [[Dua Greka Respubliko]], kaj militaj diktaturoj, ĉefe post la [[diktaturo de la koloneloj|puĉo de la koloneloj]]. Moderna demokratia respubliko formiĝis en [[1975]]. Dum la [[Dua Mondmilito]] Grekion okupis potencoj de Akso; pli precize: [[Nazia Germanio]], [[Italio]] kaj [[Bulgario]]. La [[batalo de Grekio]] aŭ ''Operaco Marita'' estis la invado de la Reĝlando Grekio fare de la fortoj de la Akso dum la [[Dua Mondmilito]], en kiu tiuj batalis kontraŭ la aliancanoj (Grekio kaj la [[Komunumo de Nacioj]]). Aparte grava estis la [[Batalo de Kreto]]. Dume funkciis la [[Greka kontraŭnazia rezistmovado]]. Ĝi daŭris ĝis la retiriĝo de la germanaj kaj bulgaraj trupoj en oktobro 1944. Tiam startis malfacila kunvivado inter la diversaj frakcioj de la rezistado kio rezultis en la [[Greka Enlanda Milito]]. De la restarigo de la demokratio tre ofte la eventoj de la politiko kaj de la politikaj sukcedoj ege rilatis al la surstrata agado ĉefe de studentoj kaj junuloj, sed ne nur. Tiele oni povas resumi:: * En [[1973]] [[:en:Athens_Polytechnic_uprising|studentaj protestoj]] kontraŭ la [[Diktaturo de la koloneloj|militista diktaturo]], estrita de [[Georgios Papadopoulos]] kaj [[Dimitrios Ioannidis]], estis subpremitaj perforte de polico kaj tio akcelis la falon de tiu diktaturo. * En [[1974]] en balotado venkis la konservativa partio kaj ekprezidentis [[Konstantino Karamanlis]], onklo de la posta ĉefministro [[Kostas Karamanlis]]. * En [[1981]] Grekio eniris en la [[EU]] kaj venkis en balotado la [[Socialisma partio (Grekio)|socialisma partio]] de [[Andreas Papandreu]]. * En [[1985]] rememoro de la studenta insurekcio de 1973 konvertiĝis en denovaj perfortaĵoj inter policanoj kaj studentoj. * En [[1991]] novaj surstrataj violentoj inter manifestaciantoj kaj policanoj post la mortigo de instruisto dum protestoj kontraŭ la reformo de la instrusistemo. * En [[1995]] novaj violentoj inter studentoj kaj policanoj. Granda detruo en [[Ateno]]. * En [[1999]] novaj atakoj de policanoj kontraŭ manifestaciantoj kontraŭ vizito de [[Bill Clinton]]. Atakoj de [[anarkiisto]]j kontraŭ financaj kaj ŝtataj institucioj. * En [[2003]] grupoj de anarkiistoj kaj radikaluloj kontraŭstaris la policon okaze de la Pintokunsido de la [[EU]] en [[Saloniko]]. * En [[2004]] venkis en balotado la konservativa partio de [[Kostas Karamanlis]]. * En [[2007]] okazis tajdo da [[Incendio|incendioj]] tra la tuta Grekio, kaj oni kuligpis malefikecon kaj [[Korupto|koruptadon]] de la registaro. Tamen la konservativa partio denove venkis. * En decembro [[2008]] okazis surstrataj bataloj de policanoj kontraŭ studentoj. == Politiko == La [[Registaro de Grekio]] (greke Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας; oficiale: La Registaro de la Helena Respubliko kaj ankaŭ La helena registaro) estas la registara instanco de Grekio, establita en sia nuna formo en 1974. La registaro funkcias en la ĉefurbo Ateno. La gvida figuro en la registaro estas la Ĉefministro de Grekio. Li rekomendas al la Prezidanto la nomumon de ministroj kaj vicministroj. La ĉefministro, la ministroj kaj iliaj deputitoj estas membroj de la Konsilio de Ministroj, kiu estas la supera decida komitato. Kutime la ministroj kaj iliaj deputitoj estas membroj kaj laboras en la parlamento. La vicministroj ne estas membroj de la registaro. La [[prezidanto de Grekio]] estas la grekia [[ŝtatestro]]. La nuna postenulo, [[Konstantinos Tasoulas ]], prenis sian oficon la 13-an de marto 2025. En la [[respubliko]] Grekio, ŝtato kun [[parlamenta demokratio]], la taskoj de la ŝtatestro parte limiĝas je ceremoniaj funkcioj kaj la politikaj funkcioj havas malvastajn limojn. == Administracio == La [[Regionoj de Grekio]] (greke Περιφέρειες της Ελλάδας) estas la oficialaj regionaj administraciaj dividoj de Grekio. La lando dividas al 13 regionojn (naŭ sur la kontinenta parto de lando kaj kvar insulaj grupoj), kiuj plis subdividas en 54 prefektujoj. # [[Atiko]] # [[Meza Grekio]] # [[Meza Makedonio]] # [[Kreto (insulo)|Kreto]] # [[Orienta Makedonio kaj Trakio]] # [[Epiro (administra regiono)|Epiro]] # [[Ioniaj insuloj]] # [[Norda Egeo]] # [[Peloponezo (administra regiono)|Peloponezo]] # [[Suda Egeo]] # [[Tesalio]] # [[Okcidenta Grekio]] # [[Okcidenta Makedonio]] == Ekonomio == [[Dosiero:Greece_Product_Exports_(2019).svg|alternative=Graphical depiction of Greece's product exports in percent for 2019.|eta|Proporcia reprezento de eksportataj produktoj de Grekio, 2019]] Grekio estas [[Bonfaro|bonfara]] ŝtato kie larĝa [[publika sektoro]] kontribuas ĉirkaŭ 50% de [[MEP]]. [[Turismo en Grekujo|Turismo]] estas tre grava branĉo de la ekonomio de la lando, kun granda parto de MEP kaj fremdvaluta enspezo. En 2001, Grekio aliĝis al la [[Eŭrozono]] kaj ekde tiam la [[laŭleĝa pagilo]] estas la eŭro (anstataŭ la [[Draĥmo (Moderno)|draĥmo]] kiu estis uzata ĝis tiam). Grekio estis inter la ĉefaj profitantoj de la eniro en la Eŭropan Union kaj la helpo kiun ĝi ricevis de la Unio sumiĝas al 2,6% de la [[Malneta Nacia Produkto|malneta nacia produkto]]. MNP kreskis je jara rapideco de 4% averaĝe de 2003 ĝis 2007, interalie kiel rezulto de registaraj investoj ligitaj al aranĝado de la [[Somera Olimpiko 2004|Atenaj Olimpikoj]] (2004). La greka [[komerca floto]] estas la plej granda en la mondo, kaj la [[Ŝipkonstruado|ŝipindustrio]] estas grava branĉo de la greka ekonomio. La nacia aviadkompanio de Grekio estas [[Aegean Airlines]]. == Turismo == {{Ĉefartikolo|Turismo en Grekujo}} '''Turismo en Grekujo''' estas unu el la plej gravaj sektoroj de la landa ekonomio. [[Grekujo]] estas unu el la plej vizitataj turismejoj de [[Eŭropo]] ekde proksimume 1970. Turismo estas stimulata de vasta ŝato al [[Kulturo de Grekio|greka kulturo]] kaj [[Historio de Grekio|greka historio]], kiun spegulas ĝiaj 19 mondaj heredaĵoj laŭ [[Unesko]], inter la [[Listo de mondaj heredaĵoj|plej multaj por unu lando]] en Eŭropo kaj en la mondo,<ref name="Unesco">{{cite web|title=Greece Properties inscribed on the World Heritage List (19)|access-date=2025-05-26|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/gr|publisher=[[UNESCO]] }}</ref> kaj de ĝiaj longa marbordo, multaj insuloj, kaj belaj strandoj. <ref>{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=NusCmIGiCg8C&pg=PA369&dq=%22Glorious+beaches%22+Greece&ei=DA4JSd-cJ5rStQPLqqyQAg |title=Greece |edition=7th|first1=Paul |last1=Hellander |first2=Kate |last2=Armstrong |date=2006 |publisher=[[Lonely Planet]]|isbn=978-1740597500 |pages=1-772|via=[[Google Books]]}}</ref> En 2023 Grekujo estis la 10-a plej vizitata lando de la mondo, kun proksimume 33 milionoj da turistoj.<ref>{{cite web|url=https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/ |title=Ranked: The 10 Most Visited Countries in 2023|date=2024-06-24 |first=Bruno |last=Venditti |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528092946/https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/|archive-date=2025-05-28 }}</ref> ==Kulturo== {{Ĉefartikolo|Kulturo de Grekio|Fonduso Helena por Kulturo|Centro por la Greka Lingvo}} ===Festoj=== * [[Datreveno de la Ne]] {{Ĉefartikolo|Greka kuirarto}} == Heredaĵoj == <!--* Apolona templo -... Kiu el la multaj? Kaj se klaras kiu celiĝas, kie estas artikolo pri la templo? --> * [[Delfo]] * [[Atena Akropolo]] * [[Partenono]] * [[Atoso|monto Atoso]] * insulo kaj urbo [[Rodiso]] * [[Olimpio]] * [[Kreto (insulo)|Kreto]] * [[helena civilizo]] === Grekaj epopeoj === * [[Iliado|Iliada]] * [[Odiseado|Odisea]] ([[8-a jarcento a.K.]]) == Esperanto en Grekio == [[Enciklopedio de Esperanto - G|EdE-G]] La unua esperantisto en Grekio estis Em. Dragoumis en Ateno (1904). Favoraj artikoloj aperis en diversaj gazetoj, kiel "Akropolis", "Deltion" kaj "Psiĥiatria kaj Neŭrologia Revuo" de d-ro [[Simonidis Vlavianos]], sed mem la movado ne ekfloris. La movado ekkomenciĝis en 1905 en la tiama princlando Samos sur la samnoma insulo ([[Osmana imperio|antaŭmilita Turkio]]). Pioniro estis d-ro [[Anakreon Stamatiadis|A. Stamatiadis]], kiu 8. dec. 1906 en la urbo [[Vathi]] fondis E-Societon (SES) kun 11 anoj. Kurson gvidis la fondinto-prez. por 24 personoj, ĉiuj troveblaj en la [[Adresaro de la Esperantistoj|adresaro de Zamenhof]]; la plej malnova sub la n-ro 12.151. Aliaj kursoj funkciis en la komerca lernejo kaj en la mastruma lernejo por knabinoj. Stranga epizodo provizore haltigis la progreson. Malklera vilaĝano ŝerce persvadita de du advokatoj, ke Esperanto estas nur formo de [[framasonismo]], kiu sendube havas [[Kontraŭklerikala|kontraŭreligian]] celon, sukcesis konvinki kelkajn fanatikulojn en la najbara vilaĝo, ke ili punu la malpiajn esperantistojn. Trideko da ili, armitaj per bastonegoj, forkegoj, kap-rompiloj kaj hakiloj iris rekte al la ejo de SES kaj, trovinte neniun pro la trofrueco de la horo, kontentiĝis per tio, ke ili disrompis la kadron de Zamenhof-portreto kaj la bibliotekon, dispecigis la librojn kaj difektis ĉiujn meblojn. Krome ili kriadis, ke ili revenos por mortigi la esperantistojn, se ili daŭrigus kunveni en la ejo. La princo-reganto malpermesis la agadon de SES kun la preteksto, ke per la regula funkciado de SES la publika ordo estas malhelpita. La nova princo-reganto 13 sept. 1907 denove permesis la societan agadon, kaj SES tuj pliiĝis, tiutempe kalkulinte 235 anojn. La ateston pri studado akiris 90 E-istoj, inter ili la princino [[Heleno Kopasis]], fondintino de Virina E Grupo. En jan. 1909 estis ekeldonita la gazeto Greklingva E-ano; pri kiu la samosa deputitaro decidis, ke ĝi fariĝu ŝtata kaj presita senpage en la princa presejo, kaj surportu sur ĝia unua paĝo la princlandan blazonon. Okazis leĝa decido ankaŭ pri la reprezentado oficiala de Samos ĉe la [[5-a UK]], kiun rolon plenumis Stamatiadis. La entuziasmon pro la sukcesoj bone esprimis granda E koncerto en la urba teatro. Venis ankoraŭ pli favora leĝo sub n-ro 2342 la 8 okt.1910, kiu E-n enkondukis kiel devigan fakon en ĉiujn lernejojn de Samos. Laŭ la Grek-lingva E-isto de dec. 1911 E estis instruata en 31 urboj kaj urbetoj de 50 geinstruistoj por 1740 gelernantoj. La movado etendiĝis el Samos al la ĉirkaŭaj urboj kaj insuloj en Grekujo (kaj Turkujo). En Patraso [[Paul Bünemann]] laboris por la antaŭenpuŝo de E, gvidante en 1909 du sukcesajn kursojn. En [[Etolio-Akarnanio|Etolikon]] de la provinco de [[Mesolongi|Mesolonghi]] [[Georgo Sokos]] fondis grupetoj, en apr. 1909. En [[Artao (urbo)|Arta]] [[G. Demetrio Konstantopoulos|D.G. Konstantopoulos]] fondis grupon samjare. Eta moviĝo estis observata en aliaj grekaj urboj, kiel en [[Pireo]], (f-ino [[Mario Tsantas]]), Sira, Paksos, Volo, [[Lamia]], Tripoliso kaj en la insulo Kreto, kie [[J. J. Serkedakis]] fondis societon. En jul. 1925 Stamatiadis reveninta post longa restado el [[Konstantinopolo]] revigligis la dormintan SES en [[Samoso (insulo)|Samoso]], aperigis dum unu jaro gazeton Samosa E-isto. De aŭg. 1926 Stamatiadis loĝis en Ateno; kaj laŭ lia iniciato la ministro de instruado eldonis cirkuleron (n-ro.57.363, 28 okt. 1926.) pri la [[Instruado de Esperanto|instruado de E]] en ĉiuj instruistaj lernejoj de elementa kaj mezgrada instruado; senpagajn kursojn gvidis la iniciatinto: La ministeria cirkulero sub n-ro 65.8%, 7 nov. 1931 rilatas la daŭrigon de la instruado de E en la instruistaj lernejoj, en la [[Gimnazio|gimnazioj]] kaj la pedagogia altlernejo. Krome la ĉefdirektoro de [[P. T. T.|PTT]] aprobis la instruadon de E en siaj lernejoj, kaj mem Stamatiadis gvidis la kursojn. En 1927 li gvidis 2 specialajn kursojn ankaŭ por 44 policistoj. En 1926 fondiĝis [[Helena Esperanto-Asocio|Helena E Asocio]], la fondintoj estis: [[Klisthenis Filaretos]], [[Aristovoulis Zannos]], d-ro Stamatiadis, V. Nikolaidis Mihaelo Manousos, [[Aleksandro Eŭstathianos]], [[Konstanteno Stekos]], [[Miltiado Mangivas]], s-ino [[Roksano Manoussou|Roksano M. Manouso]], s-ino Pantelaki, [[Petro Duzinas]]. Post Athen kun siaj 7 E Asocioj (Atena Studenta E Grupo, fondita en 1928, ''E-ista Akademio'', ''Helena Virina E Ligo'' ambaŭ fonditaj en 1929) E atingis en [[Saloniko|Saloniki]] sub la tiama gvidado de [[Johano SPATHARIS|Johano Spatharis]] pli da progresoj, ol en ĉiuj aliaj urboj. (Sukcesoj en PTT, Universitato kaj en la ĉirkaŭurboj.) Aliaj lokoj, kie estas movado. Pireo, Halkis; Akrata; [[Stavroupolis]] (Ĉiam Antaŭen), Kavalla, [[Aleksandropolis|Aleksandroupolis]], [[Edessa|Edeasa]], Drama, Serras, [[Joannina|Johannina]], Florina, [[Mitileno (insulo)|Mitileno]], Kreto ([[Heraklio|Heraklion]]; [[Retimno (provinco)|Rethimno]]), [[Ksilokastro]] (La Sincereco), Kitkis, Kakovatos (Olimpio) kaj fine Andricaina kaj [[Patraso]] kaj 4 E-Grupoj en la insulo [[Cyprus]] per la zorgoj kaj perdistancaj E-kursoj de Stamatiadis. [[HEA]] en 1931 eksiĝis el K. R. kaj ne plu kunlaboras kun [[ICK]]. ===Greklingva esperantisto=== GREKLINGVA ESPERANTISTO estis organo de la grekaj esperantistoj eldonita de la [[Samosa Esperanta Societo]] dum la komenco de 20-a jarcento. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Grekujo|s=Kategorio:Grekio|ReVo=greki}} {{Div col|cols = 3}} * [[Antikva Grekio]] * [[Kulturo de Grekujo]] * [[Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2004]] * [[Helena mitologio]] * [[Helenigo]] * [[Bizanca imperio]] * [[Bizanco]] * [[Osmanida imperio]] * [[Ponto Rio-Antirio]] * [[Tuthelenismo]] * [http://www.sarti-info.cjb.hu/ Sarti Info] * [[Greci]] * [[Listo de urboj de Grekio]] * [[Landnomoj]] * [[Greka-turka milito (1919-1922)]] * [[Cirilo kaj Metodo]] * [[Armenoj en Grekio]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{el}}) * {{ueavikio|Grekujo|{{paĝonomo}}}} ({{eo}}) * [http://www.eoearth.org/article/Greece?topic=49460 Greka geografio (''The Encyclopedia of Earth'')] ({{en}}) * [http://www.parliament.gr paĝoj de la greka parlamento] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101210205021/http://www.parliament.gr/ |date=2010-12-10 }} * [http://www.gnto.gr/?langID=2 oficialaj paĝoj de la greka turisma organizaĵo] * [http://www.gogreece.com pliaj turismaj paĝoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170504011457/http://www.gogreece.com/ |date=2017-05-04 }} * [http://www.traveldir.org/greece/ pliaj ligoj al turismaj paĝoj pri Grekio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060418092557/http://www.traveldir.org/greece/ |date=2006-04-18 }} * [http://vitrifolk.apinc.org/costumes-grece.html tradiciaj vestoj de Grekio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060831032017/http://vitrifolk.apinc.org/costumes-grece.html |date=2006-08-31 }} * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/ Grekio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210109063832/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/ |date=2021-01-09 }} en [[Monda faktolibro de CIA]] {{Membroŝtatoj de la Eŭropa Unio}} {{NATO}} {{Ŝtatoj en Eŭropo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Grekio| ]] [[Kategorio:Ŝtatoj de la Eŭropa Unio]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1821]] [[Kategorio:Membroj de la Nordatlantika Traktat-Organizo]] d6e2uygm2bzt1ecyg1gwembn9vmlur1 9417008 9417006 2026-06-29T14:26:00Z ThomasPusch 1869 {{ministerioj de Grekio}} 9417008 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|nuntempa ŝtato|[[Antikva Grekio]]}} {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = {{Fremdlingve|el|Ελληνική Δημοκρατία}} | transskribo = ''Ellinikí Dhimokratía'' | eonomo = Helena Respubliko | flago = [[Dosiero:Flago-de-Grekio.svg|120px|Flago de Grekio]] | blazono = [[Dosiero:Coat_of_arms_of_Greece.svg|120px|Blazono de Grekio]] | nacia himno = [[Imnos is tin Eleftherian]] | lokigo-bildo = [[Dosiero:EU-Greece.svg|Lokigo|270px]] | lingvoj = [[greka lingvo|greka]] | ĉefurbo = [[Ateno]] (3.027 mil) | religio = [[Ortodoksismo]] | km2 = 131.945 | akvo = 0.8669 | loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} | loĝantaro-jaro = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝdenso = 81 | valuto = [[Eŭro]] | valuta kodo = EUR | horzono = +2 (en somero +3) | ttt = gr | landkodo = GR | tel = 30 | politika sistemo = [[Respubliko|Demokratia respubliko]] | ŝtatestro = | ĉefministro = | nacia tago = [[25-a de marto]] | sendependeco = [[1829]] | de kiu = la [[Otomana Imperio]] | nacia devizo = }} {{mapo de Grekio}} [[Dosiero:GreekPrefecturesNumbered.png|eta|Provincoj de Grekio.]] '''Grekio''', '''Grekujo''' aŭ '''Helaso''' (oficiale la '''Helena Respubliko''' resp. '''Greka Respubliko''', {{lang-el|Ελλάδα|aŭ=Ελληνική Δημοκρατία}}) estas lando en [[Balkana duoninsulo]], ankaŭ sur la centoj da insuloj de [[Egea Maro|Egea]], [[Ionia Maro|Ionia]] kaj [[Mediteraneo|Mediteranea]] maroj. Grekio limas kun [[Bulgario]], [[Albanio]], [[Nord-Makedonio]] kaj [[Turkio]]. == Bazaj informoj == * '''Naturo:''' la plej granda insulo estas [[Kreto]], la plej alta pinto monto [[Olimpo]], [[Makedonio (Grekio)|Makedonio]] (2.917 m). * '''Urboj:''' [[Tesaloniko]] (789 mil), [[Patraso]] (214 mil), [[Iraklio (urbo)|Iraklio]] (174 mil), [[Lariso (urbo)|Lariso]] (162 mil), [[Volo (urbo)|Volo]] (144 mil). * '''Administra divido:''' 13 administraj regionoj ("periferioj", greke περιφέρεια) kaj 52 provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas Νομός, do "nomos"). La dek tri regionoj estas [[Atiko]], [[Epiro (administra regiono)|Epiro]], [[Ioniaj Insuloj (administra regiono)|Ioniaj Insuloj]], [[Kreto]], [[Meza Grekio]], [[Meza Makedonio]], [[Norda Egeo]], [[Okcidenta Grekio]], [[Okcidenta Makedonio]], [[Orienta Makedonio kaj Trakio]], [[Peloponezo (administra regiono)|Peloponezo]], [[Suda Egeo]] kaj [[Tesalio]]. * '''Loĝantaro:''' 10.816 mil (2011), inter ili Grekoj - 91,56%. * '''Etnaj minoritatoj:''' Valaĥoj (ĉ. 140 000); turkoj (ĉ. 60 000); pomakoj (ĉ. 30 000); albanoj; bulgardevenaj slavoj. * '''Eksporto:''' vesto, [[olivoleo]], [[frukto]], [[tabako]], naftoproduktoj. * '''GNP:''' totala - 195 mlrd $; pokapa - 18.002$. * '''Monunuo:''' ekde 1999 [[Eŭro]] EUR (= 100 leptoj: greke λεπτό [lepto], plurale λεπτά [lepta]), antaŭe la [[moderna greka draĥmo]] * '''Organizoj:''' [[UNO]] ([[1945]]), [[NATO]], [[EU]] == Geografio == La plej suda duoninsulo estas [[Moreo]], kiu kune kun la cetero de la kontinenta Grekio formas la plej sudan parton de la duoninsulo de [[Balkanio]]. La [[Triĥonida (lago)|lago Triĥonida]] ({{lang-el|Λίμνη Τριχωνίδα|ligilo=ne}}) estas la plej granda natura lago de Grekio, post la lago Granda Prespo (kiu tamen ne estas tuta en Grekio). Por administracio rigardu la artikolojn [[Regionaj unuoj de Grekio]] kaj [[Regionoj de Grekio]]. == Historio == {{Ĉefartikolo|Historio de Grekio}} En [[1829]] Grekio akiris [[Greka milito de sendependigo|sendependecon]] de la [[Osmanida imperio]], kiel [[reĝlando Grekio]], sed tion sekvis tuta vico da politikaj renversoj, inter kiuj elstaris la [[Dua Greka Respubliko]], kaj militaj diktaturoj, ĉefe post la [[diktaturo de la koloneloj|puĉo de la koloneloj]]. Moderna demokratia respubliko formiĝis en [[1975]]. Dum la [[Dua Mondmilito]] Grekion okupis potencoj de Akso; pli precize: [[Nazia Germanio]], [[Italio]] kaj [[Bulgario]]. La [[batalo de Grekio]] aŭ ''Operaco Marita'' estis la invado de la Reĝlando Grekio fare de la fortoj de la Akso dum la [[Dua Mondmilito]], en kiu tiuj batalis kontraŭ la aliancanoj (Grekio kaj la [[Komunumo de Nacioj]]). Aparte grava estis la [[Batalo de Kreto]]. Dume funkciis la [[Greka kontraŭnazia rezistmovado]]. Ĝi daŭris ĝis la retiriĝo de la germanaj kaj bulgaraj trupoj en oktobro 1944. Tiam startis malfacila kunvivado inter la diversaj frakcioj de la rezistado kio rezultis en la [[Greka Enlanda Milito]]. De la restarigo de la demokratio tre ofte la eventoj de la politiko kaj de la politikaj sukcedoj ege rilatis al la surstrata agado ĉefe de studentoj kaj junuloj, sed ne nur. Tiele oni povas resumi:: * En [[1973]] [[:en:Athens_Polytechnic_uprising|studentaj protestoj]] kontraŭ la [[Diktaturo de la koloneloj|militista diktaturo]], estrita de [[Georgios Papadopoulos]] kaj [[Dimitrios Ioannidis]], estis subpremitaj perforte de polico kaj tio akcelis la falon de tiu diktaturo. * En [[1974]] en balotado venkis la konservativa partio kaj ekprezidentis [[Konstantino Karamanlis]], onklo de la posta ĉefministro [[Kostas Karamanlis]]. * En [[1981]] Grekio eniris en la [[EU]] kaj venkis en balotado la [[Socialisma partio (Grekio)|socialisma partio]] de [[Andreas Papandreu]]. * En [[1985]] rememoro de la studenta insurekcio de 1973 konvertiĝis en denovaj perfortaĵoj inter policanoj kaj studentoj. * En [[1991]] novaj surstrataj violentoj inter manifestaciantoj kaj policanoj post la mortigo de instruisto dum protestoj kontraŭ la reformo de la instrusistemo. * En [[1995]] novaj violentoj inter studentoj kaj policanoj. Granda detruo en [[Ateno]]. * En [[1999]] novaj atakoj de policanoj kontraŭ manifestaciantoj kontraŭ vizito de [[Bill Clinton]]. Atakoj de [[anarkiisto]]j kontraŭ financaj kaj ŝtataj institucioj. * En [[2003]] grupoj de anarkiistoj kaj radikaluloj kontraŭstaris la policon okaze de la Pintokunsido de la [[EU]] en [[Saloniko]]. * En [[2004]] venkis en balotado la konservativa partio de [[Kostas Karamanlis]]. * En [[2007]] okazis tajdo da [[Incendio|incendioj]] tra la tuta Grekio, kaj oni kuligpis malefikecon kaj [[Korupto|koruptadon]] de la registaro. Tamen la konservativa partio denove venkis. * En decembro [[2008]] okazis surstrataj bataloj de policanoj kontraŭ studentoj. == Politiko == La [[Registaro de Grekio]] (greke Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας; oficiale: La Registaro de la Helena Respubliko kaj ankaŭ La helena registaro) estas la registara instanco de Grekio, establita en sia nuna formo en 1974. La registaro funkcias en la ĉefurbo Ateno. La gvida figuro en la registaro estas la Ĉefministro de Grekio. Li rekomendas al la Prezidanto la nomumon de ministroj kaj vicministroj. La ĉefministro, la ministroj kaj iliaj deputitoj estas membroj de la Konsilio de Ministroj, kiu estas la supera decida komitato. Kutime la ministroj kaj iliaj deputitoj estas membroj kaj laboras en la parlamento. La vicministroj ne estas membroj de la registaro. La [[prezidanto de Grekio]] estas la grekia [[ŝtatestro]]. La nuna postenulo, [[Konstantinos Tasoulas ]], prenis sian oficon la 13-an de marto 2025. En la [[respubliko]] Grekio, ŝtato kun [[parlamenta demokratio]], la taskoj de la ŝtatestro parte limiĝas je ceremoniaj funkcioj kaj la politikaj funkcioj havas malvastajn limojn. == Administracio == La [[Regionoj de Grekio]] (greke Περιφέρειες της Ελλάδας) estas la oficialaj regionaj administraciaj dividoj de Grekio. La lando dividas al 13 regionojn (naŭ sur la kontinenta parto de lando kaj kvar insulaj grupoj), kiuj plis subdividas en 54 prefektujoj. # [[Atiko]] # [[Meza Grekio]] # [[Meza Makedonio]] # [[Kreto (insulo)|Kreto]] # [[Orienta Makedonio kaj Trakio]] # [[Epiro (administra regiono)|Epiro]] # [[Ioniaj insuloj]] # [[Norda Egeo]] # [[Peloponezo (administra regiono)|Peloponezo]] # [[Suda Egeo]] # [[Tesalio]] # [[Okcidenta Grekio]] # [[Okcidenta Makedonio]] == Ekonomio == [[Dosiero:Greece_Product_Exports_(2019).svg|alternative=Graphical depiction of Greece's product exports in percent for 2019.|eta|Proporcia reprezento de eksportataj produktoj de Grekio, 2019]] Grekio estas [[Bonfaro|bonfara]] ŝtato kie larĝa [[publika sektoro]] kontribuas ĉirkaŭ 50% de [[MEP]]. [[Turismo en Grekujo|Turismo]] estas tre grava branĉo de la ekonomio de la lando, kun granda parto de MEP kaj fremdvaluta enspezo. En 2001, Grekio aliĝis al la [[Eŭrozono]] kaj ekde tiam la [[laŭleĝa pagilo]] estas la eŭro (anstataŭ la [[Draĥmo (Moderno)|draĥmo]] kiu estis uzata ĝis tiam). Grekio estis inter la ĉefaj profitantoj de la eniro en la Eŭropan Union kaj la helpo kiun ĝi ricevis de la Unio sumiĝas al 2,6% de la [[Malneta Nacia Produkto|malneta nacia produkto]]. MNP kreskis je jara rapideco de 4% averaĝe de 2003 ĝis 2007, interalie kiel rezulto de registaraj investoj ligitaj al aranĝado de la [[Somera Olimpiko 2004|Atenaj Olimpikoj]] (2004). La greka [[komerca floto]] estas la plej granda en la mondo, kaj la [[Ŝipkonstruado|ŝipindustrio]] estas grava branĉo de la greka ekonomio. La nacia aviadkompanio de Grekio estas [[Aegean Airlines]]. == Turismo == {{Ĉefartikolo|Turismo en Grekujo}} '''Turismo en Grekujo''' estas unu el la plej gravaj sektoroj de la landa ekonomio. [[Grekujo]] estas unu el la plej vizitataj turismejoj de [[Eŭropo]] ekde proksimume 1970. Turismo estas stimulata de vasta ŝato al [[Kulturo de Grekio|greka kulturo]] kaj [[Historio de Grekio|greka historio]], kiun spegulas ĝiaj 19 mondaj heredaĵoj laŭ [[Unesko]], inter la [[Listo de mondaj heredaĵoj|plej multaj por unu lando]] en Eŭropo kaj en la mondo,<ref name="Unesco">{{cite web|title=Greece Properties inscribed on the World Heritage List (19)|access-date=2025-05-26|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/gr|publisher=[[UNESCO]] }}</ref> kaj de ĝiaj longa marbordo, multaj insuloj, kaj belaj strandoj. <ref>{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=NusCmIGiCg8C&pg=PA369&dq=%22Glorious+beaches%22+Greece&ei=DA4JSd-cJ5rStQPLqqyQAg |title=Greece |edition=7th|first1=Paul |last1=Hellander |first2=Kate |last2=Armstrong |date=2006 |publisher=[[Lonely Planet]]|isbn=978-1740597500 |pages=1-772|via=[[Google Books]]}}</ref> En 2023 Grekujo estis la 10-a plej vizitata lando de la mondo, kun proksimume 33 milionoj da turistoj.<ref>{{cite web|url=https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/ |title=Ranked: The 10 Most Visited Countries in 2023|date=2024-06-24 |first=Bruno |last=Venditti |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528092946/https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/|archive-date=2025-05-28 }}</ref> ==Kulturo== {{Ĉefartikolo|Kulturo de Grekio|Fonduso Helena por Kulturo|Centro por la Greka Lingvo}} ===Festoj=== * [[Datreveno de la Ne]] {{Ĉefartikolo|Greka kuirarto}} == Heredaĵoj == <!--* Apolona templo -... Kiu el la multaj? Kaj se klaras kiu celiĝas, kie estas artikolo pri la templo? --> * [[Delfo]] * [[Atena Akropolo]] * [[Partenono]] * [[Atoso|monto Atoso]] * insulo kaj urbo [[Rodiso]] * [[Olimpio]] * [[Kreto (insulo)|Kreto]] * [[helena civilizo]] === Grekaj epopeoj === * [[Iliado|Iliada]] * [[Odiseado|Odisea]] ([[8-a jarcento a.K.]]) == Esperanto en Grekio == [[Enciklopedio de Esperanto - G|EdE-G]] La unua esperantisto en Grekio estis Em. Dragoumis en Ateno (1904). Favoraj artikoloj aperis en diversaj gazetoj, kiel "Akropolis", "Deltion" kaj "Psiĥiatria kaj Neŭrologia Revuo" de d-ro [[Simonidis Vlavianos]], sed mem la movado ne ekfloris. La movado ekkomenciĝis en 1905 en la tiama princlando Samos sur la samnoma insulo ([[Osmana imperio|antaŭmilita Turkio]]). Pioniro estis d-ro [[Anakreon Stamatiadis|A. Stamatiadis]], kiu 8. dec. 1906 en la urbo [[Vathi]] fondis E-Societon (SES) kun 11 anoj. Kurson gvidis la fondinto-prez. por 24 personoj, ĉiuj troveblaj en la [[Adresaro de la Esperantistoj|adresaro de Zamenhof]]; la plej malnova sub la n-ro 12.151. Aliaj kursoj funkciis en la komerca lernejo kaj en la mastruma lernejo por knabinoj. Stranga epizodo provizore haltigis la progreson. Malklera vilaĝano ŝerce persvadita de du advokatoj, ke Esperanto estas nur formo de [[framasonismo]], kiu sendube havas [[Kontraŭklerikala|kontraŭreligian]] celon, sukcesis konvinki kelkajn fanatikulojn en la najbara vilaĝo, ke ili punu la malpiajn esperantistojn. Trideko da ili, armitaj per bastonegoj, forkegoj, kap-rompiloj kaj hakiloj iris rekte al la ejo de SES kaj, trovinte neniun pro la trofrueco de la horo, kontentiĝis per tio, ke ili disrompis la kadron de Zamenhof-portreto kaj la bibliotekon, dispecigis la librojn kaj difektis ĉiujn meblojn. Krome ili kriadis, ke ili revenos por mortigi la esperantistojn, se ili daŭrigus kunveni en la ejo. La princo-reganto malpermesis la agadon de SES kun la preteksto, ke per la regula funkciado de SES la publika ordo estas malhelpita. La nova princo-reganto 13 sept. 1907 denove permesis la societan agadon, kaj SES tuj pliiĝis, tiutempe kalkulinte 235 anojn. La ateston pri studado akiris 90 E-istoj, inter ili la princino [[Heleno Kopasis]], fondintino de Virina E Grupo. En jan. 1909 estis ekeldonita la gazeto Greklingva E-ano; pri kiu la samosa deputitaro decidis, ke ĝi fariĝu ŝtata kaj presita senpage en la princa presejo, kaj surportu sur ĝia unua paĝo la princlandan blazonon. Okazis leĝa decido ankaŭ pri la reprezentado oficiala de Samos ĉe la [[5-a UK]], kiun rolon plenumis Stamatiadis. La entuziasmon pro la sukcesoj bone esprimis granda E koncerto en la urba teatro. Venis ankoraŭ pli favora leĝo sub n-ro 2342 la 8 okt.1910, kiu E-n enkondukis kiel devigan fakon en ĉiujn lernejojn de Samos. Laŭ la Grek-lingva E-isto de dec. 1911 E estis instruata en 31 urboj kaj urbetoj de 50 geinstruistoj por 1740 gelernantoj. La movado etendiĝis el Samos al la ĉirkaŭaj urboj kaj insuloj en Grekujo (kaj Turkujo). En Patraso [[Paul Bünemann]] laboris por la antaŭenpuŝo de E, gvidante en 1909 du sukcesajn kursojn. En [[Etolio-Akarnanio|Etolikon]] de la provinco de [[Mesolongi|Mesolonghi]] [[Georgo Sokos]] fondis grupetoj, en apr. 1909. En [[Artao (urbo)|Arta]] [[G. Demetrio Konstantopoulos|D.G. Konstantopoulos]] fondis grupon samjare. Eta moviĝo estis observata en aliaj grekaj urboj, kiel en [[Pireo]], (f-ino [[Mario Tsantas]]), Sira, Paksos, Volo, [[Lamia]], Tripoliso kaj en la insulo Kreto, kie [[J. J. Serkedakis]] fondis societon. En jul. 1925 Stamatiadis reveninta post longa restado el [[Konstantinopolo]] revigligis la dormintan SES en [[Samoso (insulo)|Samoso]], aperigis dum unu jaro gazeton Samosa E-isto. De aŭg. 1926 Stamatiadis loĝis en Ateno; kaj laŭ lia iniciato la ministro de instruado eldonis cirkuleron (n-ro.57.363, 28 okt. 1926.) pri la [[Instruado de Esperanto|instruado de E]] en ĉiuj instruistaj lernejoj de elementa kaj mezgrada instruado; senpagajn kursojn gvidis la iniciatinto: La ministeria cirkulero sub n-ro 65.8%, 7 nov. 1931 rilatas la daŭrigon de la instruado de E en la instruistaj lernejoj, en la [[Gimnazio|gimnazioj]] kaj la pedagogia altlernejo. Krome la ĉefdirektoro de [[P. T. T.|PTT]] aprobis la instruadon de E en siaj lernejoj, kaj mem Stamatiadis gvidis la kursojn. En 1927 li gvidis 2 specialajn kursojn ankaŭ por 44 policistoj. En 1926 fondiĝis [[Helena Esperanto-Asocio|Helena E Asocio]], la fondintoj estis: [[Klisthenis Filaretos]], [[Aristovoulis Zannos]], d-ro Stamatiadis, V. Nikolaidis Mihaelo Manousos, [[Aleksandro Eŭstathianos]], [[Konstanteno Stekos]], [[Miltiado Mangivas]], s-ino [[Roksano Manoussou|Roksano M. Manouso]], s-ino Pantelaki, [[Petro Duzinas]]. Post Athen kun siaj 7 E Asocioj (Atena Studenta E Grupo, fondita en 1928, ''E-ista Akademio'', ''Helena Virina E Ligo'' ambaŭ fonditaj en 1929) E atingis en [[Saloniko|Saloniki]] sub la tiama gvidado de [[Johano SPATHARIS|Johano Spatharis]] pli da progresoj, ol en ĉiuj aliaj urboj. (Sukcesoj en PTT, Universitato kaj en la ĉirkaŭurboj.) Aliaj lokoj, kie estas movado. Pireo, Halkis; Akrata; [[Stavroupolis]] (Ĉiam Antaŭen), Kavalla, [[Aleksandropolis|Aleksandroupolis]], [[Edessa|Edeasa]], Drama, Serras, [[Joannina|Johannina]], Florina, [[Mitileno (insulo)|Mitileno]], Kreto ([[Heraklio|Heraklion]]; [[Retimno (provinco)|Rethimno]]), [[Ksilokastro]] (La Sincereco), Kitkis, Kakovatos (Olimpio) kaj fine Andricaina kaj [[Patraso]] kaj 4 E-Grupoj en la insulo [[Cyprus]] per la zorgoj kaj perdistancaj E-kursoj de Stamatiadis. [[HEA]] en 1931 eksiĝis el K. R. kaj ne plu kunlaboras kun [[ICK]]. ===Greklingva esperantisto=== GREKLINGVA ESPERANTISTO estis organo de la grekaj esperantistoj eldonita de la [[Samosa Esperanta Societo]] dum la komenco de 20-a jarcento. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|n=Kategorio:Grekujo|s=Kategorio:Grekio|ReVo=greki}} {{Div col|cols = 3}} * [[Antikva Grekio]] * [[Kulturo de Grekujo]] * [[Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2004]] * [[Helena mitologio]] * [[Helenigo]] * [[Bizanca imperio]] * [[Bizanco]] * [[Osmanida imperio]] * [[Ponto Rio-Antirio]] * [[Tuthelenismo]] * [http://www.sarti-info.cjb.hu/ Sarti Info] * [[Greci]] * [[Listo de urboj de Grekio]] * [[Landnomoj]] * [[Greka-turka milito (1919-1922)]] * [[Cirilo kaj Metodo]] * [[Armenoj en Grekio]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{el}}) * {{ueavikio|Grekujo|{{paĝonomo}}}} ({{eo}}) * [http://www.eoearth.org/article/Greece?topic=49460 Greka geografio (''The Encyclopedia of Earth'')] ({{en}}) * [http://www.parliament.gr paĝoj de la greka parlamento] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101210205021/http://www.parliament.gr/ |date=2010-12-10 }} * [http://www.gnto.gr/?langID=2 oficialaj paĝoj de la greka turisma organizaĵo] * [http://www.gogreece.com pliaj turismaj paĝoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170504011457/http://www.gogreece.com/ |date=2017-05-04 }} * [http://www.traveldir.org/greece/ pliaj ligoj al turismaj paĝoj pri Grekio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060418092557/http://www.traveldir.org/greece/ |date=2006-04-18 }} * [http://vitrifolk.apinc.org/costumes-grece.html tradiciaj vestoj de Grekio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060831032017/http://vitrifolk.apinc.org/costumes-grece.html |date=2006-08-31 }} * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/ Grekio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210109063832/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/ |date=2021-01-09 }} en [[Monda faktolibro de CIA]] {{Membroŝtatoj de la Eŭropa Unio}} {{NATO}} {{Ŝtatoj en Eŭropo}} {{ministerioj de Grekio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Grekio| ]] [[Kategorio:Ŝtatoj de la Eŭropa Unio]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1821]] [[Kategorio:Membroj de la Nordatlantika Traktat-Organizo]] 4hw4sfvb9ix2hyv79te3u1ae21jxvx5 0 1379 9417251 9387566 2026-06-30T00:41:37Z Pettend 214084 Aldonis valuton 9417251 wikitext text/x-wiki {{ne konfuzu|Gernezejo (insulo)}} {{Informkesto lando |nomoenlokalingvo = Bailiwick of Guernsey <small>({{en}})</small><br /> Bailliage de Guernesey<small> ([[Franca lingvo|france]])</small> |transskribo = |eonomo = voktujo Gernezejo |flago = [[Dosiero:Flago-de-Gernezejo.svg|150ra]] |blazono = [[Dosiero:Coat of arms of Guernsey.svg|120px]] |priskribo de blazono= &nbsp; <!-- neniu --> |nacia himno = |nacia devizo = |lokigo-bildo = [[Dosiero:Uk_map_guernsey.png|250ra|Situo de Gernezejo]] |oficiala lingvo = [[Angla lingvo|angla]], [[Franca lingvo|franca]] |lingvoj = [[Angla lingvo|angla]], lokaj dialektoj ''Guernésiais'', ''Sercquiais'' |ĉefurbo = [[Sanktpeterporto]] |religio = |km2 = 78 |akvo = 0 |loĝantoj = |loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} |loĝantaro-jaro = {{WikidataLoĝantaroDato}} |loĝdenso = 836.3 |vivlongeco = |valuto = [[Gernezeja pundo]], [[brita pundo]] |valuta kodo = GBP |horzono = |ttt = gg |landkodo = GG |tel = 44-1481 |politika sistemo = dependaĵo de la [[Britio|brita]] krono |ŝtatestro = [[reĝo]] [[Karlo, princo de Kimrujo|Karlo la 3-a]] (ekde [[2022]]), titolata "la duko" |ĉefministro = |nacia tago = |sendependeco = |de kiu = |esperanto-asocio = |MEP = |MEP jaro = |MEP pokapa = | kesteroj = {{informkesto geografiaĵo|insularo |subŝablono = jes |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GG |mapo lokumilo = Gernezejo |mapo1 lokumilo = iso |mapo2 lokumilo = Manika markolo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 8 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Atlantiko |parenco1 = Arkta oceano |parenco_tipo = Akvejo }} }} [[dosiero:Channel Islands.svg|eta|Mapo de la manikaj insuloj]] [[Dosiero:Guernsey sm02.png|eta|maldekstra|180px|Mapo de Gernezejo]] La distrikto (voktujo) '''Gernezejo''' ({{lang-en|Guernsey}}) estas teritorio en la [[Manika markolo]] apud la marlimo de [[Normandio]], ligita al la [[Brita Krono]], do formale ĝi estas [[krondependaĵoj de la brita monarkio|krondependaĵo de la brita monarkio]]. Geografie ĝi apartenas al la [[Manikinsuloj]], kaj la sudaj kaj orientaj bordoj de la unuopaj insuloj estas en la [[Sanmala golfo]] de la [[Manika markolo]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la voktujo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Kune kun la [[Gernezejo (insulo)|samnoma insulo]], ĝi inkluzivas ankaŭ [[Alderney]], [[Sark]], [[Herm]], [[Jethou]], [[Brecqhou]] kaj aliajn insuletojn. Kvankam la defendo de ĉi insuloj estas la respondeco de Britio, Gernezejo ne estas parto de Britio, sed estas aparta posedaĵo de la Brita Krono, simila al [[Manksinsulo]]. Gernezejo ankaŭ neniam estis membro de [[Eŭropa Unio]]. == La Manikinsuloj == Al la [[Manikinsuloj]] apartenas: * '''voktujo {{Gernezejo}}:''' insuloj [[Gernezejo (insulo)|Gernezejo]], [[Alderney]], [[Brechou]], [[Herm]], [[Jethou]], [[Sark]] * '''voktujo {{Ĵerzejo}}:''' insuloj [[Jersey]], Minquiers, Ecréhous == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * http://www.gov.gg <!-- Ŝtatoj de Gernezejo --> * http://www.guernseytouristboard.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060804042703/http://www.guernseytouristboard.com/ |date=2006-08-04 }} <!-- Gernezejo Turismo --> * http://www.thisisguernsey.com <!-- Jen Gernezejo --> * http://www.mapquest.com/maps/map.adp?formtype=address&searchtype=address&country=GB&addtohistory=&address=&city=guernsey&zipcode= <!-- Mapo de Gernezejo --> {{Komunumo de Nacioj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Gernezejo| ]] [[Kategorio:Manikinsuloj]] [[Kategorio:Britio]] [[Kategorio:Krondependaĵoj de la brita monarkio]] 9zmysijazwxb2mtimz8hru2i6sywhlp 0 1380 9417176 9387373 2026-06-29T21:02:37Z Pettend 214084 Aldonis valuton 9417176 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|insulo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GG |mapo lokumilo = Gernezejo |mapo1 lokumilo = iso |mapo2 lokumilo = Manika markolo |mapo = |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 8 |situo = voktujo {{Gernezejo}}, <br/>{{Manikinsuloj}} |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Manika Markolo |parenco_tipo = Akvejo |libera1 = [[gernezeja pundo]] |libera1 tipo = [[Valuto]] }} [[dosiero:Channel Islands.svg|eta|Mapo de la manikaj insuloj]] [[Dosiero:guernsey sm02.png|250ra|eta|Mapo de la distrikto de Gernezejo]] '''Gernezejo''' aŭ '''Gvernsejo''' ({{lang-en|Guernsey}}, {{prononco|'''gernzi'''}}) estas la ĉefa insulo de la samnoma distrikto (historie voktujo) [[Gernezejo]]. == Geografio == Ĉe koordinatoj 49,28,N kaj 2,35, Okcid., [[Aldernejo]], [[Gernezejo]], [[Herm]], [[Sark]], kaj aliaj pli malgrandaj insuloj havas totalan areon de 78&nbsp;km² kaj marbordon de ĉirkaŭ 50&nbsp;km. Per si mem, la insulo de Gernezejo havas totalan areon de 25 63&nbsp;km². Gernezejo situas je nur 48&nbsp;km okcidente de la marbordo de [[Francio|franca]] [[Normandio]] kaj je 121&nbsp;km sude de [[Weymouth]] en Anglio kaj en la Golfo de [[Saint-Malo]]. [[Lihou]], [[tajda insulo]], estas ligita al Gernezejo de [[digvojo]] malkovrita dum malalta [[tajdo]]; la tereno estas ĉefe ebena kun kelkaj montetoj sudokcidente. Altaĵoj varias tra la insularo el marnivelo ĝis 114 [[m]]) ĉe Le Moulin de Sark. La plej alta punkto en Gernezejo estas Hautnez (110 m), en Aldernejo ĉe Le Rond But (93 m), en Jethou (75.6 m) kaj en Herm (98 m). Gernezejo mem enhavas du ĉefajn geografiajn regionojn, la ''Haut Pas'' [oPA] (Alta Pasejo), alta suda ebenaĵo, kaj la ''Bas Pas'' [baPA] (Malalta Pasejo), malalta kaj sabla norda regiono. Ĝenerale, la ''Haut Pas'' estas la plej kampara el ambaŭ, kaj la ''Bas Pas'' estas pli loĝeja kaj industria. Estas granda [[haveno]] de profunda akvo ĉe [[Sanktpeterporto]] (''St Peter Port''). La [[klimato]] estas mezvarma kun mildaj vintroj kaj freŝaj, sunaj someroj. La plej varmaj monatoj estas aŭgusto kaj septembro, kiam temperaturoj estas ĝenerale ĉirkaŭ 20&nbsp;{{GdC|}}. Mezaveraĝe, la plej malvarma monato estas februaro, kun mezaveraĝe semajna ĉefa aertemperaturo de 6&nbsp;{{GdC|}}. Mezaveraĝa semajna ĉefa aertemperaturo atingas 16&nbsp;{{GdC|}} en aŭgusto. Neĝo apenaŭ falas kaj rarege restas, sed ĉiukaze ĉio okazus en februaro. La temperaturo rare malsupreniras sub frosto, kvankam frostaj ventoj el Arkto povas veni. La plej humidaj monatoj laŭpluve estas mezaveraĝe decembro (averaĝe 108mm), novembro (averaĝe 98mm) kaj januaro (averaĝe 89mm). Julio estas averaĝe la plej suna monato kun kalkulitaj 250 horoj de suno; decembro la malpli kun nur 50 sunaj horoj.<ref>http://www.metoffice.gov.gg/index1024.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080904180537/http://www.metoffice.gov.gg/index1024.html |date=2008-09-04 }} Meteorologia Observejo</ref> 50% de la tagoj estas nubaj. La [[Casquets]], grupo da insuletoj okcidente de Aldernejo (''Alderney''), estas notinda pro la [[lumturo]] tie konstruita. == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Gernezejo]] [[Kategorio:Manikinsuloj]] [[Kategorio:Britio]] q7njyxi55uvq81yb984ct123eg0hsf3 0 2733 9417150 9135040 2026-06-29T19:31:14Z Pettend 214084 Aldonis valuton 9417150 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Manikinsuloj}} {{Informkesto lando |nomoenlokalingvo = Isle of Man <small>([[angle]])</small><br /> Ellan Vannin<small> ([[mankse]])</small> |eonomo = Manksinsulo |flago = [[Dosiero:Flago-de-Mankso.svg|120px]]Flago de Manksinsulo |blazono = [[Dosiero:Coat of arms of the Isle of Man.svg|120px]]Blazono de Manksinsulo |nacia himno = ''O Land of Our Birth'' |nacia devizo = |lokigo-bildo = [[Dosiero:Uk_map_isle_of_man.png|250px|Situo de Manksinsulo]] <!--[[Dosiero:BritishIslesMan.png|240px|Situo de Manksinsulo]]--> |oficiala lingvo = [[Angla lingvo|angla]] |lingvoj = [[angla]], [[manksa]] |ĉefurbo = [[Douglas (Mankso)|Douglas]] |religio = |km2 = 572 |akvo = 0 |loĝantoj = <!--manksoj?--> |loĝantaro = 64000 |loĝdenso = |vivlongeco = |valuto = [[manksa pundo]] |valuta kodo = |horzono = |ttt = im |landkodo = IM, aŭte: GBM |tel = |politika sistemo = dependaĵo de la [[Britio|brita]] krono |ŝtatestro = [[reĝo]] [[Karlo, princo de Kimrujo|Karlo la 3-a]] (ekde [[2022]]), titolata "Lord of Mann" |ĉefministro = |nacia tago = |sendependeco = |de kiu = |esperanto-asocio = |MEP = |MEP jaro = |MEP pokapa = |kesteroj = {{informkesto geografiaĵo|insulo |subŝablono = jes |priskribo de bildo= |regiono-ISO = IM |mapo = |mapo lokumilo = Manksinsulo |mapo1 lokumilo = Britio |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 8 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = |parenco_tipo = Akvejo }} }} <!-- [[Dosiero:Isle_of_man_flag.png|eta|dekstra|Flago de Manksinsulo]] [[Dosiero:BritishIslesMan.png|eta|dekstra|Situo de Manksinsulo]] --> '''Manksinsulo''' ('''Manksio''' aŭ '''Manksujo''' {{lang-en|Isle of Man}} {{lang-gv|Ellan Vannin}}) estas insulo en [[irlanda maro]] proksimume samdistanca al [[Anglio]], [[Kimrio]], [[Irlando]] kaj [[Skotlando]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} sur la insulo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Manksinsulo havas la "plej malnovan daŭran parlamenton en la mondo" - ''[[Tynwald]]'' - fondita en [[979]]. [[Dosiero:Isle-of-Man-Ramsey-Kirk-Michael.jpg|250px|eta|maldekstra|Manksinsulo - Ramsey]] [[Dosiero:ManxCarRegistrationPlate.jpg|250px|eta|maldekstra|Manksa licencplato]] Manksinsulo ne apartenas al [[Britio]] kvankam Britio zorgas pri ties eksteraj rilatoj, sed formale estas [[krondependaĵoj de la brita monarkio|krondependaĵo de la brita monarkio]]. Ĝi ankaŭ ne apartenas al [[Eŭropa Unio]]. Estingiĝis, sed poste reviviĝis, la [[manksa lingvo]]. La insulo estas fama pro la senvosta [[manksa kato]]. [[Dosiero:Isle of Man map-en.svg|eta|maldekstra|400px|Mapo]] {{-|maldekstren}} == Vidu ankaŭ == * [[registaro de Mankso]] * [[Manx Radio|Manksa radiokanalo]] * [[Listo de manksaj esperantistoj]] {{projektoj|commonscat=Isle of Man}} == Eksteraj ligiloj == * http://www.gov.im <!-- Il registaro _dell_'manksinsulo --> Oficiala paĝo de la Manksinsulo (en la [[angla]]). * http://www.tynwald.org.im <!-- Tynwald - _The_ _Parliament_ _of_ _the_ _Isle_ _of_ _Man_ - _oficjalna_ _strona_ _parlamentu_ _Man_ --> Pri la ''Tynwald'' la [[parlamento]] de la Manksinsulo (en la [[angla]]). * [http://www.iomguide.com Turisma gvido pri la Manksinsulo] (en la [[angla]]). {{Keltaj nacioj}} {{Komunumo de Nacioj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Manksinsulo]] [[Kategorio:Kelta mondo]] [[Kategorio:Krondependaĵoj de la brita monarkio]] c168w29jjz84s1hz66o0ayeoj7hj74z 0 3576 9417395 9304112 2026-06-30T09:22:01Z Sj1mor 12103 9417395 wikitext text/x-wiki {{Informkesto filozofo}} [[Dosiero:Jean-Jacques Rousseau Romania1962.jpg|eta|upright|Jean-Jacques Rousseau en [[poŝtmarko]] de [[Rumanio]], 1962.]] '''Jean-Jacques ROUSSEAU''' (Franclingva prononco: [ʒɑ̃ ʒak ʁuso]; la [[28-an de junio]] [[1712]] – la [[2-an de julio]] [[1778]]) estis [[Kantono Ĝenevo|ĝeneva]] [[filozofo]], [[verkisto]], kaj [[komponisto]]. Lia [[politika filozofio]] influis la progreson de la [[Klerismo]] tra Eŭropo, same kiel aspektojn de la [[Franca Revolucio]] kaj de la disvolvigo de la moderna politika, ekonomika, kaj eduka pensaro ([[pedagogio]]).<ref>[https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/009547/2012-05-25/ Jean-Jacques Rousseau], jen {{france}}, [https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/009547/2012-05-25/ germane] kaj [https://hls-dhs-dss.ch/it/articles/009547/2012-05-25/ itale] en [[Historia leksikono de Svisujo]].</ref> Li devenis de [[Ĝenevo]] sed komence de vivo nestabila kaj agitita, li foriris 16-jaraĝa por iri al [[Ŝtatoj de Savojo|Savojo]], kie li estis edukita kaj iniciatita al amo fare de Sinjorino Françoise-Louise de Warens. Poste li venis al Parizo en 1742, cele karieri pri [[muziko]]. Li eltenis malfacilan vivon, serĉante diversajn protektantojn kaj vivante kun sia eksterleĝa edzino (amkunulino), Marie-Thérèse Le Vasseur, duonalfabeta kaj polemikiga servistino, kiu havos kvin gefilojn, ĉiuj fiditaj al la publika helpo. Samtempe, li renkontiĝis kun [[Diderot]] kaj verkis artikolojn pri muziko por la ''[[Encyclopédie]]''. Li estas rigardebla kiel partoprenanto de la [[Klerismo]] pro sia malakcepto de aŭtoritatismo sed ankaŭ la baptopatro de [[romantikismo]]<ref>[https://web.archive.org/web/20100406162246/http://www.enotes.com/literary-criticism/preromanticism "Preromanticism Criticism".] Enotes. Arkivita el la originalo la 6-an de aprilo 2010, alirita la 23-an de februaro 2009.</ref><ref>Darnton, Robert, "6. Readers Respond to Rousseau: The Fabrication of Romantic Sensitivity", ''The Great Cat Massacre'' por kelkaj interesaj ekzemploj de nuntempaj reagoj al romano [[La nova Helojzo]].</ref> kaj iasence de la [[Franca Revolucio]], lia penso fundamenta formiginte la [[maldekstro (politiko)|maldekstran mondbildon]]. Kvankam, kiam oni legas lian <cite>Pri kontrakto socia</cite> oni vidas, ke ĝi ja povas pli bone konduki al faŝismaj ideoj kaj reĝimoj (nacia religio, esence militisma ideo, kie la alilandanoj estas esence malamikoj, rajto de la registaro mensogi al la "civitanoj" por politikaj celoj, kaj la fama ideo, laŭ kiu trudi individuojn obei al la leĝo estas "trudi ilin esti liberaj" (tiel)). Rousseau estis edukita fare de sia onklino kiel [[kalvino|kalvinisto]]. Ekde la aĝo de 16, Rousseau vagis tra [[Eŭropo]]n kaj loĝis en [[Svislando]], [[Italio]], [[Francio]] kaj eĉ [[Britio]], kie li loĝis ĉe [[Hume]]. Liaj verkoj estis bruligitaj, lia domo ŝtonbatita kaj post tempo li freneziĝis. Li ŝatis [[naturo]]n, verki [[muziko]]n (kaj eĉ inventis novan notacimetodon). Li suferis malfacilaĵojn ĉe siaj personaj rilatoj kaj rifuĝiĝis ofte en la soleco, revenante denove en Svision en 1762 post la kondamno de liaj verkoj fare de la [[Parlamento de Parizo]]. Li entreprenis tiam al la verkado de sia [[membiografio]] por justigi sin kaj multobligis siajn loĝlokojn, kaj finfine revenis en Parizon en 1770 por vivteni sin kopiante muzikon. Li mortiĝis kiam li estis 66-jaraĝa en 1778 kaj liaj restaĵoj estis metitaj en la [[Panteono de Parizo|Panteono]] fare de la [[Nacia Konvencio]] dum la [[Franca revolucio de 1789|Franca revolucio]] en 1794. Laŭ Rousseau, homo estas bona de naturo, sed estas malbonigita de [[socio]]. En la komenco de [[historio]] estis epoko ora kie ĉiu homo estis feliĉa kaj egala, temas pri la originala stato de naturo, nome la koncepto de la [[nobla sovaĝulo]]. Tial la solvo estas la reformo de socio, precipe per [[politiko]] (vidu la verkon <cite>Pri kontrakto socia</cite>) kaj edukado (vidu la verkon <cite>Emile</cite>). Lia <cite>[[Konfesoj (Rousseau)|Konfesoj]]</cite>, estis la plej persona membiografio ekde la <cite>[[Konfesoj]]</cite> de [[Aŭgusteno]], kaj starigis novan modon inter tiaj verkoj. Tiel [[Goethe]] diris pri li, ke kun li "nova mondo komenciĝas" (idee, kaj literature kaj sente). Rousseau verkis [[konstitucio]]jn por [[Korsiko]] kaj [[Pollando]]. Rousseau eniris en la historio de la idearo per siaj mallongaj eseoj: ''[[Discours sur les sciences et les arts]]'' ([[Diskurso pri sciencoj kaj artoj]], 1750) kaj ''[[Discours sur l'origine et les fondements de l'inégalité parmi les hommes]]'' ([[Diskurso pri deveno kaj fundamentoj de malegaleco inter la homoj]], 1755), kontrastante la [[Natura stato|naturan staton]], kiu faris la feliĉon de la homaro, al la socia stato, fonto de ĝenerala malfeliĉo. Kontraŭanto de la filozofio de [[Thomas Hobbes|Hobbes]], li komprenis, ke reveno al la origino maleblas kaj entreprenis meditadon pri la funkciado de socio [[Demokratio|demokratia]] bazita sur la ''[[Du contrat social|socia kontrakto]]'' (1762) laŭ kiu la [[Suvereneco|suverena popolo]] organizas la kolektivan vivon. Rousseau proponis ankaŭ, per ''[[Émile, ou De l'éducation]]'' (1762), meditadon pri [[edukado]], kiu laŭ li devas apogi sin sur la rezervo de la naturaj kvalitoj de la infano kaj certigi ĉefe liajn praktikajn kapablojn anstataŭ librecaj scioj. En la tereno [[literaturo|literatura]], la kontribuo de Jean-Jacques Rousseau estas same grava per sia verko ''[[Julie ou la Nouvelle Héloïse]]'' ([[La nova Helojzo]], 1761), letera [[romano]] laŭ la angla modelo du ''[[Pamela; or, Virtue Rewarded]]'' de [[Samuel Richardson]], kiu estos unu de la plej vendataj verkoj de la 18-a jarcento alloge per sia [[Antaŭromantismo|antaŭromantisma]] priskribo de la [[amo|ama sento]] kaj de la [[naturo]]. ''[[Les Confessions (Rousseau)|Les Confessions]]'' ([[Konfesoj (Rousseau)|Konfesoj]], verkitaj inter 1765 kaj 1770, kun postmorta publikigo en 1782 kaj 1789) kaj ''[[Les Rêveries du promeneur solitaire]]'' ([[Revoj de solula promenanto]], verkitaj en 1776-1778, publikigitaj en 1782) estas konsiderita fondo de la ĝenro de la [[membiografio]] per montrado de la sentoj la plej intimaj. Inter aliaj, Rousseau profunde influis [[Kantio]]n, [[Robespiero]]n, [[Goeto]]n, [[Tolstoj]]on kaj tute alisence [[Pol Pot]]on. Vidu ankaŭ la temon de la [[Nobla sovaĝulo]]. Modernaj avataroj de la problemaro starigita de li estas [[Naturprotektismo|fundamenta ekologiismo]], [[Primitivismo|primitivisma movado]], kaj la ideoj de [[Ted Kaczynski]]. Ĝenerale temas pri influo en la fako de la [[politika filozofio]] per meditado pri la koncepto de [[demokratio]], krom la kreado de nova sentiveco en la fako de [[literaturo]], kio kondukos al [[Romantismo]]. == Biografio == === Familio kaj infanaĝo === Raymond Trousson, en la biografio kiun li dediĉis al Jean-Jacques Rousseau, indikis, ke lia familio estas origina de [[Monthléry]], ĉe [[Étampes]], sude de Parizo<ref>Por konsulti la genealogian arbon de Rousseau, vidu [http://www.ac-grenoble.fr/disciplines/lettres/pages/jjr/famille.htm#_arbre ''Connaissez-vous Jean-Jacques? Famille, je vous aime!'' ĉe la retejo de la Akademio de Grenoble.]</ref>. La praavo de Jean-Jacques, nome Didier Rousseau, lasis Monthléry por fuĝi el la religia persekutado kontraŭ [[protestanto]]j. Li instaliĝis en Ĝenevo en 1549 kie li malfermis gastejon kaj estis vinkomercisto<ref>{{Harvsp|Trousson|loc=t. I, paĝo 19}}.</ref>{{sfn|Damrosch|2005|p=8}}<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2005/10/30/books/chapters/jeanjacques-rousseau.html |title=Jean-Jacques Rousseau |last=Damrosch |first=Leo |date=30-a de oktobro 2005 |newspaper=The [[New York Times]] |issn=0362-4331 |access-date=22-a de decembro 2016 |ref=none |archive-date=8-a de oktobro 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008181832/http://www.nytimes.com/2005/10/30/books/chapters/jeanjacques-rousseau.html |url-status=live }}</ref>. La plej juna nepo de Didier Boucher, nome David Rousseau (1641-1738) estis la avo de Jean-Jacques Rousseau. Li estis, kiel sia patro, Jean Rousseau, [[Horloĝo|horloĝisto]], profesio respektata kaj monprodukta tiutempe.{{sfn|Damrosch|2005|p=8}} Li edziĝis al Suzanne Cartier kiu havigos nombrajn filojn el kiuj ses atingos la adoltecon; tri filoj, David, André kaj Isaac, nome la patro de Jean-Jacques (oni ne scias pri la du unuaj); tri filinoj, Clermonde, kiu edziniĝos al Antoine Fazy, Théodora kaj Suzanne, tiuj du onklinoj ludos gravan rolon en la vivo de Jean-Jacques. [[Dosiero:Rousseau Geneve House.JPG|eta|maldekstre|upright|La domo kie Rousseau naskiĝis en 40, Grand-Rue, Ĝenevo.]] Jean-Jacques Rousseau, naskiĝis la {{dato|28|junio|1712}} ĉe la gepatra hejmo ĉe Grand-Rue en la historia centro de Ĝenevo. Li estis la filo de Isaac Rousseau, (Ĝenevo, 1672 - [[Nyon]], 1747), [[Horloĝo|horloĝisto]] kiel sia patro kaj kiel sia avo, kaj de Suzanne Bernard (Ĝenevo, 1673 - Ĝenevo, 1712), filino ankaŭ de horloĝisto nomita Jacques Bernard. Liaj gepatroj estis geedziĝintaj en 1704, post unu unua unio jam estis kuniginta la du familiojn ĉar la frato de Suzanne, Gabriel Bernard estis edziĝinta al la fratino de Isaac, Théodora Rousseau en 1699. Unua filo, François, naskiĝis la {{dato|15|marto|1705}}. Poste Isaac lasis edzinon kaj ĵus naskiton en Ĝenevo por esti horloĝisto en [[Konstantinopolo]]. Li restos tie ses jarojn kaj revenos hejmen en 1711, kaj faros duan filon kun sia edzino; tiu lasta bedaŭrinde mortos pro [[febro]]j la {{dato|7|julio|1712}}, naŭ tagojn post la nasko de Jean-Jacques Rousseau. Isaac Rousseau havis perforteman karakteron foje. Post kverelo kun samlandano, li rifuĝiĝis en [[Nyon]] en la kantono Vaud, la {{dato|11|oktobro|1722}}, por eviti justicon<ref>{{Harvsp|Trousson|loc= t. I, paĝoj 38-39}}.</ref>. Li neniam revenos al Ĝenevo, sed konservos kelkajn kontaktojn kun siaj gefiloj, ĉefe kun Jean-Jacques kiu faros regule la vojaĝon al Nyon kaj kiu komunikos sian pasion por libroj. Li fidis sian patrorajton al sia duobla bofrato Gabriel Bernard ŝanĝe de pensio. [[Dosiero:Église de Bossey 02.JPG|eta|Rememora tabulo dediĉita al estado de Jean-Jacques Rousseau en la iama presbitero ĉe la preĝejo Sankta Petro de [[Bossey (Haute-Savoie)]].]] El aĝo de dek, Rousseau estis tiele edukita de sia onklo Gabriel<ref>{{citation|Gabriel Bernard, frato de mia patrino}}, Les confessions, Livre premier, 44, Garnier-Flammarion, 1968.</ref>, [[pastoro]] kiun li konsideris sian avon, kaj de sia onklino Suzanne.{{sfn|Damrosch|2005|p=24}} Lia frato, François, forlasis la hejmon tuj kaj oni perdis lian estonton en Germanio, fakte en la regiono [[Freiburg]]. Rousseau estis poste fidita kiel pensio al la pastoro Lambercier en [[Bossey (Haute-Savoie)|Bossey]] ĉe [[Salève]], sude de Ĝenevo, kie li pasigis du jarojn (1722 - 1724) akompane de sia kuzo Abraham Bernard. Lia onklo metis lin poste kiel metilernanto ĉe [[aktuaro]], poste, pro manko de intereso de la infano, ĉe gravuristo, Abel Ducommun. La kontrakto de metilernado estis la {{dato|26|aprilo|1725}} por daŭro de kvin jaroj<ref>{{Harvsp|Trousson|loc=t. I, paĝo 48}}.</ref>. Jean-Jacques kiu estis ĝis tiam koninta feliĉan infanaĝon, aŭ almenaŭ trankvilan, devis tiam fronti akran disciplinon<ref>Ĉiu informo pri la infanaĝo de Jean-Jacques troviĝas en la unua libro de ''[[Les Confessions (Rousseau)|Confessions]]''.</ref>. La {{dato|14|marto|1728}}, revene malfrue kaj trovante la pordegojn de Ĝenevo fermitaj, li decidis fuĝi (time esti denove frapita de sia mastro<ref name="Cottret">Bernard Cottret, «Rousseau fête ses 300 ans!», eldono ''Au cœur de l'histoire'' ĉe Europe 1, {{dato|17|majo|2012}}</ref>), ne sen adiaŭi sian kuzon Abraham. === Protektado de Madame de Warens === [[Dosiero:LesCharmettes.jpg|eta|maldekstre|Les Charmettes, kie Rousseau loĝis kun [[Françoise-Louise de Warens]] el 1735 ĝis 1736, nuntempe muzeo dediĉita al Rousseau.]] Virtuale ĉiu disponebla informo pri la junaĝo de Rousseau venis fakte el lia postmorte publikigitaj ''Confessions'', en kiu la kronologio estas iom konfuza, kvankam ĵusaj fakuloj esploris arkivojn por konfirmi pruvarojn kaj plenigi la truojn. Estante 13-jaraĝa, Rousseau estis metilernanto unue kun [[notario]] kaj poste kun gravuristo kiu frapis lin. Estante 15-jaraĝa, li foriris el Ĝenevo (la 14an de Marto 1728) post reveni al la urbo trafante la urbopordegojn fermitaj post la limhoro. Alveninte en [[Savojo]]n li rifuĝiĝis ĉe romkatolika pastro, kiu prezentis lin al [[Françoise-Louise de Warens]], 29-jaraĝa. Ŝi estis nobelino de protestanta deveno kiu separiĝis el sia edzo. Kiel profesia [[Prozelitismo|prozelitistino]], ŝi ŝajne estis dungita de la reĝo de [[Piemonto]] por helpi konverti protestantojn al katolikismo. Ili sendis la knabon al [[Torino]], nome ĉefurbo de Savojo (kiu inkludis Piemonton, en tio kio estas nuntempe Italio), por kompletigi lian konverton. Tio rezultis en la fakto, ke li devis senigi sin el sia ŝtataneco de Ĝenevo, kvankam li poste devos reveni al kalvinismo por reakiri ĝin. Konvertinte sin al katolikismo, kaj de Warens kaj Rousseau estis ŝajne reagante al la insistemo de kalvinismo al la koncepto de la [[kompleta depravacio]] de homo. De Warens, [[deismo|deisto]] laŭ klino, estis allogita al katolikismo pro ties doktrino de pardono de pekoj. Trovante sin memresponsa kaj libera, ĉar kaj lia patro kaj lia onklo pli malpli senigis el li, la adoleskulo Rousseau subtenis sin dum ioma tempo kiel servisto, sekretario kaj tutoro, vaganta en Italion (Piemonton kaj Savojo) kaj Francio. Dum tiu tempo, li loĝis kun aŭ sen Sinjorino de Warens, kiun li idoligis kaj nomis sian ''maman''. Kontentega pri lia devoteco, de Warens klopodis helpi lin starti en profesio, kaj aranĝis formalan muzikan instruadon por li. Dum ioma tempo, li por mallonge ĉeestis en seminario kun la ideo iĝi pastro. [[Dosiero:FrancoiseLouiseWarens.jpg|eta|dekstre|upright|Françoise-Louise de Warens.]] Kiam Rousseau atingis 20-jaraĝon, de Warens akceptis lin kiel sia amanto, dum ŝi intimis ankaŭ kun helposervisto de sia hejmo. La seksa aspekto de tiu amrilato (nome ''[[ménage à trois]]'') konfuzis Rousseau kaj malkontentigis lin, sed li ĉiam konsideris de Warens la plej granda amo de sia vivo. Sufiĉe malavara elspezemulino, ŝi havis grandan bibliotekon kaj emis distriĝi per muziko kaj ofte aŭskultis ĝin. Ŝi kaj ŝia etoso, nome kleraj membroj de la katolika klerikaro, enkondukis Rousseau al la mondo de beletroj kaj ideoj. Rousseau estis estinta indiferenta studento, sed dum siaj 20-aj jaroj, kiuj estis markitaj per longaj atakoj de [[hipokondrio]], li entuziasmiĝis per la dediĉo al la studo de filozofio, matematiko, kaj muziko. Estante 25-jaraĝa, li ricevis malgrandan heredon el sia patrino kaj uzis parton el tio por repagi al de Warens pro ŝia financa subteno al li. Estante 27-jaraĝa, li enposteniĝis kiel tutoro en [[Liono]]. In 1742, Rousseau translokiĝis al Parizo por prezenti al la ''[[Académie des Sciences]]'' novan sistemon de ciferbaza [[muzika notacio]] pri kiu li kredis, ke ĝi estos al li fonto de riĉeco. Lia sistemo, intencita por esti kongruebla kun [[tipografio]], estis bazita sur unusola linio, en kiu ciferoj reprezentus [[Intervalo (muziko)|intervalojn]] inter notoj kaj punktoj kaj komoj indikus la ritmajn valorojn. Kredante, ke la sistemo ne estas praktika, la Akademio malakceptis ĝin, kvankam ili laŭdis lian mastrecon pri la afero, kaj urĝis lin reklopodi. Li amikiĝis kun [[Denis Diderot]] tiun jaron, konektante pri diskutoj pri literaturaj klopodoj.{{sfn|Rousseau|1987|ps=, Book VII}} [[Dosiero:Palazzo Surian Bellotto (Venice).jpg|eta|maldekstre|Palaco apartenanta al Tommaso Querini en 968 Cannaregio, [[Venecio]], kiu servis kiel Franca Ambasado dum la periodo de Rousseau kiel Sekretario de la Ambasadoro.]] El 1743 ĝis 1744, Rousseau havis honorindan sed nebone pagatan postenon kiel sekretario de la Grafo de Montaigue, nome franca ambasadoro en [[Venecio]]n. Tio vekis en li vivodaŭran amon al la Italia muziko, precipe al opero. La dunginto de Rousseau rutine ricevis sian stipendion eĉ ĝis unu jaron poste kaj tial li pagis sian dungitaron same malregule.{{Sfn | Damrosch | 2005 | p=168 | ps=: la grafo estis "a virtual parody of a parasitic aristocrat, incredibly stupid, irascible, and swollen with self importance". Li tute ne parolis italan, lingvo en kiu Rousseau estis fluparolanto. Kvankam Rousseau faris plej el la laboro de la ambasado, li estis traktita kiel servisto.}} Post 11 monatoj, Rousseau elposteniĝis, ricevinte el la sperto profundan malfidon el la registara burokratio. === Reveno al Parizo === Reveninta al Parizo, la malriĉa Rousseau amikiĝis kaj iĝis amanto de [[Thérèse Levasseur]], kudristino kiu estis la sola subteno de siaj patrino kaj nombraj malbone zorgitaj filoj. Dekomence, ili ne kunloĝis, kvankam poste Rousseau prenis Thérèse kaj ŝian patrinon por loĝi kun li kiel liaj servistinoj, kaj li mem respondecis pri la ŝarĝo subteni ŝian grandan familion. Laŭ liaj ''Confessions'', antaŭ ŝi translokiĝis kun li, Thérèse faris al li filon krom aliajn kvar infanojn (ne estas fidinda verecigo por tiu nombro). Fakte kelkaj el la samtempuloj de Rousseau kredis, ke la infanoj ne estas liaj. George Sand estis verkinta eseon, "Les Charmettes" (1865. Presita en la sama volumo kiel "Laura" el la sama jaro) en kiu ŝi klarigas kiel Rousseau povus akcepti sian respondecon false. Ŝi citas sian avinon, en kies familio Rousseau estis tutoro, kaj kiu asertis, ke Rousseau ne povas havi filojn. Rousseau verkis, ke li konvinkis Thérèse forlasi ĉiun el la ĵus naskitoj en [[orfejo]]n, por la profito de sia "honoro". "Ŝia patrino, kiu timis la malkonvenon de dorlotito, venis en mia helpo, kaj ŝi [Thérèse] permesis, ke oni konvinku ŝin" (''Confessions''). En sia letero al Madame de Francueil en 1751, li por unua fojo pretendis, ke li ne estis tiom riĉa por zorgi siajn filojn, sed en la Libro 9a de ''Confessions'' li havigis la verajn tialojn de lia decido: "Mi tremis pro la penso fidi ilin al familio por ke oni zorgu ilin, por ke ili estu eĉ pli malbone edukitaj. La risko de edukado en [[orfejo]] estis multe malpli granda". [[Dosiero:Levasseur1.jpg|dekstre|eta|upright|[[Thérèse Levasseur]] 1791.]] Dek jarojn poste, Rousseau faris esplorojn pri la tiama vivo de sia filo, sed oni povis trovi neniom. Kiam Rousseau poste iĝis celebrata kiel teoriulo pri edukado kaj pri infanzorgado, lia abandono de siaj filoj estis uzata de liaj kritikistoj, kiel [[Voltaire]] kaj [[Edmund Burke]], kiel la bazo por argumentoj ''ad hominem''.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4xnMPtxUdWcC&pg=PA113|title=Rousseau's Ghost|last=Ball|first=Terence|date=1-a de januaro 1998|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-7914-3933-3|language=en|access-date=29-a de decembro 2019|archive-date=3-a de aŭgusto 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803172953/https://books.google.com/books?id=4xnMPtxUdWcC&pg=PA113|url-status=live}}</ref> Komencante per kelkaj artikoloj pri muziko en 1749, Rousseau kontribuis per nombraj artikoloj al la fama verko de [[Denis Diderot|Diderot]] kaj [[Jean le Rond d'Alembert|D'Alembert]] nome ''[[Encyclopédie]]'', el kiuj la plej fama estis artikolo pri politika ekonomiko verkita en 1755. Rousseau en siaj muzikaj artikoloj de la ''Encyclopédie'' engaĝiĝis en rekta polemiko kun aliaj muzikistoj, ekz. kun [[Rameau]], kiel en sia artikolo pri "Temperamento". La ideoj de Rousseau estis rezulto de preskaŭ obseda dialogo kun verkistoj de la pasinto, filtrita en multaj okazoj tra konversacioj kun Diderot. En 1749, Rousseau estis faranta vizitojn al Diderot, kiu estis enfermita en la fortikaĵo de [[Vincennes]] pere de ''[[lettre de cachet]]'' pro opinioj en sia "[[Lettre sur les aveugles à l'usage de ceux qui voient|Lettre sur les aveugles]]", kiuj kliniĝis al [[materiismo]], al kredo en [[atomo]]j, kaj al [[natura selekto]]. Laŭ la historiisto pri scienco nome Conway Zirkle, Rousseau vidis la koncepton de natura selekto "kiel agento por plibonigi la homan specion."<ref>{{Citation |last=Zirkle |first=Conway |date=25-a de aprilo 1941 |title = Natural Selection before the ''Origin of Species'' |journal= Proceedings of the American Philosophical Society |volume=84 |issue=1 |location = Philadelphia |pages=71–123 |jstor=984852 }}</ref> Rousseau iam sciis pri ese-konkurenco sponsorita de la Akademio de Dijon pri kiu la venkinta eseo estu publikigita en ''Mercure de France'' pri la temo ĉu la disvolvigo de artoj kaj sciencoj estis morale profitaj. Li verkis, ke piedirante al Vincennes (ĉirkaŭ tri mejlojn el Parizo), li havis revelacion, ke artoj kaj sciencoj estis responsaj pri la morala degenerado de homaro, kiu estas fundamente bona laŭ naturo. La verko de Rousseau de 1750 nome ''[[Diskurso pri sciencoj kaj artoj]]'' ricevis la unuan premion kaj havigis al li gravan famon. Rousseau pluigis sian intereson en muziko. Li verkis kaj la vortumadon kaj la muzikon de sia opero ''[[Le devin du village]]'' (''La divenisto de la vilaĝo''), kiu estis ludita por la reĝo [[Ludoviko la 15-a (Francio)|Ludoviko la 15-a]] en 1752. Tio plaĉis al la reĝo tiom ke li proponis al Rousseau porvivan pension. Malespero de liaj amikoj venis kiam Rousseau malakceptis tiun grandan honoron, kio havigis al li famon kiel "la homo kiu malakceptis pension de la reĝo". Li malakceptis ankaŭ kelkajn aliajn profitajn proponojn, foje per bruskeco kiu preskaŭ iĝis teatreca dramo kiu ofendis kelkajn kaj okazigis al li problemojn. La saman jaron, la vizito de trupo de italaj muzikistoj al Parizo, kaj ilia ludado de la verko de [[Giovanni Battista Pergolesi]] nome ''[[La serva padrona]]'', provokis la polemikon nome ''Querelle des Bouffons'', kiu frontigis la protagonistojn de franca muziko kontraŭ subtenantoj de la itala stilo. Rousseau, kiel jam oni menciis, estis entuziasma apoganto de itala muziko kontraŭ [[Jean-Philippe Rameau]] kaj aliaj, kaj li faris gravan kontribuon per sia ''Letero pri franca muziko''. === Reveno al Ĝenevo === [[Dosiero:Élisabeth Sophie Françoise Lalive de Bellegarde.jpg|maldekstra|eta|upright|Tiutempa portreto de la Grafino de Houdetot.]] Reveninta al Ĝenevo en 1754, Rousseau rekonvertiĝis al [[kalvinismo]] kaj reakiris sian oficialan ŝtatanecon de Ĝenevo. En 1755, Rousseau kompletigis sian duan gravan verkon, nome ''Discours sur l'origine et les fondements de l'inégalité parmi les hommes'' (tio estas ''[[Diskurso pri deveno kaj fundamentoj de malegaleco inter la homoj|Diskurso pri malegaleco]]''), kiun li prilaboris sur la argumentoj de la ''Diskurso pri sciencoj kaj artoj''. Li ankaŭ klopodis ne plenumitan amaferon kun 25-jaraĝa [[Sophie d'Houdetot]], kio parte inspiris sian [[leternovelo]]n, ''[[La nova Helojzo|Julie, ou la nouvelle Héloïse]]'' (bazita ankaŭ sur la memoroj de lia idilia rilato de juneco kun Mme. de Warens). Sophie estis la kuzino kaj la hejmgasto de la patronino kaj gastiganto de Rousseau nome [[Louise d'Épinay|Madame d'Épinay]], kiun li traktis ege maljuste. Li bedaŭris esti je la tuta dispono de Mme. d'Épinay kaj malamis la nesinceran konversacion kaj neprofundan ateismon de la ''Encyclopedistes'' kiujn li trafis je ŝia tablo. Vunditaj sentoj starigis amaran tri-vojan kverelon inter Rousseau kaj Madame d'Épinay; ŝia amanto, la ĵurnalisto [[Friedrich Melchior Grimm|Grimm]]; kaj ilia komuna amiko, Diderot, kiu prenis sian flankon kontraŭ Rousseau. Diderot poste priskribis Rousseau kiel "falsa, vana kiel Satano, maldankema, kruela, hipokrita, kaj malica... Li suĉis ideojn el mi, uzis ilin por si mem, kaj poste ŝajnigis malaprezi mim".{{Sfn | Damrosch | 2005 | p=304}} [[Dosiero:Louise d'Epinay Liotard.jpg|dekstre|eta|upright|Mme d'Épinay portretita de [[Jean-Étienne Liotard]], ĉirkaŭ 1759 (''Musée d'art et d'histoire'', Ĝenevo).]] La disrompo de Rousseau disde la ''Encyclopedistes'' koincidis kun la kompono de liaj tri ĉefaj verkoj, en ĉiu el kiuj li emfazis sian ardan kredon en la spirita origino de la homa animo kaj de la universo, en kontraŭdistingo de la [[materiismo]] de Diderot, [[Julien Offray de La Mettrie|La Mettrie]] kaj [[Paul Henri Thiry d'Holbach|D'Holbach]]. Dum tiu periodo, Rousseau ĝuis la subtenon kaj patronadon de Charles la 2-a Frédéric de Montmorency-Luxembourg kaj de Louis-François de Bourbon-Conti, princo de Conti, du el la plej riĉaj kaj plej povaj el la nobeloj de Francio. Tiuj homoj vere aprezis Rousseau kaj ĝuis lian kapablon konversacii pri ajna temo, sed ili ankaŭ uzis lin kiel vojo reveni al [[Ludoviko la 15-a (Francio)|Ludoviko la 15-a]] kaj al la politika partio ĉirkaŭ lia amatino, [[Madame de Pompadour]]. Ankaŭ kun ili, tamen, Rousseau iris tro for, kaj ricevis malakcepton kiam li kritikis la praktikon de kontraktoj por [[imposto]]-kolektado, en kio kelkaj el ili estis engaĝintaj.{{Sfn | Damrosch | 2005 | p=357}} La 800-paĝa sentimentala romano de Rousseau ''[[La nova Helojzo|Julie, ou la nouvelle Héloïse]]'', estis publikigita en 1761 kaj atingis enorman sukceson. La rapsodecaj priskriboj en la libro de la natura beleco de la svisa kamparo kortuŝis la publikon kaj eble halpis la startigon de la posta frenezo por la alpaj pejzaĝoj en la 19-a jarcento. En 1762, Rousseau publikigis ''Du contrat social, principes du droit politique'' (nome ''[[Pri la socia kontrakto|Pri la socia kontrakto, principoj de politika rajto]]'') en Aprilo. Eĉ lia amiko Antoine-Jacques Roustan sentis sin pelita verki afablan refuton de la ĉapitro pri Civila Religio en la ''Socia kontrakto'', kiu indikis, ke la koncepto de "kristana respubliko" (respektive "kristana ŝtato") estis paradoksa, ĉar kristanismo instruas submetemon anstataŭ partoprenon en publikaj aferoj. Rousseau helpis Roustan trovi publikigiston por tiu refuto.{{sfn|Rosenblatt|1997|pp=264–65}} [[Dosiero:EmileTitle.jpeg|eta|maldekstre|200px|Kovrilpaĝo de la unua eldono de ''Emile''.]] Rousseau publikigis ''[[Emile, aŭ Pri la Eduko]]'' en Majo. Fama parto de ''Emile'', nome "Fidkonfeso de Savoja Vikario", intencis esti defendo de religia kredo. La elekto fare de Rousseau de katolika vikario de malriĉa kamparana fono (eble bazita sur afabla pastro kiun li konis estante dekjarulo) kiel proparolanto de la defendo de religio estis en si mem kuraĝa plinovigo por la epoko. La kredo de la vikario estis [[Socinismo]] (aŭ [[Unitariismo]] laŭ la nuntempa nomo). Ĉar tio malakceptis la koncepton de origina peko kaj la [[Revelacio|dian revelacion]], kaj protestantaj kaj katolikaj aŭtoritatoj sentis sin ofenditaj. La biografio de Rousseau nome Leo Damrosch kredas, ke la aŭtoritatoj elektis kondamni lin sur religiaj pli ol sur politikaj fonoj pro taktikaj tialoj.{{sfn|Damrosch|2005}} Krome, Rousseau defendis la opinion ke, ĝis tiam kondukinta homojn al [[virto]], ĉiuj [[religio]]j estas egale meritplena, kaj ke homoj tial devus konformiĝi al la religio en kiu ili estis edukitaj. Tiu religia [[indiferentismo]] okazigis, ke kaj Rousseau mem kaj liaj libroj esis malpermesitaj el Francio kaj el Ĝenevo. Li estis kondamnita el la predikejo fare de la Ĉefepiskopo de Parizo, liaj [[Bruligo de libroj|libroj estis bruligitaj]] kaj oni publikigis ordonojn por lia aresto.{{sfn|Damrosch|2005|p=358}} Iamaj amikoj kiaj Jacob Vernes de Ĝenevo ne akceptis liajn opiniojn, kaj verkis violentajn refutojn.{{sfn|Blackwood|1842|p=165}} Simpatia observanto, [[David Hume]] "ne montris surprizon kiam li eksciis, ke la libroj de Rousseau estis malpermesitaj en Ĝenevo kaj aliloke". Rousseau, li verkis, "ne havis la prudenton forigi vualon el super siaj sentoj; kaj, ĉar li desdegnis kaŝi sian malaprezon por establitaj opinioj, li ne devus gapi, ke ĉiuj fanatikuloj estas milite kontraŭ li. La gazetarlibereco ne estas tiom sekurigita en ajna lando... por ne reflekti tian malferman atakon al populara antaŭjuĝo iom danĝeran."{{sfn|Gay|1977|p=72}} === Voltaire kaj Frederiko la Granda === Post la verko de Rousseau [[Emile, aŭ Pri la Eduko|''Emile'']] kolerigis la francan parlamenton, arestordono estis eldonita de la parlamento kontraŭ li, kio rezultis en la fakto ke li fuĝis al Svisio. Poste, kiam ankaŭ la svisaj aŭtoritatoj montriĝis malamikaj al li — kondamnante kaj ''Emile'', kaj ankaŭ ''[[Pri la socia kontrakto]]'' — Voltaire sendis inviton al Rousseau por ke li venu kaj loĝu kun li, komentante ke: "Mi ĉiam amos la aŭtoron de la 'Vikario savoja' ne gravas tio kion li faris aŭ povos fari... Lasi lin veni ĉi tien [al Ferney]! Li devas veni! Mi ricevos lin per malfermaj brakoj. Li estos la mastro ĉi tie pli ol mi. Mi traktos lin kiel mian propran filon."{{sfn|Durant|Durant|1967|p=190}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=191}} [[Dosiero:Allan Ramsay - Jean-Jacques Rousseau (1712 - 1778) - Google Art Project.jpg|eta|280ra|upright|Portreto de 1766 de Rousseau vestanta armenan veston, [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]].]] Rousseau poste esprimis sian bedaŭron ke li ne reagis al la invito de Voltaire. En Julio 1762, post Rousseau estis informita, ke li ne rajtos plue loĝi en Berno, [[Jean le Rond d'Alembert|d'Alembert]] konsilis lin translokiĝis al la [[Kantono Neŭŝatelo|Princlando Neŭŝatelo]], kie regis [[Frederiko la Granda]] de Prusio. Sekve, Rousseau akceptis inviton loĝi en [[Môtiers]], je dek kvin mejloj el [[Neŭŝatelo]]. La 11an de Julio 1762, Rousseau skribis al Frederiko, priskribante kiel li estis forigita el Francio, el Ĝenevo, kaj el Berno; kaj petante la protektadon de Frederiko. Li menciis ankaŭ, ke li estis kritikinta Frederikon en la pasinto kaj ke li plue estos kritika al Frederiko en la estonteco, asertante tamen: "Via Moŝto povas disponi je mi kiel plaĉos al vi." Frederiko, ankoraŭ meze de la [[Sepjara milito]], skribis al la loka guberniestro de Neŭŝatelo, Marŝalo George Keith, kiu estis komuna amiko de ambaŭ, por ke li havigu al Rousseau monon, kvankam ripetante, ke li malŝatas la malkonvenojn de la sintenoj de la filozofo. Rousseau, kortuŝita de la helpo kiun li ricevis el Frederiko, asertis, ke ekde nun li montros intereson en la aktiveco de Frederiko. Kiam la Sepjara milito estis finonta, Rousseau skribis denove al Frederiko, dankante pro la ricevita helpo kaj instigante lin finigi la militajn aktivecojn kaj klopodi teni siajn afreojn feliĉe. Oni ne konas respondon de Frederiko, sed li komentis al Keith, ke Rousseau estis "skoldinta" lin.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=192}} === Ekzilo === [[Dosiero:Motiers.jpg|eta|maldekstre|220px|[[Môtiers]], de kie oni forpelis Rousseau.]] Dum pli ol du jaroj (1762–1765) Rousseau loĝis en [[Môtiers]], pasigante sian tempon legante kaj verkante kaj kunsidante kun vizitantoj{{sfn|Durant|Durant|1967|p=205}} kiel [[James Boswell]] (Decembro 1764). Dume, la lokaj pastroj eksciis pri la apostazoj en kelkaj el liaj verkoj, kaj decidis ne permesi al li resti en la najbareco. La Neŭŝatela Urbestraro pelis Rousseau veni respondi akuzon de blasfemo. Li respondis petante senkulpigon pro sia malkapablo resti side dum longa tempo pro sia malsano.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=205}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=206}}{{sfn|Damrosch|2005|p=392}}{{sfn|Damrosch|2005|p=393}} Sekve, la propra pastoro de Rousseau, nome Frédéric-Guillaume de Montmollin,{{sfn|Cranston|2005|page=113}} ekdenuncis lin publike kiel la [[Antikristo]].{{sfn|Durant|Durant|1967|p=205}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=206}} Per arda prediko, Montmollin citis [[Sentencoj de Salomono|Proverbojn]] 15:8: "La ofero de la mavulo estas abomeno al la Senjoro, sed la preĝo de la justulo estas lia plezuro"; tio estis interpretita de ĉiuj ke la fakto ke Rousseau ricevas la komunion estis malplaĉa al la Senjoro.{{sfn|Damrosch|2005|p=394}}{{sfn|Damrosch|2005|p=395}} La ekleziaj atakoj kuraĝigis la paroĥanojn, kiuj eĉ ĵetis ŝtonojn al Rousseau kiam li eliris promeni. ĉirkaŭ meznokto de la 6a–7-a de septembro 1765, oni ĵetis ŝtonojn al la domo kie Rousseau estis loĝanta, kaj oni rompis vitrojn el la fenestroj.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=206}} Kiam loka funkciulo, Martinet, alvenis al la loĝejo de Rousseau li vidis tiom da ŝtonoj sur la balkono, ke li ekkriis "Dio mia, tio estas ŝtonminejo!"{{sfn|Damrosch|2005|p=395}} Tiam, la amikoj de Rousseau en Môtiers devis konsili al li lasi la urbeton.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=206}} Ĉar li deziris resti en Svisio, Rousseau decidis akcepti proponon translokiĝi al insuleto nome Sankta Petro, kie li havus solecan domon. Kvankam tiu estis ene de la [[Kantono Berno]], el kiu li estis elpelita du jarojn antaŭe, li neformale estis certigita, ke li povos veni al tiu insuleta domo sen timo pri aresto, kaj li faris tion (10-a de septembro 1765). Tie, spite la malproksimecon de lia retirejo, vizitantoj serĉis lin kiel famulo.<ref>{{Cite web |last1=Watson |first1=Nicola J. |url=http://www.euromanticism.org/rousseaus-trapdoor/ |title=Rousseau's Trapdoor – European Romanticisms in Association |access-date=3-a de septembro 2020 |archive-date=27-a de septembro 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927154845/http://www.euromanticism.org/rousseaus-trapdoor/ |url-status=live }}</ref> Tamen, la 17an de Oktobro 1765, la Senato de Berno ordonis Rousseau forlasi la insulon kaj ĉiujn bernajn teritoriojn en dekkvin tagoj. Li respondis, petante permeson etendi sian restadon, kaj proponis esti malliberigita en ajna loko en ilia jurisdikcio kun nur kelkaj libroj en sia posedo kaj permeso iom promeni en ĝardeno vivtenante sin je sia propra kosto. La respondo de la Senato estis ordoni Rousseau lasi la insulon, kaj ĉiujn bernajn teritoriojn, en dudek kvar horoj. La 29an de Oktobro 1765 li lasis la insulon Sankta Petro kaj translokiĝis al [[Strasburgo]]. En tiu momento:{{Citaĵo|Li havis invitojn por Pocdamo el Frederiko, por Korsiko el [[Pasquale Paoli|Paoli]], por Loreno el [[Jean François de Saint-Lambert|Saint-Lambert]], por Amsterdamo el Marc-Michel Rey, la eldonisto, kaj por Anglio el David Hume.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=206}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=207}}}} Li tiam decidis akcepti la inviton de [[David Hume|Hume]] por iri al Anglio.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=207}} [[Dosiero:Denis Diderot by Louis-Michel van Loo.jpg|eta|dekstre|200px|La rilatoj de Diderot kun Rousseau estis meandrecaj.]] La 9an de Decembro 1765, havinte pasporton el la Francia registaro por veni al Parizo, Rousseau lasis Strasburgon por iri al Parizo, kien li alvenis post unu semajno, kaj loĝis en palaco de sia amiko, Louis François de Bourbon, Princo de Conti. Tie li renkontiĝis kun Hume, kaj ankaŭ kun nombraj amikoj, kaj simpatiantoj, kaj iĝis tre populara figuro en la urbo.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=207}}{{sfn|Damrosch|2005|p=404}}{{sfn|Damrosch|2005|p=405}} En tiu epoko, Hume skribis: {{Citaĵo|Maleblas esprimi aŭ imagi la entuziasmon de tiu nacio en favoro de Rousseau... Neniu iam tiom multe ĝuis ilian atenton... Voltaire kaj ĉiuj estas tre eklipsitaj.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=207}}}} Unu grava kunsido devis okazi tiam: [[Denis Diderot|Diderot]] deziris reamikiĝi kaj repaciĝi kun Rousseau. Tamen, kaj Diderot kaj Rousseau deziris, ke estu la aliulo kiu faru la iniciaton, kaj tiel ili ne renkontiĝis.{{sfn|Damrosch|2005|p=406}} La 1an de Januaro 1766, [[Friedrich Melchior Grimm|Grimm]] verkis informon por sia korespondantaro, en kiu li inkludis leteron ŝajne verkita de Frederiko la Granda al Rousseau. Tiu letero estis fakte komponita de [[Horace Walpole]] kiel trompa falsaĵo. Walpole neniam estis renkontiĝinta kun Rousseau, sed li bone estis konatulo kaj de Diderot kaj de Grimm. La letero tuj ricevis publikan konatecon;{{sfn|Durant|Durant|1967|p=208}}{{sfn|Damrosch|2005|p=420}}{{sfn|Damrosch|2005|p=421}} Oni supozas, ke Hume ĉeestis kaj ke partoprenis en ties kreado.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=208}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=209}} La 16a de Februaro 1766, Hume verkis al la Markizino de Brabantane: "La nuran ŝercon kiun mi permesis al mi rilate al la supozita letero de la reĝo de Prusio mi faris ĉe la vespermanĝa tablo de Lord Ossory."{{sfn|Durant|Durant|1967|p=209}} Tiu letero estis unu el la tialoj por la posta rompo en la rilatoj de Hume kun Rousseau.{{sfn|Damrosch|2005|p=420}}{{sfn|Damrosch|2005|p=421}} === Angla intermezo === La 4an de Januaro 1766 Rousseau lasis Parizon kun Hume, la komercisto De Luze (malnova amiko de Rousseau), kaj la hunda maskoto de Rousseau nome Sultano. Post kvar-taga veturo ĝis [[Calais]], kie ili restis dum du noktoj, la veturantoj enŝipiĝis al [[Dover]]. La 13an de Januaro 1766 ili alvenis en Londonon.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=209}}{{sfn|Damrosch|2005|p=406}}{{sfn|Damrosch|2005|p=407}} Tuj post ilia alveno, [[David Garrick]] aranĝis loĝion en la [[Reĝa Teatro (Drury Lane)|Teatro Drury Lane]] por Hume kaj Rousseau en unu nokto kiam ankaŭ la [[Georgo la 3-a (Britio)|reĝo]] kaj la reĝino ĉeestis. Garrick mem ludis en komedio lia, kaj ankaŭ en tragedio de Voltaire.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=209}}{{sfn|Damrosch|2005|p=408}}{{sfn|Damrosch|2005|p=409}} Rousseau tiom ekscitiĝis dum la ludado ke li kliniĝis tro for kaj preskaŭ falis el la loĝio; Hume observis, ke la reĝo kaj la reĝino estis rigardantaj al Rousseau pli ol al la ludado.{{sfn|Damrosch|2005|p=420}}{{sfn|Damrosch|2005|p=421}} Poste, Garrick servis vespermanĝon por Rousseau, kiu laŭdis la aktormanieron de Garrick: "Siro, vi faris, ke mi elverŝis larmojn en via tragedio, kaj ridetis en via komedio, kvankam mi apenaŭ komprenis unu vorton de via lingvo."{{sfn|Durant|Durant|1967|p=209}} [[Dosiero:Painting of David Hume.jpg|eta|maldekstre|220px|[[David Hume]].]] Tiam, Hume havis tre favoran opinion pri Rousseau; en letero al Madame de Brabantane, Hume skribis, ke observinte Rousseau tre zorge li estis konkludinta, ke li neniam estis renkontinta pli afablan kaj virtan personon. Laŭ Hume, Rousseau estis "ĝentila, modesta, amema, seninteresa, de ekstrema sensiveco".{{sfn|Durant|Durant|1967|p=209}} Dekomence, Hume loĝigis Rousseau en la hejmo de Madam Adams en Londono, sed Rousseau ekricevis tiom multajn vizitantojn ke li tuj deziris translokiĝi al pli trankvila loko. Venis propono loĝigi lin en kimra monaĥejo, kaj li estis preta akcepti tion, sed Hume konvinkis lin translokiĝi al [[Chiswick]].{{sfn|Durant|Durant|1967|p=209}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p= 210}} Rousseau tiam petis al Thérèse veni kuniĝi al li.{{sfn|Damrosch|2005|p=409}} Dume, [[James Boswell]], tiam en Parizo, proponis akompani Thérèse veni al Rousseau.{{sfn|Damrosch|2005|p=410}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=210}} (Boswell jam antaŭe estis renkontiĝinta kun Rousseau kaj Thérèse en Motiers; li poste ankaŭ sendis al Thérèse grenatan kolieron kaj skribis al Rousseau petante permeson porokaze komunikiĝi kun ŝi.){{sfn|Damrosch|2005|p=410}} Hume antaŭvidis tion kio estas okazonta: "Mi timis iome fatalan okazaĵon por la honoro de mia amiko."{{sfn|Damrosch|2005|p= 410}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=210}} Boswell kaj Thérèse estis kune dum pli ol unu semajno, kaj laŭ notoj en la taglibro de Boswell ili plenumis amaferan rilaton, havante seksumadon kelkajn fojojn.{{sfn|Damrosch|2005|p=410}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=210}} Iam Thérèse diris al Boswell: "Ne imagu, ke vi estas pli bona amanto ol Rousseau."{{sfn|Damrosch|2005|p=410}} Ĉar Rousseau deziris translokiĝis al pli malproksima loko, Richard Davenport —riĉa kaj maljuna vidvo kiu parolis france— proponis loĝigi Thérèse kaj Rousseau en Wootton Hall en [[Staffordshire]]. La 22an de Marto 1766 Rousseau kaj Thérèse iris al Wootton, kontraŭ la konsilo de Hume. Hume kaj Rousseau neniam renkontiĝos denove.{{sfn|Damrosch|2005|p=411}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=210}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=211}} Dekomence al Rousseau plaĉis lia nova loko en Wootton Hall, kaj verkis favore pri la natura beleco de la loko, kaj pri kiel li estis sentante sin renaskiĝinta, forgesinte pasintajn penojn.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=211}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=212}}{{sfn|Damrosch|2005|p=412}} ==== Kverelo kun Hume ==== [[Dosiero:Horace Walpole.jpg|eta|dekstre|220px|La rezultoj de la falsa letero verkita de [[Horace Walpole]] komplikis la restadon de Rousseau en Anglio. Walpole, portretita de [[Joshua Reynolds]], 1756.]] La 3an de Aprilo 1766 ĉiutaga gazeto publikigis leteron kiu konstituis trompon de Horace Walpole pri Rousseau – sen mencii Walpole kiel la fakta aŭtoro; ke la redaktoro de la publikaĵo estis amiko de Hume pligravigis la bedaŭron de Rousseau. Iom post iom artikoloj kritikantaj Rousseau ekaperis en la brita gazetaro; Rousseau sentis, ke Hume, kiel lia gastiganto, devis defendi lin. Krome, en la opinio de Rousseau, kelkaj el la publikaj kritikoj enhavis detalojn kiujn nur Hume konis.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=212}} Krome, Rousseau estis dolorigita kiam ekkonis, ke Hume estis loĝinta en Londono kun François Tronchin, filo de malamiko de Rousseau en Ĝenevo.{{sfn|Damrosch|2005|p=419}}{{sfn|Damrosch|2005|p=421}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=212}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=213}} Ĉirkaŭ tiu epoko, Voltaire anonime publikigis sian verkon ''Letero al Dro. J.-J. Pansophe'' en kiu li eksponis eltiraĵojn el multaj el iamaj asertoj de Rousseau kiuj estis tre kritikaj pri la vivo en Anglio; la plej damaĝaj partoj de tiu skribaĵo de Voltaire estis represitaj en londona gazetaro. Rousseau tiam decidis, ke estas konspiro destinita fifamigi lin.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=212}}{{sfn|Damrosch|2005|p=421}} Kroma tialo por la malkontento de Rousseau rilatis al la kredo ke Hume eble estis manipulanta lian poŝton.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=210}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=211}}{{sfn|Damrosch|2005|p=418}}{{sfn|Damrosch|2005|p=419}} Tiu miskompreno aperis ĉar Rousseau estis laca ricevi dikan korespondadon kies poŝtokoston li devis pagi.<ref>En tiu epoko en Eŭropo la ricevanto devis pagi la poŝtokoston de ajna ricevita poŝtaĵo; kio estis fakte la tialo por la posta invento de la poŝtmarkoj.</ref> Hume proponis malfermi la poŝtaĵojn de Rousseau li mem kaj resendi nur la gravajn leterojn al Rousseau; tiun proponon akceptis Rousseau.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=210}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=211}} Tamen, estis kelkaj pruvoj, ke Hume interkaptis ankaŭ la elirantajn poŝtaĵojn el Rousseau, kaj ne nur la alvenintajn.{{sfn|Damrosch|2005|p=431}} Post ioma korespondado kun Rousseau, kiu inkludis dekokpaĝan leteron el Rousseau priskribantan la tialojn de lia malkonsento, Hume konkludis, ke Rousseau estis perdanta sian mensan ekvilibron. Eksciante, ke Rousseau estis denoncante lin al siaj parizaj amikoj, Hume sendis kopion de longa letero de Rousseau al Marie Françoise Catherine de Beauvau-Craon, nome Madame de Boufflers. Ŝi respondis asertante, ke en sia opinio, la akuzita partopreno de Hume en la kompono de la falsa letero de Horace Walpole estis la tialo por la kolero de Rousseau.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=213}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p= 214}}<ref>''"Rousseau's letter is atrocious; it is to the last degree extravagant and inexcusable ... But do not believe him capable of any falsehood or artifice; nor imagine that he is either an impostor or a scoundrel. His anger has no just cause, but it is sincere; of that I feel no doubt. Here is what I imagine to be the cause of it. I have heard it said, and he has perhaps been told, that one of the best phrases in Mr Walpole's letter was by you, and that you had said in jest, speaking in the name of the King of Prussia, 'If you wish for persecutions, I am a king, and can procure them for you of any sort you like,' and that Mr Walpole ... had said you were its author. If this be true, and Rousseau knows of it, do you wonder that, sensitive, hot-headed, melancholy, and proud, ... he has become enraged?"'' [en traduko: La letero de Rousseau estas terura; ĝi estas ĝis la lasta grado ekstravaganca kaj nepardonebla... Sed ne kredu lin kapabla je ia malvero aŭ artifiko; nek imagu, ke li estas aŭ trompanto aŭ kanajlo. Lia kolero ne havas justan kaŭzon, sed ĝi estas sincera; pri tio mi ne dubas. Jen kion mi imagas esti la kaŭzo de ĝi. Mi aŭdis ĝin diri, kaj oni eble diris al li, ke unu el la plej bonaj frazoj en la letero de sinjoro Walpole estis de vi, kaj ke vi diris ŝerce, parolante en la nomo de la reĝo de Prusio: "Se vi deziras persekutoj, mi estas reĝo, kaj povas havigi ilin por vi de kia ajn vi volas,' kaj ke sinjoro Walpole ... diris ke vi estas ĝia aŭtoro. Se tio estas vera, kaj Rousseau scias pri tio, ĉu vi miras, ke, sentema, varmega, melankolia kaj fiera, ... li koleriĝis?"] — Letero de Madame de Boufflers al David Hume, verkita en 1766.</ref> Kiam Hume ekkonis, ke Rousseau estis verkanta sian verkon ''[[Konfesoj (Rousseau)|Confessions]]'', li supozis, ke la tiama disputo estas aperonta en la libro. Adam Smith, Turgot, Marischal Keith, Horace Walpole, kaj Mme de Boufflers konsilis al Hume ne publikigi sian kverelon kun Rousseau; tamen, multaj membroj de la grupo kiun Rousseau nomis "la coterie holbachique" —aparte, [[Jean le Rond d'Alembert|d'Alembert]]— urĝis lin malkovri sian version de la afero. En Oktobro 1766 la versio de Hume pri la kverelo estis tradukita en francan kaj publikigita en Francion; en Novembro ĝi estis publikigita en Anglio.{{sfn|Damrosch|2005|p=426}}{{sfn|Damrosch|2005|p=427}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=214}} Grimm inkludis ĝin en sia ''correspondance''; kaj finfine, {{Quote|la kverelo resonis en Ĝenevo, Amsterdamo, Berlino, kaj Sankt-Peterburgo. Dekduoj da pamfletoj reduobligis la ''bruit'' [bruon]. Walpole presis sian version de la disputo; Boswell atakis Walpole; la verko de Mme. de La Tour nome ''Precis sur M. Rousseau'' nomis Hume perfidulo; Voltaire sendis al li aldonan materialon pri misoj kaj krimoj de Rousseau, pri lia ĉeesto ĉe "fifamaj lokoj", kaj pri liaj perfidaj aktivecoj en Svisio. [[Georgo la 3-a]] "sekvis la batalon per intensa scivolemo".{{sfn|Durant|Durant|1967|p=214}}}} Post la disputo iĝis publika, parte pro komentoj el elstaraj eldonistoj kiel la skoto Andrew Millar,<ref>{{Cite web |url= http://www.millar-project.ed.ac.uk/manuscripts/html_output/1.html |title= The manuscripts, Letter from Andrew Millar to Andrew Mitchell, 26 August 1766. Andrew Millar Project. University of Edinburgh. |website= www.millar-project.ed.ac.uk |access-date= 2-a de junio 2016 |archive-date= 7-a de oktobro 2016 |archive-url= https://web.archive.org/web/20161007144647/http://www.millar-project.ed.ac.uk/manuscripts/html_output/1.html |url-status= live }}</ref> Walpole diris al Hume, ke tiaj kvereloj nur finiĝus iĝante distrofonto por la tuta Eŭropo. Diderot faris kompreneman rigardon al la fiafero: "Mi konis bone tiujn du filozofojn. Mi povus verki teatraĵon pri ili kiu igus vin plori, kaj kiu senkulpigus ilin ambaŭ."{{sfn|Damrosch|2005|p=427}} Meze de la polemiko ĉirkaŭ sia kverelo kun Hume, Rousseau restis en publika silento; sed li decidis tiam reveni al Francio. Por kuraĝigi lin tuj fari tion, Thérèse avertis lin, ke la servistoj en Wootton Hall estis klopodintaj venenigi lin. La 22an de Majo 1767 Rousseau kaj Thérèse enŝipiĝis el [[Dover]] por [[Calais]].{{sfn|Durant|Durant|1967|p=214}} === Reveno en Francion === La 22an de Majo 1767, Rousseau reeniris en Francion eĉ se arestordono kontraŭ li estis ankoraŭ valida. Li estis uzanta falsan nomon, sed estis rekonita, kaj okazis bankedo liahonore fare de la urbo [[Amiens]].{{sfn|Damrosch|2005|p=447}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=881}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=882}} Francaj nobeloj proponis al li rezidadon tiame. Dekomence, Rousseau decidis resti en bieno ĉe Parizo apartenanta al [[Honoré-Gabriel Riqueti de Mirabeau|Mirabeau]]. Poste, la 21an de Junio 1767, li translokiĝis al palaco de la Princo de Conti en [[Trie-Château|Trie]].{{sfn|Durant|Durant|1967|p=882}}{{sfn|Damrosch|2005|p=448}} En tiu epoko, Rousseau ekdisvolvis sentojn de [[paranojo]], [[anksio]], kaj de konspirado kontraŭ li. Plej el tio estis nur produkto de lia imagopovo, sed la 29an de Januaro 1768, la teatro de Ĝenevo estis detruita per incendio, kaj Voltaire malicege akuzis Rousseau kiel la kulpulo.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=882}}{{sfn|Damrosch|2005|p=451}}{{sfn|Damrosch|2005|p=452}}{{sfn|Damrosch|2005|p=453}}{{sfn|Damrosch|2005|p=454}}{{sfn|Damrosch|2005|p=455}} En Junio 1768, Rousseau lasis Trie, lasante Thérèse malantaŭe, kaj iris unue al [[Liono]], kaj poste al [[Bourgoin-Jallieu|Bourgoin]]. Li tiam invitis Thérèse tien kaj ''edzinigis'' ŝin,<ref>Rousseau kaj Thérèse le Vasseur nek estis geedzigitaj laŭleĝe nek geedzigitaj en preĝejo. Okazis nur falsa geedzigo anstataŭe en Bourgoin en 1768. Rousseau mem skribis en Letero al Madam de Luxembourg (1761): ''"... je lui ai déclaré que je ne l'épouserais jamais; et même un mariage public nous eût été impossible à cause de la différence de religion ..."'' Atestantoj deklaris, ke li eĉ ne uzis sian nomon, sed "Renou", kiu estis lia alinomo dum fuĝado. Li neniel konformiĝis al la oficialaj formalaĵoj de laŭleĝa geedzigo. Ĉeestis du "atestantoj": nome Mr. de Champagneux, urbestro de Bourgoin, kaj Mr. de Rozière; ambaŭ estis artileriaj oficiroj.</ref>{{sfn|Rousseau|1856|p=308}}{{sfn|Musset-Pathay|1821|p=488}} sub sia alinomo "Renou" en falsa (neleĝa) civila ceremonio en Bourgoin la 30an de Aŭgusto 1768.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=882}}{{sfn|Damrosch|2005|p=455}}{{sfn|Damrosch|2005|p=456}} [[Dosiero:P1060294 Paris Ier rue J.J. Rousseau rwk.JPG|eta|maldekstre|210px|Nuntempa aspekto de la Rue Jean-Jacques-Rousseau (Parizo), iam Rue Platrière, kie por mallonge loĝis Rousseau.]] En Januaro 1769, Rousseau kaj Thérèse iris loĝi en farmo ĉe [[Grenoble]]. Tie li praktikis [[botaniko]]n kaj kompletigis la ''[[Confessions (Rousseau)|Confessions]]''. En tiu epoko li esprimis sian bedaŭron pro la iama enmeto de siaj filoj en orfejo. La 10an de Aprilo 1770, Rousseau kaj Thérèse foriris al Liono kie li amikiĝis kun Horace Coignet, fabrikdesegnisto kaj amatora muzikisto. Je sugesto de Rousseau, Coignet komponis muzikajn intermezojn por la prozpoemo de Rousseau nome ''Pygmalion''; tio estis ludita en Liono kune kun la opereto de Rousseau nome ''Le devin du village'', kio ricevis publikan laŭdon. La 8-a de junio, Rousseau kaj Thérèse lasis Lionon kaj iris al Parizo; ili venis en Parizon la 24an de Junio.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=882}}{{sfn|Damrosch|2005|p=462}}{{sfn|Damrosch|2005|p=463}}{{sfn|Damrosch|2005|p=464}} En Parizo, Rousseau kaj Thérèse loĝis en neenmoda kvartalo de la urbo, nome ĉe Rue Platrière —nune nomita Rue Jean-Jacques Rousseau. Li tiam subtenis sin finance per kopiado de muziko, kaj plue studis botanikon.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=883}}{{sfn|Damrosch|2005|p=465}} En tiu tempo li ankaŭ verkis sian verkon ''Lettres elementaires sur la botanique'', kiu estos publikigita postmorte origine en angla traduko kiel ''Letters on the Elements of Botany''. Tiuj konsistis el serio de leteroj kiujn Rousseau verkis al Mme. Delessert en Liono por helpi ŝiajn filinojn lerni la temon. Tiuj leteroj ricevis disvastigitan laŭdon kiam ili estis finfinfe publikigitaj postmorte. "Ĝi estas vera pedagogia modelo, kaj ĝi komplementas ''Emile''," komentis Goethe.{{sfn|Damrosch|2005|p=472}} Por defendi sian reputacion kontraŭ malamika klaĉado, Rousseau estis ekverkante ''Confessions'' en 1765. En Novembro 1770, tiu verko estis kompletigita, kaj kvankam li ne deziris tiam publikigi ĝin, li ekproponis grupajn legadojn de kelkaj partoj de la libro. Inter Decembro 1770, kaj Majo 1771, Rousseau faris almenaŭ kvar grupajn legadojn de sia libro kaj la fina legado daŭris dek sep horojn.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=883}}{{sfn|Damrosch|2005|p=474}} Atestanto de unu el tiuj sesioj, nome Claude Joseph Dorat, verkis: {{Quote|Mi esperis sesion de sep aŭ ok horoj; ĝi daŭris dek kvar aŭ dek kvin... La verko estas vera fenomeno de genio, de simpleco, sincereco, kaj kuraĝo. Kiom multaj gigantoj reduktitaj al nanoj! Kiom multaj obskuraj sed virtaj homoj restaŭrigitaj al siaj rajtoj kaj venĝitaj kontraŭ la maliculoj per la nura atestado de honesta homo!{{sfn|Damrosch|2005|p=474}} }} Post Majo 1771, ne estis pluaj grupaj legadoj ĉar Madame d'Épinay skribis al policestro, kiu estis ŝia amiko, por peti haltigon de la legadoj de Rousseau kaj tial protekti sian privatecon. La polico alvokis Rousseau, kiu konsentis haltigi sian legadon.{{sfn|Damrosch|2005|p=475}}{{sfn|Damrosch|2005|p=476}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=885}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=886}} La verko ''Confessions'' estis finfine publikigita postmorte en 1782.{{sfn|Damrosch|2005|p=476}} En 1772, Rousseau estis invitita prezenti rekomendojn por [[nova]] [[konstitucio]] por la [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj|Pol–Litova Unio]], kio rezultis en la verko ''[[Considérations sur le gouvernement de Pologne]]'', kio estos lia lasta grava politika verko.<ref>{{cite book |editor-last = Gourevitch |editor-first = Victor |title = Rousseau: 'The Social Contract' and Other Later Political Writings (""La Socia Kontrakto" kaj aliaj pli postaj politikaj skribaĵoj")|url = https://books.google.com/books?id=kcvseZCgQKMC |year = 1997 |publisher = ''[[Cambridge University Press]]'' |page = ix |isbn = 978-0-521-42446-2 |access-date = 8-a de februaro 2017 |archive-date = 16-a de februaro 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170216213853/https://books.google.com/books?id=kcvseZCgQKMC |url-status = live }}</ref> Ankaŭ en 1772, Rousseau ekverkis sian verkon ''[[Rousseau juge de Jean-Jacques]]'', kio estis alia klopodo respondi al siaj kritikistoj. Li finkompletigis la verkadon en 1776. Tiu libro estas en la formo de tri dialogoj inter du roluloj; ''Franco'' kaj ''Rousseau'', kiuj argumentas pri la meritoj kaj malmeritoj de tria rolulo —aŭtoro nomita ''Jean-Jacques''. Ĝi estis priskribita kiel lia plej malfacile legebla verko; en la prologo de la libro, Rousseau akceptas, ke ĝi eble estas ripetema kaj disordema, sed li petis al la leganto toleremon sur bazo de la fakto ke li bezonas defendi sian reputacion el fifamigo antaŭ sia morto.{{sfn|Damrosch|2005|p=476}}{{sfn|Damrosch|2005|p=477}}{{sfn|Damrosch|2005|p=478}}{{sfn|Damrosch|2005|p=479}}{{sfn|Damrosch|2005|p=480}} === Finaj jaroj === En 1766, Rousseau estis impresinta Hume pro sia fizika forto pasigante dek horojn nokte ĉe la skribotablo dum aĉa vetero dum la ŝipveturado el Calais ĝis Dover dum Hume estis enfermita sur sia lito. "Kiam ĉiuj maristoj estis preskaŭ frostigitaj morte... li neniom suferis... Li estas unu el la plej fortikaj homoj kiujn mi iam konis," Hume notis.{{sfn|Damrosch|2005|p=406}}{{sfn|Damrosch|2005|p=407}} Ĉirkaŭ 1770, la [[urinado|urinmalsano]] de Rousseau<ref>{{cite book |title=Review of Neurology and Psychiatry, Volume 6 |editor1-last=Bruce |editor1-first=Alexander |year=1908 |publisher=T.N. Foulis |page=437 |url=https://books.google.com/books?id=PRqgAAAAMAAJ&pg=PA437 |access-date=7-a de januaro 2016 |archive-date=14-a de aŭgusto 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814071211/https://books.google.com/books?id=PRqgAAAAMAAJ&pg=PA437 |url-status=live }}</ref> ege mildiĝis kiam li ĉesis atenti la konsilojn de la doktoroj. Tiam, notis Damrosch, estis ofte pli bone lasi la naturon sekvi sian vojon anstataŭ submetiĝi al medicinaj proceduroj.{{sfn|Damrosch|2005|p=467}} Lia ĝenerala sano estis pliboniĝinta.{{sfn|Damrosch|2005|p=467}} Tamen, la 24-an de oktobro 1776, dum li estis piediranta sur mallarĝa strato en Parizo, ĉevalĉaro de nobelulo rapidiĝis laŭ la kontraŭa direkto; flanke al la ĉaro venis galopa [[danhundo]] apartenanta al la nobelulo. Rousseau malkapablis eviti kaj la ĉaron kaj la hundon, kaj estis frapita de la granda danhundo. Ŝajne li suferis fortan cerban komocion kaj neŭrologian damaĝon. Lia sano ekmalboniĝis; amiko de Rousseau nome Corancez priskribis la aperon de kelkaj simptomoj kiuj indikas, ke Rousseau eksuferis pro epilepsiaj atakoj post la akcidento.{{sfn|Damrosch|2005|p=485}}{{sfn|Damrosch|2005|p=486}}{{sfn|Damrosch|2005|p=487}} [[Dosiero:Jean-Jacques ROUSSEAU au Panthéon (Lunon).jpg|eta|La tombo de Rousseau en la [[kripto]] de la [[Panteono de Parizo|Panteono]], Parizo.]] En 1777, Rousseau ricevis reĝan vizitanton, kiam la imperiestro de la Sankta Romia Imperio [[Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Jozefo la 2-a]] venis renkontigi lin.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=883}} Lia senpaga enir-rajto al la Operejo estis plinovigita en tiu tempo kaj li iris tien porokaze.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=883}} Ankaŭ en tiu tempo (1777–78), li komponis unu el siaj plej fajnaj verkoj, nome ''[[Revoj de solula promenanto]]''.{{sfn|Damrosch|2005|p=481}}{{sfn|Durant|Durant|1967|p=886}} En la printempo de 1778, la Markizo Girardin invitis Rousseau loĝi en kabano de lia "château" en [[Ermenonville]]. Rousseau kaj Thérèse iris tien la 20an de Majo. Rousseau pasigis sian tempon ĉe la "château" kolektante botanikajn specimenojn, kaj instruante botanikon al la filo de Girardin.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=886}}{{sfn|Damrosch|2005|p=487}}{{sfn|Damrosch|2005|p=488}} Li mendis librojn el Parizo pri herboj, [[musko]]j kaj [[fungo]]j, kaj faris planojn por finkompletigi siajn nefinigitajn ''[[Emile, aŭ Pri la Eduko|Émile et Sophie]]'' kaj ''Daphnis et Chloé''.{{sfn|Damrosch|2005|p=488}} La 1an de Julio, vizitanto komentis, ke "homoj estas malicaj", al kio Rousseau respondis "homoj estas malicaj, jes, sed homo estas bona"; tiuvespere estis koncerto en la "château" en kiu Rousseau ludis per piano sian propran komponon de la Salik-Kanto el ''[[Othello]]''.{{sfn|Damrosch|2005|p=488}} Ankaŭ tiutage, li havis abundan manĝon ĉe la familio Girardin;{{sfn|Durant|Durant|1967|p=886}} la venontan matenon, kiam li estis ironta instrui muzikon al la filino de Girardin, li mortis pro cerba sangelverŝo rezulte en apopleksia frapo.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=886}}{{sfn|Damrosch|2005|p=488}}{{sfn|Damrosch|2005|p=489}} Oni supozas nun, ke ripetitaj faloj, kiel la akcidento de la danhundo, eble kontribuis al la atako de Rousseau.{{sfn|Damrosch|2005|p=489}} Post lia morto, Grimm, [[Germaine de Staël|Madame de Staël]] kaj aliaj disvastigis la falsajn novaĵojn, ke Rousseau estis farinta [[memmortigo]]n; laŭ aliaj klaĉoj, Rousseau estis freneza kiam li mortis. Tamen ĉiuj tiuj kiuj estis kun li la lastajn tagojn konsentis, ke li estis en trankvila mensostato tiam.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=887}} La 4an de Julio 1778, Rousseau estis entombigita en la Poplinsulo ("Île des Peupliers"), kiu iĝis loko de pilgrimado por liaj multaj admirantoj. La 11an de Oktobro 1794, liaj restaĵoj estis translokigitaj al la [[Panteono (Parizo)|Panteono]], kien ili estis metitaj ironie ĉe la restaĵoj de lia "malamiko" [[Voltaire]].{{sfn|Durant|Durant|1967|p=887}}<!--"From that haven of neighborly peace their spirits rose to renew their war for the soul of the Revolution, of France, and of Western man."—Will kaj Ariel Durant.{{sfn|Durant|Durant|1967|p=887}}--> == Filozofio == [[Dosiero:Rousseau Geneve.JPG|eta|maldekstre|200px|Statuo de Rousseau sur la insulo Rousseau, Ĝenevo.]] === Influoj === Rousseau poste notis, ke kiam li legis la demandon pri la ese-konkurenco de la Akademio de Dijon, en kiu li poste venkos: "Ĉu la renaskiĝo de artoj kaj sciencoj kontribuis al la purigo de la moralo?", li sentis, ke "la momento en kiu mi legis tiun anoncon mi vidis alian universon kaj iĝis diferenca homo".{{sfn|Wokler|2001|p=23}} La eseo kiun li verkis kiel respondo kondukis al unu el la centraj temoj de la pensaro de Rousseau, kiu asertas, ke la perceptita socia kaj kultura progreso fakte kondukis nur al la morala degradado de la homaro.{{sfn|Wokler|2001|p=25}} Liaj influoj por tiu konkludo estis el [[Montesquieu]], [[François Fénelon]], [[Michel de Montaigne]], [[Seneko la Juna]], [[Platono]], kaj [[Plutarĥo]].{{sfn|Wokler|2001|p=27}} Rousseau bazis sian politikan filozofion sur la teorio de la [[kontrakto]] kaj sia legado de [[Thomas Hobbes]].<ref>{{Cite book|last=Perry|first=Marvin|title=Western Civilization: Ideas Politics and Society, Volume II: From 1600|pages=430}}</ref> Reago al la ideoj de [[Samuel von Pufendorf]] kaj de [[John Locke]] estis ankaŭ bazo de lia pensaro.{{sfn|Wokler|2001|pp=47–48}} Ĉiuj tri pensuloj estis kredintaj, ke la homoj kiuj vivas sen centra aŭtoritato estas frontantaj necertajn kondiĉojn en stato de reciproka konkurenco.{{sfn|Wokler|2001|pp=47–48}} Kontraste, Rousseau kredis, ke ne estas klarigo kial tio estu la kazo, ĉar estas en tio nek konflikto nek propreco.{{sfn|Wokler|2001|p=49}} Rousseau speciale kritikis Hobbes pro la aserto ke ĉar homo en la "stato de naturo... ne havas ideon de boneco li devas esti nature malica; kaj li estas malvirta ĉar li ne konas virton". Kontraŭe, Rousseau subtenas, ke "nekoruptaj moraloj" hegemonias en la "stato de naturo".{{sfn|Rousseau|1754 |p=78}} === Homa naturo === Komune kun aliaj tiamaj filozofoj, Rousseau konsideris hipotezan "[[natura stato]]n" kiel normiga gvidilo. === Lingvo kaj socio === Rousseau cerbumas ankaŭ pri la deveno de la [[socio]] kaj tiukadre li rilatigas ĝin al la uzado de la [[lingvo]], finfine unu el la tialoj de malegaleco inter homoj. Li cerbumis jene: {{Citaĵo|Unua malfacilaĵo estas imagi kiel la lingvoj sukcesis fariĝi necesaj: ĉar la homoj ĉe la komenco havis neniun interŝanĝon inter si, nek bezonon krei iun ajn, kaj oni ne vidas la neceson de tiu inventado, nek ties eblecon (...) En tiu ĉi primitiva stato, neniu havis domon, tegmenton, propraĵon, kaj ĉiuj loĝis hazarde en iu ajn loko, ofte nur dum unu nokto (...) Dua malfacilaĵo eble estas pli forta ol la unua; ĉar se la homoj bezonis parolon por lerni kiel pensi, ili des pli bezonis scii kiel pensi por trovi la arton de la parolado (...) Timigita de la malfacilaĵoj kiuj multobliĝas, mi prefere lasas al kiu bonvolas la taskon diskuti pri tiu malfacila problemo, t.e. scii kio estis pli necesa: ĉu la socio jam funkcianta estis necesa por la fondo de la lingvoj, ĉu la lingvoj jam inventitaj estis necesaj por fondi la socion.<ref>Rousseau, ''Diskurso pri deveno de malegaleco inter la homoj''.</ref>}} == Verkoj == [[Dosiero:DOI Rousseau.jpg|eta|300px|Titolpaĝo de la eldono de Marc Michel Rey de 1755 de "Discours sur l’origine et les fondements de l’inégalité parmi les hommes" de Jean-Jacques Rousseau.]] * [http://www.memo.fr/dossier.asp?ID=37 Jean-Jacques Rousseau] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060128172238/http://www.memo.fr/dossier.asp?ID=37 |date=2006-01-28 }}, franclingve * ''[[Discours sur les sciences et les arts]]'' - [[Diskurso pri sciencoj kaj artoj]] ([[1750]]) * ''[[Le devin du village]]'' - La vilaĝa divenisto ([[1752]]) ([[Opero]]) * ''[[Discours sur l'origine et les fondements de l'inégalité parmi les hommes]]'' - [[Diskurso pri deveno kaj fundamentoj de malegaleco inter la homoj]] ([[1755]]) * ''[[La nouvelle Héloïse]]'' - [[La nova Helojzo]] ([[1761]]), referencas al la historio de [[Abelardo kaj Heloiza]]. * ''[[Du contrat social]]'' - [[Pri la socia kontrakto]] ([[1762]]) * ''[[Émile ou De l'éducation]]'' - [[Emilo aŭ pri edukado]] ([[1762]]) * Primuzika vortaro (komencita en [[1755]], eldonita en [[1767]]) * ''[[Les Confessions]]'' - [[Konfesoj (Rousseau)|Konfesoj]] (postmorte eldonita) * ''[[Rêveries du promeneur solitaire]]'' - [[Revoj de solula promenanto]] (postmorte eldonitaj) * ''Lettres elementaires sur la botanique'', publikigita origine en angla traduko kiel ''Letters on the Elements of Botany'' en 1785 * ''[[Considérations sur le gouvernement de Pologne]]'' * ''[[Rousseau juge de Jean-Jacques]]'' == Bildaro == <gallery> RousseauDiscourseSciencesArt.jpg|[[Diskurso pri sciencoj kaj artoj]] DevinVillage.jpg|[[Le devin du village|La vilaĝa divenisto]] Reveries-Rousseau.jpg|[[Revoj de solula promenanto]] RousseauJulie.jpg|[[La nova Helojzo]] Social contract rousseau page.jpg|[[Pri la socia kontrakto]] </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj|2}} ==Literaturo== * Raymond Trousson, ''Jean-Jacques Rousseau'', Parizo, Tallandier,‎ 1998, 2 volumoj (ISBN 284734098X) Dokumento uzata por la franclingva redakto de tiu artikolo * Bibliografio de Raymond Trousson: «Dictionnaire de Jean-Jacques Rousseau», bibliografio, ĉe [http://tecfa.unige.ch/ TECFA Éducation & Technologies] * ''Jean-Jacques Rousseau à Venise (1743-1744) raconté par lui-même'' ("Jean-Jacques Rousseau en Venecio (1743-1744) rakontita fare de li mem"), Parizo, Maurice Glomeau éditeur,‎ 1920 * Blackwood, William (1842). [https://books.google.es/books?id=f7ECAAAAIAAJ&redir_esc=y "Protestantism in Geneva" ("protestantismo en Ĝenevo"). Blackwood's Magazine.] 51, arkivita el la originalo la 19-an de aprilo 2021, alirita la 1-an de Julio 2015. * Damrosch, Leo (2005). [https://archive.org/details/jeanjacquesrouss00leod Jean-Jacques Rousseau: Restless Genius (JJR - senripoza geniulo)], Novjorko: Houghton Mifflin Harcourt. p.&nbsp;566. ISBN 978-0-618-44696-4. * [[Will Durant|Durant, Will; Durant, Ariel]] (1967). [https://books.google.es/books?id=fqsYAAAAYAAJ&redir_esc=y The Story of Civilization: Rousseau and revolution; a history of civilization in France, England, and Germany from 1756, and in the remainder of Europe from 1715 to 1789 ("La rakonto de civilizo: Rousseau kaj revolucio; historio de civilizo en Francio, Anglio, kaj Germanio de 1756, kaj en la resto de Eŭropo de 1715 ĝis 1789").] 10. Simon & Schuster. p.&nbsp;1091. ISBN 9780671219888. [https://web.archive.org/web/20200803150255/https://books.google.com/books?id=fqsYAAAAYAAJ Arkivita] el la originalo la 3-an de aŭgusto 2020, alirita la 20-an de aŭgusto 2019. * Gay, Peter (1977). [https://books.google.es/books?id=nGLHzQEACAAJ&redir_esc=y The Enlightenment: an interpretation ("La klerismo: interpreto"),] Novjorko: Norton. ISBN 0-393-00870-3, arkivita el la originalo en 19-a de aprilo 2021, alirita en 19-a de aprilo 2021. * Claude Genoux, ''Les enfants de Jean-Jacques Rousseau'' ("la infanoj de JJR"), Serriere imprimeur,‎ 1857 (rete ĉe [http://books.google.fr/books?id=BR0pQwAACAAJ&dq=les+enfants+de+jean+jacques+rousseau&hl=fr&sa=X&ei=MmN4T87XLYO3hQfs642vDQ&ved=0CD4Q6AEwAQ]) * Musset-Pathay, Victor Donatien de (1821). [https://books.google.es/books?id=B-HJyWs6q78C&redir_esc=y Histoire de la vie et des ouvrage de J.-J. Rousseau ("Historio de la vivo kaj verkoj de J.-J. Rousseau ")]. 1a. Parizo: Pélicier. Arkivita el la originalo la 19-an de aprilo 2021, alirita la 19-an de aprilo 2021. * Rousseau, Jean-Jacques (1856). [https://books.google.es/books?id=9ma8dcrVW-oC&redir_esc=y Oeuvres complètes de J.J. Rousseau: avec des notes historiques ("Kompletaj verkoj de J.J. Rousseau: kun historiaj notoj")]. 11-a eldono. Frankfurto ĉe Majno: Heinrich Hirsch Bechhold. Arkivita el la originalo la 19-an de aprilo 2021, alirita la 19-an de aprilo 2021. * Wokler, Robert (2001). [https://books.google.es/books?id=6XcRDAAAQBAJ&q=rousseau+very+short+introduction&redir_esc=y#v=snippet&q=rousseau%20very%20short%20introduction&f=false Rousseau: A Very Short Introduction.] [[Oksfordo]]: ''[[Oxford University Press]]''. ISBN 978-0-19-280198-2. [https://web.archive.org/web/20210814071211/https://books.google.com/books?id=6XcRDAAAQBAJ&q=rousseau+very+short+introduction#v=snippet&q=rousseau%20very%20short%20introduction&f=false Arkivita] el la originalo la 14-an de aŭgusto 2021, alirita la 28-an de julio 2021. === Studoj === * Jean-Paul Jouary, ''Rousseau, citoyen du futur'' (france: "Rousseau, civitano de la estonteco"), Parizo, Audiolib,‎ 2012. (ISBN 9782356414120) * Nanine Charbonnel, ''Philosophie de Rousseau'', Lons-le-Saunier, Aréopage,‎ 2006, 3 vol. (ISBN 9782908340587) * Guillaume Chenevière, ''Rousseau, une histoire genevoise'', Ĝenevo, Labor et Fides,‎ 2012 * Monique Cottret kaj Bernard Cottret, ''Jean-Jacques Rousseau en son temps'', Parizo, Perrin,‎ 2005 (ISBN 9782262021283) * Gaëtan Demulier, ''Apprendre à philosopher avec Rousseau'' ("Lernu filozofii kun Rousseau"), Parizo, Ellipses,‎ 2009 * Bernard Gagnebin, ''Album Rousseau: Iconographie réunie et commentée'' ("albumo pri Rousseau: Ikonografio kolektita kaj komentita"), Parizo, eldonejo [[Gallimard]],‎ 1976 * Bernard Groethuysen, ''Jean-Jacques Rousseau'', Parizo, Gallimard, coll. «Les Essais»,‎ 1949 (represita 2003) (ISBN 9782070354832) * Rémy Hebding, ''Jean-Jacques Rousseau: les Lumières grâce à Dieu'', Parizo, Punctum, coll. « Vies choisies »,‎ 2005 (ISBN 9782351160015) * Pierre-Maurice Masson, ''La Religion de Jean-Jacques Rousseau'', Parizo, eldonejo [[Hachette]],‎ 1916 * Édouard Rod, ''L'Affaire J.-J. Rousseau'', Parizo, Perrin,‎ 1906 * Raymond Trousson (eld.) kaj Frédéric S. Eigeldinger (eld.), ''Dictionnaire de Jean-Jacques Rousseau: la transparence et l'obstacle'', Parizo, Éditions Honoré Champion,‎ 2006 * Claire Salomon-Bayet, ''Jean-Jacques Rousseau ou l'impossible unité'', Parizo, Seghers, coll. «Philosophies de tous les temps»,‎ 1968 (repr. 1971), 183 p. * Jean Starobinski, ''Jean-Jacques Rousseau: la transparence et l'obstacle'', Parizo, eldonejo [[Gallimard]],‎ 1976 (ISBN 9782070294732) {{Projektoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Liberalismo]] * [[Demokratio]] * [[Socialismo]] {{Sepultitoj en Pantheon}} {{Leginda|jaro=2021 |monato=12 |tago=22}} {{Bibliotekoj}} {{Havenda artikolo}} {{Vivtempo|Rousseau, Jean-Jacques}} [[Kategorio:Jean-Jacques Rousseau| ]] [[Kategorio:Svisaj filozofoj]] [[Kategorio:Francaj filozofoj]] [[Kategorio:Franclingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Svisaj vegetaranoj]] [[Kategorio:Francaj vegetaranoj]] [[Kategorio:Klerismo]] [[Kategorio:Entombigitoj en la Panteono de Parizo]] 76n966okminojhl9uq9v3jj6gr1gtig 4 4082 9417207 9416648 2026-06-29T22:45:17Z Eternanpacon 235392 9417207 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo|nomo= Muzeo Nagasaki por Atombombo |bildo= Nagasakigenbaku.jpg |propra nomo= 長崎原爆資料館 |lando=Japanio |regiono = Nagasaki |urbo= Nagasaki (Nagasako) |kolektoj = Atombombado al Nagasaki |malfermdato = Aprilo 1996 |adreso=7-8 Hirano-maĉi, Nagasaki-ŝi, Nagasaki-ken, 852-8117 |Koordinatoj= 32°46′21.55″N 129°51′52.25″E |retejo= [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館]}} [[Dosiero: Nagasaki a-bomb clock.jpg|dekstre|eta|''"Horloĝo"'' / haltinta ĉe 11 : 2. (ĵustiam falis la Atombombo)]] [[Dosiero:Nagasaki a-bomb helmet.jpg|dekstre|eta|''"Kasko"'' / kies internen algluiĝis parto de kranio pro la varmego.]] "Muzeo [[Nagasako|Nagasaki]] por Atombombo" estas urbamuzeo de [https://eo.wikipedia.org/wiki/Gubernio_Nagasako Gubernio Nagasaki], kaj ĉefe pritraktas dokumentaron rilatan al "Atombombado al Nagasaki ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 長崎市への原子爆弾投下])". Ĝi kaj "Urba Pachalo de Nagasaki ([https://nabmuseum.jp/heiwa/ 長崎市平和会館])" kaj "Naciahalo Pripreĝanta Pacon por Funebri Pereintojn pro la Atombombado al Nagasaki ([https://www.peace-nagasaki.go.jp 国立長崎原爆死没者追悼平和祈念館])" staras en "Zono por Lerni ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6807.html 学びのゾーン 長崎原爆資料館地区])" en "Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])". ([https://www.google.co.jp/maps/@32.773358,129.8644911,1182m/data=!3m1!1e3?hl=ja&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDYyMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D Google mapo]). La muzeo konsistas el du surteraetaĝoj kaj du subteraetaĝoj, kaj sidas sur la teraso fronte al la malsupra "[[Ground Zero]]" (grundo nulo) situanta en "Zono por Preĝi ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6806.html 祈りのゾーン 中心地地区]). == ''Sinoptiko'' == La muzeo ekspozicias dokumentojn, fotojn, kaj eksplikantajn panelojn laŭ la temoj de "La 9-a de Aŭgusto 1945", kaj "La Realeco de la Damaĝo pro la Atombombado", kaj "Cele al la Mondo Sen [[Nuklea armilo]]". En la eksponejo estas ekspozicitaj Atombombitaj objektoj : "Horloĝo haltinta ĉe 11:02" (ĵustiam falis la Atombombo), kaj partoj de Atombombitaj konstuaĝoj, ekz. "Kurbintaj Armaturoj" de fabriko, kaj "Ponttrabaro" kies tiama eksplodcentra flanko rostiĝis far de la varmega radio. Kelkajn ekspoziciaĵojn vizitantoj povas tuŝi kaj senti la katastrofegecon kaj la kruelegecon de la Atombombado. Ankaŭ estas ekspozicita modelo de Nagaski-tipa Atombombo tiel nomita "[[Fat Man]]". Precipe ĉe la eksponbudo "Atombombita Urbo Nagasaki" la damaĝo de la urbo estas klarigita per miniatura topografio de Urbo Nagasaki. Pro tio vizitantoj okulvide povas kompreni la ebenecan etendaĵon de la damaĝo. Ankaŭ estas filmoprezentataj registritaj filmoj de la Atombombado, kaj atestantaj filmoj de [[Hibakuŝo]]j. Rezulte vizitantoj povas lerni la tutaĵon de Atombombado al Nagasaki. Ekster la Atombombado ekspozicitaj dokumentoj estas pri "[[Dua japana-ĉina milito|Dua Japana-Ĉina Milito]] kaj [[Pacifika Fronto]]", kiuj nerekte kaŭzis faligi la Atombombojn. Kaj kiel "Epoko de Nuklea Armilo" ekspozicitaj dokumentoj estas pri "Homoj Suferantaj Radimalsanon" fare de eksperimentado de Nuklea Armilo laŭ [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] : "Maristoj de [[Dajgo Fukurju Maru]]", kaj "Laborantoj ĉe Nuklea Eksperimentado", kaj "Laborantoj ĉe Uranio-Minejoj", kaj "Loĝantoj en subventaj ejoj de Testejoj por Nuklea Armilo". Ankaŭ en [[Hiroŝimo|Urbo Hiroŝima]] staras "[[Pacmuzeo Hiroŝimo]]" por ekspozicii dokumentojn de "Atombombado al Hiroŝima ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%BA%83%E5%B3%B6%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 広島市への原子爆弾投下])". == ''Referencoj'' == --- Tiu ĉi paĝo estas esperantigita versio de la japana versio [https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%8E%9F%E7%88%86%E8%B3%87%E6%96%99%E9%A4%A8 "長崎原爆資料館"] - Wikipedia) * oficiala retejo : [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館] * Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])(retejo de Urbo Nagasaki) *[[Pacmuzeo Hiroŝimo]] - Vikipedio / oficiala retejo : [https://hpmmuseum.jp/ 広島平和記念資料館] *[[Muzeo Maruki por Atombombo-Arto]] - Vikipedio *[[Atoma bombado de Hiroŝima kaj Nagasaki]] - Vikipedio [[Kategorio:Pacaj movadoj]] [[Kategorio:Movado kontraŭ nuklea armilo]] [[Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako]] [[Kategorio:Muzeoj en Japanio]] eg0y3iwqu11p0832rytoblhy0q1lpjf 9417217 9417207 2026-06-29T23:01:46Z Eternanpacon 235392 9417217 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo|nomo= Muzeo Nagasaki por Atombombo |bildo= Nagasakigenbaku.jpg |propra nomo= 長崎原爆資料館 |lando=Japanio |regiono = Nagasaki |urbo= Nagasaki (Nagasako) |kolektoj = Atombombado al Nagasaki |malfermdato = Aprilo 1996 |adreso=7-8 Hirano-maĉi, Nagasaki-ŝi, Nagasaki-ken, 852-8117 |Koordinatoj= 32°46′21.55″N 129°51′52.25″E |retejo= [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館]}} [[Dosiero: Nagasaki a-bomb clock.jpg|dekstre|eta|''"Horloĝo"'' / haltinta ĉe 11 : 2. (ĵustiam falis la Atombombo)]] [[Dosiero:Nagasaki a-bomb helmet.jpg|dekstre|eta|''"Kasko"'' / kies internen algluiĝis parto de kranio pro la varmego.]] "Muzeo [[Nagasako|Nagasaki]] por Atombombo" estas urbamuzeo de [https://eo.wikipedia.org/wiki/Gubernio_Nagasako Gubernio Nagasaki], kaj ĉefe pritraktas dokumentaron rilatan al "Atombombado al Nagasaki ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 長崎市への原子爆弾投下])". Ĝi kaj "Urba Pachalo de Nagasaki ([https://nabmuseum.jp/heiwa/ 長崎市平和会館])" kaj "Naciahalo Pripreĝanta Pacon por Funebri Pereintojn pro la Atombombado al Nagasaki ([https://www.peace-nagasaki.go.jp 国立長崎原爆死没者追悼平和祈念館])" staras en "Zono por Lerni ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6807.html 学びのゾーン 長崎原爆資料館地区])" en "Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])". ([https://www.google.co.jp/maps/@32.773358,129.8644911,1182m/data=!3m1!1e3?hl=ja&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDYyMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D Google mapo]). La muzeo konsistas el du surteraetaĝoj kaj du subteraetaĝoj, kaj sidas sur la teraso fronte al la malsupra "[[Ground Zero]]" (grundo nulo) situanta en "Zono por Preĝi ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6806.html 祈りのゾーン 中心地地区]). == ''Sinoptiko'' == La muzeo ekspozicias dokumentojn, fotojn, kaj eksplikantajn panelojn laŭ la temoj de "La 9-a de Aŭgusto 1945", kaj "La Realeco de la Damaĝo pro la Atombombado", kaj "Cele al la Mondo Sen [[Nuklea Armilo]]". En la eksponejo estas ekspozicitaj Atombombitaj objektoj : "Horloĝo haltinta ĉe 11:02" (ĵustiam falis la Atombombo), kaj partoj de Atombombitaj konstuaĝoj, ekz. "Kurbintaj Armaturoj" de fabriko, kaj "Ponttrabaro" kies tiama eksplodcentra flanko rostiĝis far de la varmega radio. Kelkajn ekspoziciaĵojn vizitantoj povas tuŝi kaj senti la katastrofegecon kaj la kruelegecon de la Atombombado. Ankaŭ estas ekspozicita modelo de Nagaski-tipa Atombombo tiel nomita "[[Fat Man]]". Precipe ĉe la eksponbudo "Atombombita Urbo Nagasaki" la damaĝo de la urbo estas klarigita per miniatura topografio de Urbo Nagasaki. Pro tio vizitantoj okulvide povas kompreni la ebenecan etendaĵon de la damaĝo. Ankaŭ estas filmoprezentataj registritaj filmoj de la Atombombado, kaj atestantaj filmoj de [[Hibakuŝo]]j. Rezulte vizitantoj povas lerni la tutaĵon de Atombombado al Nagasaki. Ekster la Atombombado ekspozicitaj dokumentoj estas pri "[[Dua japana-ĉina milito|Dua Japana-Ĉina Milito]] kaj [[Pacifika Fronto]]", kiuj nerekte kaŭzis faligi la Atombombojn. Kaj kiel "Epoko de Nuklea Armilo" ekspozicitaj dokumentoj estas pri "Homoj Suferantaj Radimalsanon" fare de eksperimentado de Nuklea Armilo laŭ [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] : "Maristoj de [[Dajgo Fukurju Maru]]", kaj "Laborantoj ĉe Nuklea Eksperimentado", kaj "Laborantoj ĉe Uranio-Minejoj", kaj "Loĝantoj en subventaj ejoj de Testejo por Nuklea Armilo". Ankaŭ en [[Hiroŝimo|Urbo Hiroŝima]] staras "[[Pacmuzeo Hiroŝimo]]" por ekspozicii dokumentojn de "Atombombado al Hiroŝima ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%BA%83%E5%B3%B6%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 広島市への原子爆弾投下])". == ''Referencoj'' == --- Tiu ĉi paĝo estas esperantigita versio de la japana versio [https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%8E%9F%E7%88%86%E8%B3%87%E6%96%99%E9%A4%A8 "長崎原爆資料館"] - Wikipedia) * oficiala retejo : [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館] * Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])(retejo de Urbo Nagasaki) *[[Pacmuzeo Hiroŝimo]] - Vikipedio / oficiala retejo : [https://hpmmuseum.jp/ 広島平和記念資料館] *[[Muzeo Maruki por Atombombo-Arto]] - Vikipedio *[[Atoma bombado de Hiroŝima kaj Nagasaki]] - Vikipedio [[Kategorio:Pacaj movadoj]] [[Kategorio:Movado kontraŭ nuklea armilo]] [[Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako]] [[Kategorio:Muzeoj en Japanio]] 7ygcm2pnfxm3ubl77t8oqh4bt5o17t3 9417218 9417217 2026-06-29T23:06:14Z Eternanpacon 235392 9417218 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo|nomo= Muzeo Nagasaki por Atombombo |bildo= Nagasakigenbaku.jpg |propra nomo= 長崎原爆資料館 |lando=Japanio |regiono = Nagasaki |urbo= Nagasaki (Nagasako) |kolektoj = Atombombado al Nagasaki |malfermdato = Aprilo 1996 |adreso=7-8 Hirano-maĉi, Nagasaki-ŝi, Nagasaki-ken, 852-8117 |Koordinatoj= 32°46′21.55″N 129°51′52.25″E |retejo= [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館]}} [[Dosiero: Nagasaki a-bomb clock.jpg|dekstre|eta|''"Horloĝo"'' / haltinta ĉe 11 : 2. (ĵustiam falis la Atombombo)]] [[Dosiero:Nagasaki a-bomb helmet.jpg|dekstre|eta|''"Kasko"'' / kies internen algluiĝis parto de kranio pro la varmego.]] "Muzeo [[Nagasako|Nagasaki]] por Atombombo" estas urbamuzeo de [https://eo.wikipedia.org/wiki/Gubernio_Nagasako Gubernio Nagasaki], kaj ĉefe pritraktas dokumentaron rilatan al "Atombombado al Nagasaki ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 長崎市への原子爆弾投下])". Ĝi kaj "Urba Pachalo de Nagasaki ([https://nabmuseum.jp/heiwa/ 長崎市平和会館])" kaj "Naciahalo Pripreĝanta Pacon por Funebri Pereintojn pro la Atombombado al Nagasaki ([https://www.peace-nagasaki.go.jp 国立長崎原爆死没者追悼平和祈念館])" staras en "Zono por Lerni ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6807.html 学びのゾーン 長崎原爆資料館地区])" en "Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])". ([https://www.google.co.jp/maps/@32.773358,129.8644911,1182m/data=!3m1!1e3?hl=ja&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDYyMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D Google mapo]). La muzeo konsistas el du surteraetaĝoj kaj du subteraetaĝoj, kaj sidas sur la teraso fronte al la malsupra "[[Ground Zero]]" (grundo nulo) situanta en "Zono por Preĝi ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6806.html 祈りのゾーン 中心地地区]). == ''Sinoptiko'' == La muzeo ekspozicias dokumentojn, fotojn, kaj eksplikantajn panelojn laŭ la temoj de "La 9-a de Aŭgusto 1945", kaj "La Realeco de la Damaĝo pro la Atombombado", kaj "Cele al la Mondo Sen [[Nuklea Armilo]]". En la eksponejo estas ekspozicitaj Atombombitaj objektoj : "Horloĝo haltinta ĉe 11:02" (ĵustiam falis la Atombombo), kaj partoj de Atombombitaj konstuaĝoj, ekz. "Kurbintaj Armaturoj" de fabriko, kaj "Ponttrabaro" kies tiama eksplodcentra flanko rostiĝis far de la varmega radio. Kelkajn ekspoziciaĵojn vizitantoj povas tuŝi kaj senti la katastrofegecon kaj la kruelegecon de la Atombombado. Ankaŭ estas ekspozicita modelo de Nagaski-tipa Atombombo tiel nomita "[[Fat Man]]". Precipe ĉe la eksponbudo "Atombombita Urbo Nagasaki" la damaĝo de la urbo estas klarigita per miniatura topografio de Urbo Nagasaki. Pro tio vizitantoj okulvide povas kompreni la ebenecan etendaĵon de la damaĝo. Ankaŭ estas filmoprezentataj registritaj filmoj de la Atombombado, kaj atestantaj filmoj de [[Hibakuŝo]]j. Rezulte vizitantoj povas lerni la tutaĵon de Atombombado al Nagasaki. Ekster la Atombombado ekspozicitaj dokumentoj estas pri "[[Dua japana-ĉina milito|Dua Japana-Ĉina Milito]] kaj [[Pacifika Fronto]]", kiuj nerekte kaŭzis faligi la Atombombojn. Kaj kiel "Epoko de Nuklea Armilo" ekspozicitaj dokumentoj estas pri "Homoj Suferantaj Radimalsanon" fare de eksperimentado de Nuklea Armilo laŭ [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] : "Maristoj de [[Dajgo Fukurju Maru]]", kaj "Laborantoj ĉe Nuklea Eksperimentado", kaj "Laborantoj ĉe Uranio-Minejoj", kaj "Loĝantoj en subventaj ejoj de Testejo por Nuklea Armilo". Ankaŭ en [[Hiroŝimo|Urbo Hiroŝima]] staras "[[Pacmuzeo Hiroŝimo]]" por ekspozicii dokumentojn de "Atombombado al Hiroŝima ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%BA%83%E5%B3%B6%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 広島市への原子爆弾投下])". == ''Referencoj'' == --- Tiu ĉi paĝo estas esperantigita versio de la japana versio [https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%8E%9F%E7%88%86%E8%B3%87%E6%96%99%E9%A4%A8 "長崎原爆資料館"] - Wikipedia) * oficiala retejo : [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館] * Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])(retejo de Urbo Nagasaki) *[[Pacmuzeo Hiroŝimo]] - Vikipedio / oficiala retejo : [https://hpmmuseum.jp/ 広島平和記念資料館] *[[Muzeo Maruki por Atombombo-Arto]] - Vikipedio *[[Atoma bombado de Hiroŝima kaj Nagasaki]] - Vikipedio [[Kategorio:Pacaj movadoj]] [[Kategorio:Movado kontraŭ nuklea armilo]] [[Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako]] [[Kategorio:Muzeoj en Japanio]] aidswgl17v7plvuls1dwmvx1d9occ3b 9417368 9417218 2026-06-30T08:40:37Z Eternanpacon 235392 Anstataŭigis paĝon per '{{Informkesto muzeo|nomo= }}' 9417368 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo|nomo= }} l1cie9xox7rp48w2zh2gnv6jxxhpoqq 0 4134 9417067 9380190 2026-06-29T15:38:26Z RG72 11847 9417067 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Tjumeno | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-ru|Тюмень}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Тюмень | moto = | kromnomo = | kromnomo_tipo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Крестовоздвиженская церковь (Тюмень)-2.jpg | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = Vido al la urbo <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Tyumen (Tyumen oblast).png | blazono = Wapen Tjoemen.png <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Rusio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Urala federacia regiono | regiono_tipo = | distrikto = Tjumena provinco | distrikto_tipo = Provinco | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Tjumena provinco | parto = | limo = | rivero = [[Turo (rivero, Rusio)|Turo]] | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = 1 | memorindaĵo = Kajo de rivero Turo | memorindaĵo1 = Gilova bosko | memorindaĵo2 = [[Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno]] | memorindaĵo3 = [[Placo de Memoro (Tjumeno)|Placo de Memoro]] | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = [[Transsiberia fervojo]] | ŝoseo_tipo = Fervojo | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Strato Respubliko]] | konstruaĵo1 = [[Strato Lenin (Tjumeno)|Strato Lenin]] | konstruaĵo2 = [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]] | konstruaĵo3 = Tekutjev-bulvardo | konstruaĵo_tipo = Stratoj | montaro = <!-- *** Situo *** --> | situo = Tjumeno | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 102 | lat_d = 57 | lat_m = 09 | lat_s = 00 | lat_NS = N | long_d = 65 | long_m = 32 | long_s = 00 | long_EW = E <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 698.5 | areo_rondumo = 1 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 872100 | loĝantaro_dato = 2025 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1586 | establita_tipo = Fondita | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Maksim Afanasjev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Moskva tempo|MT]] | utc_offset =+5 | poŝtkodo = 6250xx | areo_kodo = (+7)3452 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = ISO 3166-2:RU | kodo1 = 72, 172 | kodo1_tipo = [[Aŭtokodoj en Rusio|Aŭtokodoj]] | kodo2 = 71 401 | kodo2_tipo = OKATO <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Tjumeno | mapo_lokumilo = Tjumeno | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Tjumena provinco | mapo1_lokumilo = Tjumena provinco | mapo2 = Map of Russia (2014–2022) - Tyumen Oblast.svg | mapo2_priskribo = Situo de Tjumena provinco enkadre de Rusio | mapo2_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.tyumen-city.ru/ www.tyumen-city.ru] | commons = Tyumen <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center |frame-lat={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |frame-long={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |frame-width=260}} |sen banderolo= jes }} '''Tjumeno''' aŭ '''Tjumenj''' ({{lang-ru|Тюмень}}) estas [[urbo]] en [[Siberio]], [[Rusio]], kaj estas la ĉefurbo de [[Tjumena provinco]]. Ĝi situas laŭ la rivero [[Turo (rivero, Rusio)|Turo]] ({{lang|ru|Тура}}) (kiu enfluas en riveron [[Tobolo]]n ({{lang|ru|Тобол}})). La {{daton|1|1|2025}} en la urbo loĝis {{unuo|872100}} homoj<ref name="872 mil"/>. == Etimologio == Lingvisto Aleksandr Konstantinoviĉ Matvejev konsideris realisma supozon, ke la nomo devenas de la tjurka vorto "tjumjan" aŭ la mongola vorto "tjumen" kun signifo "dek mil, multege". Li atentigis ke tiaj toponimoj ekzistis en pluraj lokoj, inkluzive en Nord-Kaŭkazio, do evidente temas pri grava kaj ofta signifo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Географические названия Урала: Краткий топонимический словарь |lasta = Матвеев |unua = А. К. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1987 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Средн.-Урал. кн. изд-во |loko = Свердловск |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 172–174 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. == Historio == {{ĉefartikolo|Historio de Tjumeno}} Tjumeno estis la unua rusa urbo en [[Siberio]], fondita en la {{daton|29|6|1586}} laŭ la ordono de la caro [[Fjodor la 1-a Ivanoviĉ (Rusio)|Feodor la 1-a]] sur la dekstra bordo de rivero Turo, ĉe enfluejo de rivero Tjumenko, apud la detruita [[Tataroj|tatara]] urbo [[Ĉimgi-Tura]]. En 1593 vojevodoj Jurij Bulgakov kaj Bogdan Vasiljev konstruigis tie lignan fortikaĵon kun turoj kaj antaŭurbo. La kremlo enhavis ok turojn, la Kristnaskan kaj Nikolan preĝejojn, salan, grenajn kaj alkoholan stokejojn, trezorejon, gardejojn, malliberejon, privatajn domojn kaj sidejojn de administracio. Tie loĝis ankaŭ veturigistoj ({{lang-ru|ямщики}}), kiuj tamen poste translokiĝis al siaj plugataj teroj malantaŭ rivero Tjumenko, kie en 1605 formiĝis la veturigista kvartalo ({{lang-ru|Ямская слобода}}). Trans rivero Turo formiĝis la tatara-buĥara kvartalo, kie origine loĝis negocistoj el Meza Azio. En 1616 apud la veturigista kvartalo, sur kabo ĉe enfluejo de rivero Babarinko estis fondita vira monaĥejo. Ĝis 1622 ĝi ne havis propran preĝejon. En tiu periodo sur bordo de Turo estis fondita ankaŭ virina monaĥejo kun la Elija-preĝejo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 88-89 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Komence de la 17-a jarcento en Tjumeno troviĝis {{unuo|570}} kortoj, el kiuj ĉirkaŭ 50 situis ekster la fortikaĵaj muroj. En la urbo loĝis {{unuo|1600}}—{{unuo|1700}} homoj. Fortikaĵo havis murojn nur de la flankoj direktitaj al rivero Tjumenko kaj la kampo dum la bordo de rivero Turo ne estis protektita ĝis 1630 kiam vojevodo Pron Izmajlov konstruigis muron ankaŭ tie. Aŭtune 1635 al Tjumeno venis taĉmento el 500 strelecoj, kiuj konstruis por si antaŭurbon ekster la fortikaĵaj muroj. En 1640-1642 vojevodo princo Grigorij Barjatinskij unuafoje konstruigis murojn ankaŭ trans rivero Turo, protektinte la tataran kvartalon kaj novaperintan kvartalon de rusaj ledfaristoj. En 1668 la ekstera fortikaĵo forbrulis, do oni konstruis novan muron, kiu ĉirkaŭis pli vastan areon proksimume je {{unuo|400|metrojn}} for. Al antaŭurbo estis translokita la [[preĝejo de la Savinto (Tjumeno)]] dum en la urbo mem oni konstruis novan preĝejon kun kvarnivela sonorilturo. Tamen la nova muro protektis nur la plej atakeblajn lokojn dum kruta bordo de Turo restis ne protektita je distanco {{unuo|730|metroj}}. La virina monaĥejo ekde nun situis ene de la muroj<ref name="koĉed89">{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 89 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En 1687 en la fortikaĵo okazis incendio, do oni devis rekonstrui la damaĝitan muron kaj plurajn konstruaĵojn. Samjare oni destinis lokon por la Sofia korto, kie gastis pastraro venanta el Tobolsko. Komence de oktobro 1695 plia incendio detruis la Sofian korton, virinan monaĥejon, preĝejon de Savinto, Triunuo, [[Preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo (Tjumeno)|Ĉefanĝelan]], plurajn konstruaĵojn kaj 604 kortojn. Tiutempe en Tjumeno loĝis {{unuo|2750}} homoj<ref name="koĉed89"/>. Post tio la Siberia prikazo ekkonsideris eblecon de brika konstruado. Oni planis konstrui brikan kremlon, sed fine aperis nur la brika [[Anunciacia katedralo (Tjumeno)|Anunciacia katedralo]] sur la bordo de Turo. En julio 1705 dum incendio forbrulis {{unuo|729}} el {{unuo|776}} kortoj, la fortikaĵa muro kun la Savinta kaj Ornata turoj, [[Dipatrina-Kristnaska monaĥejo (Tjumeno)|virina monaĥejo]], ĉiuj preĝejoj kaj sidejo de metropolito. En 1709 vojevodo Daniil Kopjev konstruigis novan muron, direktitan al kampo. Regula urboplanado verŝajne aperis en 1635, kiam al Tjumeno venis 500 strelecoj, konstruintaj siajn domojn en antaŭurbo ({{lang-ru|посад}})<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 16 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En 1593-1596 la Tjumena kremlo jam havis muron el 106 trabaĵoj ({{lang-ru|городня}}) kaj 8 turoj. La Savinta ({{lang-ru|Спасская}}) kaj la Georga ({{lang-ru|Егорьевская}}) turoj estis travetureblaj. La muro sekvis laŭlonge de la bordo de la rivero Tjumenko kaj baris la kabon dum la bordo de la rivero Turo restis malfermita. La muro estis 3,2 metrojn alta kaj havis 4 turojn direktitajn al la kampo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 61-62 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La rekonstruita post tiu incendio urbo bone impresis vizitantojn, inter kiuj estis skota vojaĝanto John Bell<ref name="koĉed90-91">{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 90-91 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. {{Citaĵo|La urbo Tjumeno estas bela kaj havas sufiĉe bonajn fortikaĵojn. Stratoj en ĝi estas vastaj kaj domoj estas konstruitaj laŭ rekta linio.|John Bell. Travels from St. Petersburg, in Russia, to diverse parts of Asia.<ref name="koĉed90-91"/>}} En 1728 estis konstruita nova ponto trans Tjumenko: 20 metrojn alta, 10 metrojn larĝa kaj 176 metrojn longa ĝi anstataŭigis la malnovan ponton, kiu iris suben kaj poste supren kaj estis malfacile traveturebla pro sia kruteco, speciale vintre. Ĝi sin apogis sur aron da trabaroj, kiuj altiĝis de sur rivero Tjumeno kaj havis truojn por tralasi ĝian fluon. En 1731 oni konstruis novan eksteran muron. En 1741 suma longeco de kremlaj muroj estis {{unuo|547|metroj}}. De la kremlo ĝis la ekstera muro estis {{unuo|1172|metroj}} se mezuri laŭ bordo de Tjumenko. En la kremlo restis kelkaj administraj sidejoj, stokejoj kaj la Anunciacia preĝejo. En la antaŭurbo ekde 1724 funkciis doganejo, naŭ drinkejoj, gastokorto, ses paroĥaj preĝejoj. En la urbo loĝis ĉirkaŭ {{unuo|4160}} homoj. En Tjumeno estis {{unuo|982}} kortoj, el kiuj {{unuo|593}} troviĝis en la fortikaĵo, {{unuo|247}} en la veturigista kvartalo kaj {{unuo|142}} trans rivero Turo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 91 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En [[februaro 2020]] apud Tjumeno estis [[:n:Rusio evakuis siajn civitanojn el Uhano|lokitaj por kvaranteno]] 144 homoj, evakuitaj el [[Vuhano]] ([[Ĉinio]]) dum la [[pandemio de KOVIM-19]]. Post la fino de la dusemajna kvaranteno oni konfirmis [[:n:Ukrainio renkontis siajn evakuitojn el Uhano per barikadoj kaj ŝtonoj|mankon de infektitoj]] inter la evakuitoj. == Geografio == [[Dosiero:Административные округа Тюмени.jpg|eta|Administraj distriktoj de Tjumeno: 1 — la Orienta, 2 — Kalinin, 3 — Lenin, 4 — la Centra.]] La urbo situas sur ebenaĵo kaj estas dividita je kvar partoj per riveroj Turo, Tjumenko kaj la [[Transsiberia fervojo]], kiuj iras tra ĝi de okcidento al oriento. La centra parto, limigita per riveroj Turo (norde) kaj Tjumenko (okcidente) kaj la fervojo (sude) formiĝis la unua kaj inkludas ĉefajn administrajn, edukajn, distrajn kaj komercajn areojn. Norde de la rivero Turo troviĝas Transriverejo ({{lang-ru|Зарека}}), origine prikonstruita per privataj lignaj domoj, sed ekde la 1990-aj jaroj ĉiam pli aktive transformiĝanta je modernaj loĝkvartaloj. Okcidente de la rivero Tjumenko troviĝas Transtjumenko ({{lang-ru|Затюменка}}), malnova areo prikonstruita duone de privataj lignaj domoj kaj duone de pluretaĝaj loĝdomoj. Sude de la fervojo situas areo, kiu ne havas komunan nomon kaj formiĝis ekde la 1930-aj jaroj, kiam apud la fervoja stacidomo aperis la unuaj domoj de fervojistoj. Nun tio estas rapide kreskanta areo, prikonstruata de pluretaĝaj domoj. La urbo dividiĝas je kvar administraj distriktoj: la Centra ({{lang-ru|Центральный}}), Kalinin ({{lang-ru|Калининский}}), Lenin ({{lang-ru|Ленинский}}) kaj la Orienta ({{lang-ru|Восточный}}). La Centra distrikto okupas okcidentan parton de la centra areo kaj Transriverejon, Kalinin distrikto okupas Transtjumenkon kaj okcidentan parton de la transfervoja areo, Lenin distrikto okupas orientan parton de la centra kaj transfervoja areo kaj la Orienta distrikto okupas la plej novajn kaj aktive kreskantajn kvartalojn en sud-orienta parto de la transfervoja areo. [[Kazarovo]] (ruse Казарово; tatare Кырынкүл, Kirinkul) estas mikrodistrikto (kvartalo) de Tjumeno, eksa vilaĝo en Tjumena distrikto (Tjumena provinco); antaŭe ĝi nomiĝis Kazarov-Jurtoj (ruse Юрты Казаровские, Jurti Kazarovskije); loĝantoj origine estis siberiaj tataroj. La urbo vastiĝas ĉefe en la orienta (en Transiverejo kaj la transfervoja parto) kaj suda direktoj, kie sur iam kultivitaj kampoj kreskas novaj kvartaloj de pluretaĝaj domoj. La centra parto de la urbo ne plu vastiĝas, ĉar okcidente ĝi estas limigita per rivero Tjumenko, oriente per industria zono, norde per la rivero Turo kaj sude per la fervojo. Okcidente de la urbo estas konstruataj novaj vilaĝoj, kie en propraj domoj loĝas plejparte urbanoj, do Transtjumenko mem ne multe kreskas. La samaj vilaĝoj aŭ kvartaloj rande de malnovaj vilaĝoj kreskas ankaŭ je ĉiuj aliaj direktoj je distanco ĝis 30&nbsp;km for de la urbo. Oriente, inter la rivero Turo kaj la fervojo troviĝas industria zono, kiu daŭre kreskas. [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists_97.jpg|eta|maldekstre|Strato Respubliko.]] La ĉefa strato de la urbo estas [[Respubliko strato (Tjumeno)|strato Respubliko]], kiu etendiĝas je 11&nbsp;km tra la tuta urbo de nord-okcidento al sud-oriento. Ĝi komenciĝas ĉe la fondoloko de la urbo ĉe enfluejo de rivero Tjumeno al Turo kaj iras tra la tuta centra areo sur la dekstra bordo de Turo. Samloke komenciĝas la dua laŭ graveco strato en la urbocentro — [[Strato Lenin (Tjumeno)|strato Lenin]], kiu iras paralele al strato Respubliko dum 2,5&nbsp;km tra la tuta historia urbocentro. Oni planas komplete rekonstrui ĝin surbaze de plej modernaj arkitekturaj solvoj por faciligi promenadon kaj doni al la strato unuecan aspekton. Grandan transportan signifon havas strato Melnikaite ({{lang-ru|Мельникайте}}), kiu iras de nordo al sudo, kruciĝante kun strato Respubliko pli-malpli ĉe ties mezo, kaj ligas Transriverejon, la centran kaj la transfervojan areojn. Ĝi laŭplane transformiĝas je la strato kun senhalta trafiko, kie veturiloj sekvos laŭ ses vojstrioj, evitante haltojn danke al konstruataj viaduktoj kaj supervojaj pasejoj. Gravas ankaŭ strato Permjakov ({{lang-ru|Пермякова}}), kiu komenciĝas en orienta parto de la centra areo kaj ligas ĝin kun la transfervoja parto. [[Dosiero:Тюмень 1920-х годов.jpg|eta|Mapo de Tjumeno. La 1920-aj jaroj.]] En Transriverejo la plej gravaj veturejoj estas stratoj Druĵbi ({{lang-ru|Дружбы}}, do ''Amikeco'') kaj strato Tobolskij trakt ({{lang-ru|Тобольский тракт}}, do ''Tobolska landvojo''), el kiuj la unua iras de sudo al nordo kaj la dua de okcidento al oriento, poste transformiĝante je ŝoseo al [[Tobolsko]]. En Transtjumenko la plej gravaj estas stratoj Jamskaja kaj Lunaĉarskij, kiuj iras de nordo suden paralele unu al la alia. En la transfervoja parto plej gravas stratoj 30 Let Pobedi ({{lang-ru|30 лет Победы}}, do ''30 jaroj de la Venko'') kaj strato Ŝirotnaja ({{lang-ru|Широтная}}, do ''Latituda''), kiuj iras de okcidento al oriento — la unua tuj sude de la fervojo kaj la dua paralele al ĝi 1&nbsp;km pli sude, markante limon de la urbo, kiu ekzistis ĝis la 1990-aj jaroj. Akvejoj en Tjumeno konsistas ĉefe el lagoj, parto de kiuj estas artefaritaj, formiĝintaj kiel fosaĵoj post elpreno de argilo por brikfarado (ĉefe en la centra areo). La plej granda rivero estas Turo, trans kiu iras unu piedira kaj pluraj aŭtomobilaj pontoj, kies nombro daŭre kreskas. Sur la dekstra bordo estas konstruita 3&nbsp;km longa [[Kajo de rivero Turo|kajo]] — la sola en Rusio, kiu havas promenejojn en kvar niveloj. En 2021 malfermiĝis kajo ĉe la maldekstra bordo, {{unuo|916|m}} longa. La rivero Tjumenko, ĉe kies enfluejo en Turo estis fondita la urbo, origine estis malgranda kaj pro aktiva prikonstruado de ĉebordaj areoj, kaj poluado per forĵetakvoj kaj rubaĵoj, transformiĝis je senviva akvejo, tre magra kaj grandparte fluanta subtere. Ĝi formis grandajn ravenojn, kiuj iras tra la historia urboparto kaj estas poiomete prikonstruataj kaj ebenigataj. Pro aktiva poluado, naĝado estas permesita nur en kelkaj lagoj kaj riveretoj rande de la urbo, kies listo estas ĉiujare publikigata de la aŭtoritatoj. [[Dosiero:Riverkajo en Tjumeno 46.jpg|eta|maldekstre|Kajo de rivero Turo.]] En la urbo ekzistas dekoj da skvaroj kaj parkoj, plejparte bone aranĝitaj por vizitado, sportumado, familia ripozado kaj infanludoj. En la centra areo la plej rimarkindaj estas la skvaroj [[Historia skvaro (Tjumeno)|Historia]], [[Skvaro de Nemcov (Tjumeno)|Nemcov]], Lerneja, Eksterurba, Jakov Neumojev kaj la urba arbaro [[Gilova bosko]] kun areo 78 hektaroj. Oni planas aldoni al Gilova bosko pliajn areojn norde kaj krei la plej grandan parkon en Eŭropo kun areo pli ol 600 hektaroj. En Transriverejo la plej rimarkinda estas la bosko de Jurij Gagarin, kiu estas natura kaj historia rezervejo, havas areon je 105 hektaroj kaj etendiĝas laŭlonge de strato Tobolskij trakt. En la transfervoja parto plej rimarkindas la skvaro Komsomola, bone adaptita por familia ripozado. Ĉe la okcidenta urborando troviĝas la eko-parko Zatjumenskij, kiu havas statuson de natura rezervejo kaj areon je 77 hektaroj. Ĝi estas adaptita por subĉiela sportumado, infanludoj, biciklado, sketado kaj aliaj libertempaj aktivadoj. Ĉe nord-okcidenta urborando, en Transriverejo troviĝas granda arbaro, preskaŭ tute okupita je feriejoj. Placoj troviĝas plejparte en la centra areo. La plej grandaj estas [[Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno]], kie okazas ĉefaj urbaj festoj, kaj [[Placo de Memoro (Tjumeno)|Placo de Memoro]], sur kiu okazas patriotaj kaj militaj eventoj. Rimarkindas ankaŭ [[Placo de Unueco kaj Konsento]], [[Historia placo (Tjumeno)|Historia placo]] kaj la Centra placo. La du plej grandaj bulvardoj ankaŭ troviĝas en la centra areo — [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]] kaj [[Tekutjev-bulvardo]], el kiuj la unua servas kiel ĉefa amuzejo kun pluraj amuziloj kaj [[spektoradego]]. == Loĝantaro == === Nombro === {{Demografio2 |titolo= Tjumeno de 1624 ĝis 2025 |1624<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Строительство в Тюмени в в XVI–XVIII веках // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея. Вып. 3 |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://www.russianlaw.net/files/art/kochedamov/tumen.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1963 |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 87 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = В Тюмени в 11624 году жило 479 человек, плативших оброк |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 479 |1741<ref>Kalkulite: 982 kortoj po 3,26 homoj (koeficiento 1,3)</ref>| 4 160 |1856<ref name="moj gorod">{{citaĵo el la reto | url = http://www.mojgorod.ru/tjumensk_obl/tjumen/ | titolo = Тюмень | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Мой Город: Народная энциклопедия городов и регионов России | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20160612011203/http://www.mojgorod.ru/tjumensk_obl/tjumen/ | arkivdato = 2016-06-12 | citaĵo = }}</ref>| 11 200 |1859| 13 186 |1868| 14 408 |1869| 13 824 |1897| 29 500 |1912| 32 236 |1913<ref name="moj gorod"/>| 39 200 |1923<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Краткая промышленная характеристика городов и поселений городского типа. - 1926. - (Труды Центрального Статистического управления; Т. 27, Вып.2) |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://elib.shpl.ru/ru/nodes/10884-vyp-2-kratkaya-promyshlennaya-harakteristika-gorodov-i-poseleniy-gorodskogo-tipa-1926-trudy-tsentralnogo-statisticheskogo-upravleniya-t-27-vyp-2#mode/inspect/page/378/zoom/6 |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = Труды Центрального Статистического управления |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1926 |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 368 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 43 426 |1926| 50 340 |1931<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Административно-территориальное деление Союза ССР : [Районы и города СССР на 1931 год |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/17630/sssr_ad-ter_delenie_1931_rsfsr.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1931 |eldonejo = Власть Советов |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = XXX |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 57 970 |1933<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Административно-территориальное деление Союза ССР. На 15 июля 1934 года |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/53487/adm._delenie_sssr_1934.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1934 |eldonejo = Власть Советов |loko = |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = XXX |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 64 600 |1939<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_pop_39_3.php | titolo = Всесоюзная перепись населения 1939 г. Численность городского населения СССР по городским поселениям и внутригородским районам | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = La Instituto pri demografio de la Nacia Esplora Universitato Supera Lernejo de Ekonomiko | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Demoscope Weekly | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20131224034020/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_pop_39_3.php | arkivdato = 2013-12-24 | citaĵo = }}</ref>| 79 205 |1956<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Народное хозяйство СССР в 1956 г. (Статистический сборник). Государственное статистическое издательство |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/17165/narhoz_sssr_1956_svodnyy.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1956 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 125 000 |1959<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php | titolo = Всесоюзная перепись населения 1959 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = La Instituto pri demografio de la Nacia Esplora Universitato Supera Lernejo de Ekonomiko | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Demoscope Weekly | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20130416190723/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php | arkivdato = 2013-04-16 | citaĵo = }}</ref>| 150 195 |1962<ref name="moj gorod"/>| 174 000 |1967<ref name="moj gorod"/>| 240 000 |1970<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php | titolo = Всесоюзная перепись населения 1970 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = La Instituto pri demografio de la Nacia Esplora Universitato Supera Lernejo de Ekonomiko | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Demoscope Weekly | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20130416191822/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php | arkivdato = 2013-04-16 | citaĵo = }}</ref>| 268 526 |1973<ref name="moj gorod"/>| 299 000 |1975<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Российский статистический ежегодник |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = Соколин В. Л. |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/41385/rossiyskiy_statisticheskiy_ezhegodnik_1998_g.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1998 |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = 5894760305 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 330 000 |1976<ref name="sbor1994">{{citaĵo el libro |titolo = Российский статистический ежегодник |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/18276/stat._ezh._rf_1994_demografiya.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1994 |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 330 000 |1979<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php | titolo = Всесоюзная перепись населения 1979 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = La Instituto pri demografio de la Nacia Esplora Universitato Supera Lernejo de Ekonomiko | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Demoscope Weekly | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20130417034856/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php | arkivdato = 2013-04-17 | citaĵo = }}</ref>| 358 992 |1982<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Народное хозяйство СССР. 1922-1982: Юбилейный статистический ежегодник |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/15623/narodnoe_hozyaystvo_sssr_1922-1982.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1982 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Финансы и статистика |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 387 000 |1985| 430 000 |1986<ref name="sbor1994"/>| 432 000 |1987<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Народное хозяйство СССР за 70 лет: Юбилейный статистический ежегодник |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://alcdata.narod.ru/USSR_70_1987 |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1987 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Финансы и статистика |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 456 000 |1989| 476 869 |1990<ref name="stat">{{citaĵo el la reto | url = https://rosinfostat.ru/naselenie-tyumeni/ | titolo = Население города Тюмень | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Rosinfostat.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210416173612/https://rosinfostat.ru/naselenie-tyumeni/ | arkivdato = 2021-04-16 | citaĵo = }}</ref>| 486 000 |1991<ref name="stat"/>| 494 000 |1992<ref name="stat"/>| 496 000 |1993<ref name="stat"/>| 493 000 |1994<ref name="stat"/>| 491 000 |1995<ref name="stat"/>| 492 000 |1996<ref name="stat"/>| 495 000 |1997<ref name="stat"/>| 499 000 |1998<ref name="stat"/>| 500 000 |1999<ref name="stat"/>| 503 800 |2000<ref name="stat"/>| 503 400 |2001<ref name="stat"/>| 500 200 |2002<ref name="stat"/>| 510 720 | 2003<ref name="stat"/> | 510 700 |2004<ref name="stat"/>| 510 300 |2005<ref name="stat"/>| 538 300 |2006<ref name="stat"/>| 542 500 |2007<ref name="stat"/>| 549 900 |2008<ref name="stat"/>| 560 000 | 2009<ref name="stat"/> | 570 350 |2010<ref name="stat"/>| 581 900 |2011<ref name="stat"/>| 581 800 |2012<ref name="stat"/>| 609 700 |2013<ref name="stat"/>| 634 200 |2014<ref name="stat"/>| 679 900 |2015<ref name="stat"/>| 697 040 |2016<ref name="stat"/>| 720 600 |2017<ref name="stat"/>| 744 600 |2018<ref name="stat"/>| 768 400 |2019<ref name="stat"/>| 788 700 |2020<ref name="stat"/>| 807 300 |2021<ref name="816 mil">{{citaĵo el la reto | url = http://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210413203002/http://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie/ | arkivdato = 2021-04-13 | citaĵo = }}</ref>| 816 800 |2022<ref name="828 mil">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2022-04-10 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220316050134/https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | arkivdato = 2022-03-16 | citaĵo = }}</ref>| 828 600 |2023<ref name="855 mil">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2023-11-27 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20231123023313/https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie/ | arkivdato = 2023-11-23 | citaĵo = }}</ref>| 855 600 |2024<ref name="861 mil">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-02 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20231123023313/https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie/ | arkivdato = 2023-11-23 | citaĵo = }}</ref>| 861 100 |2025<ref name="872 mil">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2025-03-20 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220316050134/https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | arkivdato = 2022-03-16 | citaĵo = }}</ref>| 872 100 }} === Etnoj === Laŭ la censo en 2010 en la urbo loĝis reprezentantoj de jenaj etnoj<ref name="etno">{{citaĵo el la reto | url = http://tumstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/tumstat/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ | titolo = Итоги: Тюменьстат | titolo-aldono = | alirdato = 2013-10-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190307025047/http://tumstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/tumstat/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ | arkivdato = 2019-03-07 | citaĵo = }}</ref>. {|class="wikitable sortable" |-style="background:#ddd;" !Etno !Nombro, homoj (%) |- |[[rusoj]] | align="right" |{{unuo|448186}} (74,4 %) |- |[[tataroj]] | align="right" |{{unuo|53984}} (16,1 %) |- |[[ukrainoj]] | align="right" |{{unuo|9312}} (1,7 %) |- |[[azeroj]] | align="right" |{{unuo|6153}} (1,1 %) |- |[[armenoj]] | align="right" |{{unuo|5226}} (0,9 %) |- |[[germanoj]] | align="right" |{{unuo|3480}} (0,6 %) |- |[[kazaĥoj]] | align="right" |{{unuo|2971}} (0,5 %) |- |[[ĉuvaŝoj]] | align="right" |{{unuo|2792}} (0,5 %) |- |[[belorusoj]] | align="right" |{{unuo|2224}} (0,4 %) |- |[[taĝikoj]] | align="right" |{{unuo|2024}} (0,4 %) |- |aliaj | align="right" |{{unuo|18071}} (3,4 %) |- |Sume | align="right" |{{unuo|554423}} |} Mankas datumoj pri etna aparteno de {{unuo|50323}} homoj<ref name="etno"/>. === Dinamiko === En [[2021]] Tjumeno estis agnoskita la dua plej rapide kreskanta urbo en Eŭropo, kun loĝantaro kreskanta averaĝe je 1,88% jare<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.visualcapitalist.com/fastest-growing-cities-in-europe/ | titolo = The Fastest Growing Cities in Europe | titolo-aldono = | alirdato = 2021-09-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Iman Ghosh | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-09-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Visual Capitalist | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210912202301/https://www.visualcapitalist.com/fastest-growing-cities-in-europe/ | arkivdato = 2021-09-12 | citaĵo = }}</ref>. En 2020 loĝantaro de la urbo kreskis je {{unuo|9516}} homoj kaj atingis {{unuo|816800}} homoj. Dum tiu jaro en Tjumeno naskiĝis {{unuo|11037}} infanoj (98,0% de 2019) kaj mortis {{unuo|8039}} (122,2%). [[Fekundindico]] por {{unuo|1000}} homoj en 2020 malkreskis je 3,5% (en Rusio ĝenerale je 3,0%) kaj egalas al 9,8. [[Mortindico]] por {{unuo|1000}} homoj en 2020 kreskis je 20,7% kaj atingis 9,9 (en Rusio ĝenerale ĝi kreskis je 17,9% kaj atingis 14,5). Konsiderante ambaŭ indicojn [[natura kresko]] malaltiĝis je 36,0% kaj konsistigis {{unuo|2998}} homoj (en Rusio ĝenerale okazis malkresko je {{unuo|688700}} homoj)<ref name="ciferoj">{{citaĵo el la reto | url = http://invest.tyumen-city.ru/podderzhka/slovo-i-delo/ | titolo = Тюмень в цифрах | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-07 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Investa portalo de la urbo Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210412125921/http://invest.tyumen-city.ru/podderzhka/slovo-i-delo/ | arkivdato = 2021-04-12 | citaĵo = }}</ref>. Migrada kresko en 2020 malaltiĝis je 53,2% ĝis {{unuo|6518}} homoj, inkluzive de: regiona migrado — {{unuo|4822}} homoj (78,5% de 2019), interregiona migrado — {{unuo|1831}} homoj (81,5%), migrado el la [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj]] — {{unuo|60}} homoj (1,2%). Okazis malkresko pro elmigrado de civitanoj de la aliaj landoj je {{unuo|195}} homoj (en 2019 okazis kresko je {{unuo|412}})<ref name="ciferoj"/>. En 2021 en la urbo naskiĝis {{unuo|11039}} infanoj. Natura kresko estis {{unuo|1622}} homoj, migrada kresko — {{unuo|10377}}, inkluzive de {{unuo|4858}} alvenintoj el Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2022/04/05/70743713/ | titolo = Теперь город-миллионник? Росстат в очередной раз пересчитал всех тюменцев | titolo-aldono = | alirdato = 2022-04-10 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Анастасия Малышкина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-04-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220405052125/https://72.ru/text/gorod/2022/04/05/70743713/ | arkivdato = 2022-04-05 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|1|1|2024}} en Tjumeno loĝis {{unuo|861096}} homoj. Natura kresko ekde 2023 estis {{unuo|2584}}, migrada kresko {{unuo|2894}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tumen.kp.ru/online/news/5716134/ | titolo = Еще не миллион: население в Тюмени достигло 861 тысячи человек | titolo-aldono = Численность населения в Тюмени на 1 января 2024 года составила 861 096 человек | alirdato = 2024-04-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Серафима Краснова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-03-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Komsomolskaja Pravda]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240403062207/https://www.tumen.kp.ru/online/news/5716134/ | arkivdato = 2024-04-03 | citaĵo = }}</ref>. Laŭ datumoj de [[Unuiĝintaj Nacioj]], en 2024 en la Tjumena aglomeraĵo (do la urbo mem kaj apudaj setlejoj) loĝis {{unuo|916862}} homoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://worldpopulationreview.com/world-cities/tyumen-population | titolo = Tyumen Population 2024 | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = World Population Review | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240121055229/https://worldpopulationreview.com/world-cities/tyumen-population | arkivdato = 2024-01-21 | citaĵo = }}</ref>. == Klimato == La tjumena klimato ĝenerale estas la modera kontinenta (transira formo de la modera kontinenta al la kontinenta). Sedimentaĵoj malabundas, averaĝe 480&nbsp;mm jare, ĉefe somere. Vetero ofte kaj draste ŝanĝiĝas. Minimuma temperaturo je -52.4 ⁰C estis registrita la {{daton|17|2|1951}}, la somera maksimumo estis +44.5 ⁰C. {{Informkesto jara klimato |nomo = Tjumeno<ref>[http://www.pogodaiklimat.ru/climate/28367.htm Погода и климат (Vetero kaj klimato)] {{ru}}</ref> <!-- Plej altaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |altatemp01 = -10.7 |altatemp02 = -8.1 |altatemp03 = 0.1 |altatemp04 = 9.4 |altatemp05 = 17.7 |altatemp06 = 23.3 |altatemp07 = 24.5 |altatemp08 = 21.2 |altatemp09 = 14.7 |altatemp10 = 7.3 |altatemp11 = -3.5 |altatemp12 = -9.1 <!-- Averaĝaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |avtemp01 = -15 |avtemp02 = -18.3 |avtemp03 = 4.3 |avtemp04 = 7.7 |avtemp05 = 11.3 |avtemp06 = 17.1 |avtemp07 = 18.8 |avtemp08 = 15.8 |avtemp09 = 9.6 |avtemp10 = 3.1 |avtemp11 = -7 |avtemp12 = -12 <!-- Plej malaltaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |malaltatemp01 = -19.2 |malaltatemp02 = -18.1 |malaltatemp03 = -10.3 |malaltatemp04 = -1.3 |malaltatemp05 = 5.4 |malaltatemp06 = 11.3 |malaltatemp07 = 13.6 |malaltatemp08 = 11.1 |malaltatemp09 = 5.4 |malaltatemp10 = -0.4 |malaltatemp11 = -10.4 |malaltatemp12 = -16.9 <!-- Absolutaj plej altaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), kaj rilataj jaroj, ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |absaltatemp01 = 5.6 |jaroabsaltatemp01 = |absaltatemp02 = 6 |jaroabsaltatemp02 = |absaltatemp03 = 23.1 |jaroabsaltatemp03 = |absaltatemp04 = 25.7 |jaroabsaltatemp04 = |absaltatemp05 = 28.9 |jaroabsaltatemp05 = |absaltatemp06 = 37.2 |jaroabsaltatemp06 = |absaltatemp07 = 40.5 |jaroabsaltatemp07 = |absaltatemp08 = 37.4 |jaroabsaltatemp08 = |absaltatemp09 = 35.2 |jaroabsaltatemp09 = |absaltatemp10 = 30.1 |jaroabsaltatemp10 = |absaltatemp11 = 18.8 |jaroabsaltatemp11 = |absaltatemp12 = 11.7 |jaroabsaltatemp12 = <!-- Absolutaj plej malaltaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), kaj rilataj jaroj, ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |absmalaltatemp01 = -46.2 |jaroabsmalaltatemp01 = |absmalaltatemp02 = -50.4 |jaroabsmalaltatemp02 = |absmalaltatemp03 = -29.4 |jaroabsmalaltatemp03 = |absmalaltatemp04 = -19.5 |jaroabsmalaltatemp04 = |absmalaltatemp05 = -7.2 |jaroabsmalaltatemp05 = |absmalaltatemp06 = 0.9 |jaroabsmalaltatemp06 = |absmalaltatemp07 = 2.5 |jaroabsmalaltatemp07 = |absmalaltatemp08 = -1.4 |jaroabsmalaltatemp08 = |absmalaltatemp09 = -5.6 |jaroabsmalaltatemp09 = |absmalaltatemp10 = -22.7 |jaroabsmalaltatemp10 = |absmalaltatemp11 = -29 |jaroabsmalaltatemp11 = |absmalaltatemp12 = -48.2 |jaroabsmalaltatemp12 = }} == Kulturo == [[Dosiero:Tjumena provinca teatro de dramo kaj komedio.jpg|eta|La Tjumena Provinca Drama Teatro.]] [[Dosiero:Tjumena muzeo de Ivan Slovcov.jpg|eta|maldekstra|La Tjumena Provinca Muzeo de Ivan Slovcov.]] En la urbo funkcias pluraj teatroj: la Tjumena Provinca Drama Teatro (sur la [[Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno]]), la pupteatro (inter stratoj [[Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno|Respubliko]] kaj [[Strato Lenin (Tjumeno)|Lenin]]), la junulara teatro de V. S. Zagorujko "Angaĵement" en la transfervoja parto, la junulara teatra centro Kosmos (en strato Respubliko). Haveblas la filharmonio, urba simfonia orkestro kaj ok kulturdomoj<ref name="ciferoj"/>, inter kiuj rimarkindas Neftjanik (Naftisto), Ĵeleznodoroĵnik (Fervojisto) kaj Stroitel (Konstruisto), ankaŭ nomata la Domo de Naciaj Kulturoj, ĉar tie sidas etnaj komunumoj kaj okazas respektivaj eventoj. Sur [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]] tutjare funkcias la [[Tjumena Ŝtata Cirko]]. Koncertoj kaj konkursoj okazas ankaŭ en la eventejo Zolotije Vorota Sibiri ({{lang-ru|Золотые ворота Сибири}}, do ''Oraj Pordoj de Siberio''), la Sportpalaco kaj en aliaj ejoj. La Tjumena Provinca Muzeo de Ivan Slovcov sidas en granda konstruaĵo en la urbocentro kaj havas plurajn filiojn, inter kiuj menciindas la [[Malnova Urbodomo (Tjumeno)|Malnova Urbodomo]] ĉe strato Lenin, la Kontoro de Vaporŝipejo ({{lang-ru|Контора пароходства}}) sur la [[Kajo de rivero Turo]], la arkeologia muzejo-rezervejo ĉe la lago Andrejevskoje eksterurbe kaj la plurmedia muzeo "Rusio — Mia Historio" en la urbocentro. Porinfanaj kaj junularaj eventoj ofte okazas en Domo de Junpioniroj ({{lang-ru|Дом пионеров}}) ĉe strato Lenin, en Domo de Juna Teknikisto kaj la Centro de Turismo kaj Loka Historio (ĉiuj en la centra areo). [[Dosiero:Birdolibro 02.jpg|eta|Legohalo de la Tjumena Provinca Scienca Biblioteko.]] [[Dosiero:Libra foiro sur placo de Suno (Tjumeno) 01.jpg|eta|maldekstre|Librofoiro sur la Placo de Suno.]] 27 municipaj bibliotekoj funkcias en ĉiuj urbopartoj<ref name="ciferoj"/>, inkluzive de la urba biblioteko kaj la junulara biblioteko. Haveblas ankaŭ la provinca infana bviblioteko kaj la Tjumena Provinca Scienca Biblioteko de Dmitrij Mendelejev. Tiu lasta estis komplete rekonstruita en 2009 kaj perfekte ekipita per plej modernaj teknikaĵoj. Ĝi estas samtempe filio de la cifereca Prezidanta Biblioteko de Boris Jelcin — la unua en Rusio. Ĉiu altlernejo, teknikumo, profesia lernejo aŭ mezlernejo ankaŭ havas propran bibliotekon. Ĉe strato Pervomajskaja troviĝas la Centro de Literaturo kaj Loka Historio, kiu estas filio de la urba biblioteko kaj servas kiel ekspoziciejo pri la fama verkisto [[Vladislav Krapivin]], naskiĝinta en Tjumeno, vendejo de libroj de lokaj aŭtoroj kaj renkontiĝejo por lokaj verkistoj, poetoj kaj historiistoj. Funkcias pluraj librovendejoj, inter kiuj dominas tiuj de la tutlanda ĉeno ''Ĉitaj-Gorod'' ({{lang-ru|Читай-Город}}, do ''Legu-Urbo''). La plej granda loka librovendejo estas ''Znanije'' ({{lang-ru|Знание}}, do ''Scio''), kie haveblas la plej granda elekteblo de lokaj eldonaĵoj. En la aĉetcentroj [[Goodwin (Tjumeno)|Goodwin]] kaj [[Premier (Tjumeno)|Premier]] staras bretaroj, kie eblas lasi aŭ preni senpage librojn kadre de [[librokruciĝo]]. En la sovetia epoko ekzistis pluraj kinejoj, kiuj sidis en apartaj konstruaĵoj, sed en la 1990-aj ĉiuj ili kolapsis, estis fermitaj kaj plejparte detruitaj aŭ adaptitaj por aliaj celoj. En la urbo tamen funkcias pluraj kinejoj, kiuj troviĝas en aĉetcentroj kaj proponas vastan gamon de filmoj. Kutime ĉiu kinejo havas kelkajn halojn kaj kafejon. == Edukado == [[Dosiero:Infanĝardeno N 135 en strato Volodarskij (Tjumeno).jpg|eta|Infanĝardeno N 135.]] [[Dosiero:Bebovartejo en Tjumeno 02.jpg|eta|maldekstre|Infanĝardeno N 183.]] Infanĝardenoj funkcias en ĉiu kvartalo, escepte de tiuj novaj kie foje necesas atendi kelkajn jarojn ĝis ilia apero. Normale temas pri aparta duetaĝa konstruaĵo kun vasta ĉirkaŭbarita tereno, enhavanta diversajn amuzilojn kaj destinita por promenado de infanoj. Lokoj en infanĝardenoj malsufiĉas, do ofte patrinoj registriĝas en atendovico tuj post naski la bebon kaj la vico venas kial la bebo havas tri jarojn. Ekzistas ankaŭ pli ol 10 privataj infanĝardenoj. En la urbo funkcias ĉirkaŭ cent mezlernejoj, kies nombro en lastaj jaroj formale malkreskis, ĉar pluraj lernejoj estas unuigataj por redukti administran personaron kaj tiel malaltigi elspezojn. Normale mezlernejo situas en aparta konstruaĵo, du ĝis tri etaĝojn alta, kun propra sprothalo, foje kun naĝejo kaj apuda tereno adaptita por sportumado kaj komunaj aranĝoj. Ĉiujare estas konstruataj po kelkaj novaj lernejoj, ĉefe en novaj kvartaloj aŭ anstataŭ tiuj malnovaj, tiukaze detruataj. Ekzistas kelkaj lernejoj por handikapuloj, adaptitaj al specifaj bezonoj de respektiva grupo, rilataj al aŭda, via aŭ alia handikapo. Iuj lernejoj havas specialiĝon, do pli atentas la anglan lingvon, matematikon aŭ aliajn fakojn. La urbo estas dividita je sektoroj, distribuitaj inter lernejoj. Laŭleĝe lernejo devas akcepti ĉiujn infanojn, registritajn en ĝia areo; infanoj el aliaj areoj akcepteblas nur se haveblos vakaj lokoj en respektivaj klasoj. Ĉiu lernejo havas retejon, kie estas publikigataj tiuj kaj aliaj informoj. La gepatroj povas kontroli hejmajn taskojn, poentojn kaj aliajn aferojn rilatajn al lernado de siaj infanoj per Interreto. Funkcias reto da lernejaj busoj, kiuj ĉiutage transportas al la urbo kaj reen infanojn el apudaj vilaĝoj, kies gepatroj deziras ke iliaj infanoj frekventu urbajn lernejojn. [[Dosiero:Lernejo N 25 (Tjumeno).jpg|eta|Lernejo N 25.]] [[Dosiero:Jura instituto de la Tjumena Ŝtata Universitato.jpg|eta|maldekstre|Jura instituto de la Tjumena Ŝtata Universitato.]] Ekzistas pluraj fakaj lernejoj, kie eblas jam post la naŭa lernojaro de mezlernejo ricevi profesion, kutime laboristan. Ĉiuj lernejoj estas antaŭnelonge riparitaj kaj bone ekipitaj, kaj havas proprajn sidejojn, kutime tri aŭ kvar etaĝojn altajn. La lernado estas senpaga por tiuj, kiuj sukcesis abiturientiĝi kadre de municipa kvoto. Sed la konkurso estas alta kaj foje superas tiun en altlernejoj. Same okazas en teknikumoj, kiuj preparas fakulojn por ligna, maŝinkonstrua kaj aliaj industrioj. Ĉiu lernejo havas propran retejon. En la urbo funkcias ses ŝtataj altlernejoj. La [[Tjumena Ŝtata Universitato]] estas klasika universitato, kreita surbaze de la Tjumena Agrikultura-Pedagogia Instituto, establita en 1930<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.utmn.ru/o-tyumgu/tyumgu-today/istoriya/ | titolo = История ТюмГУ | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Universitato]] | paĝoj = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20201013153726/https://www.utmn.ru/o-tyumgu/tyumgu-today/istoriya/ | arkivdato = 2020-10-13 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi konsistas el 14 institutoj, kies sidejoj situas plejparte en la historia urbocentro. En la universitato studas pli ol 20 mil studentoj, el kiuj 2500 estas eksterlandanoj, venintaj el 35 landoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.utmn.ru/o-tyumgu/tyumgu-today/tyumgu-v-tsifrakh/ | titolo = ТюмГУ в цифрах | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Universitato]] | paĝoj = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200923094452/https://www.utmn.ru/o-tyumgu/tyumgu-today/tyumgu-v-tsifrakh/ | arkivdato = 2020-09-23 | citaĵo = }}</ref>. Por {{J|eksterlanda studento}} estis konstruita komforta amasloĝejo, ankaŭ situanta en la historia urbocentro. La universitato havas propran liceon. [[Dosiero:Ĉefsidejo de la Tjumena Industria Universitato.jpg|eta|La Tjumena Industria Universitato.]] [[Dosiero:Tjumena Agrikultura Universitato 02.jpg|eta|maldekstre|Tjumena Agrikultura Universitato.]] La [[Tjumena Industria Universitato]] estis establita en 1963 kiel la Tjumena Industria Instituto, poste alinomita je la Tjumena Naftogasa Universitato kaj en 2016 ricevis la nunan nomon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyuiu.ru/university/history/ | titolo = История вуза | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Industria Universitato]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20201031060541/https://www.tyuiu.ru/university/history/ | arkivdato = 2020-10-31 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi havas sep institutojn kaj kvar filiojn, kolegion kaj liceon. En la universitato studas pli ol 32 mil studentoj, inkluzive de 1500 eksterlandanoj. La universitato preparas fakulojn por la naftogasa industrio, konstruado, maŝinkonstruado, transporto ktp. Ĝiaj sidejoj situas plejparte en la urbocentro. La [[Tjumena Agrikultura Universitato de Norda Transuralio]] estis fondita kiel la Tjumena Agrikultura Instituto en 1959 surbaze de la Tjumena Agrikultura Teknikumo, establita en 1919. En 1995 ĝi ŝanĝis la nomon al la Tjumena Ŝtata Agrikultura Akademio kaj en 2012 ricevis la aktualan nomon. Ĝi havas ses institutojn. La ĉefsidejo situas en la domo N 7 en [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]], unu el plej belaj en la urbo, origine konstruitan por la [[Tjumena Aleksandra Reala Lernejo]]. Ĝi havas ankaŭ plurajn aliajn konstruaĵojn, kiuj plejparte situas ĉe la okcidenta urborando. Tie troviĝas ankaŭ du amasloĝejoj, stadiono, naĝejo, skia bazo kaj agrikulturaj kampoj de la universitato. [[Dosiero:Medicina universitato en Tjumeno 05.jpg|eta|La Tjumena Ŝtata Medicina Universitato.]] [[Dosiero:Дом Некрасова с торговыми лавками, построен в 1885 году (Тюмень)..jpg|eta|maldekstre|La Tjumena Ŝtata Instituto de Kulturo.]] La [[Tjumena Ŝtata Instituto de Kulturo]] estis fondita en 1991 kaj plurfoje ŝanĝis sian nomon. Nun ĝi konsistas el kolegio de la artoj kaj tri fakultatoj: de muziko, teatro kaj koreografio; dezajno, vidaj artoj kaj arkitekturo; sociala-kulturaj teknologioj. La instituto preparas artistojn, aktorojn, muzikistojn, fakulojn por la turisma, distra kaj aliaj industrioj. Ĝia ĉefsidejo troviĝas en la impona historia domo N 19 en strato Respubliko kaj la aliaj estas dismetitaj tra la urbocentro. La [[Tjumena Ŝtata Medicina Universitato]] estis fondita en 1963 kiel instituto, en 1995 ricevis statuson de akademio kaj en 2011 iĝis la universitato<ref name="tgmu">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumsmu.ru/about/history_of_university/ | titolo = История ТюмГМУ | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Medicina Universitato]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20201026223236/https://www.tyumsmu.ru/about/history_of_university/ | arkivdato = 2020-10-26 | citaĵo = }}</ref>. En ĝi studas 5000 studentoj, inkluzive 100 eksterlandanojn<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumsmu.ru/about/university_today/ | titolo = Тюменский ГМУ сегодня | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Medicina Universitato]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20201026213527/https://www.tyumsmu.ru/about/university_today/ | arkivdato = 2020-10-26 | citaĵo = }}</ref>. Preskaŭ ĉiuj konstruaĵoj situas kompakte en la urbocentro, ĉirkaŭ la skvaro de Aleksandr Moisejenko, kiu estis ĝia rektoro en 1970-1976<ref name="tgmu"/>. En la ĉefsidejo funkcias ankaŭ universitata kliniko, fondita en 1996 kaj vizitebla por ĉiuj dezirantoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://klinika.tyumsmu.ru/o-klinike/ | titolo = О клинике | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Medicina Universitato]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20210116120549/https://klinika.tyumsmu.ru/o-klinike/ | arkivdato = 2021-01-16 | citaĵo = }}</ref>. [[Dosiero:Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno en 2019 12.jpg|eta|Studentoj de la Tjumena Supera Milita-Inĝeniera Lernejo dum la Venkotago.]] [[Dosiero:Архитектурный Университет.jpg|eta|maldekstre|La Arkitektura Instituto.]] La [[Tjumena Supera Milita-Inĝeniera Lernejo de marŝalo de la inĝenieraj trupoj A. I. Proŝlakov]] formiĝis surbaze de la Tallina Milita-Infanteria Lernejo, establita en 1940. Plurfoje reorganizita, en 2004 ĝi ricevis la nunan nomon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tvviku.mil.ru/O_vuze/Istoriya | titolo = История | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Supera Milita-Inĝeniera Lernejo de marŝalo de la inĝenieraj trupoj A. I. Proŝlakov]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20210116121021/https://tvviku.mil.ru/O_vuze/Istoriya | arkivdato = 2021-01-16 | citaĵo = }}</ref>. Ekde 2010 ĝi preparas ankaŭ militistojn por armeoj de 34 landoj, ĉefe por tiuj el [[Afriko]] kaj [[Proksima Oriento]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tvviku.mil.ru/Mezhdunarodnoe-sotrudnichestvo | titolo = Международное сотрудничество | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Supera Milita-Inĝeniera Lernejo de marŝalo de la inĝenieraj trupoj A. I. Proŝlakov]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210121042922/https://tvviku.mil.ru/Mezhdunarodnoe-sotrudnichestvo | arkivdato = 2021-01-21 | citaĵo = }}</ref>. La lernejo situas en Transtjumenko sur granda ĉirkaŭbarita areo kaj havas ekzercejon ĉe lago Andrejevskoje ĉe la orienta urborando. La studentoj partoprenas en ĉiutaga parado okaze de la [[Venkotago]], inkluzive tiujn eksterlandajn, kiuj marŝas en uniformoj de siaj armeoj kaj sub iliaj standardoj. Funkcias ankaŭ pluraj sportaj kaj kvin artaj lernejoj<ref name="ciferoj"/>, infanaj kaj junularaj kluboj. == Religio == [[Dosiero:Знаменский собор (Тюмень).jpg|eta|La Oranta katedralo.]] [[Dosiero:Monaĥejo de Sankta Triunuo (Tjumeno) 02.jpg|eta|maldekstre|La [[Monaĥejo de Sankta Triunuo (Tjumeno)|Monaĥejo de Sankta Triunuo]].]] En la urbo tradicie estas prezentitaj ĉiuj mondreligioj, kion simbolas [[Preĝejo de Sankta Jozefo (Tjumeno)|strato Lenin]], ĉe kiu komence de la 20-a jarcento funkciis unu romkatolika kaj du ortodoksaj preĝejoj, [[Tjumena moskeo (strato Lenin)|moskeo]] kaj sinagogo. Plejparto de la kredantoj estas ortodoksuloj, anoj de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]]. Je ilia dispono estas du monaĥejoj (la vira [[Monaĥejo de Sankta Triunuo (Tjumeno)|monaĥejo de Sankta Triunuo]] kaj la virina [[Dipatrina-Kristnaska monaĥejo (Tjumeno)|Dipatrina-Kristnaska monaĥejo]]), pluraj preĝejoj kaj kapeloj. La katedralo estas la [[Oranta katedralo (Tjumeno)|Oranta preĝejo]], situanta en la historia urbocentro. En aliaj ortodoksaj preĝejoj menciindas ankaŭ la [[Preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo (Tjumeno)|Preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo]] kaj la [[Preĝejo de la Savinto (Tjumeno)|Preĝejo de la Savinto]], situantaj ĉe strato Lenin, kaj la [[Anunciacia preĝejo (Tjumeno)|Anunciacia preĝejo]], konstruita en la 2000-aj jaroj en la novaj kvartaloj de la transfervoja areo. Romkatolikoj estas ĉefe [[poloj]] — posteuloj de ekzilitoj de la cara epoko. Diservoj okazas en la [[Preĝejo de Sankta Jozefo (Tjumeno)|Preĝejo de Sankta Jozefo]] ĉe strato Lenin. Pastroj kaj monaĥinoj, laborantaj tie, tradicie venas el [[Pollando]]. Kresko de la [[armena diasporo]] kaŭzis multiĝon de adeptoj de la [[Armena Apostola Eklezio]], do en 2019 en nord-okcidenta parto de Transriverejo komenciĝis konstruado de la armena preĝejo de [[Mesrop Maŝtoc]]. Funkcias ankaŭ diversaj protestantaj eklezioj, kiuj havas proprajn preĝdomojn. [[Dosiero:RU_Tyumen_Kostel_v2.JPG|eta|La preĝejo de Sankta Jozefo.]] [[Dosiero:Тюменская синагога.jpg|eta|maldekstre|La sinagogo.]] Islama komunumo tradicie konsistis el [[tataroj]] (volgaj kaj siberiaj), al kiuj dum la sovetia epoko aldoniĝis [[baŝkiroj]], venintaj por partopreni kreadon de la [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]] kaj ekde la [[disfalo de Sovetunio]] en 1991 amase venas islamanoj el [[Meza Azio]] ([[taĝikoj]], [[uzbekoj]], [[kazaĥoj]], [[kirgizoj]]) kaj [[Kaŭkazio]] ([[azeroj]], [[ĉeĉenoj]], [[inguŝoj]], ktp). Tio grave ŝanĝis la komunumon, al kiu aldoniĝis granda [[Ŝijaismo|ŝijaisma]] elemento kaj kiu plurloke disiĝis je du partoj — lokanoj (tataroj kaj baŝkiroj) kaj alvenintoj. Tiuj ĉi partioj ofte kverelas, akuzante unu la alian: lokanoj nomas alvenintojn ekstremistoj kaj tiuj reciproke nomas ilin malfideluloj. Funkcias pluraj moskeoj. En [[majo 2018]] oni anoncis konstruadon de la nova ĉefmoskeo fine de [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]]. Ĝi havos preĝohalon por {{unuo|1500}} homoj kaj klerigan centron, kie studos [[imamo]]j. Tio estos la plej granda moskeo en [[Tjumena provinco]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ng72.ru/news/view/29-05-2018-na-ulice-respubliki-v-tyumeni-postroyat-sobornuyu-mechet-na-1500-posetiteley | titolo = На улице Республики в Тюмени построят соборную мечеть на 1500 посетителей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NG72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200223214721/https://ng72.ru/news/view/29-05-2018-na-ulice-respubliki-v-tyumeni-postroyat-sobornuyu-mechet-na-1500-posetiteley | arkivdato = 2020-02-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/330797 | titolo = На ул. Республики построят самую большую мечеть в Тюменской области | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20191030184827/http://www.vsluh.ru/news/realty/330797 | arkivdato = 2019-12-30 | citaĵo = }}</ref>. [[Judoj]] malmultas kaj preĝas en [[Sinagogo de Tjumeno|sinagogo]], situanta en la historia urbocentro, kelkdek metrojn for de strato Lenin. Ĝi estis malfermita en 1912, fermita en 1930 kaj malfermita denove en 2001. Ekde [[2011]] en la urbo ekzistas ankaŭ [[Ĥasidismo|ĥasidisma]] komunumo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.gosrf.ru/news/28336/ | titolo = Главный раввин Тюменской области рассказал о своей работе в общине | titolo-aldono = | alirdato = 2022-06-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Лилия Фрайзингер | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-03-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Регионов России | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://archive.ph/wip/JXpSw | arkivdato = 2022-06-01 | citaĵo = }}</ref>. En [[2022]] oni anoncis konstruadon ĝis [[2027]] de la duetaĝa Juda kultura-kleriga centro kun areo {{unuo|2140|m|2}}, kiu devos aperi en apudaj kvartaloj kaj enhavi interalie ĥasidisman sinagogon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stmegi.com/posts/93839/ravvin-tyumeni-sogrevat-evreyskie-serdtsa-v-sibiri/ | titolo = Раввин Тюмени: согревать еврейские сердца в Сибири | titolo-aldono = | alirdato = 2022-06-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-11-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = STMEGI | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20220601114449/https://stmegi.com/posts/93839/ravvin-tyumeni-sogrevat-evreyskie-serdtsa-v-sibiri/ | arkivdato = 2022-06-01 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stmegi.com/posts/98248/v-tyumeni-postroyat-evreyskiy-kulturnyy-tsentr-/ | titolo = В Тюмени построят еврейский культурный центр | titolo-aldono = | alirdato = 2022-06-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-05-06 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = STMEGI | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220601120748/https://stmegi.com/posts/98248/v-tyumeni-postroyat-evreyskiy-kulturnyy-tsentr-/ | arkivdato = 2022-06-01 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://nashgorod.ru/news/city/26-02-2022/v-tsentre-tyumeni-postroyat-evreyskiy-tsentr-i-dva-torgovo-razvlekatelnyh-kompleksa | titolo = В центре Тюмени построят Еврейский центр и два торгово-развлекательных комплекса | titolo-aldono = | alirdato = 2022-06-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-02-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Nashgorod.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220226105826/https://nashgorod.ru/news/city/26-02-2022/v-tsentre-tyumeni-postroyat-evreyskiy-tsentr-i-dva-torgovo-razvlekatelnyh-kompleksa | arkivdato = 2022-02-26 | citaĵo = }}</ref>. Ekde la 1990-aj jaroj ekzistas ankaŭ komunumoj de [[vajŝnavoj]], rusaj paganoj kaj diversaj sektoj, kiuj okupas marĝenajn poziciojn. == Sporto == [[Dosiero:Sportejo La Centra (Tjumeno) 05.jpg|eta|Sportejo ''La Centra''.]] [[Dosiero:Atletikejo en strato Jamskaja (Tjumeno).jpg|eta|maldekstra|Atletikejo ĉe strato Lunaĉarskij.]] En la urbo funkcias pluraj sportejoj kaj sportaj kluboj, regule okazas sportaj konkursoj, inkluzive de naciaj kaj internaciaj. Plej popularaj estas futbalo, futsalo, volejbalo, basketbalo, glacihokeo, naĝado, kurado, marŝado, skiado, fitneso kaj diversaj luktosportoj. La urbo havas profesiajn teamojn: Tjumen (futbalo, futsalo, volejbalo) kaj Rubin (glacihokeo). Haveblas ankaŭ amatora rugbea teamo Dinamo-Tjumen. [[Dosiero:Instituto pri Arkitekturo, Dezajno kaj Vidaj Artoj 02.jpg|eta|Subĉiela ludkampo.]] [[Dosiero:Venkotago en Tjumeno (2011) 03.jpg|eta|maldekstra|Stafeto sur strato Respubliko.]] Inter plej rimarkindaj sportejoj menciindas stadiono la Centra ({{lang-ru|Центральный}}), samnoma atletika sportejo, Sportpalaco, la Centro de Ĵudo, komplekso Zodĉij kun 50-metra naĝejo, atletikejo ĉe strato Lunaĉarskij, la Tenisa centro ĉe strato Fjodorov, naĝejo de la Tjumena Ŝtata Universitato, la Centro de Olimpika Rezervo, glacihokiejo Junost ({{lang-ru|Юность}}, do ''Junularo''). Ekzistas ankaŭ pluraj malpli grandaj stadionoj, sportejoj, sportlernejoj, sportaj sekcioj, areoj por subĉiela sportumado, sportejoj de edukaj kaj komercaj organizaĵoj. Fitnes-centroj ekzistas en ĉiu kvartalo kaj en multaj aĉetcentroj. En multaj kortoj, parkoj kaj ĉe mezlernejoj haveblas ludejoj por futbalo, volejbalo, basketbalo, foje por glacihokeo. Ĉirkaŭ la urbo troviĝas pluraj ripozejoj kaj feriejoj, kiuj proponas vastan gamon de eblecoj por sportumado, inkluzive de marŝado, kurado, naĝado, piedpilkaj ludoj, skiado, biciklado ktp. Apud la urbo troviĝas granda biatlona centro Perlo de Siberio ({{lang-ru|Жемчужина Сибири}}), kie regule okazs altnivelaj konkuroj. Ĉe la okcidenta urborando sur kampoj okazas aŭtaj konkuroj. Aŭtune ĉiujare okazas maratono, por kio oni fermas kelkajn centrajn stratojn; same okazas foje por [[Stafeto (sporto)|stafeto]]. Dum la Urbotago fine de julio okazas pluraj subĉielaj sportaj eventoj kiel montgrimpado laŭ specialaj muroj, levado de pezaĵoj ktp. Sufiĉe popularas ankaŭ [[vintra naĝado]], kies ŝatantoj havas propran klubon kaj aranĝas diversajn konkurojn kaj regulan naĝadon en lagoj. == Medicino == [[Dosiero:Kliniko de Niginskij 02.jpg|eta|La kliniko de Evgenij Niginskij.]] [[Dosiero:Polikliniko N 3 (Tjumeno).jpg|eta|maldekstra|Polikliniko N 3.]] En la urbo funkcias pluraj municipaj poliklinikoj, kiuj troviĝas en ĉiu urboparto; ilia nombro konstante kreskas, ĉefe pro konstruado de la novaj ejoj en novaj kvartaloj. Ili akceptas ĉiujn pacientojn, registritajn en respektiva areo, kadre de la nacia sanasekura sistemo, do senpage. Iuj servoj, ne inkluzivitaj en ĝeneralan liston, estas pagendaj. Funkcias ankaŭ municipaj stomatologiaj kaj infanaj poliklinikoj, same senpagaj. Gravedulinojn akceptas virinaj konsultejoj, kiuj observas ilian staton ekde gravediĝo ĝis akuŝo, kio kutime okazas en unu el municipaj akuŝejoj. Pli komplikaj akuŝoj okazas en la perinatala centro ĉe strato Daudelnaja, kiu malfermiĝis en 2006. Ĝi havas modernan ekipaĵaron kaj fakulojn, kio ebligas savi eĉ tre etajn frunaskitojn. Ekzistas ankaŭ privataj klinikoj, prizorgantaj gravedulinojn kaj proponantaj akuŝajn servojn. La plej granda el ili estas la perinatala centro Patrino kaj Bebo ({{lang-ru|Мать и дитя}}), kiu malfermiĝis en 2019 kaj estis konstruita kun subteno de la provinca registaro. Kelkaj klinikoj proponas ankaŭ servon pri eksterkorpa koncipo, kiu ebligas gravediĝi al virinoj, malsukcesintaj fari tion per natura vojo. Tiuj ĉi centroj estas privataj, sed parton de pacientoj ili akceptas kadre de la municipa kontrakto, do senpage. [[Dosiero:ФЦН (Тюмень) 2019.jpg|eta|La Federacia Neŭrokirurgia Centro.]] [[Dosiero:Дом-памятник. Здесь размещались штабы.JPG|eta|maldekstre|La haŭta-venerologia dispanserio.]] Paralele funkcias multege da privataj klinikoj, inkluzive de stomatologiaj, infanaj ktp. Ili troviĝas preskaŭ en ĉiu kvartalo kaj varias de etaj ejoj kun kelkaj ĉambroj ĝis pluretaĝaj poliklinikoj kun moderna aparataro. Ofte tie konsultas libertempe kuracistoj el municipaj klinikoj kaj hospitaloj aŭ instruistoj de la Tjumena Ŝtata Medicina Universitato. El privataj klinikoj menciindas Doktoro Arbitajlo ({{lang-ru|Доктор Арбитайло}}), nomita laŭ ĝia fondinto kaj posedanto kaj havanta plurajn filiojn tra la urbo, bone ekipitajn kaj kun komforta priservado. Famas ankaŭ la kliniko de Evgenij Niginskij, nomita laŭ ĝia fondinto kaj direktoro dum 20 jaroj. Origine ĝi nomiĝis Geologo, ĉar apartenis al la geologia organizaĵo kaj priservis ĝiajn kunlaborantojn. Nun ĝi estas posedaĵo de akciula kompanio, establita de la registaro de [[Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto]] kaj plu akceptas pacientojn el tiu regiono, sed ankaŭ ĉiujn dezirantojn — kontraŭ pago aŭ kadre de sanasekuraj kontraktoj. Propran klinikon havas ankaŭ la Tjumena Ŝtata Medicina Universitato. Ĉiuj klinikoj kaj hospitaloj havas retejojn, per kiuj eblas registriĝi por vizito al elektita kuracisto. En municipaj klinikoj atendado povas daŭri kelkajn tagojn aŭ eĉ semajnojn, en tiuj privataj kutime eblas viziti kuraciston en la sama aŭ sekva tago. En privataj klinikoj oni povas laŭplaĉe trapasi iujn ajn ekzamenojn kaj esplorojn, ankaŭ rapide. Funkcias pluraj sendependaj laboratorioj, kiuj ebligas fari ekzamenojn de urino kaj sango. Ekzamenado kutime daŭras unu tagon, maksimume kelkajn (se oni faras tion en Moskvo) kaj rezultoj venas retpoŝte. [[Dosiero:Strato Melniĉnaja (Tjumeno) 04.jpg|eta|La osteopatia kliniko Osteomed.]] [[Dosiero:Kliniko Doktoro Arbitajlo en strato Minskaja 02.jpg|eta|maldekstra|Kliniko Doktoro Arbitajlo en strato Minskaja.]] Provincaj hospitaloj havas plurajn konstruaĵojn kaj estas grupigitaj en tri lokoj: N 1 ĉe strato Kotovskij kaj en vilaĝo Patruŝevo ĉe la suda urborando kaj N 2 ĉe strato Melnikaite. Tiu lasta plej ofte servas kiel deĵora hospitalo, akceptanta urĝajn pacientojn, dum hospitalo en Patruŝevo, konstruita en la 1990-aj jaroj, estas la plej moderna kaj bone ekipita. Ĉe strato Komsomolskaja situas infekta hospitalo, ĉe strato 50 jaroj de Oktobro — infana hospitalo. En vilaĝo Patruŝevo funkcias ankaŭ la Federacia Neŭrokirurgia Centro kaj iom norde situas la provinca psikiatria hospitalo kaj la provinca buroo de juĝa-meidinca ekspertizo, plenumanta nekroskopiojn. Ekzistas ankaŭ specifaj hospitaloj por malliberuloj kaj senhejmuloj. Specifaj malsanoj estas kuracataj en la provincaj oftalmologia, haŭta-venerologia, neŭrologia, narkologia, kontraŭtuberkuloza dispanserioj. La onkologia hospitalo estis en 2014 alinomita al la Medicina Urbo. Haveblas ankaŭ [[hospico]], rehabilita centro kaj aliaj specialaj organizaĵoj. La kardiologia centro en strato Melnikaite estas parto de la [[Akademio pri Sciencoj de Rusio]] kaj havas grandan klinikon, kiu akceptas pacientojn surbaze de municipaj kontraktoj, tiuj sanasekuraj aŭ kontraŭ pago. Krom konsultado ĝi plenumas ankaŭ komplikajn operaciojn ĉe la koro, manipulante ilojn enigitajn je arterioj. [[Dosiero:Bogadelnja (Tjumeno) 02.jpg|eta|Kliniko por senhejmuloj Bogadelnja.]] [[Dosiero:Strato Respubliko en Tjumeno 2019 09.jpg|eta|maldekstra|Apoteko en strato Respubliko.]] Apotekoj abundegas kaj haveblas preskaŭ en ĉiu domo, foje kelkope. Plejparto de la kuraciloj aĉeteblas sen receptoj, sed foje ankaŭ ilin oni vendas libere (krom tiuj narkotikaj). Per specialaj serĉiloj eblas trovi necesan kuracilon kaj rezervi ĝin en respektiva apoteko. Ĉirkaŭ la urbo kaj urborande funkcias pluraj sanatorioj, proponantaj kuracadon per medicinaj proceduroj, fizikaj akitvadoj, salubriga ŝlimo, minerala akvo kaj freŝa aero. Privataj kaj foje ankaŭ municipaj klinikoj proponas ankaŭ servojn de tradicia medicino kiel [[homeopatio]], kuracherboj, [[ĉina tradicia medicino]], [[osteopatio]], diversaj masaĝoj ktp. Funkcias municipa kaj pluraj privataj veterinaraj klinikoj, proponantaj vastan gamon da servoj, inkluzive operaciadon. == Sekureco == La urbo estas sufiĉe sekura. En januaro — marto [[2022]] por ĉiuj 100 mil loĝantoj de Tjumena provinco estis registritaj {{unuo|5748}} krimoj (Moskvo — {{unuo|35425}}, Sankt-Peterburgo — {{unuo|19394}})<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://crimestat.ru/offenses_rate | titolo = Рейтинг регионов | titolo-aldono = | alirdato = 2022-05-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la Ĝenerala Prokurorejo de Rusio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220404191340/http://crimestat.ru/offenses_rate | arkivdato = 2022-04-04 | citaĵo = }}</ref>. == Vidindaĵoj == [[Gilova bosko]] (ruse Гилёвская роща) estas la [[parko]] forme de urba [[arbaro]] en Tjumeno. Ĝi situas en la orienta parto de la urbo, plejparte ĉirkaŭita de industria zono. Ĝia areo estas 78,84 hektaroj. Vizitado estas libera kaj senpaga. La [[Malnova Urbodomo (Tjumeno)|malnova urbodomo]] konata kiel la Urba Dumao estis la sidejo de la urba administracio, en 1922 transformita je muzeo. Ĝi situas ĉe la komenco de strato Lenin. [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]] estas longa duetaĝa konstruaĵo, kiu situas komence de strato Respubliko. Ĝi estis konstruita en 1848 por gastoj, kiel oni nomis aliurbajn negocistojn, venintajn por vendi siajn varojn. Tie okazis foiroj kaj ĉiutaga vendado. Poste la ejo estis transformita je militkomisarejo kaj altlernejo. La [[Preĝejo de Sankta Jozefo (Tjumeno)|Preĝejo de Sankta Jozefo]] situas en strato Lenin N 7. Ĝi estis konstruita en 1903-1906 de la pola komunumo kun subteno de la urba administracio. En la sovetia periodo la ejo estis uzita por nereligiaj celoj, en 1998 la preĝejo estis redonita al la katolika komunumo kaj nun funkcias. La [[Preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo (Tjumeno)|preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo]] situas ĉe strato Lenin kaj estas posedaĵo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] kaj funkcias kiel paroĥa preĝejo. La [[Preĝejo de la Savinto (Tjumeno)|Preĝejo de la Savinto]] kombinas la siberian barokon de la fino de la 18-a jarcento kaj la kvazaŭrusan stilon de la komenco de la 20-a jarcento. La [[Sinagogo de Tjumeno]] estas uzata de la komunumo de progresema judismo "Madregot" kaj de aliaj judaj organizoj. La [[Skvaro de Siberiaj Katoj]] (ruse сквер сибирских кошек) estis nomita omaĝe al katoj, senditaj en 1944 de Tjumeno al [[Leningrado]] por restarigi lokan katan populacion, malaperintan dum la sieĝo en la [[Dua Mondmilito]]. == Ekonomio == Ekonomio de la urbo estas diversflanka. Rolo de produktantaj industrioj en la 1990-aj jaroj malkreskis pro fermo kaj bankroto de multaj fabrikoj. Samtempe kreskis graveco de servosektoro, edukado, scienca esplorado kaj inĝenierado. La urbo estas la komerca, industria, transporta kaj scienca-inĝenierada centro de Tjumena provinco. === Okupiteco === Averaĝa nombro de laborantoj en mezaj kaj grandaj organizaĵoj de Tjumeno kreskis en 2020 je 1,5% ĝis {{unuo|201900}} homoj. Pliaj {{unuo|10700}} homoj laboris partotempe aŭ kontrakte. Nombro de la oficiale registritaj senlaboruloj kreskis 6,9-oble ĝis {{unuo|14197}} homoj, kio konsistigas 2,96% de la loĝantaro<ref name="ciferoj"/>. === Konstruado === La konstruado estas grave evoluinta en Tjumeno. En la urbo agadas pluraj konstruaj firmaoj, inkluzive tutlandajn kaj internaciajn. Loka kompanio ''Brusnika'' (origine: ''Partnjor-Invest'') kreskis ĝis nacia nivelo kaj estas inter plej grandaj en Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tyumen.brusnika.ru/company/history/ | titolo = Брусника: История | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-07 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Brusnika | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210507165400/https://tyumen.brusnika.ru/company/history/ | arkivdato = 2021-05-07 | citaĵo = }}</ref>. Loka agentejo pri nemoveblaĵoj ''Etaĵi'' ({{lang-ru|Этажи}}, do ''Etaĝoj'') estas unu el plej grandaj agentejoj en Rusio kaj agadas tutlande<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://promo.domclick.ru/top-agency | titolo = Топ-20 агентств недвижимости России | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-07 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Sberbanko]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210628075805/https://promo.domclick.ru/top-agency | arkivdato = 2021-06-28 | citaĵo = }}</ref>. Eks-guberniestro de [[Tjumena provinco]] Vladimir Jakuŝev estis en 2018–2020 ministro pri konstruado de Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.kremlin.ru/catalog/persons/218/biography | titolo = Якушев, Владимир Владимирович | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-07 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Prezidento de Rusio]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210409125859/http://kremlin.ru/catalog/persons/218/biography | arkivdato = 2021-04-09 | citaĵo = }}</ref>. En 2020 en la urbo estis finkonstruitaj {{unuo|997300}} m² de la suma areo de loĝdomoj, inkluzive de {{unuo|855100}} m² en plurapartamentaj domoj kaj {{unuo|142210}} m² en individuaj domoj. Kompare al 2019 okazis malkresko je 8,5%. Konstruado de individuaj domoj kreskis je 45,8%, ili okupas 14,3% de la suma konstruado de loĝejoj<ref name="ciferoj"/>. === Hoteloj === [[Dosiero:Hotelo Hilton Double Tree (Tjumeno) junio 2020.jpg|eta|Hotelo Hilton Double Tree.]] En la urbo funkcias multaj hoteloj. Inter la plej grandaj kaj komfortaj menciindas la 4-stelaj ''Hilton DoubleTree'', [[Magellan (Tjumeno)#Hotelo|Mercure Tyumen Centre]] kaj ''Spasskaja'' (ano de la internacia reto ''[[Best Western]]''). Ekzistas ankaŭ lokaj 4-stelaj hoteloj kiel ''Evrazija'' (Eŭrazio), ''Remezov'', ''Green House'' kaj hotelo ''LetoLeto'' (SomeroSomero) ĉe la samnoma akvoparko, kiu proponas senpagan aliron al la gastoj. Inter la plej grandaj 3-stelaj hoteloj menciindas ''Vostok'' kaj ''Neftjanik''. Krome haveblas abundo da pli simplaj hoteloj, hosteloj kaj apartamentaroj. === Manĝejoj === {{ĉefartikolo|Manĝejoj en Tjumeno}} [[Dosiero:Tyumen Maksimich.JPG|eta|maldekstra|La restoracio Maksimiĉ.]] Tjumeno havas tre evoluintan [[Manĝejoj en Tjumeno|manĝejan infrastrukturon]], reprezentantan ĉiujn tipojn kaj nivelojn de manĝejoj. La {{daton|1|1|2019}} en la urbo funkciis {{unuo|1991}} manĝejoj, kiuj sume havis {{unuo|88197}} sidlokojn<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tyumen-city.ru/vlast/administration/departaments/uptru/napravlenya/stats/ | titolo = Статистические данные развития потребительского рынка: Торговля | titolo-aldono = | alirdato = 2019-10-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190401084648/http://www.tyumen-city.ru/vlast/administration/departaments/uptru/napravlenya/stats/ | arkivdato = 2019-04-01 | citaĵo = }}</ref>. La plej fama estas la loka restoracia reto Maxim ({{lang-ru|Максим}}), fondita en [[1992]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://maxim-rest.ru/o-kompanii/o-kompanii/ | titolo = О компании | titolo-aldono = | alirdato = 2019-10-13 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Maxim | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424122059/https://maxim-rest.ru/o-kompanii/o-kompanii/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi havas plurajn restoraciojn, kafejojn, dolĉaĵejojn, burgerejon kaj estas aprezata de kuirartaj kritikistoj. Ĉiuj manĝejoj de la reto havas anglalingvajn menuojn. En la urbaj manĝejoj dominas la [[eŭropa kuirarto]] (speciale popularas tiu [[itala kuirarto|itala]]), tre popularas la [[kartvela kuirarto]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://yandex.ru/turbo?text=https%3A%2F%2Fura.news%2Farticles%2F1036261666&d=1&fyandex=1 | titolo = Украина поменяла Сибири диету | titolo-aldono = | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-03-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ura.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>, gravan rolon ludas la [[japana kuirarto|japana]] kaj [[uzbeka kuirarto]]j. Haveblas manĝejoj, proponantaj ankaŭ pladojn de aliaj etnaj kuirartoj: la [[Rusa kuirarto|rusa]], [[Ukraina kuirarto|ukraina]], [[Germana kuirarto|germana]], [[Hispana kuirarto|hispana]], [[Ĉeĥa kuirarto|ĉeĥa]], [[Armena kuirarto|armena]], [[Azera kuirarto|azera]], [[Burjata kuirarto|burjata]], ktp. Haveblas [[Halalo|halalaj]] manĝejoj, speciale apud la [[placo de Unueco kaj Konsento]], ĉe kiu troviĝas la [[Centra merkato (Tjumeno)|Centra merkato]]. Funkcias gejaj drinkejoj, kiuj tamen ofte fermiĝas, do prefere serĉeblas per [[Foursquare]] aŭ similaj retejoj. === Vendejoj === [[Dosiero:Aĉetcentro Tyumen City Mall 07.jpg|eta|La aĉetcentro Tyumen City Mall.]] La {{daton|1|1|2021}} en la urbo funkciis {{unuo|5215}} vendejoj, inkluzive de {{unuo|1937}} nutraĵvendejoj, {{unuo|1968}} ne-nutraĵaj vendejoj, {{unuo|149}} miksitaj kaj {{unuo|1161}} provizoraj vendejoj. Suma areo de la nemoveblaj vendejoj estis {{unuo|1349900}} m², do {{unuo|1653}} m² por {{unuo|1000}} homoj, superante minimuman normon 2,1-oble<ref name="ciferoj"/>. Funkcias [[Oportuna butiko|oportunaj vendejoj]] de plej grandaj naciaj vendoretoj kiel Pjatjoroĉka, Magnit, Monetka, kies nombro daŭre kreskas. Ĉiuj manĝaĵvendejoj kaj plejparto de aliaj vendejoj funkcias de la 9-a (foje la 10-a) matene ĝis la 8-a (foje la 10-a) vespere, sen paŭzoj kaj ripoztagoj. Ĉie akcepteblas kartoj de la ĉefaj pagsistemoj kiel [[Visacard|Visa]] kaj [[Mastercard]], kreskas nombro de akceptiloj de la rusia pagsistemo Mir, la ĉina [[UnionPay]], la japana [[JCB]] kaj la usona [[American Express]]. Plej ofte oni povas pagi ankaŭ per telefono aŭ inteligentaj horloĝoj. [[Dosiero:Voyage_(Tjumeno)_02.jpg|eta|maldekstra|La aĉetcentro Voyage.]] Ĉiam pli grandan rolon ludas aĉetcentroj, kies nombro daŭre kreskas. La plej grandaj (po 100 mil m²) estas [[Kristall (Tjumeno)|Kristall]], situanta en la transfervoja areo, kaj [[Tyumen City Mall]], situanta en Transriverejo. Inter malpli grandaj aĉetcentroj (averaĝe po 30 mil m²) rimarkindas: en la centra areo — [[Goodwin (Tjumeno)|Goodwin]], [[Premier (Tjumeno)|Premier]], [[Voyage (Tjumeno)|Voyage]], [[Magellan (Tjumeno)|Magellan]], [[CUM (Tjumeno)|CUM]], Kalinka kaj Centralnij; en Transriverejo — Tyumen City Mall, Panama kaj Alebaŝevskij; en la transfervoja areo — Kristall, Solneĉnij, Kolumb, Favorit, Matrjoŝka kaj [[Metro Cash & Carry]]. Krome en apartaj konstruaĵoj funkcias pluraj grandaj superbazaroj [[Auchan]], la rusiaj Okej kaj Lenta, kiujn kutime apudas pluraj malpli grandaj vendejoj. El bazaroj menciindas la [[Centra merkato (Tjumeno)|Centra merkato]] ĉe strato Lenin, Miĥajlovskij en la transfervoja parto, Alebaŝevskij kaj Severnij en Transriverejo. Pluraj specialaj budoj proponas glaciaĵojn, gazetojn, florojn, fruktojn kaj legomojn. Multas bakejoj, proponantaj freŝan panon kaj bakaĵojn. La plej ĉipa estas la sesetaĝa aĉetcentro Centralnij, situanta apud la Centra merkato. La plej luksaj estas la aĉetcentroj CUM kaj Kalinka. La plej bona bazaro estas konsiderata Miĥajlovskij. Ĉiuj aĉetcentroj havas proprajn parkumejojn, plej ofte subĉielajn. Plej multaj el ili enhavas kinejojn kaj aliajn amuzejojn. Funkcias oficialaj vendejoj de ĉiuj plej popularaj aŭtomobilaj markoj. Ankaŭ haveblas ricevejoj kaj mendoŝrankoj de popularaj interretaj vendejoj kiel Ozon.ru, Wildberries kaj aliaj. == Transporto == {{ĉefartikolo|Transporto en Tjumeno}} [[Dosiero:Terminal_airport_roshino.jpg|eta|La Internacia Flughaveno Roŝĉino.]] === Aŭtomobila transporto === ==== Ŝoseoj ==== Tra la urbo sekvas jenaj federaciaj ŝoseoj: '''M12''' [[Ekaterinburgo]] — Tjumeno: venas de okcidento, apud la urbo nomiĝas Moskovskij trakt (Moskva landvojo); {{vojo|RUS|PV|401}} Tjumeno — flughaveno Roŝĉino; {{vojo|RUS|PV|402}} Tjumeno — [[Jalutorovsko]] — [[Iŝimo]] — [[Omsko]]: venas de sud-oriento, apud la urbo nomiĝas Jalutorovskij trakt (Jalutorovska landvojo); {{vojo|RUS|PV|404}} Tjumeno — [[Ĥanti-Mansijsko]]: venas de oriento; iras tra [[Tobolsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]]; apud la urbo ĝi nomiĝas Tobolskij trakt (Tobolska landvojo). Krome tra la urbo sekvas pluraj regionaj ŝoseoj. Busoj al aliaj urboj kaj vilaĝoj ekas de la Tjumena busa stacidomo. [[Dosiero:Vokzal-tyumen-2.JPG|eta|maldekstre|[[Tjumenj (stacidomo)|Fervoja stacidomo]] en Tjumeno.]] ==== Stratoj ==== Veturejoj de la urbo plurfoje estis agnoskitaj inter la plej bonaj en Rusio. Ĉiujare okazas granda riparado kaj rekonstruado, inkluzive de larĝigo koste de piedirejoj kaj verdaĵoj. Funkcias pluraj pontoj, [[viadukto]]j kaj [[vojnodo]]j, kaj ĉiujare estas konstruataj pliaj. Ekzistas kelkaj subteraj kaj pluraj superteraj pasejoj. La semaforoj ĉe stratkruciĝoj estas agorditaj tiel, ke dum verda lumo por piedirantoj aŭtoj sur ambaŭ stratoj staras senmove. Parkumejoj estas ĉefe surteraj kaj senpagaj. Tamen ekde [[2016]] aperis reto de pagendaj parkumejoj kaj ekde novembro 2021 parkumado en la urbocentro iĝis pagenda<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tyumendoc.ru/files/informer/file/2021/10/616e86ef10348.pdf | titolo = Постановление Администрации города Тюмени от 18.10.2021 № 215-пк «О внесении изменений в постановление Администрации города Тюмени от 25.04.2016 № 102-пк» | titolo-aldono = | alirdato = 2022-02-14 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-10-22 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220214052422/http://www.tyumendoc.ru/files/informer/file/2021/10/616e86ef10348.pdf | arkivdato = 2022-02-14 | citaĵo = }}</ref>. Oni povas pagi per pagmaŝinoj en parkumejo, SMS, retejo aŭ poŝtelefona aplikaĵo ''Tjumenskij parking'' (Tjumena prakumejo)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tmparking.ru/en/ | titolo = Тюменский паркинг | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-27 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij parking | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= ru | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190327091127/https://tmparking.ru/en/ | arkivdato = 2019-03-27 | citaĵo = }}</ref>. La [[Elektra aŭto|elektraj aŭtoj]] rajtas parkumi senpage. Funkcias multaj ŝarĝejoj por benzinaj, dizelaj kaj gasaj aŭtoj, kaj kelkaj ŝarĝejoj por elektraj aŭtoj. === Aviado === En la urbo funkcias du flughvenoj. La internacia flughveno Roŝĉino havas federacian statuson kaj troviĝas 13&nbsp;km okcidente de la urbo. Ĝi estis malfermita en [[1968]], funkcias tutdiurne kaj nun estas grave ampleksigata. La flughveno Pleĥanovo troviĝas ĉe suda rando de la urbo kaj servas kiel bazejo de flugkompanio [[Utair]], kiu specialiĝas pri helikopteroj kaj lokaj aviadiloj [[Antonov An-2|An-2]]. [[Dosiero:Haltejo Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno.jpg|eta|Bushaltejo ĉe strato Respubliko.]] === Fervojo === Tjumeno estas nodo de la [[Transsiberia fervojo]], de kie ekas ĝia branĉo al Tobolsko, Surguto, Niĵnevartovsko. Krome de Tjumeno iras fervojaj linioj al Ekaterinburgo, [[Nov-Urengojo]], Niĵnevartovsko, Omsko. La fervojo venis al Tjumeno el Ekaterinburgo en [[1885]] kaj etendiĝis al Omsko en [[1911]]–[[1913]]. La nuntempa [[Tjumenj (stacidomo)|fervoja stacidomo]] estis konstruita en [[1974]] kaj grave rekonstruita en [[2003]]–[[2010]]. === Urba transporto === [[Dosiero:Buso LIAZ 6213 en strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|maldekstre|Buso [[LiAZ-6213]] en strato Respubliko.]] Publika transporto de la urbo konsistas en kelkcent busoj kaj [[Marŝrutko|itineraj taksioj]], kiuj navedas laŭ 124 itineroj (vintre — 109) sume longaj je {{unuo|619.58|km}}<ref name="statistiko2023">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/vlast/administration/struktura-administracii-goroda-tumeni/departaments/departament-dorojnoi-infrastrukturi-i-transporta/passajirskii-transport-obsego-polyzovanii/ | titolo = Пассажирский транспорт общего пользования | titolo-aldono = | alirdato = 2023-04-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij transport | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230417063011/https://www.tyumen-city.ru/vlast/administration/struktura-administracii-goroda-tumeni/departaments/departament-dorojnoi-infrastrukturi-i-transporta/passajirskii-transport-obsego-polyzovanii/ | arkivdato = 2023-04-17 | citaĵo = }}</ref>. De printempo ĝis aŭtuno nombro de la itineroj estas pli granda, ĉar aldoniĝas tiuj eksterurbaj aŭ urborandaj, kiuj celas [[Daĉo|daĉajn]] vilaĝetojn, do kutime funkcias nur somere, kiam urbanoj prizorgas legomojn kaj fruktojn ĉe siaj somerdomoj. La {{daton|1|1|2023}} funkciis {{unuo|1461}} haltejoj, ĉiujare ilia nombro kreskas je 30–50. Por publika transporto estas destinitaj 22&nbsp;km da [[buskoridoro]]j. Ĉiuj busoj havas aŭtomatajn soninformilojn pri haltoj, 50% havas elektronikajn informtabulojn, 65,7% estas malaltplankaj, adaptitaj al bezonoj de handikapuloj<ref name="statistiko2023"/>. La veturado ekde [[januaro 2023]] kostas 30 rublojn (29 se pagi per karto)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tgt72.ru/news/2022/12/12/s-1-yanvarya-2023-izmenyatsya-tarify-na-perevozku-/ | titolo = С 1 января 2023 изменятся тарифы на перевозку в общественном транспорте | titolo-aldono = | alirdato = 2023-04-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-12-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij transport | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230417051944/https://tgt72.ru/news/2022/12/12/s-1-yanvarya-2023-izmenyatsya-tarify-na-perevozku-/ | arkivdato = 2023-04-17 | citaĵo = }}</ref>. Oni povas pagi kontante, per bankokarto aŭ per speciala transporta karto al konduktoroj. Ekde [[2013]] funkcias aplikaĵo ''Тюмень. Транспорт'' (Tjumeno. Transporto), kiu uzeblas en poŝtelefonoj surbaze de [[Android]] [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tgt.transport&hl=ru&gl=RU] kaj [[iOS]] [https://apps.apple.com/ru/app/%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8C-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82/id726980713]. Per ĝi oni povas vidi ĉiujn itineron kaj haltejojn, spuri enrete ĉiun buson kaj prognozi ĝian alvenon surbaze de ĝia horaro kaj enreta spurado. Oni povas ricevi tiujn informojn ankaŭ per retejo de la municipa transporta kompanio ''Tjumengortrans''. Krome tra la urbo trafikas kelkcent itineraj taksioj, kiuj interligas ĉefe urborandojn kaj maldense loĝatajn urbopartojn. [[Trolebusa transporto en Tjumeno|Trolebusoj]] trafikis en Tjumeno de [[1970]] ĝis [[2009]], sed fine estis komplete forigitaj kiel arkaikaj kaj malefikaj. == Esperanto-movado == En Tjumeno ekzistas [[esperantista klubo "Revo"|Esperanto-klubo "Revo"]]. Konataj esperantistoj: * [[Aleksandr Kalaŝnikov]] * [[Pavel Veselov]] * [[Mansur Mamkin]] * [[Vladimir Zibenkes]] * [[Stanislavo Belov]] * [[Maria Lisandra Gonzalez Hurtado]] == Referencoj == {{referencoj|3}} == Vidu ankaŭ == * [[2120 Tjumenio]] * [[Tjumenj (stacidomo)]] * [[Trolebusa transporto en Tjumeno]] * [[Grigorij Sijatvinda]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj|commons=Category:Tyumen|n=Kategorio:Tjumeno|q=Tjumeno}} * [http://tyumen-city.ru Urba retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210428231613/http://tyumen-city.ru/ |date=2021-04-28 }} {{ru}} * [https://visittyumen.ru/en/ Turismaj informoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210407131535/https://visittyumen.ru/en/ |date=2021-04-07 }} {{en}}, {{ru}} * [https://tmparking.ru/en/ Tjumena parkumejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190327091127/https://tmparking.ru/en/ |date=2019-03-27 }} {{en}}, {{ru}} * [https://tgt72.ru/ Publika transporto en Tjumeno] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190327085919/https://tgt72.ru/ |date=2019-03-27 }} {{ru}} * [https://stanobelov.blogspot.com/p/tjumeno.html Artikoloj pri Tjumeno] {{eo}} {{Urboj de Tjumena provinco}} {{Unua}} [[Kategorio:Tjumeno| ]] [[Kategorio:Urboj de Tjumena provinco]] 8nsd5bi99ce6ecm185twgovayjlzvyf 9417068 9417067 2026-06-29T15:39:25Z RG72 11847 /* Edukado */ 9417068 wikitext text/x-wiki {{Geokesto2 | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Tjumeno | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-ru|Тюмень}} | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Тюмень | moto = | kromnomo = | kromnomo_tipo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Крестовоздвиженская церковь (Тюмень)-2.jpg | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = Vido al la urbo <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Tyumen (Tyumen oblast).png | blazono = Wapen Tjoemen.png <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Rusio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Urala federacia regiono | regiono_tipo = | distrikto = Tjumena provinco | distrikto_tipo = Provinco | municipo = | municipo_tipo = | histregiono_faldo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono3 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Tjumena provinco | parto = | limo = | rivero = [[Turo (rivero, Rusio)|Turo]] | rivero1 = | memorindaĵo_faldo = 1 | memorindaĵo = Kajo de rivero Turo | memorindaĵo1 = Gilova bosko | memorindaĵo2 = [[Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno]] | memorindaĵo3 = [[Placo de Memoro (Tjumeno)|Placo de Memoro]] | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo = [[Transsiberia fervojo]] | ŝoseo_tipo = Fervojo | konstruaĵo_faldo = 1 | konstruaĵo = [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Strato Respubliko]] | konstruaĵo1 = [[Strato Lenin (Tjumeno)|Strato Lenin]] | konstruaĵo2 = [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]] | konstruaĵo3 = Tekutjev-bulvardo | konstruaĵo_tipo = Stratoj | montaro = <!-- *** Situo *** --> | situo = Tjumeno | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 102 | lat_d = 57 | lat_m = 09 | lat_s = 00 | lat_NS = N | long_d = 65 | long_m = 32 | long_s = 00 | long_EW = E <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 698.5 | areo_rondumo = 1 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 872100 | loĝantaro_dato = 2025 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1586 | establita_tipo = Fondita | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Maksim Afanasjev | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Moskva tempo|MT]] | utc_offset =+5 | poŝtkodo = 6250xx | areo_kodo = (+7)3452 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = ISO 3166-2:RU | kodo1 = 72, 172 | kodo1_tipo = [[Aŭtokodoj en Rusio|Aŭtokodoj]] | kodo2 = 71 401 | kodo2_tipo = OKATO <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situa mapo de Tjumeno | mapo_lokumilo = Tjumeno | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Tjumena provinco | mapo1_lokumilo = Tjumena provinco | mapo2 = Map of Russia (2014–2022) - Tyumen Oblast.svg | mapo2_priskribo = Situo de Tjumena provinco enkadre de Rusio | mapo2_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.tyumen-city.ru/ www.tyumen-city.ru] | commons = Tyumen <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center |frame-lat={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |frame-long={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |frame-width=260}} |sen banderolo= jes }} '''Tjumeno''' aŭ '''Tjumenj''' ({{lang-ru|Тюмень}}) estas [[urbo]] en [[Siberio]], [[Rusio]], kaj estas la ĉefurbo de [[Tjumena provinco]]. Ĝi situas laŭ la rivero [[Turo (rivero, Rusio)|Turo]] ({{lang|ru|Тура}}) (kiu enfluas en riveron [[Tobolo]]n ({{lang|ru|Тобол}})). La {{daton|1|1|2025}} en la urbo loĝis {{unuo|872100}} homoj<ref name="872 mil"/>. == Etimologio == Lingvisto Aleksandr Konstantinoviĉ Matvejev konsideris realisma supozon, ke la nomo devenas de la tjurka vorto "tjumjan" aŭ la mongola vorto "tjumen" kun signifo "dek mil, multege". Li atentigis ke tiaj toponimoj ekzistis en pluraj lokoj, inkluzive en Nord-Kaŭkazio, do evidente temas pri grava kaj ofta signifo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Географические названия Урала: Краткий топонимический словарь |lasta = Матвеев |unua = А. К. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1987 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Средн.-Урал. кн. изд-во |loko = Свердловск |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 172–174 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. == Historio == {{ĉefartikolo|Historio de Tjumeno}} Tjumeno estis la unua rusa urbo en [[Siberio]], fondita en la {{daton|29|6|1586}} laŭ la ordono de la caro [[Fjodor la 1-a Ivanoviĉ (Rusio)|Feodor la 1-a]] sur la dekstra bordo de rivero Turo, ĉe enfluejo de rivero Tjumenko, apud la detruita [[Tataroj|tatara]] urbo [[Ĉimgi-Tura]]. En 1593 vojevodoj Jurij Bulgakov kaj Bogdan Vasiljev konstruigis tie lignan fortikaĵon kun turoj kaj antaŭurbo. La kremlo enhavis ok turojn, la Kristnaskan kaj Nikolan preĝejojn, salan, grenajn kaj alkoholan stokejojn, trezorejon, gardejojn, malliberejon, privatajn domojn kaj sidejojn de administracio. Tie loĝis ankaŭ veturigistoj ({{lang-ru|ямщики}}), kiuj tamen poste translokiĝis al siaj plugataj teroj malantaŭ rivero Tjumenko, kie en 1605 formiĝis la veturigista kvartalo ({{lang-ru|Ямская слобода}}). Trans rivero Turo formiĝis la tatara-buĥara kvartalo, kie origine loĝis negocistoj el Meza Azio. En 1616 apud la veturigista kvartalo, sur kabo ĉe enfluejo de rivero Babarinko estis fondita vira monaĥejo. Ĝis 1622 ĝi ne havis propran preĝejon. En tiu periodo sur bordo de Turo estis fondita ankaŭ virina monaĥejo kun la Elija-preĝejo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 88-89 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Komence de la 17-a jarcento en Tjumeno troviĝis {{unuo|570}} kortoj, el kiuj ĉirkaŭ 50 situis ekster la fortikaĵaj muroj. En la urbo loĝis {{unuo|1600}}—{{unuo|1700}} homoj. Fortikaĵo havis murojn nur de la flankoj direktitaj al rivero Tjumenko kaj la kampo dum la bordo de rivero Turo ne estis protektita ĝis 1630 kiam vojevodo Pron Izmajlov konstruigis muron ankaŭ tie. Aŭtune 1635 al Tjumeno venis taĉmento el 500 strelecoj, kiuj konstruis por si antaŭurbon ekster la fortikaĵaj muroj. En 1640-1642 vojevodo princo Grigorij Barjatinskij unuafoje konstruigis murojn ankaŭ trans rivero Turo, protektinte la tataran kvartalon kaj novaperintan kvartalon de rusaj ledfaristoj. En 1668 la ekstera fortikaĵo forbrulis, do oni konstruis novan muron, kiu ĉirkaŭis pli vastan areon proksimume je {{unuo|400|metrojn}} for. Al antaŭurbo estis translokita la [[preĝejo de la Savinto (Tjumeno)]] dum en la urbo mem oni konstruis novan preĝejon kun kvarnivela sonorilturo. Tamen la nova muro protektis nur la plej atakeblajn lokojn dum kruta bordo de Turo restis ne protektita je distanco {{unuo|730|metroj}}. La virina monaĥejo ekde nun situis ene de la muroj<ref name="koĉed89">{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 89 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En 1687 en la fortikaĵo okazis incendio, do oni devis rekonstrui la damaĝitan muron kaj plurajn konstruaĵojn. Samjare oni destinis lokon por la Sofia korto, kie gastis pastraro venanta el Tobolsko. Komence de oktobro 1695 plia incendio detruis la Sofian korton, virinan monaĥejon, preĝejon de Savinto, Triunuo, [[Preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo (Tjumeno)|Ĉefanĝelan]], plurajn konstruaĵojn kaj 604 kortojn. Tiutempe en Tjumeno loĝis {{unuo|2750}} homoj<ref name="koĉed89"/>. Post tio la Siberia prikazo ekkonsideris eblecon de brika konstruado. Oni planis konstrui brikan kremlon, sed fine aperis nur la brika [[Anunciacia katedralo (Tjumeno)|Anunciacia katedralo]] sur la bordo de Turo. En julio 1705 dum incendio forbrulis {{unuo|729}} el {{unuo|776}} kortoj, la fortikaĵa muro kun la Savinta kaj Ornata turoj, [[Dipatrina-Kristnaska monaĥejo (Tjumeno)|virina monaĥejo]], ĉiuj preĝejoj kaj sidejo de metropolito. En 1709 vojevodo Daniil Kopjev konstruigis novan muron, direktitan al kampo. Regula urboplanado verŝajne aperis en 1635, kiam al Tjumeno venis 500 strelecoj, konstruintaj siajn domojn en antaŭurbo ({{lang-ru|посад}})<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 16 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En 1593-1596 la Tjumena kremlo jam havis muron el 106 trabaĵoj ({{lang-ru|городня}}) kaj 8 turoj. La Savinta ({{lang-ru|Спасская}}) kaj la Georga ({{lang-ru|Егорьевская}}) turoj estis travetureblaj. La muro sekvis laŭlonge de la bordo de la rivero Tjumenko kaj baris la kabon dum la bordo de la rivero Turo restis malfermita. La muro estis 3,2 metrojn alta kaj havis 4 turojn direktitajn al la kampo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 61-62 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La rekonstruita post tiu incendio urbo bone impresis vizitantojn, inter kiuj estis skota vojaĝanto John Bell<ref name="koĉed90-91">{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 90-91 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. {{Citaĵo|La urbo Tjumeno estas bela kaj havas sufiĉe bonajn fortikaĵojn. Stratoj en ĝi estas vastaj kaj domoj estas konstruitaj laŭ rekta linio.|John Bell. Travels from St. Petersburg, in Russia, to diverse parts of Asia.<ref name="koĉed90-91"/>}} En 1728 estis konstruita nova ponto trans Tjumenko: 20 metrojn alta, 10 metrojn larĝa kaj 176 metrojn longa ĝi anstataŭigis la malnovan ponton, kiu iris suben kaj poste supren kaj estis malfacile traveturebla pro sia kruteco, speciale vintre. Ĝi sin apogis sur aron da trabaroj, kiuj altiĝis de sur rivero Tjumeno kaj havis truojn por tralasi ĝian fluon. En 1731 oni konstruis novan eksteran muron. En 1741 suma longeco de kremlaj muroj estis {{unuo|547|metroj}}. De la kremlo ĝis la ekstera muro estis {{unuo|1172|metroj}} se mezuri laŭ bordo de Tjumenko. En la kremlo restis kelkaj administraj sidejoj, stokejoj kaj la Anunciacia preĝejo. En la antaŭurbo ekde 1724 funkciis doganejo, naŭ drinkejoj, gastokorto, ses paroĥaj preĝejoj. En la urbo loĝis ĉirkaŭ {{unuo|4160}} homoj. En Tjumeno estis {{unuo|982}} kortoj, el kiuj {{unuo|593}} troviĝis en la fortikaĵo, {{unuo|247}} en la veturigista kvartalo kaj {{unuo|142}} trans rivero Turo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Первые русские города Сибири |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1978 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Стройиздат |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 91 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En [[februaro 2020]] apud Tjumeno estis [[:n:Rusio evakuis siajn civitanojn el Uhano|lokitaj por kvaranteno]] 144 homoj, evakuitaj el [[Vuhano]] ([[Ĉinio]]) dum la [[pandemio de KOVIM-19]]. Post la fino de la dusemajna kvaranteno oni konfirmis [[:n:Ukrainio renkontis siajn evakuitojn el Uhano per barikadoj kaj ŝtonoj|mankon de infektitoj]] inter la evakuitoj. == Geografio == [[Dosiero:Административные округа Тюмени.jpg|eta|Administraj distriktoj de Tjumeno: 1 — la Orienta, 2 — Kalinin, 3 — Lenin, 4 — la Centra.]] La urbo situas sur ebenaĵo kaj estas dividita je kvar partoj per riveroj Turo, Tjumenko kaj la [[Transsiberia fervojo]], kiuj iras tra ĝi de okcidento al oriento. La centra parto, limigita per riveroj Turo (norde) kaj Tjumenko (okcidente) kaj la fervojo (sude) formiĝis la unua kaj inkludas ĉefajn administrajn, edukajn, distrajn kaj komercajn areojn. Norde de la rivero Turo troviĝas Transriverejo ({{lang-ru|Зарека}}), origine prikonstruita per privataj lignaj domoj, sed ekde la 1990-aj jaroj ĉiam pli aktive transformiĝanta je modernaj loĝkvartaloj. Okcidente de la rivero Tjumenko troviĝas Transtjumenko ({{lang-ru|Затюменка}}), malnova areo prikonstruita duone de privataj lignaj domoj kaj duone de pluretaĝaj loĝdomoj. Sude de la fervojo situas areo, kiu ne havas komunan nomon kaj formiĝis ekde la 1930-aj jaroj, kiam apud la fervoja stacidomo aperis la unuaj domoj de fervojistoj. Nun tio estas rapide kreskanta areo, prikonstruata de pluretaĝaj domoj. La urbo dividiĝas je kvar administraj distriktoj: la Centra ({{lang-ru|Центральный}}), Kalinin ({{lang-ru|Калининский}}), Lenin ({{lang-ru|Ленинский}}) kaj la Orienta ({{lang-ru|Восточный}}). La Centra distrikto okupas okcidentan parton de la centra areo kaj Transriverejon, Kalinin distrikto okupas Transtjumenkon kaj okcidentan parton de la transfervoja areo, Lenin distrikto okupas orientan parton de la centra kaj transfervoja areo kaj la Orienta distrikto okupas la plej novajn kaj aktive kreskantajn kvartalojn en sud-orienta parto de la transfervoja areo. [[Kazarovo]] (ruse Казарово; tatare Кырынкүл, Kirinkul) estas mikrodistrikto (kvartalo) de Tjumeno, eksa vilaĝo en Tjumena distrikto (Tjumena provinco); antaŭe ĝi nomiĝis Kazarov-Jurtoj (ruse Юрты Казаровские, Jurti Kazarovskije); loĝantoj origine estis siberiaj tataroj. La urbo vastiĝas ĉefe en la orienta (en Transiverejo kaj la transfervoja parto) kaj suda direktoj, kie sur iam kultivitaj kampoj kreskas novaj kvartaloj de pluretaĝaj domoj. La centra parto de la urbo ne plu vastiĝas, ĉar okcidente ĝi estas limigita per rivero Tjumenko, oriente per industria zono, norde per la rivero Turo kaj sude per la fervojo. Okcidente de la urbo estas konstruataj novaj vilaĝoj, kie en propraj domoj loĝas plejparte urbanoj, do Transtjumenko mem ne multe kreskas. La samaj vilaĝoj aŭ kvartaloj rande de malnovaj vilaĝoj kreskas ankaŭ je ĉiuj aliaj direktoj je distanco ĝis 30&nbsp;km for de la urbo. Oriente, inter la rivero Turo kaj la fervojo troviĝas industria zono, kiu daŭre kreskas. [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists_97.jpg|eta|maldekstre|Strato Respubliko.]] La ĉefa strato de la urbo estas [[Respubliko strato (Tjumeno)|strato Respubliko]], kiu etendiĝas je 11&nbsp;km tra la tuta urbo de nord-okcidento al sud-oriento. Ĝi komenciĝas ĉe la fondoloko de la urbo ĉe enfluejo de rivero Tjumeno al Turo kaj iras tra la tuta centra areo sur la dekstra bordo de Turo. Samloke komenciĝas la dua laŭ graveco strato en la urbocentro — [[Strato Lenin (Tjumeno)|strato Lenin]], kiu iras paralele al strato Respubliko dum 2,5&nbsp;km tra la tuta historia urbocentro. Oni planas komplete rekonstrui ĝin surbaze de plej modernaj arkitekturaj solvoj por faciligi promenadon kaj doni al la strato unuecan aspekton. Grandan transportan signifon havas strato Melnikaite ({{lang-ru|Мельникайте}}), kiu iras de nordo al sudo, kruciĝante kun strato Respubliko pli-malpli ĉe ties mezo, kaj ligas Transriverejon, la centran kaj la transfervojan areojn. Ĝi laŭplane transformiĝas je la strato kun senhalta trafiko, kie veturiloj sekvos laŭ ses vojstrioj, evitante haltojn danke al konstruataj viaduktoj kaj supervojaj pasejoj. Gravas ankaŭ strato Permjakov ({{lang-ru|Пермякова}}), kiu komenciĝas en orienta parto de la centra areo kaj ligas ĝin kun la transfervoja parto. [[Dosiero:Тюмень 1920-х годов.jpg|eta|Mapo de Tjumeno. La 1920-aj jaroj.]] En Transriverejo la plej gravaj veturejoj estas stratoj Druĵbi ({{lang-ru|Дружбы}}, do ''Amikeco'') kaj strato Tobolskij trakt ({{lang-ru|Тобольский тракт}}, do ''Tobolska landvojo''), el kiuj la unua iras de sudo al nordo kaj la dua de okcidento al oriento, poste transformiĝante je ŝoseo al [[Tobolsko]]. En Transtjumenko la plej gravaj estas stratoj Jamskaja kaj Lunaĉarskij, kiuj iras de nordo suden paralele unu al la alia. En la transfervoja parto plej gravas stratoj 30 Let Pobedi ({{lang-ru|30 лет Победы}}, do ''30 jaroj de la Venko'') kaj strato Ŝirotnaja ({{lang-ru|Широтная}}, do ''Latituda''), kiuj iras de okcidento al oriento — la unua tuj sude de la fervojo kaj la dua paralele al ĝi 1&nbsp;km pli sude, markante limon de la urbo, kiu ekzistis ĝis la 1990-aj jaroj. Akvejoj en Tjumeno konsistas ĉefe el lagoj, parto de kiuj estas artefaritaj, formiĝintaj kiel fosaĵoj post elpreno de argilo por brikfarado (ĉefe en la centra areo). La plej granda rivero estas Turo, trans kiu iras unu piedira kaj pluraj aŭtomobilaj pontoj, kies nombro daŭre kreskas. Sur la dekstra bordo estas konstruita 3&nbsp;km longa [[Kajo de rivero Turo|kajo]] — la sola en Rusio, kiu havas promenejojn en kvar niveloj. En 2021 malfermiĝis kajo ĉe la maldekstra bordo, {{unuo|916|m}} longa. La rivero Tjumenko, ĉe kies enfluejo en Turo estis fondita la urbo, origine estis malgranda kaj pro aktiva prikonstruado de ĉebordaj areoj, kaj poluado per forĵetakvoj kaj rubaĵoj, transformiĝis je senviva akvejo, tre magra kaj grandparte fluanta subtere. Ĝi formis grandajn ravenojn, kiuj iras tra la historia urboparto kaj estas poiomete prikonstruataj kaj ebenigataj. Pro aktiva poluado, naĝado estas permesita nur en kelkaj lagoj kaj riveretoj rande de la urbo, kies listo estas ĉiujare publikigata de la aŭtoritatoj. [[Dosiero:Riverkajo en Tjumeno 46.jpg|eta|maldekstre|Kajo de rivero Turo.]] En la urbo ekzistas dekoj da skvaroj kaj parkoj, plejparte bone aranĝitaj por vizitado, sportumado, familia ripozado kaj infanludoj. En la centra areo la plej rimarkindaj estas la skvaroj [[Historia skvaro (Tjumeno)|Historia]], [[Skvaro de Nemcov (Tjumeno)|Nemcov]], Lerneja, Eksterurba, Jakov Neumojev kaj la urba arbaro [[Gilova bosko]] kun areo 78 hektaroj. Oni planas aldoni al Gilova bosko pliajn areojn norde kaj krei la plej grandan parkon en Eŭropo kun areo pli ol 600 hektaroj. En Transriverejo la plej rimarkinda estas la bosko de Jurij Gagarin, kiu estas natura kaj historia rezervejo, havas areon je 105 hektaroj kaj etendiĝas laŭlonge de strato Tobolskij trakt. En la transfervoja parto plej rimarkindas la skvaro Komsomola, bone adaptita por familia ripozado. Ĉe la okcidenta urborando troviĝas la eko-parko Zatjumenskij, kiu havas statuson de natura rezervejo kaj areon je 77 hektaroj. Ĝi estas adaptita por subĉiela sportumado, infanludoj, biciklado, sketado kaj aliaj libertempaj aktivadoj. Ĉe nord-okcidenta urborando, en Transriverejo troviĝas granda arbaro, preskaŭ tute okupita je feriejoj. Placoj troviĝas plejparte en la centra areo. La plej grandaj estas [[Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno]], kie okazas ĉefaj urbaj festoj, kaj [[Placo de Memoro (Tjumeno)|Placo de Memoro]], sur kiu okazas patriotaj kaj militaj eventoj. Rimarkindas ankaŭ [[Placo de Unueco kaj Konsento]], [[Historia placo (Tjumeno)|Historia placo]] kaj la Centra placo. La du plej grandaj bulvardoj ankaŭ troviĝas en la centra areo — [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]] kaj [[Tekutjev-bulvardo]], el kiuj la unua servas kiel ĉefa amuzejo kun pluraj amuziloj kaj [[spektoradego]]. == Loĝantaro == === Nombro === {{Demografio2 |titolo= Tjumeno de 1624 ĝis 2025 |1624<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Строительство в Тюмени в в XVI–XVIII веках // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея. Вып. 3 |lasta = Кочедамов |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://www.russianlaw.net/files/art/kochedamov/tumen.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1963 |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 87 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = В Тюмени в 11624 году жило 479 человек, плативших оброк |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 479 |1741<ref>Kalkulite: 982 kortoj po 3,26 homoj (koeficiento 1,3)</ref>| 4 160 |1856<ref name="moj gorod">{{citaĵo el la reto | url = http://www.mojgorod.ru/tjumensk_obl/tjumen/ | titolo = Тюмень | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Мой Город: Народная энциклопедия городов и регионов России | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20160612011203/http://www.mojgorod.ru/tjumensk_obl/tjumen/ | arkivdato = 2016-06-12 | citaĵo = }}</ref>| 11 200 |1859| 13 186 |1868| 14 408 |1869| 13 824 |1897| 29 500 |1912| 32 236 |1913<ref name="moj gorod"/>| 39 200 |1923<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Краткая промышленная характеристика городов и поселений городского типа. - 1926. - (Труды Центрального Статистического управления; Т. 27, Вып.2) |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://elib.shpl.ru/ru/nodes/10884-vyp-2-kratkaya-promyshlennaya-harakteristika-gorodov-i-poseleniy-gorodskogo-tipa-1926-trudy-tsentralnogo-statisticheskogo-upravleniya-t-27-vyp-2#mode/inspect/page/378/zoom/6 |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = Труды Центрального Статистического управления |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1926 |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 368 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 43 426 |1926| 50 340 |1931<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Административно-территориальное деление Союза ССР : [Районы и города СССР на 1931 год |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/17630/sssr_ad-ter_delenie_1931_rsfsr.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1931 |eldonejo = Власть Советов |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = XXX |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 57 970 |1933<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Административно-территориальное деление Союза ССР. На 15 июля 1934 года |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/53487/adm._delenie_sssr_1934.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1934 |eldonejo = Власть Советов |loko = |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = XXX |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 64 600 |1939<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_pop_39_3.php | titolo = Всесоюзная перепись населения 1939 г. Численность городского населения СССР по городским поселениям и внутригородским районам | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = La Instituto pri demografio de la Nacia Esplora Universitato Supera Lernejo de Ekonomiko | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Demoscope Weekly | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20131224034020/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_pop_39_3.php | arkivdato = 2013-12-24 | citaĵo = }}</ref>| 79 205 |1956<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Народное хозяйство СССР в 1956 г. (Статистический сборник). Государственное статистическое издательство |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/17165/narhoz_sssr_1956_svodnyy.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1956 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 125 000 |1959<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php | titolo = Всесоюзная перепись населения 1959 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = La Instituto pri demografio de la Nacia Esplora Universitato Supera Lernejo de Ekonomiko | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Demoscope Weekly | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20130416190723/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php | arkivdato = 2013-04-16 | citaĵo = }}</ref>| 150 195 |1962<ref name="moj gorod"/>| 174 000 |1967<ref name="moj gorod"/>| 240 000 |1970<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php | titolo = Всесоюзная перепись населения 1970 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = La Instituto pri demografio de la Nacia Esplora Universitato Supera Lernejo de Ekonomiko | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Demoscope Weekly | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20130416191822/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php | arkivdato = 2013-04-16 | citaĵo = }}</ref>| 268 526 |1973<ref name="moj gorod"/>| 299 000 |1975<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Российский статистический ежегодник |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = Соколин В. Л. |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/41385/rossiyskiy_statisticheskiy_ezhegodnik_1998_g.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1998 |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = 5894760305 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 330 000 |1976<ref name="sbor1994">{{citaĵo el libro |titolo = Российский статистический ежегодник |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/18276/stat._ezh._rf_1994_demografiya.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = <!-- jaro de la citita fonto sen vikiligilo: 2001 --> |origindato = 1994 |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 330 000 |1979<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php | titolo = Всесоюзная перепись населения 1979 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = La Instituto pri demografio de la Nacia Esplora Universitato Supera Lernejo de Ekonomiko | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Demoscope Weekly | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20130417034856/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php | arkivdato = 2013-04-17 | citaĵo = }}</ref>| 358 992 |1982<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Народное хозяйство СССР. 1922-1982: Юбилейный статистический ежегодник |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://istmat.info/files/uploads/15623/narodnoe_hozyaystvo_sssr_1922-1982.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1982 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Финансы и статистика |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 387 000 |1985| 430 000 |1986<ref name="sbor1994"/>| 432 000 |1987<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Народное хозяйство СССР за 70 лет: Юбилейный статистический ежегодник |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = http://alcdata.narod.ru/USSR_70_1987 |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1987 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Финансы и статистика |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = <!-- loko de la fonta informo --> |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>| 456 000 |1989| 476 869 |1990<ref name="stat">{{citaĵo el la reto | url = https://rosinfostat.ru/naselenie-tyumeni/ | titolo = Население города Тюмень | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Rosinfostat.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210416173612/https://rosinfostat.ru/naselenie-tyumeni/ | arkivdato = 2021-04-16 | citaĵo = }}</ref>| 486 000 |1991<ref name="stat"/>| 494 000 |1992<ref name="stat"/>| 496 000 |1993<ref name="stat"/>| 493 000 |1994<ref name="stat"/>| 491 000 |1995<ref name="stat"/>| 492 000 |1996<ref name="stat"/>| 495 000 |1997<ref name="stat"/>| 499 000 |1998<ref name="stat"/>| 500 000 |1999<ref name="stat"/>| 503 800 |2000<ref name="stat"/>| 503 400 |2001<ref name="stat"/>| 500 200 |2002<ref name="stat"/>| 510 720 | 2003<ref name="stat"/> | 510 700 |2004<ref name="stat"/>| 510 300 |2005<ref name="stat"/>| 538 300 |2006<ref name="stat"/>| 542 500 |2007<ref name="stat"/>| 549 900 |2008<ref name="stat"/>| 560 000 | 2009<ref name="stat"/> | 570 350 |2010<ref name="stat"/>| 581 900 |2011<ref name="stat"/>| 581 800 |2012<ref name="stat"/>| 609 700 |2013<ref name="stat"/>| 634 200 |2014<ref name="stat"/>| 679 900 |2015<ref name="stat"/>| 697 040 |2016<ref name="stat"/>| 720 600 |2017<ref name="stat"/>| 744 600 |2018<ref name="stat"/>| 768 400 |2019<ref name="stat"/>| 788 700 |2020<ref name="stat"/>| 807 300 |2021<ref name="816 mil">{{citaĵo el la reto | url = http://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210413203002/http://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie/ | arkivdato = 2021-04-13 | citaĵo = }}</ref>| 816 800 |2022<ref name="828 mil">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2022-04-10 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220316050134/https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | arkivdato = 2022-03-16 | citaĵo = }}</ref>| 828 600 |2023<ref name="855 mil">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2023-11-27 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20231123023313/https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie/ | arkivdato = 2023-11-23 | citaĵo = }}</ref>| 855 600 |2024<ref name="861 mil">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-02 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20231123023313/https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie/ | arkivdato = 2023-11-23 | citaĵo = }}</ref>| 861 100 |2025<ref name="872 mil">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | titolo = Население | titolo-aldono = | alirdato = 2025-03-20 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220316050134/https://www.tyumen-city.ru/gorodtumeny/naselenie | arkivdato = 2022-03-16 | citaĵo = }}</ref>| 872 100 }} === Etnoj === Laŭ la censo en 2010 en la urbo loĝis reprezentantoj de jenaj etnoj<ref name="etno">{{citaĵo el la reto | url = http://tumstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/tumstat/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ | titolo = Итоги: Тюменьстат | titolo-aldono = | alirdato = 2013-10-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190307025047/http://tumstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/tumstat/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ | arkivdato = 2019-03-07 | citaĵo = }}</ref>. {|class="wikitable sortable" |-style="background:#ddd;" !Etno !Nombro, homoj (%) |- |[[rusoj]] | align="right" |{{unuo|448186}} (74,4 %) |- |[[tataroj]] | align="right" |{{unuo|53984}} (16,1 %) |- |[[ukrainoj]] | align="right" |{{unuo|9312}} (1,7 %) |- |[[azeroj]] | align="right" |{{unuo|6153}} (1,1 %) |- |[[armenoj]] | align="right" |{{unuo|5226}} (0,9 %) |- |[[germanoj]] | align="right" |{{unuo|3480}} (0,6 %) |- |[[kazaĥoj]] | align="right" |{{unuo|2971}} (0,5 %) |- |[[ĉuvaŝoj]] | align="right" |{{unuo|2792}} (0,5 %) |- |[[belorusoj]] | align="right" |{{unuo|2224}} (0,4 %) |- |[[taĝikoj]] | align="right" |{{unuo|2024}} (0,4 %) |- |aliaj | align="right" |{{unuo|18071}} (3,4 %) |- |Sume | align="right" |{{unuo|554423}} |} Mankas datumoj pri etna aparteno de {{unuo|50323}} homoj<ref name="etno"/>. === Dinamiko === En [[2021]] Tjumeno estis agnoskita la dua plej rapide kreskanta urbo en Eŭropo, kun loĝantaro kreskanta averaĝe je 1,88% jare<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.visualcapitalist.com/fastest-growing-cities-in-europe/ | titolo = The Fastest Growing Cities in Europe | titolo-aldono = | alirdato = 2021-09-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Iman Ghosh | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-09-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Visual Capitalist | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210912202301/https://www.visualcapitalist.com/fastest-growing-cities-in-europe/ | arkivdato = 2021-09-12 | citaĵo = }}</ref>. En 2020 loĝantaro de la urbo kreskis je {{unuo|9516}} homoj kaj atingis {{unuo|816800}} homoj. Dum tiu jaro en Tjumeno naskiĝis {{unuo|11037}} infanoj (98,0% de 2019) kaj mortis {{unuo|8039}} (122,2%). [[Fekundindico]] por {{unuo|1000}} homoj en 2020 malkreskis je 3,5% (en Rusio ĝenerale je 3,0%) kaj egalas al 9,8. [[Mortindico]] por {{unuo|1000}} homoj en 2020 kreskis je 20,7% kaj atingis 9,9 (en Rusio ĝenerale ĝi kreskis je 17,9% kaj atingis 14,5). Konsiderante ambaŭ indicojn [[natura kresko]] malaltiĝis je 36,0% kaj konsistigis {{unuo|2998}} homoj (en Rusio ĝenerale okazis malkresko je {{unuo|688700}} homoj)<ref name="ciferoj">{{citaĵo el la reto | url = http://invest.tyumen-city.ru/podderzhka/slovo-i-delo/ | titolo = Тюмень в цифрах | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-07 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Investa portalo de la urbo Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210412125921/http://invest.tyumen-city.ru/podderzhka/slovo-i-delo/ | arkivdato = 2021-04-12 | citaĵo = }}</ref>. Migrada kresko en 2020 malaltiĝis je 53,2% ĝis {{unuo|6518}} homoj, inkluzive de: regiona migrado — {{unuo|4822}} homoj (78,5% de 2019), interregiona migrado — {{unuo|1831}} homoj (81,5%), migrado el la [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj]] — {{unuo|60}} homoj (1,2%). Okazis malkresko pro elmigrado de civitanoj de la aliaj landoj je {{unuo|195}} homoj (en 2019 okazis kresko je {{unuo|412}})<ref name="ciferoj"/>. En 2021 en la urbo naskiĝis {{unuo|11039}} infanoj. Natura kresko estis {{unuo|1622}} homoj, migrada kresko — {{unuo|10377}}, inkluzive de {{unuo|4858}} alvenintoj el Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2022/04/05/70743713/ | titolo = Теперь город-миллионник? Росстат в очередной раз пересчитал всех тюменцев | titolo-aldono = | alirdato = 2022-04-10 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Анастасия Малышкина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-04-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220405052125/https://72.ru/text/gorod/2022/04/05/70743713/ | arkivdato = 2022-04-05 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|1|1|2024}} en Tjumeno loĝis {{unuo|861096}} homoj. Natura kresko ekde 2023 estis {{unuo|2584}}, migrada kresko {{unuo|2894}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tumen.kp.ru/online/news/5716134/ | titolo = Еще не миллион: население в Тюмени достигло 861 тысячи человек | titolo-aldono = Численность населения в Тюмени на 1 января 2024 года составила 861 096 человек | alirdato = 2024-04-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Серафима Краснова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-03-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Komsomolskaja Pravda]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240403062207/https://www.tumen.kp.ru/online/news/5716134/ | arkivdato = 2024-04-03 | citaĵo = }}</ref>. Laŭ datumoj de [[Unuiĝintaj Nacioj]], en 2024 en la Tjumena aglomeraĵo (do la urbo mem kaj apudaj setlejoj) loĝis {{unuo|916862}} homoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://worldpopulationreview.com/world-cities/tyumen-population | titolo = Tyumen Population 2024 | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = World Population Review | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240121055229/https://worldpopulationreview.com/world-cities/tyumen-population | arkivdato = 2024-01-21 | citaĵo = }}</ref>. == Klimato == La tjumena klimato ĝenerale estas la modera kontinenta (transira formo de la modera kontinenta al la kontinenta). Sedimentaĵoj malabundas, averaĝe 480&nbsp;mm jare, ĉefe somere. Vetero ofte kaj draste ŝanĝiĝas. Minimuma temperaturo je -52.4 ⁰C estis registrita la {{daton|17|2|1951}}, la somera maksimumo estis +44.5 ⁰C. {{Informkesto jara klimato |nomo = Tjumeno<ref>[http://www.pogodaiklimat.ru/climate/28367.htm Погода и климат (Vetero kaj klimato)] {{ru}}</ref> <!-- Plej altaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |altatemp01 = -10.7 |altatemp02 = -8.1 |altatemp03 = 0.1 |altatemp04 = 9.4 |altatemp05 = 17.7 |altatemp06 = 23.3 |altatemp07 = 24.5 |altatemp08 = 21.2 |altatemp09 = 14.7 |altatemp10 = 7.3 |altatemp11 = -3.5 |altatemp12 = -9.1 <!-- Averaĝaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |avtemp01 = -15 |avtemp02 = -18.3 |avtemp03 = 4.3 |avtemp04 = 7.7 |avtemp05 = 11.3 |avtemp06 = 17.1 |avtemp07 = 18.8 |avtemp08 = 15.8 |avtemp09 = 9.6 |avtemp10 = 3.1 |avtemp11 = -7 |avtemp12 = -12 <!-- Plej malaltaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |malaltatemp01 = -19.2 |malaltatemp02 = -18.1 |malaltatemp03 = -10.3 |malaltatemp04 = -1.3 |malaltatemp05 = 5.4 |malaltatemp06 = 11.3 |malaltatemp07 = 13.6 |malaltatemp08 = 11.1 |malaltatemp09 = 5.4 |malaltatemp10 = -0.4 |malaltatemp11 = -10.4 |malaltatemp12 = -16.9 <!-- Absolutaj plej altaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), kaj rilataj jaroj, ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |absaltatemp01 = 5.6 |jaroabsaltatemp01 = |absaltatemp02 = 6 |jaroabsaltatemp02 = |absaltatemp03 = 23.1 |jaroabsaltatemp03 = |absaltatemp04 = 25.7 |jaroabsaltatemp04 = |absaltatemp05 = 28.9 |jaroabsaltatemp05 = |absaltatemp06 = 37.2 |jaroabsaltatemp06 = |absaltatemp07 = 40.5 |jaroabsaltatemp07 = |absaltatemp08 = 37.4 |jaroabsaltatemp08 = |absaltatemp09 = 35.2 |jaroabsaltatemp09 = |absaltatemp10 = 30.1 |jaroabsaltatemp10 = |absaltatemp11 = 18.8 |jaroabsaltatemp11 = |absaltatemp12 = 11.7 |jaroabsaltatemp12 = <!-- Absolutaj plej malaltaj monataj temperaturoj (&nbsp;{{GdC|}}), kaj rilataj jaroj, ekde januaro (01) ĝis decembro (12) --> |absmalaltatemp01 = -46.2 |jaroabsmalaltatemp01 = |absmalaltatemp02 = -50.4 |jaroabsmalaltatemp02 = |absmalaltatemp03 = -29.4 |jaroabsmalaltatemp03 = |absmalaltatemp04 = -19.5 |jaroabsmalaltatemp04 = |absmalaltatemp05 = -7.2 |jaroabsmalaltatemp05 = |absmalaltatemp06 = 0.9 |jaroabsmalaltatemp06 = |absmalaltatemp07 = 2.5 |jaroabsmalaltatemp07 = |absmalaltatemp08 = -1.4 |jaroabsmalaltatemp08 = |absmalaltatemp09 = -5.6 |jaroabsmalaltatemp09 = |absmalaltatemp10 = -22.7 |jaroabsmalaltatemp10 = |absmalaltatemp11 = -29 |jaroabsmalaltatemp11 = |absmalaltatemp12 = -48.2 |jaroabsmalaltatemp12 = }} == Kulturo == [[Dosiero:Tjumena provinca teatro de dramo kaj komedio.jpg|eta|La Tjumena Provinca Drama Teatro.]] [[Dosiero:Tjumena muzeo de Ivan Slovcov.jpg|eta|maldekstra|La Tjumena Provinca Muzeo de Ivan Slovcov.]] En la urbo funkcias pluraj teatroj: la Tjumena Provinca Drama Teatro (sur la [[Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno]]), la pupteatro (inter stratoj [[Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno|Respubliko]] kaj [[Strato Lenin (Tjumeno)|Lenin]]), la junulara teatro de V. S. Zagorujko "Angaĵement" en la transfervoja parto, la junulara teatra centro Kosmos (en strato Respubliko). Haveblas la filharmonio, urba simfonia orkestro kaj ok kulturdomoj<ref name="ciferoj"/>, inter kiuj rimarkindas Neftjanik (Naftisto), Ĵeleznodoroĵnik (Fervojisto) kaj Stroitel (Konstruisto), ankaŭ nomata la Domo de Naciaj Kulturoj, ĉar tie sidas etnaj komunumoj kaj okazas respektivaj eventoj. Sur [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]] tutjare funkcias la [[Tjumena Ŝtata Cirko]]. Koncertoj kaj konkursoj okazas ankaŭ en la eventejo Zolotije Vorota Sibiri ({{lang-ru|Золотые ворота Сибири}}, do ''Oraj Pordoj de Siberio''), la Sportpalaco kaj en aliaj ejoj. La Tjumena Provinca Muzeo de Ivan Slovcov sidas en granda konstruaĵo en la urbocentro kaj havas plurajn filiojn, inter kiuj menciindas la [[Malnova Urbodomo (Tjumeno)|Malnova Urbodomo]] ĉe strato Lenin, la Kontoro de Vaporŝipejo ({{lang-ru|Контора пароходства}}) sur la [[Kajo de rivero Turo]], la arkeologia muzejo-rezervejo ĉe la lago Andrejevskoje eksterurbe kaj la plurmedia muzeo "Rusio — Mia Historio" en la urbocentro. Porinfanaj kaj junularaj eventoj ofte okazas en Domo de Junpioniroj ({{lang-ru|Дом пионеров}}) ĉe strato Lenin, en Domo de Juna Teknikisto kaj la Centro de Turismo kaj Loka Historio (ĉiuj en la centra areo). [[Dosiero:Birdolibro 02.jpg|eta|Legohalo de la Tjumena Provinca Scienca Biblioteko.]] [[Dosiero:Libra foiro sur placo de Suno (Tjumeno) 01.jpg|eta|maldekstre|Librofoiro sur la Placo de Suno.]] 27 municipaj bibliotekoj funkcias en ĉiuj urbopartoj<ref name="ciferoj"/>, inkluzive de la urba biblioteko kaj la junulara biblioteko. Haveblas ankaŭ la provinca infana bviblioteko kaj la Tjumena Provinca Scienca Biblioteko de Dmitrij Mendelejev. Tiu lasta estis komplete rekonstruita en 2009 kaj perfekte ekipita per plej modernaj teknikaĵoj. Ĝi estas samtempe filio de la cifereca Prezidanta Biblioteko de Boris Jelcin — la unua en Rusio. Ĉiu altlernejo, teknikumo, profesia lernejo aŭ mezlernejo ankaŭ havas propran bibliotekon. Ĉe strato Pervomajskaja troviĝas la Centro de Literaturo kaj Loka Historio, kiu estas filio de la urba biblioteko kaj servas kiel ekspoziciejo pri la fama verkisto [[Vladislav Krapivin]], naskiĝinta en Tjumeno, vendejo de libroj de lokaj aŭtoroj kaj renkontiĝejo por lokaj verkistoj, poetoj kaj historiistoj. Funkcias pluraj librovendejoj, inter kiuj dominas tiuj de la tutlanda ĉeno ''Ĉitaj-Gorod'' ({{lang-ru|Читай-Город}}, do ''Legu-Urbo''). La plej granda loka librovendejo estas ''Znanije'' ({{lang-ru|Знание}}, do ''Scio''), kie haveblas la plej granda elekteblo de lokaj eldonaĵoj. En la aĉetcentroj [[Goodwin (Tjumeno)|Goodwin]] kaj [[Premier (Tjumeno)|Premier]] staras bretaroj, kie eblas lasi aŭ preni senpage librojn kadre de [[librokruciĝo]]. En la sovetia epoko ekzistis pluraj kinejoj, kiuj sidis en apartaj konstruaĵoj, sed en la 1990-aj ĉiuj ili kolapsis, estis fermitaj kaj plejparte detruitaj aŭ adaptitaj por aliaj celoj. En la urbo tamen funkcias pluraj kinejoj, kiuj troviĝas en aĉetcentroj kaj proponas vastan gamon de filmoj. Kutime ĉiu kinejo havas kelkajn halojn kaj kafejon. == Edukado == [[Dosiero:Infanĝardeno N 135 en strato Volodarskij (Tjumeno).jpg|eta|Infanĝardeno N 135.]] [[Dosiero:Bebovartejo en Tjumeno 02.jpg|eta|maldekstre|Infanĝardeno N 183.]] Infanĝardenoj funkcias en ĉiu kvartalo, escepte de tiuj novaj kie foje necesas atendi kelkajn jarojn ĝis ilia apero. Normale temas pri aparta duetaĝa konstruaĵo kun vasta ĉirkaŭbarita tereno, enhavanta diversajn amuzilojn kaj destinita por promenado de infanoj. Lokoj en infanĝardenoj malsufiĉas, do ofte patrinoj registriĝas en atendovico tuj post naski la bebon kaj la vico venas kial la bebo havas tri jarojn. Ekzistas ankaŭ pli ol 10 privataj infanĝardenoj. En la urbo funkcias ĉirkaŭ cent mezlernejoj, kies nombro en lastaj jaroj formale malkreskis, ĉar pluraj lernejoj estas unuigataj por redukti administran personaron kaj tiel malaltigi elspezojn. Normale mezlernejo situas en aparta konstruaĵo, du ĝis tri etaĝojn alta, kun propra sprothalo, foje kun naĝejo kaj apuda tereno adaptita por sportumado kaj komunaj aranĝoj. Ĉiujare estas konstruataj po kelkaj novaj lernejoj, ĉefe en novaj kvartaloj aŭ anstataŭ tiuj malnovaj, tiukaze detruataj. Ekzistas kelkaj lernejoj por handikapuloj, adaptitaj al specifaj bezonoj de respektiva grupo, rilataj al aŭda, via aŭ alia handikapo. Iuj lernejoj havas specialiĝon, do pli atentas la anglan lingvon, matematikon aŭ aliajn fakojn. La urbo estas dividita je sektoroj, distribuitaj inter lernejoj. Laŭleĝe lernejo devas akcepti ĉiujn infanojn, registritajn en ĝia areo; infanoj el aliaj areoj akcepteblas nur se haveblos vakaj lokoj en respektivaj klasoj. Ĉiu lernejo havas retejon, kie estas publikigataj tiuj kaj aliaj informoj. La gepatroj povas kontroli hejmajn taskojn, poentojn kaj aliajn aferojn rilatajn al lernado de siaj infanoj per Interreto. Funkcias reto da lernejaj busoj, kiuj ĉiutage transportas al la urbo kaj reen infanojn el apudaj vilaĝoj, kies gepatroj deziras ke iliaj infanoj frekventu urbajn lernejojn. [[Dosiero:Lernejo N 25 (Tjumeno).jpg|eta|Lernejo N 25.]] [[Dosiero:Republic Street 9, Tyumen (2026-05-02).jpg|eta|maldekstre|Ĉefsidejo de la Tjumena Ŝtata Universitato.]] Ekzistas pluraj fakaj lernejoj, kie eblas jam post la naŭa lernojaro de mezlernejo ricevi profesion, kutime laboristan. Ĉiuj lernejoj estas antaŭnelonge riparitaj kaj bone ekipitaj, kaj havas proprajn sidejojn, kutime tri aŭ kvar etaĝojn altajn. La lernado estas senpaga por tiuj, kiuj sukcesis abiturientiĝi kadre de municipa kvoto. Sed la konkurso estas alta kaj foje superas tiun en altlernejoj. Same okazas en teknikumoj, kiuj preparas fakulojn por ligna, maŝinkonstrua kaj aliaj industrioj. Ĉiu lernejo havas propran retejon. En la urbo funkcias ses ŝtataj altlernejoj. La [[Tjumena Ŝtata Universitato]] estas klasika universitato, kreita surbaze de la Tjumena Agrikultura-Pedagogia Instituto, establita en 1930<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.utmn.ru/o-tyumgu/tyumgu-today/istoriya/ | titolo = История ТюмГУ | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Universitato]] | paĝoj = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20201013153726/https://www.utmn.ru/o-tyumgu/tyumgu-today/istoriya/ | arkivdato = 2020-10-13 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi konsistas el 14 institutoj, kies sidejoj situas plejparte en la historia urbocentro. En la universitato studas pli ol 20 mil studentoj, el kiuj 2500 estas eksterlandanoj, venintaj el 35 landoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.utmn.ru/o-tyumgu/tyumgu-today/tyumgu-v-tsifrakh/ | titolo = ТюмГУ в цифрах | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Universitato]] | paĝoj = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200923094452/https://www.utmn.ru/o-tyumgu/tyumgu-today/tyumgu-v-tsifrakh/ | arkivdato = 2020-09-23 | citaĵo = }}</ref>. Por {{J|eksterlanda studento}} estis konstruita komforta amasloĝejo, ankaŭ situanta en la historia urbocentro. La universitato havas propran liceon. [[Dosiero:Ĉefsidejo de la Tjumena Industria Universitato.jpg|eta|La Tjumena Industria Universitato.]] [[Dosiero:Tjumena Agrikultura Universitato 02.jpg|eta|maldekstre|Tjumena Agrikultura Universitato.]] La [[Tjumena Industria Universitato]] estis establita en 1963 kiel la Tjumena Industria Instituto, poste alinomita je la Tjumena Naftogasa Universitato kaj en 2016 ricevis la nunan nomon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyuiu.ru/university/history/ | titolo = История вуза | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Industria Universitato]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20201031060541/https://www.tyuiu.ru/university/history/ | arkivdato = 2020-10-31 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi havas sep institutojn kaj kvar filiojn, kolegion kaj liceon. En la universitato studas pli ol 32 mil studentoj, inkluzive de 1500 eksterlandanoj. La universitato preparas fakulojn por la naftogasa industrio, konstruado, maŝinkonstruado, transporto ktp. Ĝiaj sidejoj situas plejparte en la urbocentro. La [[Tjumena Agrikultura Universitato de Norda Transuralio]] estis fondita kiel la Tjumena Agrikultura Instituto en 1959 surbaze de la Tjumena Agrikultura Teknikumo, establita en 1919. En 1995 ĝi ŝanĝis la nomon al la Tjumena Ŝtata Agrikultura Akademio kaj en 2012 ricevis la aktualan nomon. Ĝi havas ses institutojn. La ĉefsidejo situas en la domo N 7 en [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]], unu el plej belaj en la urbo, origine konstruitan por la [[Tjumena Aleksandra Reala Lernejo]]. Ĝi havas ankaŭ plurajn aliajn konstruaĵojn, kiuj plejparte situas ĉe la okcidenta urborando. Tie troviĝas ankaŭ du amasloĝejoj, stadiono, naĝejo, skia bazo kaj agrikulturaj kampoj de la universitato. [[Dosiero:Medicina universitato en Tjumeno 05.jpg|eta|La Tjumena Ŝtata Medicina Universitato.]] [[Dosiero:Дом Некрасова с торговыми лавками, построен в 1885 году (Тюмень)..jpg|eta|maldekstre|La Tjumena Ŝtata Instituto de Kulturo.]] La [[Tjumena Ŝtata Instituto de Kulturo]] estis fondita en 1991 kaj plurfoje ŝanĝis sian nomon. Nun ĝi konsistas el kolegio de la artoj kaj tri fakultatoj: de muziko, teatro kaj koreografio; dezajno, vidaj artoj kaj arkitekturo; sociala-kulturaj teknologioj. La instituto preparas artistojn, aktorojn, muzikistojn, fakulojn por la turisma, distra kaj aliaj industrioj. Ĝia ĉefsidejo troviĝas en la impona historia domo N 19 en strato Respubliko kaj la aliaj estas dismetitaj tra la urbocentro. La [[Tjumena Ŝtata Medicina Universitato]] estis fondita en 1963 kiel instituto, en 1995 ricevis statuson de akademio kaj en 2011 iĝis la universitato<ref name="tgmu">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumsmu.ru/about/history_of_university/ | titolo = История ТюмГМУ | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Medicina Universitato]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20201026223236/https://www.tyumsmu.ru/about/history_of_university/ | arkivdato = 2020-10-26 | citaĵo = }}</ref>. En ĝi studas 5000 studentoj, inkluzive 100 eksterlandanojn<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumsmu.ru/about/university_today/ | titolo = Тюменский ГМУ сегодня | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Medicina Universitato]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20201026213527/https://www.tyumsmu.ru/about/university_today/ | arkivdato = 2020-10-26 | citaĵo = }}</ref>. Preskaŭ ĉiuj konstruaĵoj situas kompakte en la urbocentro, ĉirkaŭ la skvaro de Aleksandr Moisejenko, kiu estis ĝia rektoro en 1970-1976<ref name="tgmu"/>. En la ĉefsidejo funkcias ankaŭ universitata kliniko, fondita en 1996 kaj vizitebla por ĉiuj dezirantoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://klinika.tyumsmu.ru/o-klinike/ | titolo = О клинике | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Ŝtata Medicina Universitato]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20210116120549/https://klinika.tyumsmu.ru/o-klinike/ | arkivdato = 2021-01-16 | citaĵo = }}</ref>. [[Dosiero:Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno en 2019 12.jpg|eta|Studentoj de la Tjumena Supera Milita-Inĝeniera Lernejo dum la Venkotago.]] [[Dosiero:Архитектурный Университет.jpg|eta|maldekstre|La Arkitektura Instituto.]] La [[Tjumena Supera Milita-Inĝeniera Lernejo de marŝalo de la inĝenieraj trupoj A. I. Proŝlakov]] formiĝis surbaze de la Tallina Milita-Infanteria Lernejo, establita en 1940. Plurfoje reorganizita, en 2004 ĝi ricevis la nunan nomon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tvviku.mil.ru/O_vuze/Istoriya | titolo = История | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Supera Milita-Inĝeniera Lernejo de marŝalo de la inĝenieraj trupoj A. I. Proŝlakov]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20210116121021/https://tvviku.mil.ru/O_vuze/Istoriya | arkivdato = 2021-01-16 | citaĵo = }}</ref>. Ekde 2010 ĝi preparas ankaŭ militistojn por armeoj de 34 landoj, ĉefe por tiuj el [[Afriko]] kaj [[Proksima Oriento]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tvviku.mil.ru/Mezhdunarodnoe-sotrudnichestvo | titolo = Международное сотрудничество | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La [[Tjumena Supera Milita-Inĝeniera Lernejo de marŝalo de la inĝenieraj trupoj A. I. Proŝlakov]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210121042922/https://tvviku.mil.ru/Mezhdunarodnoe-sotrudnichestvo | arkivdato = 2021-01-21 | citaĵo = }}</ref>. La lernejo situas en Transtjumenko sur granda ĉirkaŭbarita areo kaj havas ekzercejon ĉe lago Andrejevskoje ĉe la orienta urborando. La studentoj partoprenas en ĉiutaga parado okaze de la [[Venkotago]], inkluzive tiujn eksterlandajn, kiuj marŝas en uniformoj de siaj armeoj kaj sub iliaj standardoj. Funkcias ankaŭ pluraj sportaj kaj kvin artaj lernejoj<ref name="ciferoj"/>, infanaj kaj junularaj kluboj. == Religio == [[Dosiero:Знаменский собор (Тюмень).jpg|eta|La Oranta katedralo.]] [[Dosiero:Monaĥejo de Sankta Triunuo (Tjumeno) 02.jpg|eta|maldekstre|La [[Monaĥejo de Sankta Triunuo (Tjumeno)|Monaĥejo de Sankta Triunuo]].]] En la urbo tradicie estas prezentitaj ĉiuj mondreligioj, kion simbolas [[Preĝejo de Sankta Jozefo (Tjumeno)|strato Lenin]], ĉe kiu komence de la 20-a jarcento funkciis unu romkatolika kaj du ortodoksaj preĝejoj, [[Tjumena moskeo (strato Lenin)|moskeo]] kaj sinagogo. Plejparto de la kredantoj estas ortodoksuloj, anoj de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]]. Je ilia dispono estas du monaĥejoj (la vira [[Monaĥejo de Sankta Triunuo (Tjumeno)|monaĥejo de Sankta Triunuo]] kaj la virina [[Dipatrina-Kristnaska monaĥejo (Tjumeno)|Dipatrina-Kristnaska monaĥejo]]), pluraj preĝejoj kaj kapeloj. La katedralo estas la [[Oranta katedralo (Tjumeno)|Oranta preĝejo]], situanta en la historia urbocentro. En aliaj ortodoksaj preĝejoj menciindas ankaŭ la [[Preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo (Tjumeno)|Preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo]] kaj la [[Preĝejo de la Savinto (Tjumeno)|Preĝejo de la Savinto]], situantaj ĉe strato Lenin, kaj la [[Anunciacia preĝejo (Tjumeno)|Anunciacia preĝejo]], konstruita en la 2000-aj jaroj en la novaj kvartaloj de la transfervoja areo. Romkatolikoj estas ĉefe [[poloj]] — posteuloj de ekzilitoj de la cara epoko. Diservoj okazas en la [[Preĝejo de Sankta Jozefo (Tjumeno)|Preĝejo de Sankta Jozefo]] ĉe strato Lenin. Pastroj kaj monaĥinoj, laborantaj tie, tradicie venas el [[Pollando]]. Kresko de la [[armena diasporo]] kaŭzis multiĝon de adeptoj de la [[Armena Apostola Eklezio]], do en 2019 en nord-okcidenta parto de Transriverejo komenciĝis konstruado de la armena preĝejo de [[Mesrop Maŝtoc]]. Funkcias ankaŭ diversaj protestantaj eklezioj, kiuj havas proprajn preĝdomojn. [[Dosiero:RU_Tyumen_Kostel_v2.JPG|eta|La preĝejo de Sankta Jozefo.]] [[Dosiero:Тюменская синагога.jpg|eta|maldekstre|La sinagogo.]] Islama komunumo tradicie konsistis el [[tataroj]] (volgaj kaj siberiaj), al kiuj dum la sovetia epoko aldoniĝis [[baŝkiroj]], venintaj por partopreni kreadon de la [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]] kaj ekde la [[disfalo de Sovetunio]] en 1991 amase venas islamanoj el [[Meza Azio]] ([[taĝikoj]], [[uzbekoj]], [[kazaĥoj]], [[kirgizoj]]) kaj [[Kaŭkazio]] ([[azeroj]], [[ĉeĉenoj]], [[inguŝoj]], ktp). Tio grave ŝanĝis la komunumon, al kiu aldoniĝis granda [[Ŝijaismo|ŝijaisma]] elemento kaj kiu plurloke disiĝis je du partoj — lokanoj (tataroj kaj baŝkiroj) kaj alvenintoj. Tiuj ĉi partioj ofte kverelas, akuzante unu la alian: lokanoj nomas alvenintojn ekstremistoj kaj tiuj reciproke nomas ilin malfideluloj. Funkcias pluraj moskeoj. En [[majo 2018]] oni anoncis konstruadon de la nova ĉefmoskeo fine de [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]]. Ĝi havos preĝohalon por {{unuo|1500}} homoj kaj klerigan centron, kie studos [[imamo]]j. Tio estos la plej granda moskeo en [[Tjumena provinco]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ng72.ru/news/view/29-05-2018-na-ulice-respubliki-v-tyumeni-postroyat-sobornuyu-mechet-na-1500-posetiteley | titolo = На улице Республики в Тюмени построят соборную мечеть на 1500 посетителей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NG72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200223214721/https://ng72.ru/news/view/29-05-2018-na-ulice-respubliki-v-tyumeni-postroyat-sobornuyu-mechet-na-1500-posetiteley | arkivdato = 2020-02-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/330797 | titolo = На ул. Республики построят самую большую мечеть в Тюменской области | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20191030184827/http://www.vsluh.ru/news/realty/330797 | arkivdato = 2019-12-30 | citaĵo = }}</ref>. [[Judoj]] malmultas kaj preĝas en [[Sinagogo de Tjumeno|sinagogo]], situanta en la historia urbocentro, kelkdek metrojn for de strato Lenin. Ĝi estis malfermita en 1912, fermita en 1930 kaj malfermita denove en 2001. Ekde [[2011]] en la urbo ekzistas ankaŭ [[Ĥasidismo|ĥasidisma]] komunumo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.gosrf.ru/news/28336/ | titolo = Главный раввин Тюменской области рассказал о своей работе в общине | titolo-aldono = | alirdato = 2022-06-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Лилия Фрайзингер | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-03-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Регионов России | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://archive.ph/wip/JXpSw | arkivdato = 2022-06-01 | citaĵo = }}</ref>. En [[2022]] oni anoncis konstruadon ĝis [[2027]] de la duetaĝa Juda kultura-kleriga centro kun areo {{unuo|2140|m|2}}, kiu devos aperi en apudaj kvartaloj kaj enhavi interalie ĥasidisman sinagogon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stmegi.com/posts/93839/ravvin-tyumeni-sogrevat-evreyskie-serdtsa-v-sibiri/ | titolo = Раввин Тюмени: согревать еврейские сердца в Сибири | titolo-aldono = | alirdato = 2022-06-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-11-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = STMEGI | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://archive.today/20220601114449/https://stmegi.com/posts/93839/ravvin-tyumeni-sogrevat-evreyskie-serdtsa-v-sibiri/ | arkivdato = 2022-06-01 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stmegi.com/posts/98248/v-tyumeni-postroyat-evreyskiy-kulturnyy-tsentr-/ | titolo = В Тюмени построят еврейский культурный центр | titolo-aldono = | alirdato = 2022-06-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-05-06 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = STMEGI | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220601120748/https://stmegi.com/posts/98248/v-tyumeni-postroyat-evreyskiy-kulturnyy-tsentr-/ | arkivdato = 2022-06-01 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://nashgorod.ru/news/city/26-02-2022/v-tsentre-tyumeni-postroyat-evreyskiy-tsentr-i-dva-torgovo-razvlekatelnyh-kompleksa | titolo = В центре Тюмени построят Еврейский центр и два торгово-развлекательных комплекса | titolo-aldono = | alirdato = 2022-06-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-02-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Nashgorod.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220226105826/https://nashgorod.ru/news/city/26-02-2022/v-tsentre-tyumeni-postroyat-evreyskiy-tsentr-i-dva-torgovo-razvlekatelnyh-kompleksa | arkivdato = 2022-02-26 | citaĵo = }}</ref>. Ekde la 1990-aj jaroj ekzistas ankaŭ komunumoj de [[vajŝnavoj]], rusaj paganoj kaj diversaj sektoj, kiuj okupas marĝenajn poziciojn. == Sporto == [[Dosiero:Sportejo La Centra (Tjumeno) 05.jpg|eta|Sportejo ''La Centra''.]] [[Dosiero:Atletikejo en strato Jamskaja (Tjumeno).jpg|eta|maldekstra|Atletikejo ĉe strato Lunaĉarskij.]] En la urbo funkcias pluraj sportejoj kaj sportaj kluboj, regule okazas sportaj konkursoj, inkluzive de naciaj kaj internaciaj. Plej popularaj estas futbalo, futsalo, volejbalo, basketbalo, glacihokeo, naĝado, kurado, marŝado, skiado, fitneso kaj diversaj luktosportoj. La urbo havas profesiajn teamojn: Tjumen (futbalo, futsalo, volejbalo) kaj Rubin (glacihokeo). Haveblas ankaŭ amatora rugbea teamo Dinamo-Tjumen. [[Dosiero:Instituto pri Arkitekturo, Dezajno kaj Vidaj Artoj 02.jpg|eta|Subĉiela ludkampo.]] [[Dosiero:Venkotago en Tjumeno (2011) 03.jpg|eta|maldekstra|Stafeto sur strato Respubliko.]] Inter plej rimarkindaj sportejoj menciindas stadiono la Centra ({{lang-ru|Центральный}}), samnoma atletika sportejo, Sportpalaco, la Centro de Ĵudo, komplekso Zodĉij kun 50-metra naĝejo, atletikejo ĉe strato Lunaĉarskij, la Tenisa centro ĉe strato Fjodorov, naĝejo de la Tjumena Ŝtata Universitato, la Centro de Olimpika Rezervo, glacihokiejo Junost ({{lang-ru|Юность}}, do ''Junularo''). Ekzistas ankaŭ pluraj malpli grandaj stadionoj, sportejoj, sportlernejoj, sportaj sekcioj, areoj por subĉiela sportumado, sportejoj de edukaj kaj komercaj organizaĵoj. Fitnes-centroj ekzistas en ĉiu kvartalo kaj en multaj aĉetcentroj. En multaj kortoj, parkoj kaj ĉe mezlernejoj haveblas ludejoj por futbalo, volejbalo, basketbalo, foje por glacihokeo. Ĉirkaŭ la urbo troviĝas pluraj ripozejoj kaj feriejoj, kiuj proponas vastan gamon de eblecoj por sportumado, inkluzive de marŝado, kurado, naĝado, piedpilkaj ludoj, skiado, biciklado ktp. Apud la urbo troviĝas granda biatlona centro Perlo de Siberio ({{lang-ru|Жемчужина Сибири}}), kie regule okazs altnivelaj konkuroj. Ĉe la okcidenta urborando sur kampoj okazas aŭtaj konkuroj. Aŭtune ĉiujare okazas maratono, por kio oni fermas kelkajn centrajn stratojn; same okazas foje por [[Stafeto (sporto)|stafeto]]. Dum la Urbotago fine de julio okazas pluraj subĉielaj sportaj eventoj kiel montgrimpado laŭ specialaj muroj, levado de pezaĵoj ktp. Sufiĉe popularas ankaŭ [[vintra naĝado]], kies ŝatantoj havas propran klubon kaj aranĝas diversajn konkurojn kaj regulan naĝadon en lagoj. == Medicino == [[Dosiero:Kliniko de Niginskij 02.jpg|eta|La kliniko de Evgenij Niginskij.]] [[Dosiero:Polikliniko N 3 (Tjumeno).jpg|eta|maldekstra|Polikliniko N 3.]] En la urbo funkcias pluraj municipaj poliklinikoj, kiuj troviĝas en ĉiu urboparto; ilia nombro konstante kreskas, ĉefe pro konstruado de la novaj ejoj en novaj kvartaloj. Ili akceptas ĉiujn pacientojn, registritajn en respektiva areo, kadre de la nacia sanasekura sistemo, do senpage. Iuj servoj, ne inkluzivitaj en ĝeneralan liston, estas pagendaj. Funkcias ankaŭ municipaj stomatologiaj kaj infanaj poliklinikoj, same senpagaj. Gravedulinojn akceptas virinaj konsultejoj, kiuj observas ilian staton ekde gravediĝo ĝis akuŝo, kio kutime okazas en unu el municipaj akuŝejoj. Pli komplikaj akuŝoj okazas en la perinatala centro ĉe strato Daudelnaja, kiu malfermiĝis en 2006. Ĝi havas modernan ekipaĵaron kaj fakulojn, kio ebligas savi eĉ tre etajn frunaskitojn. Ekzistas ankaŭ privataj klinikoj, prizorgantaj gravedulinojn kaj proponantaj akuŝajn servojn. La plej granda el ili estas la perinatala centro Patrino kaj Bebo ({{lang-ru|Мать и дитя}}), kiu malfermiĝis en 2019 kaj estis konstruita kun subteno de la provinca registaro. Kelkaj klinikoj proponas ankaŭ servon pri eksterkorpa koncipo, kiu ebligas gravediĝi al virinoj, malsukcesintaj fari tion per natura vojo. Tiuj ĉi centroj estas privataj, sed parton de pacientoj ili akceptas kadre de la municipa kontrakto, do senpage. [[Dosiero:ФЦН (Тюмень) 2019.jpg|eta|La Federacia Neŭrokirurgia Centro.]] [[Dosiero:Дом-памятник. Здесь размещались штабы.JPG|eta|maldekstre|La haŭta-venerologia dispanserio.]] Paralele funkcias multege da privataj klinikoj, inkluzive de stomatologiaj, infanaj ktp. Ili troviĝas preskaŭ en ĉiu kvartalo kaj varias de etaj ejoj kun kelkaj ĉambroj ĝis pluretaĝaj poliklinikoj kun moderna aparataro. Ofte tie konsultas libertempe kuracistoj el municipaj klinikoj kaj hospitaloj aŭ instruistoj de la Tjumena Ŝtata Medicina Universitato. El privataj klinikoj menciindas Doktoro Arbitajlo ({{lang-ru|Доктор Арбитайло}}), nomita laŭ ĝia fondinto kaj posedanto kaj havanta plurajn filiojn tra la urbo, bone ekipitajn kaj kun komforta priservado. Famas ankaŭ la kliniko de Evgenij Niginskij, nomita laŭ ĝia fondinto kaj direktoro dum 20 jaroj. Origine ĝi nomiĝis Geologo, ĉar apartenis al la geologia organizaĵo kaj priservis ĝiajn kunlaborantojn. Nun ĝi estas posedaĵo de akciula kompanio, establita de la registaro de [[Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto]] kaj plu akceptas pacientojn el tiu regiono, sed ankaŭ ĉiujn dezirantojn — kontraŭ pago aŭ kadre de sanasekuraj kontraktoj. Propran klinikon havas ankaŭ la Tjumena Ŝtata Medicina Universitato. Ĉiuj klinikoj kaj hospitaloj havas retejojn, per kiuj eblas registriĝi por vizito al elektita kuracisto. En municipaj klinikoj atendado povas daŭri kelkajn tagojn aŭ eĉ semajnojn, en tiuj privataj kutime eblas viziti kuraciston en la sama aŭ sekva tago. En privataj klinikoj oni povas laŭplaĉe trapasi iujn ajn ekzamenojn kaj esplorojn, ankaŭ rapide. Funkcias pluraj sendependaj laboratorioj, kiuj ebligas fari ekzamenojn de urino kaj sango. Ekzamenado kutime daŭras unu tagon, maksimume kelkajn (se oni faras tion en Moskvo) kaj rezultoj venas retpoŝte. [[Dosiero:Strato Melniĉnaja (Tjumeno) 04.jpg|eta|La osteopatia kliniko Osteomed.]] [[Dosiero:Kliniko Doktoro Arbitajlo en strato Minskaja 02.jpg|eta|maldekstra|Kliniko Doktoro Arbitajlo en strato Minskaja.]] Provincaj hospitaloj havas plurajn konstruaĵojn kaj estas grupigitaj en tri lokoj: N 1 ĉe strato Kotovskij kaj en vilaĝo Patruŝevo ĉe la suda urborando kaj N 2 ĉe strato Melnikaite. Tiu lasta plej ofte servas kiel deĵora hospitalo, akceptanta urĝajn pacientojn, dum hospitalo en Patruŝevo, konstruita en la 1990-aj jaroj, estas la plej moderna kaj bone ekipita. Ĉe strato Komsomolskaja situas infekta hospitalo, ĉe strato 50 jaroj de Oktobro — infana hospitalo. En vilaĝo Patruŝevo funkcias ankaŭ la Federacia Neŭrokirurgia Centro kaj iom norde situas la provinca psikiatria hospitalo kaj la provinca buroo de juĝa-meidinca ekspertizo, plenumanta nekroskopiojn. Ekzistas ankaŭ specifaj hospitaloj por malliberuloj kaj senhejmuloj. Specifaj malsanoj estas kuracataj en la provincaj oftalmologia, haŭta-venerologia, neŭrologia, narkologia, kontraŭtuberkuloza dispanserioj. La onkologia hospitalo estis en 2014 alinomita al la Medicina Urbo. Haveblas ankaŭ [[hospico]], rehabilita centro kaj aliaj specialaj organizaĵoj. La kardiologia centro en strato Melnikaite estas parto de la [[Akademio pri Sciencoj de Rusio]] kaj havas grandan klinikon, kiu akceptas pacientojn surbaze de municipaj kontraktoj, tiuj sanasekuraj aŭ kontraŭ pago. Krom konsultado ĝi plenumas ankaŭ komplikajn operaciojn ĉe la koro, manipulante ilojn enigitajn je arterioj. [[Dosiero:Bogadelnja (Tjumeno) 02.jpg|eta|Kliniko por senhejmuloj Bogadelnja.]] [[Dosiero:Strato Respubliko en Tjumeno 2019 09.jpg|eta|maldekstra|Apoteko en strato Respubliko.]] Apotekoj abundegas kaj haveblas preskaŭ en ĉiu domo, foje kelkope. Plejparto de la kuraciloj aĉeteblas sen receptoj, sed foje ankaŭ ilin oni vendas libere (krom tiuj narkotikaj). Per specialaj serĉiloj eblas trovi necesan kuracilon kaj rezervi ĝin en respektiva apoteko. Ĉirkaŭ la urbo kaj urborande funkcias pluraj sanatorioj, proponantaj kuracadon per medicinaj proceduroj, fizikaj akitvadoj, salubriga ŝlimo, minerala akvo kaj freŝa aero. Privataj kaj foje ankaŭ municipaj klinikoj proponas ankaŭ servojn de tradicia medicino kiel [[homeopatio]], kuracherboj, [[ĉina tradicia medicino]], [[osteopatio]], diversaj masaĝoj ktp. Funkcias municipa kaj pluraj privataj veterinaraj klinikoj, proponantaj vastan gamon da servoj, inkluzive operaciadon. == Sekureco == La urbo estas sufiĉe sekura. En januaro — marto [[2022]] por ĉiuj 100 mil loĝantoj de Tjumena provinco estis registritaj {{unuo|5748}} krimoj (Moskvo — {{unuo|35425}}, Sankt-Peterburgo — {{unuo|19394}})<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://crimestat.ru/offenses_rate | titolo = Рейтинг регионов | titolo-aldono = | alirdato = 2022-05-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la Ĝenerala Prokurorejo de Rusio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220404191340/http://crimestat.ru/offenses_rate | arkivdato = 2022-04-04 | citaĵo = }}</ref>. == Vidindaĵoj == [[Gilova bosko]] (ruse Гилёвская роща) estas la [[parko]] forme de urba [[arbaro]] en Tjumeno. Ĝi situas en la orienta parto de la urbo, plejparte ĉirkaŭita de industria zono. Ĝia areo estas 78,84 hektaroj. Vizitado estas libera kaj senpaga. La [[Malnova Urbodomo (Tjumeno)|malnova urbodomo]] konata kiel la Urba Dumao estis la sidejo de la urba administracio, en 1922 transformita je muzeo. Ĝi situas ĉe la komenco de strato Lenin. [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]] estas longa duetaĝa konstruaĵo, kiu situas komence de strato Respubliko. Ĝi estis konstruita en 1848 por gastoj, kiel oni nomis aliurbajn negocistojn, venintajn por vendi siajn varojn. Tie okazis foiroj kaj ĉiutaga vendado. Poste la ejo estis transformita je militkomisarejo kaj altlernejo. La [[Preĝejo de Sankta Jozefo (Tjumeno)|Preĝejo de Sankta Jozefo]] situas en strato Lenin N 7. Ĝi estis konstruita en 1903-1906 de la pola komunumo kun subteno de la urba administracio. En la sovetia periodo la ejo estis uzita por nereligiaj celoj, en 1998 la preĝejo estis redonita al la katolika komunumo kaj nun funkcias. La [[Preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo (Tjumeno)|preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo]] situas ĉe strato Lenin kaj estas posedaĵo de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] kaj funkcias kiel paroĥa preĝejo. La [[Preĝejo de la Savinto (Tjumeno)|Preĝejo de la Savinto]] kombinas la siberian barokon de la fino de la 18-a jarcento kaj la kvazaŭrusan stilon de la komenco de la 20-a jarcento. La [[Sinagogo de Tjumeno]] estas uzata de la komunumo de progresema judismo "Madregot" kaj de aliaj judaj organizoj. La [[Skvaro de Siberiaj Katoj]] (ruse сквер сибирских кошек) estis nomita omaĝe al katoj, senditaj en 1944 de Tjumeno al [[Leningrado]] por restarigi lokan katan populacion, malaperintan dum la sieĝo en la [[Dua Mondmilito]]. == Ekonomio == Ekonomio de la urbo estas diversflanka. Rolo de produktantaj industrioj en la 1990-aj jaroj malkreskis pro fermo kaj bankroto de multaj fabrikoj. Samtempe kreskis graveco de servosektoro, edukado, scienca esplorado kaj inĝenierado. La urbo estas la komerca, industria, transporta kaj scienca-inĝenierada centro de Tjumena provinco. === Okupiteco === Averaĝa nombro de laborantoj en mezaj kaj grandaj organizaĵoj de Tjumeno kreskis en 2020 je 1,5% ĝis {{unuo|201900}} homoj. Pliaj {{unuo|10700}} homoj laboris partotempe aŭ kontrakte. Nombro de la oficiale registritaj senlaboruloj kreskis 6,9-oble ĝis {{unuo|14197}} homoj, kio konsistigas 2,96% de la loĝantaro<ref name="ciferoj"/>. === Konstruado === La konstruado estas grave evoluinta en Tjumeno. En la urbo agadas pluraj konstruaj firmaoj, inkluzive tutlandajn kaj internaciajn. Loka kompanio ''Brusnika'' (origine: ''Partnjor-Invest'') kreskis ĝis nacia nivelo kaj estas inter plej grandaj en Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tyumen.brusnika.ru/company/history/ | titolo = Брусника: История | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-07 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Brusnika | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210507165400/https://tyumen.brusnika.ru/company/history/ | arkivdato = 2021-05-07 | citaĵo = }}</ref>. Loka agentejo pri nemoveblaĵoj ''Etaĵi'' ({{lang-ru|Этажи}}, do ''Etaĝoj'') estas unu el plej grandaj agentejoj en Rusio kaj agadas tutlande<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://promo.domclick.ru/top-agency | titolo = Топ-20 агентств недвижимости России | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-07 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Sberbanko]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210628075805/https://promo.domclick.ru/top-agency | arkivdato = 2021-06-28 | citaĵo = }}</ref>. Eks-guberniestro de [[Tjumena provinco]] Vladimir Jakuŝev estis en 2018–2020 ministro pri konstruado de Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.kremlin.ru/catalog/persons/218/biography | titolo = Якушев, Владимир Владимирович | titolo-aldono = | alirdato = 2021-04-07 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Prezidento de Rusio]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210409125859/http://kremlin.ru/catalog/persons/218/biography | arkivdato = 2021-04-09 | citaĵo = }}</ref>. En 2020 en la urbo estis finkonstruitaj {{unuo|997300}} m² de la suma areo de loĝdomoj, inkluzive de {{unuo|855100}} m² en plurapartamentaj domoj kaj {{unuo|142210}} m² en individuaj domoj. Kompare al 2019 okazis malkresko je 8,5%. Konstruado de individuaj domoj kreskis je 45,8%, ili okupas 14,3% de la suma konstruado de loĝejoj<ref name="ciferoj"/>. === Hoteloj === [[Dosiero:Hotelo Hilton Double Tree (Tjumeno) junio 2020.jpg|eta|Hotelo Hilton Double Tree.]] En la urbo funkcias multaj hoteloj. Inter la plej grandaj kaj komfortaj menciindas la 4-stelaj ''Hilton DoubleTree'', [[Magellan (Tjumeno)#Hotelo|Mercure Tyumen Centre]] kaj ''Spasskaja'' (ano de la internacia reto ''[[Best Western]]''). Ekzistas ankaŭ lokaj 4-stelaj hoteloj kiel ''Evrazija'' (Eŭrazio), ''Remezov'', ''Green House'' kaj hotelo ''LetoLeto'' (SomeroSomero) ĉe la samnoma akvoparko, kiu proponas senpagan aliron al la gastoj. Inter la plej grandaj 3-stelaj hoteloj menciindas ''Vostok'' kaj ''Neftjanik''. Krome haveblas abundo da pli simplaj hoteloj, hosteloj kaj apartamentaroj. === Manĝejoj === {{ĉefartikolo|Manĝejoj en Tjumeno}} [[Dosiero:Tyumen Maksimich.JPG|eta|maldekstra|La restoracio Maksimiĉ.]] Tjumeno havas tre evoluintan [[Manĝejoj en Tjumeno|manĝejan infrastrukturon]], reprezentantan ĉiujn tipojn kaj nivelojn de manĝejoj. La {{daton|1|1|2019}} en la urbo funkciis {{unuo|1991}} manĝejoj, kiuj sume havis {{unuo|88197}} sidlokojn<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tyumen-city.ru/vlast/administration/departaments/uptru/napravlenya/stats/ | titolo = Статистические данные развития потребительского рынка: Торговля | titolo-aldono = | alirdato = 2019-10-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190401084648/http://www.tyumen-city.ru/vlast/administration/departaments/uptru/napravlenya/stats/ | arkivdato = 2019-04-01 | citaĵo = }}</ref>. La plej fama estas la loka restoracia reto Maxim ({{lang-ru|Максим}}), fondita en [[1992]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://maxim-rest.ru/o-kompanii/o-kompanii/ | titolo = О компании | titolo-aldono = | alirdato = 2019-10-13 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Maxim | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424122059/https://maxim-rest.ru/o-kompanii/o-kompanii/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi havas plurajn restoraciojn, kafejojn, dolĉaĵejojn, burgerejon kaj estas aprezata de kuirartaj kritikistoj. Ĉiuj manĝejoj de la reto havas anglalingvajn menuojn. En la urbaj manĝejoj dominas la [[eŭropa kuirarto]] (speciale popularas tiu [[itala kuirarto|itala]]), tre popularas la [[kartvela kuirarto]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://yandex.ru/turbo?text=https%3A%2F%2Fura.news%2Farticles%2F1036261666&d=1&fyandex=1 | titolo = Украина поменяла Сибири диету | titolo-aldono = | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-03-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ura.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>, gravan rolon ludas la [[japana kuirarto|japana]] kaj [[uzbeka kuirarto]]j. Haveblas manĝejoj, proponantaj ankaŭ pladojn de aliaj etnaj kuirartoj: la [[Rusa kuirarto|rusa]], [[Ukraina kuirarto|ukraina]], [[Germana kuirarto|germana]], [[Hispana kuirarto|hispana]], [[Ĉeĥa kuirarto|ĉeĥa]], [[Armena kuirarto|armena]], [[Azera kuirarto|azera]], [[Burjata kuirarto|burjata]], ktp. Haveblas [[Halalo|halalaj]] manĝejoj, speciale apud la [[placo de Unueco kaj Konsento]], ĉe kiu troviĝas la [[Centra merkato (Tjumeno)|Centra merkato]]. Funkcias gejaj drinkejoj, kiuj tamen ofte fermiĝas, do prefere serĉeblas per [[Foursquare]] aŭ similaj retejoj. === Vendejoj === [[Dosiero:Aĉetcentro Tyumen City Mall 07.jpg|eta|La aĉetcentro Tyumen City Mall.]] La {{daton|1|1|2021}} en la urbo funkciis {{unuo|5215}} vendejoj, inkluzive de {{unuo|1937}} nutraĵvendejoj, {{unuo|1968}} ne-nutraĵaj vendejoj, {{unuo|149}} miksitaj kaj {{unuo|1161}} provizoraj vendejoj. Suma areo de la nemoveblaj vendejoj estis {{unuo|1349900}} m², do {{unuo|1653}} m² por {{unuo|1000}} homoj, superante minimuman normon 2,1-oble<ref name="ciferoj"/>. Funkcias [[Oportuna butiko|oportunaj vendejoj]] de plej grandaj naciaj vendoretoj kiel Pjatjoroĉka, Magnit, Monetka, kies nombro daŭre kreskas. Ĉiuj manĝaĵvendejoj kaj plejparto de aliaj vendejoj funkcias de la 9-a (foje la 10-a) matene ĝis la 8-a (foje la 10-a) vespere, sen paŭzoj kaj ripoztagoj. Ĉie akcepteblas kartoj de la ĉefaj pagsistemoj kiel [[Visacard|Visa]] kaj [[Mastercard]], kreskas nombro de akceptiloj de la rusia pagsistemo Mir, la ĉina [[UnionPay]], la japana [[JCB]] kaj la usona [[American Express]]. Plej ofte oni povas pagi ankaŭ per telefono aŭ inteligentaj horloĝoj. [[Dosiero:Voyage_(Tjumeno)_02.jpg|eta|maldekstra|La aĉetcentro Voyage.]] Ĉiam pli grandan rolon ludas aĉetcentroj, kies nombro daŭre kreskas. La plej grandaj (po 100 mil m²) estas [[Kristall (Tjumeno)|Kristall]], situanta en la transfervoja areo, kaj [[Tyumen City Mall]], situanta en Transriverejo. Inter malpli grandaj aĉetcentroj (averaĝe po 30 mil m²) rimarkindas: en la centra areo — [[Goodwin (Tjumeno)|Goodwin]], [[Premier (Tjumeno)|Premier]], [[Voyage (Tjumeno)|Voyage]], [[Magellan (Tjumeno)|Magellan]], [[CUM (Tjumeno)|CUM]], Kalinka kaj Centralnij; en Transriverejo — Tyumen City Mall, Panama kaj Alebaŝevskij; en la transfervoja areo — Kristall, Solneĉnij, Kolumb, Favorit, Matrjoŝka kaj [[Metro Cash & Carry]]. Krome en apartaj konstruaĵoj funkcias pluraj grandaj superbazaroj [[Auchan]], la rusiaj Okej kaj Lenta, kiujn kutime apudas pluraj malpli grandaj vendejoj. El bazaroj menciindas la [[Centra merkato (Tjumeno)|Centra merkato]] ĉe strato Lenin, Miĥajlovskij en la transfervoja parto, Alebaŝevskij kaj Severnij en Transriverejo. Pluraj specialaj budoj proponas glaciaĵojn, gazetojn, florojn, fruktojn kaj legomojn. Multas bakejoj, proponantaj freŝan panon kaj bakaĵojn. La plej ĉipa estas la sesetaĝa aĉetcentro Centralnij, situanta apud la Centra merkato. La plej luksaj estas la aĉetcentroj CUM kaj Kalinka. La plej bona bazaro estas konsiderata Miĥajlovskij. Ĉiuj aĉetcentroj havas proprajn parkumejojn, plej ofte subĉielajn. Plej multaj el ili enhavas kinejojn kaj aliajn amuzejojn. Funkcias oficialaj vendejoj de ĉiuj plej popularaj aŭtomobilaj markoj. Ankaŭ haveblas ricevejoj kaj mendoŝrankoj de popularaj interretaj vendejoj kiel Ozon.ru, Wildberries kaj aliaj. == Transporto == {{ĉefartikolo|Transporto en Tjumeno}} [[Dosiero:Terminal_airport_roshino.jpg|eta|La Internacia Flughaveno Roŝĉino.]] === Aŭtomobila transporto === ==== Ŝoseoj ==== Tra la urbo sekvas jenaj federaciaj ŝoseoj: '''M12''' [[Ekaterinburgo]] — Tjumeno: venas de okcidento, apud la urbo nomiĝas Moskovskij trakt (Moskva landvojo); {{vojo|RUS|PV|401}} Tjumeno — flughaveno Roŝĉino; {{vojo|RUS|PV|402}} Tjumeno — [[Jalutorovsko]] — [[Iŝimo]] — [[Omsko]]: venas de sud-oriento, apud la urbo nomiĝas Jalutorovskij trakt (Jalutorovska landvojo); {{vojo|RUS|PV|404}} Tjumeno — [[Ĥanti-Mansijsko]]: venas de oriento; iras tra [[Tobolsko]], [[Surguto]], [[Neftejugansko]]; apud la urbo ĝi nomiĝas Tobolskij trakt (Tobolska landvojo). Krome tra la urbo sekvas pluraj regionaj ŝoseoj. Busoj al aliaj urboj kaj vilaĝoj ekas de la Tjumena busa stacidomo. [[Dosiero:Vokzal-tyumen-2.JPG|eta|maldekstre|[[Tjumenj (stacidomo)|Fervoja stacidomo]] en Tjumeno.]] ==== Stratoj ==== Veturejoj de la urbo plurfoje estis agnoskitaj inter la plej bonaj en Rusio. Ĉiujare okazas granda riparado kaj rekonstruado, inkluzive de larĝigo koste de piedirejoj kaj verdaĵoj. Funkcias pluraj pontoj, [[viadukto]]j kaj [[vojnodo]]j, kaj ĉiujare estas konstruataj pliaj. Ekzistas kelkaj subteraj kaj pluraj superteraj pasejoj. La semaforoj ĉe stratkruciĝoj estas agorditaj tiel, ke dum verda lumo por piedirantoj aŭtoj sur ambaŭ stratoj staras senmove. Parkumejoj estas ĉefe surteraj kaj senpagaj. Tamen ekde [[2016]] aperis reto de pagendaj parkumejoj kaj ekde novembro 2021 parkumado en la urbocentro iĝis pagenda<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tyumendoc.ru/files/informer/file/2021/10/616e86ef10348.pdf | titolo = Постановление Администрации города Тюмени от 18.10.2021 № 215-пк «О внесении изменений в постановление Администрации города Тюмени от 25.04.2016 № 102-пк» | titolo-aldono = | alirdato = 2022-02-14 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-10-22 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220214052422/http://www.tyumendoc.ru/files/informer/file/2021/10/616e86ef10348.pdf | arkivdato = 2022-02-14 | citaĵo = }}</ref>. Oni povas pagi per pagmaŝinoj en parkumejo, SMS, retejo aŭ poŝtelefona aplikaĵo ''Tjumenskij parking'' (Tjumena prakumejo)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tmparking.ru/en/ | titolo = Тюменский паркинг | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-27 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij parking | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= ru | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190327091127/https://tmparking.ru/en/ | arkivdato = 2019-03-27 | citaĵo = }}</ref>. La [[Elektra aŭto|elektraj aŭtoj]] rajtas parkumi senpage. Funkcias multaj ŝarĝejoj por benzinaj, dizelaj kaj gasaj aŭtoj, kaj kelkaj ŝarĝejoj por elektraj aŭtoj. === Aviado === En la urbo funkcias du flughvenoj. La internacia flughveno Roŝĉino havas federacian statuson kaj troviĝas 13&nbsp;km okcidente de la urbo. Ĝi estis malfermita en [[1968]], funkcias tutdiurne kaj nun estas grave ampleksigata. La flughveno Pleĥanovo troviĝas ĉe suda rando de la urbo kaj servas kiel bazejo de flugkompanio [[Utair]], kiu specialiĝas pri helikopteroj kaj lokaj aviadiloj [[Antonov An-2|An-2]]. [[Dosiero:Haltejo Placo de la 400-a datreveno de Tjumeno.jpg|eta|Bushaltejo ĉe strato Respubliko.]] === Fervojo === Tjumeno estas nodo de la [[Transsiberia fervojo]], de kie ekas ĝia branĉo al Tobolsko, Surguto, Niĵnevartovsko. Krome de Tjumeno iras fervojaj linioj al Ekaterinburgo, [[Nov-Urengojo]], Niĵnevartovsko, Omsko. La fervojo venis al Tjumeno el Ekaterinburgo en [[1885]] kaj etendiĝis al Omsko en [[1911]]–[[1913]]. La nuntempa [[Tjumenj (stacidomo)|fervoja stacidomo]] estis konstruita en [[1974]] kaj grave rekonstruita en [[2003]]–[[2010]]. === Urba transporto === [[Dosiero:Buso LIAZ 6213 en strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|maldekstre|Buso [[LiAZ-6213]] en strato Respubliko.]] Publika transporto de la urbo konsistas en kelkcent busoj kaj [[Marŝrutko|itineraj taksioj]], kiuj navedas laŭ 124 itineroj (vintre — 109) sume longaj je {{unuo|619.58|km}}<ref name="statistiko2023">{{citaĵo el la reto | url = https://www.tyumen-city.ru/vlast/administration/struktura-administracii-goroda-tumeni/departaments/departament-dorojnoi-infrastrukturi-i-transporta/passajirskii-transport-obsego-polyzovanii/ | titolo = Пассажирский транспорт общего пользования | titolo-aldono = | alirdato = 2023-04-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij transport | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230417063011/https://www.tyumen-city.ru/vlast/administration/struktura-administracii-goroda-tumeni/departaments/departament-dorojnoi-infrastrukturi-i-transporta/passajirskii-transport-obsego-polyzovanii/ | arkivdato = 2023-04-17 | citaĵo = }}</ref>. De printempo ĝis aŭtuno nombro de la itineroj estas pli granda, ĉar aldoniĝas tiuj eksterurbaj aŭ urborandaj, kiuj celas [[Daĉo|daĉajn]] vilaĝetojn, do kutime funkcias nur somere, kiam urbanoj prizorgas legomojn kaj fruktojn ĉe siaj somerdomoj. La {{daton|1|1|2023}} funkciis {{unuo|1461}} haltejoj, ĉiujare ilia nombro kreskas je 30–50. Por publika transporto estas destinitaj 22&nbsp;km da [[buskoridoro]]j. Ĉiuj busoj havas aŭtomatajn soninformilojn pri haltoj, 50% havas elektronikajn informtabulojn, 65,7% estas malaltplankaj, adaptitaj al bezonoj de handikapuloj<ref name="statistiko2023"/>. La veturado ekde [[januaro 2023]] kostas 30 rublojn (29 se pagi per karto)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tgt72.ru/news/2022/12/12/s-1-yanvarya-2023-izmenyatsya-tarify-na-perevozku-/ | titolo = С 1 января 2023 изменятся тарифы на перевозку в общественном транспорте | titolo-aldono = | alirdato = 2023-04-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-12-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij transport | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230417051944/https://tgt72.ru/news/2022/12/12/s-1-yanvarya-2023-izmenyatsya-tarify-na-perevozku-/ | arkivdato = 2023-04-17 | citaĵo = }}</ref>. Oni povas pagi kontante, per bankokarto aŭ per speciala transporta karto al konduktoroj. Ekde [[2013]] funkcias aplikaĵo ''Тюмень. Транспорт'' (Tjumeno. Transporto), kiu uzeblas en poŝtelefonoj surbaze de [[Android]] [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tgt.transport&hl=ru&gl=RU] kaj [[iOS]] [https://apps.apple.com/ru/app/%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8C-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82/id726980713]. Per ĝi oni povas vidi ĉiujn itineron kaj haltejojn, spuri enrete ĉiun buson kaj prognozi ĝian alvenon surbaze de ĝia horaro kaj enreta spurado. Oni povas ricevi tiujn informojn ankaŭ per retejo de la municipa transporta kompanio ''Tjumengortrans''. Krome tra la urbo trafikas kelkcent itineraj taksioj, kiuj interligas ĉefe urborandojn kaj maldense loĝatajn urbopartojn. [[Trolebusa transporto en Tjumeno|Trolebusoj]] trafikis en Tjumeno de [[1970]] ĝis [[2009]], sed fine estis komplete forigitaj kiel arkaikaj kaj malefikaj. == Esperanto-movado == En Tjumeno ekzistas [[esperantista klubo "Revo"|Esperanto-klubo "Revo"]]. Konataj esperantistoj: * [[Aleksandr Kalaŝnikov]] * [[Pavel Veselov]] * [[Mansur Mamkin]] * [[Vladimir Zibenkes]] * [[Stanislavo Belov]] * [[Maria Lisandra Gonzalez Hurtado]] == Referencoj == {{referencoj|3}} == Vidu ankaŭ == * [[2120 Tjumenio]] * [[Tjumenj (stacidomo)]] * [[Trolebusa transporto en Tjumeno]] * [[Grigorij Sijatvinda]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj|commons=Category:Tyumen|n=Kategorio:Tjumeno|q=Tjumeno}} * [http://tyumen-city.ru Urba retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210428231613/http://tyumen-city.ru/ |date=2021-04-28 }} {{ru}} * [https://visittyumen.ru/en/ Turismaj informoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210407131535/https://visittyumen.ru/en/ |date=2021-04-07 }} {{en}}, {{ru}} * [https://tmparking.ru/en/ Tjumena parkumejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190327091127/https://tmparking.ru/en/ |date=2019-03-27 }} {{en}}, {{ru}} * [https://tgt72.ru/ Publika transporto en Tjumeno] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190327085919/https://tgt72.ru/ |date=2019-03-27 }} {{ru}} * [https://stanobelov.blogspot.com/p/tjumeno.html Artikoloj pri Tjumeno] {{eo}} {{Urboj de Tjumena provinco}} {{Unua}} [[Kategorio:Tjumeno| ]] [[Kategorio:Urboj de Tjumena provinco]] 15emlmqlhnus48wdrrxgectirwjzw6b 0 5287 9416946 9387844 2026-06-29T13:26:19Z Tirolischleioans 254019 /* Mortoj */ 9416946 wikitext text/x-wiki {{KalendaroSeptembro}} {{septembro}} La '''18-a de septembro''' estas la 261-a tago de la jaro (la 262-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 104 tagoj restas. Je la 18-a de septembro okazis, interalie: == Eventoj == * [[14]]: [[Tiberio]] iĝis [[Listo de romiaj imperiestroj|romia imperiestro]] * [[96]]: [[Nerva]] iĝis imperiestro de Romio - [[epoko]] de [[kvin bonaj imperiestroj]] ([[Trajano]], [[Hadriano]], [[Antonino Pia]] kaj [[Marko Aŭrelio]]) komenciĝis * [[324]]: Romia imperiestro [[Konstantino la 1-a de la Romia Imperio|Konstantino la 1-a]] venkis [[Licinio]]n en [[batalo de Krizopolo]] * [[1180]]: [[Filipo la 2-a (Francio)|Filipo la 2-a]] iĝis reĝo de Francio * [[1323]]: Dokumentoj, helpe de kiuj [[Habsburgoj]] bazis siajn pretendojn je la ĉeĥa trono devis esti transdonitaj al [[Johano de Luksemburgo]] - ili ankaŭ estis devigitaj redoni kelkajn lokojn en [[Moravio]] * [[1437]]: Papo [[Eŭgeno la 4-a]] eldonis [[buleo (papo)|buleon]] pri translokigo de la [[koncilio de Florenco]] al [[Ferrara]] * [[1490]]: [[Vladislao la 2-a Jogajlido]] kroniĝis kiel reĝo de Hungario * [[1502]]: Dum sia kvara kaj lasta [[ekspedicio]] al la [[Nova Mondo]] [[Kristoforo Kolumbo]] albordiĝis al teritorio de la hodiaŭa [[Kostariko]] * [[1570]]: 5-a venecia–turka milito: turka armeo komencis [[sieĝo]]n de [[Famagusta]] sur [[Kipro]] * [[1620]]: [[Batalo]] de Cecora (ene de [[Princlando Moldavio]]) komencis la duan polan-turkan militon * [[1744]]: Armeo de [[Reĝlando Prusio]] okupis [[Prago]]n * [[1760]]: Falo de franca fortikaĵo [[Kebeko]] decidis pri transpreno de [[Kanado]] de la [[angloj]] * [[1773]]: [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj]]: delegitaro de [[dispartigoj de Pollando-Litovio|Dispartiga Sejmo]] subskribis dispartigajn traktatojn kun reprezentantoj de la [[Rusia Imperio]], [[Reĝlando Prusio]] kaj [[Aŭstrio]] * [[1793]]: Oni komencis konstrui [[Kapitolo de Usono|Kapitolon de Usono]] * [[1794]]: Alpreno de la unua [[leĝo malkuniganta eklezion kaj ŝtaton]] en [[Francio]] * [[1809]]: La dua [[teatro]] de [[Royal Opera House]] en [[Londono]] remalfermiĝis post kiam incendio detruis la originan teatron unu jaron antaŭe * [[1810]]: [[Ĉilio]] proklamis [[aŭtonomeco]]n kadre de Reĝlando [[Hispanio]] * [[1814]]: Post malvenko de [[Napoleono]] en [[Napoleonaj Militoj]] la [[Viena Kongreso]] komencas reenkonduki ŝtatan ordon en [[Eŭropo]], influata de la [[monarkio]]j de [[Eŭropa Koncerto]] * [[1848]]: [[Ĉeĥa lingvo]] estis enkondukita kiel instrulingvo en ĉeĥaj [[bazlernejo]]j * [[1851]]: Usona ĵurnalo "[[The New York Times]]" aperis * [[1872]]: [[Oskaro la 2-a (Svedio)|Oskaro la 2-a]] iĝis reĝo de [[Svedio-Norvegio]] * [[1873]]: [[Paniko de 1873]] komencis [[longa depresio|longan depresion]] en [[Eŭropo]] kaj [[Nordameriko]] * [[1893]]: Franca astronomo [[Auguste Charlois]] malkovris tri asteroidojn: [[374 Burgundio|Burgundio]], [[375 Ursulo|Ursulo]] kaj [[376 Geometrio|Geometrio]] * [[1895]]: [[Daniel David Palmer]] faris unuan [[kiropraktiko|kiropraktikan]] ĝustigon ĉe surda domzorgisto * [[1905]]: Sensukcesa provo eksplodigi monumenton al konkero de [[Varsovio]], post malvenko de la [[Novembra ribelo]] kontraŭ la [[Rusia Imperio]] * [[1906]]: [[Tajfuno]] mortigis pli ol 10 mil personojn en [[Honkongo]] * [[1918]]: [[Unua Mondmilito]]: Malvenko de [[Centraj Potencoj]] en la Batalo de Dobro-Pole ([[montopinto]] lime de [[Nord-Makedonio]] kaj [[Grekio]]) - sekvis bulgara retiriĝo de la milito kaj posta liberigo de [[Vardar]]-Makedonio; [[Volodimir Vinniĉenko|V. Vinniĉenko]] elektiĝis prezidanto de Ukraina Nacia Unio * [[1922]]: [[Hungario]] aniĝis al la [[Ligo de Nacioj]] * [[1922]]: En [[Prago]] kreiĝis [[asocio]] de [[ukraino|ukrainaj]] studentoj el eksterlando * [[1925]]: Konsilio de la Ligo de Nacioj voĉdonis pri transdono al Pollando de la duoninsulo [[Westerplatte]] * [[1931]]: [[Mukden-incidento]] - japana provoko kiel preteksto por aneksi [[Manĉurio]]n * [[1934]]: [[Sovetunio]] aniĝis al la [[Ligo de Nacioj]] * [[1939]]: [[soveta invado en Pollandon]]: nokte superaj polaj regantoj en [[Kuti]] forlasis la landon (prezidento, registaro kaj supera komandanto) - [[Edward Rydz-Śmigły]] pli frue ordonis ne batali kontraŭ la [[Ruĝa Armeo]] kaj plu rezisti kontraŭ germanoj; Ruĝa Armeo okupis vastajn areojn nun en Ukrainio kaj Belorusio; polaj [[maristo]]j sinkigis en [[Polesio]] siajn [[riverŝipo]]jn; [[kontraŭpolismo|kontraŭpola]] [[judoj|juda]]-[[belorusoj|belorusa]] ribelo eksplodis en Skidel apud [[Hrodno]], sed subpremiĝis fare de pola taĉmento; registaro de [[Rumanio]] decidis pri internigo de la polaj regantoj * [[1940]]: germana [[submarŝipo]] ''U 48'' sen averto sinkigis pasaĝeran ŝipon ''City [[Benares]]'' - en 77 viktimoj estis infanoj evakuiĝantaj de [[Britio]]; Bomba Korpuso de [[RAF]] atakis germanajn transportajn unuojn en [[haveno]]j de [[Francio]] kaj [[Belgio]] * [[1941]]: [[Germana okupado de Pollando]]: en Krupki (nun en [[Belorusio]]) murdiĝis ĉirkaŭ 1000 judoj; [[Atlantiko]]: batalo pri [[konvojo]] SC-44 sudoriente de [[Grenlando]] komenciĝis - ĝis la 20-a de septembro sinkiĝis 4 [[ŝipo]]j kaj [[korveto]] * [[1942]]: Germana polico publike [[pendumo|pendumis]] 50 polojn pro [[konspiro]]; germanaj regantoj de [[Provinco Vartlando]] decidis [[mortpuno|mortpuni]] en ses punejoj; al [[ekstermejo]] [[Treblinka (koncentrejo)|Treblinka]] venis de [[Minsko]] transporto kun ĉirkaŭ 600 judoj, oficiroj kaj soldatoj de la [[Ruĝa Armeo]]; [[Madagaskaro]]: surteriĝo de brita armeo en [[Toamasina]] * [[1943]]: Al [[koncentrejo]] [[Sobibor (koncentrejo)|Sobibor]] venis 600 judaj sovetiaj oficiroj kaj soldatoj; [[Benito Mussolini]] fondis en norda [[Italio]] [[marioneta ŝtato|marionetan ŝtaton]] [[Itala Socia Respubliko]] * [[1944]]: [[Ribelo de Varsovio]]: Pli ol 100 usonaj [[bombaviadilo]]j malsuprenĵetis malfruiĝintan helpon - nur 20% (16 tunoj) estis transprenita de la ribelantoj; taĉmento de la [[Ruĝa Armeo]] senarmiligis apud Rudnik 400 [[Pola Enlanda Armeo|polajn armeanojn]], kiuj iris helpi al Varsovio; [[Batalo de Arnhemo]] komenciĝis; Japana transporta ŝipo estis sinkigita de la britoj, pli ol 5 000 [[maristo]]j pereis; Balkana Fronto: en [[Dalmatio]] jugoslavaj kaj britaj soldatoj prenis [[Brač]]; [[Kampanjo de Italio|Itala Fronto]]: brita 8-a Armeo komencis atakon al t.n. linio [[Rimini]] ([[Coriano]]-[[San-Marino]]) * [[1947]]: [[Malvarma milito]]: en [[Usono]] ekvalidis leĝo pri funkciigo de [[CIA|Centra Informokapta Agentejo]] * [[1949]]: En [[Universitato de Miskolc|Pezindustria Teknika Universitato]] komenciĝis [[edukado]] en [[fiziko|fizika]] klaso kun 500 unuajaraj hungaraj studentoj * [[1951]]: Premiero de la usona filmo ''[[A Streetcar Named Desire]]''; [[Kongreso de Usono]] voĉdonis pri fondo de komisiono por klarigi la [[[Speciala Enketa Komisiono de la Usona Kongreso pri Esploro de la Katina Murdo|masakron de Katin]] * [[1958]]: En [[Varsovio]] komenciĝis Unua [[Festivalo]] ''Jazz Jamboree'' nomata „[[Jazo]] ’58” — unua tiomranga ĵaza aranĝo malantaŭ la [[fera kurteno]] * [[1961]]: [[Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj]] [[Dag Hammarskjöld]] pereis en aerakcidento dum plenumo de paca misio en [[Demokratia Respubliko Kongo]] * [[1962]]: [[Burundo]], [[Jamajko]], [[Ruando]] kaj [[Trinidado kaj Tobago]] aniĝis al [[Unuiĝintaj Nacioj]] * [[1965]]: Malkovro de [[C/1965 S1|kometo Ikeya-Seki]] * [[1973]]: [[Bahamoj]], [[Germana Demokratia Respubliko]] kaj [[Federacia Respubliko Germanio]] aniĝis al [[UN]] * [[1975]]: En [[San-Francisko]] estis arestita [[Patty Hearst]], nepino kaj heredantino de gazeta magnato [[William Randolph Hearst]] * [[1977]]: Usona [[kosmosondilo]] [[Voyager 1]] fotis de distanco 11,66 mln da km samtempe la [[Tero]]n kaj la [[Luno]]n * [[1979]]: [[Sankta Lucio]] aniĝis al [[UN]] * [[1982]]: [[Masakro de Sabra kaj Ŝatila]] finita - [[Libano|libana]]-[[Maronita eklezio|maronita]] "[[Libana Socialdemokrata Partio|kristana milico]]" amasmurdis 800 maljunulojn, virinojn kaj infanojn en la [[palestinano|palestinaj]] rifuĝejoj en [[Bejruto]]; la ĉefan rolon ekludis [[Ariel Ŝaron]] * [[1987]]: Pola [[montogrimpado|montogrimpisto]] [[Jerzy Kukuczka]] kiel la dua post italo [[Reinhold Messner]] konkeris la [[Listo de la montoj pli altaj ol 8000 m|kronon de Himalajo kaj Karakorumo]] * [[1988]]: En [[Birmo]] okazis militista [[puĉo]] * [[1990]]: [[Liĥtenŝtejno]] aniĝis al [[UN]] * [[1991]]: [[Verĥovna Rada]] de Ukrainio decidis uzi la [[flago de Ukrainio|bluan-flavan flagon]] antaŭ adopto de Konstitucio en protokolaj eventoj * [[1993]]: Lastaj rusiaj soldatoj forveturis de [[Varsovio|Varsovia]] [[stacidomo]] al [[Rusio]] — restis nur ĉirkaŭ 30 soldatoj, kiuj poste [[konvojo|konvojis]] trapason de rusia [[armeo]] de [[Germanio]] al Rusio * [[1997]]: Loĝantoj de [[Kimrio]] referendumis por kreo de la [[Nacia Asembleo por Kimrio]]; antaŭ [[Egipta muzeo en Kairo]] estis pripafita aŭtomobilo kun turistoj - pereis 8 germanoj kaj egipta ŝoforo * [[1998]]: Fondiĝis [[ICANN|Interreta Korporacio por atribui Nomojn kaj Ciferojn]] (ICANN), respondeca pri konservado de la sistemo de [[domajna nomo|domajnoj]] kaj [[IP-adreso]]j en [[Interreto]] * [[1998]]: Belga astronomo [[Eric Walter Elst]] malkovris [[asteroido]]n Krakovo * [[1999]]: En [[Szczecin]] formiĝis kadre de [[NATO]] Plurnacia Nord-Orienta Korpuso konsistanta el [[militisto]]j de [[Danio]], [[Germanio]] kaj [[Pollando]] * [[2001]]: Distrikta Tribunalo de [[Beogrado]] anoncis, ke almenaŭ 269 korpoj suspektataj kiel la restaĵoj de kosovaj [[albanoj]], mortigitaj dum la [[Kosova Milito]] en 1999, estis elfositaj el amastombo proksime al Beogrado; Kvin leteroj kun [[antrakso|antraksaj]] [[sporo]]j estis senditaj al diversaj [[amaskomunikilo]]j en [[Usono]] * [[2005]]: [[Koalicio]] [[Kristandemokrata Unio de Germanio]]/[[Kristan-Sociala Unio en Bavario]] sub gvido de [[Angela Merkel]] gajnis antaŭtempan parlamentan [[voĉdono]]n en Germanio * [[2006]]: [[Anousheh Ansari]], usonanino fariĝis unua [[kosmoturismo|kosmo-turistino]] * [[2007]]: [[Nord-Koreio]] kaj [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]] ligis [[diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn * [[2013]]: [[Tony Abbott]] iĝis ĉefministro de Aŭstralio * [[2014]]: [[Referendumo pri sendependeco de Skotlando]] disde [[Unuiĝinta Reĝlando]] kun la rezulto por "ne sendependiĝi" (55,3% de voĉdonantoj) * [[2015]]: Internacia [[skandalo]] pri [[poluo]] de germanaj aŭtoj [[Volkswagen AG]] eksplodita * [[2019]]: Prezidanto de la [[Ukrainio|Ukraina]] [[Instituto pri Nacia Memoro]] estis maldungita * [[2020]]: [[Bestprotektado]]: [[Pollando]] aliĝis al 16 landoj, kiuj malpermesas [[rito|ritan]] [[ŝoĥtado]]n/[[halalo]]n de [[besto]]j (por [[eksporto]]) kaj kruelan [[bredado]]n por [[felo]]j (precipe [[kojpo]]j, krom [[kuniklo]]j) * [[2022]]: [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio]] <!--Estu maksimume unu teksta linio (cirkaŭ 150 signoj aŭ 20 vortoj) por unu jaro, tute escepte 2-3, kaj ĉi-tie estas multege pli: Nokte rezulte de eksplodo en [[hotelo]] en [[Svatove]] ([[Luganska provinco]]) pereis ĉ. 200 soldatoj de [[Rusia armeo]]; [[rusoj]] pripafis vilaĝan [[psikiatria hospitalo|psikiatrian hospitalon]] en [[Ĥarkiva provinco]] dum evakuo de pacientoj — 4 laborantoj pereis, 2 pacientoj estis vunditaj; en Ukrainio funkciis infolinio destinita por rusiaj armeanoj, kiuj volus iri al ukraina mallibero; 64-a apartigita [[brigado]] de motorigitaj pafistoj de Rusia Federacio, varbita en [[Jakutio]], kiu torturis kaj mortigis [[ukrainoj]]n en [[Buĉa]], perdis pli ol 90% de sia konsisto; unua konkerita rusa [[tanko]] T-90M; [[rusia armeo]], forkurante de [[Ĥarkiva provinco]], postlasis pli ol 200 unuojn de armea armilaro, inkluzive de tankoj (plejmulte apud [[Balaklijo]]) - informis ukraina armea spionagentejo; ĝis nun oni elterigis apud [[Izjum]] 59 korpojn, sur plimilto de [[kadavro]]j estas spuroj indikantaj nenaturan morton (viro sen [[skroto]]); 250 ukrainaj soldatoj revenis de pacmisio de [[UN]] en [[Demokratia Respubliko Kongo]]; ukraina armo liberigis [[Bilohorivka (Luhanska provinco)|Bilohorivka]] (10 km de [[Luhansko]]); ''Zuzana-2'' - [[slovakoj|slovaka]] kanonhaŭbizo ekagis en Ukrainio; pro rusa agreso ĝis nun en Ukrainio pereis 390 infanoj, 757 estis vunditaj; [[rusoj]] pripafis evakuatan [[Psikiatria hospitalo|psikiatrian hospitalon]], 4 medicinistoj pereis, 2 pacientoj estis vunditaj; sudfronte ukraina armeo sinkigis [[barĝo]]n kun armilaro kaj okupantoj ** Mondreago: Brita spionagentejo: Rusio intensigis dum la lasta semajno atakojn al civila [[infrastrukturo]]; [[Germanio]]: en [[Frankfurto ĉe Majno]] ĉ. 400 por-rusaj manifestaciantoj aperis sur stratoj, kaj en por-ukraina - 350; en [[Rusio 1 (Rusia Televidkanalo)|rusa televido]] ĉefpropagandisto Vladimir Solovjov ridindigis [[Ursula von der Leyen]]: Kial ŝi parolas [[angle]], en la lingvo, kiu forlasis [[EU]]?; ambasadorino de Ukrainio en [[Usono]] televide akuzis Rusion pri "amasskalaj [[militkrimo]]j" - ''Tio estas [[torturo]]j, seksperfortoj, mortigoj''; imitaĵo de [[ĉerko]] kun korpo de [[Putin]] en kontraŭmilita manifestacio en [[Oslo]], apud [[Norvega Parlamento]] --> ==[[Esperantujo]]== * [[1936]]: [[Internacia Esperanto-Ligo]] estis fondita post alvoko de franca esperantisto [[Louis Bastien]] - plurjara [[skismo en la Esperanto-movado]] komenciĝis == Naskiĝoj == * [[53]]: [[Trajano]], imperiestro de [[Romio]] (m. [[117]]) * [[1434]]: [[Eleonora de Portugalio kaj Aragono]], romia-germana imperiestrino (m. [[1467]]) * [[1505]]: [[Maria de Aŭstrio (1505-1558)|Maria de Aŭstrio]], reĝino de Ĉeĥio kaj Hungario (m. [[1558]]) * [[1574]]: [[Claudio Achillini]], itala teologo, juristo, filozofo, matematikisto kaj poeto (m. [[1640]]) * [[1587]]: [[Francesca Caccini]], itala komponistino, la unua virino komponinta [[opero]]jn (m. [[1640]]) * [[1684]]: [[Johann Gottfried Walther]], germana komponisto kaj muzikteoriisto (m. [[1748]]) * [[1709]]: [[Samuel Johnson]], angla verkisto, [[leksikografo]] kaj literaturkritikisto (m. [[1784]]) * [[1721]]: [[Johann Adolf Schlegel]], germana verkisto kaj pedagogo (m. [[1793]]) * [[1750]]: [[Tomás de Iriarte]], hispana poeto kaj tradukisto (m. [[1791]]) * [[1752]]: [[Adrien-Marie Legendre]], franca matematikisto (m. [[1833]]) * [[1765]]: [[Gregorio la 16-a]], papo, [[Romualdanoj|romualdano]] (m. [[1846]]) * [[1782]]: [[José Tomás Boves]], hispana politikisto respondeca pri [[masakro]]j en [[Venezuelo]] (m. [[1814]]) * [[1786]]: [[Kristiano la 8-a (Danio)|Kristiano la 8-a]], reĝo de Danio kaj Norvegio (m. [[1848]]) * [[1786]]: [[Justinus Kerner]], germana kuracisto kaj mistika verkisto (m. [[1862]]) * [[1806]]: [[Heinrich Laube]], germana verkisto, publicisto, teatrodirektisto (m. [[1884]]) * [[1809]]: [[Armand Barbès]], franca revoluciulo (m. [[1870]]) * [[1819]]: [[Léon Foucault]], franca fizikisto (m. [[1868]]) * [[1822]]: [[Ernst Förstemann]], germana historiisto, arkivisto kaj bibliotekisto (m. [[1906]]) * [[1825]]: [[Gustav Adolf Schultze]], germana pentristo kaj fotisto (m. [[1897]]) * [[1852]]: [[Hans Wagner (filatelisto)|Hans Wagner]], germana oficiro kaj filatelisto (m. [[1940]]) * [[1854]]: [[Florentino Ameghino]], argentina zoologo, paleontologo kaj antropologo (m. [[1911]]) * [[1868]]: [[György Vastagh (filo)|György Vastagh]], hungara skulptisto (m. [[1946]]) * [[1876]]: [[Leon Paul Charles Cogen]], belga juristo, advokato, pacjuĝisto, esperantisto kaj [[stenografio|stenografiisto]], membro de [[Lingva Komitato]], elpensinto de [[kalendaro|kalendar]]-reformo, vicprezidanto de [[Belga Ligo Esperantista]], redaktoro de "[[Internacia Stenografiisto]]" kaj kontribuanto al "[[Belga Esperantisto]]", tradukinto el la [[nederlanda]] kaj [[franca]] (m. [[1944]]) * [[1882]]: [[Sándor Herke]], hungara kemiisto, profesoro, agronomo (m. [[1970]]) * [[1885]]: [[Uzeyir Hajibeyov]], azera komponisto, sciencisto, tradukisto (m. [[1948]]) * [[1885]]: [[Zoltán Rákosi]], hungara verkisto, poeto (m. [[1970]]) <!-- mencio ĉi tie nur eblas kiam estas artikolo: * [[1887]]: [[Henryk Elzenberg]], pola filozofo, [[aforismo|aforisto]] kaj poligloto, okupiĝanta pri [[etiko]], estetiko, [[aksiologio]], [[historio de filozofio]] (m. [[1967]]) --> * [[1893]]: [[Fuĵisaŭa Ĉikao]], japana profesoro, poligloto, direktoro de [[Japana Esperanto-Instituto]] (m. nekonata) * [[1895]]: [[Digvijaysinhji]], barata [[maharaĝo]], diplomato kaj [[filantropo]] (m. [[1966]]) * [[1897]]: [[Kálmán Gáborjáni Szabó]], hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto (m. [[1955]]) * [[1897]]: [[Pablo Sorozábal]], [[eŭskoj|eŭska]]-hispana komponisto (m. [[1988]]) * [[1899]]: [[Árpád Ajvász]], rumania hungara apotekisto (m. [[1965]]) * [[1905]]: [[Greta Garbo]], sveda aktorino (m. [[1990]]) * [[1907]]: [[Edwin Mattison McMillan]], usona fizikisto Nobelpremiita (m. [[1991]]) * [[1907]]: [[Leon Askin]], aŭstra aktoro kaj reĝisoro (m. [[2005]]) * [[1911]]: [[Ulrich Knispel]], germana pentristo kaj grafikisto (m. [[1978]]) * [[1912]]: [[Iván Krepsz]], rumania hungara kuracisto, [[radiologo]] (m. [[1992]]) * [[1913]]: [[Karl Reinthaler (politikisto)|Karl Reinthaler]], aŭstra fervojisto kaj politikisto (m. [[2000]]) * [[1923]]: [[János Dani]], rumania hungara arkivisto, historiisto (m. [[2005]]) * [[1924]]: [[Lajos Orbán]], rumania hungara ĵurnalisto, tradukisto (m. [[1998]]) * [[1939]]: [[Jorge Sampaio]], prezidento de Portugalio (m. [[2021]]) * [[1941]]: [[Michael Hartnett]], irlanda poeto (m. [[1999]]) * [[1942]]: [[Wolfgang Schäuble]], germana politikisto (m. [[2023]]) * [[1942]]: [[Kálmán Szőcs]], rumania hungara poeto (m. [[1973]]) * [[1946]]: [[András Heim]], rumania hungara grafikisto (m. [[2020]]) * [[1947]]: [[Drew Gilpin Faust]], usona historiistino * [[1950]]: [[Ödön Sróth]], rumania hungara inĝeniero pri bestbredado, poeto * [[1954]]: [[Steven Pinker]], kanada-usona [[kognoscienco|kognosciencisto]] kaj verkisto * [[1958]]: [[Rachid Taha]], franca-alĝeria muzikisto (m. [[2018]]) * [[1971]]: [[Lance Armstrong]], usona [[biciklo|biciklisto]] * [[1972]]: [[Eva Corino]], germana verkistino kaj kritikistino * [[1973]]: [[Mark Shuttleworth]], sudafrika entreprenisto, la dua [[kosmoturismo|kosmoturisto]] * [[1974]]: [[Xzibit]], usona aktoro kaj repisto * [[1979]]: [[Bobo Chan]], hongkonga kantistino, modelino kaj aktorino == Mortoj == * [[96]]: [[Domiciano]], imperiestro de Romio (n. [[51]]) * [[1180]]: [[Ludoviko la 7-a (Francio)|Ludoviko la 7-a]], reĝo de Francio (n. [[1120]]) * [[1345]]: [[Andreo de Hungario]], hungara princo, [[Napolo|Napola]] reĝo (n. [[1327]]) * [[1598]]: [[Toyotomi Hideyoshi]], japana [[daimio]] kaj unuiginto de Japanio (n. [[1536]]) * [[1663]]: [[Sankta Jozefo el Kupertino]], itala [[mistikismo|mistikulo]], [[franciskanoj|franciskana]] [[monaĥo]] (n. [[1603]]) * [[1783]]: [[Leonhard Euler]], svisa matematikisto (n. [[1707]]) * [[1823]]: [[Christian Friedrich Werner]], germana komercisto (n. [[1759]]) * [[1830]]: [[William Hazlitt]], angla verkisto kaj eseisto (n. [[1778]]) * [[1857]]: [[Sebastian Lucius]], germana entreprenisto (n. [[1781]]) * [[1872]]: [[Karolo la 15-a (Svedio)|Karolo la 15-a]], reĝo de [[Svedio-Norvegio]] (n. [[1826]]) * [[1892]]: [[Károly Szuper]], hungara teatrestro, aktoro, reĝisoro (n. [[1821]]) * [[1903]]: [[Jenő Adorján (violonisto)|Jenő Adorján]], hungara violonisto, komponisto (n. [[1874]]) * [[1911]]: [[Pjotr Stolipin]], ĉefministro de la Rusia imperio (n. [[1862]]) * [[1914]]: [[József Abonyi]], hungara dentkuracisto kaj fakverkisto (n. [[1858]]) * [[1931]]: [[Hazrat Babaĝan]], [[islamano|islamana]] sanktulino (n. [[1806]]) * [[1937]]: [[Johannes Bühring]], germana pedagogo kaj regionhistoriisto (n. [[1858]]) * [[1939]]: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], pola filozofo, verkisto, pentristo, fotisto kaj poeto (n. [[1885]]) * [[1945]]: [[Volin]], ukraina anarkiisto (n. [[1882]]) * [[1948]]: [[Anton Orel]], slovena operkantisto (n. [[1914]]) * [[1950]]: [[Béla Schiff]], rumania hungara-germana ĵurnalisto, lokhistoriisto (n. [[1897]]) * [[1959]]: [[Benjamin Péret]], franca poeto (n. [[1899]]) *[[1960]]: [[Walther Kranz]], germana klasika filologo * [[1961]]: [[Dag Hammarskjöld]], sveda politikisto, diplomato postmorte distingita per [[Nobel-premio pri paco]] (n. [[1905]]) * [[1967]]: [[John Douglas Cockcroft]], brita fizikisto Nobelpremiita (n. [[1897]]) * [[1968]]: [[León Felipe]], hispana-meksika poeto (n. [[1884]]) * [[1970]]: [[Ferenc Görög]], hungara historiisto kaj redaktoro (n. [[1881]]) * [[1970]]: [[Jimi Hendrix]], usona rok-muzikisto, [[gitaristo]], [[muzikproduktisto]], voĉisto, komponisto (n. [[1942]]) * [[1972]]: [[Bohuslav Fuchs]], ĉeĥa arkitekto, [[urbanizado|urboplanisto]] (n. [[1895]]) * [[1974]]: [[Dani Suba]], rumania hungara ĵurnalisto, grafikisto (n. [[1911]]) * [[1980]]: [[Gábor Madaras]], rumania hungara populara kantisto (n. [[1918]]) * [[1981]]: [[András Vitályos]], rumania hungara kuracisto, fakverkisto (n. [[1901]]) * [[1998]]: [[László Podhradszky]], rumania hungara juristo, politikisto (n. [[1920]]) * [[2006]]: [[József Soltész]], rumania hungara-germana poeto, verkisto (n. [[1945]]) * [[2007]]: [[Josef Vinklář]], ĉeĥa aktoro (n. [[1930]]) * [[2008]]: [[Mauricio Kagel]], argentina-germana komponisto, [[libretisto]], reĝisoro (n. [[1931]]) * [[2009]]: [[Barbara Skarga]], pola profesorino de [[filozofio]] (n. [[1919]]) *[[2010]]: [[Walter Womacka]], germana pentristo kaj grafikisto * [[2012]]: [[Santiago Carrillo]], estro de la [[Hispana Komunista Partio]] (n. [[1915]]) * [[2013]]: [[Marcel Reich-Ranicki]], pola-germana literaturkritikisto (n. [[1920]]) * [[2020]]: [[John Turner]], [[ĉefministro de Kanado]] (n. [[1929]]) * [[2020]]: [[Ruth Bader Ginsburg]], membrino de la [[Supera Kortumo de Usono]] (n. [[1933]]) * [[2021]]: [[Mario Camus]], hispana kinreĝisoro kaj scenaristo (n. [[1935]]) *[[2022]]: [[Matthias Sagmeister]], aŭstra romkatolika animzorganto, instruisto kaj korusestro * [[2025]]: [[George Smoot]], usona astrofizikisto Nobelpremiita (n. [[1945]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Metodo el Olimpio]], itala [[episkopo]], [[Patroj de la Eklezio|Patro de la Eklezio]], martiro; [[Sankta Jozefo el Kupertino]], itala [[franciskanoj|franciskano]]; [[Stanisław Kostka]], pola nobelo, [[jezuitoj|jezuito]], sanktulo, patrono de [[Pollando]] * Internacia Tago de [[Geologo]] * [[Nacia tago]] en [[Ĉilio]], ''Fiestas Patria'', daŭrigata venontan tagon == Tagoj de [[semajno]] == La '''18-a de septembro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; {{Projektoj|wikinewscat=18-a de septembro}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]. [[Kategorio:18-a de septembro| ]] [[Kategorio:Septembro|18]] [[Kategorio:18-a tago de la monato|#09]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0918]] 8oitdsovg7madjngnyuqn1fnrwd168y 0 5316 9417291 9371223 2026-06-30T05:04:30Z Tirolischleioans 254019 /* Naskiĝoj */ 9417291 wikitext text/x-wiki {{KalendaroAprilo}} {{aprilo}} La '''22-a de aprilo''' estas la 112-a tago de la jaro (la 113-a en superjaroj) laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 253 tagoj restas. Je la 22-a de aprilo okazis, interalie: == Eventoj == * [[238]]: [[Balbino]] kaj [[Pupieno]] iĝis [[listo de romiaj imperiestroj|romiaj imperiestroj]] * [[1073]]: [[Gregorio la 7-a]] iĝis [[papo]] * [[1164]]: [[Paskalo la 3-a]] iĝis [[kontraŭpapo]] * [[1370]]: En [[Parizo]] [[Karlo la 5-a (Francio)|Karlo la 5-a]] komencis konstrui [[Bastille|Bastilon]] kiel parton de fortikaĵoj kontraŭ atakoj de [[angloj]] en la [[Centjara milito]] * [[1418]]: [[Koncilio de Konstanco]] finiĝis * [[1500]]: [[Portugaloj|Portugala]] navigisto [[Pedro Álvares Cabral]] kiel unua eŭropano malkovris [[Brazilo]]n * [[1509]]: [[Anglio]]: [[Henriko la 8-a (Anglio)|Henriko la 8-a]] entroniĝis * [[1529]]: [[Traktato de Zaragozo (1529)|Traktato de Zaragozo]]: hispana-portugala interkonsento pri disdivido de influ-zonoj en [[Orienta duonglobo]] - kompletigo de la [[traktato de Tordesillas]] el 1494 * [[1639]]: Papo [[Urbano la 8-a]] eldonis [[buleo (papo)|buleon]] aboligantan [[sklaveco]]n en [[Sudameriko]] * [[1676]]: [[Franca-Nederlanda milito]]: venko de la franca ŝiparo en la mara batalo apud Augusta * [[1709]]: [[Incendio]] detruis pli grandan parton de [[Bautzen]] * [[1710]]: [[Milito de hispana sukcedo]]: aŭstra-angla armeo komencis sieĝon de [[Douai]], defendatan de franca [[garnizono]] * [[1714]]: Subskribo de pola-turka pactraktato, kiu agnoskis la [[Traktato de Karlovic|Traktaton de Karlovic]] el 1699 * [[1794]]: Kadre de la [[Insurekcio de Kościuszko]] komenciĝis [[ribelo]] de [[Vilno]] * [[1809]]: [[Napoleonaj militoj]]: [[Batalo de Eckmühl]] finita - venko de franca-[[Bavario|bavara]]-[[Baden-Virtembergo|virtemberga]] armeo super la aŭstra en dutaga batalo apud [[Regensburg]] * [[1831]]: [[Novembra ribelo]] kontraŭ la [[Rusia Imperio]]: sensukcesa atako de [[poloj]] al [[Marijampolė]] * [[1838]]: Brita [[vaporŝipo]] ''SS Sirius'' gajnis unuan [[blua vimplo|bluan vimplon]]; ukraina poeto [[Taras Ŝevĉenko]] estis elaĉetita el [[servuteco]] * [[1863]]: [[Bahá'u'lláh]], la profeto fondinta [[Bahaa Kredo|Bahaan kredon]], ekdeklaris sian mision en la Ĝardeno de [[Ridván]] ([[Bagdado]], [[Irako]]) * [[1864]]: [[Usona Kongreso]] permesis kreadon de [[moneroj de usona dolaro|du-cenda monero]] - unua [[monero]] kun [[devizo]] "[[In God we trust|je Dio ni fidas]]" * [[1889]]: [[Usono]]: [[Oklahomaurbo (Oklahomo)|Oklahomaurbo]] fondiĝis * [[1897]]: Lingvaj regularoj de [[Kazimierz Badeni]] pri egalrajteco de la [[ĉeĥa]] kaj kaj la [[germana]], kiuj daŭre aplikiĝis ne nur en eksteraj sed ankaŭ en internaj oficejoj, ankaŭ estis eldonitaj por [[Moravio]] * [[1906]]: [[Ateno]]: neoficiala [[Inter-Olimpiko 1906|Inter-Olimpiko]] komenciĝis * [[1912]]: Unua numero de la [[bolŝevikoj|bolŝevika]] gazeto "[[Pravda (rusa gazeto)|Pravda]]" aperis, redaktita de [[Lenin]] * [[1912]]: En [[Hungario]] ekfunkciis la [[Kabineto Lukács]] * [[1915]]: [[Unua mondmilito]]: Germana armeo en la batalo de [[Ipro]] uzis [[kloro]]n kiel [[milito|milit]]-gason, unua apliko de [[iperito|ĥemia armilo]] kaŭzis morton per [[asfiksio]] de pluraj miloj - [[ĥemia milito|ĥemiaj militoj]] komenciĝis * [[1918]]: [[Unua mondmilito]]: Krimea grupo de Ukraina Popola Armeo, plenumanta sekretan ordonon de la registaro de [[Ukraina Popola Respubliko]], transprenis [[Ĝankojo]]n antaŭ germanaj trupoj por ekregi [[Krimeo]]n, kaj la 24-an de aprilo ankaŭ [[Simferopolo]]n * [[1919]]: [[Pola-bolŝevika milito|Soveta-Pola Milito]]: [[Józef Piłsudski]] post [[Vilno|Vilna]] ofensivo direktis [[federacio|federacian]] alvokon al loĝantoj de la estinta [[Grandduklando Litovio]] (fiaskis) * [[1920]]: [[Dua Pola Respubliko]]: dekrete de [[Józef Piłsudski]] en [[Varsovio]] estiĝis [[Muzeo de Pola Armeo]] * [[1930]]: En [[Londono]] [[Britio]], [[Usono]], [[Francio]] kaj [[Japanio]] subskribis [[Internacia traktato|internacian traktaton]] pri limigo de maraj armiloj, ĉefe de [[liniŝipo]]j * [[1931]]: [[Hispanio]]: en [[Madrido]] ekfunkciis [[Flughaveno Madrido-Baraĥo]]; [[Grekio]]: [[Muzeo Benaki]] estis inaŭgurita en [[Ateno]] * [[1940]]: [[Dua mondmilito]]: [[Janina Lewandowska]] kiel sola soldatino estis murdita en la [[masakro de Katin]]; [[Parizo]]: dum la 8-a kunsido de Supera Milita Konsilio de [[Aliancanoj]] unuafoje partoprenis [[pola ekzila registaro|reprezentanto de Pollando]], ĉefministro kaj generalo [[Władysław Sikorski|W. Sikorski]] * [[1941]]: rezulte de germana-itala interkonsento en [[Vieno]] okazis dispartigo de [[okupado|okupata]] [[Jugoslavio]], [[kroatoj|kroata]]-[[italoj|itala]] [[landlimo]] estiĝis - reĝo Petro la 1-a Karađorđević fuĝis en [[Jerusalemo]]n; sub germana premo senditaj al [[Italio]] parlamentanoj interkonsentis, ke la italaj-grekaj bataloj ĉesos sekvatage je la 21-a horo; [[Balkana kampanjo]]: britaj unuoj komencis nokte evakuiĝi de la [[istmo]] [[Termopiloj]] * [[1942]]: en [[Tria Regno]] [[Hermann Göring]] establis Centran Planad-Oficejon * [[1943]]: en [[Ĝenerala Gubernio]] germanoj komencis kontraŭ[[partizano|partizanan]] operacon sub kriptonomo "[[Pasko|Paska]] [[Beno]]"; [[Nord-Afrika kampanjo]]: brita 1-a Armeo komencis ataki direkte al [[Tunizo]]; brita registaro deklaris venĝon kaze de [[ĥemia milito]]; Aviado de Malproksima Agado nokte atakis [[Insterburg]]; [[Albert Hofmann]] verkis unuan raporton pri [[halucinogeno|halucinogenaj]] proprecoj de [[LSD]] * [[1944]]: [[Gestapo]] kaj ĝendarmoj pafmortigis en Przerośl (litove ''Prieraslis'') 11 personojn; grupo de [[Ukraina Ribela Armeo]] murdis en Chotylub ([[Lublinio]]) 11 personojn; [[Usona armeo]] alteriĝis sur [[Nov-Gvineo]] apud [[Jayapura|Hollandia]] kaj [[Aitape]]; Unua Aera Skadro de [[Jugoslavaj Partizanoj]] formiĝis apud [[Bengazi]] en [[Libio]] - ĝi konsistis el 16 [[ĉasaviadilo]]j "[[Spitfire]]"; Bomba Korpuso de [[brita aerarmeo|RAF]] atakis nokte [[Düsseldorf]] kaj [[Brunsviko]]n * [[1945]]: [[Winston Churchill|W. Churchill]] en [[telegramo]] al [[Stalin]] deklaris ke la tri [[mondpotenco]]j akceptis sovetan proponon trakti [[Curzon-linio]]n kiel polan-sovetan [[landlimo]]n, sed notis, ke persone li opinias ke [[Lvovo]] devus aparteni al Pollando; [[brita aerarmeo]] atakis [[Bremeno]]n; trupoj de usona 7-a armeo atingis nordan bordon de [[Danubo]], de la 3-a armeo okupis [[Amberg]], la 9-a armeo marŝante al malsupra [[Elbo (rivero)|Elbo]] akceptis kapitulacon de [[Lüchow (Wendland)|Lüchow]]; pola kaj soveta armeoj liberigis [[koncentrejo]]n [[Sachsenhausen]]; sovetunia 1-a belorusa fronto transiris [[Havel]] apud [[Hennigsdorf]], rompis nordokcidente la defendringon de [[Berlino]], kaj ties maldekstra alo ekregis [[Hoppegarten]] kaj [[Schönteichen]], 69-a armeo konkeris [[Fürstenwalde (Spree)|Fürstenwalde]]; la sovetunia 1-a ukraina fronto atingis sudon de Berlino apud [[Marienfelde]], la sovetunia 1-a ukraina fronto ekregis [[Opava]] en [[Ĉeĥio]]; Balkana Fronto: en [[Bosnio]] la jugoslavia armeo ekregis [[Banjaluko]]n; Itala Fronto: la usona armeo atingis [[Pado]]n apud [[San Benedetto Po|San Benedetto]]; [[Birmo]]: apud [[Ajejarvadio (rivero)|rivero Iravadio]] barata divizio okupis Yenankyaung kun kampoj de [[nafto]] * [[1947]]: Ministerio pri Ŝtatsekureco de [[Sovetunio]] ordonis kontraŭbatali subteran ukrainan liberigan movadon - komencis formiĝi specialaj spionbatalaj grupoj de [[NKVD]] imitantaj [[Ukraina Ribela Armeo|Ukrainan Ribelan Armeon]] kaj [[Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj|Organizaĵon de Ukrainaj Naciistoj]] * [[1948]]: [[Enlanda Milito dum la Mandato Palestino]]: juda kvazaŭarmea organizaĵo [[Haganah]] konkeris [[Ĥajfo]]n de [[Araba Liberiga Armeo]] * [[1950]]: Post [[ĉerko|elĉerkigo]] de la mortinta [[monaĥo]] de [[maronita eklezio]] [[Ŝarbel Maĥluf]], montriĝis ke la korpo estas kvazaŭ viva * [[1953]]: [[Parizo]]: premiero de la franca-itala filmo [[Le Salaire de la peur (filmo)|''La salajro de la timo'']] * [[1960]]: 35 personoj pereis en [[katastrofo]] de belga aviadilo C-54 en [[Belga Kongo]] * [[1964]]: [[Tanzanio]] kreiĝis per kunligo de du [[kolonio]]j: [[Tanganjiko]] kaj [[Zanzibaro]] * [[1969]]: [[Niĝeria Enlanda Milito]]: niĝerianaj trupoj konkeris Umuahia (ĉefurbo de [[Ŝtato Abia]]) * [[1970]]: En [[Usono]] unuan fojon oni festis [[Tera Tago|Teran Tagon]] * [[1973]]: [[Pollando]]: en Nowa Huta (nun kvartalo de [[Krakovo]]) oni inaŭguris monumenton al [[Lenin]] * [[1977]]: [[Ŝimon Peres]] iĝis ĉefministro de Israelo * [[1978]]: La 23-a [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1978|Eŭrovido-Kantokonkurso]] okazis en [[Parizo]] * [[1981]]: [[Dua Pola Respubliko]]: oni enkondukis [[militekonomio|militekonomian]] kontrolan distribuon de [[butero]], [[faruno]], [[rizo]] kaj [[grio]] (komencita de [[sukero]] julie 1976 kaj plivastigata ĝis 1986) * [[1982]]: [[Milita stato en Pollando]]: Provizora Kunordiga Komisiono de [[Solidareco (Pollando)|''Solidareco'']] fondiĝis, eniris ĝin gvidantoj de regionaj filioj - la plej granda [[konspiro|konspira]] postmilita organizaĵo * [[1983]]: Germana semajna revuo "[[Stern]]" komencis publikigi [[taglibro]]n de [[Hitler]] * [[1985]]: [[Pollando]]: [[Suverena kortumo|Supera kortumo]] validigis verdikton kontraŭ murdintoj de pastro [[Jerzy Popiełuszko]], kapelano de [[Solidareco (Pollando)|Solidareco]] * [[1986]]: En Vojevodia Juĝejo en [[Varsovio]] finiĝis la dua proceso kontraŭ gvidantaro de [[Konfederacio de Sendependa Pollando]] per verdikto de malliberigoj - [[Leszek Moczulski]] estis kondamnita al 4 jaroj de mallibero, aliaj kvar po 2,5 kaj 2 jaroj * [[1989]]: [[Hungario|Hungara]] Ligo de Junaj [[Komunisto]]j malfondiĝis * [[1992]]: [[Meksiko]]: serio de [[eksplodo]]j okazis en [[Gvadalaharo]] pro [[benzino]] enfluinta [[kloako (kanalo)|kloakojn]] - 206 personoj pereis, ĉirkaŭ 500 vundiĝis kaj 15 mil perdis tegmenton super la kapo * [[1993]]: Ĉina Nacia Kosma Administrejo, estranta [[Ĉina kosmoesplorado|ĉinan kosmoesploradon]], fondiĝis * [[1998]]: [[Eŭropaj regionoj|Eŭroregiono]] [[Teŝinio]] fondiĝis ĉe la pola-ĉeĥa [[landlimo]] * [[1999]]: [[Bombado de NATO super Jugoslavio]]: [[NATO]]-aviadiloj atakis domon de jugoslavia prezidento [[Slobodan Miloŝeviĉ]] kaj serban televidcentron en [[Beogrado]] mortigante 15 homojn * [[2001]]: Premiero de la usona [[animacia filmo]] ''[[Shrek]]'' * [[2004]]: [[Mordechai Vanunu]], kondamnita al 18-jara mallibero pro malkaŝo de [[atombombo]] posedata de [[Israelo]], estis 5 monatojn pli frue kondiĉe liberigita * [[2006]]: [[Venezuelo]] oficiale eksiĝis de [[Anda komunumo]] * [[2009]]: [[Afrika Nacia Kongreso]] gajnis parlamentan balotadon en [[Sud-Afriko]] * [[2010]]: Unua [[kosmosondilo|kosma misio]] de la usona senskipa [[kosmopramo]] [[Boeing X-37]] komenciĝis * [[2012]]: [[Prezidanta baloto de 2012 en Francio|Prezidanta baloto en Francio]]: unua provo gajnita de [[François Hollande]] * [[2013]]: [[Reĝa Kanada Rajda Polico]] arestis kaj akuzis du virojn pro intrigo rilate al priservo de [[trajno]] en [[Toronto]], kiu estis apogata de [[Alkaido]] * [[2016]]: [[Pariza Klimatkonferenco de la Unuiĝintaj Nacioj de 2015|Pariza interkonsento]] por kontraŭbatali [[tutmonda varmiĝo|tutmondan varmiĝon]] subskribita * [[2020]]: [[Kronvirusa pandemio de 2019-2020|Kronvirusa pandemio]]: polaj [[armeo|armeaj]] [[kuracisto]]j ekspediciis al [[Slovenio]] kun helpo kaj interŝanĝo de [[informo]]j en [[Ljubljano]] kaj [[Mariboro]] * [[2022]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: [[Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj]] suspendis la observantan statuson de [[Rusio]]; [[Israelo]] unuafoje kadre de [[humanitara helpo]] liveros al civiluloj en Ukrainio [[holmo]]jn kaj [[Kuglorezista veŝto|kuglorezistajn veŝtojn]] * [[2023]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: [[prezidanto de Ukrainio]] subskribis leĝon pri malpermeso uzi simbolojn kaj nomojn ligitajn al Rusio; Ukrainio [[sankcio|sankciigis]] 40 [[fizika persono|fizikajn personojn]] kaj 382 [[jura personeco|jurajn personojn]]; [[Latvio]] transdonas al [[Ukrainio]] ĉiujn siajn MANPAD Stinger; post erare ĵetita [[pafaĵo]] fare de rusia [[piloto]] oni evakuis el la centro de [[Belgorodo]] 3 000 personojn; [[Japanio]] transdonis 471 mln da dolaroj por rekonstruo de Ukrainio == Naskiĝoj == * [[1451]]: [[Izabela la 1-a (Kastilio)|Izabela la 1-a]], reĝino de Kastilio (m. [[1504]]) * [[1610]]: [[Aleksandro la 8-a]], papo (m. [[1691]]) * [[1638]]: [[Carlo Fontana]], itala arkitekto kaj skulptisto (m. [[1714]]) * [[1658]]: [[Giuseppe Torelli]], itala komponisto kaj violonisto (m. [[1709]]) * [[1707]]: [[Henry Fielding]], angla verkisto; enestanta en ''[[Angla antologio]]'' (m. [[1754]]) * [[1724]]: [[Immanuel Kant]], germana filozofo, profesoro pri logiko kaj [[metafiziko]] (m. [[1804]]) * [[1743]]: [[Johann Christian Lossius]], germana filozofo (m. [[1813]]) * [[1752]]: [[Georg Joachim Göschen]], germana eldonisto (m. [[1828]]) * [[1766]]: [[Madame de Staël]], svisa-franca verkistino kaj filozofino (m. [[1817]]) * [[1781]]: [[José Madrazo]], hispana pentristo kaj [[gravurado|gravuristo]] (m. [[1859]]) * [[1788]]: [[Pierre Joseph Pelletier]], franca naturalisto, ĥemiisto kaj apotekisto (m. [[1842]]) * [[1810]]: [[Ludwig Braunfels]], germana juristo kaj tradukisto (m. [[1885]]) * [[1819]]: [[Friedrich von Bodenstedt]], germana verkisto, tradukisto kaj teatrestro (m. [[1892]]) * [[1830]]: [[Emily Davies]], angla aktivulino por [[virinaj rajtoj]] (m. [[1921]]) * [[1847]]: [[Vladimir Aleksandroviĉ (Grandduko de Rusio)|Vladimir Aleksandroviĉ]], grandduko de Rusio (m. [[1909]]) * [[1852]]: [[Vilhelmo la 4-a (Luksemburgo)|Vilhelmo la 4-a]], grandduko de [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]] (m. [[1912]]) * [[1854]]: [[Henri La Fontaine]], belga Nobelpremiita juristo kaj politikisto, direktoro de [[Internacia Oficejo de la Paco]] (m. [[1943]]) * [[1859]]: [[Friedrich Marx]], germana klasika filologo (m. [[1941]]) * [[1861]]: [[István Tisza]], ĉefministro de Hungario (m. [[1918]]) * [[1870]]: [[Lenin]], soveta politikisto, revoluciulo, gvidanto de la [[Oktobra Revolucio]] kaj de la [[Komunista Partio de Sovetunio]] (m. [[1924]]) * [[1873]]: [[Luigi Lucheni]], itala [[anarkiismo|anarkiisto]], murdisto de [[Elizabeto de Aŭstrio-Hungario]] (m. [[1910]]) * [[1876]]: [[Róbert Bárány]], aŭstra kuracisto, Nobelpremiita [[otorinolaringologo]] (m. [[1936]]) * [[1882]]: [[Dénes Bogáts]], rumanihungara historiisto kaj lingvisto (m. [[1949]]) * [[1889]]: [[Ludwig Renn]], germana komunisto, [[esperantisto]], verkisto, kuniniciatinto de la [[Internacia Asocio de Revoluciaj Esperantaj Verkistoj]] (m. [[1979]]) * [[1890]]: [[Oszkár Szomory]], rumania hungara ĵurnalisto (m. [[1979]]) * [[1898]]: [[József Fodor]], hungara poeto, verkisto, ĵurnalisto, tradukisto (m. [[1973]]) * [[1899]]: [[Vladimir Nabokov]], sovetia, rusa verkisto (m. [[1977]]) * [[1904]]: [[Robert Oppenheimer]], usona fizikisto, scienca gvidanto de [[projekto Manhattan]] (m. [[1967]]) * [[1908]]: [[Károly Aszlányi]], hungara verkisto, poeto (m. [[1938]]) * [[1908]]: [[Janina Lewandowska]], pola kantistino kaj [[aviado|aviadistino]] (m. [[1940]]) * [[1909]]: [[Rita Levi-Montalcini]], itala Nobelpremiita kuracistino, [[embriologio|embriologo]] kaj [[neŭrologio|neŭrologo]] (m. [[2012]]) * [[1912]]: [[Kathleen Ferrier]], angla kantistino kaj pianistino ([[aldo]], [[kontraldo]]) (m. [[1953]]) * [[1916]]: [[Yehudi Menuhin]], usona [[virtuozo]] de [[violono]] kaj dirigento (m. [[1999]]) * [[1916]]: [[Ernő Schannen]], hungara arkitekto kaj tradukisto (n. [[1853]]) * [[1922]]: [[Charles Mingus]], usona ĵazmuzikisto, [[kontrabasisto]], komponisto, kontraŭ[[rasismo|rasisma]] aktivulo (m. [[1979]]) * [[1923]]: [[Marcella Selmeczi]], rumania hungara verkistino kaj muzikpedagogino (m. [[2015]]) * [[1923]]: [[Aaron Spelling]], usona televida produktoro (m. [[2006]]) * [[1929]]: [[Guillermo Cabrera Infante]], kuba verkisto, filma kritikisto (m. [[2005]]) *[[1929]]: [[Wolfgang Hädecke]], germana verkisto kaj instruisto * [[1930]]: [[Attila Pálfalvi]], rumania hungara inĝeniero pri mekaniko, vortaristo, lernolibroverkisto (m. [[2023]]) * [[1937]]: [[Jack Nicholson]], usona aktoro * [[1938]]: [[Isej Mijake]] (''Issey Miyake''), japana mododesegnisto (m. [[2022]]) * [[1940]]: [[Jenő Pay]], rumania hungara inĝeniero, inventisto kaj fakverkisto * [[1943]]: [[Louise Glück]], usona poetino Nobelpremiita (m. [[2023]]) * [[1944]]: [[Steve Fossett]], usona [[milionulo]] kaj [[vojaĝisto]] (m. [[2007]]) * [[1944]]: [[Joshua Rifkin]], usona [[muzikscienco|muziksciencisto]], pianisto kaj komponisto * [[1948]]: [[George Abela]], prezidento de [[Malto]] * [[1951]]: [[Olga Szilágyi]], rumania hungara [[Pupteatro|pupaktorino]] * [[1967]]: [[Cécile Nowak]], franca [[ĵudo|ĵudistino]], mondĉampionino * [[1957]]: [[Donald Tusk]], ĉefministro de Pollando, [[prezidanto de la Eŭropa Konsilio]] * [[1971]]: [[Anŭar al-Aŭlaki]], usona-jemena radikala [[islamismo|islamisto]] kaj [[imamo]], gvidanto de la [[Alkaido]] de [[Arabio]], murdita (m. [[2011]]) * [[1972]]: [[Anna Falchi]], itala aktorino * [[1986]]: [[Amber Heard]], usona aktorino kaj [[manekeno (homo)|manekeno]] == Mortoj == * [[296]]: [[Papo Kaio|Kaio]], papo, sanktulo * [[536]]: [[Agapeto la 1-a]], papo, sanktulo * [[1587]]: [[Matthias Colerus]], germana juristo, profesoro (n. ĉirkaŭ [[1530]]) * [[1672]]: [[Georg Stiernhielm]], sveda juristo, matematikisto, lingvisto kaj poeto (n. [[1598]]) * [[1756]]: [[Mihály Cserei]], hungara historiverkisto (n. [[1658]]) * [[1758]]: [[Antoine de Jussieu]], franca [[botanikisto]] kaj natursciencisto (n. [[1686]]) * [[1776]]: [[Johann Adolf Scheibe]], germana komponisto (n. [[1708]]) * [[1778]]: [[James Hargreaves]], angla inĝeniero kaj inventisto pri mekanizado de [[ŝpinado]] (n. ĉirkaŭ [[1720]]) * [[1782]]: [[Josef Seger]], ĉeĥa komponisto, violonisto kaj orgenisto (n. [[1716]]) * [[1806]]: [[Pierre-Charles Villeneuve]], franca ŝipoficiro dum [[Napoleonaj militoj]] (n. [[1763]]) * [[1833]]: [[Richard Trevithick]], brita inĝeniero, [[inventisto|inventinto]] de [[fiksa vapormotoro]], mekanikisto, konstruisto (n. [[1771]]) * [[1879]]: [[August Köhler]], germana pedagogo (n. [[1821]]) * [[1888]]: [[Gustav Kühne]], germana verkisto, poeto, filozofo (n. [[1806]]) * [[1892]]: [[Édouard Lalo]], franca komponisto (n. [[1823]]) * [[1894]]: [[Jukundián Simon]], hungara franciskano, komponisto (n. [[1813]]) * [[1900]]: [[Otto Minkert]], germana arĥitekto (n. [[1845]]) * [[1904]]: [[Albert Grün]], germana instruisto, verkisto kaj revoluciulo (n. [[1822]]) * [[1922]]: [[Michael Collins (politikisto)|Michael Collins]], irlanda patrioto, fondinto kaj gvidanto de [[IRA (Irlando)|IRA]] (n. [[1890]]) * [[1930]]: [[Jeppe Aakjær]], dana verkisto kaj poeto (n. [[1866]]) * [[1933]]: [[Henry Royce]], angla pioniro de [[aŭtomobilo|aŭtomobila]] produktado (n. [[1863]]) * [[1940]]: [[Janina Lewandowska]], pola kantistino, [[aviado|aviada]] kaj [[glisilo|glisila]] [[piloto]], [[paraŝuto|paraŝutistino]] (n. [[1908]]) * [[1945]]: [[Käthe Kollwitz]], germana grafikistino kaj skulptistino (n. [[1867]]) * [[1947]]: [[Liu Ren]], ĉina esperantisto, edzo de [[Verda Majo]] (n. nekonata) * [[1953]]: [[Jan Czochralski]], pola profesoro pri [[ĥemio]], [[Metalo (fiziko)|metalsciencisto]], inventinto de ricev-[[procedo de Czochralski|procedo]] de unuopaj [[kristalo]]j (n. [[1885]]) * [[1954]]: [[Adolf Lanz]], aŭstra monaĥo, publicisto, ĵurnalisto kaj [[rasismo|ras]]-ideologo (n. [[1874]]) * [[1965]]: [[Sándor Grosz]], rumania hungara sportĵurnalisto (n. [[1908]]) * [[1973]]: [[László Gyöngyi]], hungara ĵurnalisto kaj tradukisto (n. [[1891]]) * [[1977]]: [[Sinha Laksmiswar]], barata instruisto pri [[slojdo]], [[disĉiplo]] kaj amiko de [[Rabindranath Tagore|Tagore]], esperantlingva prelegvojaĝanto en [[Svedio]], [[Estonio]], [[Latvio]] kaj [[Pollando]], kunfondinto de [[Bengalio|Bengala]] Esperanto-Instituto, iniciatinto de [[Serio Oriento-Okcidento]] (n. [[1905]]) * [[1980]]: [[Jan Liwacz]], pola majstro de artisma [[forĝisto|forĝado]], kiu kiel enprizonigito faris en koncentrejo [[Aŭŝvico]] i.a. superenirejan surskribon ''[[Arbeit macht frei]]'', [[zodiako]]n kaj postmilite figuron de [[Sankta Triunuo]] (n. [[1898]]) * [[1983]]: [[Earl Hines]], usona ĵaz-muzikisto kaj [[bandestro]] (n. [[1903]]) * [[1984]]: [[Ansel Adams]], usona fotisto kaj verkisto (n. [[1902]]) * [[1986]]: [[Mircea Eliade]], rumana religiosciencisto, [[hindologio|hindologo]], filozofo de kulturo, verkisto. [[1907]]) * [[1988]]: [[Mária Borbála Bocz]], rumania hungara pentristino (n. [[1955]]) * [[1989]]: [[György Kulin]], hungara astronomo, verkisto de [[sciencfikcio]] (n. [[1905]]) * [[1989]]: [[Emilio Segrè]], itala Nobelpremiita fizikisto (n. [[1905]]) * [[1993]]: [[Ivan ŜIVAROV|Ivan Ŝivarov]], bulgara esperantisto, kursgvidinto, redaktoro de dulingva informbulteno, honora membro de [[Bulgara Esperanto-Asocio]], aŭtoro de artikoloj kaj de libreto ''Mia trezorejo'' (n. [[1901]]) * [[1994]]: [[Lídia Agricola]], hungara pentristino (n. [[1914]]) * [[1994]]: [[Richard Nixon]], prezidento de Usono (n. [[1913]]) * [[1998]]: [[Régine Pernoud]], franca arkivistino kaj historiistino * [[2000]]: [[Jeannine Vincent]], franca esperantistino, kontribuinta al [[Kastelo Greziljono]], vicprezidantino de [[Espéranto-France]], membrino de [[Societo Zamenhof]] (n. [[1922]]) * [[2002]]: [[Linda Lovelace]], usona aktorino de [[pornografio|pornografiaj]] filmoj kaj poste kontraŭpornografia movadulino (n. [[1949]]) * [[2002]]: [[Elisabeth Klünder]], pola-germana [[esperantistino]], psikologino, konata de la agado en [[PSEK]] kaj [[Printempa Semajno Internacia]] (n. [[1954]]) * [[2004]]: [[Natasza Czarmińska]], pola kantistino, poetino, reĝisorino de [[dokumenta filmo|dokumentaj filmoj]], [[numerologio|numerologo]] (n. [[1950]]) * [[2005]]: [[Erika Fuchs]], germana tradukistino (n. [[1906]]) * [[2020]]: [[Hu Guozhu]], ĉina verkisto, tradukisto kaj esperantisto, redaktoro de "[[Penseo]]", membro de UEA kaj de la [[Akademio Literatura de Esperanto]], honora komitatano de [[Ĉina Esperanto-Ligo]], tradukinto de ''La strangaĵoj de Liaozhai'' de [[Pu Songling]] (n. [[1938]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia kalendaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Agapeto la 1-a]], papo; [[Maria Gabriella Sagheddu]], itala [[trapistoj|trapistino]], beatulino (en pola [[eklezio]]); [[Papo Kaio]] * [[Terotago]] == Tagoj de [[semajno]] == La '''22-a de aprilo''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; {{projektoj}} * [[Merkredo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]. [[Kategorio:22-a de aprilo| ]] [[Kategorio:Aprilo|22]] [[Kategorio:22-a tago de la monato|#04]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0422]] 1pxqgjr0i30i8udbdlk4srhr6newaol 0 5335 9416945 9235232 2026-06-29T13:25:42Z Tirolischleioans 254019 /* Naskiĝoj */ 9416945 wikitext text/x-wiki {{KalendaroNovembro}} {{novembro}} La '''23-a de novembro''' estas la 327-a tago de la jaro (la 328-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 38 tagoj restas. Je la 23-a de novembro okazis, interalie: == Eventoj == * [[176]]: armeo de la romia imperiestro [[Marko Aŭrelio]] venkis [[ĝermanoj]]n kaj [[sarmatoj]]n * [[955]]: [[Edwy]] iĝis reĝo de Anglio * [[1174]]: [[Saladino]] konkeris [[Damasko]]n kaj enkorpigis ĝin sub [[Ajubidoj]] * [[1248]]: [[Rekonkero]]: kastilia reĝo [[Ferdinando la 3-a (Kastilio)|Ferdinando la 3-a]] liberigis [[Sevilo]]n de la islama regado * [[1471]]: [[Niccolò Tron]] iĝis doĝo de [[Venecia Respubliko]] * [[1499]]: Oni pendumis [[flandroj|flandron]] [[Perkin Warbeck]], pretendanton al trono de Anglio * [[1620]]: [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]] abolis validecon de la moŝta letero de [[Rudolfo la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Rudolfo la 2-a]] pri libereco de [[konfesio]]j en [[Ĉeĥio]] kaj [[Silezio]] * [[1627]]: [[Jezuitoj|Jezuita Ordeno]] fondis [[gimnazio]]n en [[Rijeko]] * [[1629]]: [[Svedoj]] eniris al [[Klaipėda]] kaj konkeris preskaŭ la tutan [[Kurona duoninsulo|Kuronan duoninsulon]] * [[1636]]: [[Litovio]]: [[privilegio]] krei [[luteranismo|luterana]]n [[paroĥejo]]n atribuita al [[Biržai]] * [[1644]]: Angla verkisto kaj poeto [[John Milton]] publikigis traktaton kontraŭ [[cenzuro]] de presataj verkoj ''[[Areopagitica]]'' * [[1700]]: [[Klemento la 11-a]] iĝis papo * [[1708]]: [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] [[anatemo|anatemis]] hetmanon [[Ivan Mazepa]] * [[1733]]: Afrikaj [[sklaveco|sklavoj]] de [[Akanoj|Akwamu]] kaj [[Usonaj Virgulininsuloj|Virgulininsuloj]] ribelis kontraŭ [[danoj]] - unu el la plej longaj [[ribelo]]j en [[Ameriko]] * [[1789]]: [[Usono]]: [[Danktago]] establita kiel nacia festo * [[1791]]: Malkovro de [[Insuloj Snares / Tini Heke|Insuloj Snares]], kie vivas [[endemio|endemia]] [[forta pingveno]] * [[1793]]: Pola [[Sejmo (Pollando)|Sejmo]] de [[Grodno]] finis sian kunsidon - la lasta en la [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj]], kunvokita kaj aganta sub [[teroro]] de [[caro|caraj]] regopovoj * [[1808]]: [[Milito de Hispana Sendependiĝo]]: [[Unua Imperio (Francio)|Napoleona Francio]] venkis Hispanion en la [[batalo de Tudela]] * [[1831]]: En [[Sankt-Peterburgo]] estis inaŭgurita [[Rumjancev-muzeo]] * [[1847]]: [[kulmino|Kulmine]] de iliria movado la [[kroata lingvo]] oficialiĝis en [[Kroatio]] - dum kunsido de Kroata Parlamento, [[Ivan Kukuljević Sakcinski]] avertis pri la neceso enkonduki la [[oficiala lingvo|oficialan lingvon]] en publikaj servoj * [[1852]]: En [[Anglio]] aperis unuaj [[poŝtkesto]]j * [[1863]]: [[Usona Enlanda Milito]]: la 3-a batalo de [[Chattanooga (Tenesio)|Chattanooga]] komenciĝis * [[1867]]: Germana astronomo [[Karl Theodor Robert Luther]] malkovris asteroidon [[95 Aretuzo|Aretuzo]] * [[1889]]: [[San Francisco (Kalifornio)|San Francisco]]: oni instalis unuan [[Diskogurdo|diskogurdon]] en Palais Royale Saloon * [[1890]]: [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]] ekhavis novan dinastion (sendependan de la [[Nederlando|nederlanda]]) - kun la morto de reĝo [[Vilhelmo la 3-a (Nederlando)|Vilhelmo la 3-a]] la [[persona unio]] finiĝis * [[1890]]: [[Vilhelmina (Nederlando)|Vilhelmina]] iĝis reĝino de Nederlando * [[1891]]: [[Floriano Peixoto]] iĝis dua prezidento de Brazilo - [[Deodoro da Fonseca]] devigita rezigni prezidentecon - unuafoja [[Mararmea ribelo]] * [[1892]]: Franca astronomo [[Auguste Charlois]] malkovris asteroidon [[345 Tercidino|Tercidino]] * [[1897]]: [[Auguste Charlois]] malkovris [[429 Lotizo|Lotizon]] en la [[asteroida zono]] * [[1906]]: En [[Vilno]] aperis semajnrevuo en la [[belorusa lingvo]] "Naŝa Niva" kiel semajna soci-politika, scienc-eduka kaj literatur-arta gazeto de la nacia reviviĝo * [[1911]]: En franca semajnrevuo ''L'Oeuvre'' oni publikigis amleterojn inter [[Marie Curie]] kaj [[Paul Langevin]] * [[1914]]: [[Unua Mondmilito]]: Sur [[montpasejo]] en [[Beskidoj]] pola majoro [[Edward Rydz-Śmigły]] atakis rusan taĉmenton akirante pli ol 80 [[militkaptito]]jn * [[1916]]: [[Unua Mondmilito]]: [[Grekio]] deklaris militon al la [[Germana Regno]] kaj [[Rumanio]] * [[1917]]: [[Bolŝevikoj]] kreis [[revolucio|Revolucia]]n Kampan [[Stabo]]n por Batalo kun [[Kontraŭrevolucio]] * [[1918]]: [[Dua Pola Respubliko]]: tagon post nomumo al [[ŝtatestro]], [[Józef Piłsudski|J. Piłsudski]] dekretis 8-horan [[labortago]]n; [[Ignacy Jan Paderewski|I. Paderewski]] ekvojaĝis al Pollando * [[1918]]: [[Armitaj fortoj]] de [[Litovio]] kreiĝis * [[1920]]: "Lernejo de [[Saĝo|Saĝeco]]" malfermiĝis en la germana urbo [[Darmstadt]] por krei novan homon - ĝia fondinto estas fama verkisto kaj filozofo [[grafo]] Herman Keyseling * [[1923]]: En la [[Germana Regno]] oni malpermesis agadon de la [[komunismo|komunistaj]] kaj [[Socialdemokratio|socialdemokrataj]] partioj * [[1924]]: "[[The New York Times]]" publikigis [[pruvo]]n de [[Edwin Hubble]], kiu konstatis, ke [[Andromeda galaksio|Andromeda Nebulozo]], pli frue konsiderata parto de [[Lakta Vojo]], estas fakte alia [[galaksio]] * [[1932]]: Regno [[Sauda Arabio]] estis formita per kunfando de la reĝlandoj [[Naĝdo]] kaj [[Heĝazo]] * [[1937]]: [[Bulgario]]: en [[altmontaro]] [[Pirin]] frakasis aviadilo ''Douglas DC-2'' de [[Polskie Linie Lotnicze LOT|Polaj Aviadilaj Linioj]] - pereis ĉiuj 6 personoj * [[1938]]: [[Karpata Ukrainio]] gajnis [[aŭtonomio]]n de la [[Dua respubliko de Ĉeĥoslovakio]]; [[Adolf Hitler]] trudis 20-procentan [[imposto]]n al [[judoj]] kun posedaĵo valora pli ol 5000 [[germana marko|markojn]] * [[1939]]: [[Germana okupado de Pollando]]: en [[Varsovio]] [[ĉefepiskopo]] Lade transprenis superregadon de [[ortodoksa eklezio]] en [[Ĝenerala Gubernio]]; [[Norda Atlantiko]]: brita helpa [[Krozoŝipo (armea)|krozŝipo]] HMS "Ravalpindi" estis sinkigita de du germanaj [[kirasŝipo]]j - 279 skipanoj pereis * [[1940]]: El enketa malliberejo [[Pawiak]] al [[koncentrejo]] en [[Aŭŝvico]] alvenis transporto de 300 personoj; [[Rumanio]] aliĝis al la Pakto de Triopo ([[Germanio]], [[Italio]], [[Japanio]]) * [[1941]]: al taĉmentoj de Unua Pola Korpuso en [[Skotlando]] alvenis unua grupo de jugoslaviaj volontuloj * [[1942]]: [[Operaco Reinhardt]]: en [[geto]] de Bracław (jide בראָסלעוו, Broslev, en [[Vinica provinco]]) germana polico [[pafekzekutado|pafekzekutis]] ĉirkaŭ 1500 judojn; [[Batalo ĉe Stalingrado]]: soveta soldataro kadre de la [[operaco Urano]] ĉirkaŭis la 6-an armeon de [[Friedrich Paulus]] kune kun 9 500 [[rumanoj]] kaj 20 300 helpajn soldatojn, entute 260-270 mil soldatoj, kiuj kapitulacis la 2-an de februaro 1943 * [[1943]]: [[Władysław Gomułka|W. Gomułka]] iĝis la unua sekretario de la Pola Laborista Partio; [[Pacifika Fronto]]: bataloj de Tarawa kaj Makin ([[Gilbertoj]], nuna [[Kiribato]]) - venko de [[Usono]] kontraŭ [[Japanio]]; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: en [[Polesio]] sovetiaj trupoj ekregis Brahin ([[Homela regiono]]) * [[1944]]: [[Pola Komitato de Nacia Liberigo]] dekretis pri teritoria memregado; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: en [[Alzaco]] franca [[Forces françaises libres|libera armeo]] atingis kaj liberigis [[Strasburgo]]n; Itala Fronto: germana 10-a armeo retiriĝis malantaŭ la rivero Lamone; [[Hungario]]: ĉefministro [[Béla Imrédy]] estis mortkondamnita; [[Nord-Makedonio]]: [[nacia biblioteko]] fondita en [[Skopjo]] * [[1946]]: Per pripafo de [[Hajfongo]] fare de [[Franca Mararmeo]] 6000 civiluloj mortis - komenco de la [[Unua Hindoĉina Milito]] * [[1948]]: Kadre de la unua [[Israelo|israela]]-[[araboj|araba]] milito komenciĝis sukcesa operaco kontraŭ [[Egiptio|egipta]] armeo en nord-orienta parto de la dezerto [[Negevo]] * [[1951]]: [[Rudolf Slánský]], sekretario de la [[Centra Komitato]] de la [[Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio]], estis arestita kaj akuzita je [[ŝtatperfido]] * [[1955]]: [[Aŭstralio]] transprenis superregadon de [[Kokosinsuloj]] * [[1956]]: Hungara registaro sciigis ke [[Imre Nagy]] kaj liaj kolegoj forlasis jugoslavan ambasadon kaj foriris al [[Rumanio]] laŭ sia propra peto * [[1959]]: [[Flago de Niĝero]] oficialiĝis; [[Charles de Gaulle]] skizis sian vizion pri "[[Eŭropo]] de [[Atlantiko]] ĝis [[Uralo]]" * [[1963]]: Premiero de la brita televida serio [[Doctor Who|''Doktoro Kiu'']] * [[1966]]: Sur [[Vavelo]] okazis scienca konferenco dediĉita al la [[Jarmilo]] de Pola [[Ŝtato]] * [[1971]]: [[Ĉina Popola Respubliko]] iĝis konstanta membroŝtato de la [[Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj]] prenante mandaton de [[Tajvano]]; [[Pola Popola Respubliko]]: la Konsilio de Ministroj nuligis voĉdonojn de la [[Provizora Registaro de Nacia Unueco]] de la 26-a de septembro 1946, kiuj senigis je pola civitaneco 76 [[oficiro]]jn de la [[Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento]] * [[1972]]: Lasta startoprovo de la soveta luna [[porta raketo]] [[N1]] * [[1974]]: En [[Vladivostoko]] komenciĝis dutaga renkontiĝo de gvidanto de Sovetunio [[Leonid Breĵnev]] kun usona prezidento [[Gerald Ford]]; [[Etiopio]]: pafmortigo de 59 membroj de la registaro de [[Haile Selasie la 1-a|Haile Selasie]] laŭ ordono de [[Mengistu Haile Mariam]], enkondukanto de [[marksismo]]-[[leninismo]] * [[1981]]: Privata [[komerco]] iĝis permesebla en [[Ĉinio]] * [[1989]]: [[Pollando]]: [[Sejmo (Pollando)|Pola Sejmo]] malfondis la Oficejon pri [[Konfesio]]j kaj volontulan [[milico]]n * [[1993]]: [[Moldavio]] enkondukis [[moldava leo|moldavan leon]] kiel sian nacian [[valuto]]n; unua [[slovenoj|slovena]] [[retpaĝo]] estis starigita de teamo el la Instituto "[[Jožef Stefan]]" * [[1994]]: [[Barato]]: ne malpli ol 111 personoj pereis, piedpremitaj rezulte de [[paniko]] post atako de [[polico]] kontraŭ manifestantoj en [[Nagpur]] ([[Maharaŝtro]]) * [[1995]]: [[Benjamin Mkapa]] iĝis prezidento de [[Tanzanio]] * [[1996]]: Pasaĝera aviadilo apartenanta al [[Ethiopian Airlines]] estis forkaptita - pro manko de brulaĵo ĝi surakviĝis apud [[Komoroj]] sur [[Hinda Oceano]], 123 homoj mortis, 50 saviĝis * [[2000]]: Malkovro de 6 el 69 [[naturaj satelitoj de Jupitero|lunoj de Jupitero]]: [[Erinomo (luno)|Erinomo]], [[Harpaliko (luno)|Harpaliko]], [[Isono (luno)|Isono]], [[Jokasto (luno)|Jokasto]], [[Kaliko (luno)|Kaliko]], [[Praksidiko (luno)|Praksidiko]]; Restaĵoj de [[Nicolae Rădescu]], ĉefministro de [[Rumanio]], estis repatrujigitaj * [[2002]]: Tagmeze oni translokigis [[Pollingva vikipedio|pollingvan vikipedion]] en [[servilo]]n kun nova versio de [[programaro]] (de [[perl]] al [[PHP]]) * [[2003]]: [[Revolucio de la rozoj]]: rezulte de amasaj protestoj eksiĝis kartvela prezidanto [[Eduard Ŝevardnadze]]; plena [[suna eklipso]] videbla en [[Antarkto]], [[Aŭstralio]], [[Nov-Zelando]] kaj [[Sudameriko]] * [[2004]]: [[Katedralo de Tbiliso]], la plej granda religia konstruaĵo en [[Kartvelio]], estis konsekrita - unu el la plej grandaj [[ortodoksismo|ortodoksaj]] [[katedralo]]j en la mondo; usona kompanio [[Blizzard Entertainment]] lanĉis interretan [[rolludo|rolan]] [[videoludo]]n [[World of Warcraft]] * [[2006]]: En [[malsanulejo]] de [[Londono]] mortis [[veneno|venenigita]] de [[polonio]] 210 [[Aleksandr Litvinenko]], estinta [[subkolonelo]] de [[KGB]] kaj [[FSB]], kritikanto de [[Vladimir Putin]] * [[2008]]: [[landlimo|Landlime]] de [[Kartvelio]] kaj [[Sud-Osetio]] nekonatoj pripafis eskorton, en kiu vojaĝis prezidentoj [[Miĥail Saakaŝvili]] kaj [[Lech Kaczyński]] el Pollando * [[2011]]: Prezidento de Jemeno [[Ali Abdula Saleh]] subskribis en [[Riado]] pacinterkonsenton - negocitan de [[Golfa Koopera Konsilo]] - redonante regopovon al vicprezidento * [[2014]]: [[Afganio]]: 61 personoj pereis kaj dekoj vundiĝis en bomba atenco de [[sinmortigo|sinmortiganto]] dum [[matĉo]] de [[flugpilkado]] en [[Provinco Paktika]] * [[2021]]: En [[Moskvo]] komenciĝis proceso kontraŭ rusia [[asocio]] [[Memorial]] * [[2022]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: [[Eŭropa Parlamento]] agnoskis [[Rusio]]n "ŝtato [[sponsoro|sponsoranta]] [[terorismo]]n"; [[Eŭropa Unio]] ĉesis aĉeti [[tergaso]]n el Rusio == Naskiĝoj == * [[912]]: [[Oto la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Oto la 1-a]], reĝo de Germanio kaj imperiestro de Sankta Romia Imperio (m. [[973]]) * [[1221]]: [[Alfonso la 10-a (Kastilio)|Alfonso la 10-a]], reĝo de Kastilio kaj Leono (m. [[1284]]) * [[1402]]: [[Johano de Dunois]], franca nobelo kaj militisto (m. [[1468]]) * [[1743]]: [[Théophile Malo Corret de la Tour d'Auvergne]], franca militisto, la unua grenadisto (m. [[1800]]) * [[1760]]: [[François-Noël Babeuf]], politika gazetisto de la franca revolucio (m. [[1797]]) * [[1722]]: [[Aŭgusto (Saksio-Gotao-Altenburg)]], germana duko (m. [[1822]]) * [[1775]]: [[Clemens Wenzeslaus Coudray]], germana arkitekto (m. [[1845]]) * [[1786]]: [[František Tkadlík]], ĉeĥa pentristo kaj desegnisto (m. [[1840]]) * [[1792]]: [[Václav Kliment Klicpera]], ĉeĥa verkisto (m. [[1859]]) * [[1798]]: [[Franz Horny]], germana pentristo (m. [[1824]]) * [[1800]]: [[Mikaelo Pogodin]], rusa historiisto, verkisto, esploristo kaj profesoro, ideologo de [[tutslavismo]] (m. [[1875]]) * [[1804]]: [[Franklin Pierce]], prezidento de Usono (m. [[1869]]) * [[1804]]: [[András Gáspár]], hungara liberecbatalista oficiro (m. [[1884]]) * [[1821]]: [[István Bartalus]], hungara muzikhistoriisto (m. [[1899]]) * [[1837]]: [[Johannes Diderik van der Waals]], nederlanda Nobelpremiita fizikisto (m. [[1923]]) * [[1850]]: [[Carl Karlweis]], aŭstra verkisto, dramisto, rakontisto (m. [[1901]]) * [[1851]]: [[Farkas Szőts]], hungara eklezia verkisto kaj ĵurnalisto (m. [[1918]]) * [[1859]]: [[Billy the Kid]], fifama eksterleĝulo de [[Sovaĝa okcidento]] (m. [[1881]]) * [[1875]]: [[Oszkár Vértes]], hungara, rumania hungara kuracisto (m. [[1933]]) * [[1876]]: [[Manuel de Falla]], hispana komponisto (m. [[1946]]) * [[1879]]: [[Ludwig Siedl]], aŭstra kalkulkonsilisto populariganta [[Esperanto]]n dum la [[unua mondmilito]], organizanto de multaj kursoj, estrarano de [[Aŭstria Katolika Ligo Esperantista]], kontribuanta al "[[Aŭstria Esperantisto]]" (m. [[1875]]) * [[1882]]: [[John Rabe]], germana humanitara komercisto (m. [[1950]]) *[[1884]]: [[Walther Kranz]], germana klasika filologo * [[1887]]: [[Boris Karloff]], angla-kanada aktoro (m. [[1969]]) * [[1896]]: [[Klement Gottwald]], ĉeĥoslovaka prezidento 1948–1953 (m. [[1953]]) * [[1898]]: [[Rodion Malinovskij]], ministro pri defendo de Sovetunio (m. [[1967]]) * [[1899]]: [[Władysław Pobóg-Malinowski]], pola oficiro kaj historiisto (m. [[1962]]) * [[1901]]: [[Marieluise Fleisser]], germana verkistino kaj [[dramaturgo]] (m. [[1974]]) * [[1903]]: [[Ottó Nagy]], hungara pastro, verkisto, lingvohistoriisto (m. [[1946]]) * [[1911]]: [[János Andrássy Kurta]], hungara skulptisto, pentristo, verkisto (m. [[2008]]) * [[1911]]: [[István Simon (lokhistoriisto)|István Simon]], rumania hungara lokhistoriisto (m. [[2006]]) * [[1918]]: [[Barna Kósa]], rumania hungara agronomo, instruisto (m. [[2006]]) * [[1920]]: [[Paul Celan]], germanlingva poeto kaj tradukisto (m. [[1970]]) * [[1922]]: [[Joan Fuster]], katalunlingva valencia verkisto (m. [[1992]]) * [[1922]]: [[Manuel Fraga Iribarne]], hispana politikisto, prezidanto de [[Galegio]] (m. [[2012]]) * [[1924]]: [[Zora Heide]], kroata esperantistino (m. [[2025]]) * [[1925]]: [[Bernard Golden]], usona-hungara arkeologo, kunlaboranto de [[Monato (gazeto)|''Monato'']] kaj multegaj revuoj, [[poligloto]], aŭtoro de pli ol mil esperantaj [[termino]]j en ''Dictionarium museologicum'', [[fakdelegito de UEA]] pri [[arkeologio]], [[esperantologio]] kaj [[interlingvistiko]], premiata en [[Belartaj Konkursoj de UEA]], estrarano de [[Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj|CED]], membro de la [[Akademio de Esperanto]] (m. [[2008]]) * [[1926]]: [[Sai Baba]], barata [[guruo]] (m. [[2011]]) * [[1930]]: [[Géza Fülöp]], rumania hungara kemiisto, publicisto (m. [[2021]]) * [[1933]]: [[Ali Ŝariati]], irana sociologo kaj islama pensisto, murdita (m. [[1977]]) * [[1936]]: [[Mats Traat]], estona verkisto (m. [[2022]]) * [[1933]]: [[Krzysztof Penderecki]], pola komponisto, dirigento kaj [[muzikpedagogio|muzika pedagogo]] (m. [[2020]]) * [[1937]]: [[Jenő Murádin]], hungara arthistoriisto kaj redaktoro * [[1938]]: [[Herbert Achternbusch]], germana reĝisoro, verkisto kaj pentristo (m. [[2022]]) * [[1943]]: [[Denis Sassou Nguesso]], prezidento de [[Respubliko Kongo]] * [[1944]]: [[Joe Eszterhas]], hungara-usona scenaristo * [[1953]]: [[Francis Cabrel]], franca kantisto, gitaristo, komponisto kaj [[kantaŭtoro]] * [[1953]]: [[Waldemar Krzystek]], pola filmreĝisoro kaj scenaristo * [[1960]]: [[Zsolt K. Lengyel]], hungara historiisto * [[1962]]: [[Nicolás Maduro]], prezidento de Venezuelo * [[1979]]: [[Kelly Brook]], angla aktorino kaj fotomodelo * [[1983]]: [[Emma Daumas]], franca kantistino * [[1992]]: [[Miley Cyrus]], usona aktorino kaj kantistino == Mortoj == * [[615]]: [[Sankta Kolombano]], irlanda [[abato]], misiisto, sanktulo * [[955]]: [[Edred (Anglio)|Edred]], reĝo de Anglio 946-955 * [[1407]]: [[Ludoviko de Valois]], duko de [[Orleano]] (n. [[1372]]) * [[1457]]: [[Ladislao la 1-a|Ladislao la 1-a (Bohemio)]], duko de Aŭstrio, reĝo de Bohemio (n. [[1440]]) * [[1499]]: [[Perkin Warbeck]], pretendanto al la angla trono (n. ĉirkaŭ [[1474]]) * [[1572]]: [[Agnolo Bronzino]], itala pentristo (n. [[1503]]) * [[1585]]: [[Thomas Tallis]], angla komponisto (n. [[1505]]) * [[1590]]: [[André Thevet]], franca monaĥo, esploristo, kaj verkisto (n. [[1502]]) * [[1616]]: [[Richard Hakluyt]], angla geografo, verkisto, kleriko kaj eldonisto (n. [[1552]] aŭ [[1553]]) * [[1682]]: [[Claude Lorrain]], franca pentristo, desegnisto kaj [[pejzaĝismo|pejzaĝisto]] (n. ĉirkaŭ [[1600]]) * [[1683]]: [[Mihály Buzinkai]], hungara verkisto, filozofo, teologo (n. [[1620]]) * [[1750]]: [[Giuseppe Sammartini]], itala komponisto kaj [[hobojo|hobojisto]] (n. [[1695]]) * [[1763]]: [[Antoine-François Prévost]], franca pastro kaj verkisto (n. [[1697]]) * [[1840]]: [[Louis de Bonald]], franca filozofo, publicisto kaj [[monarkiismo|monarkiisto]] (n. [[1754]]) * [[1853]]: [[Friedrich Schneider]], germana komponisto kaj orgenisto (n. [[1786]]) * [[1856]]: [[Joseph von Hammer-Purgstall]], aŭstra [[orientalisto]], poeto, verkisto kaj historiisto, tradukisto (n. [[1774]]) * [[1866]]: [[Paul Gavarni]], franca gravuristo kaj karikaturisto (n. [[1804]]) * [[1881]]: [[Gustaw Zieliński]], pola verkisto (n. [[1809]]) * [[1889]]: [[Frigyes Pesty]], hungara historiisto (n. [[1823]]) * [[1890]]: [[Vilhelmo la 3-a (Nederlando)|Vilhelmo la 3-a]], reĝo de Nederlando, grandduko de Luksemburgio (n. [[1817]]) * [[1894]]: [[Ignác Barna]], hungara dentkuracisto kaj tradukisto (n. [[1822]]) * [[1898]]: [[Alfons Huber]], aŭstra historiisto, akademiano (n. [[1834]]) * [[1910]]: [[Hawley Harvey Crippen]], angla-usona kuracisto kaj krimulo (n. [[1862]]) * [[1923]]: [[Urmuz]], rumana juĝisto kaj avangarda verkisto (n. [[1883]]) * [[1927]]: [[Mikaelo Pro]], meksika [[jezuitoj|jezuito]], martiro de [[meksika revolucio]], beatigita (n. [[1891]]) * [[1937]]: [[Jagadish Chandra Bose]], barata fizikisto, [[fiziologio|fiziologo]] de [[planto]]j, verkisto (n. [[1858]]) * [[1937]]: [[Karl Borchert]], germana politikisto kaj kontraŭfaŝisto (n. [[1876]]) * [[1942]]: [[Stanisław Zaremba]], pola [[matematikisto]] (n. [[1863]]) * [[1942]]: [[Stanisław Saks]], pola matematikisto (n. [[1897]]) * [[1967]]: [[Otto Erich Deutsch]], aŭstra [[muziksciencisto]], muzika [[bibliografio|bibliografo]] (n. [[1883]]) * [[1976]]: [[André Malraux]], franca verkisto, orientalisto kaj politikisto (n. [[1901]]) * [[1978]]: [[Jacques Bergier]], pola-franca [[kemiisto]], [[alkemio|alkemiisto]], [[esoterismo|esoterulo]], [[spionado|spiono]], ĵurnalisto kaj verkisto (n. [[1912]]) * [[1985]]: [[Miklós Chilf]], rumania hungara komponisto, muzikinstruisto (n. [[1905]]) * [[1990]]: [[Roald Dahl]], brita verkisto (n. [[1916]]) * [[1990]]: [[Margit Szécsi]], hungara poetino, grafikistino (n. [[1928]]) * [[1991]]: [[Klaus Kinski]], germana aktoro, reĝisoro, verkisto (n. [[1926]]) * [[1996]]: [[Albert Lienhardt]], franca [[interlingvisto]], kreinto de [[Esperanto-eldonejo]] Nova, [[dumviva membro de UEA]] kaj de [[Unuiĝo Franca por Esperanto]], honora membro de [[Franca Fervojista Esperanto-Asocio]], konata de la [[lernolibro]] ''[[Amuzaj dialogoj|Amuzaj dialogoj en Esperanto]]'' (n. [[1904]]) * [[2006]]: [[Aleksandr Litvinenko]], [[subkolonelo]] de [[KGB]] kaj [[FSB]], kritikanto de [[Vladimir Putin]], murdita (n. [[1962]]) * [[2006]]: [[Philippe Noiret]], franca aktoro (n. [[1930]]) * [[2012]]: [[Larry Hagman]], usona aktoro (n. [[1931]]) * [[2020]]: [[Klaus Heinrich]], germana profesoro pri [[religiscienco]] (n. [[1927]]) * [[2020]]: [[Karl Dall]], germana aktoro, humuristo, kantisto kaj televida prezentisto (n. [[1941]]) * [[2021]]: [[Ĝeon Du-hŭan]], prezidento de Sud-Koreio (n. [[1931]]) * [[2025]]: [[Udo Kier]], germana akoro (n. [[1944]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: ** [[Sankta Georgo]] de [[Agriĝento]], [[Romio|romia]] soldato, kristana martiro ** Sankta [[Klemento la 1-a]], [[papo]], [[martiro]] ** Sankta [[Kolombano]], irlanda [[abato]], misiisto ** [[Mikaelo Pro]], meksika [[jezuito]], martiro * Tago de [[Fibonacci]] == Tagoj de [[semajno]] == La '''23-a de novembro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]. {{Projektoj |commonscat=23 November |wikinewscat=23-a de novembro }} [[Kategorio:23-a de novembro| ]] [[Kategorio:Novembro|23]] [[Kategorio:23-a tago de la monato|#11]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1123]] oonit72qp7wr831jyevmnxjo0dmtgrx 0 5455 9417292 9286699 2026-06-30T05:04:52Z Tirolischleioans 254019 /* Mortoj */ 9417292 wikitext text/x-wiki {{KalendaroAprilo}} {{aprilo}} La '''24-a de aprilo''' estas la 114-a tago de la jaro (la 115-a en superjaroj) laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 251 tagoj restas. Je la 24-a de aprilo okazis, interalie: ==Eventoj== * [[-1479]]: [[Tutmoso la 3-a]] eniris la tronon, kvankam la regopovo de [[Antikva Egiptio]] efike transiris al [[Hatŝepsut]] (laŭ [[kronologio]] de la [[Dekoka dinastio de Egiptio]]) * [[12-a jarcento a.K.|-1184]]: [[Helena mitologio]]: falo de [[Trojo]] (tradicia dato) * [[634]]: [[Islamo|Islamanoj]] sub gvido de Khalid ibn al-Valid konkeris taĉmentojn de [[Bizanca imperio]] apud Marĝ Rahit (proksime al [[Damasko]]) * [[858]]: [[Nikolao la 1-a (papo)|Nikolao la 1-a]] iĝis papo * [[1222]]: Hungara reĝo [[Andreo la 2-a (Hungario)|Andreo la 2-a ]] eldonis [[ora buleo de 1222|oran buleon]] * [[1414]]: En Grabovo ([[Komunumo Šalčininkai]]), kongreso de [[litovoj]] postulis ke [[Ĵemajtio]] havu alireblon al [[Nemunas]] kaj [[Balta Maro]] * [[1547]]: En batalo de [[Mühlberg (Elbo)|Mühlberg]] [[Fernando Álvarez de Toledo]], komandanto de la fortoj de imperiestro [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karlo la 5-a]], venkis armeon de [[Ŝmalkalda Ligo]] * [[1558]]: Reĝino de Skotlando [[Maria Stuart]] nuptis postan francan reĝon [[Francisko la 1-a (Francio)|Franciskon la 1-a]] * [[1585]]: [[Siksto la 5-a]] iĝis papo * [[1590]]: Reĝo de Pollando kaj Grandduko de Litovio [[Ladislao la 4-a (Pollando-Litovio)|Ladislao la 4-a]] donis al [[Kėdainiai]] la [[Magdeburga juro|Magdeburgan juron]] kaj urban [[blazono]]n * [[1646]]: En [[Karpata Rutenio]] estis subskribita [[unio]] de [[Uĵhorodo]] inter [[Ortodoksa Kristana Eklezio]] kaj [[Katolika Eklezio]] * [[1655]]: Armeo de [[Savojo]] masakris [[valdanoj]]n * [[1655]]: [[Sveda diluvo]]: [[svedoj|svedaj]] soldatoj detruis Plejaĝan [[Sinagogo]]n en [[Piła]] * [[1772]]: [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj]]: [[kapitulaco]] de [[Bara Konfederacio]] antaŭ rusaj trupoj en sieĝata [[Vavelo]] * [[1800]]: [[Vaŝingtono]]: [[Kongresa Biblioteko de Usono]] fondiĝis en la konstruaĵo de la [[Kapitolo de Usono]] * [[1811]]: En [[Prago|Praga]] [[Konservatorio]], la plej malnova en [[Mezeŭropo]], komenciĝis instruado * [[1815]]: En [[Serbio]] eksplodis la dua [[Otomana Imperio|kontraŭturka]] ribelo * [[1824]]: Sur greka insulo Elafonisi apud [[Kreto (insulo)|Kreto]] [[turkoj|turkaj]] taĉmentoj murdis ĉirkaŭ 600 virinojn kun infanoj * [[1854]]: En [[Vieno]] okazis [[nupto]] inter [[Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio)|Francisko Jozefo la 1-a]] kaj [[Elizabeto de Aŭstrio-Hungario]] * [[1858]]: Granda [[incendio]] tute detruis [[Ząbkowice Śląskie]] (tiutempe Frankenstein) * [[1866]]: Germana komponisto [[Max Bruch]] dirigentis premieron de sia unua [[konĉerto]] por [[violono]] * [[1877]]: [[Rusa-turka Milito (1877–1878)|Rusa-turka milito]]: la [[Rusia Imperio]] deklaris militon kontraŭ la [[Otomana Imperio]], sekve de kio [[Bulgario]] sendependiĝis * [[1879]]: [[Aŭstro-Hungara imperio]]: en [[Vieno]] estis solene konsekrita la [[Votivkirche (Vieno)|Votivkirche]] * [[1884]]: Teritorio de la nuna [[Namibio]] iĝis germana [[kolonio]] kiel [[Germana Sudokcidenta Afriko]] * [[1904]]: [[Rusia Imperio]] rezignis pri la 40-jara malpermeso de publikaĵoj en la [[litova lingvo]] * [[1906]]: Batala Organizo de [[Pola Partio Socialista]] liberigis 10 prizonulojn de [[Pawiak]], minacataj de [[mortpuno]] * [[1913]]: En [[Novjorko]] ekfunkciis [[nubskrapulo]] [[Konstruaĵo Woolworth]] (la plej alta en la mondo ĝis 1930) * [[1915]]: [[Armena Genocido]] komenciĝis en [[Otomana Imperio]] per anonco de Provizora Leĝo pri [[Deportado]] kaj aresto fare de [[Junaj Turkoj]] en [[Stambulo]] de kelkcent armenaj intelektuloj - la [[ŝtato]] murdis milionon kaj duono de [[armenoj]] * [[1916]]: En [[Dublino]] komenciĝis [[Paska Ribelo]] (kontraŭ Britio) - [[Pádraig Mac Piarais/Patrick Pearse|Patrick Pearse]] anoncis kreon de sendependa [[Irlando]]; germanaj [[Krozoŝipo (armea)|krozŝipoj]] bombardis urbojn [[Yarmouth (Britio)|Yarmouth]] kaj [[Lowestoft]] * [[1917]]: [[Unua mondmilito]]: [[Finnlando]]: en [[Viborg]] formiĝis Pola Legio (batalanta kontraŭ [[bolŝeviko]]j) * [[1918]]: [[Unua mondmilito]]: [[Francio]]: en la plej norda regiono [[Hauts-de-France]] okazis unua senpera brita-germana [[tanko|kirasita]] batalo * [[1920]]: [[Dua Pola Respubliko]] kaj [[Ukraina Popola Respubliko]] interkonsentis pri [[militisto|militista]] alianco - [[Simon Petljura]] decidis komune batali kontraŭ [[Ruĝa Armeo]] * [[1920]]: [[Francio]] kaj [[Britio]] dispartigis [[Proksima Oriento|Proksiman Orienton]] * [[1926]]: Subskribita la germana-sovetunia [[Berlina Traktato de 1926|Berlina Traktato]] garantianta ambaŭflankan neŭtralecon kaze de agreso de tria ŝtato * [[1935]]: En italaj [[Alpoj]] kreiĝis [[Nacia Parko Stelvio]] * [[1938]]: En [[Karlovy Vary]] [[Sudetgermana partio]] deklaris programon neakcepteblan por la registaro de [[Ĉeĥoslovakio]] * [[1940]]: [[Germana okupado de Pollando]]: ĉefo de [[SS (organizaĵo)|SS]] [[Heinrich Himmler]] ordonis fondi koncentrejan komplekson [[Aŭŝvico (koncentreja komplekso)|Aŭŝvico]]; pola sendependa brigado de [[Podhale]]-Pafistoj nombranta 4 800 soldatojn fornavigis post noktomezo de la haveno [[Brest (Francio)|Brest]] por batali kontraŭ la germana armeo en [[Norvegio]]; nord-oriente de [[Trondheim]] la germana armeo okupis [[Steinkjer]]; [[Josef Terboven]] estis nomumita komisaro de [[Nazia Germanio]] en Norvegio * [[1941]]: evakuo al [[Kreto (insulo)|Kreto]] kaj al [[Egiptio]] de ĉirkaŭ 50 mil [[Aliancanoj|aliancaj]] soldatoj (ĉefe britaj) de [[plaĝo]]j kaj [[haveno]]j de [[Grekio]], [[okupado|okupita]] de germanoj; Balkana Fronto: komenco de germana atako al defendlinio sur la [[istmo]] [[Termopiloj]] al britaj [[ariergardo]]j; generalo [[Aleksandros Papagos]] rezignis sian postenon kaj restis en [[Ateno]]; renkontiĝo de [[Adolf Hitler]] kun [[Miklós Horthy]] en [[Mönichkirchen]] - [[hungaroj]] ricevis el disdivido de la jugoslavia [[predo]] [[Bačka]] kaj [[Baranya]] * [[1942]]: [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: Komandantaro de la [[Tverj|Kalinina]] Fronto rompis atakon al [[Rĵev]]; ĉesis funkcii "la vivovojo" liganta [[Leningrado]]n kun resto de la lando tra la frostigita lago [[Ladoga (lago)|Ladoga]]; nokte post la tago la [[brita aerarmeo]] atakis [[Rostock]], [[Luftwaffe]] atakis [[Exeter]] * [[1943]]: [[Volinia masakro]]: [[ukrainoj]] murdis en Huta Antonowiecka ĉirkaŭ 600 polojn, en Wesołówka kelkdekon, kaj en du vilaĝoj de distrikto Kowel 93 polojn * [[1944]]: nokte de la 23-a/24-a de aprilo [[Adolf Hitler]] renkontiĝis kun [[Benito Mussolini]] en palaco Klesseheim; germana 9-a Aviada Korpuso atakis [[Bristol]], usona 8-a Aviada Armeo atakis [[Friedrichshafen]] kaj fervojajn celojn en regionoj de Hamer kaj [[Koblenco]], la [[brita aerarmeo]] bombis [[Düsseldorf]] kaj [[Brunsviko]]n, [[usona aerarmeo]] atakis [[Ploiești]] kaj bukareŝtan fervojan nodon; [[Pacifiko]]: aŭstralianoj okupis Madangon en [[Nov-Gvineo]]; [[Italio]]: kvara kabineto de [[Pietro Badoglio]] ekfunkciis; ribelo de [[maristo]]j de la greka ŝiparo komencita kontraŭ [[ekzilo|ekzila]] registaro (ĝis la 30-a de aprilo); nokte post la tago la [[brita aerarmeo]] atakis [[Munkeno]]n (lasta granda aeratako en tiu periodo) * [[1945]]: La soveta armeo ekkontrolas ĉeĥan urbon [[Opava]]; [[batalo de Halbe]] komenciĝis kadre de la [[batalo de Berlino]]; en pluraj italaj urboj komenciĝis fina fazo de la [[itala kontraŭnazia rezistmovado|partizana liberiga milito]], la tagon post transpreno de preskaŭ ĉiuj urboj de la nordo fare de la Nacia Liberiga Komitato; [[Surinamo (nederlanda kolonio)|surinama kolonia verkisto]] kaj rezistobatalanto kontraŭ [[nacisocialismo]] Anton de Kom mortis en [[militprizono]] [[Sandbostel]]; la ruĝa armeo atingis de nordo [[Pocdamo]]n; en orienta parto de [[Berlino]] ekregis du kvartalojn de [[Treptow-Köpenick]]; la supera komandejo de [[Wehrmacht]] (marŝalo [[Wilhelm Keitel]] kaj generalo [[Alfred Jodl]]) transiris de Berlino al [[Rheinsberg]]; en [[Breisgau]] la franca armeo okupis [[Lörrach]] kaj atingis svisan [[landlimo]]n apud [[Bazelo]]; la usona armeo atingis [[Ulm]] kaj [[Danubo]]n apud [[Regensburg|Ratisbono]], kaj parte retiriĝis de rivero [[Mulde]]; [[Pacifiko]]: sur [[Okinava insulo]] la japana armeo komencis retiriĝon direkte al ĉefa defendlinio en [[Naha]] * [[1946]]: Testoflugo de la sovetaj [[ĉasaviadilo]]j [[MiG-9]] kaj Jak-17 * [[1950]]: [[Jordanio]] formale [[anekso|aneksis]] [[Samario (geografio)|Samario]]n kaj [[Judeo]]n ([[Cisjordanio]]) * [[1953]]: [[Stalinismo]]: en [[Varsovio]] Supera Armea Tribunalo mortkondamnis [[majoro]]n Benno Zerbst, partopreninton de la [[batalo de Monte Cassino]], akuzitan pri provo de ŝtatrenverso kaj [[spionado]] - la verdikto estis plenumita aŭguste; [[Winston Churchill]], plenumanta postenon de ĉefministro la duan fojon, iĝis kavaliro de la [[Ordeno de la Ĝartero]] * [[1954]]: [[Ĉin-barata Milito]]: [[Ĉinio]] kaj [[Barato]] subskribis traktaton pri [[amikeco]] * [[1961]]: [[Balta Maro]]: oni elakvigis la svedan [[militŝipo]]n [[Vasa (ŝipo)|Vasa]], kiu sinkis en [[1628]] * [[1965]]: Ĉirkaŭ miliono de homoj [[manifestacio|manifestaciis]] en [[Erevano]] okaze de la 50-a datreveno de la [[masakro]]-komenciĝo de [[armenoj]] fare de [[turkoj]], postulante agnoskon kiel [[genocido]]; prezidento de Indonezio [[Sukarno]] anoncis transprenon de ĉia eksterlanda havaĵo enlanda * [[1967]]: Kosmonaŭto [[Vladimir Komarov]] pereis post kiam [[paraŝuto]] de la sovetia [[kosmoŝipo]] Sojuz-1 ne malfermiĝis — li iĝis unua homo mortinta dum kosma misio * [[1968]]: [[Maŭricio]] fariĝis membro de [[UNO]] * [[1970]]: [[Gambio]] fariĝis [[respubliko]] * [[1975]]: La terorisma grupiĝo [[Rote Armee Fraktion|Frakcio Ruĝa Armeo]] komencis okupon de la [[ambasadejo]] de [[okcidenta Germanio]] en [[Stokholmo]] * [[1980]]: Fiaska provo liberigi [[Kapto de usonaj ostaĝoj en Irano|usonajn ostaĝojn]] el la ambasadejo en [[Teherano]] - malliberigitaj post la [[irana revolucio]] * [[1982]]: La 27-a [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1982|Eŭrovido-Kantokonkurso]] okazis en [[Harrogate]] * [[1983]]: Unuafoje depost 13 jaroj [[Socialdemokratia Partio de Aŭstrio]] ne gajnis parlamentan balotadon al [[Nacia Konsilio (Aŭstrio)|Nacia Konsilio]]; [[Bruno Kreisky]] demisiis * [[1990]]: Leĝo "Pri la [[Lingvoj]] de la Popoloj de [[Sovetunio]]" difinis la [[rusa]]n kiel [[oficiala lingvo|oficialan lingvon]], antaŭe [[de iure]] mankis en Sovetunio oficiala lingvo; [[Kosmoesploro]]: [[NASA]] kaj [[Eŭropa Kosma Agentejo]] lanĉis pere de [[kosmopramo Discovery]] [[kosmoteleskopo Hubble|kosmoteleskopon Hubble]]; [[insulo Gruinard]] en [[Skotio]], kie okazis eksperimentoj kun [[antrakso|antraksaj]] [[bakterio]]j dum la dua mondmilito, estas deklarita loĝebla * [[1997]]: Membro-landoj de [[Ŝanhaja Organizo por Kunlaboro]] subskribis en [[Moskvo]] interkonsenton pri parta malarmigo ĉe la ĉina limo (4 mil km) * [[2002]]: [[Bosnio kaj Hercegovino]] aniĝis al la [[Konsilio de Eŭropo]] * [[2004]]: Sur [[Kipro]] [[grekoj]] malakceptis kun 76% da voĉoj la [[Annan-plano]]n * [[2005]]: En [[Seulo]] naskiĝis la unua [[klonado|klonita]] [[hundo]]; ''[[Telewizja Polska]]'' inaŭguris sian unuan [[temo|teman]] [[televidkanalo]]n TVP Kultura * [[2008]]: Lanĉo de [[Ubuntu (linukso)|Ubuntu]] 8.04 LTS, nomita Hardy Heron * [[2011]]: [[Serge Vohor]] la kvaran fojon iĝis ĉefministro de [[Vanuatuo]] * [[2013]]: [[Disfalo de Rana Plaza]] proksime al la ĉefurbo de [[Bangladeŝo]] - falis oketaĝa konstruaĵo kun kelkaj [[vesto]]-fabriketoj, [[butiko]]j kaj [[banko]] - 1127 personoj pereis kaj ĉirkaŭ 2500 vundiĝis * [[2016]]: [[Tombejo Powązki en Varsovio]]: unua [[ŝtato|ŝtata]] enterigo de la "[[Anatemitaj Soldatoj|anatemita soldato]]" - majoro [[Zygmunt Szendzielarz]] * [[2018]]: Gennadi Gagulia la trian fojon iĝis ĉefministro de neagnoskata [[Abĥazio]] * [[2022]]: [[invado de Rusio en Ukrainion (2022)|invado de Rusio en Ukrainion]]: la [[usona ministro pri eksterlandaj aferoj]] vizitas [[Kievo]]n ==Naskiĝoj== * [[1086]]: [[Ramiro la 2-a (Aragono)|Ramiro la 2-a]], reĝo de Aragono (m. [[1157]]) * [[1533]]: [[Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau]], nederlanda altrangulo (m. [[1584]]) * [[1581]]: [[Sankta Vincento de Paul]], franca teologo kaj patrono de la moderna [[karitato]] (m. [[1617]]) * [[1608]]: [[Gastono de Francio]], franca princo (m. [[1660]]) * [[1624]]: [[Giuseppe Sardi]], itala arkitekto (m. [[1699]]) * [[1706]]: [[Giovanni Battista Martini]], itala komponisto kaj [[muzikteoriisto]] (m. [[1784]]) * [[1721]]: [[Johann Philipp Kirnberger]], germana muzikteoriisto kaj komponisto (m. [[1783]]) * [[1759]]: [[Anton Joseph Stein]], aŭstra klasika filologo kaj literaturhistoriisto (m. [[1844]]) * [[1767]]: [[Jacques-Laurent Agasse]], svisa pentristo (m. [[1849]]) * [[1771]]: [[Samuel Linde]], pola [[leksikografio|leksikografo]], lingvisto, bibliotekisto, [[bibliografo]], tradukisto kaj pedagogo (m. [[1847]]) * [[1785]]: [[John James Audubon]], usona ornitologo, naturisto kaj pentristo (m. [[1851]]) * [[1785]]: [[Franz Junot]], germana minejinspektisto kaj metalurgiisto (m. [[1846]]) * [[1803]]: [[Aleksander Duĥnoviĉ]], [[rutenoj|rutena]] pastoro, poeto, verkisto kaj pedagogo (m. [[1865]]) * [[1815]]: [[Anthony Trollope]], angla [[romanisto]] (m. [[1882]]) * [[1817]]: [[Galissard de Marignac]], svisa kemiisto kaj [[mineralogio|mineralogo]] (m. [[1894]]) * [[1822]]: [[Janko Kráľ]], slovaka poeto kaj [[nacia renaskiĝo|nacia renaskiganto]] (m. [[1876]]) * [[1845]]: [[Carl Spitteler]], svisa verkisto Nobelpremiita; enestanta en ''[[Svisa Antologio]]'' (m. [[1924]]) * [[1846]]: [[Helena Hempel]], pola [[esperantistino]], aktorino (m. [[1936]]) * [[1856]]: [[Philippe Pétain]], franca politikisto kaj marŝalo, ĉefo de la [[reĝimo de Vichy]] (m. [[1951]]) * [[1861]]: [[Viktor Oliva]], ĉeĥa pentristo (m. [[1928]]) * [[1870]]: [[János Thorma]], hungara pentristo (m. [[1937]]) * [[1875]]: [[Jenő Huszka]], hungara komponisto (m. [[1960]]) * [[1876]]: [[Erich Raeder]], germana militŝipa oficiro, [[admiralo]], kontraŭstaranta al la [[Operaco Barbaroso]] (m. [[1960]]) * [[1885]]: [[Erna Morena]], germana aktorino, produktorino kaj scenaristino (m. [[1962]]) * [[1889]]: [[Ilona Beness]], rumania hungara aktorino (m. [[1971]]) * [[1896]]: [[Balázs Fodor]], rumania hungara laboristverkisto (m. nekonata) * [[1903]]: [[José Antonio Primo de Rivera]], hispana politikisto, fondinto kaj estro de la [[Hispana Falango]] (m. [[1936]]) * [[1905]]: [[Robert Penn Warren]], usona verkisto kaj poeto (m. [[1989]]) * [[1908]]: [[Józef Gosławski]], pola skulptisto kaj medalfaristo (m. [[1963]]) * [[1908]]: [[Sándor Grosz]], rumania hungara sportĵurnalisto (m. [[1965]]) * [[1909]]: [[Bernhard Grzimek]], germana zoologo kaj bestkuracisto, fondinto de [[Nacia Parko Serengeti]] (m. [[1987]]) * [[1909]]: [[Géza Balla]], rumania hungara pentristo (m. verŝajne [[1946]]) * [[1909]]: [[Béla László]], hungara ĵurnalisto kaj poeto (m. [[1980]]) * [[1910]]: [[Karl Zink]], germana komercisto kaj komunista rezistadbatalanto (m. [[1940]]) * [[1910]]: [[Wilhelmus Johannes Arnoldus Manders]], nederlanda instruisto, [[interlingvisto]] kaj [[esperantisto]], tradukinto de ''[[Odiseado]]'' (m. [[1998]]) * [[1913]]: [[Zoltán Jékely]], hungara poeto kaj tradukisto (m. [[1982]]) * [[1920]]: [[Ferenc Zenthe]], hungara aktoro (m. [[2006]]) * [[1925]]: [[József Sántha]], rumania hungara pentristo, grafikisto * [[1929]]: [[Rajkumar]], barata aktoro (m. [[2006]]) * [[1930]]: [[José Sarney]], [[prezidento de Brazilo]], verkisto * [[1934]]: [[György Angyalossy]], rumania hungara pentristo, grafikisto (m. [[1995]]) * [[1934]]: [[Shirley MacLaine]], usona aktorino, dancistino kaj reĝisorino * [[1935]]: [[Éva Lendvay]], rumania hungara poetino, tradukistino (m. [[2016]]) * [[1939]]: [[Lili Ivanova]], bulgara kantistino * [[1942]]: [[Barbra Streisand]], usona kantistino kaj aktorino * [[1944]]: [[Júlia Sebestyén]], rumania hungara instruistino pri matematiko, lernolibroverkistino * [[1944]]: [[Zianon Pazniak]], belorusa [[arkeologo]] malkovrinta amasajn tombojn de [[NKVD]] en [[Kurapaty]], fondinto de la Belorusa Popola Fronto, deputito de la Supera Konsilio de [[Belorusa SSR]] * [[1947]]: [[Roger D. Kornberg]], usona Nobelpremiito pri kemio * [[1949]]: [[Véronique Sanson]], franca artistino, pianistino, verkistino, komponistino kaj kantistino * [[1952]]: [[Rozália Sütő Petre]], rumania hungara grafikistino * [[1953]]: [[András Sipos]], rumania hungara redaktoro, radia kaj televida raportisto * [[1954]]: [[Mumia Abu Jamal]], usona ĵurnalisto kaj politika aktivulo * [[1954]]: [[Marek S. Huberath]], pola fizikisto kaj [[sciencfikcio|sciencfikcia]] verkisto * [[1957]]: [[Vilmos Keszeg]], rumania hungara etnografo * [[1963]]: [[Mano Solo]], franca kanzonisto kaj grafikisto (m. [[2010]]) * [[1968]]: [[Máriusz Róbert Kardos]], rumania hungara aktoro * [[1975]]: [[Anastasia Acosta]], kostarika aktorino * [[1979]]: [[Johanna Bándi]], rumania hungara aktorino * [[2001]]: [[Tom Kiesler]], germana manpilkisto ==Mortoj== * [[624]]: [[Mellitus]], [[ĉefepiskopo de Canterbury]] * [[709]]: [[Wilfrid (Jorko)|Wilfrid]], anglosaksa ĉefepiskopo kaj sanktulo * [[1112]]: [[Henriko de Burgonjo, Grafo de Portugalio|Henriko de Burgonjo]], Grafo de Portugalio (n. ĉirkaŭ [[1066]]) * [[1196]]: [[Béla la 3-a (Hungario)|Béla la 3-a]], reĝo de Hungario (n. ĉirkaŭ [[1148]]) * [[1479]]: [[Jorge Manrique]], hispana poeto (n. ĉirkaŭ [[1440]]) *[[1580]]: [[Philippine Welser]], germana nobelino * [[1622]]: [[Sankta Fidelis]] el [[Sigmaringen]], doktoro pri filozofio kaj juro, katolika pastro, kapucena monaĥo kaj martiro (n. en 1578) * [[1731]]: [[Daniel Defoe]], angla verkisto (n. [[1660]]) * [[1736]]: [[Eŭgeno de Savojo]], princo kaj komandanto de aŭstra armeo (n. [[1663]]) * [[1803]]: [[Adélaïde Labille-Guiard]], franca pentristino (n. [[1749]]) * [[1821]]: [[Johann Peter Frank]], germana kuracisto (n. [[1745]]) * [[1852]]: [[Vasilij Ĵukovskij]], rusa poeto, verkisto, tradukisto, aŭtoro de la [[himno]] de la [[Rusia Imperio]] ''[[Dio Savu la Caron]]'' (n. [[1783]]) * [[1861]]: [[György Lázár grafo]], hungara honvedgeneralo (n. [[1807]]) * [[1867]]: [[Josef Dürlinger]], aŭstra historiisto kaj teologo (n. [[1805]]) * [[1868]]: [[Hanns Gasser]], aŭstra skulptisto (n. [[1817]]) * [[1891]]: [[Helmuth von Moltke]], prusa [[militistiko|militistikisto]] kaj feldmarŝalo (n. [[1800]]) * [[1915]]: [[István Lázár (etnografo)|István Lázár]], hungara etnografo kaj instruisto (n. [[1861]]) * [[1923]]: [[Vilhelmo Ernesto (Saksio-Vajmaro-Eisenach)]], germana grandduko (n. [[1876]]) * [[1941]]: [[Karin Boye]], sveda poetino, tradukistino kaj romanistino (n. [[1900]]) * [[1942]]: [[Lucy Maud Montgomery]], kanada verkistino (n. [[1874]]) * [[1947]]: [[Willa Cather]], usona verkistino (n. [[1873]]) * [[1955]]: [[Alfred Polgar]], aŭstra verkisto kaj kritikisto (n. [[1873]]) * [[1956]]: [[József Serényi]], rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro, poeto, novelisto (n. [[1905]]) * [[1957]]: [[Elisabeth Hesselblad]], sveda flegistino kaj sanktulino (n. [[1870]]) * [[1960]]: [[Max von Laue]], germana fizikisto Nobelpremiita (n. [[1879]]) * [[1967]]: [[Zsigmond Széchenyi]], hungara grafo, mondvojaĝanto, [[vojaĝverkisto]] (n. [[1898]]) * [[1967]]: [[Vladimir Komarov]], soveta inĝeniero, kolonelo pri [[aviado]], [[kosmonaŭto]] (n. [[1927]]) * [[1969]]: [[J. B. de Mello e Souza]], brazila esperantisto konanta [[Zamenhof]], [[fakdelegito]] pri [[skoltismo]], sekretario de [[Brazila Esperanto-Ligo]], redaktoro de "[[Brazila Esperantisto]]" (n. [[1888]]) * [[1972]]: [[László Módis]], hungara bibliotekisto, teologo kaj orientalisto (n. [[1903]]) * [[1977]]: [[István Nagy (verkisto)|István Nagy]], rumania hungara verkisto (n. [[1904]]) * [[1980]]: [[Alejo Carpentier]], kuba verkisto, muzikologo, ĵurnalisto (n. [[1904]]) * [[1980]]: [[Pjatrus Broŭka]], soveta belorusa socia aganto, verkisto, tradukisto kaj poeto (n. [[1905]]) * [[1982]]: [[Sérgio Buarque de Holanda]], brazila historiisto, literaturkritikisto, ĵurnalisto (n. [[1902]]) * [[1987]]: [[István Halmágyi]], hungara skulptisto (n. [[1897]]) * [[1990]]: [[Kazem Raĝavi]], irana defendanto de homaj rajtoj (n. [[1934]]) * [[1993]]: [[Gustl Bayrhammer]], germana aktoro (n. [[1922]]) * [[1994]]: [[Alfonz Pechan]], hungara instruisto, aŭtoro de [[lernolibro]]j por [[mezlernejo]], [[Esperanto-vortaristo]], instruinta [[Esperanto]]n pli ol 60 jarojn kaj ekzameninta pli ol 5 mil homojn (n. [[1902]]) * [[1998]]: [[Leslie Stevens]], usona reĝisoro de ''[[Incubus]]'' (n. [[1924]]) * [[1998]]: [[Christiane Rochefort]], franca verkistino (n. [[1917]]) * [[2002]]: [[Lucien Wercollier]], luksemburga skulptisto (n. [[1908]]) * [[2007]]: [[József Madaras]], hungara aktoro (n. [[1937]]) * [[2008]]: [[Jimmy Giuffre]], usona ĵazkomponisto kaj -[[aranĝo (muziko)|aranĝisto]], ludinta [[saksofono]]n kaj [[klarneto]]n (n. [[1921]]) *[[2008]]: [[Rolf Anschütz]], germana gastronomo kaj pioniro de japana kuirarto en GDR * [[2011]]: [[Sai Baba]], barata [[avataro]], [[spiriteco|spirita]] religia gvidanto (n. [[1926]]) * [[2014]]: [[Hans Hollein]], aŭstra arkitekto kaj [[dezajno|dezajnisto]] (n. [[1934]]) * [[2014]]: [[Tadeusz Różewicz]], pola poeto, dramisto, prozisto (n. [[1921]]) * [[2015]]: [[Władysław Bartoszewski]], pola politikisto, ĵurnalisto, socia aganto kaj historiisto, malliberulo de la koncentrejo [[Aŭŝvico]], [[justuloj inter la popoloj|justulo inter la popoloj]] (n. [[1922]]) * [[2019]]: [[Jean-Pierre Marielle]], franca aktoro (n. [[1932]]) *[[2022]]: [[Wolfgang Hädecke]], germana verkisto kaj instruisto ==Specialaj tagoj kaj festoj== * [[Romkatolika Kalendaro]]: [[Sankta Fidelis]] el [[Sigmaringen]], [[sacerdoto]] kaj [[martiro]]; [[Mellitus]] de [[Canterbury]], [[ĉefepiskopo]]; [[Wilfrid (Jorko)|Wilfrid]] de [[Jorko]]; [[Saloma]] - patrino de du [[apostolo]]j: [[Jakobo la pli aĝa]] kaj [[Sankta Johano la Evangeliisto]] * [[Armenio]]: [[Memortago pri viktimoj de la genocido de armenoj]] * Internacia Tago kontraŭ [[Vivisekcio]] * [[Niĝero]]: Tago de Nacia [[Konkordo]] ==Tagoj de [[semajno]]== La '''24-a de aprilo''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; {{projektoj|wikinewscat=24-a de aprilo}} * [[Merkredo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]. [[Kategorio:Aprilo]] [[Kategorio:24-a de aprilo| ]] [[Kategorio:24-a tago de la monato|#04]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0424]] s8s82wrznwg5p7wwlnhmk6kuyk2h8sc 0 7211 9417300 9282108 2026-06-30T05:29:23Z Arbarulo 135469 9417300 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} {{Biologia klasifikado}} '''Specio''' estas unuo de la [[Plantoscienco|planta]], [[Bestoscienco|besta]] kaj aliaj vivaĵaj klasifikoj, nome unu el la bazaj unuoj de la [[biologia klasado]] kaj unu [[taksonomia rango]]. Specio estas ofte difinata kiel la plej granda grupo de [[organismo]]j kapablaj [[Hibrido|interreproduktiĝi]], [[reproduktado|produktante]] [[Fekundeco|fekundan]] idaron. Ĉiuj specianoj povas interkruciĝi kaj heredigi siajn ecojn, naski fekundajn idojn. Ekzemple, [[mulo]]j aŭ [[hino]]j, kies gepatroj estas [[ĉevalo]] kaj [[azeno]], ne formas propran specion, ĉar ili estas nefekundaj hibridaj bestoj. Ĉar en multaj kazoj tiu difino estas taŭga, la malfacilo difini specion estas konata kiel ''speciproblemo''. Diversaj mezuroj estas ofte uzataj, kiel simileco de [[DNA]], [[morfologio]], aŭ [[ekologia niĉo]]. Pro specifaj surloke adaptitaj trajtoj oni povas, krome, plu subdividi speciojn en "infraspeciajn" taksonojn precipe [[subspecio]]j, kaj en [[botaniko]] oni uzas ankaŭ aliajn [[taksono]]jn kiel [[vario]]j, subvarioj kaj [[Formo (botaniko)|formoj]]. Oni nomas specion per [[Binoma nomenklaturo|binoma nomo]] ekde la popularigo de la moderna klasigo fare de [[Linneo]]. Laŭ [[hipotezo]]j la specioj kiuj havis saman praulon estas lokigitaj en unu [[genro]], baze dekomence sur similaĵoj. La simileco de specioj estas juĝata baze sur komparo de fizikaj atributoj, kaj kiam disponeblas, laŭ sekvencoj de [[DNA]]. Ĉiu specio ricevas [[Dunoma nomsistemo|dupartan nomon]], nome "dunoma nomo", aŭ pli ĝuste "duobla nomo". La unua parto de dunoma nomo estas [[genro|genra nomo]], nome de la genro al kiu la specio apartenas. La dua parto estas nomata ĉu specia aŭ specifa nomo (en zoologio) aŭ specia aŭ specifa epiteto (en botaniko, kio povas esti uzata ankaŭ en zoologio). Ekzemple, ''Boa constrictor'' estas unu el kvar specioj de la serpenta genro ''Boa''. Dum la genro ĉiam estas majuskle, la specio neniam. La dunoma nomo estas verkita en kursiva se presita kaj substrekita aŭ intercitile se manverkita. Uzebla difino de la vorto "specio" kaj fidindaj metodoj identigi partikularan specion estas esenca por starigo kaj testi biologiajn teoriojn kaj por mezuri [[biodiverseco]]n, kvankam oni povas konsideri ankaŭ aliajn taksonomiajn nivelojn kiaj familioj en larĝskalaj studoj.<ref name="SahneyBentonFerry2010LinksDiversityVertebrates">{{cite journal | last1=Sahney | first1=S. | last2=Benton | first2=M.J. | last3=Ferry | first3=P.A. | year=2010 | title=Links Between Global Taxonomic Diversity, Ecological Diversity and the Expansion of Vertebrates on Land | journal=Biology Letters | doi=10.1098/rsbl.2009.1024 | volume = 6 | pages = 544–547 | issue=4 | pmid=20106856 | pmc=2936204}}</ref> Al [[formortinta]]j specioj konataj nur el fosilioj estas ĝenerale malfacile atribui precizajn taksonomiajn rangojn, kaj pro tio oni uzas pli altajn taksonomiajn nivelojn kiaj familioj ofte por fosil-bazaj studoj.<ref name="SahneyBentonFerry2010LinksDiversityVertebrates" /><ref name="SahneyBenton2008RecoveryFromProfoundExtinction">{{cite journal | url=http://rspb.royalsocietypublishing.org/content/275/1636/759 | author=Sahney, S. kaj Benton, M.J. | year=2008 | title=Recovery from the most profound mass extinction of all time | journal=Proceedings of the Royal Society: Biological | doi=10.1098/rspb.2007.1370 | volume=275 | format=PDF | pmid=18198148 | issue=1636 | pmc=2596898 | pages=759–65 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181111191327/http://rspb.royalsocietypublishing.org/content/275/1636/759 |date=2018-11-11 }}</ref> La totala nombro de ne-bakteriaj kaj de ne-arkeaj specioj en la mondo estis ĉirkaŭkalkulita je 8.7 milionoj,<ref name="plos">{{cite journal | author= Mora, C. et al. | title=How Many Species Are There on Earth and in the Ocean?|journal= PLoS Biology |date=23an de Aŭgusto, 2011|doi=10.1371/journal.pbio.1001127 | editor1-last= Mace | editor1-first= Georgina M | last2= Tittensor | first2= Derek P. | last3= Adl | first3= Sina | last4= Simpson | first4= Alastair G. B. | last5= Worm | first5= Boris | volume= 9 | issue= 8 | pages= e1001127 | pmid=21886479 | pmc=3160336}}</ref><ref name="Guardian">{{Cite news | date =2011-08-23 | title =Planet Earth is home to 8.7 million species, scientists estimate | url =http://www.guardian.co.uk/environment/2011/aug/23/species-earth-estimate-scientists | accessdate =2014-02-24 | location=London | work=The Guardian | first=Suzanne | last=Goldenberg |deadurl = no|archiveurl = https://web.archive.org/web/20130930184419/http://www.theguardian.com/environment/2011/aug/23/species-earth-estimate-scientists|archivedate = 2013-09-30}}</ref> kun antaŭaj ĉirkaŭkalkuloj game el du milionoj al 100 milionoj.<ref name="SciDaily">{{Cite web | date =2003-05-26 | title =Just How Many Species Are There, Anyway? | url =http://www.sciencedaily.com/releases/2003/05/030526103731.htm | accessdate =2014-02-24 |deadurl = no|archivedate = 2003-05-28|archiveurl = https://web.archive.org/web/20030528081017/http://www.sciencedaily.com/releases/2003/05/030526103731.htm|publisher = Science Daily}}</ref> == Kio estas specio == En biologio, same kiel en ĉiuj areoj de la scienco, la difinoj estas gravaj. Termino devas havi koncizan difinon kaj esti universala, ĝi devas inkludi ĉiujn ekzistantajn kazojn. Tamen la [[biologio]] estas scienco de esceptoj, ne pro la disciplino mem sed pro la kampo studata. La vivo estas tiel diversa ke ajna difino prezentas sian escepton. Estas pro tio ke estas tiel malfacile difini specion, difino kiu eble estu valida por ĉiuj regnoj: [[bakterioj]] (eŭbakterioj kaj arkeoj), [[protistoj]], [[fungoj]], [[plantoj]] kaj [[bestoj]]. La plej komuna difino, la plej uzita, kaj eble la plej malnova (pro tio ke ĝi inkluzive citas ion similan en la [[Biblio]]) estas tiu kiu diras ke specio estas formita de individuoj kiuj povas reproduktiĝi inter si kaj okazigi individuojn kiuj estas fekundaj. Ĉi tiu estas malfacila difino por apliki al bakterioj kaj iuj plantoj, sed tio okazigus alian debaton. Malgraŭ la limigoj de ĉi tiu difino estis tre uzita pro tio ke ĝi estas tre oportuna, estas facile aplikebla al la bestoj kiuj onin ĉirkaŭas kaj ĝi permesis la disvolviĝon de la [[taksonomio]] el la tempoj de [[Linneo]]. De tiam ĝis nun miloj da natursciencistoj dediĉis sin trairi la planedon studante kaj katalogante la tutan biodiversecon ĉeestantan en la [[biosfero]]. Ĉi tiuj natursciencistoj estis rapide konsciaj de la enorma vario, de la granda kvanto de aspektoj, formoj, koloroj, grandecoj kiujn prezentas la vivantaj estaĵoj. Malgraŭ tio, multaj estaĵoj havas similajn morfologiajn karakterojn. Estas tiam kiam ŝprucis la unua demando: ĉu du tre estaĵoj similaj inter si apartenas al la sama specio? La dua demando ankaŭ estis ofte preterlasata: kiel aperis ĉiu ĉi tiu diverseco? La biologio dum pluraj jarcentoj provas koni la respondon al ambaŭ demandoj. Oni jam scias ke la biodiverseco generiĝis el procezo nomita biologia evoluado aŭ simple [[evoluo]], kies mekanismoj ankoraŭ estas sub plena studo. Estas dekoj de sciencaj revuoj dediĉitaj al la temo kaj centoj de internaciaj kongresoj kie oni pridiskutas ĉi tiujn aspektojn. La evoluado estas tia kaj hodiaŭ oni ne povas kompreni la biologion sen ĝi. Kaj same kiel ekzistas la evoluado ekzistas la specioj. Kaj la individuoj de ĉiu el ili aŭ bone ne povas reproduktiĝi kun estaĵoj de aliaj specioj, aŭ, se ili faras ĝin, ilia idaro ne estas fekunda. Ekzistas multaj kaŭzoj kiuj povas malpermesi kruciĝon de individuoj de malsamaj specioj. Oni povas citi kelkajn, sed estas multaj pliaj: * Variadoj en la [[kariotipo]]. Reordigoj kromosomaj (fuzioj aŭ translokiĝoj) kiuj neebligas ke la procezoj reproduktaj povu efektiviĝi al ĉela nivelo. La fuzio de [[gameto]]j portus al neebla individuo. * Diferencoj tempaj en la epoko de pariĝo. Ĉi tio faras ke la individuoj ne estas reprodukte sinkronigitaj por pariĝo. * Variadoj en la flora formulo, kiu ilin faras ne atingeblaj al la [[poleno]] de la floroj de aliaj specioj. * Plumaro ĉe birdoj. La [[plumaro]] ĉe birdoj eble estu la plej okulfrapa kazo de la graveco de la [[koloro]] en la rekono de estaĵoj de la sama specio kaj de la epoko de reproduktado. Variadoj en la plumaro kaŭzas ke individuoj de sama specio jam ne rekonas kiel tiaj tiujn kiuj generis variadon kaj kiuj iris al [[speciigo]]. * Kanto de la birdoj. La kanto ludas gravan rolon en la reproduktado de multaj birdoj, ties variado povas porti same al ne esti rekonita de la individuoj de ties specio. == Historio kaj evoluo de la speciokoncepto == [[Dosiero:John Ray from NPG.jpg|dekstra|eta|John Ray]] [[Dosiero:Carl von Linné.jpg|dekstra|eta|[[Carl Linnaeus]] kredis je fikseco de specioj.]] En la plej fruaj verkoj de scienco, specio estis simple individua organismo kiu reprezentis grupon da similaj aŭ preskaŭ identaj organismoj. Neniuj aliaj rilatoj preter tiu grupo estis implicitaj. [[Aristotelo]] uzis la vortojn ''genro'' kaj ''specio'' por signifi senmarkajn kaj specifajn kategoriojn. Aristotelo kaj aliaj antaŭ-darvinismaj sciencistoj komprenis la speciojn kiel klaraj kaj senŝanĝaj, kun "esenco", kiel la kemiaj elementoj. Kiam fruaj observantoj komencis evoluigi sistemojn de organizo por vivantaj aĵoj, ili komencis meti antaŭen izolitajn speciojn en kuntekston. Multaj el tiuj fruaj spekulativaĵoj nun estus konsideritaj arbitraj kaj tiuj inkludis parencecon bazitan sur koloro (ĉiuj plantoj kun flavaj floroj) aŭ konduto ([[serpento]]j, [[skorpio]]j kaj iaj acerbaj [[formiko]]j). [[John Ray]] (1686), angla natursciencisto, estis la unua se temas pri doni biologian difinon de la esprimo specioj.<ref>''Historia plantarum generalis'', in the volume published in 1686, Tome I, Libr. I, Chap. XX, page 40 (Quoted in Mayr, Ernst. 1982. ''The growth of biological thought: diversity, evolution, and inheritance.'' Cambridge, Mass.: Belknap Press: 256)</ref> En la [[18-a jarcento]] sveda sciencisto [[Carolus Linnaeus]] klasifikis organismojn laŭ facile observitaj diferencoj, sed ĉefe laŭ kunhavo de similaj trajtoj.<ref>{{Cite book|first1=P. H.|last1=Davis|first2=V. H.|last2=Heywood|year=1973|title=Principles of Angiosperm Taxonomy|location=Huntington, New York|publisher=Robert E. Krieger Publishing Company|page=17}}</ref> Kvankam lia sistemo da klasifiko ordigas organismojn laŭ gradoj da simileco, li ekfaris asertojn pri la rilato inter similaj specioj.<ref>{{Cite book|first1=James L.|last1=Reveal|first2=James S.|last2=Pringle|title=Flora of North America|year=1993|chapter=7. Taxonomic Botany and Floristics|location=New York and Oxford|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-505713-9|pages=160-161}}</ref><ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Principles of Animal Taxonomy|familia nomo=Simpson|persona nomo=George Gaylord|jaro=1961|loko=New York and London|eldoninto=Columbia University Press|paĝoj=56-57}}</ref> En tiu tempo, estis daŭre ĝenerale kredite ke ekzistas neniu organika ligo inter specioj, ne grave kiom similaj ili prezentiĝis. Tiu vido estis influita per eŭropa scienca kaj religia edukado tiutempe, kiu diris ke la kategorioj da vivo estas diktitaj fare de [[dio]], en hierarkia skemo. Kvankam ekzistas ĉiam diferencoj (kvankam foje malgrandaj) inter individuaj organismoj, Linné klopodis identigi individuajn organismojn kiel modelaj de la specio, kaj konsideris aliajn ne-modelajn organismojn kiel deviaj kaj neperfektaj. Ekde la [[19-a jarcento]] la plej multaj natursciencistoj komprenis ke specioj povas ŝanĝi formon dum tempo, kaj ke la historio de la planedo disponigis sufiĉe da tempo por gravaj ŝanĝoj. [[Jean-Baptiste Lamarck]], en sia verko de 1809 nome ''Philosophie zoologique'', proponis unu el la unuaj logikaj argumentoj kontraŭ kreismo. La nova emfazo estis dum determinado kiel specio povis ŝanĝiĝi dum tempo. Lamarck sugestis ke organismo povis pludoni lernitan trajton al siaj idoj, t.e., la longa kolo de la [[ĝirafo]] estis ricevita el generacioj de ĝirafoj etendantaj al atingo la foliojn de pli altaj arbopintoj (tiu bonkonata kaj simplisma ekzemplo, aliflanke, ne trompas justecon al la larĝo kaj subtileco de la ideoj de Lamarck). Kun la akcepto de la naturselektada ideo de [[Charles Darwin]] en la [[1860-aj jaroj]], aliflanke, la opinio de Lamarck de cel-orientita evoluo, ankaŭ konata kiel [[Teleologio|teleologia proceso]], estis superbrilita. Lastatempa intereso en heredo de lernitaj karakterizaĵaj centroj ĉirkaŭ epigenezaj procezoj, ekz. metiligo, kiuj ne influas DNA-sekvencojn, sed anstataŭe ŝanĝas esprimon en hereda maniero. Tiel, Nov-Lamarkismo, ĉar ĝi tiele foje estas nomita, estas ne defio al la evoluteorio per natura selektado. [[Charles Darwin]] kaj [[Alfred Wallace]] disponigis kion sciencistojn nun pripensas kiel la plej potenca kaj konvinka [[Evoluismo|evoluci-teorio]]. Darwin argumentis ke estis populacioj tiuj kiuj evoluigis, kaj ne individuoj. Lia argumento dependis per radikala perspektivo de tiu de Linné: prefere ol difinado de specioj en idealaj esprimoj (kaj serĉado idealan reprezentanton kaj malaprobado de devioj), Darwin konsideris varion inter individuoj kiel natura. Li plue argumentis ke vario, longe for de esti problema, fakte disponigas la klarigon por la ekzisto de apartaj specioj. La verko de Darwin uzis la komprenon de [[Thomas Malthus]] ke la indico da kresko de biologia [[populacio]] ĉiam devancos la indicon de kresko de la resursoj en la medio, kiel ekzemple la manĝaĵprovizado. Kiel rezulto, Darwin polemikis, ne ĉiuj membroj de populacio povos pluvivi kaj reproduktiĝi. Tiuj kiuj averaĝe faris tion, estis tiuj kiuj posedis variojn - tamen burĝonantajn - kiuj faras ilin iomete pli bone adaptitaj al la medio. Se tiuj variaj trajtoj estas heredaj, tiam ankaŭ la idoj de la pluvivantoj posedos ilin. Tiel, super multaj generacioj, adaptaj varioj akumuliĝos en la populacio, dum kontraŭ-adaptaj trajtoj tendencos esti eliminitaj. Darvino cerbumis pri la problemoj klasifiki speciojn en ''La origino de specioj''. Tiukadre li komparis tiun problemon kun la komplekseco klasigi [[lingvo]]jn kaj kompreni iliajn evoluojn ĝis la [[lingva diverseco]]. Li argumentis jene: {{Citaĵo|Eble estus utile ilustri ĉi tiun vidpunkton pri klasifikado per la ekzemplo de lingvoj. Se oni posedus kompletan familian arbon de la homaro, genealogia aranĝo de la homaj popoloj provizus la plej bonan klasifikon de la diversaj lingvoj nun parolataj tra la mondo; kaj se ĉiuj formortintaj lingvoj, kaj ĉiuj mezaj kaj malrapide ŝanĝiĝantaj dialektoj devus esti inkluzivitaj, tiaj aranĝo estus, mi kredas, la sola ebla aranĝo. Tamen povus okazi ke iu tre antikva lingvo estus malmulte modifiĝinta, kaj estus naskinta kelkajn novajn lingvojn, dum aliaj estus multe modifiĝintaj (pro la disvastiĝo, kaj posta izoliĝo, kaj statoj de civilizeco de la pluraj popoloj, devenintaj de komuna popolo) kaj estus naskinta multajn novajn lingvojn kaj dialektojn. La diversaj gradoj de diferenco inter la lingvoj de la sama fonto, devus esti esprimitaj per grupoj subordigitaj sub grupoj; sed la ĝusta kaj eĉ nura ebla aranĝo ankoraŭ estus genealogia; kaj ĉi tio estus strikte natura, ĉar ĝi ligus ĉiujn lingvojn, formortintajn kaj modernajn, per plej proksimaj rilatoj, kaj provizus la parencecon kaj originon de ĉiu lingvo.<ref>Charles Darwin, ''La origino de la specioj'', 1859.</ref>}} == Difino == Biologoj kaj taksonomoj faris multajn klopodojn por difini speciojn, dekomence el [[Morfologio (biologio)|morfologio]] alproksimiĝante al [[genetiko]]. Fruaj taksonomoj kiel [[Lineo]] povis nur priskribi tion kion ili vidis: tio estis poste formaligita kiel la koncepto de tipologia aŭ morfologia specio. [[Ernst Mayr]] emfazis reproduktan izoligon, sed tio, kiel ĉe aliaj specikonceptoj, estas malfacile aŭ eĉ maleble testeblaj.<ref name="Zelnio"/><ref>{{cite journal |last1=Mallet |first1=James |title=A species definition for the modern synthesis |journal=Trends in Ecology & Evolution |date=1995 |volume=10 |issue=7 |pages=294–299 |doi=10.1016/0169-5347(95)90031-4 |pmid=21237047 }}</ref> Postaj biologoj klopodis por rafini la difinon de Mayr per konceptoj pri rekono kaj kohero, inter aliaj.<ref>{{cite journal |last1=Masters |first1=J. C. |last2=Spencer |first2=H. G. |title=Why We Need a New Genetic Species Concept |journal=Systematic Zoology |date=1989 |volume=38 |issue=3 |pages=270–279 |doi=10.2307/2992287 |jstor=2992287}}</ref> Multaj el la konceptoj estas tre similaj aŭ koincidas, kaj tial ili estas malfacile enkalkuleblaj: la biologo R. L. Mayden registris ĉirkaŭ 24 konceptojn,<ref name=Claridge1997>{{cite book |last1=Mayden |first1=R. L. |editor1-last=Claridge |editor1-first=M. F. |editor2-first=H. A. |editor2-last=Dawah |editor3-first=M. R. |editor3-last=Wilson |title=A hierarchy of species concepts: the denouement of the species problem |work=The Units of Biodiversity – Species in Practice Special Volume 54 |date=1997 |publisher=Systematics Association}}</ref> kaj la filozofo pri scienco John Wilkins enkalkulis 26.<ref name="Zelnio">{{cite web |title=Species Concepts |url=https://blogs.scientificamerican.com/evo-eco-lab/species-concepts/ |publisher=''[[Scientific American]]''|access-date=14a de Marto 2017 |date=20a de Aprilo 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314154734/https://blogs.scientificamerican.com/evo-eco-lab/species-concepts/ |archive-date=14a de Marto 2017 |df=dmy-all }}</ref> Wilkins poste grupigis la specikonceptojn en sep bazaj konceptotipoj: (1) apomiksa specio por senseksaj organismoj (2) biospecioj por reproduktantaj izolaj seksaj organismoj (3) [[ekospecio]]j bazitaj sur [[ekologia niĉo|ekologiaj niĉoj]] (4) evoluciaj specioj bazitaj sur la stirpo (5) genetika specio bazita sur la genaro (6) morfospecio bazita sur la formo aŭ fenotipo kaj (7) taksonomia specio, nome specio se determinita de taksonomo.{{sfn|Zachos|2016|p=79}} === Tipologia aŭ morfologia specio === [[Dosiero:Eurasian_blue_tit_Lancashire.jpg|eta|maldekstre|Ĉiuj plenkreskaj [[Blua paruo|bluaj paruoj]] kunhavas la saman koloraron, senerare identigante ''morfospecion''.<ref>{{cite book |last1=Gooders |first1=John |title= Kingfisher Field Guide to the Birds of Britain and Ireland|page=246 |publisher=Kingfisher Books |date=1986 |isbn=978-0-86272-139-8}}</ref>]] Tipologia specio estas grupo de organismoj en kiu individuoj kunhavas certajn fiksitajn trajtojn (tipo), tiel ke eĉ nekleraj personoj ofte rekonas la saman taksonon same kiel faras modernaj taksonomoj.<ref name="Gould 1980">{{cite book |last1=Gould |first1=Stephen Jay |author-link=Stephen Jay Gould |chapter=A Quahog is a Quahog |title=En: The Panda's Thumb: More Reflections in Natural History |location=New York |publisher=W.W. Norton & Company |date=1980 |pages=[https://archive.org/details/pandasthumb000step/page/204 204–213] |isbn=978-0-393-30023-9 |chapter-url=https://archive.org/details/pandasthumb000step/page/204 }}</ref><ref name="Maynard Smith">{{cite book |last=Maynard Smith |first=John |author-link=John Maynard Smith |title=Evolutionary Genetics |publisher=Oxford University Press |date=1989 |pages=273–274 |isbn=978-0-19-854215-5 }}</ref> La aroj de variaĵoj aŭ fenotipoj ene de specimenoj (kiel pli longaj aŭ pli mallongaj vostoj) diferencigus la specion. Tiun metodon oni uzis kiel "klasika" metodo determini specion, same kiel ĉe Lineo, frue en la kadro de la evolucia teorio. Tamen, diferencaj fenotipoj ne neces estas diferencaj specioj (ekz. kvar-flugila ''[[Drosophila]]'' naskiĝinta el duflugila patrino ne estas diferenca specio). Specioj nomitaj tiumaniere estas nomitaj ''morfospecioj''.<ref>{{cite journal |last=Ruse |first=Michael |author-link=Michael Ruse |title=Definitions of Species in Biology |journal=The British Journal for the Philosophy of Science |volume=20 |issue=2 |pages=97–119 |year=1969 |jstor=686173 |doi=10.1093/bjps/20.2.97|s2cid=121580839 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Lewin |first=Ralph A. |author-link=Ralph A. Lewin |title=Three Species Concepts |journal=Taxon |year=1981 |volume=30|issue=3 |pages=609–613 |doi=10.2307/1219942|jstor=1219942 }}</ref> En la 1970-aj jaroj, Robert R. Sokal, Theodore J. Crovello kaj Peter Sneath proponis variadon en la koncepto de morfologia specio, nome [[fenetiko|fenetika]] specio, difinita kiel aro de organismoj kun simila [[fenotipo]] unu rilate al alia, sed kun diferenca fenotipo disde aliaj aroj de organismoj.<ref>{{harvnb|Claridge|Dawah|Wilson|1997|p=404}}</ref> Tio diferencas el la koncepto de morfologia specio en tio ke ĝi inkludas nombran mezuradon de distanco aŭ simileco rilate al entoj de aro bazite sur plurvariaj komparoj de difinita granda nombro de fenotipaj trajtoj.<ref>{{cite journal |last=Ghiselin |first=Michael T. |author-link=Michael Ghiselin |title=A Radical Solution to the Species Problem |journal=Systematic Biology |volume=23 |issue=4 |pages=536–544 |year=1974 |doi=10.1093/sysbio/23.4.536|url=https://philpapers.org/rec/GHIARS }}</ref> === Specio per rekono kaj kohero === Specio per rekono de partnero estas grupo de sekse reproduktantaj organismoj kiuj rekonas unu la alian kiel eblaj partneroj.<ref>Claridge et al.:408–409.</ref><ref>{{cite book |last=Paterson |first=H. E. H. |date=1985 |title=Monograph No. 4: The recognition concept of species |work=Species and Speciation |editor1-last=Vrba |editor1-first=E. S. |publisher=Transvaal Museum |location=Pretoria}}</ref> Etendante tion por ebligi post-parigan izoladon, specio per kohero estas la plej inkluda populacio de individuoj kiuj havas la eblon aliti al fenotipa kohero pere de esencan kohermekanismoj; ne gravas ĉu populacioj povas interhibridiĝi sukcese, ili plue estas ankoraŭ diferencaj koherspecioj se la kvanto de hibridiĝo ne estas sufiĉa por komplete miksi iliajn respektivajn [[genprovizo]]jn.<ref name="Mallet">{{cite encyclopedia |last=Mallet |first=James |author-link=James Mallet |title=Species, Concepts of |url=http://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/Sp/species.pdf<!--preprint--> |publisher=Blackwell |editor1-last=Calow |editor1-first=P. |encyclopedia=Encyclopaedia of Ecology and Environmental Management |pages=709–711 |isbn=978-0-632-05546-3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161019152621/http://www.ucl.ac.uk/taxome/jim/Sp/species.pdf |archive-date=19a de Oktobro 2016 |df=dmy-all |date=28a de Septembro 1999 }}</ref> Pluan disvolvigon de la rekonkoncepto havigas la biosemiotika koncepto de specio.<ref>{{cite journal |last=Kull |first=Kalevi |author-link=Kalevi Kull |date=2016 |title=The biosemiotic concept of the species |journal=Biosemiotics |volume=9 |pages=61–71 |url=https://www.academia.edu/23574109 |doi=10.1007/s12304-016-9259-2 |s2cid=18470078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180207144820/http://www.academia.edu/23574109/The_Biosemiotic_Concept_of_the_Species |archive-date=7a de Februaro 2018 |df=dmy-all }}</ref> === Genetika simileco kaj strikoda specio === [[Dosiero:Cytochrome C Oxidase 1OCC in Membrane 2.png |thumb |Oni uzas regionon de [[geno]] por la [[enzimo]] de [[citokromo]] c oksidazo por distingi specion en la datumbazo de Sistemoj por Strikodo de Specioj.]] En [[mikrobiologio]], genoj povas libere moviĝi eĉ inter dedistance rilataj bakterioj, eble etendante la tutan bakterian atingokapablon. Kiel ĝenerala regulo, mikrobiologoj komprenis, ke membroj de la taksonoj ''[[B<!--Domain, so caps-->acteria]]'' kaj ''[[A<!--Domain, so caps-->rchaea]]'' kun 16S [[ribosomo|ribosomaj]] [[RNA]] gensekvencoj pli similaj ol 97% unu al alia bezonas esti testita pere de [[DNA]]–DNA hibridiĝo por decidi ĉu ili apartenas al la sama specio.<ref>{{cite journal |last1=Stackebrandt |first1=E. |last2=Goebel |first2=B. M. |title=Taxonomic note: a place for DNA-DNA reassociation and 16S rRNA sequence analysis in the present species definition in bacteriology |journal=International Journal of Systematic Bacteriology |year=1994 |volume=44 |issue=4 |pages=846–849 |doi=10.1099/00207713-44-4-846 |doi-access=free }}</ref> Tiu koncepto estis ampleksigita en 2006 al simileco de 98.7%.<ref>{{cite journal |last1=Stackebrandt |first1=E. |last2=Ebers |first2=J. |title=Taxonomic parameters revisited: tarnished gold standards |journal=Microbiology Today |year=2006 |volume=33 |issue=4 |pages=152–155 |url=https://microbiologysociety.org/uploads/assets/uploaded/a8800d1f-de21-432d-a5399c13c9ad1643.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180325022016/https://microbiologysociety.org/uploads/assets/uploaded/a8800d1f-de21-432d-a5399c13c9ad1643.pdf |archive-date=25a de Marto 2018 |df=dmy-all }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180325022016/https://microbiologysociety.org/uploads/assets/uploaded/a8800d1f-de21-432d-a5399c13c9ad1643.pdf |date=2018-03-25 }}</ref> La metodo per averaĝa nukleotida identeco kvantigas genetikan distancon inter kompletaj [[Genomo|genomoj]], uzante regionojn de ĉirkaŭ 10 000 [[Baza paro|bazaj paroj]]. Kun sufiĉa informaro el genomoj de unu genro, oni povas uzi algoritmojn por kategoriigi speciojn, kiel ekzemple ĉe la bakterio de la [[avelo]] nome ''Pseudomonas avellanae'' en 2013,<ref name="Land 2015">{{cite journal |doi=10.1007/s10142-015-0433-4 |pmid=25722247 |title=Insights from 20 years of bacterial genome sequencing |journal=Functional & Integrative Genomics |volume=15 |issue=2 |pages=141–161 |year=2015 |last1=Land |first1=Miriam |last2=Hauser |first2=Loren |last3=Jun |first3=Se-Ran |last4=Nookaew |first4=Intawat |last5=Leuze |first5=Michael R. |last6=Ahn |first6=Tae-Hyuk |last7=Karpinets |first7=Tatiana |last8=Lund |first8=Ole |last9=Kora |first9=Guruprased |last10=Wassenaar |first10=Trudy |last11=Poudel |first11=Suresh |last12=Ussery |first12=David W. |pmc=4361730}} [[Dosiero:CC-BY icon.svg |50ra]] Tiu artikolo enhavas citaĵojn el tiu fonto, kiu estas disponebla sub la permesilo [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230810181030/https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ |date=2023-08-10 }} license.</ref> and for all sequenced bacteria and archaea since 2020.<ref>{{cite journal |last1=Parks |first1=D. H. |last2=Chuvochina |first2=M. |last3=Chaumeil |first3=P. A. |last4=Rinke |first4=C. |last5=Mussig |first5=A. J. |last6=Hugenholtz |first6=P. |title=A complete domain-to-species taxonomy for Bacteria and Archaea |journal=Nature Biotechnology |date=Septembro 2020 |volume=38 |issue=9 |pages=1079–1086 |doi=10.1038/s41587-020-0501-8 |pmid=32341564 |url=https://www.researchgate.net/publication/340954053 |biorxiv=10.1101/771964 |s2cid=216560589 }}</ref> Oni proponis [[strikodo]]n de [[DNA]] kiel rimedo por distingi speciojn kongrue eĉ por esti uzata ankaŭ de nespecialistoj.<ref>{{cite web |title=What Is DNA Barcoding? |url=http://www.barcodeoflife.org/content/about/what-dna-barcoding |publisher=Barcode of Life |access-date=11a de Oktobro 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701081215/http://www.barcodeoflife.org/content/about/what-dna-barcoding |archive-date=1a de Julio 2017 |df=dmy-all }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170701081215/http://www.barcodeoflife.org/content/about/what-dna-barcoding |date=2017-07-01 }}</ref> Unu el la strikodoj estas regiono de mitokondria DNA ene de la geno por [[citokromo]] c oksidazo. Datumbazo, nome ''Barcode of Life Data System'', enhavas DNA strikodajn sekvencojn el ĉirkaŭ 190 000 specioj.<ref name=Ratnasingham>{{cite journal |last1=Ratnasingham |first1=Sujeevan |last2=Hebert |first2=Paul D. N. |title=BOLD: The Barcode of Life Data System (http://www.barcodinglife.org) |journal=Molecular Ecology Notes |year=2007 |volume=7 |issue=3 |pages=355–364 |doi=10.1111/j.1471-8286.2007.01678.x |pmid=18784790 |pmc=1890991}}</ref><ref name=Stoeckle>{{cite journal |last=Stoeckle |first=Mark |title=DNA Barcoding Ready for Breakout |journal=GeneWatch |date=Novembro–Decembro 2013 |volume=26 |issue=5 |url=http://www.councilforresponsiblegenetics.org/genewatch/GeneWatchPage.aspx?pageId=510 |access-date=25a de Marto 2018 |archive-date=3a de Aprilo 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140403101448/http://www.councilforresponsiblegenetics.org/genewatch/genewatchpage.aspx?pageid=510 |url-status=dead }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140403101448/http://www.councilforresponsiblegenetics.org/genewatch/genewatchpage.aspx?pageid=510 |date=2014-04-03 }}</ref> Tamen, scientistoj kiel Rob DeSalle esprimis siajn opiniojn ke klasika taksonomio kaj DNA strikodo, kiujn ili konsideras misnomilojn, bezonas esti rekunigitaj, ĉar ili limigas speciojn diference.<ref name=DeSalleEgan2005>{{cite journal |last1=DeSalle |first1=R. |last2=Egan |first2=M. G. |last3=Siddall |first3=M. |title=The unholy trinity: taxonomy, species delimitation and DNA barcoding |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences |volume=360 |issue=1462 |year=2005 |pages=1905–1916 |doi=10.1098/rstb.2005.1722 |pmid=16214748 |pmc=1609226}}</ref> [[Introgresio|Genetika introgresio]] pere de [[Endosimbioto|endosimbiotoj]] kaj aliaj vektoroj povas plue fari strikodojn neefektivaj en la identigo de specioj.<ref>{{cite journal |last1=Whitworth |first1=T. L. |last2=Dawson |first2=R. D. |last3=Magalon |first3=H. |last4=Baudry |first4=E. |doi=10.1098/rspb.2007.0062 |pmid=17472911 |pmc=2493573 |title=DNA barcoding cannot reliably identify species of the blowfly genus Protocalliphora (Diptera: Calliphoridae) |journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences |volume=274 |issue=1619 |pages=1731–1739 |year=2007 }}</ref> === Filogenetika aŭ kladika specio === [[Dosiero:Cladistic species.svg|eta|maldekstre|La koncepto pri filogenetika aŭ kladika specio asertas, ke specio estas la plej malgranda stirpo kiu estas distingata per unika aro de jen genetikaj aŭ morfologiaj trajtoj. Oni ne faris plendojn pri reprodukta izoligo, kio faras la koncepton utila ankaŭ en paleontologio kiam disponeblas nur fosilia pruvaro.]] Filogenetika aŭ [[Kladistiko|kladika specio]] estas "la plej malgranda agregaĵo de populacioj (seksaj) aŭ stirpoj (neseksaj) diagnozigeblaj pere de unika kombinaĵo de karakteraj statoj en kompareblaj individuoj (semaforontoj)".<ref name="Nixon1990">{{cite journal |last1=Nixon |first1=K. C. |last2=Wheeler |first2=Q. D. |year=1990 |title=An amplification of the phylogenetic species concept |journal=Cladistics |volume=6 |issue=3 |pages=211–223 |doi=10.1111/j.1096-0031.1990.tb00541.x |s2cid=84095773 }}</ref> La empiria bazo – observitaj karakteraj statoj – havigas la pruvaron por subteni hipotezojn pri evolucie diverĝaj stirpoj kiuj eltenis sian heredan integrecon tra tempo kaj spaco.<ref>Wheeler, Quentin D.; Platnick, Norman I. 2000. The phylogenetic species concept (sensu Wheeler & Platnick). En: {{harvnb|Wheeler|Meier2000|pp=55–69}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Giraud |first1=T. |author2=Refrégier, G. |author3=Le Gac, M. |author4=de Vienne, D. M. |author5=Hood, M. E. |year=2008 |title=Speciation in Fungi |journal=Fungal Genetics and Biology |volume=45 |issue=6 |pages=791–802 |doi=10.1016/j.fgb.2008.02.001|pmid=18346919 }}</ref><ref>{{cite book |last=Bernardo |first=J. |year=2011 |chapter=A critical appraisal of the meaning and diagnosability of cryptic evolutionary diversity, and its implications for conservation in the face of climate change |pages=380–438 |title=Climate Change, Ecology and Systematics. Systematics Association Special Series |editor1-first=T. |editor1-last=Hodkinson |editor2-first=M. |editor2-last=Jones |editor3-first=S. |editor3-last=Waldren |editor4-first=J. |editor4-last=Parnell |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-76609-8}}.</ref><ref>Brower, Andrew V. Z. kaj Randall T. Schuh. (2021). Biological Systematics: Principles and Applications. Cornell University Press, Ithaca, NY.</ref> Oni povas uzi molekulajn markilojn por determini diagnozajn genetikajn diferencojn en la nuklea aŭ mitokondria [[DNA]] de variaj specioj.<ref name="Giraud2008">{{cite journal |author1=Giraud, T. |author2=Refrégier, G. |author3=Le Gac, M. |author4=de Vienne, D. M. |author5=Hood, M. E. |year=2008 |title=Speciation in Fungi |journal=Fungal Genetics and Biology |volume=45 |issue=6 |pages=791–802 |doi=10.1016/j.fgb.2008.02.001|pmid=18346919 }}</ref><ref name="Nixon1990" /><ref name="Taylor2000">{{cite journal |author1=Taylor, J. W. |author2=Jacobson, D. J. |author3=Kroken, S. |author4=Kasuga, T. |author5=Geiser, D. M. |author6=Hibbett, D. S. |author7=Fisher, M. C. |year=2000 |title=Phylogenetic species recognition and species concepts in fungi |journal=Fungal Genetics and Biology |volume=31 |issue=1 | pages=21–32 |doi=10.1006/fgbi.2000.1228 |pmid=11118132|s2cid=2551424 |url=https://semanticscholar.org/paper/a348655a221e2e67d7e922b8e431d0f3883212ac }}</ref> Por ekzemplo, en studo farita pri [[fungoj]], studante nukleotidajn trajtojn uzante kladikajn speciojn produktis la plej akuratajn rezultojn en agnoskado de nombraj fungospecioj de ĉiuj studitaj konceptoj.<ref name="Taylor2000" /><ref>{{Cite journal|last1=Taylor |first1=J. W. |last2=Turner |first2=E. |last3=Townsend |first3=J. P. |last4=Dettman |first4=J. R. |last5=Jacobson |first5=D. |title=Eukaryotic microbes, species recognition and the geographic limits of species: Examples from the kingdom Fungi |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences |volume=361 |issue=1475 |pages=1947–1963 |year=2006 |pmc=1764934 |doi=10.1098/rstb.2006.1923 |pmid=17062413}}</ref> Versioj de la koncepto de filogenetika specio kiuj emfazas monofilion aŭ diagnozeblecon{{sfn|Zachos|2016|pp=91–92}} povas konduki al disigo de ekzistantaj specioj, por ekzemplo ĉe ''[[Bovidae]]'', agnoskante malnovajn subspeciojn kiel speciojn, spite la fakto ke ne estas reproduktaj barierojn, kaj ke4 la populacioj povas koincidi morfologie.<ref>Groves, C.; Grubb, P. 2011. Ungulate taxonomy. Baltimore, MD: The Johns Hopkins University Press.</ref> Aliaj nomis tiun alproksimiĝon "taksonomia inflacio", malfortigante la koncepton de specio kaj farante taksonomion nestabila<ref>{{cite journal |last1=Heller |first1=R. |author2=Frandsen, P. |author3=Lorenzen, E. D. |author4=Siegismund, H. R. |year=2013 |title=Are there really twice as many bovid species as we thought? |journal=Systematic Biology |volume=62 |issue=3 |pages=490–493 |doi=10.1093/sysbio/syt004 |pmid=23362112 |doi-access=free}}</ref> Krome aliaj defendas tiun alproksimiĝon, konsiderante "taksonomian inflacion" pejorativa kaj la kontraŭan konsideron kiel "taksonomia konservativismo"; postulante, ke estas politike taŭga disigi speciojn kaj agnoski pli malgrandajn populaciojn al specinivelon, ĉar tio signifas, ke ili povas pli facile esti inkluditaj en la kategorio de [[endanĝerita specio]] en la [[IUCN]] [[ruĝa listo]] kaj povas ricevi konservocelajn leĝaron kaj financon.<ref>{{cite journal |last1=Cotterill |first1=F. |author2=Taylor, P. |author3=Gippoliti, S. |year=2014 |title=Why one century of phenetics is enough: Response to 'are there really twice as many bovid species as we thought?' |journal=Systematic Biology |volume=63 |issue=5|pages=819–832 |doi=10.1093/sysbio/syu003|display-authors=etal |pmid=24415680 |doi-access=free }}</ref> Male al la koncepto de biologia specio, kladika specio ne dependas el la reprodukta izolado – ties kriterioj estas sendependaj de procezoj kiuj estas integraj en aliaj konceptoj.<ref name="Nixon1990"/> Tiel, ĝi aplikiĝas al neseksaj stirpoj.<ref name="Giraud2008"/><ref name="Taylor2000"/> Tamen, ĝi ne ĉiam havigas klarajn dividojn kaj intuiciajn kontentigajn limojn inter taksonoj, kaj povas postuli plurajn fontojn de pruvaro, same kiel pli ol unu polimorfan lokon, por atingi laŭdeblajn rezultojn.<ref name="Taylor2000"/> === Evolucia specio === Evolucia specio, sugestita de [[George Gaylord Simpson]] en 1951, estas "ento komponita de organismoj kiuj retenas sian identecon disde aliaj tiaj entoj laŭlonge de la tempo kaj de la spaco, kaj kiu havas sian propran sendependan evolucian itineron kaj historiajn tendencojn".<ref name=Claridge1997/><ref>{{cite journal |last1=Laporte |first1=L. O. F. |title=Simpson on species |doi=10.1007/BF01058629 |journal=Journal of the History of Biology |volume=27 |issue=1 |pages=141–159 |year=1994 |pmid=11639257|s2cid=34975382 }}</ref> Tio diferencas disde la koncepto de biologia specio inkludante daŭron laŭlonge de tempo. Wiley kaj Mayden asertis, ke ili vidas la koncepton de evolucia specio kiel "identa" al la koncepto de [[Willi Hennig]] pri specio-kiel-stirpo, kaj asertis, ke la koncepto de biologia specio, "la kelkaj versioj" de la filogenetika specio, kaj la ideo, ke specioj estas samtipaj kiel pli altaj taksonoj ne estas kongrua por biodiversecaj studoj (kun la intenco ĉirkaŭkalkuli la nombron de specioj akurate). Ili krome sugestis, ke la koncepto funkcias por specioj kaj de neseksa kaj de seksa reproduktado.<ref>{{harvnb|Wheeler|Meier|2000|pp=70–92<!--The ESC-->, 146–160<!--A critique from the ESC perspective-->, 198–208<!--A defence of the ESC-->}}</ref> Versio de la koncepto estas la koncepto de Kevin de Queiroz pri "Ĝenerala Stirpo de Specioj".<ref>{{cite book |last=de Queiroz |first=Kevin |year=1998 |chapter=The general lineage concept of species, species criteria, and the process of speciation |pages=57–75 |editor1=D. J. Howard |editor2=S. H. Berlocher |title=Endless forms: species and speciation |publisher=Oxford University Press }}</ref> === Ekologia specio === Ekologia specio estas aro de organismoj adaptitaj al preciza aro de rimedoj, kion oni nomas "[[ekologia niĉo]]", en la medio. Laŭ tiu koncepto, populacioj formas la diskretajn fenetikajn arojn kiujn oni rekonas kiel specioj ĉar la ekologiaj kaj evoluciaj procezoj kontrolantaj kiel rimedoj estas dividitaj tendencas produkti tiujn arojn de organismoj.<ref name="ridley">{{cite book |last=Ridley |first=Mark |author-link= |title=Evolution |publisher=Blackwell Science |chapter=The Idea of Species |edition=2nd |page=719 |isbn=978-0-86542-495-1}}</ref> === Genetika specio === Genetika specio kiel difinita de Robert Baker kaj Robert Bradley estas aro de genetike izolataj interreproduktaj populacioj. Tio estas simila al la koncepto de Mayr pri Biologia Specio, sed fokusas al genetiko pli ol al reprodukta izolado.<ref>{{cite journal |last1=Baker |first1=Robert J. |last2=Bradley |first2=Robert D. |title=Speciation in Mammals and the Genetic Species Concept |journal=Journal of Mammalogy |date=2006 |volume=87 |issue=4 |pages=643–662 |doi=10.1644/06-MAMM-F-038R2.1 |pmid=19890476 |pmc=2771874}}</ref> En la [[21-a jarcento]], genetikan specion oni establas per komparado de la DNA sekvencoj, sed aliaj metodoj estis disponeblaj jam pli frue, kiel komparado de [[kariotipo]]j (aroj de [[kromosomo]]j) kaj "aloenzimoj" ([[enzimo|enzimaj]] variaĵoj).<ref name="BakerBradley2006">{{cite journal |last1=Baker |first1=Robert J. |last2=Bradley |first2=Robert D. |title=Speciation in Mammals and the Genetic Species Concept |journal=Journal of Mammalogy |volume=87 |issue=4 |year=2006 |pages=643–662 |doi=10.1644/06-MAMM-F-038R2.1|pmid=19890476 |pmc=2771874 }}</ref> === Grava evoluciunuo === Grava evoluciunuo, laŭ anglalingva internacia kategorio "evolutionarily significant unit" (ESU) aŭ "natura specio"<ref>{{cite web |author=Government of Canada. Committee on the Status of Endangered Wildlife in Canada |url=http://www.cosepac.gc.ca/eng/sct0/assessment_process_e.cfm |title=COSEWIC's Assessment Process and Criteria |publisher=Cosepac.gc.ca |access-date=7a de Aprilo 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150412232417/http://www.cosepac.gc.ca/eng/sct0/assessment_process_e.cfm |archive-date=12a de Aprilo 2015 |df=dmy-all }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150412232417/http://www.cosepac.gc.ca/eng/sct0/assessment_process_e.cfm |date=2015-04-12 }}</ref> estas populacio de organismoj konsiderataj distingitaj kadre kaj por celoj de konservado.<ref>{{cite web |last1=DeWeerdt |first1=Sarah |title=What Really is an Evolutionarily Significant Unit? |url=http://conservationmagazine.org/2002/07/what-really-is-an-evolutionarily-significant-unit/ |publisher=University of Washington |access-date=1a de Decembro 2016 |date=29a de Julio 2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170205155325/http://www.conservationmagazine.org/2002/07/what-really-is-an-evolutionarily-significant-unit/ |archive-date=5a de Februaro 2017 |df=dmy-all}}</ref> === Kronospecio === [[Dosiero:Chronospecies.svg|eta|altdekstre|[[Kronospecio]] estas difinita en unusola stirpo (firma linio) kies [[kompara anatomio|morfologio]] ŝanĝiĝas laŭlonge de la tempo. Iam, paleontologoj opinias, ke sufiĉa ŝanĝo okazis ke du specioj (A kaj B), apartigitaj en tempo kaj anatomio, iam ekzistis.]] {{Ĉefartikolo|Kronospecio}} En [[paleontologio]], disponante nur de [[kompara anatomio]] (morfologio) el [[fosilio]]j kiel pruvaro, oni povas apliki la koncepton de [[kronospecio]]. Dum [[anagenezo]] (evolucio, ne necese inkludanta branĉigon), paleontologoj intencas identigi sekvencon de specioj, el kiuj ĉiu deriviĝas el filetike formortinta specio tra konstanta, malrapida kaj pli malpli unuforma ŝanĝiĝo. En tia temposekvenco, paleontologoj taksas kiom multan ŝanĝon oni postulas por ke morfologie diferenca formo estu konsiderata diferenca specio el ties prauloj.<ref>{{cite web |title=Chronospecies |url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095611471 |publisher=Oxford Reference |access-date=12a de Januaro 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141001151656/http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095611471 |archive-date=1a de Oktobro 2014 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |last1=Carr |first1=Steven M. |title=Evolutionary species and chronospecies |url=https://www.mun.ca/biology/scarr/Evolutionary_vs_Chronospecies.html |publisher=Memorial University Newfoundland and Labrador |access-date=12a de Januaro 2018 |date=2005 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310075417/http://www.mun.ca/biology/scarr/Evolutionary_vs_Chronospecies.html |archive-date=10a de Marto 2016 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite journal |last=Dzik |first=J. |year=1985 |title=Typologic versus population concepts of chronospecies: implications for ammonite biostratigraphy |journal=Acta Palaeontologica Polonica |volume=30 |issue=1–2 |pages=71–92 |url=https://www.app.pan.pl/archive/published/app30/app30-071.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170313080626/http://www.app.pan.pl/archive/published/app30/app30-071.pdf |archive-date=13a de Marto 2017 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite book |last1=O'Brien |first1=Michael J. |last2=Lyman|first2=R. Lee |title=Applying Evolutionary Archaeology: A Systematic Approach |url=https://books.google.com/books?id=IkAOBwAAQBAJ&pg=PA146 |year=2007|publisher=Springer |isbn=978-0-306-47468-2|pages=146–149|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207144819/https://books.google.com/books?id=IkAOBwAAQBAJ&pg=PA146|archive-date=7a de Februaro 2018|df=dmy-all}}</ref> === Virusa kvazaŭspecio === {{Ĉefartikolo|Virusa kvazaŭspecio}} [[Viruso]]j havas enormajn populaciojn, estas dubinde vivaj estaĵoj, ĉar ili konsistas de malmulte pli ol serio de DNA aŭ RNA en proteina ŝirmaĵo, kaj mutacias rapide. Ĉiuj tiuj faktoroj faras ke konvenciaj specikonceptoj estas tre neaplikeblaj.<ref>{{cite journal |last=Van Regenmortel |first=Marc H. V. |title=Logical puzzles and scientific controversies: The nature of species, viruses and living organisms |journal=Systematic and Applied Microbiology |volume=33 |issue=1 |pages=1–6|year=2010 |doi=10.1016/j.syapm.2009.11.001 |pmid=20005655 }}</ref> Virusa kvazaŭspecio estas grupo de genotipoj rilatigitaj per similaj mutacioj, konkurencak ene de tre alta mutacigena medio, kaj tial regita per mutaci–selekta ekvilibro. Oni antaŭdiris, ke virusa kvazaŭspecio je malalta sed evolucie neŭtrala kaj tre forte konektita (tio estas, ebena) regiono en la adaptopejzaĝo superkonkurencus kvazaŭspecion situan je pli alta sed pli mallarĝa adaptopinto en kiu la ĉirkaŭaj mutaciantoj estas netaŭgaj, nome "kvazaŭspecia efiko" aŭ "survivado de la plej ebena". Ne estas sugesto ke virusa kvazaŭspecio similas al tradicia biologia specio.<ref name=Nimwegen1999>{{cite journal |last1=van Nimwegen |first1=Erik |last2=Crutchfield |first2=James P. |last3=Huynen |first3=Martijn |title=Neutral evolution of mutational robustness |date=August 1999 |journal=PNAS |volume=96 |issue=17 |pages=9716–9720 |doi=10.1073/pnas.96.17.9716 |pmid=10449760 |pmc=22276 |bibcode=1999PNAS...96.9716V |arxiv=adap-org/9903006 |doi-access=free }}</ref><ref name="WilkeWang2001">{{cite journal |last1=Wilke |first1=Claus O. |last2=Wang |first2=Jia Lan |last3=Ofria |first3=Charles |last4=Lenski |first4=Richard E. |last5=Adami |first5=Christoph |title=Evolution of digital organisms at high mutation rates leads to survival of the flattest |journal=Nature |volume=412 |issue=6844 |year=2001 |pages=331–333 |doi=10.1038/35085569|pmid=11460163 |url=https://authors.library.caltech.edu/56230/2/412331a0_S1.pdf |bibcode=2001Natur.412..331W |s2cid=1482925 }}</ref><ref name="ElenaAgudelo-Romero2008">{{cite journal |last1=Elena |first1=S. F. |last2=Agudelo-Romero |first2=P. |last3=Carrasco |first3=P. |last4=Codoñer |first4=F. M. |last5=Martín |first5=S. |last6=Torres-Barceló |first6=C. |last7=Sanjuán |first7=R. |display-authors=3 |title=Experimental evolution of plant RNA viruses |journal=Heredity |volume=100 |issue=5 |year=2008 |pages=478–483 |doi=10.1038/sj.hdy.6801088 |pmid=18253158 |pmc=7094686 |doi-access=free }}</ref> La [[Internacia Komitato pri Taksonomio de Virusoj]] ekde 1962 disvolvis universalan taksonomian skemon por virusoj; tio stabiligis la virusan taksonomion.<ref>{{Cite book |title=Virus Taxonomy Classification and Nomenclature of Viruses: Ninth Report of the International Committee on Taxonomy of Viruses |last1=King |first1=Andrew M.Q. |last2=Lefkowitz |first2=E. |last3=Adams |first3=M. J. |last4=Carstens |first4=E. B. |publisher=Elsevier |year=2012 |isbn=978-0-12-384684-6 |url=http://www.sciencedirect.com/science/book/9780123846846#ancp4 |access-date=13a de Aprilo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210163802/http://www.sciencedirect.com/science/book/9780123846846#ancp4 |archive-date=10a de Decembro 2017 |url-status=live }}</ref><ref name="fauquet2005">{{cite journal |last1=Fauquet |first1=C. M. |last2=Fargette |first2=D. |title=International Committee on Taxonomy of Viruses and the 3,142 unassigned species |journal=Virology Journal |volume=2 |pages=64 |year=2005 |pmid=16105179 |pmc=1208960 |doi=10.1186/1743-422X-2-64 }}</ref><ref name="gibbs2013">{{cite journal |last=Gibbs |first=A. J. |title= Viral taxonomy needs a spring clean; its exploration era is over |journal=Virology Journal |volume=10 |pages=254 |year=2013 |pmid= 23938184 |pmc=3751428 |doi=10.1186/1743-422X-10-254 }}</ref> === Biologia specikoncepto de Mayr === [[Dosiero:Ernst Mayr PLoS.jpg|eta|maldekstre|[[Ernst Mayr]] proponis la amplekse uzatan koncepton pri biologia specio pro reprodukta izolado en 1942.]] Plej ĵusaj lernolibroj uzas la difinon fare de [[Ernst Mayr]] en 1942,<ref>{{cite book |last=Mayr |first=Ernst |author-link=Ernst Mayr |year=1942 |title=Systematics and the Origin of Species |url=https://archive.org/details/systematicsorigi0000mayr_p8z7 |url-access=registration |publisher=Columbia University Press |place=New York}}</ref><ref>Wheeler, pp. 17–29</ref> konata kiel "koncepto pri biologia specio" kiel bazo por plua studado de la difino de specio. Ĝi estas nomata ankaŭ koncepto pri reproduktado aŭ izolado. Tio difinas speciojn kiel<ref name="Queiroz">{{cite journal |last=de Queiroz |first=K. |title=Ernst Mayr and the modern concept of species |journal=PNAS |volume=102 |issue=Supplement 1 |pages=6600–6607 |year=2005 |pmid=15851674 |pmc=1131873 |doi=10.1073/pnas.0502030102|doi-access=free|bibcode=2005PNAS..102.6600D }}</ref> {{Citaĵo|grupoj de faktaj aŭ eblaj interreproduktaj naturaj populacioj, kiuj estas reprodukte izolataj el aliaj tiaj grupoj.<ref name="Queiroz"/>}} Oni argumentis, ke tiu difino estas natura konsekvenco de la efiko de seksa reproduktado kadre de la dinamiko de [[natura selektado]].<ref>{{cite journal |last1=Hopf |first1=F. A. |last2=Hopf |first2=F. W. |date=1985 |title=The role of the Allee effect on species packing |journal=Theoretical Population Biology |volume=27 |pages=27–50 |doi=10.1016/0040-5809(85)90014-0}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Bernstein |first1=H. |last2=Byerly |first2=H. C. |last3=Hopf |first3=F. A. |last4=Michod |first4=R.E. |title=Sex and the emergence of species |journal=Journal of Theoretical Biology |volume=117 |issue=4 |pages=665–690 |date=1985 |pmid=4094459 |doi=10.1016/S0022-5193(85)80246-0|bibcode=1985JThBi.117..665B }}</ref><ref>{{cite book |last1=Bernstein |first1=Carol |last2=Bernstein |first2=Harris |title=Aging, sex, and DNA repair |publisher=Academic Press |location=Boston |year=1991 |isbn=978-0-12-092860-6}}</ref><ref>{{cite book |last=Michod |first=Richard E. |title=Eros and Evolution: A Natural Philosophy of Sex |url=https://archive.org/details/erosevolutionnat0000mich |url-access=registration |publisher=Addison-Wesley |year=1995 |isbn=978-0-201-44232-8 }}</ref> Oni polemikis pri la uzado fare de Mayr de la adjekto "eblaj"; kelkaj fakaj interpretadoj ekskludas nekutimajn aŭ artefaritajn pariĝadojn kiuj okazas nur en kaptiveco, aŭ kiu okazas ĉe animaloj kapablaj pariĝi, sed kiuj ne faras tion normale en la naturo.<ref name="Queiroz"/> == Specikomplekso == En [[biologio]], [[specikomplekso]] estas grupo de tre proksime rilataj specioj kiuj estas tre similaj laŭ aspekto ĝis grado ke la limoj inter ili estas ofte neklaraj. Terminoj foje uzataj sinonime ser kun pli precizaj signifoj estas: '''kripta specio''' por du aŭ pliaj specioj kaŝitaj sub unu specinomo, parencaj specioj por du kriptaj specioj kiuj estas la plej proksimaj parencoj unu de alia, kaj '''speciaro''' por grupo de tre proksime rilataj specioj kiuj loĝas en la sama habitato. Kiel neformalaj taksonomiaj rangoj, ankaŭ ''specigrupo'', ''specikuniĝo'', kaj '''superspecio''' estas foje uzataj. == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Fontoj == * Claridge, M. F.; Dawah, H. A.; Wilson, M. R., eds. (1997). ''Species: The Units of Biodiversity''. Chapman & Hall. ISBN 978-0-412-63120-7. * Wheeler, Quentin; Meier, Rudolf, eld. (2000). ''Species Concepts and Phylogenetic Theory: A Debate''. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-10143-1. * Zachos, Frank E. (2016). ''Species Concepts in Biology: Historical Development, Theoretical Foundations and Practical Relevance''. Springer. ISBN 978-3-319-44964-7. == Vidu ankaŭ == * [[Biologia klasado]] * [[Domanio]] * [[Regno (biologio)|Regno]] * [[Specia epiteto (zoologio)]] * [[Filumo]] * [[Klaso (biologio)|Klaso]] * [[Ordo (biologio)|Ordo]] * [[Familio (biologio)|Familio]] * [[Genro (biologio)|Genro]] * [[Homo]] * [[Evoluismo]] * [[Holotipo]] == Bibliografio == === En Esperanto === * Guillaume Armide en tripaĝa artikolo komentas pri kontraŭspeciismo kaj batalon por la rajtoj de bestoj precize laŭ la rubriko "Bestaj rajtoj" kaj profitas la okazon por aldoni sian tradukon de la Montreala Deklaracio pri Besta Ekspluatado.<ref>Guillaume Armide, "Kontraŭspeciismo havas sian Fundamenton", [[Kontakto (gazeto)|Kontakto]], nº 310, aprilo 2002, pp. 18-20.</ref> === Alilingve === == Vidu ankaŭ == [[Speciismo]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=speci}} * [http://kimura.univ-montp2.fr/~adv/arbredelavie/index.php (fr)Arbre de la vie] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927215456/http://kimura.univ-montp2.fr/~adv/arbredelavie/index.php |date=2007-09-27 }} * [http://www.treebase.org/treebase/index.html (fr)Treebase] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20031008080523/http://www.treebase.org/treebase/index.html |date=2003-10-08 }} * [http://tolweb.org/tree/phylogeny.html (fr)Projet Tree of Life] * [http://perezyvan.free.fr/Gabriel_Neve/PDFcours2006/TP2_2006.pdf (fr)Méthodes de Classification Phylogénétique]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://lcl2.di.uniroma1.it/termextractor TermExtractor] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070214092612/http://lcl2.di.uniroma1.it/termextractor/ |date=2007-02-14 }} (en) A FREE tool for Terminology Extraction - a very useful starting point for Taxonomy/Ontology_(computer_science)|Ontology construnction. {{Portalo Biologio}} {{Havenda artikolo|Specio}} * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Species|revizio=1168743592}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Taksonomiaj rangoj]] [[Kategorio:Specioj| ]] ja3k6yifai56ebl41zs7iz4z9du6v9c 0 9504 9417470 9350008 2026-06-30T11:09:55Z Sj1mor 12103 9417470 wikitext text/x-wiki {{Prisupre|pri=besto el familio ursedoj|apa=Urso (apartigilo)}} {{Taksonomio |nomo = Urso |troveblo de fosilioj = = frua [[Mioceno]] - Lastatempe |dosiero = Ursidae-01.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero =[[Dosiero:Bear growl.ogg]] |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |regno2 = bestoj |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Mamulo]]j ''Mammalia'' |ordo = [[Karnovorulo]]j ''Carnivora'' |familio = '''Ursedoj''' ''Ursidae'' |familio aŭtoritato = [[Johann Fischer von Waldheim|G. Fischer de Waldheim]], 1817 |specioj de subdivizio = Genroj kaj subgenroj |subdivizio2 = ''[[Ailuropoda]]''<br /> ''[[Helarctos]]''<br /> ''[[Melursus]]''<br /> ''[[Ursus]]''<br /> ''[[Tremarctos]]''<br /> ''[[Arctodus]]'' † kaj kelkaj pliaj formortintaj genroj |vikispecio = Ursidae |komunejo = Ursidae |mapo de vivoteritorioj =Map of Bear species distribution.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} '''Urso''' estas komuna nomo de [[mamuloj]] el familio '''ursedoj'''. Plimulto el ili estas grandaj, [[plandmarŝa]]j kaj preskaŭ senvostaj, [[ĉionvora]]j kaj ofte danĝeraj rabobestoj. Unu el plej konataj kaj popularaj genroj en la familio estas ''[[Ursus]]'', aparte la specio ''Ursus arctos'' ([[bruna urso]]). Ĝi estas inteligenta kaj dresebla besto, kiu tradicie rolis en [[cirko]]j kiel favoratoj de la infana publiko. Ursojn eblas trejni danci, rajdi biciklon, paŝi sur la antaŭaj piedoj ktp. Remburitaj [[Pluŝa urso|pluŝaj ursoformaj pupoj]] estas populara [[ludilo]]. == Priskribo == [[Dosiero:Black bear large.jpg|eta|dekstre|Malsimile al aliaj kvarpieduloj, ursoj sidas simile al [[homo]]j]] [[Dosiero:Bear foot.jpg|eta|dekstra|Plandaj piedoj estas unu el karakteraj ecoj, kiuj distingas ursojn de aliaj karnomanĝuloj]] El ĉiuj grandaj karnomanĝulaj familioj, ursoj havas plej konstantan aspekton. Ili estas grandaj, fortikaj bestoj kun relative mallongaj kruroj. Ili havas iun [[seksa duformismo|seksan duformismon]] je grando, kun inoj pli malgrandaj kaj malpezaj ol virseksuloj. Ĝenerale la duformismo estas pli granda kun pli grandaj specioj, kaj estas pli varia en specioj, en kiuj averaĝa grando ankaŭ varias de [[populacio]] al populacio. Ursoj estas la plej grandaj kaj pezaj karnomanĝuloj, kaj iuj brunaj aŭ [[polusa urso|polusaj ursoj]] atingas pezon de pli ol 750&nbsp;kg. Polusa urso havas plej grandan averaĝan pezon inter ĉiuj ursaj specioj, kvankam iuj apartaj individuoj de bruna urso povas esti eĉ pli grandaj. La plej malgranda ursa specio estas [[sunurso]], kies virseksuloj pezas averaĝe ĉirkaŭ 65&nbsp;kg kaj inoj ĉirkaŭ 45&nbsp;kg.<ref name = "HMW">{{Cite book | first = David L. | last = Garshelis | editor-last = Wilson | editor-first = Don| editor2-last =Mittermeier | editor2-first = Russell | contribution = Family Ursidae (Bears) | title = [[Handbook of the Mammals of the World]]. Volume 1: Carnivores | year = 2009 | pages = | place = Barcelona | publisher = Lynx Edicions | isbn = 978-84-96553-49-1 }}</ref> Malsimile al aliaj karnovoruloj, ursoj estas plandomarŝaj, t.e. iliaj malantaŭaj piedoj tenas plejparton de pezo kiam ili marŝas. Ilia marŝmaniero aspektas iom malgracia, sed ili fakte kapablas de relative rapida kurado, ekzemple, bruna urso atingadas rapidon ĝis 48&nbsp;km/h (kvankam [[felisedoj]] aŭ [[kanisedoj]] estas ĝenerale pli rapidaj). Ili povas stari aŭ eĉ marŝi sur iliaj malantaŭaj piedoj kun rimarkinde bona balanco kaj uzas tiun eblon por preni ion de supre aŭ dum ĉasado, batante predon de supre. Ili havas grandajn, neretrakteblajn [[ungego]]jn, kiujn ili uzas por fosado, grimpado aŭ dum ĉaso. Iliaj [[orelo]]j estas malgrandaj kaj rondecaj. Ursoj havas bonegan [[flarpovo]]n, fakte, plej bonan el ĉiuj karnomanĝuloj kaj eble kompareblaj kun tiu de [[orikteropo]]j. Ursoj vaste uzas diversajn odorajn markilojn por komunikiĝo kun samspecianoj (ekzemple, por forpelo de malamikoj aŭ por trovo de seksuma partnero). Krome, flaro estas la plej grava senso por trovo de plimulto el ursa dieto.<ref name = "HMW"/> === Dentiĝo === Malsimile al aliaj [[karnomanĝuloj]], ursoj havas realative nespecialan dentan sistemon kaj iliaj [[rabobestaj dentoj]] ne estas tre disvolvitaj. Iliaj [[kanino]]j estas grandaj kaj akraj, sed la [[molaro]]j estas plataj kaj adaptitaj por kraŝado de herba manĝaĵo. Formo kaj kvanto de dentoj varias eĉ kadre de iu aparta specio. Oni supozas, ke tio signifas ke ursoj estas nun evoluantaj el karnovora al plejparte herbovora dieto. Polusaj ursoj havas ree disvolvitajn rabobestajn dentojn, ĉar ili ree transvenis al preskaŭ plene rabobesta dieto.<ref name=EoM>{{Citaĵo el libro|titolo=The Encyclopedia of Mammals|aŭtoro=Bunnell, Fred|jaro=1984|loko=Nov-Jorko|eldoninto=Facts on File|ISBN=978-0-87196-871-5|paĝo=87|redaktinto=Macdonald, D.}}</ref> La denta formulo de ĉiuj vivantaj ursoj estas <math>\frac{3.1.2-4.2}{3.1.2-4.3}</math>. == Ekologio kaj arealo == Ursoj plejparte troveblas en la [[norda hemisfero]], kun la sola escepto la [[okulvitra urso]], kiu loĝas en [[Sudameriko]]. La [[atlasa urso]], formortinta subspecio de bruna urso, estis la sola [[endemia]] urso en [[Afriko]]. Ĝia [[arealo]] estis tra tuta [[Norda Afriko]] de [[Moroko]] ĝis [[Libio]], sed ĝi formortis ĉirkaŭ la [[1870-aj jaroj]]. Alia subspecio de bruna urso, la amerika [[griza urso]] estas endemia en [[Norda Ameriko]]. Alia amerika specio estas la [[amerika nigra urso]]. La [[polusa urso]] troveblas tra la tuta bordo de la [[Arkta Oceano]]. Ĉiuj aliaj ursaj specioj troveblas nur en [[Eŭroazio]].<ref name = "HMW"/> Krom la polusa urso, ursoj plejparte vivas en diversspecaj [[arbaro]]j. Iuj specioj, aparte la bruna urso, povas loĝi aŭ sezone viziti aliaj areoj, kiel montajn [[arbustejo]]jn aŭ [[tundro]]jn. == Konduto == Malgraŭ kutima onikredo, ursoj plej ofte estas [[tagulo]]j kaj plejparte aktivas dum tago. La kredo ke ili estas noktulaj plej verŝajne devenas de konduto de ursoj, kiuj vivas proksime al la homoj. Tiuj ursoj ofte invadas homajn rubujojn aŭ kampojn nokte por eviti kontakton kun homoj. La plej noktumema specio de urso estas [[longlipa urso]] de Azio, sed eĉ ĉe ĝi ekzistas sufiĉe granda vario de diurnaj ritmoj inter individuoj, ekzemple, inoj kaj idoj emas esti pli tagumemaj por eviti konkuron kun virseksuloj kaj noktulaj rabobestoj.<ref name = "HMW"/> Ursoj estas solemaj, eble malplej sociemaj el ĉiuj karnomanĝuloj. Rilatoj inter partneroj dum pariĝo estas rapidaj kaj mallongaj, kaj la plejmulto de okazoj kie ursoj spekteblas grupe estas aŭ inoj kun malgrandaj idoj, aŭ apartaj grandaj fontoj de nutro, kiel, ekzemple, reproduktiĝaj migradoj de [[salmo]].<ref name = "HMW"/> == Dieto kaj interspeciaj rilatoj == [[Dosiero:19-Formosan Black Bear.JPG|eta|maldekstra|[[Azia nigra urso]] manĝas berojn]] [[Dosiero:Bear Alaska (3).jpg|eta|[[Bruna urso|Brunaj ursoj]] uzas antaŭvideblajn migradojn de salmo por akumuli grason por hiberniĝo]] Malgraŭ sia rabobesta reputacio, dieto de plimulto de ursaj specioj enhavas pli da plantoj ol animaloj, kaj ĝenerale ursoj estas tute oportunismaj ĉiovoruloj. Kelkaj ursoj surgrimpas arbojn por atingi manĝeblajn partojn de plantoj, kiel [[nukso]]jn aŭ [[glano]]jn. Pli malgrandaj specioj, kiuj pli kapablas grimpi, enhavas pli grandan kvanton de tiuj en sia dieto.<ref name="diet">{{Citaĵo el gazeto|url=http://www.jstor.org/stable/3873160|titolo=Diet and Morphology of Extant and Recently Extinct Northern Bears|familia nomo=Mattson|persona nomo=David J.|jaro=1998|gazeto=Ursus, A Selection of Papers from the Tenth International Conference on Bear Research and Management, Fairbanks, Alaska, July 1995, and Mora, Sweden, September 1995|volumo=10|paĝoj=479–496}}</ref> Por tiuj specioj tiaj plantaĵoj estas tre grava parto de dieto, kaj ilia malhavo povas igi ursojn migri tra longaj distancoj serĉante por alternativoj.<ref>{{Cite journal|last=Ryan|first=Christopher|year=2007|title=Influence of mast production on black bear non-hunting mortalities in West Virginia|journal=Ursus|volume=18|issue=1|pages=46–53| doi = 10.2192/1537-6176(2007)18[46:IOMPOB]2.0.CO;2|last2=Pack|first2=James C.|last3=Igo|first3=William K.|last4=Billings|first4=Anthony| issn=1537-6176 }}</ref> La sola escepto estas la [[polusa urso]], kies dieto konsistas plejparte el fiŝoj kaj maraj mamuloj kaj ne enhavas iun ajn plantaĵojn (plantoj ĝenerale malfacile troveblas en ĉepolusa [[Arktiko]]). La [[granda pando]], kontraŭe, tute forlasis rabobestajn trajtojn kaj adoptis pure plantan dieton, kiu konsistas plejparte el [[bambuo|bambuaj]] ĝermoj. [[Izotopa analizo]] sugestas, ke ankaŭ la [[formortinta]] giganta platvizaĝa urso (''[[Arctodus simus]]'') estis ekskluziva karnovorulo, plej probable [[kadavromanĝanto]].<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Diet and Co-ecology of Pleistocene Short-Faced Bears and Brown Bears in Eastern Beringia|familia nomo=Matheus|persona nomo=Paul E.|jaro=1995|gazeto=Quaternary Research|volumo=44|numero=3|COI=10.1006/qres.1995.1090|paĝoj=447–453}}</ref> La [[longlipa urso]] ne estas tute speciala, sed ĝi perdis du antaŭajn dentojn kaj disvolvis longan [[lango]]n, preskaŭ kiel ĉe [[formikomanĝulo]], kiel adaptiĝon por insektovorulo. En certaj sezonoj, [[formiko]]j, [[termito]]j kaj aliaj fosantaj [[insekto]]j formas ĉirkaŭ 90% de ĝia dieto.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Seasonal and Habitat-Related Diets of Sloth Bears in Nepal|familia nomo=Joshi|persona nomo=Anup|jaro=1997|gazeto=Journal of Mammalology|volumo=1978|numero=2|paĝoj=584–597}}</ref> Ĉiuj ursoj furaĝas je ĉiuj atingeblaj fontoj de nutraĵo kaj naturo de iliaj dietoj varias de sezono al sezono. Ekzemple, eksploro de aziaj ursoj en [[Tajvano]] trovis, ke ili manĝos grandajn nombrojn de glanoj kiam tiuj estas plej multnombraj, kaj transiras al ĉaso de [[hufuloj]] alisezone.<ref name = "asiablackdiet">{{Citaĵo el gazeto|titolo=Diets of Asiatic black bears in Taiwan, with Methodological and Geographical Comparisons|familia nomo=Hwang|persona nomo=Mei-Hsiu|jaro=2002|gazeto=Ursus|volumo=13|paĝoj=111–125}}</ref> Kiam ursoj ĉasas mamulojn, ili ĝenerale preferas ataki pli malgrandajn speciojn aŭ idojn de la pli grandaj. Kvankam ambaŭ specioj de la nigra urso kaj la bruna urso kapablas ĉasi pli grandan predon kiel [[hufuloj]]n,<ref name = "asiablackdiet"/><ref>{{Cite journal|last=Zager| first=Peter|year=2006|title=The role of American black bears and brown bears as predators on ungulates in North America|journal=Ursus|volume=17|issue=2|pages=95–108|doi = 10.2192/1537-6176(2006)17[95:TROABB]2.0.CO;2|last2=Beecham|first2=John}}</ref> ili plej ofte trovas plej oldajn, malfortajn aŭ malsanajn animalojn por ĉaso. Ofte ursoj manĝas [[kadavro]]jn de grandaj animaloj, senrigarde ĉu la kadavro estas predo de iu alia rabobesto. En plimulto de siaj ekologiaj niĉoj, ursoj estas la superrabobestoj kaj kapablas mortigi aŭ forpeli iun alian rabobeston de la karkaso. Krome, ursinoj plej ofte kapablas protekti idojn de preskaŭ ĉiuj danĝeroj. La sola animalo kiu regule ĉasas ursojn estas [[tigro]]. Ĝia predo ofte inkluzivas [[longlipa urso|longlipajn ursojn]], [[azia nigra urso|aziajn nigrajn ursojn]], [[granda pando|grandajn pandojn]], [[sunurso]]jn kaj idojn de [[bruna urso]]. == Pariĝo == La aĝo de [[seksa fekundeco]] de ursoj estas tre varia kaj inter kaj ene de specio. Rapido de maturiĝo je nemalgranda parto dependas de sano kaj kondiĉoj de korpo, kiuj, siavice, dependas de klimato kaj kvanto de nutro atingebla por kreskanta individuo. Inoj de pli malgrandaj specioj ofte havas idojn je aĝo de 2 jaroj, dum por pli grandaj specioj oni ofte bezonas kvar ĝis naŭ jarojn por maturiĝi. Je virseksuloj la unua pariĝo povas okazi eĉ pli malfrue pro konkuro kun pli oldaj, grandaj kaj fortaj virseksuloj.<ref name="HMW"/> [[Dosiero:Black Bears mating.jpg|maldekstra|eta|Pariĝo de [[amerika nigra urso|amerikaj nigraj ursoj]].]] La periodo de pariĝo ĉe ursoj estas tre mallonga. Ursoj de nordaj klimatoj reproduktiĝas nur en aparta sezono, plej kutime tuj post hiberniĝo, sed pli tropikaj populacioj reproduktiĝas tutjare. Idoj naskiĝas sendentaj, senharaj kaj blindaj. Ĉe bruna urso naskiĝas 1 ĝis 3 idoj, kiuj restas ĉe sia patrino dum du plenaj sezonoj. Ili trinkas [[lakto]]n de sia patrino dum tuta tiu tempo, kvankam eventuale la nutro iĝas pli rara kaj idoj komencas ĉasi kun sia patrino. Ili loĝas apude de la patrino por tri pliaj jaroj, ĝis ŝi eniras novan [[oestro]]n kaj forpelas la idojn. Virseksuloj, aparte de polusaj kaj brunaj ursoj, mortigos kaj foje formanĝas idojn de aliaj patroj por rapidigi oestron de la ino. Malgraŭ ĝenerale malplia grando kaj forto, inoj plej ofte sukcesas forpeli tiujn kanibalemajn virseksulojn kaj protekti siajn idojn. == Vintra hiberniĝo == [[Dosiero:Cub polar bear is nursing 2.OGG|Ino de [[polusa urso]] kun ido|eta]] Multaj ursoj en malvarmaj areoj eniras [[hiberniĝo]]n vintre. Tio ĉi estas, tamen, ne vera hiberniĝo en la senco en kiu la vorto uziĝas science. Veraj hibernuloj reduktas sian korpan temperaturon ĝis preskaŭ la temperaturo de la medio dum hiberniĝo. Ili, tamen, eliras kaj reeniras la hiberniĝon kelkajn fojojn dum vintro por [[urini]] aŭ [[feki]] aŭ manĝi ion el antaŭŝparitaj nutraĵoj. Ĉe ursoj, male, la temperaturo preskaŭ ne malkreskas kaj la ritmo de [[koro]] restas preskaŭ sama. La ursoj plej ofte ne eliras la hiberniĝon ĝis printempo, kaj do ne manĝas, ne urinas kaj ne fekas dum la tuta periodo. "Vekigita" dum vintro, urso ne povas reeniri hiberniĝon kaj kutime mortas pro malvarmo kaj malsato. Onikrede la pli alta korpa temperaturo kaj pli facila vekiĝo estas reprodukta adaptiĝo, ĉar ursinoj kutime naskas idojn tuj post aŭ eĉ dum vintra hiberniĝo. == Rilato kun homoj == === Ursa danĝero === [[Dosiero:Polar Bear 2004-11-15.jpg|eta|Polusa urso en Wapusk Nacia Parko, [[Kanado]]]] Iuj ursaj specioj, aparte [[polusa urso]], [[amerika nigra urso]], [[longlipa urso]] kaj [[bruna urso]] povas esti konsiderinda danĝero por [[homo]]j, aparte en areoj, kie ili alkutimiĝis al homoj. Ursoj estas sufiĉe grandaj kaj fizike fortaj por kaŭzi severajn traŭmojn aŭ [[morto]]n kiam ili atakas homojn. Tamen ili estas timemaj, facile forpeleblas kaj ĝenerale emas eviti homojn. Ursoj atakoj estas relatives maloftaj, sed ili kutime ricevas vastan pripublikigon.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Polar Bear-Human Interactions in Canadian National Parks, 1986-2000|familia nomo=Clark|persona nomo=Douglas|jaro=2003|gazeto=Ursus|volumo=14|numero=1|paĝoj=65–71}}</ref> Vere, danĝero de ursoj estas iom pligrandigita en homa kulturo. Tamen, ekzistas situacioj, kiam ursoj estas agresemaj kaj povas ataki neatentemajn homojn: ekzemple, kiam ino protektas idojn aŭ kiam malsata urso protektas freŝan kadavron. Por homoj estas rekomendite esti atentemaj kun ursoj kaj ne alproksimiĝi al ili, ĉar ilian konduton malfacilas antaŭdiri eĉ por plej spertaj fakuloj.<ref>[http://shpilenok.livejournal.com/5191.html#cutid1 Когда медведь рядом...] - el [[blogo]] de inspektisto de rusa naturrezervejo (ruse)</ref> Ursoj ankaŭ povas kaŭzi konfliktojn kun homoj kiam ili ŝtelas [[greno]]n aŭ [[legomo]]jn de [[kampo]]j aŭ atakas [[bruto]]n.<ref name="crops">{{Citaĵo el gazeto|titolo=Human–sun bear conflicts in East Kalimantan, Indonesian Borneo|familia nomo=Fredriksson|persona nomo=Gabriella|jaro=2005|gazeto=Ursus|volumo=16|numero=1|COI=10.2192/1537-6176(2005)016[0130:HBCIEK]2.0.CO;2|paĝoj=130–137}}</ref><ref name="livestock">{{Cite journal|last=Goldstein|first=Issac|year=2006|title=Andean bear–livestock conflicts: a review|journal=Ursus|volume=17|issue=1|pages=8–15|doi = 10.2192/1537-6176(2006)17[8:ABCAR]2.0.CO;2|last2=Paisley|first2=Susanna|last3=Wallace|first3=Robert|last4=Jorgenson|first4=Jeffrey P.|last5=Cuesta|first5=Francisco|last6=Castellanos|first6=Armando}}</ref> Tiuj ĉi problemoj povas okazi pro nur unu aŭ kelkaj ursoj el la populacio, sed ofte pro ili farmistoj kaj ranĉistoj ekhavas malamon kontraŭ ursoj kaj klopodas mortigi aŭ forigi ĉiujn ursojn el la areo.<ref name="livestock"/> === Kunekzisto kun ursoj === [[Dosiero:Beardanger.JPG|eta|maldekstra|"Areo estas fermita pro ursa danĝero" - signŝildeto el [[Denali Nacia Parko]] en [[Alasko]]]] En multaj areoj de la mondo la [[ŝtato]]j kreas leĝarojn kiuj protektu ursojn de ĉasistoj kaj [[detruo de habitato]]. Ĝenerale homoj havas pozitivan imagon pri ursoj kaj emas identifikiĝi kun ili pro ilia ĉionvoremo kaj ebleco stari sur malantaŭaj piedoj.<ref>{{Citaĵo el gazeto|url=http://jstor.org/stable/3872683|titolo=Public Attitudes toward Bears and Their Conservation|familia nomo=Kellert|persona nomo=Stephen|jaro=1994|gazeto=Bears: Their Biology and Management|volumo=9|numero=1|COI=10.2307/3872683|paĝoj=43–50}}</ref> Do, en multaj socioj ekzistas vasta subteno por protekto de ursoj.<ref>{{Cite journal|last=Andersone|first=Žanete|year=2004|title=Public perception of large carnivores in Latvia|journal=Ursus|volume=15|issue=2|pages=181–187|doi=10.2192/1537-6176(2004)015<0181:PPOLCI>2.0.CO;2|last2=Ozolinš|first2=Jānis}}</ref> En pli vilaĝaj kaj malriĉaj regionoj, tamen, ankaŭ ekzistas malamikemo kontraŭ ursoj pro ilia (vera aŭ ŝajna) danĝero kaj ekonomiaj malgajnoj kiujn ili kaŭzas por kamparanoj.<ref name="livestock"/> En areoj, kie homoj kaj ursoj kunloĝas apude, estas malpermesite manĝigi ursojn aŭ eĉ ebligi ilin atingi rubujojn kaj manĝeblajn forĵetaĵojn. La kialo de tio estas ke ursoj, kiuj alkutimiĝis al bongusta, satiga kaj facile atingebla homa manĝaĵo, ĉesas ĉasi aŭ furaĝi kaj nur serĉas por homaj forĵetaĵoj. Ekzistas okazoj kiam tiuj ursoj eĉ invadas homajn domojn, kaŭzante gravan danĝeron. Kaptitaj ursoj estas popularaj atraktaĵoj en [[zoo]]j tutmonde. Krome, ili ankaŭ ofte rolas en [[cirko]]j, kie ilin eblas dresi danci, boksumi aŭ biciklumi. Tamen nun multaj aktivuloj kaj organizaĵoj por [[bestaj rajtoj]] protestas tiun ĉi uzadon. === Uzo de ursoj en medicino kaj kuirarto === En multaj homaj kulturoj ekzistas tradicio ĉasi ursojn kaj manĝi ilian [[viando]]n. Ursa viando estas malhelkolora kaj malmola, iom simila al bovaĵo. En [[Kantona kuirarto]] piedoj de ursoj estas populara [[delikataĵo]]. La popoloj de [[Ĉinio]], [[Japanio]] kaj [[Koreio]] uzas iujn partojn de ursaj korpoj kaj [[sekrecio]]jn (ekzemple, [[galo]]n kaj [[gala veziko|galajn vezikojn]]) en [[tradicia medicino]]. Ekzistas eĉ specialaj farmoj, kie estas tenataj t.n. "[[gala urso|galaj ursoj]]" por kolekto de galo. Onikrede, tiuj farmoj en [[Ĉinio]], [[Vjetnamio]] kaj [[Suda Koreio]] enhavas entute ĉirkaŭ 12 000 ursojn.<ref name="BBC">{{cite news|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/6742671.stm|title=BBC Test kit targets cruel bear trade | date=2007-06-11 | accessdate=2010-01-01|archiveurl = http://www.webcitation.org/5uKg09Jgj |archivedate = 2010-11-18|deadurl=no}}</ref> Kiam oni manĝas ursan viandon, estas rekomendite tre diligente boli aŭ rosti ĝin, ĉar ĝi estas ofte infektita de [[trikino]]j.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.cdc.gov/MMWR/preview/mmwrhtml/mm5327a2.htm|titolo=Trichinellosis Associated with Bear Meat|alirdato=2006-10-04}}</ref><ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/41529.stm|titolo=BBC News - Bear meat poisoning in Siberia|alirdato=2006-10-04|dato=1997-12-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.evira.fi/portal/en/food/current_issues/?id=346|accessdate=2006-10-04|title=Finnish Food Safety Authority: Bear meat must be inspected before serving in restaurants|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-02-07|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110717025544/http://www.evira.fi/portal/en/food/current_issues/?id=346|arkivdato=2011-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110717025544/http://www.evira.fi/portal/en/food/current_issues/?id=346|archivedate=2011-07-17}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.evira.fi/portal/en/food/current_issues/?id=346 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-02-07 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110717025544/http://www.evira.fi/portal/en/food/current_issues/?id=346 |arkivdato=2011-07-17 }}</ref> == Klasado == La familio Ursedoj estas unu el naŭ familioj en subordo ''[[Caniformia]]'', la "hundsimilaj" rabobestoj, en [[ordo (biologio)|ordo]] [[Karnovoruloj]]. El nun vivantaj familioj, la plej proksime rilataj al ursoj estas [[fokuloj]] kaj [[musteledoj]].<ref name=Hunt2005>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Phylogeny of the Carnivora: basal relationships among the Carnivoramorphans, and assessment of the position of ‘Miacoidea’ relative to Carnivora|aŭtoro=Welsey-Hunt, G.D. & Flynn, J.J.|jaro=2005|gazeto=Journal of Systematic Palaeontology|volumo=3|numero=1|COI=10.1017/S1477201904001518|paĝoj=1–28}}</ref> La sekvaj trajtoj de ostoj kaj dentoj apartigas ursedojn de aliaj rilataj familioj: * ekzisto de [[alisfenoido|alisfenoida]] kanalo * apudokcipitaj eltrudoj, kiuj estas grandaj kaj ne unuigitaj kun [[aŭdaj tuberoj]] * aŭdaj tuberoj ne estas tre grandaj * [[lakrima osto]] estas [[rudimento|rudimenta]] * [[vangodentoj]] estas molaroj, kio sugestas pli vastan (ne nur karnovoran) dieton je plimulto de specioj (kvankam ankaŭ ekskluzive rabobestaj specioj estas konataj en fosilioj)<ref name=Wang>{{Citaĵo el gazeto|url=http://www.nhm.org/expeditions/rrc/wang/documents/Wangetal2005ShandGolarctoids.pdf|titolo=Amphicticeps and Amphicynodon (Arctoidea, Carnivora) from Hsanda Gol Formation, Central Mongolia and Phylogeny of Basal Arctoids with Comments on Zoogeography|aŭtoro=Wang, Xiaoming, Malcolm C. McKenna, and Demberelyin Dashzeveg|jaro=2005|gazeto=American Museum Novitates|numero=3483|paĝo=57}}{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[rabobestaj dentoj]] estas plataj Krome, membroj de la familioj havas malantaŭen-orientitajn M2-[[molaro]]jn, longigitajn m2-molarojn kaj reduktitajn antaŭmolarojn. Modernaj ursoj havas ok ĝenerale agnoskitajn speciojn en tri subfamilioj: [[Ailuropodinae]] (monotipa kun [[granda pando]]), [[Tremarctinae]] (monotipa kun [[Okulvitra urso]]), kaj [[Ursinae]], kiu havas ses speciojn en unu, du aŭ tri genroj laŭ diversaj taksonomioj. === Fosiliaj ursoj === === Taksonomiaj esploroj de vivantaj specioj === === Moderna klasado === [[Dosiero:Medved mzoo.jpg|dekstra|eta|[[Bruna urso]] ''Ursus arctos'', en [[Moskva Zoo]]]] [[Dosiero:Ursus thibetanus 3 (Wroclaw zoo).JPG|eta|[[Azia nigra urso]] ''Ursus thibetanus'', en Zoo de [[Wrocław]], Pollando]] [[Dosiero:Sun Bear 7.jpg|dekstra|eta|[[Sunurso]] ''Helarctos malayanus'', en [[Columbus Zoo]]]] [[Dosiero:Giant Panda 2004-03-2.jpg|eta|[[Granda pando]] ''Ailuropoda melanoleuca'', "Tian Tian"]] Laŭ plej moderna taksonomio, klasado de la ursa familio estas jena (simbolo † montras formortintaj taksonoj): * '''Familio Ursedoj (Ursidae)''' ** Subfamilio Ailuropodenoj - ''Ailuropodinae'' *** †Ailurarkto - ''Ailurarctos'' **** †''Ailurarctos lufengensis'' **** †''Ailurarctos yuanmouenensis'' *** Ailuropodo - ''[[Ailuropoda]]'' (veraj pandoj) **** †''[[Ailuropoda baconi]]'' **** †''[[Ailuropoda fovealis]]'' **** [[Granda pando]] - ''[[Ailuropoda melanoleuca]]'' ***** Giganta pando - ''[[Ailuropoda melanoleuca melanoleuca]]'' ***** Ĉjinlinga pando - ''[[Ailuropoda melanoleuca qinlingensis]]'' **** †''[[Ailuropoda microta]]'' **** †''[[Ailuropoda wulingshanensis]]'' ** subfamilio Tremarktenoj - Tremarctinae *** [[Okulvitra urso]] - Tremarctos **** Helvizaĝa okulvitra urso - ''Tremarctos ornatus'' **** †''[[Tremarctos floridanus]]'' *** †Arktodo - ''[[Arctodus]]'' **** †''Arctodus simus'' **** †''Arctodus pristinus'' *** †Arktoterio - ''[[Arctotherium]]'' **** †''Arctotherium angustidens'' **** †''Arctotherium bonariense'' **** †''Arctotherium brasilense'' **** †''Arctotherium latidens'' **** †''Arctotherium tarijense'' **** †''Arctotherium vetustum'' **** †''Arctotherium wingei'' *** †Plionarkto - ''[[Plionarctos]]'' **** †''Plionarctos edensis'' **** †''Plionarctos harroldorum'' ** Subfamilio Ursenoj - ''[[Ursinae]]'' *** † Agrioterio - ''Agriotherium'' **** † ''Agriotherium inexpetans'' **** † Agrioterio sivala - ''Agriotherium sivalensis'' **** † Agrioterio de Schneider - ''Agriotherium schneideri'' *** † Indarkto - ''[[Indarctos]]'' **** † Panĝaba indarkto - Indarctos punjabiensis **** † Oregona indarkto - Indarctos oregonensis **** † Ursosimila indarkto - Indarctos arctoides **** †''Indarctos anthraciti'' **** †''Indarctos atticus'' **** †''Indarctos nevadensis'' **** †''Indarctos salmontanus'' **** †''Indarctos vireti'' **** †Indarkto de Zdansky - ''Indarctos zdanskyi'' *** [[Sunurso]] - Helarctos **** Sunurso kurthara - ''Helarctos malayanus'' ***** Malaja sunurso - ''[[Helarctos malayanus malayanus]]'' ***** Bornea sunurso - ''[[Helarctos malayanus euryspilus]]'' *** melurso - Melursus **** [[Longlipa urso]] - ''Melursus ursinus'' ***** Hinda longlipa urso - ''Melursus ursinus ursinus'' <ref>[[Barataj orient-altaĵaj humidaj deciduaj arbaroj]], [[Narmad-valaj sekaj deciduaj arbaroj]], [[Nordokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj]]</ref> ***** Cejlona longlipa urso - ''Melursus ursinus inornatus'' *** † Ursavo - Ursavus **** † Elma ursavo - ''Ursavus elmensis'' **** † Juna ursavo - ''Ursavus primaevus'' **** † Ursavo de Deperet - ''Ursavus depereti'' **** †''Ursavus brevirhinus'' **** †''Ursavus pawniensis'' *** Vera urso - ''[[Ursus]]'' **** †''[[Ursus abstrusus]]'' **** Amerika nigra urso - ''[[Ursus americanus]]'' ***** Olimpia nigra urso - ''[[Ursus americanus altifrontalis]]'' ***** Novmeksika nigra urso - ''[[Ursus americanus amblyceps]]'' ***** Eostamerika nigra urso - ''[[Ursus americanus americanus]]'' ***** Kalifornia nigra urso - ''[[Ursus americanus californiensis]]'' ***** Nigra urso de [[Reĝino Charlotte]] - ''[[Ursus americanus carlottae]]'' ***** Cinamona urso - ''[[Ursus americanus cinnamomum]]'' ***** Glacia urso - ''[[Ursus americanus emmonsii]]'' ***** Meksika nigra urso - ''[[Ursus americanus eremicus]]'' ***** Florida nigra urso - ''[[Ursus americanus floridanus]]'' ***** Novlanda nigra urso - ''[[Ursus americanus hamiltoni]]'' ***** Kermodea nigra urso - ''[[Ursus americanus kermodei]]'' ***** Luiziana nigra urso - ''[[Ursus americanus luteolus]]'' ***** Uest-meksika nigra urso - ''[[Ursus americanus machetes]]'' ***** Kenaja nigra urso - ''[[Ursus americanus perniger]]'' ***** Nigra urso de Dall - ''[[Ursus americanus pugnax]]'' ***** Vankuvra nigra urso - ''[[Ursus americanus vancouveri]]'' **** [[Bruna urso]] - ''Ursus arctos'' ***** Eŭroazia bruna urso - Ursus arctos arctos ***** [[Alaska urso]] - ''[[Ursus arctos alascensis]]'' ***** [[Kamĉatka urso]] - ''[[Ursus arctos beringianus]]'' ***** †Kalifornia ora urso - ''[[Ursus arctos californicus]]'' ***** †[[Atlasa urso]] - ''[[Ursus arctos crowtheri]]'' ***** †''[[Ursus arctos dalli]]'' ***** Gobia urso - ''[[Ursus arctos gobiensis]]'' (preskaŭ formortinta) ***** [[Griza urso]] - ''Ursus arctos horribilis'' ***** [[Kodiaka urso]] - Ursus arctos middendorffi'' ***** Himalaja ruĝa urso - ''[[Ursus arctos isabellinus]]'' ***** Himalaja blua urso - ''[[Ursus arctos pruinosus]]'' ***** Usuria bruna urso - ''[[Ursus arctos lasiotus]]'' ***** †Meksika griza urso - ''[[Ursus arctos nelsoni]]'' ***** Urso de Bergman - ''[[Ursus arctos piscator]]'' (supozeble formortinta) ***** [[Siria bruna urso]] - ''Ursus arctos syriacus'' ***** ''[[Ursus arctos sitkensis]]'' ***** Jeniseja bruna urso - ''Ursus arctos yeniseensis'' ***** Kaŭkaza bruna urso - ''Ursus arctos meridionalis'' **** †Urso de Deninger - ''[[Ursus deningeri]]'' **** †Etruska urso - ''[[Ursus etruscus]]'' **** †Urso de MacFarlane - ''[[Ursus inopinatus]]'', ([[kaŝbesto]]; se vera specio, formortinta) **** †''[[Ursus minimus]]'' **** [[Polusa urso]] - ''Ursus maritimus'' ***** ''[[Ursus maritimus maritimus]]'' ***** †''[[Ursus maritimus tyrannus]]'' **** †''[[Ursus rossicus]]'' **** †''[[Ursus sackdillingensis]]'' **** †[[Kaverna urso]] - ''[[Ursus spelaeus]]'' **** [[Azia nigra urso]] - ''Ursus thibetanus'' ***** Himalaja nigra urso - ''Ursus thibetanus thibetanus'' ***** Formosa nigra urso - ''[[Ursus thibetanus formosanus]]'' ***** Baluĉistana nigra urso - ''[[Ursus thibetanus gedrosianus]]'' ***** Japana nigra urso - ''[[Ursus thibetanus japonicus]]'' ***** Lanhara nigra urso - ''[[Ursus thibetanus laniger]]'' ***** Mupina nigra urso - ''[[Ursus thibetanus mupinensis]]'' ***** Usuria nigra urso - ''[[Ursus thibetanus ussuricus]]'' ** †Kolponomo - ''[[Kolponomos]]'' *** †''Kolponomos clallamensis'' *** †''Kolponomos newportensis'' Rimarko: La klasado de subfamilio Ursenoj estas iom nebula ĝis nun. Iam la generoj ''Melursus'' kaj ''Helarktos'' ankaŭ estas inkluditaj en ''Ursus''. La [[azia nigra urso]] kaj la [[polusa urso]], laŭ pli malnovaj sistematikoj, havis siajn proprajn genrojn, laŭorde, ''Selenarctos'' kaj ''Thalarctos''. Nun estas ĝenerala konsento ke tiuj taksonoj havas rangon de [[subgenro]]. Amerika nigra urso, bruna urso kaj polusa urso povas interpariĝi kaj ekzistas iu kvanto de interspeciaj [[hibrido]]j inter ili ([[Ursedaj hibridoj]]). == Kulturaj referencoj == === Etimologio === La rekonstruita [[hindeŭropa pralingvo|prahindeŭropa]] radiko kun signifo "urso" estas ''*h₂ŕ̥tḱos''. De ĝi devenas [[sanskrito|sanskrita]] vorto ''r̥kṣa'', [[avesta lingvo|avesta]] ''arša'', [[kimra lingvo|kimra]] ''arth'' (de kiu, supozeble, devenas populara brita vira nomo [[Arthur]]), [[antikva greka lingvo|greka]] ''ἄρκτος'' kaj [[latina lingvo|latina]] ''Ursus''.<ref name="indo-european1959">[[Pokorny (1959)]] [http://www.indo-european.nl/cgi-bin/startq.cgi?flags=endnnnl&root=leiden&basename=\data\ie\pokorny] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101210072140/http://www.indo-european.nl/cgi-bin/startq.cgi?flags=endnnnl&root=leiden&basename=%5Cdata%5Cie%5Cpokorny|date=2010-12-10}}</ref> La lasta poste eniris ankaŭ en [[Esperanto]]n. Do, ''Ursus arctos'', la [[dunoma nomsistemo|dunoma nomo]] por [[bruna urso]], donita de [[Carolus Linnaeus|Linné]], estas simple kombinaĵo de la latina kaj la greka vortoj por urso. Ĉar la besto estas tiom granda kaj danĝera, en multaj kulturoj estis [[tabuo]] uzi ĝian propran nomon, kaj do aperis sennombraj [[eŭfemismo]]j. Ekzemple, en preskaŭ ĉiuj [[ĝermanaj lingvoj]] vorto por "urso" devenas de praĥindoeŭropa radiko ''*beron'', kiu signifas "bruna" (fakte, la Esperanta vorto "bruna" devenas ĝuste de ĝi): [[germana]] ''bär'', [[angla]] ''bear'', [[nederlanda lingvo|nederlanda]] ''beren'', [[sveda lingvo|sveda]] ''björn'', [[dana lingvo|dana]] ''bjørn'' ktp.<ref name="indo-european1959"/> En [[slavaj lingvoj]] oni ekuzis alian eŭfemismon pri urso: ''medved'' (ekz. [[rusa lingvo|ruse]]: медведь), laŭlitere [[mielo|miel]]-manĝulo. En kelkaj slavaj lingvoj tiu ĉi vorto havis pluan deformigon, ekz. [[ukraina lingvo|ukraina]] ''ведмідь'', [[pola lingvo|pola]] ''niedźwiedź'', ankaŭ en kelkaj dialektoj de la [[ĉeĥa lingvo|ĉeĥa]] ''nedvěd'' anstataŭ ''medvěd''. [[Hungara]] vorto ''medve'' estas pruntita el slavaj lingvoj.<ref>{{cite web |url=http://www.pitt.edu/~votruba/qsonhist/bear.html |title=Bears |accessdate=2009-03-12 |last=Votruba |first=Martin |work=Slovak Studies Program |publisher=University of Pittsburgh |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120005733/http://www.pitt.edu/~votruba/qsonhist/bear.html |archivedate=2012-01-20 |deadurl=no |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-02-08 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090422075423/http://www.pitt.edu/~votruba/qsonhist/bear.html |arkivdato=2009-04-22 }}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090422075423/http://www.pitt.edu/~votruba/qsonhist/bear.html |date=2009-04-22 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.pitt.edu/~votruba/qsonhist/bear.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-02-08 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090422075423/http://www.pitt.edu/~votruba/qsonhist/bear.html |arkivdato=2009-04-22 }}</ref> Nun eĉ la rusoj, vivantaj en [[Siberio]], [[Kamĉatko]] kaj aliaj regionoj kie ursoj abundas, preferas eviti uzon de la vorto ''медведь'' kaj uzas anstataŭaĵojn kiel "la bruna", "la mastro", "la avo", "Miĥailo" ktp. Ironie, nun oni supozas ke la praĥindoeŭropa radiko mem estas tabu-eŭfemismo, rilata al sanskrita vorto ''rakṣas'', kiun oni povas traduki kiel vundo, detruo, malbono. Ankaŭ rilatas nomo de [[rakŝaso]]j - malicaj [[demono|demon]]-similaj kreaĵoj el [[mitologio]] de multaj [[Barato|barataj]] kulturoj.<ref>{{cite web |url=http://www.cloudline.org/LinguisticArchaeology.html |title=The Brown One, The Honey Eater, The Shaggy Coat, The Destroyer |publisher=Cloudline.org |date= |accessdate=2010-10-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100918182003/http://cloudline.org/LinguisticArchaeology.html |archivedate=2010-09-18 |deadurl=no }}</ref> === Nomoj === En eŭropaj kulturoj urso kaŭzis timon, sed ankaŭ grandan estimon pro siaj forto kaj luktkapablo. En la [[malnova angla lingvo]] vorto ''beorn'' signifis kaj "urso" kaj "batalisto". Do, en ĝermanaj kulturoj ekzistis tradicio doni al knaboj la nomon de urso por ke ili iĝu fortaj kaj batalemaj viroj. Tiu ĉi uzo estas sufiĉe antikva kaj menciita en kelkaj [[runŝtono|runŝtonaj]] ekskriboj.<ref>http://hildebrand.raa.se/arkeologi/uppland.asp{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ĝis nun Björn aŭ Bjørn estas sufiĉe kutimaj viraj nomoj en [[Skandinavio]]. La ina nomo [[Ursula]], popularigita en multaj [[kristanismo|kristanaj]] kulturoj pro [[Sankta Ursula]], laŭlitere signifas "ursineto" en la latina. En [[Svisio]] oni kutime povas renkonti viran nomon Urs, kaj la nomo de la urbo kaj la kantono [[Bern]] devenas de ĝermana radiko por urso. En multaj slavaj kulturoj kutimas familinomoj [[Medved]] kaj [[Medvedev]] (ekzemple, iama [[prezidento de Rusio]] [[Dmitrij Medvedev]]). Ankaŭ la familinomo de fama ĉeĥa [[futbalo|piedpilkisto]] [[Pavel Nedvěd]] estas dialekta vorto por urso. Kutima [[Irlando|irlanda]] familinomo "McMahon" signifas "filo de urso" en [[irlanda lingvo]]. Ofta familinomo en [[Rumanio]] estas Urs(u). En multaj Eost-Eŭropaj [[judoj|judaj]] komunumoj, vira nomo Ber (de [[jida lingvo|jida]]: בער) estis populara ekde almenaŭ la [[18-a jarcento]], kaj estis nomo de kelkaj famaj [[rabeno]]j. Oni ĝis nun povas renkonti personojn kun tiu nomo en iuj [[ortodoksa judismo|ortodoksaj judaj]] komunumoj en [[Israelo]], [[Usono]] kaj aliaj landoj. Post transloĝiĝo al Israelo kaj pro influo de [[cionismo]], multaj familioj ekuzis anstataŭ la jidan la [[hebrea lingvo|hebrean]] vorton "Dov" (דב) kiel viran nomon. Tiu ĉi nomo ankaŭ renkonteblas en nuna Israelo. Nomo de konata [[komanĉoj|komanĉa]] estro el la [[19-a jarcento]] [[Paruasemana]] laŭlitere signifas "dek ursoj". Ĝenerale, urs-rilataj nomoj estas tre kutimaj en [[indiĝenaj amerikanoj|nativamerikanaj]] [[tribo]]j. === Mitologio kaj Folkloro === [[Dosiero:Theodor Kittelsen-En uheldig bjørnejakt.jpg|eta|"En uheldig bjørnejakt" bildo fare de [[Theodor Kittelsen]].]] [[Dosiero:ShunsenOniguma.jpg|eta|altdekstre|''Onikuma'' el ''[[Ehon Hyaku Monogatari]]'']] [[Dosiero:Corbinian-panel-bear.jpg|eta|maldekstra|Laŭ lia [[hagiografio]], urso mortigis kargoĉevalon de [[Sankta Corbinian]] dum lia vojo al [[Romo]]. Pro tio, la sanktulo ordonis al urso teni lian kargon. Post alveno al Romo li liberigis la urson.]] Ekzistas multaj evidentaĵoj de antaŭhistoriaj ursaj kultoj en multaj kulturoj, ekzemple en nomoj kiel [[Arkturo]], [[Granda Ursino]], [[Arktiko]], [[Berserko]], [[Kalevalo]] ktp. Antropologoj kiel [[Joseph Campbell]] rigardas tion kutima eco de [[fiŝkaptado|fiŝkaptaj]] kaj [[ĉaso|ĉasaj]] [[triboj]]. Antaŭhistoriaj [[suomoj|suomaj]] kaj aliaj [[finn-ugra lingvaro|suom-ugraj]] popoloj kredis ke ursoj estas [[spirito]]j de iliaj prauloj. Pro tio la urso (''karhu'') estis tre estimata animalo en iliaj kulturoj. Samkiel multaj aliaj popoloj, ili ofte ne rekte referencis la urson, sed uzis eŭfemismajn nomojn kiel ''otso'', ''mesikämmen'' and ''kontio''. Nun bruna urso estas nacia animalo de [[Suomio]]. Evidentaĵo de sama kulta rilato al urso troveblas en tradicia [[rusoj|rusa]] [[fabelo]] "''[[Morozko]]''", kies protagonisto Ivan provas mortigi ursinon kaj ŝiajn idojn. Pro tio li estas punita per malbeno, kiu magie transforms lian kapon al kapo de urso. "La bruna urso de Norvegio" estas [[skotoj|skota]] fabelo pri junulino, kiu geedziĝis kun [[princo]], magie transformita al urso, kaj sukcesis redoni al li homan aspekton per forto de ŝia amo kaj travivo de multaj testoj kaj malfacilaĵoj. En la [[1970-aj jaroj]] surbaze de tiu ĉi rakonto estas kreita [[Germana Demokratia Respubliko|eost-germana]] filmo ''[[Das singende, klingende Bäumchen]]'', kiu iom poste dissendiĝis en [[BBC]] kiel televidserieto sub nomo ''The Singing Ringing Tree''. Ekzistas ankaŭ evidentaĵoj de ursaj kultoj inter diversaj [[popoloj de Ĉinio]] kaj en [[ajnuoj|ajnua]] kulturo (ekzemple, la rito de ''[[Iomante]]''). [[Koreoj]], samkiel la suom-ugroj, rigardas urson kiel praulon de sia popolo. Laŭ [[korea mitologio]], dio establis malfacilan teston por ursino kaj, kiam ŝi pasis la teston, la dio transformis ŝin al virino kaj geedziĝis kun ŝi. [[Dosiero:Coat of arms of Benedictus XVI.svg|eta|altdekstre|La "kargourso" de [[Sankta Corbinian]] estas la urba simbolo de [[Freising]], kiu estas parto de tie ĉi montrita blazono de [[papo]] [[Benedikto la 16-a]]]] En [[Alpoj|alpa]] zono legendoj pri sanktuloj, kiuj dresis ursojn, estas sufiĉe kutimaj. La legendo pri [[Sankta Corbinian]], iama [[episkopo]] de [[Freising]], kiu igis sovaĝan urson teni sian kargon dum lia vojo al [[Romo]], estas memorigita sur [[blazono]] de la [[episkopujo]]. Simila legendo ekzistas pri [[Sankta Romedius]], kiu ankaŭ, laŭmite, dresis urson kaj rajdis sur ĝia dorso ekde sia monta ernitejo al la urbo [[Trento]]. Similajn historiojn oni rakontas pri [[Sankta Gall]] kaj [[Sankta Columbanus]]. [[Dosiero:Coa Abbey Saint Gall.svg|eta|altdekstre|Blazono de [[Abatejo de Sankta Gall]]]] Tiu ĉi ripentanta mito estas, onikrede, eklezia metaforo por venko de [[kristanismo]] kontraŭ [[paganismo]].<ref>[[Michel Pastoreau]] (2007)''L'ours. Historie d'un roi déchu''</ref> En antikvaj norvegaj vilaĝoj ofte troveblas speciala formo de tombkovrilo - longa, malvasta bloko de ŝtono je iom piramida formo, kiel tegmento de longa domo, kun karvaĵoj de [[buŝumo|buŝumitaj]] (t.e. kristanitaj) ursoj sur ĉiu fino. Kvankam la plej granda kolekto de tiuj troveblas en kirko de urbeto [[Brompton]], [[North Yorkshire]],<ref>Noted and illustrated in Richard Hall, ''Viking Age Archaeology'' 1995:43 and fig. 22.</ref> ili troviĝas tra tuta norda [[Anglio]] kaj suda [[Skotio]], kun okazaj trovaĵoj en [[Midlands]], [[Kimrio]], [[Kornvalo]] kaj [[Irlando]]. Antaŭnelonge, grupo de ili estas trovita sur [[Orkadoj]]. [[Dosiero:The Three Bears - Project Gutenberg eText 17034.jpg|eta|altdekstre|"La tri ursoj" - ilustraĵo fare de [[Arthur Rackham]] por kolekto de anglaj fabeloj fare de [[Flora Annie Steel]]]] Ursoj ofte rolas en popularaj fabeloj kaj infanrakontoj kiel [[Fabelo pri Tri Ursoj]], la [[Berenstain ursoj]] kaj [[Winnie-la-Pu]]. La [[Granda Ursino]] (''Ursa major'') kaj [[Malgranda Ursino]] (''Ursa minor'') estas du borealaj [[konstelacio]]j, tre proksimaj al la [[Polusa Stelo]]. Ĉar la "vosto" de Granda Ursino estas historie uzata por trovi [[nordo]]n en [[Norda Hemisfero]], la vorto "[[Arkto]]" (kaj, eventuale, "[[Antarkto]]") venas de la helena vorto por "urso" pro la stelaro. === Simbolismo === [[Dosiero:As Between Friends (Punch magazine, 13 December 1911, detail).jpg|eta|altdekstre|La [[Britio|Brita]] [[Leo]], la [[Rusio|Rusa]] Urso kaj la [[Persa kato|Persa Kato]] - artista reprezento de landoj dum [[La Granda Ludo]]]] La [[Rusa Urso]] estas kutima nacia maskoto de [[Rusio]] (kaj ankaŭ [[Sovetunio]]). Krome, urso estas ofta nacia stereotipo de [[Germanio]] kaj [[Svisio]], ekzemple, ĝi aperas sur blazono de urbo kaj ŝtato [[Berlino]] kaj de urbo kaj kantono [[Berno]]. La [[bruna urso]] estas nacia animalo de [[Suomio]]. [[Dosiero:Flag of California.svg|eta|altdekstre|La flago de [[Kalifornio]]]] En [[Usono]], la [[amerika nigra urso]] estas stata animalo de [[Luiziano]], [[Novmeksiko]] kaj [[Uesta Virginio]]. La [[griza urso]] estas ŝtata animalo de [[Montano]] kaj [[Kalifornio]]. Kaj [[pluŝa urso]] estas kiel pupo laŭ legendo de [[Theodore Roosevelt]]. En [[Britio]], urso estas parto de blazono de [[Warwickshire]] [[county]].<ref>[http://www.civicheraldry.co.uk/warwicks.html WARWICKSHIRE COUNTY COUNCIL] ĉe [http://www.civicheraldry.co.uk Civic heraldry]</ref> Brunaj ursoj ([[angle]] ''bears'' aŭ ''bruins'') estas populara maskoto de usonaj sportaj teamoj, ekzemple [[Chicago Bears]], [[California Golden Bears]], [[UCLA Bruins]], [[Boston Bruins]] ktp. Ursido de nomo [[Miŝa]] estis maskoto de [[Somera Olimpiko 1980]] en [[Moskvo]], [[Sovetunio]]. En [[Brazilo|Brazila]] [[folkloro]], kvankam [[Andoj|andaj]] [[Okulvitra urso|okulvitraj ursoj]] aperas nur tre malofte en [[Amazonio]], urso havas gravan rolon. Al ĝi rilatas la 23-a grupo de nombroj, t. e., ĉiuj nombroj finiĝantaj per 89-90-91-92. Urso ankaŭ estas grava figuro en [[karnavalo]] de [[Recifo]]. === Lingvaj figuroj === Ursoj estas referencataj en multaj parolaĵoj kaj lingvaj figuroj en diversaj kulturoj, kiuj havis kontaktojn kun ili. Jen kelkaj ekzemploj: * En [[Brazilo]] oni nomas "urso" la amikon de ies edzino, ekzemple: "Johano estas urso de Jozefo", do Johano estas amiko de edzino de Jozefo. * En la angla kaj ankaŭ internacia [[borso|borsa]] ĵargono, "ursa merkato" estas periodo de malkresko de prezoj. Ĉiuj antaŭdiroj de malkresko estas nomataj "ursaj", pro stereotipa pozo de iranta urso, rigardanta soben. [[Makleristo]]j, kiuj perlaboras pro malkresko de valoroj, estas kutime nomataj "ursoj". Iliaj antagonistoj estas "virbovoj", kiuj enspezas de kresko de valoroj, kaj do ekzistas terminoj de "virbovaj" antaŭdiraj kaj "virbovaj merkatoj". * En [[geja kulturo]], termino "[[urso (gejo)|urso]]" estas uzata por virgejo, plej ofte de eŭropana raso, kun granda, haroza korpo kaj ofte ankaŭ kun [[barbo]]. "Ursoj" formas apartan komunumon ene de la geja movado. * En sudaj ŝtatoj de [[Usono]], aparte tiuj de iama [[Dakota-teritorio]], ekzistas parola figuro ''"bear tracking"'' (laŭlitere, "sekvo de ursaj piedmarkoj") kiu signifas mensogon, eraron aŭ sekvon de misa gvidilo. Tiu ĉi parolaĵo aperis en tempoj de t.n. "[[sovaĝa okcidento]]", kiam pioniroj kaj koloniistoj ofte ĉasadis ursojn en montoj kaj arbaroj. Ursoj estas saĝaj animaloj kaj ili ofte trompis ĉasistojn per laso de falsaj piedmarkaroj kaj komplikaj kurvoj. Inter ĉasistoj kutime ekzistis stereotipo, ke eltrovi urson simple per sekvo de ĝiaj piedmarkoj estas senespera afero. * En [[Koreujo]] oni diras pri persono, ke ĝi estas "kiel urso", se ĝi estas obstina kaj ne konsideras siajn ĉirkaŭaĵojn. Oni diras pri personoj "obstina urso", same, kiel en Eŭropaj kulturoj oni diras pri [[azeno]]. * La [[Biblio]] komparas elitaj militistoj de [[Davido|Reĝo Davido]], kiuj estis tiom furiozaj en batalo ke povis venki kontraŭ multoble pli grandaj armeoj, kun "ursino, prirabita je siaj idoj en kampo" ([[2-a libro de Samuel]] 17:8). El tiu ĉi biblia fonto devenas termino "senidigita ursino" ([[hebrea lingvo|hebree]]: דב שכול). Ĝi estas ĝis nun uzata en literatura [[hebrea lingvo]] de nuna [[Israelo]], kaj, foje, en iuj [[kristanismo|kristanaj]] kulturoj. === Proverboj === Ekzistas pluraj [[proverbo]]j pri urso en la [[Proverbaro Esperanta]] de [[L. L. Zamenhof]], inter ili<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2008-08-15 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111225060747/http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php |arkivdato=2011-12-25 }}</ref>: * {{citaĵo|''Li saltas gracie, kiel urso ebria.''}} * {{citaĵo|''Murmuregas la urso, sed danci ĝi devas.''}} * {{citaĵo|''Kun urso promenu, sed pafilon prete tenu.''}} == En Esperanto aperis == * [[La urso]] (ruse: ''Medved'') estas teatraĵo (komedieto) en unu akto de [[Anton Ĉeĥov]], tradukita de [[Vasilij Devjatnin]], Tabarz : [[Esperanta Komerca Servo]], [ĉirkaŭ. 1925], 15 p. Popola Biblioteko Esperantista n-ro 11 ÖNB (prezentita dum la [[8-a UK]] en [[Krakovo]]) == Referencoj == {{Projektoj|ReVo=urs}} {{Referencoj}} {{Portalo|Zoologio}} {{Karnomanĝuloj|C.}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ursedoj| ]] [[Kategorio:Mamul-nomenklaturo de Středa]] [[Kategorio:Familioj de mamuloj]] nxcg3rr70yzzfw7dq7uvkivny9rqaxh 0 10384 9417126 9390699 2026-06-29T18:57:49Z Sliwinski 12060 /* Eventoj */ kompletigo pri 1940: - en 5 ekzekutoj ĝis la 15-a de aŭgusto oni murdis kadre de AB-agado ne malpli ol 450 polajn malliberigitojn el la Kastelo de Lublin 9417126 wikitext text/x-wiki {{KalendaroJunio}} {{junio}} La '''29-a de junio''' estas la 180-a tago de la jaro (la 181-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 185 tagoj restas. Je la 29-a de junio okazis, interalie: == Eventoj == * [[922]]: [[Roberto la 1-a (Francio)|Roberto la 1-a]] estas kronita reĝo de la Frankoj de Gautier, ĉefepiskopo de [[Sens]] * [[983]]: Granda [[ribelo]] de [[Polabiaj Slavoj]] komenciĝis rezultigante sendependecon, kiu daŭris ĝis la 12-a jarcento * [[984]]: 4-jara germana reĝo [[Oto la 3-a (Sankta Romia Imperio)|Oto la 3-a]] estis redonita por edukado al sia patrino [[Teofano (Sankta Romia Imperio)|Teofano]] * [[1149]]: [[Krucmilitoj|Krucmilitistoj]] malvenkis en batalo de Inab ([[Gubernio Alepo]]) en Sirio * [[1236]]: [[Ferdinando la 3-a (Kastilio)|Ferdinando la 3-a]] rekonkeris [[Kordovo (Hispanio)|Kordovon]] * [[1238]]: Apud [[Włocławek]] estis subskribita pakto inter princo de [[Kujavio]] Kazimiro la 1-a kaj la [[ordeno de germanaj kavaliroj]] * [[1298]]: En batalo de Neuermühlen armeo de la [[Ordeno de germanaj kavaliroj]] venkis [[litovoj]]n gvidatajn de [[Vytėnis]] * [[1374]]: [[Pollando]]: [[Mazovio|Mazovia]] princo atribuis al [[Nowy Dwór Mazowiecki]] [[urborajto]]jn laŭ [[Chełmno]]-juro * [[1438]]: [[Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Albreĥto la 2-a]] estis kronita en la [[katedralo de Sankta Vito]] kiel ĉeĥa reĝo * [[1440]]: [[Kazimiro la 4-a (Pollando-Litovio)|Kazimiro la 4-a]] iĝis grandduko de [[Grandprinclando Litovio|Litovio]] * [[1444]]: Albana armeo komandata de [[Gjergj Kastrioti Skanderbeg]] venkis armeon de [[Otomana Imperio]] * [[1534]]: [[Jacques Cartier]] kiel unua eŭropano alvenis al la [[Insulo de Princo Eduardo]] * [[1576]]: Litova delegacio agnoskis [[Stefan Batory]] kiel [[grandduko]] de [[Litovio]] * [[1613]]: En [[Londono]] brulis [[Globusteatro]] * [[1617]]: [[Ferdinando la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando la 2-a]] kroniĝis kiel [[listo de regantoj de Ĉeĥio|reĝo de Ĉeĥio]] * [[1644]]: [[Angla enlanda milito]]: armeo de [[Karlo la 1-a (Anglio)|Karlo la 1-a]] venkis armeon de Parlamento en batalo de Cropredy (apud [[Banbury]]) * [[1659]]: [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj|Pola]]-[[Rusa carlando|rusa]] milito: dutaga batalo de [[Konotop]] ([[Sumia provinco]]) komenciĝis * [[1694]]: En batalo de [[Texel]] franca ŝiparo venkis la nederlandan, savante transporton da [[greno]] de [[Gdańsk]] al malsatanta [[Francio]] * [[1768]]: Masakro de Uman en [[Ĉerkasa provinco]] - pereis ĉirkaŭ 20 mil [[poloj]] kaj [[judoj]] dum kamparana ribelo * [[1797]]: Nomumita de [[Direktoraro]] [[Napoleono Bonaparte]], iĝinte komandanto de la [[armeo]] de [[Italio]], fondis Cisalpan Respublikon * [[1850]]: Sub [[Vankuvera Insulo]] en okcidenta Kanado oni malkovris [[karbo]]n * [[1866]]: Oni proklamis unuan [[konstitucio]]n de [[Rumanio]] * [[1880]]: [[Franca Polinezio]]: [[Tahitio]] perdis suverenecon favore al [[Francio]] * [[1881]]: Sudana [[prediko|predikisto]] [[Muhammad Ahmad]] proklamis sin [[mahdo]] kaj ekgvidis unuan sukcesan afrikan [[ribelo]]n kontraŭ eŭropaj [[Koloniismo|koloniistoj]] * [[1904]]: En [[Moskvo]] [[Tornado (ŝtormo)|tornado]] detruis ĉirkaŭ 3 mil domojn * [[1906]]: [[Koloradio]]: [[Nacia parko Mesa Verde]] fondiĝis * [[1913]]: [[Dua Balkana milito]] komenciĝis * [[1914]]: [[Siberio]]: Jina Guseva provis [[murdo|murdi]] [[Grigorij Rasputin]] en sia hejmo; [[Unua mondmilito]]: Dum la dua tago de [[Atenco de Sarajevo|kontraŭ-serbaj tumultoj]] en [[Sarajevo]] multaj konstruaĵoj posedataj de etnaj [[serboj]] estis vandaligitaj kaj prirabitaj * [[1916]]: Irlanda [[patriotismo|patrioto]] kaj diplomato Sir [[Roger Casement]] estis kondamnita al [[mortpuno]] pro partopreno en la [[Paska Ribelo]]; [[Unua mondmilito]]: germanaj trupoj konkeris [[Kolomeo]]n, malliberigante pli ol 10 000 rusiajn soldatojn * [[1919]]: Fondiĝis Pola [[kemio|Kemia]] Societo * [[1920]]: [[Real Madrid]]: per dekreto reĝo de [[Hispanio]] permesis al la [[futbalklubo]] Madrido F.C. aldoni Real ("reĝa") al la nomo de la klubo * [[1922]]: [[Sovetunio]]: [[Teodoro Ŝaljapin]] iris turneon eksterlanden por neniam reveni al [[Sovetunio]]; [[Dua Pola Respubliko]]: Pola Soldataro solene eniris al [[Pszczyna]], kiu post la [[Tria Silezia Ribelo]] kun la tuta [[distrikto]] estis atribuita al Pollando * [[1926]]: [[Arthur Meighen]] refoje iĝis [[ĉefministro de Kanado]] * [[1930]]: [[Centrolew]] organizis en [[Krakovo]] Kongreson por Defendi la Rajtojn kaj Liberojn de la Popolo * [[1934]]: [[Germanio]]: [[Nokto de la longaj tranĉiloj]] komencita - de la 29-a/30-a de junio * [[1935]]: En [[mararmeo]]n de [[Tria Regno]] eniris unua [[submarŝipo]] ''U-1'' * [[1938]]: Ĉeĥoslovaka ĉefministro [[Milan Hodža]] traktis kun la gvidantoj de Unuiĝinta Hungara Partio, kiuj urĝis realigi hungaran [[aŭtonomeco]]n ene de la aŭtonoma [[Slovakio]] * [[1939]]: [[Ĵuro]] de la unuaj polaj soldatoj - "vivaj [[torpedo]]j" * [[1940]]: [[Dua mondmilito]]: germanaj unuoj pafmortigis en arbaro Brzask 760 malliberulojn de [[Skarżysko-Kamienna]] kaj ĉirkaŭaĵoj, krome polico sammaniere mortigis en Raków 42, [[Piotrków Trybunalski]] 39, [[Lublin]] 34, [[Myślenice]] 32 kaj [[Opatów]] 8 personojn; amasaj [[ekzekuto]]j en Rury Jezuickie apud [[Lublin]] komenciĝis - en 5 ekzekutoj ĝis la 15-a de aŭgusto oni murdis kadre de [[Eksterordinara Ekstermiga Agado|AB-agado]] ne malpli ol 450 polajn malliberigitojn el la [[Kastelo de Lublin]]; [[NKVD]] komencis la trian amasan [[deportado]]n de polaj civitanoj en Sovetunion; polaj [[Karpatoj]]-Pafistoj sukcesis trairi de [[Sirio]] al [[Palestino]] * [[1941]]: [[Wehrmacht]] konkeris [[Lvivo]]n kaj [[Minsko]]n; kirasita batalo pri [[Volinio]] finita, germanaj unuoj atingis [[Jēkabpils]]; Konsilio de [[Popolkomisaro]]j kaj [[Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio]] eldonis direktivon alvokantan al subtera kaj [[partizano|partizana]] [[milito]] sur la terenoj postlasitaj dum la retiriĝo de la [[Ruĝa Armeo]]; [[Volinia masakro]]: germanaj unuoj pafmortigis en [[Sokal]] kun partopreno de ukraina polico 117 polojn; tritaga [[pogromo]] en [[Iași]] finita - rumanaj unuoj ekzekutis oficiale 13 266 [[judoj]]n, laŭ judaj organizaĵoj ĉ. 15 mil; [[Vidkun Quisling]] establis norvegan [[kunlaborismo|kunlaborisman]] armeon, Volontulan Norvegan Legion, por partopreni operacojn ĉe la orienta fronto; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: nesukcesinta german-finna provo konkeri [[Murmansko]]n, atako de Armeo "Norvegio" direkte al [[Kandalakŝa]] kaj Kestengi, atako de finnaj trupoj direkte al [[Priozersk|Keksholm]] kaj [[Viborg]]; sekreta dispono de [[Hitler]]: kaze de sia morto li indikis [[Hermann Göring]] sia posteulo * [[1942]]: [[Nord-Afrika kampanjo]]: trupoj de [[Akso Berlino-Romo-Tokio]] konkeris [[Provinco Matruh|Provincon Matruh]]; [[Sovetunio]]: Memstara Ukraina Respublikana Partizana [[Stabo]] estis kreita por intensigi batalojn kontraŭ germanoj; [[Koreio]]: Ligo de Sendependeco de Koreio fondiĝis * [[1943]]: [[Heinrich Himmler]] nomumis [[Jürgen Stroop]] supera komandanto de [[SS (organizo)|SS]] kaj polico en [[Varsovio|varsovia]] distrikto; nokte germana 2-a Aviada Floto atakis havenon [[Annaba|Bone]] * [[1944]]: [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: komenco de operacoj [[Polack|Połock]] kaj [[Minsko]] en [[Belorusio]] — apud [[Babrujsk]] trupoj de la 1-a Belorusa Fronto detruis ĉirkaŭitan parton de la germana 9-a Armeo preninte ĉirkaŭ 24 mil [[militkaptito]]jn; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: usona 7-a Armea Korpuso komencis ataki germanan grupiĝon sin defendantan en [[Cotentin]] * [[1945]]: Sur norda [[Luzono]] filipinaj partizanoj atakis Bontoc; [[Ĉeĥoslovakio]] cedis [[Karpata Rutenio|Karpatan Rutenion]] al [[Sovetunio]] * [[1949]]: Lastaj usonaj soldatoj forlasis [[Sud-Koreio]]n * [[1951]]: En [[Varsovio]] komenciĝis Unua Kongreso de Pola [[Scienco]], kiu decidis pri fondo de [[Pola Scienca Akademio]] * [[1956]]: Nupto de [[Marilyn Monroe]] kun [[Arthur Miller]] * [[1958]]: En [[Svedio]] [[Brazilo]] gajnis [[Futbala Mondpokalo 1958|Futbalan Mondpokalon]] * [[1964]]: [[Teleregilo]] por [[televidilo]] kreita * [[1971]]: Tri sovetiaj [[kosmonaŭto]]j pereis en [[kapsulo]] de [[Sojuz (kosmoŝipo)|Sojuz]] 11 * [[1973]]: Unua, sensukcesa puĉo kontraŭ [[socialisto|socialista]] prezidento de Ĉilio [[Salvador Allende]] * [[1975]]: [[Steve Wozniak]] testis sian unuan prototipon de la komputilo [[Apple I]] * [[1976]]: [[Sejŝeloj]] sendependiĝis (de [[Unuiĝinta Reĝlando]]) * [[1978]]: [[Vjetnamio]] membriĝis al la [[Konsilio de Reciproka Ekonomia Helpo]] * [[1980]]: [[Vigdís Finnbogadóttir]] gajnis prezidentan balotadon en [[Islando]] fariĝante unua prezidentino en la mondo * [[1985]]: [[Eŭropa Ekonomia Komunumo]] adoptis [[Flago de la Eŭropa Unio|Flagon de la Eŭropa Unio]] * [[1986]]: En [[Meksiko]] [[Argentino]] gajnis [[Futbala Mondpokalo 1986|Futbalan Mondpokalon]] * [[1988]]: Nokte de la 29-a/30-a de junio en [[Varsovio]] estis grave batita konsilanto de [[Solidareco (Pollando)|Solidareco]] profesoro [[Jan Strzelecki]] — li mortis la 11-an de julio * [[1989]]: [[Radiostacio]]j [[Radio Libera Eŭropo]] kaj [[Voĉo de Ameriko]] elsendis en sia programo alvokon ''Malmultaj Frazoj'', la [[petskribo]]n de la civitanoj de [[Ĉeĥoslovaka Socialisma Respubliko]] alvokanta al [[libereco]] kaj [[demokratio]], kiu komencis falon de la [[Komunisma reĝimo en Ĉeĥoslovakio]] * [[1990]]: [[Litovio|Litova]] parlamento konsentis deklari 100-tagan moratorion pri efektivigo de la Sendependeca Leĝo por ke ŝtatestro de Sovetunio [[Miĥail Gorbaĉov]] ĉesigu la ekonomian blokadon; Ĉeĥa Respubliko ekhavis novan registaron gvidatan de Petr Pithart; en [[Pollando]] ekis dutaga fonda kongreso de [[politika partio]] Kongreso Liberala-Demokratia (''Kongres Liberalno-Demokratyczny'') gvide de [[Jan Krzysztof Bielecki|Jan Bielecki]]; [[Nupto]] de japana princo Akishino kun [[princino Akishino|Kiko Kawashim]] * [[1993]]: Inaŭguro de la [[Katin-Muzeo en Varsovio]] * [[1995]]: [[Kosmopramo Atlantis]] kiel la unua alflugis al la rusia [[kosmostacio]] [[Mir (kosmostacio)|Mir]] * [[1996]]: [[Ólafur Ragnar Grímsson]] gajnis prezidentan balotadon en Islando * [[1999]]: Abdullah Öcalan, gvidanto de [[PKK|Laborista Partio de Kurdio]] kondamnita al morto de turka juĝejo * [[2007]]: [[iPhone]], [[saĝtelefono]] de [[Apple]], merkatiĝis; prezidento de Israelo [[Moŝe Kacav]] [[demisio|demisiis]]; sur aviadilejo en [[Bouaké]] estis pripafita aviadilo de ĉefministro de Ebur-Bordo [[Guillaume Kigbafori Soro]] * [[2008]]: [[gravedeco|Graveda]] usonano [[Thomas Beatie]] naskis [[knabino]]n; prezidento de [[Zambio]] [[Levy Mwanawasa]] spertis seriozan [[apopleksio]]n antaŭ planata kunvenpinto de [[Afrika Unio]] en egipta [[Ŝarm el Ŝeiĥ]] * [[2009]]: Usona negocisto [[Bernard Madoff]] pro kreo de [[financa piramido]] estis kondamnita al 150 jaroj de malliberigo * [[2010]]: [[Pál Schmitt]] iĝis prezidento de Hungario * [[2011]]: [[Hungario]]: en la centjara jubileo de la naskiĝo de [[Ronald Reagan]], [[statuo]] lia estis inaŭgurita sur la [[Placo Szabadság (Budapeŝto)|Placo Szabadság]] en [[Budapeŝto]] * [[2013]]: [[Encikliko]] de papo [[Francisko (papo)|Francisko]], titolita ''Lumen Fidei'' (Lumo de la [[kredo]]), estis publikigita; en [[České Budějovice]] okazis manifestacio kontraŭ [[ciganoj|ciganaj]] loĝantoj de la setlejo Máj * [[2014]]: Sur [[okupado|okupataj]] de [[ĝihado|ĝihadistoj]] teritorioj de [[Irako]] kaj [[Sirio]] oni proklamis [[kalifujo]]n [[Islama Ŝtato de Irako kaj Sirio]] * [[2019]]: Semajnfina [[pola literaturo|Literatura Pikniko]] komencita en [[Varsovio]] - kadre de la [[nomtago]] de [[Jan Kochanowski]] okazis solenaĵoj de 100-jariĝo de [[Gustaw Herling-Grudziński]], malliberulo de [[gulago]]j, verkisto atestanta pri la du [[totalismo]]j * [[2022]]: dum [[pintkunveno]] de [[NATO]] en [[Madrido]] oni difinis [[Rusio]]n kiel la plej grandan minacon, kaj oficiale invitis [[Finnlando]]n kaj [[Svedio]]n al NATO == [[Esperantujo]] == * [[1906]]: [[Brazila Klubo Esperantista]] fondiĝis - unua Esperanto-grupo en [[Rio-de-Ĵanejro]] == Naskiĝoj == * [[1398]]: [[Johano la 2-a (Aragono)|Johano la 2-a]], reĝo de Navaro, Aragono, Sardio kaj Sicilio (m. [[1479]]) * [[1482]]: [[Maria de Hispanio (Portugalio)|Maria de Hispanio]], reĝino de Portugalio (m. [[1517]]) * [[1517]]: [[Rembert Dodoens]], flandra kuracisto kaj botanikisto (m. [[1585]]) * [[1609]]: [[Pierre-Paul Riquet]], franca inĝeniero, respondeculo pri konstruo de la [[Sudfranca Kanalo]] (m. [[1680]]) * [[1620]]: [[Masaniello]], itala fiŝisto kaj revoluciulo (m. [[1647]]) * [[1685]]: [[Johann Gottfried Krause]], germana teologo (m. [[1746]]) * [[1746]]: [[Joachim Heinrich Campe]], germana verkisto kaj pedagogo (m. [[1818]]) * [[1746]]: [[Heinrich Julius Bruns]], germana pedagogo kaj lernejestro (m. [[1794]]) * [[1785]]: [[Pál Balkay]], hungara pentristo kaj instruisto (m. [[1846]]) * [[1793]]: [[Josef Ressel]] ĉeĥa inventisto de [[ŝipŝraŭbo]] (m. [[1857]]) *[[1794]]: [[Ferdinand Wachter]], germana germanisto kaj historiisto * [[1797]]: [[Józef Lompa]], pola poeto, publicisto, etnografo, pioniro de la pola renaskiĝo en [[Silezio]] (m. [[1863]]) * [[1798]]: [[Giacomo Leopardi]], itala poeto, filozofo kaj filologo (m. [[1837]]) * [[1798]]: [[Willibald Alexis]], germana verkisto (m. [[1871]]) * [[1819]]: [[Nicolae Bălcescu]], rumana verkisto, ĵurnalisto kaj revoluciulo (m. [[1852]]) * [[1826]]: [[Charles Ernest Beulé]], franca arkeologo kaj politikisto (m. [[1874]]) * [[1836]]: [[Heinrich Gotthold Münchmeyer]], germana eldonisto kaj librokomercisto (m. [[1892]]) * [[1838]]: [[Julius Bertuch]], germana arĥitekto (m. [[1904]]) * [[1849]]: [[Sergej Vitte]], [[ĉefministro de Rusio]] (m. [[1915]]) * [[1858]]: [[Oszkár Mailand]], hungara etnografo (m. [[1924]]) * [[1863]]: [[Kálmán Giergl]], hungara arkitekto, kolektanto de artaĵoj (m. [[1954]]) * [[1866]]: [[Miĥajlo Hruŝevskij]], unua prezidento de [[Ukraina Popola Respubliko]] (m. [[1934]]) * [[1869]]: [[János Bodrogi]], hungara historiisto kaj publicisto (m. [[1954]]) * [[1879]]: [[Zsigmond Móricz]], hungara verkisto kaj ĵurnalisto (m. [[1942]]) * [[1881]]: [[Curt Sachs]], germana muzikologo, kunkreinto de [[instrumentoscienco]] (m. [[1959]]) * [[1885]]: [[Ernő Lengyel]], hungara ĵurnalisto, viktimo de [[faŝismo]] (m. [[1944]]) * [[1886]]: [[Robert Schuman]], ĉefministro de Francio, kunkreinto de [[Eŭropa Unio]], [[Servisto de Dio]] (m. [[1963]]) * [[1886]]: [[Ada Sari]], pola aktorino, kantistino ([[koloratursoprano]]) kaj [[pedagogo|pedagogino]] (m. [[1968]]) * [[1890]]: [[Hendrikje van Andel-Schipper]], [[Nederlando|nederlanda]] longvivulino (m. [[2005]]) * [[1893]]: [[Béla Bíró (ĵurnalisto)|Béla Bíró]], rumania hungara ĵurnalisto (m. [[1975]]) * [[1893]]: [[Pedro Casas]], urugvaja ĵurnalisto, radia inĝeniero, sekretario kaj prezidanto de [[Urugvaja Esperanto-Societo]] (m. [[1959]]) * [[1896]]: [[Júlia György]], hungara kuracistino, psikologo, neŭrologo, profesoro (m. [[1977]]) * [[1900]]: [[Antoine de Saint-Exupéry]], franca aviadilisto kaj verkisto (m. [[1944]]) * [[1905]]: [[Manuel Altolaguirre]], hispana poeto, scenaristo kaj kinisto (m. [[1959]]) * [[1903]]: [[Pál Fodor]], rumania hungara inĝeniero, politika malliberulo (m. [[1966]]) * [[1907]]: [[Dezső Varró]], rumania hungara reformita pastro, poeto (m. [[1982]]) * [[1908]]: [[Mária Szekula]], hungara pentristion, medalistino, [[speleologo]] (m. [[1977]]) * [[1909]]: [[Nikola Aleksiev]], bulgara ĵurnalisto, kunfondinto kaj sekretario de Bulgara Laborista Esperanto-Asocio, prezidanto de [[Loka Kongresa Komitato|LKK]] de [[UK 1963]], prezidanto de [[Bulgara Esperanto-Asocio|Bulgara EA]], kontribuinta al [[Mondpaca Esperantista Movado|MEM]], tradukisto (m. [[2002]]) * [[1911]]: [[Bernardo de Nederlando]], germana nobelo, edzo de reĝino [[Juliana (Nederlando)|Juliana]] (m. [[2004]]) * [[1912]]: [[Lucie Aubrac]], franca rezistulino (m. [[2007]]) * [[1914]]: [[Rafael Kubelík]], ĉeĥa [[dirigento]] (m. [[1996]]) * [[1920]]: [[Pál Endre Szabó]], rumania hungara juristo (m. [[2004]]) * [[1921]]: [[Frédéric Dard]], franca verkisto (m. [[2000]]) * [[1922]]: [[Zoltán Gedeon]], rumania hungara pentristo kaj instruisto de la [[rusa lingvo]] (m. [[2022]]) * [[1924]]: [[Anna Zentai]], hungara aktorino, kantisto, [[subreto]] kaj [[primadono]] (m. [[2017]]) * [[1925]]: [[László Berkeczy]], hungara-germana skulptisto (m. [[2009]]) * [[1925]]: [[Giorgio Napolitano]], prezidento de Italio 2006-2015 (m. [[2023]]) * [[1926]]: [[Ĝabir al-Ahmad al-Ĝabir as-Sabah]], [[emiro]] de [[Kuvajto]] (m. [[2006]]) * [[1927]]: [[Endre Bustya]], rumana-hungara literaturhistoriisto kaj tradukisto (m. [[1996]]) * [[1929]]: [[Oriana Fallaci]], itala ĵurnalistino kaj verkistino, milita raportistino (m. [[2006]]) * [[1929]]: [[Anna Novák]], rumania hungara dramistino, taglibroverkistino (m. [[2010]]) * [[1930]]: [[Sándor Dali]], rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro (m. [[2010]]) * [[1930]]: [[Sławomir Mrożek]], pola dramisto, [[satiro|satiristo]] kaj grafikisto (m. [[2013]]) * [[1932]]: [[Pál Deim]], hungara pentristo, grafikisto kaj skulptisto (m. [[2016]]) * [[1933]]: [[Josef Cink]], ĉeĥa mezlerneja instruisto el [[Červená Voda (distrikto Ústí nad Orlicí)|Červená Voda]], membro de [[Esperanto-Asocio en Ĉeĥoslovaka Respubliko]], aktivulo en [[Esperantista klubo en Brno|Brno]], membro de [[Ĉeĥa Esperanto-Asocio|Ceĥa EA]], tradukisto, [[lektoro]] kaj gvidanto de korespondaj kursoj, kontribuinta al "[[Dio Benu]]" (m. [[2011]]) * [[1935]]: [[Dieter Berndt]], germana esperantisto travivinta junaĝon en [[Ĉeĥoslovakio]], kontribuanta al internaciaj [[Somera Esperanto-Tendaro Lančov|Someraj Esperanto-Tendaroj]] en [[Lančov]], engaĝita al [[Esperanto-instruado en orienta Berlino]], estrarano de la [[Esperanto-Asocio de GDR]], kontribuanta al "[[der esperantist]]", "[[PACO]]", "[[Juna Amiko]]", tradukisto (m. [[2014]]) * [[1936]]: [[Nikolin']] belga esperantistino (m. [[2024]]) * [[1936]]: [[János Zsisku]], rumania hungara reformita pastro kaj poeto (m. [[2010]]) * [[1936]]: [[Stanisław Srokowski]], pola poeto, verkisto kaj tradukisto * [[1937]]: [[Vytautas Povilas Šilas]], litova inĝeniero, gvidanto tra [[Eta Litovio]], kunorganizanto de [[Baltiaj Esperanto-Tagoj]], kunlaboranto de la [[Internacia Ligo de Esperantistaj Radio-Amatoroj|ILERA]], prezidanto, sekretario, estrarano de [[Sovetia Esperantista Junulara Movado|SEJM]], redaktoro de SEJM-informiloj, partoprenanto de [[SEJT]]-oj, prilaboranto kaj tradukisto de [[Esperanto]]-kantaroj, ĝenerala sekretario de [[Tutmonda Esperantista Ĵurnalista Asocio|TEĴA]], redaktoro de "[[Litova Stelo]]" * [[1942]]: [[Gilberto Gil]], brazila kantisto, muzikisto, komponisto kaj politikisto * [[1942]]: [[Dietmar Guggenbichler]], aŭstra detektivo (m. [[2016]]) * [[1945]]: [[Chandrika Kumaratunga]], ĉefministrino kaj [[prezidanto de Srilanko]] * [[1946]]: [[Adél Szekeres]], rumania hungara instruistino, lokhistoriistino * [[1951]]: [[Don Rosa]], komiksa verkisto de ''[[Donaldo Anaso]]'' * [[1956]]: [[Paweł Sajdek]], pola orientalisto, hindologo, [[sanskrito]]logo, tradukisto, poligloto kaj esperantisto (m. [[2021]]) * [[1956]]: [[Ewa Biała]], pola aktorino * [[1956]]: [[Ulrich Krauße]], germana tradukisto kaj informadikisto * [[1957]]: [[Gurbanguli Berdimuĥamedov]], prezidento de Turkmenio * [[1958]]: [[Dieter Althaus]], germana politikisto kaj [[lobiado|lobiisto]] * [[1966]]: [[Daniel Nekonečný]], ĉeĥa kantisto kaj muzikisto * [[1972]]: [[Samantha Smith]], usona lernantino, kiu famiĝis pro verkita [[letero]] (m. [[1985]]) * [[1978]]: [[Nicole Scherzinger]], usona kantistino, dancistino kaj aktorino * [[1979]]: [[Artur Ávila]], brazila-franca matematikisto * [[1985]]: [[Tamás Bálint]], rumania hungara poeto, redaktoro * [[1987]]: [[Jena Lee]], franca kantistino kaj [[kanzono|kanzon]]-verkistino * [[1989]]: [[Isabelle Gulldén]], sveda [[manpilkistino]] == Mortoj == * [[67]]: [[Sankta Petro]], [[apostolo]], unua [[papo]] * [[1315]]: [[Ramon Lullo]], kataluna filozofo, elpensinto de [[kombinatoriko]] (n. [[1233]]) * [[1374]]: [[Jan Milíč]], ĉeĥa [[kleriko]], reformacia predikisto kaj verkisto (n. ĉirkaŭ [[1325]]) * [[1509]]: [[Damo Margaret Beaufort]], angla nobelino (n. [[1443]]) * [[1520]]: [[Moktezumo la 2-a]], lasta reganto de [[aztekoj]] * [[1742]]: [[Joseph Emanuel Fischer von Erlach]], aŭstra arkitekto kaj konstruisto de [[vapormaŝino]]j (n. [[1693]]) * [[1779]]: [[Anton Raphael Mengs]], germana pentristo kaj [[arto|art]]verkisto (n. [[1728]]) * [[1831]]: [[Heinrich Friedrich Karl vom und zum Stein]], germana juristo kaj reformpolitiksto (n. [[1757]]) * [[1834]]: [[Samuel Friedrich Günther Wahl]], germana orientalisto, profesoro (n. [[1760]]) * [[1840]]: [[Lucien Bonaparte]], franca politikisto, diplomato kaj verkisto (n. [[1775]]) * [[1852]]: [[Henry Clay]], usona advokato, politikisto kaj [[oratoro]] (n. [[1777]]) * [[1853]]: [[Adrien-Henri de Jussieu]], franca botanikisto (n. [[1797]]) * [[1854]]: [[Zsuzsanna Kossuth]], hungara flegistino (n. [[1817]]) * [[1861]]: [[Elizabeth Barrett Browning]], brita poetino (n. [[1806]]) * [[1873]]: [[Wolfgang Müller von Königswinter]], germana verkisto, artkritikisto kaj kuracisto (n. [[1816]]) * [[1875]]: [[Ferdinando la 1-a de Aŭstrio]], imperiestro de Aŭstrio (n. [[1793]]) * [[1882]]: [[János Ármin Vész]], hungara matematikisto, inĝeniero, profesoro (n. [[1826]]) * [[1895]]: [[Floriano Peixoto]], brazila prezidento, partopreninto de la [[Milito de la Trilanda Alianco]] (n. [[1839]]) * [[1907]]: [[Zsigmond Reiner]], hungara ĵurnalisto (n. [[1862]]) * [[1927]]: [[John Cyprian Rust]], angla pastoro [[anglikanismo|anglikana]], [[poligloto]], [[orientalisto]], predikanto dum [[UK 1906]], aperiginto de la unua kristana [[Himnaro Esperanta|himnaro en Esperanto]] ''Ordo de Diservo'' dum [[UK 1907]], tradukisto de ''[[Nova Testamento]]'' (n. nekonata) * [[1933]]: [[Ákos Pauler]], hungara filozofo (n. [[1876]]) * [[1934]]: [[Adolf Kašpar]], ĉeĥa ilustristo de klasikaj ĉeĥaj libroj (n. [[1877]]) * [[1940]]: [[Paul Klee]], svisa-germana artisto (n. [[1879]]) * [[1941]]: [[Ignacy Jan Paderewski]], pola koncertanta pianisto kaj komponisto, [[ĉefministro de Pollando]] (n. [[1860]]) * [[1955]]: [[Max Pechstein]], germana pentristo kaj grafikisto (n. [[1881]]) * [[1955]]: [[Gyula Szekfű]], hungara historiisto, arkivisto, diplomato (n. [[1883]]) * [[1964]]: [[Eric Dolphy]], usona ĵazmuzikisto (n. [[1928]]) * [[1967]]: [[Rózsi Marschalkó]], hungara operkantistino, oratorikantisto ([[mezosoprano]]) kaj instruistino (n. [[1887]]) * [[1967]]: [[Jayne Mansfield]], usona aktorino, [[manekeno (homo)|manekeno]] (n. [[1933]]) * [[1970]]: [[Stefan Andres]], germana verkisto (n. [[1906]]) * [[1971]]: [[János Banner]], hungara praarkeologo (m. [[1888]]) * [[1971]]: [[Jan Silhan]], pola [[kapitano]] kaj poligloto, prezidanto de Internacia Federacio de [[Blindulo]]j, partoprenanto de [[UK 1934]], fondinto de "Pola Stelo" en [[Brajla notskribo]], organizanto de Internacia [[Kongreso]] de Blindaj [[Esperantistoj]], iniciatinto de [[lernolibro]] de [[Esperanto]] por blinduloj, redaktoro de E-elsendoj por nevidantaj esperantistoj, honora membro de [[Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj|LIBE]] (n. [[1889]]) * [[1979]]: [[Blas de Otero]], hispana verkisto (n. [[1916]]) * [[1981]]: [[Sándor Pethes]], hungara aktoro (n. [[1999]]) * [[1982]]: [[Rudolf Hanslik]], aŭstra klasika filologo (n. [[1907]]) * [[1986]]: [[Lajos Hernádi]], hungara [[pianisto]] kaj altlerneja instruisto (n. [[1906]]) * [[1989]]: [[Gábor Ihász]], hungara komponisto, [[ŝlagro]]kantisto kaj gitaristo (n. [[1946]]) * [[1991]]: [[Vladimír Leraus]], ĉeĥa aktoro kaj [[esperantisto]] rolanta en [[Verda Stacio]] (n. [[1905]]) * [[1992]]: [[Mohamed Boudiaf]], alĝera kunfondinto de [[Naciliberiga Fronto (Alĝerio)|Naciliberiga Fronto]], partoprenanto de la [[Alĝeria Milito de Sendependeco]], prezidento (n. [[1919]]) * [[2000]]: [[Vittorio Gassman]], itala aktoro, reĝisoro kaj scenaristo (n. [[1922]]) * [[2002]]: [[Ole-Johan Dahl]], norvega [[komputosciencisto]] (n. [[1931]]) * [[2003]]: [[Katharine Hepburn]], usona aktorino (n. [[1907]]) * [[2010]]: [[Anna Novák]], rumania hungara dramistino, taglibroverkistino (n. [[1929]]). * [[2015]]: [[Jan Braun]], pola [[orientalisto]], [[sumero]]logo (n. [[1926]]) * [[2018]]: [[Irena Szewińska]], pola sportistino specialiĝanta pri [[kurtdistanca kuro|kurtdistancaj kuroj]] (n. [[1946]]) * [[2021]]: [[Donald Rumsfeld]], usona politikisto, [[Usona Sekretario de Defendo]] (n. [[1932]]) * [[2023]]: [[Alan Arkin]], usona aktoro (n. [[1934]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: Soleno de la sanktaj [[apostolo]]j [[Sankta Petro|Petro]] kaj [[Sankta Paŭlo|Paŭlo]]; [[Ramon Lullo]], kataluna filozofo, poeto, [[teologo]], astrologo * [[Sejŝeloj]] - Nacia Tago de Sendependeco == Tagoj de [[semajno]] == La '''29-a de junio''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; {{Projektoj}} * [[Merkredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]. [[Kategorio:29-a de junio| ]] [[Kategorio:Junio|29]] [[Kategorio:29-a tago de la monato|#06]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0629]] 527p44tw5q5j4nxm24npg4am7ginel3 10 20057 9417249 9415822 2026-06-30T00:39:44Z Kani 670 /* Tageventoj */ 9417249 wikitext text/x-wiki <noinclude> == Instrukcioj== Bonvenon al la Aktualaĵa ŝablono por la ĉefpaĝo. Ni volas viajn aktualaĵojn, sed bonvolu memori ĉi-tiujn petetojn: # Bonvolu meti nur 6–8 aktualaĵojn sur la ĉefpaĝon. Se estas pli ol 8, transmetu la plej malnovajn aktualaĵojn al la artikolo [[{{NUNAMONATNOMO}} de {{NUNAJARO}}]] (eventoj de la antaŭa monato en la paĝon pri tiu monato), se vi estas certa ke temas pri historie grava okazaĵo, aldonu ankaŭ '''mallongan''' noton pri ĝi al la artikolo [[{{NUNAJARO}}]] (tamen '''ne''' forigu la "kaj pli..."-parton). # Bonvolu uzi kompletajn frazojn kun bona gramatiko. # Kiam eble, bonvolu ĝisdatigi la bildon kun nova 90px-a bildo, laŭ la temo de via aktualaĵo. Uzu la format-ekzemplon. ==Tageventoj== </noinclude> {| style="font-family:sans-serif;" | valign="top" width="50%" style="background-color:#F9F0F0; padding:0.3em 0.5em;" | <div style="float:right;width:110px;font-size:small;font-style:italic;text-align:center;margin-left:1px;margin-top:15px;"> <!-- Metu novan bildon post tiuj komentoj. Ĝi estu "90px" larĝa (110px se signife pli larĝa ol longa) kaj laŭ la formato: <div style="border: none;">[[Dosiero:Bildo.jpg|900px|eta]]</div><small>Eta priskribo</small> Forigu la malnovan bildon. Bildo komenciĝas malsupre: --> <div style="border: none;"> [[Dosiero:Севастополь. Панорама Оборона Севастополя (1).jpg|90ra]]</div>{{centre|<small>Muzeo "Sieĝo de Sebastopolo"</small>}} <!-- Fino de la bildo. --> </div> ;{{dato|24|06|2026}} * {{flago|Venezuelo}} [[Tertremo]] en [[Venezuelo]] okazigis almenaŭ 1 700 mortojn, pli ol tri mil vunditojn kaj enormajn damaĝojn. ;{{dato|20|06|2026}} * {{flago|Bolivio}} La [[prezidanto de Bolivio]] deklaras [[krizostato]]n post ses semajnoj da protestoj. ;{{dato|18|06|2026}} * {{flago|Usono}}{{flago|Irano}}{{flago|Israelo}}{{flago|Libano}} Oni subskribis batalhalton inter [[Usono]] kaj [[Irano]], sed [[Israelo]] pluigas sian invadatakon en [[Libano]]n. ;{{dato|11|06|2026}} * {{flago|Esperanto}}{{flago|Kroatio}} Forpasis [[Ivo Osibov]], eksa [[prezidanto de TEJO]] kaj [[ĝenerala sekretario de UEA]]. ;{{dato|10|06|2026}} * {{flago|Unuiĝinta Reĝlando}} Amasaj kontraŭenmigrintaj tumultoj eksplodis en [[Belfasto]] post kiam rifuĝinto de [[Sudano]] ponardis kaj grave vundis lokanon surstrate. * {{flago|Rusio}}{{flago|Ukrainio}} Ukraina flugroboto atakis kaj forbruligis en [[Sebastopolo]] [[cikloramo]]n (muzeon-panoramon) "Sieĝo de Sebastopolo", kies pentraĵojn, dediĉitajn al la defendo de la urbo fare de la rusa armeo kontraŭ eŭropaj kaj turkaj invadintoj dum la [[Krimea milito]], faris en 1901–1904 rusia pentristo [[Franz Roubaud]]. ;{{dato|09|06|2026}} * {{flago|Usono}}{{flago|Kanado}}{{flago|Meksiko}} Startas la [[Futbala Mondpokalo 2026]]. ;{{dato|8|06|2026}} * {{flago|Filipinoj}} Tertremo ĝis 8,1 [[Skalo de Richter|ML]] forta okazis ĉe la insulo [[Mindanao]] ([[Filipinoj]]), detruante pli ol {{unuo|3100}} konstruaĵojn kaj pereigante almenaŭ 145 homojn. ;{{dato|4|06|2026}} * {{flago|EU}} [[Eŭropa Parlamento]] anstataŭigis en siaj komputiloj la [[Serĉilo Google|serĉilon Google]] per [[Francio|francia]] serĉilo [[Qwant]]. ;{{dato|3|06|2026}} * {{flago|Sud-Koreio}} Balotoj de guberniestroj kaj urbestroj okazis en [[Sud-Koreio]]: la reganta [[Demokrata Partio de Koreio]] ricevis 12 lokojn, la opozicia [[Partio de Popola Potenco]] gajnis 4 postenojn, inkluzive tiun de urbestro de [[Seulo]]. ;{{dato|1|06|2026}} * {{flago|Esperanto}}{{flago|Barato}} Forpasis [[Probal Dasgupta]], prezidanto de la [[Akademio de Esperanto]] kaj eksa [[Prezidanto de UEA]]. <!-- KIAM VI FORIGAS LA MALNOVAJN, transmetu ilin al la koncernataj monatoj, kiuj estas la arkivaj paĝoj de ĉi-ŝablono. --> |} <noinclude> [[Kategorio:Ŝablono:Ĉefpaĝo|{{PAĜNOMO}}]] </noinclude> hw73439hctfrzyh5y8b1ivkg40o13gf 10 20255 9417260 8431223 2026-06-30T01:00:39Z Pettend 214084 Aldonis subgrupon por pli bona aspekto 9417260 wikitext text/x-wiki {{Navigilo2 |nomo = Navigilo Francio |state = collapsed |titolo = {{Francio}} |bodyclass = hlist |grupo1 = 13<br />[[Regionoj de Francio|regionoj]]<br />ekde la<br /><small>{{dato|1|januaro|2016}}</small> |listo1 = * <!--84 --> {{Nrsp|<code>FR-ARA</code>&nbsp;[[Aŭvernjo-Rodano-Alpoj]] (''Auvergne-Rhône-Alpes'')}} * <!--27 --> {{Nrsp|<code>FR-BFC</code>&nbsp;[[Burgonjo-Franĉkonteo]] (''Bourgogne-Franche-Comté'')}} * <!--53 --> {{Nrsp|<code>FR-BRE</code>&nbsp;[[Bretonio (franca regiono)|Bretonio]] (''Bretagne'')}} * <!--24 --> {{Nrsp|<code>FR-CVL</code>&nbsp;[[Centro-Valo de Luaro]] (''Centre-Val de Loire'')}} * <!--94 --> {{Nrsp|<code>FR-COR</code>&nbsp;[[Korsiko]] (''Corse'')}} * <!--44 --> {{Nrsp|<code>FR-GES</code>&nbsp;[[Grand Est]] (''Grand Est'')}} * <!--32 --> {{Nrsp|<code>FR-HDF</code>&nbsp;[[Hauts-de-France]] (''Hauts-de-France'')}} * <!--11 --> {{Nrsp|<code>FR-IDF</code>&nbsp;[[Francilio]] (''Île-de-France'')}} * <!--28 --> {{Nrsp|<code>FR-NOR</code>&nbsp;[[Normandio]] (''Normandie'')}} * <!--75 --> {{Nrsp|<code>FR-NAQ</code>&nbsp;[[Nova Akvitanio]] (''Nouvelle-Aquitaine'')}} * <!--76 --> {{Nrsp|<code>FR-OCC</code>&nbsp;[[Okcitanio (franca regiono)|Okcitanio]] (''Occitanie'')}} * <!--52 --> {{Nrsp|<code>FR-PDL</code>&nbsp;[[Luarlandoj]] (''Pays de la Loire'')}} * <!--93 --> {{Nrsp|<code>FR-PAC</code>&nbsp;[[Provenco-Alpoj-Bordo Lazura]] (''Provence-Alpes-Côte d'Azur'')}} <br><br> |grupo2 = 22 eksaj<br />[[Regionoj de Francio|regionoj]]<br />ĝis la<br /><small>{{dato|31|decembro|2015}}</small> |listo2 = #&nbsp;<code>FR-A</code>&nbsp;[[Alzaco]] #&nbsp;<code>FR-B</code>&nbsp;[[Akvitanio]] #&nbsp;<code>FR-C</code>&nbsp;[[Aŭvernjo]] #&nbsp;<code>FR-P</code>&nbsp;[[Malsupra Normandio]] #&nbsp;<code>FR-D</code>&nbsp;[[Burgonjo]] #&nbsp;<code>FR-E</code>&nbsp;[[Bretonio (franca regiono)|Bretonio]] #&nbsp;<code>FR-F</code>&nbsp;[[Centro-Valo de Luaro]] #&nbsp;<code>FR-G</code>&nbsp;[[Ĉampanjo-Ardenoj]] #&nbsp;<code>FR-H</code>&nbsp;[[Korsiko]] #&nbsp;<code>FR-I</code>&nbsp;[[Franĉkonteo]] #&nbsp;<code>FR-Q</code>&nbsp;[[Supra Normandio]] #&nbsp;<code>FR-J</code>&nbsp;[[Francilio]] #&nbsp;<code>FR-K</code>&nbsp;[[Langvedoko-Rusiljono]] #&nbsp;<code>FR-L</code>&nbsp;[[Limoĝio]] #&nbsp;<code>FR-M</code>&nbsp;[[Loreno]] #&nbsp;<code>FR-N</code>&nbsp;[[Sudo-Pireneoj]] #&nbsp;<code>FR-O</code>&nbsp;[[Nordo-Kaleza Markolo]] #&nbsp;<code>FR-R</code>&nbsp;[[Luarlandoj]] #&nbsp;<code>FR-S</code>&nbsp;[[Pikardio]] #&nbsp;<code>FR-T</code>&nbsp;[[Puatuo-Ĉarentoj]] #&nbsp;<code>FR-U</code>&nbsp;[[Provenco-Alpoj-Bordo Lazura]] #&nbsp;<code>FR-V</code>&nbsp;[[Rodano-Alpoj]] <br><br> |grupo3 = 96<br />[[Departementoj de Francio|departementoj]] |listo3 = * 01&nbsp;[[Ain]] * 02&nbsp;[[Aisne]] * 03&nbsp;[[Allier]] * 04&nbsp;[[Alpes-de-Haute-Provence]] * 05&nbsp;[[Hautes-Alpes]] * 06&nbsp;[[Alpes-Maritimes]] * 07&nbsp;[[Ardèche]] * 08&nbsp;[[Ardennes (departemento)|Ardennes]] * 09&nbsp;[[Ariège]] * 10&nbsp;[[Aube (departemento)|Aube]] * 11&nbsp;[[Aude]] * 12&nbsp;[[Aveyron]] * 13&nbsp;[[Bouches-du-Rhône]] * 14&nbsp;[[Calvados]] * 15&nbsp;[[Cantal]] * 16&nbsp;[[Charente]] * 17&nbsp;[[Charente-Maritime]] * 18&nbsp;[[Cher (departemento)|Cher]] * 19&nbsp;[[Corrèze]] * 2A&nbsp;[[Corse-du-Sud]] * 2B&nbsp;[[Haute-Corse]] * 21&nbsp;[[Côte-d'Or]] * 22&nbsp;[[Côtes-d'Armor]] * 23&nbsp;[[Creuse]] * 24&nbsp;[[Dordogne (departemento)|Dordogne]] * 25&nbsp;[[Doubs (departemento)|Doubs]] * 26&nbsp;[[Drôme]] * 27&nbsp;[[Eure]] * 28&nbsp;[[Eure-et-Loir]] * 29&nbsp;[[Finistère]] * 30&nbsp;[[Gard]] * 31&nbsp;[[Haute-Garonne]] * 32&nbsp;[[Gers]] * 33&nbsp;[[Gironde]] * 34&nbsp;[[Hérault]] * 35&nbsp;[[Ille-et-Vilaine]] * 36&nbsp;[[Indre]] * 37&nbsp;[[Indre-et-Loire]] * 38&nbsp;[[Isère]] * 39&nbsp;[[Jura (departemento)|Jura]] * 40&nbsp;[[Landes]] * 41&nbsp;[[Loir-et-Cher]] * 42&nbsp;[[Loire (departemento)|Loire]] * 43&nbsp;[[Haute-Loire]] * 44&nbsp;[[Loire-Atlantique]] * 45&nbsp;[[Loiret]] * 46&nbsp;[[Lot]] * 47&nbsp;[[Lot-et-Garonne]] * 48&nbsp;[[Lozère]] * 49&nbsp;[[Maine-et-Loire]] * 50&nbsp;[[Manche]] * 51&nbsp;[[Marne]] * 52&nbsp;[[Haute-Marne]] * 53&nbsp;[[Mayenne]] * 54&nbsp;[[Meurthe-et-Moselle]] * 55&nbsp;[[Meuse]] * 56&nbsp;[[Morbihan]] * 57&nbsp;[[Moselle]] * 58&nbsp;[[Nièvre]] * 59&nbsp;[[Nord]] * 60&nbsp;[[Oise (departemento)|Oise]] * 61&nbsp;[[Orne]] * 62&nbsp;[[Pas-de-Calais]] * 63&nbsp;[[Puy-de-Dôme]] * 64&nbsp;[[Pyrénées-Atlantiques]] * 65&nbsp;[[Hautes-Pyrénées]] * 66&nbsp;[[Pyrénées-Orientales]] * 67&nbsp;[[Bas-Rhin]] * 68&nbsp;[[Haut-Rhin]] * 69D&nbsp;[[Rhône (departemento)|Rhône]] * 70&nbsp;[[Haute-Saône]] * 71&nbsp;[[Saône-et-Loire]] * 72&nbsp;[[Sarthe]] * 73&nbsp;[[Savoie]] * 74&nbsp;[[Haute-Savoie]] * 75C&nbsp;[[Parizo|Paris]] * 76&nbsp;[[Seine-Maritime]] * 77&nbsp;[[Seine-et-Marne]] * 78&nbsp;[[Yvelines]] * 79&nbsp;[[Deux-Sèvres]] * 80&nbsp;[[Somme]] * 81&nbsp;[[Tarn]] * 82&nbsp;[[Tarn-et-Garonne]] * 83&nbsp;[[Var (departemento)|Var]] * 84&nbsp;[[Vaucluse]] * 85&nbsp;[[Vendée]] * 86&nbsp;[[Vienne (departemento)|Vienne]] * 87&nbsp;[[Haute-Vienne]] * 88&nbsp;[[Vosges (departemento)|Vosges]] * 89&nbsp;[[Yonne]] * 90&nbsp;[[Territoire de Belfort]] * 91&nbsp;[[Essonne]] * 92&nbsp;[[Hauts-de-Seine]] * 93&nbsp;[[Seine-Saint-Denis]] * 94&nbsp;[[Val-de-Marne]] * 95&nbsp;[[Val-d'Oise]] |grupo4 = kolektivoj kun<br />speciala statuto |listo4 = * 69M&nbsp;[[Metropolo Liono]] * 6AE&nbsp;[[Eŭropa kolektivumo de Alzaco]] ([[Bas-Rhin|67]] + [[Haut-Rhin|68]]) * 20&nbsp;[[Korsiko|Corse]] ([[Corse-du-Sud|2A]] + [[Haute-Corse|2B]]) |grupo5 = 13<br />[[Transmaraj teritorioj (Francio)|transmaraj teritorioj]] |listo5 = {{Navigilo subgrupo |grupo1 = 5<br />[[Transmaraj departementoj (Francio)|transmaraj<br />departementoj kaj regionoj]] |listo1 = * <code>FR&#x2011;971</code>&nbsp;[[Gvadelupo]] * <code>FR&#x2011;972</code>&nbsp;[[Martiniko]] * <code>FR&#x2011;973</code>&nbsp;[[Franca Gujano]] * <code>FR&#x2011;974</code>&nbsp;[[Reunio]] * <code>FR&#x2011;976</code>&nbsp;[[Majoto]] |grupo2 = 8<br />[[Transmaraj kolektivumoj (Francio)|transmaraj<br />kolektivoj]] |listo2 = * <code>FR&#x2011;PM</code>&nbsp;975&nbsp;[[Sankta-Piero kaj Mikelono]] * <code>FR&#x2011;BL</code>&nbsp;977&nbsp;[[Saint-Barthélemy]] * <code>FR&#x2011;MF</code>&nbsp;978&nbsp;[[Saint-Martin]] * <code>FR&#x2011;TF</code>&nbsp;984&nbsp;[[Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj]] * <code>FR&#x2011;WF</code>&nbsp;986&nbsp;[[Valiso kaj Futuno]] * <code>FR&#x2011;PF</code>&nbsp;987&nbsp;[[Franca Polinezio]] * <code>FR&#x2011;NC</code>&nbsp;988&nbsp;[[Nov-Kaledonio]] * <code>FR&#x2011;CP</code>&nbsp;989&nbsp;[[Klipertono]] }}}}<noinclude> [[Kategorio:Navigilo:Francio| ]] [[Kategorio:Navigilo:Administra divido|Francio]] </noinclude> qlkklt1yswdlb2a7h09k1hroscrup6y 0 21593 9417172 9416646 2026-06-29T20:59:06Z Wheatley2 216749 9417172 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo | regiono-ISO = US }} '''Annapolis''' estas la ĉefurbo de federacia ŝtato [[Marilando]], [[Usono]]. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de la ŝtata Kantono Anne Arundel. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Ĉi-tiu urbo estas parto de la ''Metropola Areo Vaŝingtono-Baltimore''. En Annapolis situas la [[Usona Mararmea Altlernejo]] kaj [[Kolegio de Sankta Johano]]. == Historio == Ĝin fondis jam en 1649 britaj setlistoj el [[Virginio (ŝtato)|Virginio]], kiuj establis inter la alfluejo de [[Severn]] kaj [[South River]] havenon, nomatan ''Arundel Town''. La registara estro [[Francis Nicholson]] en 1704 translokigis la registaran sidejon de [[St. Mary's City]] al tiu loko kaj alinomis tion laŭ estimo al reĝino [[Anna (Britio)|Anna]] al Annapolis. Post finiĝo de la usona enlanda milito, la havenurbo estis eĉ dum 9 monatoj ĉefurbo de [[Usono]]. === Aktuala historio === En Annapolis okazas la 27-an de novembro 2007 internacia packongreso, organizita de Usono. == Servoj == * [[Usona Mararmea Akademio]] == Famuloj == * verkisto [[James M. Cain]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|commonscat=Annapolis, Maryland}} * [http://www.ci.annapolis.md.us oficiala paĝo de la urbo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070201105547/http://www.ci.annapolis.md.us/ |date=2007-02-01 }} * [http://www.visitannapolis.org oficiala turisma paĝo] {{Ĝermo|Usono}} {{Usonaj subŝtatoj kun ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Marilando]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Usono]] c7s73hrcrd5i7wxwvc1go8tg6eijg0y 0 23510 9417221 9345474 2026-06-29T23:26:49Z Kani 670 9417221 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Eŭropa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero2 = Merops_apiaster_(Marek_Szczepanek).jpg |dosiero=Bee-eater (19270331108).jpg | dosiero larĝo=220px |priskribo de dosiero =Eŭropa abelmanĝulo | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero2 = [[Dosiero:Bijeneter - SoundCloud - Beeld en Geluid.ogg|Bijeneter - SoundCloud - Beeld en Geluid.ogg]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Eŭropa abelmanĝulo''' ''M. apiaster'' |statuso = LC |dunomo = ''Merops apiaster'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =Merops apiaster distribution map.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''eŭropa abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops apiaster''), aŭ simple [[abelmanĝulo]], estas la ununura [[meropo]], tio estas birdo el la genro ''Merops'' kaj familio de [[Meropedoj]], facile videbla en [[Eŭropo]]. == Disvastiĝo == Ĝi reproduktiĝas en mezvarmaj regionoj ĉefe en la [[Mediteraneaj regionoj|mediteraneaj]] landoj kaj [[Balkanio]] ([[Iberio]], [[Italio]], [[Hungario]], [[Grekio]] ktp.), kaj en partoj de norda [[Afriko]] kaj okcidenta [[Azio]]. Ĝi estas tre [[birdomigrado|migranta]], kaj vintras en tropika Afriko (aŭ en Nordokcidenta [[Barato]], suda Barato kaj Sri-Lanko ĉe la aziaj birdoj).<ref> BirdLife International (2019) [amended version of 2016 assessment]. [https://www.iucnredlist.org/species/22683756/155512816 "Merops apiaster".] IUCN Red List of Threatened Species. 2019 e.T22683756A155512816. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683756A155512816.en. Alirita la 12an de Novembro 2021. </ref> Ne tiom ofte ĝi iam nestis en centra kaj norda Eŭropo, krom printempaj eventualaj vizitoj norde de sia kutima teritorio. Ili preferas malferman malaltan kamparon kun kelkaj arboj aŭ fostoj, sed ankaŭ en arbaroj. == Aspekto == En tiuj landoj ĝi estas tute nekonfuzebla danke al siaj brilaj koloroj kaj kanto. Ĝi estas svelta, 27 ĝis 29&nbsp;cm longa (averaĝe 28)<ref> Petroelje, Tyler. [https://animaldiversity.org/accounts/Merops_apiaster/ "Merops apiaster (European bee-eater)".] Animal Diversity Web. Retrieved 2025-01-19. </ref> kaj havas brunan kapon, pli helbrunajn nukon kaj ŝultrojn, flavan dorson, verdan voston pli verda ĉepinte kaj kun pli longaj centraj vostoplumoj, bluajn bruston kaj ventron kaj flavegan gorĝon kun nigreca suba strio lima kun brusto. En la realo la nuanca ŝanĝo de la bruna kapo al la flava dorso estas brila, ora kaj belega al rigardo. Dumfluge videblas krome brunaj flugilkovriloj kaj bluaj flugilpintoj. La okulirizo estas ruĝa kun nigreca subvizaĝa makulo kaj blankeca frunto. Do, bunte multkolora ĝi estas. La beko estas nigra, longa, pintakra kaj iom kurbita por eniri en insektotruoj. Ambaŭ seksoj estas similaj. == Kutimoj == Por eniri en insekttruojn ĝi uzas sian longegan kaj fortan bekon. Ili estas gregemaj (kaj por manĝo kaj por ripozo) kaj flugas pogrupe (en familio ĝis dudeko da ekzempleroj) kaj kantas samtempe; pro tio ili facile distingeblas ekde malproksime. Ili kantas ion similan al ''trruikkkk'', kion ili faras kiam supreniretas dumfluge. Ofte ili videblas haltantaj apud ŝoseoj sur fostoj, stangoj aŭ elektraj kabloj (ankaŭ la [[Hindia abelmanĝulo|hindaj abelmanĝuloj]] faras tion en [[Guĝarato]]). Ankaŭ sekajn branĉojn de arboj ili uzas por kunigado ĉe parigado; tie ili gaje flugas kaj kvazaŭ dancas, ekflugas forlasante sian branĉan lokon por alia virbirdo: dum tiu dancado la inoj elektas viron. La kutima flugo inkludas suprensaltojn kaj postajn ŝvebadojn ===Reproduktado=== La [[nesto]]jn komence de majo oni konstruas en sablaj deklivoj kiel longaj truoj en kies fundo oni demetas 5 ĝis 8 ovojn komence de junio. Ambaŭ gepatroj kovas dum 3 semajnoj. Ili startigas pariĝajn ceremoniojn tuj post sia alveno al reproduktejoj en aprilo. La maskloj memmontriĝas proponante manĝaĵojn al inoj, montrante pere de la kapto de [[himenoptero]]j siajn kapablojn kiel eblaj patroj.<ref> Avery, MI; Krebs, JR; Houston, AI (1988). "Economics of courtship-feeding in the European bee-eater (Merops apiaster)". Behavioral Ecology and Sociobiology. 23 (2): 61–67. Bibcode:1988BEcoS..23...61A. doi:10.1007/BF00299888. S2CID 13553144. </ref> Por konstrui neston, abelmanĝulo fosas koridoron 50-200 cm longajn, laŭ la malmoleco de la grundomaterialoj. Ambaŭ gepatroj elfosas, uzante la bekon kaj eligante la teron per la piedoj. Dume ili povas eluzi ĝis unu terionon de la bekolongo, kaj forrigas ĝis 10 kg de tero. Tiu procezo povas daŭri ĝis 10-14 tagoj.<ref name="Ferrer" /> Maje, la ino demetas averaĝe 6 aŭ 7 ovojn, kovotajn de ambaŭ gepatroj. Ili faras ununuran ovodemetadon jare. Eloviĝo okazas ĝenerale junie, kun aĝodiferenco depende de la intervalo en la ovodemetoj; tial la idoj pli frue eloviĝintaj plej grandiĝas, kaj dominos siajn fratojn en la nutroricevado.<ref name="Ferrer" /> ===Manĝado=== Ili manĝas [[insekto]]jn, ĉefe [[vespo]]jn, [[krabro]]jn kaj [[abelo]]jn, sed ne nur tiujn lastajn. Kiam unu el ili kaptas abelon (ĉiam dumfluge), ĝi prenas tiun per la pinto de sia longa beko por ke la insekto ne piku ĝin; poste ĝi draste skuas tiun kontraŭ ekzemple branĉo por ke ĝi perdu sian pikilon, poste ĝi estas manĝata aŭ portata al la idoj. Terkulturistoj ofte kredas, ke nur abelojn manĝas ili kaj pro tio la meropoj estas persekutataj kaj eĉ mortigataj. Vere abelmanĝulo povas manĝi ĝis 250 abelojn ĉiutage. Ili manĝas ankaŭ la azian vespon (''Vespa velutina''), terura predanto de [[mielabelo]]j, kaj tial ĝi iĝas ebla kunlaboranto por la kontrolo de tiu invada insekto.<ref name="Ferrer" /> ==Populacioj== En la Eŭropa Ruĝa Birdolisto de 2021 la eŭropa reprodukta populacio estis ĉirkaŭkalkulita inter 7 370 000 kaj 11 200 000 maturaj individuoj, kaj oni konsideras ĝin stabila. Ne estas minacata birdospecio, sed laŭ lastatempaj datumooj havigitaj ekzemple de la ''Sociedad Española de Ornitología'' ([[SEO/BirdLife]]), ŝajne okazas grava malpliiĝo en Hispanio, kun fortaj regionaj diferencoj. La lastaj censoj en Iberio havigis rezulton de ĉirkaŭ 2,6 milionoj da individuoj, kontraŭ ĉirkaŭ 6 milionoj de la censo de 2004-2006. La regionoj kun pli da individuoj estis [[Andaluzio]] (29% de la totalo), [[Ekstremaduro]] (22%) kaj [[Kastilio-Manĉo]], kun 10%.<ref name="Ferrer" >Joan Lluís Ferrer, [https://www.elperiodicoextremadura.com/medio-ambiente/2026/04/02/empiezan-llegar-espana-miles-abejarucos-128690037.html Empiezan a llegar a España miles de abejarucos, una de las aves más coloridas y sorprendentes], el periodico extremadura, 2a de Aprilo 2026, Alirita la 2an de Aprilo 2026.</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="150"> Merops apiaster (1).jpg| Bienenfresser (Merops apiaster) im Kaiserstuhl.jpg Cotek Shahlûr.jpg Pair of Merops apiaster feeding.jpg|masklo kaj ino sur branĉo Merops apiaster (Marek Szczepanek).jpg| European Bee-eater (Merops apiaster) (16694256861).jpg מצוק השרקרקים.JPG|truoj en klifo, kiuj estis faritaj de la birdo </gallery> [[Dosiero:CloseUp of a female European bee-eater.webm |thumb |Ino de ''Merops apiaster'']] [[Dosiero:Merops apiaster MHNT ZOO 2010 11 160 Saintes-Maries-de-la-Mer.jpg|eta|Ovoj de '' Merops apiaster '']] == Referencoj == {{Referencoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47774|title=Merops apiaster|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|commons=Merops apiaster}} * [http://www.photo-digiscopie.net/ pliaj belegaj fotoj TTT-ejo el kiu dankendas la ĉitieaj]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3480 Filmoj de eŭropa abelmanĝulo] ĉe Interreta Birdokolekto * [http://www.jerome-guillaumot.com/gallery/2172707 Reproduktado de eŭropa abelmanĝulo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110713102145/http://www.jerome-guillaumot.com/gallery/2172707 |date=2011-07-13 }} * Trilado [http://kalerne.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=99 Kalerne] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110728040818/http://kalerne.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=99 |date=2011-07-28 }} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/photos/guepier.d.europe.html Birdoj] Fotoj * [http://www.ibercajalav.net/img/284_Bee-eaterMapiaster.pdf Reproduktado (PDF) de Javier Blasco-Zumeta] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111226165103/http://www.ibercajalav.net/img/284_Bee-eaterMapiaster.pdf |date=2011-12-26 }} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Birdoj de Eŭropo]] c7vm2jf1uqxq4q61lw7jd380g34ww4p 9417222 9417221 2026-06-29T23:28:58Z Kani 670 9417222 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Eŭropa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero2 = Merops_apiaster_(Marek_Szczepanek).jpg |dosiero=Bee-eater (19270331108).jpg | dosiero larĝo=220px |priskribo de dosiero =Eŭropa abelmanĝulo | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero2 = [[Dosiero:Bijeneter - SoundCloud - Beeld en Geluid.ogg|Bijeneter - SoundCloud - Beeld en Geluid.ogg]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Eŭropa abelmanĝulo''' ''M. apiaster'' |statuso = LC |dunomo = ''Merops apiaster'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =Merops apiaster distribution map.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''eŭropa abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops apiaster''), aŭ simple [[abelmanĝulo]], estas la ununura [[meropo]], tio estas birdo el la genro ''Merops'' kaj familio de [[Meropedoj]], facile videbla en [[Eŭropo]]. == Disvastiĝo == Ĝi reproduktiĝas en mezvarmaj regionoj ĉefe en la [[Mediteraneaj regionoj|mediteraneaj]] landoj kaj [[Balkanio]] ([[Iberio]], [[Italio]], [[Hungario]], [[Grekio]] ktp.), kaj en partoj de norda [[Afriko]] kaj okcidenta [[Azio]]. Ĝi estas tre [[birdomigrado|migranta]], kaj vintras en tropika Afriko (aŭ en Nordokcidenta [[Barato]], suda Barato kaj Sri-Lanko ĉe la aziaj birdoj).<ref> BirdLife International (2019) [amended version of 2016 assessment]. [https://www.iucnredlist.org/species/22683756/155512816 "Merops apiaster".] IUCN Red List of Threatened Species. 2019 e.T22683756A155512816. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683756A155512816.en. Alirita la 12an de Novembro 2021. </ref> Ne tiom ofte ĝi iam nestis en centra kaj norda Eŭropo, krom printempaj eventualaj vizitoj norde de sia kutima teritorio. Ili preferas malferman malaltan kamparon kun kelkaj arboj aŭ fostoj, sed ankaŭ en arbaroj. == Aspekto == [[Dosiero:CloseUp of a female European bee-eater.webm |thumb|maldekstre|Ino de ''Merops apiaster'']] En tiuj landoj ĝi estas tute nekonfuzebla danke al siaj brilaj koloroj kaj kanto. Ĝi estas svelta, 27 ĝis 29&nbsp;cm longa (averaĝe 28)<ref> Petroelje, Tyler. [https://animaldiversity.org/accounts/Merops_apiaster/ "Merops apiaster (European bee-eater)".] Animal Diversity Web. Retrieved 2025-01-19. </ref> kaj havas brunan kapon, pli helbrunajn nukon kaj ŝultrojn, flavan dorson, verdan voston pli verda ĉepinte kaj kun pli longaj centraj vostoplumoj, bluajn bruston kaj ventron kaj flavegan gorĝon kun nigreca suba strio lima kun brusto. En la realo la nuanca ŝanĝo de la bruna kapo al la flava dorso estas brila, ora kaj belega al rigardo. Dumfluge videblas krome brunaj flugilkovriloj kaj bluaj flugilpintoj. La okulirizo estas ruĝa kun nigreca subvizaĝa makulo kaj blankeca frunto. Do, bunte multkolora ĝi estas. La beko estas nigra, longa, pintakra kaj iom kurbita por eniri en insektotruoj. Ambaŭ seksoj estas similaj. == Kutimoj == Por eniri en insekttruojn ĝi uzas sian longegan kaj fortan bekon. Ili estas gregemaj (kaj por manĝo kaj por ripozo) kaj flugas pogrupe (en familio ĝis dudeko da ekzempleroj) kaj kantas samtempe; pro tio ili facile distingeblas ekde malproksime. Ili kantas ion similan al ''trruikkkk'', kion ili faras kiam supreniretas dumfluge. Ofte ili videblas haltantaj apud ŝoseoj sur fostoj, stangoj aŭ elektraj kabloj (ankaŭ la [[Hindia abelmanĝulo|hindaj abelmanĝuloj]] faras tion en [[Guĝarato]]). Ankaŭ sekajn branĉojn de arboj ili uzas por kunigado ĉe parigado; tie ili gaje flugas kaj kvazaŭ dancas, ekflugas forlasante sian branĉan lokon por alia virbirdo: dum tiu dancado la inoj elektas viron. La kutima flugo inkludas suprensaltojn kaj postajn ŝvebadojn ===Reproduktado=== La [[nesto]]jn komence de majo oni konstruas en sablaj deklivoj kiel longaj truoj en kies fundo oni demetas 5 ĝis 8 ovojn komence de junio. Ambaŭ gepatroj kovas dum 3 semajnoj. Ili startigas pariĝajn ceremoniojn tuj post sia alveno al reproduktejoj en aprilo. La maskloj memmontriĝas proponante manĝaĵojn al inoj, montrante pere de la kapto de [[himenoptero]]j siajn kapablojn kiel eblaj patroj.<ref> Avery, MI; Krebs, JR; Houston, AI (1988). "Economics of courtship-feeding in the European bee-eater (Merops apiaster)". Behavioral Ecology and Sociobiology. 23 (2): 61–67. Bibcode:1988BEcoS..23...61A. doi:10.1007/BF00299888. S2CID 13553144. </ref> Por konstrui neston, abelmanĝulo fosas koridoron 50-200 cm longajn, laŭ la malmoleco de la grundomaterialoj. Ambaŭ gepatroj elfosas, uzante la bekon kaj eligante la teron per la piedoj. Dume ili povas eluzi ĝis unu terionon de la bekolongo, kaj forrigas ĝis 10 kg de tero. Tiu procezo povas daŭri ĝis 10-14 tagoj.<ref name="Ferrer" /> [[Dosiero:Merops apiaster MHNT ZOO 2010 11 160 Saintes-Maries-de-la-Mer.jpg|eta|maldekstre|Ovoj de ''Merops apiaster'']] Maje, la ino demetas averaĝe 6 aŭ 7 ovojn, kovotajn de ambaŭ gepatroj. Ili faras ununuran ovodemetadon jare. Eloviĝo okazas ĝenerale junie, kun aĝodiferenco depende de la intervalo en la ovodemetoj; tial la idoj pli frue eloviĝintaj plej grandiĝas, kaj dominos siajn fratojn en la nutroricevado.<ref name="Ferrer" /> ===Manĝado=== Ili manĝas [[insekto]]jn, ĉefe [[vespo]]jn, [[krabro]]jn kaj [[abelo]]jn, sed ne nur tiujn lastajn. Kiam unu el ili kaptas abelon (ĉiam dumfluge), ĝi prenas tiun per la pinto de sia longa beko por ke la insekto ne piku ĝin; poste ĝi draste skuas tiun kontraŭ ekzemple branĉo por ke ĝi perdu sian pikilon, poste ĝi estas manĝata aŭ portata al la idoj. Terkulturistoj ofte kredas, ke nur abelojn manĝas ili kaj pro tio la meropoj estas persekutataj kaj eĉ mortigataj. Vere abelmanĝulo povas manĝi ĝis 250 abelojn ĉiutage. Ili manĝas ankaŭ la azian vespon (''Vespa velutina''), terura predanto de [[mielabelo]]j, kaj tial ĝi iĝas ebla kunlaboranto por la kontrolo de tiu invada insekto.<ref name="Ferrer" /> ==Populacioj== En la Eŭropa Ruĝa Birdolisto de 2021 la eŭropa reprodukta populacio estis ĉirkaŭkalkulita inter 7 370 000 kaj 11 200 000 maturaj individuoj, kaj oni konsideras ĝin stabila. Ne estas minacata birdospecio, sed laŭ lastatempaj datumooj havigitaj ekzemple de la ''Sociedad Española de Ornitología'' ([[SEO/BirdLife]]), ŝajne okazas grava malpliiĝo en Hispanio, kun fortaj regionaj diferencoj. La lastaj censoj en Iberio havigis rezulton de ĉirkaŭ 2,6 milionoj da individuoj, kontraŭ ĉirkaŭ 6 milionoj de la censo de 2004-2006. La regionoj kun pli da individuoj estis [[Andaluzio]] (29% de la totalo), [[Ekstremaduro]] (22%) kaj [[Kastilio-Manĉo]], kun 10%.<ref name="Ferrer" >Joan Lluís Ferrer, [https://www.elperiodicoextremadura.com/medio-ambiente/2026/04/02/empiezan-llegar-espana-miles-abejarucos-128690037.html Empiezan a llegar a España miles de abejarucos, una de las aves más coloridas y sorprendentes], el periodico extremadura, 2a de Aprilo 2026, Alirita la 2an de Aprilo 2026.</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="150"> Merops apiaster (1).jpg| Bienenfresser (Merops apiaster) im Kaiserstuhl.jpg Cotek Shahlûr.jpg Pair of Merops apiaster feeding.jpg|masklo kaj ino sur branĉo Merops apiaster (Marek Szczepanek).jpg| European Bee-eater (Merops apiaster) (16694256861).jpg מצוק השרקרקים.JPG|truoj en klifo, kiuj estis faritaj de la birdo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47774|title=Merops apiaster|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|commons=Merops apiaster}} * [http://www.photo-digiscopie.net/ pliaj belegaj fotoj TTT-ejo el kiu dankendas la ĉitieaj]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3480 Filmoj de eŭropa abelmanĝulo] ĉe Interreta Birdokolekto * [http://www.jerome-guillaumot.com/gallery/2172707 Reproduktado de eŭropa abelmanĝulo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110713102145/http://www.jerome-guillaumot.com/gallery/2172707 |date=2011-07-13 }} * Trilado [http://kalerne.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=99 Kalerne] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110728040818/http://kalerne.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=99 |date=2011-07-28 }} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/photos/guepier.d.europe.html Birdoj] Fotoj * [http://www.ibercajalav.net/img/284_Bee-eaterMapiaster.pdf Reproduktado (PDF) de Javier Blasco-Zumeta] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111226165103/http://www.ibercajalav.net/img/284_Bee-eaterMapiaster.pdf |date=2011-12-26 }} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Birdoj de Eŭropo]] slcqko7qr0q01e53valkgsjayy5xt87 9417223 9417222 2026-06-29T23:36:11Z Kani 670 9417223 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Eŭropa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero2 = Merops_apiaster_(Marek_Szczepanek).jpg |dosiero=Bee-eater (19270331108).jpg | dosiero larĝo=220px |priskribo de dosiero =Eŭropa abelmanĝulo | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero2 = [[Dosiero:Bijeneter - SoundCloud - Beeld en Geluid.ogg|Bijeneter - SoundCloud - Beeld en Geluid.ogg]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Eŭropa abelmanĝulo''' ''M. apiaster'' |statuso = LC |dunomo = ''Merops apiaster'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =Merops apiaster distribution map.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''eŭropa abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops apiaster''), aŭ simple [[abelmanĝulo]], estas la ununura [[meropo]], tio estas birdo el la genro ''Merops'' kaj familio de [[Meropedoj]], facile videbla en [[Eŭropo]]. == Disvastiĝo == Ĝi reproduktiĝas en mezvarmaj regionoj ĉefe en la [[Mediteraneaj regionoj|mediteraneaj]] landoj kaj [[Balkanio]] ([[Iberio]], [[Italio]], [[Hungario]], [[Grekio]] ktp.), kaj en partoj de norda [[Afriko]] kaj okcidenta [[Azio]]. Ĝi estas tre [[birdomigrado|migranta]], kaj vintras en tropika Afriko (aŭ en Nordokcidenta [[Barato]], suda Barato kaj Sri-Lanko ĉe la aziaj birdoj).<ref> BirdLife International (2019) [amended version of 2016 assessment]. [https://www.iucnredlist.org/species/22683756/155512816 "Merops apiaster".] IUCN Red List of Threatened Species. 2019 e.T22683756A155512816. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683756A155512816.en. Alirita la 12an de Novembro 2021. </ref> Ne tiom ofte ĝi iam nestis en centra kaj norda Eŭropo, krom printempaj eventualaj vizitoj norde de sia kutima teritorio. Ili preferas malferman malaltan kamparon kun kelkaj arboj aŭ fostoj, sed ankaŭ en arbaroj. == Aspekto == [[Dosiero:CloseUp of a female European bee-eater.webm |thumb|maldekstre|Ino de ''Merops apiaster'']] En tiuj landoj ĝi estas tute nekonfuzebla danke al siaj brilaj koloroj kaj kanto. Ĝi estas svelta, 27 ĝis 29&nbsp;cm longa (averaĝe 28)<ref> Petroelje, Tyler. [https://animaldiversity.org/accounts/Merops_apiaster/ "Merops apiaster (European bee-eater)".] Animal Diversity Web. Retrieved 2025-01-19. </ref> kaj havas brunan kapon, pli helbrunajn nukon kaj ŝultrojn, flavan dorson, verdan voston pli verda ĉepinte kaj kun pli longaj centraj vostoplumoj, bluajn bruston kaj ventron kaj flavegan gorĝon kun nigreca suba strio lima kun brusto. En la realo la nuanca ŝanĝo de la bruna kapo al la flava dorso estas brila, ora kaj belega al rigardo. Dumfluge videblas krome brunaj flugilkovriloj kaj bluaj flugilpintoj. La okulirizo estas ruĝa kun nigreca subvizaĝa makulo kaj blankeca frunto. Do, bunte multkolora ĝi estas. La beko estas nigra, longa, pintakra kaj iom kurbita por eniri en insektotruoj. Ambaŭ seksoj estas similaj. == Kutimoj == Por eniri en insekttruojn ĝi uzas sian longegan kaj fortan bekon. Ili estas gregemaj (kaj por manĝo kaj por ripozo) kaj flugas pogrupe (en familio ĝis dudeko da ekzempleroj) kaj kantas samtempe; pro tio ili facile distingeblas ekde malproksime. Ili kantas ion similan al ''trruikkkk'', kion ili faras kiam supreniretas dumfluge. Ofte ili videblas haltantaj apud ŝoseoj sur fostoj, stangoj aŭ elektraj kabloj (ankaŭ la [[Hindia abelmanĝulo|hindaj abelmanĝuloj]] faras tion en [[Guĝarato]]). Ankaŭ sekajn branĉojn de arboj ili uzas por kunigado ĉe parigado; tie ili gaje flugas kaj kvazaŭ dancas, ekflugas forlasante sian branĉan lokon por alia virbirdo: dum tiu dancado la inoj elektas viron. La kutima flugo inkludas suprensaltojn kaj postajn ŝvebadojn ===Reproduktado=== La [[nesto]]jn komence de majo oni konstruas en sablaj deklivoj kiel longaj truoj en kies fundo oni demetas 5 ĝis 8 ovojn komence de junio. Ambaŭ gepatroj kovas dum 3 semajnoj. Ili startigas pariĝajn ceremoniojn tuj post sia alveno al reproduktejoj en aprilo. La maskloj memmontriĝas proponante manĝaĵojn al inoj, montrante pere de la kapto de [[himenoptero]]j siajn kapablojn kiel eblaj patroj.<ref> Avery, MI; Krebs, JR; Houston, AI (1988). "Economics of courtship-feeding in the European bee-eater (Merops apiaster)". Behavioral Ecology and Sociobiology. 23 (2): 61–67. Bibcode:1988BEcoS..23...61A. doi:10.1007/BF00299888. S2CID 13553144. </ref> Por konstrui neston, abelmanĝulo fosas koridoron 50-200 cm longajn, laŭ la malmoleco de la grundomaterialoj. Ambaŭ gepatroj elfosas, uzante la bekon kaj eligante la teron per la piedoj. Dume ili povas eluzi ĝis unu terionon de la bekolongo, kaj forrigas ĝis 10 kg de tero. Tiu procezo povas daŭri ĝis 10-14 tagoj.<ref name="Ferrer" /> [[Dosiero:Merops apiaster MHNT ZOO 2010 11 160 Saintes-Maries-de-la-Mer.jpg|eta|maldekstre|Ovoj de ''Merops apiaster'']] Maje, la ino demetas averaĝe 6 aŭ 7 ovojn, kovotajn de ambaŭ gepatroj. Ili faras ununuran ovodemetadon jare. Eloviĝo okazas ĝenerale junie, kun aĝodiferenco depende de la intervalo en la ovodemetoj; tial la idoj pli frue eloviĝintaj plej grandiĝas, kaj dominos siajn fratojn en la nutroricevado.<ref name="Ferrer" /> ===Manĝado=== [[Dosiero:007a European bee-eater chasing an Aglais butterfly in flight in Pfyn-Finges Photo by Giles Laurent.jpg|eta|dekstre|Ĉasanta [[papilio]]n ''Aglais'']] Ili manĝas [[insekto]]jn, ĉefe [[vespo]]jn, [[krabro]]jn kaj [[abelo]]jn, sed ne nur tiujn lastajn. Kiam unu el ili kaptas abelon (ĉiam dumfluge), ĝi prenas tiun per la pinto de sia longa beko por ke la insekto ne piku ĝin; poste ĝi draste skuas tiun kontraŭ ekzemple branĉo por ke ĝi perdu sian pikilon, poste ĝi estas manĝata aŭ portata al la idoj. Terkulturistoj ofte kredas, ke nur abelojn manĝas ili kaj pro tio la meropoj estas persekutataj kaj eĉ mortigataj. Vere abelmanĝulo povas manĝi ĝis 250 abelojn ĉiutage. Ili manĝas ankaŭ la azian vespon (''Vespa velutina''), terura predanto de [[mielabelo]]j, kaj tial ĝi iĝas ebla kunlaboranto por la kontrolo de tiu invada insekto.<ref name="Ferrer" /> ==Populacioj== En la Eŭropa Ruĝa Birdolisto de 2021 la eŭropa reprodukta populacio estis ĉirkaŭkalkulita inter 7 370 000 kaj 11 200 000 maturaj individuoj, kaj oni konsideras ĝin stabila. Ne estas minacata birdospecio, sed laŭ lastatempaj datumooj havigitaj ekzemple de la ''Sociedad Española de Ornitología'' ([[SEO/BirdLife]]), ŝajne okazas grava malpliiĝo en Hispanio, kun fortaj regionaj diferencoj. La lastaj censoj en Iberio havigis rezulton de ĉirkaŭ 2,6 milionoj da individuoj, kontraŭ ĉirkaŭ 6 milionoj de la censo de 2004-2006. La regionoj kun pli da individuoj estis [[Andaluzio]] (29% de la totalo), [[Ekstremaduro]] (22%) kaj [[Kastilio-Manĉo]], kun 10%.<ref name="Ferrer" >Joan Lluís Ferrer, [https://www.elperiodicoextremadura.com/medio-ambiente/2026/04/02/empiezan-llegar-espana-miles-abejarucos-128690037.html Empiezan a llegar a España miles de abejarucos, una de las aves más coloridas y sorprendentes], el periodico extremadura, 2a de Aprilo 2026, Alirita la 2an de Aprilo 2026.</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="150"> Merops apiaster (1).jpg| Bienenfresser (Merops apiaster) im Kaiserstuhl.jpg Cotek Shahlûr.jpg Pair of Merops apiaster feeding.jpg|masklo kaj ino sur branĉo Merops apiaster (Marek Szczepanek).jpg| European Bee-eater (Merops apiaster) (16694256861).jpg מצוק השרקרקים.JPG|truoj en klifo, kiuj estis faritaj de la birdo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47774|title=Merops apiaster|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|commons=Merops apiaster}} * [http://www.photo-digiscopie.net/ pliaj belegaj fotoj TTT-ejo el kiu dankendas la ĉitieaj]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3480 Filmoj de eŭropa abelmanĝulo] ĉe Interreta Birdokolekto * [http://www.jerome-guillaumot.com/gallery/2172707 Reproduktado de eŭropa abelmanĝulo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110713102145/http://www.jerome-guillaumot.com/gallery/2172707 |date=2011-07-13 }} * Trilado [http://kalerne.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=99 Kalerne] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110728040818/http://kalerne.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=99 |date=2011-07-28 }} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/photos/guepier.d.europe.html Birdoj] Fotoj * [http://www.ibercajalav.net/img/284_Bee-eaterMapiaster.pdf Reproduktado (PDF) de Javier Blasco-Zumeta] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111226165103/http://www.ibercajalav.net/img/284_Bee-eaterMapiaster.pdf |date=2011-12-26 }} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Birdoj de Eŭropo]] pn8afxrm9cgswtt8xin8rogduigzlif 9417224 9417223 2026-06-29T23:36:46Z Kani 670 /* Reproduktado */ 9417224 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Eŭropa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero2 = Merops_apiaster_(Marek_Szczepanek).jpg |dosiero=Bee-eater (19270331108).jpg | dosiero larĝo=220px |priskribo de dosiero =Eŭropa abelmanĝulo | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero2 = [[Dosiero:Bijeneter - SoundCloud - Beeld en Geluid.ogg|Bijeneter - SoundCloud - Beeld en Geluid.ogg]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Eŭropa abelmanĝulo''' ''M. apiaster'' |statuso = LC |dunomo = ''Merops apiaster'' |dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =Merops apiaster distribution map.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''eŭropa abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops apiaster''), aŭ simple [[abelmanĝulo]], estas la ununura [[meropo]], tio estas birdo el la genro ''Merops'' kaj familio de [[Meropedoj]], facile videbla en [[Eŭropo]]. == Disvastiĝo == Ĝi reproduktiĝas en mezvarmaj regionoj ĉefe en la [[Mediteraneaj regionoj|mediteraneaj]] landoj kaj [[Balkanio]] ([[Iberio]], [[Italio]], [[Hungario]], [[Grekio]] ktp.), kaj en partoj de norda [[Afriko]] kaj okcidenta [[Azio]]. Ĝi estas tre [[birdomigrado|migranta]], kaj vintras en tropika Afriko (aŭ en Nordokcidenta [[Barato]], suda Barato kaj Sri-Lanko ĉe la aziaj birdoj).<ref> BirdLife International (2019) [amended version of 2016 assessment]. [https://www.iucnredlist.org/species/22683756/155512816 "Merops apiaster".] IUCN Red List of Threatened Species. 2019 e.T22683756A155512816. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683756A155512816.en. Alirita la 12an de Novembro 2021. </ref> Ne tiom ofte ĝi iam nestis en centra kaj norda Eŭropo, krom printempaj eventualaj vizitoj norde de sia kutima teritorio. Ili preferas malferman malaltan kamparon kun kelkaj arboj aŭ fostoj, sed ankaŭ en arbaroj. == Aspekto == [[Dosiero:CloseUp of a female European bee-eater.webm |thumb|maldekstre|Ino de ''Merops apiaster'']] En tiuj landoj ĝi estas tute nekonfuzebla danke al siaj brilaj koloroj kaj kanto. Ĝi estas svelta, 27 ĝis 29&nbsp;cm longa (averaĝe 28)<ref> Petroelje, Tyler. [https://animaldiversity.org/accounts/Merops_apiaster/ "Merops apiaster (European bee-eater)".] Animal Diversity Web. Retrieved 2025-01-19. </ref> kaj havas brunan kapon, pli helbrunajn nukon kaj ŝultrojn, flavan dorson, verdan voston pli verda ĉepinte kaj kun pli longaj centraj vostoplumoj, bluajn bruston kaj ventron kaj flavegan gorĝon kun nigreca suba strio lima kun brusto. En la realo la nuanca ŝanĝo de la bruna kapo al la flava dorso estas brila, ora kaj belega al rigardo. Dumfluge videblas krome brunaj flugilkovriloj kaj bluaj flugilpintoj. La okulirizo estas ruĝa kun nigreca subvizaĝa makulo kaj blankeca frunto. Do, bunte multkolora ĝi estas. La beko estas nigra, longa, pintakra kaj iom kurbita por eniri en insektotruoj. Ambaŭ seksoj estas similaj. == Kutimoj == Por eniri en insekttruojn ĝi uzas sian longegan kaj fortan bekon. Ili estas gregemaj (kaj por manĝo kaj por ripozo) kaj flugas pogrupe (en familio ĝis dudeko da ekzempleroj) kaj kantas samtempe; pro tio ili facile distingeblas ekde malproksime. Ili kantas ion similan al ''trruikkkk'', kion ili faras kiam supreniretas dumfluge. Ofte ili videblas haltantaj apud ŝoseoj sur fostoj, stangoj aŭ elektraj kabloj (ankaŭ la [[Hindia abelmanĝulo|hindaj abelmanĝuloj]] faras tion en [[Guĝarato]]). Ankaŭ sekajn branĉojn de arboj ili uzas por kunigado ĉe parigado; tie ili gaje flugas kaj kvazaŭ dancas, ekflugas forlasante sian branĉan lokon por alia virbirdo: dum tiu dancado la inoj elektas viron. La kutima flugo inkludas suprensaltojn kaj postajn ŝvebadojn ===Reproduktado=== La [[nesto]]jn komence de majo oni konstruas en sablaj deklivoj kiel longaj truoj en kies fundo oni demetas 5 ĝis 8 ovojn komence de junio. Ambaŭ gepatroj kovas dum 3 semajnoj. Ili startigas pariĝajn ceremoniojn tuj post sia alveno al reproduktejoj en aprilo. La maskloj memmontriĝas proponante manĝaĵojn al inoj, montrante pere de la kapto de [[himenoptero]]j siajn kapablojn kiel eblaj patroj.<ref> Avery, MI; Krebs, JR; Houston, AI (1988). "Economics of courtship-feeding in the European bee-eater (Merops apiaster)". Behavioral Ecology and Sociobiology. 23 (2): 61–67. Bibcode:1988BEcoS..23...61A. doi:10.1007/BF00299888. S2CID 13553144. </ref> Por konstrui neston, abelmanĝulo fosas koridoron 50-200 cm longajn, laŭ la malmoleco de la grundomaterialoj. Ambaŭ gepatroj elfosas, uzante la bekon kaj eligante la teron per la piedoj. Dume ili povas eluzi ĝis unu terionon de la bekolongo, kaj forrigas ĝis 10 kg de tero. Tiu procezo povas daŭri ĝis 10-14 tagoj.<ref name="Ferrer" /> [[Dosiero:Merops apiaster MHNT ZOO 2010 11 160 Saintes-Maries-de-la-Mer.jpg|eta|200ra|maldekstre|Ovoj de ''Merops apiaster'']] Maje, la ino demetas averaĝe 6 aŭ 7 ovojn, kovotajn de ambaŭ gepatroj. Ili faras ununuran ovodemetadon jare. Eloviĝo okazas ĝenerale junie, kun aĝodiferenco depende de la intervalo en la ovodemetoj; tial la idoj pli frue eloviĝintaj plej grandiĝas, kaj dominos siajn fratojn en la nutroricevado.<ref name="Ferrer" /> ===Manĝado=== [[Dosiero:007a European bee-eater chasing an Aglais butterfly in flight in Pfyn-Finges Photo by Giles Laurent.jpg|eta|dekstre|Ĉasanta [[papilio]]n ''Aglais'']] Ili manĝas [[insekto]]jn, ĉefe [[vespo]]jn, [[krabro]]jn kaj [[abelo]]jn, sed ne nur tiujn lastajn. Kiam unu el ili kaptas abelon (ĉiam dumfluge), ĝi prenas tiun per la pinto de sia longa beko por ke la insekto ne piku ĝin; poste ĝi draste skuas tiun kontraŭ ekzemple branĉo por ke ĝi perdu sian pikilon, poste ĝi estas manĝata aŭ portata al la idoj. Terkulturistoj ofte kredas, ke nur abelojn manĝas ili kaj pro tio la meropoj estas persekutataj kaj eĉ mortigataj. Vere abelmanĝulo povas manĝi ĝis 250 abelojn ĉiutage. Ili manĝas ankaŭ la azian vespon (''Vespa velutina''), terura predanto de [[mielabelo]]j, kaj tial ĝi iĝas ebla kunlaboranto por la kontrolo de tiu invada insekto.<ref name="Ferrer" /> ==Populacioj== En la Eŭropa Ruĝa Birdolisto de 2021 la eŭropa reprodukta populacio estis ĉirkaŭkalkulita inter 7 370 000 kaj 11 200 000 maturaj individuoj, kaj oni konsideras ĝin stabila. Ne estas minacata birdospecio, sed laŭ lastatempaj datumooj havigitaj ekzemple de la ''Sociedad Española de Ornitología'' ([[SEO/BirdLife]]), ŝajne okazas grava malpliiĝo en Hispanio, kun fortaj regionaj diferencoj. La lastaj censoj en Iberio havigis rezulton de ĉirkaŭ 2,6 milionoj da individuoj, kontraŭ ĉirkaŭ 6 milionoj de la censo de 2004-2006. La regionoj kun pli da individuoj estis [[Andaluzio]] (29% de la totalo), [[Ekstremaduro]] (22%) kaj [[Kastilio-Manĉo]], kun 10%.<ref name="Ferrer" >Joan Lluís Ferrer, [https://www.elperiodicoextremadura.com/medio-ambiente/2026/04/02/empiezan-llegar-espana-miles-abejarucos-128690037.html Empiezan a llegar a España miles de abejarucos, una de las aves más coloridas y sorprendentes], el periodico extremadura, 2a de Aprilo 2026, Alirita la 2an de Aprilo 2026.</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="150"> Merops apiaster (1).jpg| Bienenfresser (Merops apiaster) im Kaiserstuhl.jpg Cotek Shahlûr.jpg Pair of Merops apiaster feeding.jpg|masklo kaj ino sur branĉo Merops apiaster (Marek Szczepanek).jpg| European Bee-eater (Merops apiaster) (16694256861).jpg מצוק השרקרקים.JPG|truoj en klifo, kiuj estis faritaj de la birdo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47774|title=Merops apiaster|downloaded=11a de Majo 2006}} Ne minacata == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|commons=Merops apiaster}} * [http://www.photo-digiscopie.net/ pliaj belegaj fotoj TTT-ejo el kiu dankendas la ĉitieaj]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3480 Filmoj de eŭropa abelmanĝulo] ĉe Interreta Birdokolekto * [http://www.jerome-guillaumot.com/gallery/2172707 Reproduktado de eŭropa abelmanĝulo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110713102145/http://www.jerome-guillaumot.com/gallery/2172707 |date=2011-07-13 }} * Trilado [http://kalerne.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=99 Kalerne] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110728040818/http://kalerne.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=99 |date=2011-07-28 }} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/photos/guepier.d.europe.html Birdoj] Fotoj * [http://www.ibercajalav.net/img/284_Bee-eaterMapiaster.pdf Reproduktado (PDF) de Javier Blasco-Zumeta] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111226165103/http://www.ibercajalav.net/img/284_Bee-eaterMapiaster.pdf |date=2011-12-26 }} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Azio]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Birdoj de Eŭropo]] ep4fvh18468efcznmjn0j5lo61twunk 0 23563 9417039 8716057 2026-06-29T15:10:58Z LilyKitty 25129 de konstitucia jugejo 9417039 wikitext text/x-wiki La '''supera kortumo''' en kelkaj landoj, provincoj kaj ŝtatoj, estas la plej alta kortumo en ties jurisdikcio. Ĝi funkcias kiel ''kortumo de lasta rimedo'', kies juĝoj ne povas esti apelaciataj. En [[Usono]], ekzemple, estas federala [[Supera Kortumo]] kaj superaj kortumoj ene de la plejparto de la ŝtatoj. Tamen, iuj [[jurisdikcio]]j ne uzas la frazon "supera kortumo" en la nomo de ties plej altaj kortumoj. * en [[Francio]]: [[Konstitucia Konsilio de Francio|Konstitucia Konsilio]] * en [[Eŭropa Unio]]: [[Eŭropa Kortumo]] * en [[Brazilo]]: [[Plejsupera Federacia Tribunalo]]. * en [[Germanio]]: [[Federacia Konstitucia Kortumo]] (Bundesverfassungsgericht) == Bildgalerio == <gallery> Dosiero:Seal of the United States Supreme Court.png| Dosiero:Supreme Court2.jpg| Dosiero:USSC justice group photo-2005 current.jpg| </gallery> == Vidu ankaŭ == *[[Konstitucia juĝejo]] {{Projektoj}} {{ĝermo}} [[Kategorio:Politiko]] [[Kategorio:Juro]] np0a903l0hvarzwn26anw4gucxd94eg 0 24141 9416911 9378303 2026-06-29T12:17:26Z Kani 670 9416911 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Kievo / Kijivo | alia_nomo = {{Lang-uk|Київ}} | alia_nomo1 = | devena_nomo = | kategorio = urbo kun aparta statuso <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = 17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74377-PANORAMA.jpg | dosiero2 = Маріїнський палац в Києві (cropped).jpg | dosiero3 = P1130119-1.JPG | piedlinio = De supre malsupren: [[Placo de Sendependeco (Kievo)|Placo de Sendependeco en Kievo]], [[Marijinskij palaco]], [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Moneĥejo de la Grotoj]] }} <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag_of_Kyiv_Kurovskyi.svg | blazono = COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Київ | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = {{Ukrainio}} | lando_flago = | ŝtato = | regiono_tipo = Provinco | regiono = {{Kieva provinco}} | distrikto = | municipo = | histregiono_faldo = 1 | histregiono = Kijiva Regno | histregiono1 = [[Granda Duklando de Litovio|Granda litova duklando]] | histregiono2 = Lublina Unio | histregiono3 = [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|USSR]] <!-- *** Familio *** --> | parto = | rivero = Dnipro | memorindaĵo_tipo = Memorindaĵoj | memorindaĵo_faldo = 1 | memorindaĵo = [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de Grotoj]] | memorindaĵo1 = [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]] | memorindaĵo2 = [[Preĝejo Sankta Andreo (Kievo)|Preĝejo Sankta Andreo]] | memorindaĵo3 = [[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj|Monaĥejo de la Orumitaj Kupoloj]] | memorindaĵo4 = Domo kun ĥimeroj | ŝoseo = [[Metroo de Kievo]] | ŝoseo_tipo = Metroo <!-- *** Situo *** --> | situo = Kijivo | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 179 | lat_d = 50 | lat_m = 27 | lat_s = 00 | lat_NS = N | long_d = 30 | long_m = 31 | long_s = 25 | long_EW = E | koordinatoj_tipo = | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|}} | loĝantaro_dato = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝantaro_denseco = {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} | loĝantaro_noto = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 882 | establita_tipo = Unua skribmencio | ĉefulo_tipo = Urbestro | ĉefulo = [[Vitalij Kliĉko]] <small>(ekde la 25-a de junio 2014)</small> | ĉefulo_partio = {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P102|parameter=link}} <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Orient-Eŭropa tempo|OET]] | utc_offset =+2 | horzono_DST = [[Orient-Eŭropa tempo|OEST]] | utc_offset_DST =+3 | poŝtkodo = 01000—06999 | areo_kodo = +380-44 | areo_kodo_tipo = | kodo = 8000000000 | kodo_tipo = KOATUU <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = | mapo_lokumilo = | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Ukrainio | mapo1_lokumilo = Ukrainio | mapo2 = | mapo2_priskribo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Kyiv | statistiko = | retpaĝo = [http://www.kmv.gov.ua www.kmv.gov.ua] | notoj={{mapligilo urbo|zomo=9}} }} '''Kievo'''<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=PIV: Kievo|url=http://vortaro.net/#kievo}}</ref><ref name="revo"/><ref>{{citaĵo el libro|titolo=Großes Wörterbuch Esperanto-Deutsch|aŭtoro=[[Erich-Dieter Krause]]|paĝo=355}}</ref> aŭ '''Kijivo'''<ref name="revo">[https://www.reta-vortaro.de/revo/art/kiev.html#kiev.0o Kiev/o, Kijiv/o // Reta Vortaro]</ref><ref>[[Volodimir Pacjurko]]. ''[https://sites.google.com/site/ukrainavortaro/Cxefpagxo/k/i Granda Esperanta-ukraina vortaro. Ĉirkaŭ 100 000 vortoj kaj vortkombinoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220714134612/https://sites.google.com/site/ukrainavortaro/Cxefpagxo/k/i |date=2022-07-14 }}'' — Lvivo, 2015</ref> ({{lingvo-uk|Ки́їв}}) estas la ĉefurbo kaj plej granda urbo de [[Ukrainio]]. Je la 1-a de januaro 2022, ĝia loĝantaro estis 2 952 301<ref>"[https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf Number of present population of Ukraine 1 January 2022]" ([https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf arkivo]) . UkrStat.gov.ua. 1-a de Januaro 2022.</ref>, igante Kievon la sepa plej popolriĉa urbo en Eŭropo. La urbo situas en la [[nordo]] de Ukrainio, sufiĉe proksime al la landlimo kun [[Belorusio]] (en la direkto al [[Homel]]). La urbon trairas la rivero [[Dnepro]]. Kievo estas grava industria, scienca, akademia kaj kultura centro de [[Orienta Eŭropo]]. Ĝi estas hejmo de multaj kompanioj, altlernejoj kaj esplorcentroj. La urbo nombras grandan nombron da historiaj monumentoj, precipe religiaj, el kiuj du estas listigitaj kiel [[Mondaj Heredaĵoj]]: la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo Sankta Sofia]] kaj la [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]]. La urbo havas evoluigitan publikan transportsistemon, inkluzive de [[Metroo de Kievo|metroo]] kaj navedotrajnoj. Kievo estas unu el la plej malnovaj urboj en [[Orienta Eŭropo]]. Ĝi falis de prospero al obskureco plurfoje dum sia historio. Ĝi verŝajne originas kiel [[Slavoj|slava]] komercejo fondita ĉirkaŭ la 6-a aŭ 7-a jarcento sur la komerca vojo inter [[Skandinavio]] kaj [[Konstantinopolo]]. Kievo fariĝis la ĉefurbo de la [[Kieva Regno]], la unua regno de la orientaj slavoj, kiu prosperis kaj kies influo etendiĝis ĝis la [[Balta Maro]]. Post pluraj raboj, la urbo estis tute detruita en 1240 de la mongolaj invadoj kaj perdis ĉian influon dum pluraj jarcentoj. Ĝi tiam fariĝis provinca ĉefurbo de malalta graveco, metita sub la kontrolon de siaj potencaj najbaroj: sinsekve [[Litovio]], [[Pollando]] kaj, fine, [[Rusio]]. Post la [[disfalo de Sovetunio]] kaj la deklaro de sendependeco de [[Ukrainio]] en 1991, Kievo fariĝis la ĉefurbo de la nova ŝtato. Ĝia loĝantaro rapide kreskis danke al la enfluo de ukrainoj, kiuj antaŭe loĝis en la diversaj respublikoj de [[Sovetunio]]. Sub la nova reĝimo, ĝi prosperis kaj restis la plej riĉa kaj plej popolriĉa urbo en la lando. == Geografio == [[Dosiero:Kyiv, Ukraine ESA22370890 (cropped).jpeg|eta|Foto de kievo de la [[Eŭropa Kosma Agentejo|eŭropa]] satelito Sentinel-2]] === Situo === Kijivo etendiĝas norde de [[Ukrainio]] ĉe ambaŭ flankoj de la rivero [[Dnepro]], kiu fluas suden tra la urbo, en la direkton de la [[Nigra Maro]]. La plej malnova urboparto situas en la dekstra flanko (okcidente de la rivero); dum la [[20-a jarcento]], la urbo plivastiĝis kaj oni ekloĝis ankaŭ la maldekstran flankon (oriente de la rivero). Parto el tiu lando estas protektita de [[digo]]j. La [[belorusio|belorusia]] landlimo estas 90 kilometrojn for norden, [[Ĥarkivo]], la dua urbo de la lando, 400 kilometrojn orienten; [[Odeso]], la ĉefa haveno de la lando, 450 kilometrojn suden. === Hidrografio kaj reliefoj === Kievo limas ambaŭ bordojn de la rivero Dnepro je ĉirkaŭ dudek kilometroj. La teritorio de la urbo kuŝas ĉe la kuniĝo de tri naturaj regionoj: la altebenaĵoj situantaj sur la dekstra bordo de la rivero, la malaltebenaĵoj okupantaj ĝian maldekstran bordon kaj [[Polesio]], vasta regiono etendiĝanta tra nordokcidenta Ukrainio karakterizita per arbarkovritaj stepaj pejzaĝoj. Kievo situas tuj laŭflue de la kunfluejo de la riveroj [[Dnepro]] kaj [[Desno]]. La urbo unue estis konstruita sur la altaĵoj de la dekstra (okcidenta) bordo, kiuj altiĝas ĝis 180 metroj kaj dominas la riveron, provizante naturan defendan lokon samtempe ebligante kontroladon de la rivera trafiko. Ĝuste sur ĉi tiu bordo, tranĉita de ravinoj, situas la [[Historia urboparto|malnova urbo]]. Norde de la centro, la urbo etendiĝis super areo situanta sub la reliefoj je rivernivelo (malsupra urbo). La urbo vastiĝis sur la maldekstra bordo en la [[20-a jarcento]], precipe ekde la 1960-aj jaroj. Malalta kaj sabla, ĝi devis esti protektita kontraŭ la riverinundoj per digoj. La larĝeco de la rivero estas signifa, atingante preskaŭ kilometron en iuj lokoj. Sed en la urbocentro, la rivero dividiĝas en ĉefan kanalon kaj plurajn duarangajn kanalojn, kiuj kreis multajn insulojn, insuletojn kaj duoninsulojn. Dum la soveta epoko, la rivero estis evoluigita por igi ĝin navigebla, kaj tuj norde de la urbo akvobaraĵo kreis la [[Kieva rezervujo|Kievan rezervujon]], artefaritan lagon de 922 km², 110 km longan kaj 12 km larĝan. La urbo gastigas plurajn havenajn infrastrukturojn. === Teritoria Organizo === [[Dosiero:Адміністративний поділ Києва.gif|eta|Mapo de Kievaj distriktoj.<br> Okcidenta riverbordo: <br> Flave (sude): [[Holosiivskij distrikto]]<br> Verde: [[Peĉerskij distrikto]]<br> Roze: [[Ŝevĉenkivskij distrikto]]<br> Ruĝe: [[Solomjanskij distrikto]] <br> Blue: [[Svjatoŝinskij distrikto]]<br> Oranĝe: [[Podilskij distrikto]]<br> Flave (norde): [[Obolonskij distrikto]]<br> Orienta riverbordo:<br> Oranĝe: [[Darnitskij distrikto]]<br> Blue: [[Dniprovskij distrikto]]<br> Ruĝe: [[Desnjanskij distrikto]]]] La urbo Kievo kovras areon de 827 km². Ĝi estas en la centro de [[metropola areo]] de 12 300 km² kaj [[urba areo]] de 28 900 km². La unua konata formala subdivido de Kievo datiĝas de 1810, kiam la urbo estis subdividita en 4 partojn: Peĉersk, Starokijv, kaj la unua kaj dua partoj de Podil. En 1833-1834, laŭ dekreto de [[Nikolao la 1-a (Rusio)|caro Nikolao la 1-a]], Kievo estis subdividita en 6 policajn distriktojn; poste ili estis pliigitaj al 10. En 1917, ekzistis 8 kvartalaj konsilioj, kiuj estis reorganizitaj de [[Bolŝeviko|bolŝevikoj]] en 6 teritoriojn. Dum la soveta epoko, dum la urbo kreskis, la nombro de distriktoj ankaŭ iom post iom pliiĝis. Ĉi tiuj pli novaj distriktoj de la urbo, kune kun kelkaj pli malnovaj areoj, estis nomitaj honore al eminentaj komunistoj kaj socialismaj-revoluciaj figuroj; tamen, pro la maniero, kiel multaj komunistaj partianoj fine, post certa tempodaŭro, malfavoriĝis kaj tial estis anstataŭigitaj per novaj, pli freŝaj personoj, ankaŭ la nomoj de la distriktoj de Kievo ŝanĝiĝis laŭe. La lasta distrikta reformo okazis en 2001, kiam la nombro de distriktoj malpliiĝis de 14 al 10. Sub [[Oleksandr Omelĉenko]] (urbestro de 1999 ĝis 2006), ekzistis pliaj planoj por la kunfandiĝo de kelkaj distriktoj kaj revizio de iliaj limoj, kaj la tuta nombro de distriktoj estis planita malpliiĝi de 10 al 7. Kun la elekto de la nova urbestro ([[Leonid Ĉernovetskij]]) en 2006, ĉi tiuj planoj estis arkivigitaj. Ĉiu distrikto havas sian propran loke elektitan konsilion kun jurisdikcio pri limigita amplekso de aferoj. Ĉirkaŭ la urbo estas unua grupo de antaŭurbaj urboj disigitaj sur tuta areo de 2 354 km² kaj kun loĝantaro de 788 000 en 2007. La ĉefaj urboj estas [[Viŝhorod]], [[Brovari]], [[Borispilo]], [[Ukrajinka]], [[Obuĥiv (Kieva Provinco)|Obuĥiv]], [[Tripilja]], [[Vasilivka]], [[Bojarka]], [[Viŝneve]], [[Buĉa]] kaj [[Irpin]]. Dua, pli fora zono de antaŭurbaj urboj, disigita sur areo de 10 986 km² kaj kun loĝantaro de 280 400 en 2007, inkluzivas [[Ivankiv]], [[Bariŝiŭka]], [[Fastiv]], [[Makariv]] kaj [[Borodjanka]]. === Naturaj aeroj === La teritorio de la urbo inkluzivas multajn artefaritajn kaj naturajn lagojn, entute 7 949 hektarojn, kaj plurajn plaĝojn. [[Botanika ĝardeno|Botanikaj ĝardenoj]], parkoj kaj arbaroj okupas proksimume duonon de la urba areo. Kun verda areo de 45 449 hektaroj, aŭ 18,5 kvadrataj metroj pokape (el kiuj 5 115 estas malfermitaj al la publiko), Kijivo estas unu el la plej verdaj metropoloj en Eŭropo. Tamen, ĉi tiuj verdaj spacoj estas malegale distribuitaj, kun alta koncentriĝo en la urbocentro, en la monteta areo sude laŭlonge de la dekstra bordo de la [[Dnepro]] kaj ĉe la periferio de la urbo nordoriente kaj nordokcidente. Malmultaj urboj en Eŭropo havas tiajn vastajn verdajn spacojn en la urbocentro: ambaŭ bordoj de la rivero kaj la insuloj kaj insuletoj inter ili estas tute okupitaj de vastaj naturaj zonoj, inkluzive de densaj arbaroj, herbejoj kovritaj de sovaĝaj floroj kaj malsekejoj. La bordoj havas sablajn strandojn, el kiuj kelkaj estas facile alireblaj kaj tre popularaj somere. Kelkaj lokoj estas protektitaj, kiel ekzemple la [[Regiona Pejzaĝa Parko de la Dnepro-Insuloj]] aŭ la [[Nacia Natura Parko Holosijiv]]. <gallery mode="packed"> Козачий острів.jpg|Insuloj Kozaĉij kaj Olhin Національний природний парк «Голосіївський», грабовий ліс восени.JPG|Arbaro de la [[Nacia Natura Parko Holosijiv|Parko Holosijiv]] Grishko Botanical Garden 2014 046.jpg|[[Botanika Ĝardeno Griŝko (Kievo)|Botanika Ĝardeno Hriŝko]] </gallery> === Klimato === La urbo havas [[kontinenta klimato|kontinentan klimaton]] de tipo Dfb laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]]. La plej varmaj monatoj estas [[junio]], [[julio]] kaj [[aŭgusto]], kiam la maksimumaj temperaturoj varias inter 13,8 kaj {{GdC|24,8}}; la plej malvarmaj monatoj estas [[decembro]], [[januaro]] kaj [[februaro]], kiam ili varias inter -4,6 kaj {{GdC|−1,1}}. Kievo kaj la ĉirkaŭaj regionoj estas kovritaj de neĝo ĝenerale ekde la mezo de [[novembro]] ĝis la fino de [[marto]]. La [[precipitaĵo|averaĝa ĉiujara pluvokvanto]] sumiĝas je 618 [[Milimetro|mm]]. La averaĝa ĉiujara [[temperaturo]] estas {{GdC|9}}. {|class="wikitable" style="font-size:90%;width:100%;border:0px;text-align:center;line-height:120%;" ! style="background: #99CCCC; color: #000080" height="17" |Monato ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Jan ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Feb ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Mar ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Apr ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Maj ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Jun ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Jul ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Aŭg ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Sep ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Oct ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Nov ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Dec ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Jaro |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" |Avĝ alta temperaturo ({{GdC}}) | style="background: #FFFFFF; color:#000000;" | -0,8 | style="background: #DDFF99; color:#000000;" | 0,7 | style="background: #FFA500; color:#000000;" | 6,5 | style="background: #FF8000; color:#000000;" | 15 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 21,1 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 24,6 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 26,5 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 25,9 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 20 | style="background: #FF8000; color:#000000;" | 12,9 | style="background: #FFA500; color:#000000;" | 5,3 | style="background: #DDFF99; color:#000000;" | 0,5 | style="background: #FF8000; color:#000000;" | 13,2 |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" height="16;" |Avĝ malalta temperaturo ({{GdC}}) | style="background: #0000FF; color: black;" | -5,5 | style="background: #6495ED; color: black;" | -5 | style="background: #C0C0C0; color: black;" | -0.8 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 5,7 | style="background: #FFA500; color: black;" | 10,9 | style="background: #FF8000; color: black;" | 14,8 | style="background: #FF6347; color: black;" | 16,7 | style="background: #FF8000; color: black;" | 15,7 | style="background: #FFA500; color: black;" | 10,6 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 5,1 | style="background: #C0C0C0; color: black;" | 0.4 | style="background: #6495ED; color: black;" | -3.9 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 5,4 |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" height="16;" |Precipitaĵo ([[mm]]) | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 38 | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 40 | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 40 | style="background: #E6E6FA; color: black;" | 42 | style="background: #0000FF; color: black;" | 75 | style="background: #0000FF; color: black;" | 73 | style="background: #1E90FF; color: white;" | 68 | style="background: #87CEFA; color: white;" | 56 | style="background: #E6E6FA; color: black;" | 57 | style="background: #E6E6FA; color: black;" | 46 | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 46 | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 47 | style="background: #87CEFA; color: black;" | 618 |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" height="16;" |Sunbrilaj horoj | style="background: #FFD700; color: black;" | 42 | style="background: #FFD700; color: black;" | 67 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 112 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 162 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 257 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 276.2 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 273 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 287 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 251 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 123 | style="background: #FFD700; color: black;" | 51 | style="background: #FFD700; color: black;" | 31 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 1843 |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" height="16;" | % Humideco | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 83 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 80 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 74 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 64 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 62 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 67 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 68 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 67 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 74 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 77 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 85 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 86 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 74 |- | colspan="14" style="text-align:center;font-size:90%;"|''Fonto: [http://www.pogodaiklimat.ru/climate/33345.htm Погода и Климат] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.pogodaiklimat.ru%2Fclimate%2F33345.htm arkivo])'' |} == Historio == === Prahistorio kaj antikva epoko === Homaj setlejoj sur la teritorio de Kievo jam ekzistis dum la [[paleolitiko]] (inter 40 000 kaj 15 000 a.K). La unuaj [[Neolitiko|neolitikaj]] triboj praktikantaj agrikulturon kaj bredadon okupis la lokon ĉirkaŭ 3000 a.K. Multaj objektoj pruvantaj la ekziston de vilaĝo datanta de la [[Kuproepoko|kupro]], [[Bronzepoko|bronzo]] kaj [[Ferepoko|feroepokoj]] estis malkovritaj. La triboj kiuj vivis tie komercis kun la [[Nomado|nomadaj popoloj]] de la [[Stepo|stepoj]]: [[skitoj]], [[sarmatoj]], [[ĥazaroj]] kaj poste la [[grekoj]] setlintaj en kolonioj kiujn ili kreis ĉe la marbordo de la [[Nigra maro|Nigra Maro]]<ref>« [https://www.britannica.com/place/Kyiv/History Kyiv] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.britannica.com%2Fplace%2FKyiv%2FHistory arkivo]), ĉe [[Encyclopædia Britannica]] </ref>. === Komenciĝo de la urbo === Laŭ tradicio, la urbo Kievo estis fondita en 482 p.K., sed [[Arkeologio|arkeologiaj]] pruvoj sugestas, ke la unua praurbo ekestiĝis inter la 6-a kaj 7-a jarcentoj sur la monteto Zamkova. La loko tiam kovris kvar hektarojn kaj verŝajne estis protektita per palisaĵo el tero kaj ligno (simila al tiu, kiun arkeologoj trovis sur proksima monteto, Starokijivska, kiu protektis alian praurbon de ĉirkaŭ du hektaroj datante el la sama periodo). Ĉi tio estis la centro de politika kaj religia potenco, kiel pruvas la malkovro de la sanktejo dediĉita al [[Svjatovit]]-[[Rodo (mitologio)|Rodo]]. Inter la 8-a kaj 9-a jarcentoj, Kievo, praurba centro de la [[Polianoj]] (tribo de orientaj slavoj), transformiĝis en signifan urbon de ĉirkaŭ 11 hektaroj. La princoj tiam komencis kunigi slavajn tribojn, al kiuj ili trudis la impostturneon nomatan ''poliudie''. La nomo Kievo aperas por la unua fojo en la ''[[Komenca kroniko]]''. Tri fratoj, Kyi, Shchek kaj Ĥoriv, ​​estas prezentitaj kiel la fondintoj de Kievo, kiu, reale, jam estis establita politika centro. En 882, Kievo estis konkerita de [[Olego la Saĝa]] (ukraine: Oleh), [[Vikingoj|vikingo]] posteulo de [[Ruriko]], princo de [[Velikij Novgorod]]. La urbo fariĝis la ĉefurbo de la unua [[Rutena lingvo|rutena]] ŝtato, la [[Kieva Regno]], konata en Eŭropo kiel la Princlando Kievo, sub la nomo Kønugård (Kænugarðr en la [[norena lingvo]]). Greka kristanismo estis enkondukita tien baldaŭ poste de [[Olga de Kievo|Olga]] (aŭ Olha), la regentino de Kievo (945-964); ĝi estis poste trudita de [[Volodimiro la 1-a]] (980-1015), konsiderata la vera fondinto de la [[Kieva Imperio]]<ref>Michel Heller : Histoire de la Russie et de son Empire, 2015, Éd. Tempus Perrin, (ISBN 978-2262051631)</ref>. === Ekspansio kaj defalo (10-a ĝis 14-a jarvento) === Dum la 10-a kaj 11-a jarcento, Kievo ege kreskis dank'al la kreado de komerca vojo inter [[Skandinavio]] kaj [[Konstantinopolo]]. Profitante ĉi tiun ekonomian kreskon, princo [[Volodimiro la Granda]] volis konstrui centralizitan ŝtaton kun Kievo kiel ĉefurbo. Post malsukceso en sia provo dependiĝi de la [[Paganismo|pagana]] dio [[Peruno]], Volodimiro estis baptita en [[Ĥersoneso]] en 988 fare de la bizanca pastraro kaj edziĝis al la [[Purpurnaskita|purpurnaskita]] princino Anna. Poste ĉiuj orientslavaj triboj estis kristanigitaj fare de princo Volodimiro, tiel fortigante ligojn kun la [[Orienta Romia Imperio]]. Dum la regado de la filo de Volodimiro, [[Jaroslavo la Saĝa]], la Kieva ŝtato estis la plej granda kaj plej potenca lando en Eŭropo, kaj la princo mem estas neoficiale nomita la "bopatro de Eŭropo", ĉar liaj infanoj geedziĝis kun okcidentaj monarĥoj, kaj lia filino [[Anna de Kievo|Anna]] edziniĝis al la franca reĝo [[Henriko la 1-a (Francio)|Henriko la 1-a]] kaj ensorbigis ĉe la francoj la kutimon bani en [[saŭno]]j kaj uzi pladon. Kievo tiam estis grava urbo kun pli ol 30 000 loĝantoj disigitaj sur la 80 hektaroj de la supra urbo kaj la 150 hektaroj de la malsupra urbo. Ĉi tiu urba kresko, kiu vidis multobliĝon de religiaj monumentoj, estis kronita per la fondo, ekster Kievo, sed proksime al la urbo, de la fama [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]]. En 1169, la grandurbo estis prirabita kaj grave difektita fare de la gvidanto de 11 nordorientaj princlandoj, [[Andreo de Bogolubovo]], kiu regis super [[Suzdalo]], [[Velikij Novgorod]] kaj [[Jaroslavl]] (nuntempa Rusio)<ref>Maximilian-Samson-Friedrich Schöll, [https://books.google.com/books?id=1C4VAAAAQAAJ&pg=PA195 Cours d'histoire des États Européens, depuis le bouleversement de l'Empire romain d'Occident jusqu'en 1789] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3D1C4VAAAAQAAJ%26pg%3DPA195 arkivo] ).</ref>. La urbo perdis sian politikan gravecon, kaj en 1171 ĝiaj estroj sian titolon de grandpinco. Ĝi estis absorbita en [[Rusio]]n, kiu estis fariĝinta prafederacio de disaj urboŝtatoj, ligitaj per lingvo, religio, tradicioj, kutimoj, kaj regataj de membroj de la [[Rurikidoj]], kiuj ade militis unu kontraŭ la alia. Novaj priraboj de Kievo okazis en 1203, fare de rurikida estro, kaj en 1240, dum la invado de [[Batu Ĥano]]<ref>Marie Favereau : La Horde, 2023, Eld. Perrin, (ISBN 978-2262099558)</ref>: la urbo estis kvazaŭ findetruita kaj ties loĝantaro amasmurdita, falante de 50 000 homoj al 2000<ref>Davison, Derek (6-a de Decembro 2019). "[https://fx.substack.com/p/today-in-european-history-the-mongols Today in European history: the Mongols sack Kiev (1240)]". fx.substack.com</ref>. === Kievo sub pollitova kaj kozaka regado (1363-1667) === En 1362, la urbo estis konkerita fare de la trupoj de la [[grandduko]] de [[Litovio]] [[Algirdas]]. Litovoj respektadis la kulturon de la [[Rutenoj|rutenoj]] kaj adoptis multon de ili; eĉ litovaj statutoj estis skribitaj en la tiama lingvo de la plimulto de la loĝantaro de Kievo- la [[Rutena lingvo|rutena]]. [[Dosiero:Pic I V Ivasiuk Mykola Bohdan Khmelnytskys Entry to Kyiv.jpg|eta|maldekstre|300px|Triumfa eniro de la Zaporogan-kozakoj gviditaj fare de [[Bohdan Ĥmelnickij]] en Kievon en 1648, pentraĵo de la 19-a jarcento]] Per la [[Unio de Lublino|Unio de Lublin]] en 1569, [[Pollando]] kaj [[Litovio]] unuiĝis en [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj|ununuran ŝtaton]] por bremsi la ekspansion de [[Grandprinclando Moskvo|Moskvio]] kaj la [[Krimea Ĥanlando]]. Fine de la 15-a jarcento, Kievo adoptis la [[Magdeburga juro|Magdeburgan juron]] kaj iĝis unu el la ĉefaj lokoj de la konfliktoj inter la [[Orientaj katolikaj eklezioj]] kaj la [[Ortodoksa kristanismo]]. Dum la 17-a jarcento, la [[Zaporogoj|Zaporogaj kozakoj]], kiuj setlis laŭflue de Kievo ĉe la rivero [[Dnepro]], fariĝis pli kaj pli agresemaj, kaj la konfliktoj kun la polaj aŭtoritatoj pliiĝis. En 1648, la hetmano [[Bohdan Ĥmelnickij]] triumfe eniris Kievon. Li celis krei sendependan ukrainan ŝtaton, la [[Kozaka Hetmanato|Kozakan Hetmanaton]]. Tamen, Ĥmelnickij poste trovis sin en malfacila sitacio kadre de la bataloj, kiujn li gvidis kontraŭ la potenca pola armeo, kaj en 1654 li konkludis aliancon kun la caro de Rusio [[Aleksej Miĥajloviĉ]], kiu metis Ukrainion sub ties protekton. La konflikto daŭris konfuze, kun multe da detruo. Fine, en 1667, la [[Batalhaltigo de Andrusovo]] konfirmis la superregadon de Moskvo super la maldekstra bordo de la Dnepro, dum la dekstra bordo restis parto de [[Pollando]]. Kievo, kvankam situanta sur la dekstra bordo, estis metita sub la [[protektorato]] de [[Rusio]]. === Kievo sub rusa regado === En 1793, la [[dua dispartigo de Pollando]] ebligis al carino [[Katerina la 2-a (Rusio)|Katerina la 2-a]] aneksi la teritoriojn sur la dekstra bordo de la Dnepro. Katerina la 2-a aboliciis la Kozakan Hetmanaton kaj integrigis Ukrainion en la [[Rusia Imperio|Rusian Imperion]]. Kievo fariĝis la ĉefurbo de la registaro de [[Malgranda Rusio]]<ref name= Encyclo> « [https://www.britannica.com/place/Kyiv/History Kyiv] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.britannica.com%2Fplace%2FKyiv%2FHistory arkivo]) ĉe [[Encyclopædia Britannica]]</ref>. Dum la 19-a jarcento, [[Ukrainio]] iom post iom perdis sian aŭtonomecon. La alveno de multaj rusaj migrantoj, la agoj de la imperia administrado kaj modernigo kontribuis al [[rusigo]] de la urbo. Komence de la 20-a jarcento, ruslingvanoj fariĝis plimulto en la urbocentro. Tamen, entuziasmuloj rekrutitaj el la nobelaro, militistoj kaj komercistoj de ukraina deveno provis konservi la lokan kulturon per sekreta presado de libroj, surscenigado de amatoraj teatraĵoj aŭ studado de loka folkloro<ref name= Encyclo/>. [[Dosiero:Хрещатик 1899.jpg|eta|La urbo en 1899.]] Kievo estis iom post iom fariĝinta grava komerca centro dum la dua duono de la [[18-a jarcento]], danke precipe al la forigo de doganaj baroj inter Rusio kaj Ukrainio. Ĉi tiu kresko daŭris en la [[19-a jarcento]] danke al la kreskanta graveco de la ukraina ekonomio, kiu fariĝis gren-eksportanta regiono. En Kievo, modernaj fabrikoj estis konstruitaj apud la kieva milita arsenalo kaj segejoj. Ĉi tiuj produktis tabakon, tekstilajn ŝtofojn, ledon kaj bieron. Fine de la 1860-aj jaroj, Kievo estis konektita per fervojo al [[Moskvo]] kaj [[Odeso]], haveno kiu provizis elirejon al la [[Nigra maro]]. Ĉi tiuj novaj infrastrukturoj plue kontribuis al pliigo de la rolo de Kievo kiel industria, komerca kaj administra centro<ref name= Encyclo/>. La periodo 1917-1922 estis ege malstabila por Kievo. Post la disfalo de la caraj aŭtoritatoj pro la [[Rusia revolucio de 1917]], politikaj, profesiaj kaj kulturaj urbaj organizaĵoj starigis batolon por elekti la membrojn de leĝodona asembleo, la [[Ukraina Centra Konsilio]], kiu voĉdonis por sendependenco de Ukrainio, kreante la [[Ukraina Popola Respubliko]] en januaro de 1918. Sed la [[Bolŝeviko|bolŝevika armeo]] konkeris la urbon la 9-an de februaro kaj efektivigis [[Ruĝa teroro|brutalan subpremadon]] kontraŭ etnaj ukrainoj. Tiu okupado ne daŭriĝis longe ĉar la [[Traktato de Brest-Litovsk]] subskribita de [[Lenin]] la 3-an de marto 1918, kiu finis la [[Orienta Fronto (Unua Mondmilito)|konflikton inter Germanio kaj Rusio]] sub kondiĉoj malfavoraj al ĉi-lasta, postulis, ke la soveta registaro agnosku la sendependecon de Ukrainio. Germanaj militfortoj okupis la landon kaj instalis marionetan registaron en Kievo, sed tio kolapsis kiam Germanio estis venkita de la [[Aliancanoj de la Unua Mondmilito|Aliancanoj]] en novembro 1918. Germanaj trupoj forlasis la landon kaj la sendependeco de Ukrainio denove estis proklamita. Preskaŭ tuj, la [[Sovetia-Ukrainia Milito|batalado rekomenciĝis]] inter la ukraina nacia armeo gvidata de [[Simon Petljura]], la [[Ruĝa Armeo]] kaj la [[Blanka Armeo]]. Kievo estis nelonge okupita en novembro 1919 de la [[Blanka movado|Blankuloj]] antaŭ ol ĝi estis fine rekaptita de la Ruĝa Armeo. La [[Pola-Soveta Milito]] ekkomenciĝis printempe de 1920, kaj Kievo estis nelonge okupita de la Poloj en majo 1920 antaŭ ol ili estis fine repuŝitaj de la sovetiaj trupoj<ref name= Encyclo/>. Dum ĉi-tiu ĥaosa periodo, malgraŭ la enfluo de rifuĝintoj el la ĉirkaŭa kamparo, precipe judoj fuĝantaj de [[pogromo]]j, la loĝantaro de la urbo, falĉita de masakroj, malsatego kaj epidemioj, falis ene de 10 monatoj inter la du censoj de marto 1919 kaj januaro 1920 de 544 369 loĝantoj al 374 000<ref>Thomas Chopard, Le martyre de Kiev : 1919, l'Ukraine en révolution entre terreur soviétique, nationalisme et antisémitisme, Paris, Vendémiairel, 2015, 285 p. (ISBN 978 2 36358 152 5), p. 18</ref>. <gallery mode="packed"> Штурм Києва 1918.jpg|Bombado de Kievo, februaro de 1918 Pic U N UNR Army (March 1918).jpg|Soldatoj de la ukrainia armeo ĉe la [[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj]], marto de 1918 Polish troops in Kiev.jpg|Polaj trupoj en Kievo, majo de 1920 </gallery> Ukrainio estis integrigita en [[Sovetunio]]n en 1922 kiel la [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko]]. La ĉefurbo de ĉi tiu socialista respubliko estis [[Ĥarkivo]], ĉar Kievo estis rigardata kun suspektemo de la nova reĝimo pro siaj ligoj kun ukrainaj naciistoj. Ĝi ne fariĝus la ĉefurbo denove ĝis 1934. La ekonomio de la urbo, grave skuita de la konfliktoj, iom post iom resaniĝis. La tri kvinjaraj planoj antaŭ la [[Dua Mondmilito]] kreis kompaniojn en la sektoroj de maŝiniloj, ĥemiaĵoj kaj elektraj ekipaĵoj. La [[Holodomoro|granda malsatego de 1932-1933]] malpliigis la migrantan loĝantaron de Kievo, kiu ne estis registrita kaj ne havis porcikartojn. Malgraŭe, la loĝantaro de la urbo, kiu akre falis post la [[Rusia Enlanda milito]], altiĝis de 366 000 loĝantoj en 1922 ĝis 930 000 loĝantoj en 1940<ref name= Encyclo/>. Kiam [[Nazia Germanio]] estigis militon kontraŭ [[Sovetunio]] en 1941 rompante la [[Pakto Ribbentrop-Molotov|Pakton Ribbentrop-Molotov]], Kievo rapide trovis sin ĉe la fronto. Post furioza 90-taga lukto, germanaj fortoj sukcesis ekstermi plurajn sovetiajn armeojn kaj ekposedis la urbon la 19-an de septembro 1941. De la 24-a ĝis la 28-a de septembro 1941, eksplodoj verŝajne kaŭzitaj de la [[NKVD]] detruis la ĉefan avenuon en la urbocentro, [[Ĥreŝĉatik]]-avenuon kaj la ĉirkaŭajn stratojn, kie troviĝis la ''Kommandantur'' kaj aliaj germanaj administracioj kaj kie loĝis germanaj oficiroj kaj gvidantoj. La eksplodoj, same kiel la sekvanta incendio, kiu daŭris ĝis la 29-a de septembro, detruis grandan parton de la centraj kvartaloj (inkluzive de la [[Nubskrapulo de Ginzburg]]) kaj kaŭzis viktimojn inter la invadantoj, sed ankaŭ eĉ pli grandan nombron inter la civila loĝantaro. En Kievo, la juda komunumo, kiu reprezentis signifan parton de la loĝantaro (pli ol 200 000 homoj), tuj estis viktimo de nazia persekutado. La 29-an kaj 30-an de septembro 1941, 33 371 judaj viroj, virinoj kaj infanoj estis pafmortigitaj de la ''[[Einsatzgruppen]]'' en ravino ĉe la periferio de la urbo (la [[Babin Jar|masakro de Babi Jar]]). La germanoj kaŭzus plurajn dekojn da miloj da pliaj viktimoj dum la sekvaj du jaroj, inkluzive de granda parto de la juda komunumo. La viktimoj, kiuj ankaŭ inkluzivis [[Ciganoj|ciganoj]]n kaj ukrainojn, ofte estis deportitaj al la [[Koncentrejo de Sireco|koncentrejo Sireco]], situanta norde de la urbo. Multaj loĝantoj de Kievo estis devigitaj al punlaboro<ref>Anatoli Kouznetsov, ''Babi Yar'', Parizo, Robert Laffont, septembro de 2011, 447 p. (ISBN 978-2-221-12703-2), p. 83-90</ref><ref name= Encyclo/>. [[Dosiero:Ruined Kiev in WWII.jpg|eta|Kievo ruinigita post la Dua Mondmilito.]] La Ruĝa Armeo, post furioza batalo kontraŭ germanaj trupoj, sukcesis transiri la Dnepron kaj rekonkeri la urbon la 6-an de novembro 1943. Kvardek porcentoj de la konstruaĵoj estis detruitaj, kune kun 800 industriaj establaĵoj. La soveta registaro aljuĝis al la urbo la titolon de [[Urbo-Heroo]] (kune kun [[Odeso]], [[Sebastopolo]] kaj [[Kerĉo]]) por memori la furiozan reziston kontraŭ la germanaj trupoj. Post konkursoj implikantaj plurajn arkitektojn<ref>Fabien Bellat, « La reconstruction de Kiev sous Staline. Entre déni du style ukrainien et triomphalisme déclaré », Histoire de l'art, no 91 « Ukraine »,‎ 2023, p. 46-57 (ISBN 9782909196374, ISSN 0992-2059)</ref>, rekonstrulaboroj estis rapide efektivigitaj kiel parto de la unua postmilita kvinjara plano, kaj la urbo resaniĝis. Ĝi rapide fariĝis la tria plej granda ekonomia centro en Sovetunio. Inter la 1950-aj jaroj kaj la fino de la 1980-aj jaroj, la industria sektoro de la urbo forte kreskis, kaj ĝia loĝantaro triobliĝis, atingante 2,6 milionojn da loĝantoj en 1989<ref name= Encyclo/>. === Ĉefurbo de sendependa Ukrainio === La gvidanto de [[Sovetunio]], [[Miĥail Gorbaĉov]], kiu ekregis en 1985, elektis politikon de liberaligo, kiu vekis en ĉiuj sovetaj respublikoj, kiuj estis parto de tiu federacio, kreskon de liberecaj postuloj kaj naciismoj, kiuj ĝis tiam estis subpremitaj de la reĝimo. La unuaj grandskalaj manifestacioj en Kievo okazis la 26-an de marto 1989. La manifestacioj multiĝis dum la sekvaj monatoj: ili postulis aparte la okazigon de liberaj elektoj, la agnoskon de la ukraina lingvo kiel [[oficiala lingvo]] kaj la aŭtonomecon de la Ortodoksa Eklezio de Moskvo. Fine, la [[ukraina parlamento]], kies sidejo estis en Kijivo, deklaris la sendependecon de Ukrainio la 24-an de aŭgusto 1991 kaj la urbo fariĝis ĝia ĉefurbo. [[Referendumo pri sendependeco de Ukrainio|Ukrainoj voĉdonis grandmaĵoritate favore al sendependeco]] la 1-an de decembro 1991. [[Dissolvo de Sovetunio|Sovetunio estis dissolvita]] fine de 1991. Kijivo denove fariĝis grava politika centro. La urbo malfermiĝis al la [[merkata ekonomio]], ĝia aspekto rapide moderniĝis, kaj ĝi alprenis la allogon de grava eŭropa ĉefurbo malgraŭ la ekonomia recesio, kiu trafas la landon post la laŭgrada dissolvo de ĝiaj fortaj ekonomiaj ligoj kun Rusio. Kievo establiĝis kiel la ekonomia, financa kaj kultura centro de Ukrainio. Sed la rapidega transiro al merkata ekonomio en lando sen demokratia tradicio estis akompanata de la leviĝo de [[oligarĥo]]j, kio lasis ne ĉiam pozitivan spuron sur la urboplanadon. [[Dosiero:Euromaidan collage.jpg|eta|maldekstre|300px|Fotomuntado de eventoj de [[Eŭromajdano]]. Supre: granda eŭropa flago deplojita de la manifestaciantoj; kantistino [[Ruslana]] laŭtlegas la Eŭromajdanan rezolucion; poreŭropa manifestacio je la 27-a de novembro 2013. Meze: Popola Asembleo sur Eŭropa Placo je la 1-a de decembro 2013. Malsupre: revolucia kristnaska arbo; manifestaciantoj ĵetante akvon al policanoj je la 11-a de decembro 2013; piedestalo de la Lenin-monumento en Kievo, detruita je la 8-a de decembro 2013.]] Ĉar Ukrainio oscilis ekde sia sendependeco inter la konservado de proksimaj ligoj kun [[Rusio]] kaj la pliproksimiĝo al [[Eŭropa Unio]] kaj la adopto de pli demokratia sistemo, Kijivo fariĝis centro de [[Poreŭropismo|poreŭropa]]j kaj [[demokratio|pordemokratia]]j fortoj. Post la prezidanta elekto de 2004, kies rezultoj ŝajnis plejparte difektitaj de diversaj fraŭdoj, Kijivo estis en la centro de vasta kampanjo de paca protesto (la [[Oranĝa Revolucio]]), kiu konfirmis la demokratiajn elektojn de la ukraina socio kaj kondukis al la nuligo de la baloto kaj la falo de la tiama prezidanto [[Viktor Janukoviĉ]]. En novembro 2013, la ukraina prezidanto [[Viktor Janukoviĉ]] reelektita en 2010, sub premo de rusiaj gvidantoj, rezignis pri la subskribo de [[Asociiga interkonsento inter Ukrainio kaj Eŭropa Unio|Asociiga interkonsento inter Ukrainio kaj Eŭropa Unio]] favore al aliĝo al la [[Eŭrazia Ekonomia Unio]], kontraŭdirante la volojn de la parlamento. Kijivo tuj fariĝis la centro de longedaŭraj [[Poreŭropismo|por-eŭropaj]] protestoj daŭrantaj preskaŭ tri monatojn ([[Eŭromajdano]]), kiuj defiis ankaŭ la korupton de la gvidantoj kaj la potencon de la oligarĥoj. Ĉi tiuj protestoj eskaladis, lasante 100 protestantojn kaj 13 policanojn mortintajn. La prezidanto Janukoviĉ fuĝis al Rusio kaj estis senpostenigata de la [[Verĥovna Rada|parlamento]]. La 24-an de februaro 2022, rusiaj militfortoj lanĉis [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|ofensivon kontraŭ Ukrainio]] invadante ĝian teritorion, sub la preteksto protekti la [[donbaso|donbasajn]] teritoriojn kontraŭ daŭriĝanta "genocido", "sennaziigi" kaj senarmeigi Ukrainion. Kijivo estis unu el la ĉefaj celoj de ĉi tiu invado: ĝia konkero devis ebligi la instaladon de registaro favora al rusiaj interesoj. Rusiaj planoj antaŭvidis la konkeron de la urbo ene de kelkaj tagoj, sed la rezisto de la ukraina armeo ruinigis ĉi tiun celon. Konsiderindaj fortoj estis lanĉitaj direkte al la ĉefurbo, malpli ol 100 kilometrojn de la limo, el Rusio kaj ties aliancano Belorusio. La batalado atingis la urbon ekde la unua tago. Aera atako estis lanĉita kontraŭ la [[flughaveno de Hostomel]], situanta nordokcidente de Kijivo, por ebligi la postan alteriĝon de trupoj per aero, sed ĝi estis fiasko ĉar la kurejo estis sabotita kaj la rusiaj paraŝutistoj suferis grandajn perdojn, kvankam ĝi estis konkerata la sekvantan tagon. La 26-an de februaro, nova aera atako kontraŭ la milita flughaveno Vassilkiv, situanta sude de la urbo, estis forpuŝita. La rusiaj konvojoj venantaj de la nordo progresis malfacile ĉar ili estis malhelpitaj de la sabotado de la pontoj, sed ankaŭ de gravaj loĝistikaj problemoj. Ili tamen ekloĝis en la antaŭurboj de la urbo komence de marto. Dua konvojaro alvenanta de la nordoriento ankaŭ alproksimiĝis al la urbo. Intensa batalado okazis en [[Irpin]] (nordokcidenta antaŭurbo), kaŭzante multajn civilajn viktimojn. Ekde la unua tago, la urbo suferis sporadajn bombadojn (ĉefe per misiloj) sed ukrainaj kontraŭaviadilaj defendoj limigis la superflugon de rusiaj bombaviadiloj. Parto de la loĝantaro devis translokiĝi al ŝirmejoj konstruitaj dum la [[Malvarma milito|Malvarma Milito]] same kiel en [[Metroo de Kievo|metrostacioj]]. Elirmalpermeso estas deklarita dum la nokto por detekti sabotadajn operaciojn. Preskaŭ duono de la loĝantaro de la metropola areo de Kijivo, du milionoj da homoj, forlasis ĝin dum la unuaj du semajnoj per trajno aŭ aŭto por serĉi rifuĝon en la okcidento de la lando aŭ eksterlande. Meze de marto 2022, la pozicioj preskaŭ stabiliĝis, ambaŭ flankoj batalante sen ia ajn grava progreso. Fine, la 29-an de marto, la rusia vicministro pri defendo Aleksandr Fomin anoncis la retiriĝon de rusiaj fortoj el la regiono de Kijivo<ref>Nebi Qena et Yuras Karmanau, « [https://www.timesofisrael.com/moscow-says-it-will-curb-assault-on-kyiv-chernihiv-russian-troops-seen-withdrawing/ Moscow says it will curb assault on Kyiv, Chernihiv; Russian troops seen withdrawing] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.timesofisrael.com%2Fmoscow-says-it-will-curb-assault-on-kyiv-chernihiv-russian-troops-seen-withdrawing%2F arkivo]), ĉe www.timesofisrael.com</ref>. Kvar tagojn poste, la ukrainia vicministro pri defendo [[Hanna Maljar]] konfirmis, ke ukrainiaj fortoj reakiris kontrolon de plejparto de la [[Kijiva provinco]]<ref>Julia Hollingsworth, Joshua Berlinger, Sana Noor Haq, John Sinnott, Adrienne Vogt and Veronica Rocha CNN, « [https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-04-2-22#h_4516cdd9f42ccce6f029c3d2fe2764c7 Kyiv region "liberated" from Russian forces, senior Ukrainian defense official says]} » ([https://web.archive.org/web/20220402202021/https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-04-2-22/h_4516cdd9f42ccce6f029c3d2fe2764c7 arkivo]), ĉe [[CNN]]</ref>. Kijivo de tiam estas regule celo de rusiaj bombadoj, ekzemple la [[Misilatakoj de la 8-a de julio 2024|misilatakoj de la 8-a de julio 2024]]. <gallery mode="packed"> 2022 Kyiv Offensive.png|Rusia ofensivo al Kievo, februaro-marto 2022 Russian bombardment of telecommunications antennas in Kiev (3to4).jpg|Bombado de telekomunikada turo de Kijivo, 1-a de marto 2022 Battle of Hostomel, 04.03.2022, Skirmish Aftermath.jpg|Restaĵoj de batalodo en la apudurbo [[Hostomel]], 4-a de marto 2022 Взятие под контроль аэродрома на территории Украины 011 (3to4).png|Rusiaj soldatoj en la [[flughaveno de Hostomel]] Okhmatdyt after Russian attack, 2024-07-08 (12).jpg|Evakuado de kuracatoj de la porinfana malsanulejo [[Oĥmatdit]], julio 2024 </gallery> == Loĝantaro == Kijivo estas la plej granda urbo en Ukrainio kaj la sepa plej loĝata en Eŭropo. La loĝantaro de Kijivo komence de 2025 estas proksimume 3,7 milionoj da homoj<ref>[https://news.telegraf.com.ua/ukr/kiev/2025-02-26/5899779-bilshe-nizh-do-pochatku-povnomasshtabnoi-viyni-skilki-naspravdi-lyudey-zhive-v-kievi/amp Більше, ніж до початку повномасштабної війни: скільки насправді людей живе в Києві]. Телеграф (рос.). 26-a de februaro 2025.</ref>. Je la 1-a de oktobro 2018, la tiama loĝantaro de Kievo estis 2 944 408 homoj, kun iomete pli malalta konstanta loĝantaro de 2 893 932<ref>[https://web.archive.org/web/20090126182704/http://gorstat.kiev.ua/p.php3?c=1123&lang=1 Головне управління статистики міста Києва]. Arkivigita el [http://www.gorstat.kiev.ua/p.php3?c=1123&lang=1 originalo] la 26-a de januaro 2009</ref>. === Lingvoj === Laŭ esploroj faritaj de la Sociologia Grupo "Рейтинг" en 2017, 30% de la urba loĝantaro parolis la [[Ukraina lingvo|ukrainan]] hejme, 33% parolis la [[Rusa lingvo|rusan]], 36% parolis la ukrainan kaj la rusan egale, kaj 1% parolis la ukrainan kaj alian lingvon egale[74]. La [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|rusia invado de Ukrainio]] provokis novan ondon de ukrainiĝo en la urbo, kun pli kaj pli da homoj preferantaj paroli la ukrainan<ref>'[https://www.rferl.org/a/russian-language-use-plunges-wartime-ukraine/32419351.html It Will Perish When I'm Gone': Russian Language Usage Plunges In Wartime Ukraine] (англ.). [https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BE_%D0%A1%D0%B2%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B0 Радіо Свобода]. 20-a de majo 2023.</ref>. Laŭ enketo farita de la Internacia Respublikana Instituto en aprilo-majo 2024, 73% de la urba loĝantaro parolis la ukrainan hejme, kaj 54% parolis la rusan (male al la enketo de la antaŭa jaro, pluraj elektoj estis permesitaj)<ref>[https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/ninth_municipal_survey_may_2024_ua_for_printing.pdf Дев'яте всеукраїнське муніципальне опитування] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240606154745/http://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/ninth_municipal_survey_may_2024_ua_for_printing.pdf |date=2024-06-06 }} (Aprilo – Majo 2024) — соціологічна група «Рейтинг»</ref>. Laŭ la Ŝtata Statistika Servo, en la akademia jaro 2023/24 en Kijivo, el 331 774 studentoj en mezlernejaj edukejoj, 331 700 (99,98%) studis en ukrainlingvaj klasoj<ref>[https://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2023/osv/osv_rik/zso23_ue.xlsx Загальна середня освіта в Україні у 2023 році] — [https://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2022/osv/osv_rik/arch_pto_u.htm Сайт Державної служби статистики України]</ref>. La 13-an de julio 2023, laŭ decido de la Urba Konsilio de Kijivo, moratorio pri la publika uzo de ruslingvaj kulturaj produktoj estis enkondukita en la urbo<ref>Лещенко, Леся (13 липня 2023). [https://www.unian.ua/society/u-kiyevi-zaboronili-publichne-vikoristannya-rosiyskomovnogo-kulturnogo-produktu-novini-kiyeva-12327423.html У Києві заборонили публічне використання російськомовного культурного продукту]. УНІАН. Архів оригіналу за 28 жовтня 2023. Процитовано 9 грудня 2023.</ref>. === Religioj === Laŭ religia aparteneco, 64% de la loĝantoj de Kievo identigis sin kiel kredantoj (2006). La plimulto de la kredantoj estas [[ortodoksaj kristanoj]]. La urbo ankaŭ havas [[Romkatolika Eklezio|Romkatolikan Eklezion]], [[Ukraina Grek-Katolika Eklezio|Ukrainan Grek-Katolikan Eklezion]], [[Baptista Eklezio de Vestboro|Baptistan Eklezion]], [[Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj|Eklezion de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj]] kaj aliaj kristanaj movadoj. Relative malgranda parto de kredantoj aŭ identiĝas kun aliaj konfesioj (3%) aŭ hezitas identiĝi kun iu ajn aparta konfesio (12%). [[Islamo]] estas la dua plej granda religio. Kievo havas grandan islaman komunumon. Plej multaj islamanoj estas [[Sunaismo|sunaistoj]], sed ekzistas [[Ŝijaismo|ŝijaisma]] komunumo. La etna konsisto konsistas ĉefe el [[turkoj]], [[azerbajĝananoj]], [[uzbekoj]], [[tataroj]], [[ĉeĉenoj]], [[araboj]], [[paŝtunoj]] kaj ukrainoj, kiuj konvertiĝis al Islamo. === Nacia konsisto === Laŭ enketoj faritaj de la Sociologia Grupo "Рейтинг" en 2017, ukrainoj konsistigis 91% de la loĝantaro de la urbo, rusoj - 7%, kaj aliaj naciecoj - 2%<ref>Якою мовою спілкуються в регіонах України? http://pravda.press/news/society/yakoyu-movoyu-spilkuyutsya-v-regionakh-ukrainy--26894/ {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220808190914/http://pravda.press/news/society/yakoyu-movoyu-spilkuyutsya-v-regionakh-ukrainy--26894/ |date=2022-08-08 }}</ref>. == Arkitekturo == {{Granda dosiero|Panorama_of_Podil.jpg|1000px|{{center|Panorama vido je historia urboparto Podil je aŭgusto 2012}}}} Moderna Kijivo estas miksaĵo de la malnova (Kijivo konservis ĉirkaŭ 70 procentojn el pli ol 1000 konstruaĵoj konstruitaj dum 1907–1914) kaj la nova, videbla en ĉio, de la arkitekturo ĝis la vendejoj kaj la homoj mem. Kiam la ĉefurbo de la [[Ukraina SSR]] estis translokigita de [[Ĥarkivo]] al Kievo, multaj novaj konstruaĵoj estis menditaj por doni al la urbo "la brilon kaj poluron de ĉefurbo". En la debatoj, kiuj temis pri kiel krei modelon de urbocentro, la nuna urbocentro de [[Ĥreŝĉatik]] kaj [[Placo de Sendependeco (Kievo)|Placo de Sendependeco]] ne estis la evidentaj elektoj. Kelkaj el la fruaj, finfine ne realiĝintaj, ideoj inkluzivis parton de Peĉersk, [[Lipki (Kievo)|Lipki]], [[Eŭropa Placo (Kievo)|Eŭropa Placo]] kaj [[Placo Sankta Mikaelo (Kievo)|Placo Sankta Mikaelo]]. La planoj konstrui masivajn monumentojn (de [[Vladimir Lenin]] kaj [[Josif Stalin]]) ankaŭ estis forlasitaj, pro manko de mono (en la 1930-aj jaroj–1950-aj jaroj) kaj pro la monteta pejzaĝo de Kievo<ref>[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/109648/ Forgotten Soviet Plans For Kyiv] ([https://web.archive.org/web/20120204003123/http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/109648/ arkivo]), [[Kyiv Post]]</ref>. Spertante rapidan loĝantarkreskon inter la [[1970-aj jaroj]] kaj la mezo de la [[1990-aj jaroj]], la urbo daŭrigis sian konstantan kreskon post la jarmilŝanĝo. Rezulte, la centraj distriktoj de Kijivo ofertas punktitan kontraston de novaj, modernaj konstruaĵoj inter la palaj flavoj, bluoj kaj grizoj de pli malnovaj apartamentoj. Urba disvastiĝo iom post iom malpliiĝis, dum la loĝdensoj de antaŭurboj pliiĝis. La plej multekostaj posedaĵoj estas en la areoj [[Peĉersk]] kaj [[Ĥreŝĉatik]]. Ankaŭ estas prestiĝe havi posedaĵon en novkonstruitaĵoj en la kvartaloj [[Ĥarkivskij]] aŭ [[Obolonskij distrikto|Obolon]] laŭlonge de la [[Dnepro]]. La ukrainia sendependeco anoncis aliajn ŝanĝojn. Okcidentstilaj loĝkompleksoj, modernaj noktokluboj, elegantaj restoracioj kaj prestiĝaj hoteloj malfermiĝis en la centro. Kaj plej grave, kun la malpliigo de la vizreguloj en 2005<ref>[http://www.workpermit.com/news/2005_08_10/europe/ukraine.htm Workpermit.com] ([https://web.archive.org/web/20091230163628/http://www.workpermit.com/news/2005_08_10/europe/ukraine.htm arkivo])</ref>,Ukrainio poziciigis sin kiel ĉefa turisma allogaĵo, kun Kievo, inter la aliaj grandaj urboj, serĉanta profiti el novaj ŝancoj. La centro de Kievo estis purigata kaj konstruaĵoj estis restaŭrataj kaj renovigataj, precipe [[Ĥreŝĉatik]] kaj la [[Placo de Sendependeco (Kievo)|Placo de Sendependeco]]. Multaj historiaj kvartaloj de Kievo, kiel ekzemple la [[Deklivo Sankta Andreo]], fariĝis popularaj vendejstratoj, kie oni povas trovi tradician ukrainan arton, religiajn objektojn, librojn, ludilojn (plej ofte [[Ŝako|ŝakludojn]]) kaj ankaŭ juvelojn vendeblajn<ref>[http://www.kiev.info/shopping/andrey_sp.htm Kiev.info] ([https://web.archive.org/web/20090627025919/http://www.kiev.info/shopping/andrey_sp.htm arkivo])</ref>. === Religiaj konstruaĵoj === La plej famaj historiaj arkitekturaj kompleksoj de Kievo estas la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]] kaj la [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]], kiuj estas agnoskitaj de [[Unesko|UNESKO]] kiel [[Monda heredaĵo de Unesko|Monda Heredaĵo]]. La [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]], komencita en 1017 kaj kompletigita en 1037, estis desegnita por kongrui kun kaj reprodukti la splendoron de bizancaj preĝejoj. Kvankam dediĉita al "sankta saĝo", kiel la granda katedralo de Konstantinopolo, ĝi havas tre malsaman formon. Anstataŭ ununura duongloba kupolo leviĝanta super la korpo de la konstruaĵo, Sankta Sofia havas dek tri bulbajn kupolojn. La centra kupolo estas ora kaj iomete pli granda ol la aliaj, kiuj estas verdaj, kaj ĉiuj estas kronitaj per oraj lanternoj. La [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]] estas vasta komplekso de kavernoj kaj konstruaĵoj, el kiuj la plej malnovaj datiĝas de la 11-a jarcento. Ĝi inkluzivas la religiajn konstruaĵojn kaj komplekson de keloj, kie loĝis la fondinto de la monaĥejo kaj pluraj monaĥoj estas entombigitaj. Ĝi estis la sidejo de la [[Ukraina Ortodoksa Eklezio (Moskva Patriarkeco)|Ukraina Ortodoksa Eklezio]], aligita kun la Moskva Patriarkeco, ĝis ĝia malfondo en 2023. La [[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj]], origine konstruita en la 11-a jarcento, estis detruita dum la soveta epoko en la 1930-aj jaroj, kune kun pluraj aliaj religiaj konstruaĵoj en Kievo. Ĝi estis rekonstruita idente post la sendependeco de Ukrainio kaj inaŭgurita en majo 1999. Ĝi ankaŭ gastigas la Muron memore al tiuj, kiuj mortis por Ukrainio. Aliaj rimarkindaj religiaj arkitekturaj famaĵoj ankaŭ inkluzivas plurajn orientajn ortodoksajn preĝejojn kiel la [[Preĝejo Sankta Andreo (Kievo)|Preĝejo Sankta Andreo]] kaj [[Katedralo de Sankta Volodimir (Kievo)|Katedralo de Sankta Volodimir]]. === Malnovaj konstruaĵoj === En la urbo lokiĝas pluraj malnovaj nereligiaj konstruaĵoj. Inter ili rimarkindaj estas la [[Marijinskij palaco|Marijinskij Palacon]] (desegnitan kaj konstruitan de 1745 ĝis 1752, poste rekonstruitan en 1870), la [[Palaco Klov]], konstruita inter 1752 kaj 1756, la [[Ora Pordego]], unue konstruita dum la regno de [[Jaroslavo la Saĝa]] kaj rekonstruita en 1982. La [[Ora Pordego (Kievo)|Ora Pordego]] estas historia enirejo en la muroj de la antikva urbo. La nomo ''Zoloti Vorota'' (Ora Pordego) ankaŭ estas uzata por proksimaj teatrejo kaj stacio de la [[Metroo de Kievo|Kieva Metroo]]. === Modernaj konstruaĵoj === Unu el la modernaj famaĵoj de Kijivo estas la tre videbla giganta statuo de [[Patrino Ukrainio]], kiu staras ĉe la [[Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio en la Dua Mondmilito]] sur la dekstra bordo de la Dnepro. Aliaj rimarkindaj lokoj estas la cilindra hotelo Salut, kontraŭ la Glora Placo, kaj la [[Monumento al Eterna Gloro (Kievo)|Monumento al Eterna Gloro]] ĉe la Tombo de Nekonata Soldato, monumento pri la Dua Mondmilito kaj la [[Domo kun ĥimeroj]]. Inter la plej konataj monumentoj de Kijivo estas la statuo de [[Bohdan Ĥmelnickij]] rajdanta sian ĉevalon fare de [[Mikaelo Mikeŝin]] apud la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]], la honorata [[Vladimir la Granda|Vladimiro la Granda]] (Sankta Vladimiro), la [[Kristanigo de Rusio|baptanto de Rus']], kontemplante la riveron super Podil el la [[Monteto Sankta Volodimir (Kievo)|Monteto Sankta Volodimir]], la monumento al Kij, Ŝĉek kaj Ĥoriv kaj Libid, la legendaj fondintoj de la urbo ĉe la Dnepra riverdigo. Sur la Placo de Sendependeco en la urbocentro, du monumentoj levas du urbajn protektantojn: la historian protektanton de Kijivo, [[Ĉefanĝelo Miĥaelo|Ĉefanĝelon Miĥaelo]], sur rekonstruo de unu el la pordegoj de la malnova urbo, kaj modernan inventon, la diinon-protektanton [[Berehinia]] sur alta kolono. <gallery mode="packed"> Golden Gate Kiev 2018 G1.jpg|[[Ora Pordego (Kievo)|Ora Pordego]] Київ, Собор Успенський, Лаврська вул. 9.jpg|Katedralo de Ĉieliro St. Sophia's.jpg|[[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]] St. Volodymyr's Cathedral in Kiev.jpg|[[Katedralo de Sankta Volodimir (Kievo)|Katedralo de Sankta Volodimir]] 80-391-9007 Kyiv St.Michael's Golden-Domed Monastery RB 18.jpg|[[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj]] Pokrova Nunnery Kyiv.JPG|Katedralo de Sankta Nikolao (ortodoksa) St. Nicholas Roman Catholic Cathedral, Kyiv 8.jpg|Katedralo de Sankta Nikolao (katolika) Андріївський узвіз.Андріївська церква. Київ.jpg|[[Deklivo Sankta Andreo]] Монумент та прапор.jpg|Statuo [[Patrino Ukrainio]] </gallery> == Administrado == Kievo estas, kune kun [[Sebastopolo]] en [[Krimeo]], unu el du urboj kun speciala statuso en Ukrainio. Kiel tia, ĝi estas kaj la administra centro de la ĉirkaŭa [[Kieva provinco]], kiu ampleksas 1,7 milionojn da loĝantoj sur areo de 28 131 km², kaj unu el 27 administraj regionoj, kune kun la [[oblast]]oj. Ĉi tiu statuso, difinita de la [[Konstitucio de Ukrainio|ukrainia konstitucio]], metas la lokan administradon sub la rektan superrigardon de la ŝtato. Ĉi tiu speciala statuso, kaj pli ĝenerale la administraj dividoj de Ukrainio, estas heredaĵo de la [[Sovetunio|soveta]] epoko. Kievo estas la ĉefurbo de Ukrainio ekde 1934 kaj tial enhavas la ĉefajn organojn de la [[Kabineto de Ministroj de Ukrainio|registaro]]: la prezidentan rezidejon ([[Marijinskij palaco]]), la parlamenton ([[Verĥovna Rada]]), ministeriojn kaj naciajn oficejojn. <gallery mode="packed"> Кабінет Міністрів України 02.jpg|[[Registara Konstruaĵo]] Pres-adm-ukraine-2008.jpg|Konstruaĵo de la Prezidenta administrado Ministry of Foreign Affairs of Ukraine.JPG|[[Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Ukrainio]], el la [[Placo Sankta Mikaelo (Kievo)|Placo Sankta Mikaelo]] Klov Palace. Listed ID 80-382-0462. - 8 Pylypa Orlyka Street, Pechersk Raion, Kiev. - Pechersk 28 09 13 396.jpg|Supera kortumo de Ukrainio en la [[Palaco Klov]] </gallery> == Ekonomio == === Superreganta terciarsektoro === La [[industria sektoro]], kiu estis grava dunganto dum la soveta epoko, estis plejparte anstataŭigita de la [[terciarsektoro]] ([[Banko|bankado]], [[asekuro]], [[distribuado]], [[eldonado]]) en la lastaj jardekoj. Krome, kiel ĉefurbo de Ukrainio, Kievo estas la sidejo de multaj registaraj departementoj (ministerioj) kaj la ĉefaj politikaj institucioj de la lando. === Industrio === La [[industria sektoro]] inkluzivas la produktadon de maŝiniloj kaj precizaj instrumentoj, ekipaĵon por la [[ĥemia industrio]] (transportiloj, ktp.) kaj elektrajn ekipaĵojn. La ĥemia industrio ludas gravan rolon: produktado de [[vitrofibro]], [[sterko]]j kaj [[viskozo]]. La urbo ankaŭ gastigas [[segejo]]jn, [[briko|brikfabrikejo]]jn, la [[Forĝejo Ribalski|Forĝejon Ribalski]] kaj [[betono|betonfabriko]]jn. La [[nutraĵa industrio]] kaj konsumvara produktado ankaŭ ĉeestas. La konstrusektoro ludas gravan rolon, pelita de tre dinamika dommerkato. Industriaj establaĵoj situas tra la tuta urbo, kun pli altaj koncentriĝoj okcidente de la urbocentro kaj sur la maldekstra bordo de la Dnepro. === Turismo === Antaŭ la [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|milito kun Rusio]], la monumentoj, konstruaĵoj, muzeoj kaj la rivero [[Dnepro]] de Kijivo igis ĝin grava eŭropa turisma celloko. Bone servata per aviadilo, la urbo ĝuis pozitivan bildon kaj moderan vivkoston. En 2018, 1,93 milionoj da fremduloj vizitis la urbon, el kiuj 35% el la cetero de [[Eŭropo]] ([[Germanio]], [[Unuiĝinta Reĝlando]], [[Pollando]], [[Francio]], ktp.), 29% el la iamaj respublikoj de Sovetunio ([[Rusio]], [[Belorusio]], [[Azerbajĝano]], ktp.), 14% el [[Azio|aziaj landoj]], 14% el [[Afriko]], kaj 8% el [[Ameriko]]<ref>« [https://ukraine-kiev-tour.com/2019/kiev-inbound-tourism-statistics.html Kiev Inbound Tourism Statistics 2016, 2017, 2018 by Countries] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fukraine-kiev-tour.com%2F2019%2Fkiev-inbound-tourism-statistics.html arkivo]) »</ref>. Ekde la komenco de la milito, la turismo kolapsis tra la tuta lando. Krom la novaj frontaj zonoj, Rusio ade aeratakas multe da urboj kaj postlasis minkampojn en la iamaj okupitaj regionoj. Plue pro sekurecaj kialoj, la aerspaco estas fermita por ĉiuj civilaj aviadiloj: eniri Ukrainion eblas nur trajne aŭ aŭte. Malgraŭ tio, Kijivo estas la loko kie la turisma sektoro malpli suferis, pro pluraj kialoj: daŭriĝo de enlanda turismo, ĉeesto de multaj fremdaj ĵurnalistoj kaj homsavistoj kaj protekto de la urbo fare de kontraŭmisilaj kaj kontaŭspavaj armiloj<ref>[https://www.geo.fr/voyage/peut-on-encore-voyager-en-ukraine-pendant-la-guerre-a-kiev-des-journalistes-locaux-continuent-de-defendre-le-patrimoine-de-leur-capitale-220420 Peut-on encore voyager en Ukraine pendant la guerre ?], GEO, 29-a de majo 2024</ref><ref>[https://www.challenges.fr/economie/pour-kiev-le-tourisme-sera-crucial-pour-relancer-le-pays-apres-la-guerre_842385 Pour Kiev, le tourisme sera "crucial" pour relancer le pays après la guerre] Challenges, 17-a de juanuaro 2023</ref>. == Infrastrukturoj == === Energio === La energio uzata de la kompanioj estas provizita per [[tergaso]] alvenanta per dukto el produktadejoj situantaj precipe ĉe [[Daŝava]] en okcidenta Ukrainio kaj per elektro produktita de la Kieva energia Akvobaraĵo (388 MW) konstruita ĉe [[Viŝhorod]] tuj kontraŭflue ĉe la Dnepro (inaŭgurita en 1964) sed ĉefe de la 1.800 MW termika elektrocentralo ([[karbo]]/[[tergaso]]) situanta laŭlonge de la Dnepro ĉe [[Tripilja]] (ĉirkaŭ 30 kilometrojn sude de Kievo) kaj la Kieva elektrocentralo N°2 de 1930; ankaŭ estas kogeneradaj centraloj (varmo/elektro): Kieva TEC 5, TEC 6 kaj Darnitsja<ref>« [https://www.britannica.com/place/Kyiv/History Kyiv] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.britannica.com%2Fplace%2FKyiv%2FHistory arkivo]) », ĉe [[Encyclopædia Britannica]]</ref>. === Transportado === ==== Urba transporto ==== <gallery mode="packed"> Kyiv Express Tram 763 2019 G2.jpg|[[Tramtransporto en Kievo|Tramoj en Kievo]] Ua-metro-ky1-ch1-20050625c.jpg|[[Metroo de Kievo|Metroo en Kievo]] Kyiv Transit Map beta.png|Mapo de transportlinioj en Kievo </gallery> En Kijivo oni uzas krom [[Metroo de Kievo|metroo]] ankaŭ [[aŭtobuso]]jn, [[Tramtransporto en Kievo|tramojn]] kaj [[Trolebusa transporto en Kievo|trolebusojn]]. Oftaj estas ankaŭ [[marŝrutko]]j. La urbo posedas tri metroajn liniojn, karakterizitajn de la koloroj ruĝa, verda kaj blua. Kvara linio estas konstruata kaj kvina estas jam planita. La metrosistemo entute longas 54,8 kilometrojn, kaj ĝiaj stacioj estas rimarkinde profundaj. Krome funkcias la [[Funikularo de Kievo]] kaj [[Urba elektrotrajno de Kievo]] kiu ĉirkaŭas la tutan urbon. La stacidomoj de la [[Urba elektrotrajno de Kievo]] estas: {{div col|cols=3}} * {{stacidomo|Borŝĉahivka}} * {{stacidomo|Darnicja}} * {{stacidomo|DVRZ}} * {{stacidomo|Farmacevtiĉna}} * {{stacidomo|Imeni Heorhija Kirpi}} * {{stacidomo|Jablunka}} * {{stacidomo|Karavajevi Daĉi}} * {{stacidomo|Kijiv-Demijivskij}} * {{stacidomo|Kijiv-Dniprovskij}} * {{stacidomo|Kijiv-Liski}} * {{stacidomo|Kijiv-Pasaĵirskij}} * {{stacidomo|Kijiv-Tovarnij}} * {{stacidomo|Kijiv-Volinskij}} * {{stacidomo|Kijivska Rusanivka}} * {{stacidomo|Lisnictvo}} * {{stacidomo|Livij Bereh}} * {{stacidomo|Livobereĵna}} * {{stacidomo|Novobiliĉi}} * {{stacidomo|Obolon}} * {{stacidomo|Poĉajna}} * {{stacidomo|Protasiv Jar}} * {{stacidomo|Rubeĵivskij}} * {{stacidomo|Sirec}} * {{stacidomo|Svjatoŝin}} * {{stacidomo|Trojeŝĉina}} * {{stacidomo|Trojeŝĉina-2}} * {{stacidomo|Vidubiĉi}} * {{stacidomo|Vidubiĉi-Tripilski}} * {{stacidomo|Viŝenka}} * {{stacidomo|Viŝhorodska}} * {{stacidomo|Vokzalna}} * {{stacidomo|Zenit}} {{div col end}} ==== Eksterurba trajna transportado ==== Ĉefa stacidomo {{stacidomo|Kijiv-Pasaĵirskij}} ({{lang|uk|Київ-Пасажирський}}) estas la plej grava stacidomo en Kijivo. Ĝi estis konstruata inter 1927 kaj 1932 kaj lokiĝas ĉe la dekstra flanko de la Dnepro. De ĝi veturis trajnoj interalie al [[Moskvo]] kaj [[Krimeo]], plu veturas al [[Varsovio]], [[Minsko]], [[Rigo]], [[Bratislavo]], [[Bukareŝto]] ktp. === Flughavenoj === Kievon servas tri flughavenoj: * La [[Internacia Flughaveno Borispilo]] ({{lang-uk|Міжнародний аеропорт "Бориспіль"}}), malfermita en 1960, estas la plej granda flughaveno de Ukrainio kaj la ĉefa internacia flughaveno de Kievo, situiĝanta proksimume 30 km sudoriente de la urbo. En 2019, ĝi akceptis 15.3 milionojn da pasaĝeroj. Ĝi estas konektita al la urbo per la Kieva-Borispila Ekspreso. * La [[Internacia flughaveno Kijiv-Ĵuljani]] ({{Lang-uk|Міжнародний аеропорт «Київ» імені Ігоря Сікорського}}) estas la dua kaj plej malnova internacia flughaveno de Kievo. Situiĝanta proksimume 7 kilometrojn sudokcidente de la urbo, ĝin ĉirkaŭas aŭtovojoj, fervojoj kaj loĝkvartaloj, limigante la grandecon de permesitaj aviadiloj al modeloj kiel la [[Boeing 737]] kaj la [[Airbus A320]]. En 2019, ĝi akceptis 2.6 milionojn da pasaĝeroj. * La [[Flughaveno de Hostomel]] ({{lang-uk|Аеропорт « Гостомель »}}) , situiĝanta en la nordokcidentaj antaŭurboj de Kievo, estas uzata por kargotransportado. Ĝi havas 3.5-kilometran betonan startlenon. La giganta kargoaviadilo [[Antonov An-225]], kiu havas unikan utilan ŝarĝkapaciton de 253 tunoj, estis bazita ĉe ĉi tiu flughaveno; ĝin detruis la [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|kieva batalo de la rusia invado en 2022]]. === Ŝoseoj === Kievon servas multaj gravaj vojoj dependaj de la ĉefaj urboj de Ukrainio. Ĉi tiuj vojoj ofte estas en mezbona stato. En 2013, la stato de 97% de la ukrainaj vojoj estis konsiderata malbona. Laŭ la indekso de tutmonda konkurenceco de la [[Monda Ekonomia Forumo]] por 2017-2018, Ukrainio rangiĝas 130-e el 137 laŭ la kvalito de sia vojreto, post Rusio kaj multaj afrikaj kaj aziaj landoj. Tamen, en 2020 kaj 2021, multaj konstrulaboroj estis entreprenitaj por plibonigi la situacion. La aŭtovojo M-05, kiu ligas Kievon kun [[Odeso]], kaj la aŭtovojo M-06, kiu ligas la ĉefurbon kun [[Ĉop]] (642 kilometrojn okcidenten, proksime al la limo kun [[Hungario]] kaj [[Slovakio]]), estas freŝe renovigitaj. Ne ekzistas aŭtovojo, kiu faras kompletan rondiron cirkaŭ la aglomeraĵo. Estas du periferiaj vojoj (interna kaj eksteranĵ) interrompitaj de multaj vojkruciĝoj. La ekstera ekzistas nur okcidente de la rivero Dnepro kaj ne disponas ponton por transiri ĝin. === Pontoj sur la Dnepro === La rivero [[Dnepro]], pro sia larĝeco, konsistigas gravan obstaklon por la voja trafiko en Kievo, kies distriktoj estas dividitaj inter la du bordoj. La unua vojponto, la 776-metrojn longa [[Ponto Nikolao (Kievo)|ĉenponto Nikolao]], estis konstruita en 1848 kaj detruita en 1941 fare de la [[Batalo de Kievo (1941)|retiriĝantaj sovetaj trupoj]]. La unua fervoja ponto estis konstruita en 1870. En 2021, estas naŭ pontoj komunikigantaj la du bordojn de la Dnepro: du vojpontoj - la [[Ponto Pivniĉnij|ponto Pivniĉnij]] (norde) kaj la [[Ponto Paton|ponto Paton]] -, du fervojaj pontoj, tri miksuzaj pontoj (vojo/relo) - la [[Metroo-ponto en Kievo|metroo-ponto]], la [[Ponto Pivdenjij|ponto Pivdenjij]] (sude) kaj la nova ponto Darnickij - kaj unu piedira ponto. Deka ponto, la [[Ponto Podilskij|ponto Podilskij]] por miksuzo, estas konstruata en 2022. <gallery mode="packed"> Північний міст 01.jpg|[[Ponto Pivniĉnij]] Південний міст у Києві, з Лівого берега.JPG|[[Ponto Pivdenjij]] Арково-підвісний міст через Дніпро.jpg|[[Ponto Podilskij]] </gallery> === Akvo kaj sanitaraĵoj === La nacia registaro delegis respondecon pri akvo- kaj sanitaraĵaj servoj al lokaj aŭtoritatoj<ref>The World Bank. [https://sos.danubis.org/eng/country-notes/ukraine/ "SOS DANUBIS.org – Ukraine"] ([https://web.archive.org/web/20230220051258/https://sos.danubis.org/eng/country-notes/ukraine/ arkivo]). International Association of Water Supply Companies in the Danube River Catchment Area.</ref>. [[Kijivvodokanal]] estas privata akcia kompanio, kiu provizas tiajn servojn al Kievo. La longo de akvoprovizaj retoj estas 4231 km, el kiuj 1798 km estas kadukaj. La longo de kloakaĵaj retoj estas 2662 km, el kiuj 830 km estas kadukaj. === Malsanulejoj === La ĉefaj malsanulejoj de la urbo estas la [[Klinika Hospitalo de Sankta Mikaelo (Kievo)|Klinika Hospitalo de Sankta Mikaelo]], la porinfana malsanulejo [[Oĥmatdit]], la [[Kieva Urba Psikiatria Hospitalo]], la [[Lutera Komunuma Hospitalo (Kievo)|Lutera Komunuma Hospitalo]], la [[Nacia Armea Medicina Klinika Centro (Kievo)|Nacia Armea Medicina Klinika Centro]]. === Edukado === Kijivo gastigas multajn universitatojn, la plej gravaj estas la [[Nacia Universitato Taras Ŝevĉenko]] de Kijivo, la Nacia Teknika Universitato "[[Kijiva Politeknika Instituto]]", la [[Kieva Mohila Akademio]] kaj la [[Nacia Universitato pri Komerco kaj Ekonomiko de Kievo]]. El ĉi tiuj, la Akademio Mohila estas la plej malnova, fondita kiel [[Teologio|teologia]] lernejo en 1632, sed la Universitato Ŝevĉenko, fondita en 1834, estas la plej malnova en kontinua funkciado. La tuta nombro de institucioj de pli alta edukado en Kijivo proksimiĝas al 200<ref>[http://www.osvita.org.ua/highedu/?cmd=search&HS%5breg%5d=2&HS%5bp_i%5d=5&HS%5bbutton%5d=go Osvita.org URL accessed on 20 June 2006] ([https://web.archive.org/web/20090130085833/http://www.osvita.org.ua/highedu/?cmd=search&HS%5breg%5d=2&HS%5bp_i%5d=5&HS%5bbutton%5d=go arkivo])</ref>, ebligante al studentoj sekvi preskaŭ ĉiujn ajnan studfakon. Dum edukado tradicie restas plejparte ŝtata kompentento, ekzistas pluraj akredititaj privataj institucioj en la urbo. === Scienca Esplorado === Scienca esplorado estas plenumita en multaj altlernejoj kaj, plie, en multaj [[Esplora instituto|esplorinstituto]]j aligitaj kun la [[Ukraina Nacia Akademio de Sciencoj]]. Kijivo estas hejmo de la [[Ministerio pri edukado kaj scienco de Ukrainio|ukrainia ministerio pri edukado kaj scienco]] kaj estas konata ankaŭ pro siaj kontribuoj al medicina kaj komputika esplorado. En 2016, UNIT Factory (Ukraina Nacia Informteknologia Fabriko) malfermiĝis. Ĝi provizas tute novan formaton de informteknologia-edukado. La edukado estas tute senpaga por ĉiuj praktikantoj kondiĉe de plenumo de la kondiĉoj de la programo. Ene de ĉi tiu projekto estas la Centro por Evoluigo de Teknologiaj Kompanioj (TCDC), la malfermita interentreprena IT-universitato BIONIC University, same kiel du altteknologiaj laboratorioj - VR Lab (Crytek) kaj Smart City Lab<ref>[https://kfund.ua/en/unit-factory-a-key-element-of-the-future-innovation-park-opened-in-kyiv/ "UNIT Factory, a key element of the future innovation park, opened in Kyiv"] ([https://web.archive.org/web/20190803065209/http://kfund.ua/en/unit-factory-a-key-element-of-the-future-innovation-park-opened-in-kyiv/ arkivo]). kfund.ua. 16-a de novembro 2016.</ref>. == Kulturo == Kijivo estas la sidejo de la [[Ukraina Instituto]], kiu estas estas ukraina ŝtata agentejo respondeca pri la antaŭenigo de la [[ukraina lingvo]] kaj kulturo tutmonde per [[kultura diplomatio]]<ref>[https://ui.org.ua/mission/en Oficiala retajo] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fui.org.ua%2Fmission%2Fen arkivo])</ref>. Ĝi havas du oficialajn reprezentejojn eksterlande: en [[Germanio]], malfermiĝanta en marto 2023<ref>[https://www.tagesspiegel.de/kultur/ukrainische-kultur-neues-institut-in-berlin-eroffnet-9585482.html Ukrainische Kultur: Neues Institut in Berlin eröffnet », Der Tagesspiegel Online‎] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.tagesspiegel.de%2Fkultur%2Fukrainische-kultur-neues-institut-in-berlin-eroffnet-9585482.html arkivo]), 30-a de marto 2023</ref>, kaj en [[Francio]], malfermiĝanta en novembro 2023<ref>[https://fr.ui.org.ua/inauguration-de-linstitut-ukrainien-en-france/ INAUGURATION DE L'INSTITUT UKRAINIEN EN FRANCE] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Ffr.ui.org.ua%2Finauguration-de-linstitut-ukrainien-en-france%2F%23%3A~%3Atext%3DL%27Institut%2520ukrainien%2520en%2520France%2520devient%2520ainsi%2520la%2520deuxi%25C3%25A8me%2520repr%25C3%25A9sentatio arkivo]) 9-a de novembro 2023</ref>. === Muzeoj === Kievo enhavas 40 malsamajn muzeojn. En 2009 ili registris entute 4.3 milionojn da vizitoj<ref>"[http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=534 Kulturo kaj artoj ]" ([https://web.archive.org/web/20201201085912/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=534 arkivo]). Kyiv Statistics Office</ref>. La [[Nacia Arta Muzeo de Ukrainio]] estas muzeo dediĉita al ukraina arto kiu ekspozicias en dudek unu ĉambroj kolektojn de pentraĵoj kaj aliaj artaĵoj kovrantaj ĉiujn epokojn. La [[Ukraina Nacia Muzeo de Ĉernobilo]] funkcias kiel kaj monumento, kaj historia centro dediĉita al la okazaĵoj ĉirkaŭ la [[katastrofo de Ĉernobilo]] de 1986 kaj ties efiko sur la ukraina popolo, la medio kaj postaj sintenoj rilate al la sekureco de nuklea energio ĝenerale. La [[Muzeo Ĥanenko]] gastigas la plej grandan kolekton de Ukrainio de eŭropa, azia kaj antikva arto. La kolektoj de la Muzeo Ĥanenko inkluzivas verkojn de eŭropaj majstroj kiel [[Petro Paŭlo Rubens]], [[Gentile Bellini]], [[Juan de Zurbarán]], [[Jacques-Louis David]] kaj [[François Boucher]]. La muzeo fanfaronas pri kolektoj de eŭropaj skulptaĵoj kaj dekoraciaj artaĵoj, belaj kaj maloftaj pecoj de [[Irano|irana]], [[Tibeto|tibeta]], [[Ĉinio|ĉina]] kaj [[Japanio|japana]] dekoracia arto, same kiel malgrandaj sed interesaj kolektoj de [[Grekio|greka]], [[Romia Imperio|romia]] kaj [[Egiptio|egipta]] arto. En Kievo lokiĝas la [[Nacia Muzeo de la Holodomora-Genocido]] dediĉita al la viktimoj de la [[Holodomoro]], malsatego kiu trafis Ukrainion en 1932-1933, kiel parto de la [[Sovetiaj malsategoj de 1931-1933|malsategoj kiuj trafis Sovetunion]]. La muzeo malfermiĝis je la 75-a datreveno de la Holodomoro en 2008 kaj ricevis la statuson de nacia muzeo en 2010. La [[Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio en la Dua Mondmilito]] estas memorkomplekso, kiu memorigas la [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orientan Fronton de la Dua Mondmilito]], situanta en la montetoj dekstre de la Dnepro en Peĉersk. La [[Kieva Fortikaĵo]] estas fortikaĵoj el la 19-a jarcento, kiuj iam apartenis al okcidentaj rusaj fortikaĵoj. Ĉi tiuj strukturoj (poste unuigita komplekso) estis konstruitaj en Peĉersk kaj apudaj kvartaloj fare de la rusia armeo. Kelkaj el la konstruaĵoj estas restaŭritaj kaj transformitaj en muzeon, dum aliaj estas uzataj en diversaj militaj kaj komercaj instalaĵoj. === Teatrejoj kaj koncertejoj === La ĉefaj teatrejoj kaj koncertejoj de Kievo estas la [[Nacia Operejo de Ukrainio]], la [[Nacia Teatrejo Ivan Franko]], la [[Teatrejo Lesja Ukrainka]], la [[Akademia Kijiva Pupteatrejo]], la [[Oktobra Palaco]] kaj la [[Nacia Filharmonio de Ukrainio]], kiu gastigas la [[Simfonia orkestro|simfonian orkestron]] de la lando. Kievo ankaŭ estas hejmo de la [[Nacia Filmcentro Oleksandr Dovĵenko|Dovĵenko-Studio]], kiu estis unu el la plej gravaj filmproduktadcentroj en [[Sovetunio]] dum la soveta epoko. === Kulturaj eventoj === En majo, vizitantoj al Kijivo povas sperti la Printempan Feston. Dum semajnfinoj, la stratoj de la urbocentro (kiel ekzemple la ĉefa stratego, [[Ĥreŝĉatik]]) estas fermitaj al trafiko. De 1995 ĝis 2005, la Stoĵara Filmfestivalo okazis en aŭgusto. Ekde 1990, Kijivo gastigas la [[Kieva Muzika Festo|Kievan Muzikan Feston]], ĉiujaran ukrainan muzikan festivalon, kiu celas prezenti modernajn ukrainajn komponistojn, kvankam la evento estas internacia. === Distraĵoj === La centro de Kijivo fariĝas granda subĉiela festa loko nokte dum la someraj monatoj, kun miloj da homoj amuziĝantaj en proksimaj restoracioj, kluboj kaj subĉielaj kafejoj. La centraj stratoj estas fermitaj por aŭtotrafiko dum semajnfinoj kaj ferioj. La [[Deklivo Sankta Andreo]] estas unu el la plej konataj historiaj stratoj kaj grava turisma allogaĵo en Kijivo. Inter la multaj insuloj, Venetsiiskji estas la plej homecigita. Ĝi estas atingebla per metroo aŭ aŭto, kaj inkluzivas amuzparkon, naĝplaĝojn, boatluojn kaj noktoklubojn. Aliaj gravaj insuloj inkluzivas Trukhaniv, Muromets kaj Dolobetskji. La Venkoparko proksime al la metrostacio Darnitsia estas populara celloko por beboĉaretoj, kuristoj kaj biciklantoj. Boatado, fiŝkaptado kaj akvosportoj estas popularaj ŝatokupoj en Kijivo. La lagoj kaj riveroj de la regiono frostiĝas vintre kaj glacifiŝkaptistoj oftas, same kiel infanoj kun siaj sketiloj. Tamen, la pinto de somero altiras pli grandan amason da homoj al la bordoj por naĝi aŭ sunbani, kun tagaj maksimumaj temperaturoj foje atingantaj 30 ĝis 34 °C. === Kuirarto === Unu el la kuirartaj specialaĵoj de Kijivo estas la Kijiva Kuko ({{lang-uk|Київський торт}}), farita el [[avelo|aveloj]] kaj [[meringo]]. Alia (kvankam ties reala deveno estas pridiskutata) estas la Kijivstila Kokaĵo ({{lang-uk|Котлета по-київськи}}), kokaĵa brusto premita kaj rulita ĉirkaŭ [[Ajlo|ajla]] kaj herba butero, poste panumita kaj fritita. <gallery mode="packed"> Kiev cake slice.JPG|Kijiva kuko Chicken Kiev - Ukrainian East Village restaurant.jpg|Kijivstila kokaĵo </gallery> === Aliaj vidindaĵoj === * [[Babij Jar]] * [[Placo de Sendependeco (Kievo)|Placo de Sendependeco]] * [[Eŭropa Placo (Kievo)|Eŭropa Placo]] * [[Placo Sankta Mikaelo (Kievo)|Placo Sankta Mikaelo]] * [[Podil-sinagogo]] * [[Nacia Muzeo Taras Ŝevĉenko]] * [[Nacia Operejo de Ukrainio]] * [[Kieva Fortikaĵo]] === Servoj === * [[Kijiva Politeknika Instituto]] * [[Ukraina Nacia Akademio de Sciencoj]] * [[Vernadskij Nacia Biblioteko de Ukrainio]] === Sporto === La ĉefaj futbalaj teamoj estas [[Dinamo Kiev]], kiu ludas en la [[stadiono]] ''Dinamo Lobanovskij'', kaj [[Arsenal Kiev]], origine konata kiel ''CSKA Kiev'', kiu ludas en la stadiono Olimpijskij. Tiu ĉi lasta stadiono gastigis la finan matĉon kadre de la [[Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012]], kiun kunorganizis [[Ukrainio]] kaj [[Pollando]]: la hispana teamo venkis tiun matĉon kontraŭ la itala. Alia tre populara sporto en Kievo estas [[skermo]]. === Urba himno === En 2014, la urba konsilantaro de Kijivo establis la urba himno. Ĝi fariĝis el kanto de 1962: '''"Як тебе не любити, Києве мій!"'''("Kiel mi povas ne ami vin, Kijivo mia!")<ref>[http://kyiv.pravda.com.ua/news/5464ecc6c3e17/ The Kyiv council approved the Kyiv city anthem (Київрада затвердила гімн Києва)] Ukrayinska Pravda. 13-a de Novembro 2014</ref>. === Urbaj simboloj === La [[Ordinara hipokastano]] estas unu el la simboloj de Kijivo. Ĝi estis ĉeestanta lan blazonon de la urbo uzata de 1969 ĝis 1995<ref>[https://www.pravda.com.ua/articles/2020/05/29/7253616/ Туйовий Хрещатик "Чому кияни сумують за каштанами та як вони стали символом столиці"] ([https://web.archive.org/web/20200605155457/https://www.pravda.com.ua/articles/2020/05/29/7253616/arkivo]), Ukrayinska Pravda, 29-a de majo 2019</ref>. La nuna blazono bildigas la [[Ĉefanĝelo Miĥaelo|Ĉefanĝelon Miĥaelon]]. == Ĝemelaj urboj == Kievo ĝemeliĝis kun la jenaj urboj: {{div col|cols=4}} * {{flago|Turkio}} [[Ankaro]] * {{flago|Kazaĥio}} [[Astano]] * {{flago|Turkmenio}} [[Aŝĥabado]] * {{flago|Grekio}} [[Ateno]] * {{flago|Azerbajĝano}} [[Bakuo]] * {{flago|Hispanio}} [[Barcelono]] * {{flago|Serbio}} [[Beogrado]] * {{flago|Germanio}} [[Berlino]] * {{flago|Svisio}} [[Berno]] * {{flago|Kirgizio}} [[Biŝkeko]] * {{flago|Brazilo}} [[Braziljo]] * {{flago|Slovakio}} [[Bratislavo]] * {{flago|Belgio}} [[Bruselo]] * {{flago|Hungario}} [[Budapeŝto]] * {{flago|Argentino}} [[Bonaero]] * {{flago|Usono}} [[Ĉikago]] * {{flago|Irlando}} [[Dublino]] * {{flago|Armenio}} [[Erevano]] * {{flago|Unuiĝinta Reĝlando}} [[Edinburgo]] * {{flago|Italio}} [[Florenco]] * {{flago|Indonezio}} [[Ĝakarto]] * {{flago|Svisio}} [[Ĝenevo]] * {{flago|Germanio}} [[Hamburgo]] * {{flago|Finnlando}} [[Helsinko]] * {{flago|Israelo}} [[Jerusalemo]] * {{flago|Ĉinio}} [[Kantono (Ĉinio)|Kantono]] * {{flago|Moldavio}} [[Kiŝinevo]] * {{flago|Japanio}} [[Kioto]] * {{flago|Danio}} [[Kopenhago]] * {{flago|Pollando}} [[Krakovo]] * {{flago|Kubo}} [[La Havano]] * {{flago|Germanio}} [[Leipzig]] * {{flago|Peruo}} [[Limao]] * {{flago|Portugalio}} [[Lisbono]] * {{flago|Hispanio}} [[Madrido]] * {{flago|Francio}} [[Marsejlo]] * {{flago|Meksikio}} [[Meksikurbo]] * {{flago|Germanio}} [[Munkeno]] * {{flago|Kirgizio}} [[Oŝo (urbo)|Oŝo]] * {{flago|Danio}} [[Odense]] * {{flago|Norvegio}} [[Oslo]] * {{flago|Ĉinio}} [[Pekino]] * {{flago|Montenegro}} [[Podgorico]] * {{flago|Pollando}} [[Poznano]] * {{flago|Sudafriko}} [[Pretorio]] * {{flago|Latvio}} [[Riga]] * {{flago|Brazilo}} [[Rio-de-Ĵanejro]] * {{flago|Italio}} [[Romo]] * {{flago|Ĉilio}} [[Santiago de Ĉilio]] * {{flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Sarajevo]] * {{flago|Sud-koreio}} [[Seulo]] * {{flago|Bulgario}} [[Sofia]] * {{flago|Svedio}} [[Stokholmo]] * {{flago|Ĉinio}} [[Suĝoŭo]] * {{flago|Uzbekio}} [[Taŝkento]] * {{flago|Tajvano}} [[Tajpeo]] * {{flago|Estonio}} [[Talino]] * {{flago|Finnlando}} [[Tampere]] * {{flago|Kartvelio}} [[Tbiliso]] * {{flago|Albanio}} [[Tirano]] * {{flago|Kanado}} [[Toronto]] * {{flago|Libio}} [[Tripolio]] * {{flago|Francio}} [[Tuluzo]] * {{flago|Pollando}} [[Varsovio]] * {{flago|Aŭstrio}} [[Vieno]] * {{flago|Litovio}} [[Vilnius]] * {{flago|Pollando}} [[Vroclavo]] * {{flago|Ĉinio}} [[Vuhano]] {{div col end}} La 11-an de februaro 2016, la Urba Konsilio de Kijivo deklaris malvalidaj la ĝemeligajn aranĝojn kun ses urboj kaj regionoj de la [[Rusia Federacio]]: [[Moskvo]], [[Volgogrado]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Ulan-Ude]], [[Respubliko Komi|Komiio]] kaj [[Maĥaĉkalao|Maĥaĉkala]]. La decidon subtenis 97 deputitoj. Ankaŭ ĝemeliĝo kun [[Minsk]] estis malvalidigita la 9-a de majo 2022. La urbo havas amikajn rilatojn interalie kun * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20px]] la urbodistrikto [[Reinickendorf]] de [[Berlino]] en [[Germanio]] Krome la urboparto Peĉersk aparte havas partnerajn rilatojn kun * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20px]] la urbodistrikto [[Charlottenburg-Wilmersdorf]] de Berlino == Esperanto == === Loka Esperantujo === En Kijivo estas pluraj Esperantaj kluboj: [[Ek! (esperanto-klubo)|Ek!]], [[Ora Pordego]] kaj la Klubo de Volodimir Soroka "Septima". En Kijivo loĝis, interalie, la esperantistoj [[Mikaelo Gabrielo]] kaj [[Vasilij Devjatnin]]. Ekde la [[14-a de julio|14-a]] ĝis la [[21-a de julio]] [[2011]] okazis en Kijivo la [[IJK 2011|67-a IJK]]. === Nomoj en Esperanto === Multaj (kaj ĉiuj ukrainaj) esperantistoj jam delonge uzas la formon ''Kijivo''<ref><span class="plainlinks">[http://www.vortaro.ukrainio.org.ua/Cxefpagxo/k/i Володимир Пацюрко: Великий есперантсько-український словник (ligilo ne plu valida)]</span></ref> pro la elparolo en la [[ukraina lingvo|ukraina]], Київ [ˈkɪjiu̯]. En 2018, la ukrainia ministerio pri eksteraj aferoj lanĉis kampanjon por peti alinomi la urbon en la angla en [[Eŭropa Unio]] de ''Kiev'' al ''Kyiv''. La kampanjo nomiĝis #CorrectUA kaj celis korekti la uzon de la oficiala ukrainia latinigosistemo por loknomoj,<ref>{{citaĵo el la reto|titolo=The Economist starts using Kyiv instead of Kiev |url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/2808601-the-economist-starts-using-kyiv-instead-of-kiev.html |retejo=Ukrinform |dato=2019-11-30}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto|titolo=CorrectUA|retejo=Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|url=https://mfa.gov.ua/en/page/open/id/5418|alirdato=2019-11-22|arkivurl=https://web.archive.org/web/20191124043651/https://mfa.gov.ua/en/page/open/id/5418|arkivdato=2019-11-24}}</ref> laŭleĝe oficiala de Oktobro de 1995, post la sendependiĝo de [[Sovetio]] en 1991.<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.uazone.net/Kiev_Kyiv.html|titolo=Resolution of the ukrainian commission for legal terminology No. 5|eldoninto=Ukrainian Commission for Legal Terminology|alirdato= 2011-03-15}}</ref> <gallery mode="packed"> KyivNotKiev.svg|Logotipo de la kampanjo #CorrectUA pri Kijivo Emblemo.jpg|Uzo de la formo ''Kijivo'' fare de [[TEJO]] kadre de la [[IJK 2011|kongreso de 2011]] IJKMalx-1200x661.jpg|Uzo de la formo ''Kijivo'' fare de [[TEJO]] kadre de la [[IJK 2021|kongreso de 2021]] </gallery> == Famuloj == * [[Nikolaj Berdjajev]], filozofo * [[Miĥail Bulgakov]], verkisto * [[Lev Ŝestov]], filozofo * [[Ilja Ehrenburg]], poeto, verkisto * [[Anna Fedorova]], pianistino * [[Vladimir Horowitz]], pianisto * [[Maria Kaniewska]], kinistino * [[Andrej Kurkov]], novelisto * [[Serge Lifar]], dancisto * [[Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ]], pentristo * [[Golda Meir]], israela politikistino * [[Irène Némirovsky]], verkistino * [[Alesja Popova]], baletisto * [[Igor Sikorski]], aviada inĝeniero == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Bank of the Dnieper River in the Obolon area. Kiev, Ukraine.jpg|[[Panoramo]] de Kijivo Dosiero:Saint Andrew's Church Kyiv 2020.jpg| [[Preĝejo Sankta Andreo (Kievo)|Sankta Andreo Preĝejo]] Kyiv Metro Bridge.JPG|[[Dnepro|Dnepraj]] bordoj Dosiero:Detail of the domes - St. Michaels Golden-Domed Monastery (8600670465).jpg|[[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj]] Dosiero:Київ Будинок житловий в якому мешкав Добровольський 2.jpg|[[Ĥreŝĉatik]], la ĉefa strato en Kijivo Києво-Печерська лавра 25.jpg|[[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]] kaj rivero [[Dnepro]] </gallery> == Referencoj == {{div col|cols=2}} {{referencoj}} {{div col end}} {{projektoj|ReVo=kiev.0o}} == Vidu ankaŭ == * [[Varsovio]], [[Bratislavo]], [[Budapeŝto]], [[Moskvo]], [[Minsko]] * [[Lvovo]], [[Ĥersono]], [[Ĥarkivo]], [[Odeso]], [[Dnipro (urbo)|Dnipro]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{uk}}) <br/> {{Leginda|jaro=2026 |monato=04 |tago=03}} {{Subdividoj de Ukrainio}} {{Urboj-Herooj}} {{Eŭropaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kievo| ]] [[Kategorio:Milionurboj]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo]] [[Kategorio:Urboj en Kieva provinco]] ip9l2wrnawfyt26tgb90gr07d6dtl1h 9416912 9416911 2026-06-29T12:19:12Z Kani 670 /* Muzeoj */ 9416912 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Kievo / Kijivo | alia_nomo = {{Lang-uk|Київ}} | alia_nomo1 = | devena_nomo = | kategorio = urbo kun aparta statuso <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = 17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74377-PANORAMA.jpg | dosiero2 = Маріїнський палац в Києві (cropped).jpg | dosiero3 = P1130119-1.JPG | piedlinio = De supre malsupren: [[Placo de Sendependeco (Kievo)|Placo de Sendependeco en Kievo]], [[Marijinskij palaco]], [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Moneĥejo de la Grotoj]] }} <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag_of_Kyiv_Kurovskyi.svg | blazono = COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Київ | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = {{Ukrainio}} | lando_flago = | ŝtato = | regiono_tipo = Provinco | regiono = {{Kieva provinco}} | distrikto = | municipo = | histregiono_faldo = 1 | histregiono = Kijiva Regno | histregiono1 = [[Granda Duklando de Litovio|Granda litova duklando]] | histregiono2 = Lublina Unio | histregiono3 = [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|USSR]] <!-- *** Familio *** --> | parto = | rivero = Dnipro | memorindaĵo_tipo = Memorindaĵoj | memorindaĵo_faldo = 1 | memorindaĵo = [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de Grotoj]] | memorindaĵo1 = [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]] | memorindaĵo2 = [[Preĝejo Sankta Andreo (Kievo)|Preĝejo Sankta Andreo]] | memorindaĵo3 = [[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj|Monaĥejo de la Orumitaj Kupoloj]] | memorindaĵo4 = Domo kun ĥimeroj | ŝoseo = [[Metroo de Kievo]] | ŝoseo_tipo = Metroo <!-- *** Situo *** --> | situo = Kijivo | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 179 | lat_d = 50 | lat_m = 27 | lat_s = 00 | lat_NS = N | long_d = 30 | long_m = 31 | long_s = 25 | long_EW = E | koordinatoj_tipo = | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} | areo_rondumo = 2 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|}} | loĝantaro_dato = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝantaro_denseco = {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} | loĝantaro_noto = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 882 | establita_tipo = Unua skribmencio | ĉefulo_tipo = Urbestro | ĉefulo = [[Vitalij Kliĉko]] <small>(ekde la 25-a de junio 2014)</small> | ĉefulo_partio = {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P102|parameter=link}} <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Orient-Eŭropa tempo|OET]] | utc_offset =+2 | horzono_DST = [[Orient-Eŭropa tempo|OEST]] | utc_offset_DST =+3 | poŝtkodo = 01000—06999 | areo_kodo = +380-44 | areo_kodo_tipo = | kodo = 8000000000 | kodo_tipo = KOATUU <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = | mapo_lokumilo = | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Ukrainio | mapo1_lokumilo = Ukrainio | mapo2 = | mapo2_priskribo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Kyiv | statistiko = | retpaĝo = [http://www.kmv.gov.ua www.kmv.gov.ua] | notoj={{mapligilo urbo|zomo=9}} }} '''Kievo'''<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=PIV: Kievo|url=http://vortaro.net/#kievo}}</ref><ref name="revo"/><ref>{{citaĵo el libro|titolo=Großes Wörterbuch Esperanto-Deutsch|aŭtoro=[[Erich-Dieter Krause]]|paĝo=355}}</ref> aŭ '''Kijivo'''<ref name="revo">[https://www.reta-vortaro.de/revo/art/kiev.html#kiev.0o Kiev/o, Kijiv/o // Reta Vortaro]</ref><ref>[[Volodimir Pacjurko]]. ''[https://sites.google.com/site/ukrainavortaro/Cxefpagxo/k/i Granda Esperanta-ukraina vortaro. Ĉirkaŭ 100 000 vortoj kaj vortkombinoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220714134612/https://sites.google.com/site/ukrainavortaro/Cxefpagxo/k/i |date=2022-07-14 }}'' — Lvivo, 2015</ref> ({{lingvo-uk|Ки́їв}}) estas la ĉefurbo kaj plej granda urbo de [[Ukrainio]]. Je la 1-a de januaro 2022, ĝia loĝantaro estis 2 952 301<ref>"[https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf Number of present population of Ukraine 1 January 2022]" ([https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf arkivo]) . UkrStat.gov.ua. 1-a de Januaro 2022.</ref>, igante Kievon la sepa plej popolriĉa urbo en Eŭropo. La urbo situas en la [[nordo]] de Ukrainio, sufiĉe proksime al la landlimo kun [[Belorusio]] (en la direkto al [[Homel]]). La urbon trairas la rivero [[Dnepro]]. Kievo estas grava industria, scienca, akademia kaj kultura centro de [[Orienta Eŭropo]]. Ĝi estas hejmo de multaj kompanioj, altlernejoj kaj esplorcentroj. La urbo nombras grandan nombron da historiaj monumentoj, precipe religiaj, el kiuj du estas listigitaj kiel [[Mondaj Heredaĵoj]]: la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo Sankta Sofia]] kaj la [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]]. La urbo havas evoluigitan publikan transportsistemon, inkluzive de [[Metroo de Kievo|metroo]] kaj navedotrajnoj. Kievo estas unu el la plej malnovaj urboj en [[Orienta Eŭropo]]. Ĝi falis de prospero al obskureco plurfoje dum sia historio. Ĝi verŝajne originas kiel [[Slavoj|slava]] komercejo fondita ĉirkaŭ la 6-a aŭ 7-a jarcento sur la komerca vojo inter [[Skandinavio]] kaj [[Konstantinopolo]]. Kievo fariĝis la ĉefurbo de la [[Kieva Regno]], la unua regno de la orientaj slavoj, kiu prosperis kaj kies influo etendiĝis ĝis la [[Balta Maro]]. Post pluraj raboj, la urbo estis tute detruita en 1240 de la mongolaj invadoj kaj perdis ĉian influon dum pluraj jarcentoj. Ĝi tiam fariĝis provinca ĉefurbo de malalta graveco, metita sub la kontrolon de siaj potencaj najbaroj: sinsekve [[Litovio]], [[Pollando]] kaj, fine, [[Rusio]]. Post la [[disfalo de Sovetunio]] kaj la deklaro de sendependeco de [[Ukrainio]] en 1991, Kievo fariĝis la ĉefurbo de la nova ŝtato. Ĝia loĝantaro rapide kreskis danke al la enfluo de ukrainoj, kiuj antaŭe loĝis en la diversaj respublikoj de [[Sovetunio]]. Sub la nova reĝimo, ĝi prosperis kaj restis la plej riĉa kaj plej popolriĉa urbo en la lando. == Geografio == [[Dosiero:Kyiv, Ukraine ESA22370890 (cropped).jpeg|eta|Foto de kievo de la [[Eŭropa Kosma Agentejo|eŭropa]] satelito Sentinel-2]] === Situo === Kijivo etendiĝas norde de [[Ukrainio]] ĉe ambaŭ flankoj de la rivero [[Dnepro]], kiu fluas suden tra la urbo, en la direkton de la [[Nigra Maro]]. La plej malnova urboparto situas en la dekstra flanko (okcidente de la rivero); dum la [[20-a jarcento]], la urbo plivastiĝis kaj oni ekloĝis ankaŭ la maldekstran flankon (oriente de la rivero). Parto el tiu lando estas protektita de [[digo]]j. La [[belorusio|belorusia]] landlimo estas 90 kilometrojn for norden, [[Ĥarkivo]], la dua urbo de la lando, 400 kilometrojn orienten; [[Odeso]], la ĉefa haveno de la lando, 450 kilometrojn suden. === Hidrografio kaj reliefoj === Kievo limas ambaŭ bordojn de la rivero Dnepro je ĉirkaŭ dudek kilometroj. La teritorio de la urbo kuŝas ĉe la kuniĝo de tri naturaj regionoj: la altebenaĵoj situantaj sur la dekstra bordo de la rivero, la malaltebenaĵoj okupantaj ĝian maldekstran bordon kaj [[Polesio]], vasta regiono etendiĝanta tra nordokcidenta Ukrainio karakterizita per arbarkovritaj stepaj pejzaĝoj. Kievo situas tuj laŭflue de la kunfluejo de la riveroj [[Dnepro]] kaj [[Desno]]. La urbo unue estis konstruita sur la altaĵoj de la dekstra (okcidenta) bordo, kiuj altiĝas ĝis 180 metroj kaj dominas la riveron, provizante naturan defendan lokon samtempe ebligante kontroladon de la rivera trafiko. Ĝuste sur ĉi tiu bordo, tranĉita de ravinoj, situas la [[Historia urboparto|malnova urbo]]. Norde de la centro, la urbo etendiĝis super areo situanta sub la reliefoj je rivernivelo (malsupra urbo). La urbo vastiĝis sur la maldekstra bordo en la [[20-a jarcento]], precipe ekde la 1960-aj jaroj. Malalta kaj sabla, ĝi devis esti protektita kontraŭ la riverinundoj per digoj. La larĝeco de la rivero estas signifa, atingante preskaŭ kilometron en iuj lokoj. Sed en la urbocentro, la rivero dividiĝas en ĉefan kanalon kaj plurajn duarangajn kanalojn, kiuj kreis multajn insulojn, insuletojn kaj duoninsulojn. Dum la soveta epoko, la rivero estis evoluigita por igi ĝin navigebla, kaj tuj norde de la urbo akvobaraĵo kreis la [[Kieva rezervujo|Kievan rezervujon]], artefaritan lagon de 922 km², 110 km longan kaj 12 km larĝan. La urbo gastigas plurajn havenajn infrastrukturojn. === Teritoria Organizo === [[Dosiero:Адміністративний поділ Києва.gif|eta|Mapo de Kievaj distriktoj.<br> Okcidenta riverbordo: <br> Flave (sude): [[Holosiivskij distrikto]]<br> Verde: [[Peĉerskij distrikto]]<br> Roze: [[Ŝevĉenkivskij distrikto]]<br> Ruĝe: [[Solomjanskij distrikto]] <br> Blue: [[Svjatoŝinskij distrikto]]<br> Oranĝe: [[Podilskij distrikto]]<br> Flave (norde): [[Obolonskij distrikto]]<br> Orienta riverbordo:<br> Oranĝe: [[Darnitskij distrikto]]<br> Blue: [[Dniprovskij distrikto]]<br> Ruĝe: [[Desnjanskij distrikto]]]] La urbo Kievo kovras areon de 827 km². Ĝi estas en la centro de [[metropola areo]] de 12 300 km² kaj [[urba areo]] de 28 900 km². La unua konata formala subdivido de Kievo datiĝas de 1810, kiam la urbo estis subdividita en 4 partojn: Peĉersk, Starokijv, kaj la unua kaj dua partoj de Podil. En 1833-1834, laŭ dekreto de [[Nikolao la 1-a (Rusio)|caro Nikolao la 1-a]], Kievo estis subdividita en 6 policajn distriktojn; poste ili estis pliigitaj al 10. En 1917, ekzistis 8 kvartalaj konsilioj, kiuj estis reorganizitaj de [[Bolŝeviko|bolŝevikoj]] en 6 teritoriojn. Dum la soveta epoko, dum la urbo kreskis, la nombro de distriktoj ankaŭ iom post iom pliiĝis. Ĉi tiuj pli novaj distriktoj de la urbo, kune kun kelkaj pli malnovaj areoj, estis nomitaj honore al eminentaj komunistoj kaj socialismaj-revoluciaj figuroj; tamen, pro la maniero, kiel multaj komunistaj partianoj fine, post certa tempodaŭro, malfavoriĝis kaj tial estis anstataŭigitaj per novaj, pli freŝaj personoj, ankaŭ la nomoj de la distriktoj de Kievo ŝanĝiĝis laŭe. La lasta distrikta reformo okazis en 2001, kiam la nombro de distriktoj malpliiĝis de 14 al 10. Sub [[Oleksandr Omelĉenko]] (urbestro de 1999 ĝis 2006), ekzistis pliaj planoj por la kunfandiĝo de kelkaj distriktoj kaj revizio de iliaj limoj, kaj la tuta nombro de distriktoj estis planita malpliiĝi de 10 al 7. Kun la elekto de la nova urbestro ([[Leonid Ĉernovetskij]]) en 2006, ĉi tiuj planoj estis arkivigitaj. Ĉiu distrikto havas sian propran loke elektitan konsilion kun jurisdikcio pri limigita amplekso de aferoj. Ĉirkaŭ la urbo estas unua grupo de antaŭurbaj urboj disigitaj sur tuta areo de 2 354 km² kaj kun loĝantaro de 788 000 en 2007. La ĉefaj urboj estas [[Viŝhorod]], [[Brovari]], [[Borispilo]], [[Ukrajinka]], [[Obuĥiv (Kieva Provinco)|Obuĥiv]], [[Tripilja]], [[Vasilivka]], [[Bojarka]], [[Viŝneve]], [[Buĉa]] kaj [[Irpin]]. Dua, pli fora zono de antaŭurbaj urboj, disigita sur areo de 10 986 km² kaj kun loĝantaro de 280 400 en 2007, inkluzivas [[Ivankiv]], [[Bariŝiŭka]], [[Fastiv]], [[Makariv]] kaj [[Borodjanka]]. === Naturaj aeroj === La teritorio de la urbo inkluzivas multajn artefaritajn kaj naturajn lagojn, entute 7 949 hektarojn, kaj plurajn plaĝojn. [[Botanika ĝardeno|Botanikaj ĝardenoj]], parkoj kaj arbaroj okupas proksimume duonon de la urba areo. Kun verda areo de 45 449 hektaroj, aŭ 18,5 kvadrataj metroj pokape (el kiuj 5 115 estas malfermitaj al la publiko), Kijivo estas unu el la plej verdaj metropoloj en Eŭropo. Tamen, ĉi tiuj verdaj spacoj estas malegale distribuitaj, kun alta koncentriĝo en la urbocentro, en la monteta areo sude laŭlonge de la dekstra bordo de la [[Dnepro]] kaj ĉe la periferio de la urbo nordoriente kaj nordokcidente. Malmultaj urboj en Eŭropo havas tiajn vastajn verdajn spacojn en la urbocentro: ambaŭ bordoj de la rivero kaj la insuloj kaj insuletoj inter ili estas tute okupitaj de vastaj naturaj zonoj, inkluzive de densaj arbaroj, herbejoj kovritaj de sovaĝaj floroj kaj malsekejoj. La bordoj havas sablajn strandojn, el kiuj kelkaj estas facile alireblaj kaj tre popularaj somere. Kelkaj lokoj estas protektitaj, kiel ekzemple la [[Regiona Pejzaĝa Parko de la Dnepro-Insuloj]] aŭ la [[Nacia Natura Parko Holosijiv]]. <gallery mode="packed"> Козачий острів.jpg|Insuloj Kozaĉij kaj Olhin Національний природний парк «Голосіївський», грабовий ліс восени.JPG|Arbaro de la [[Nacia Natura Parko Holosijiv|Parko Holosijiv]] Grishko Botanical Garden 2014 046.jpg|[[Botanika Ĝardeno Griŝko (Kievo)|Botanika Ĝardeno Hriŝko]] </gallery> === Klimato === La urbo havas [[kontinenta klimato|kontinentan klimaton]] de tipo Dfb laŭ la [[klimata klasifiko de Köppen]]. La plej varmaj monatoj estas [[junio]], [[julio]] kaj [[aŭgusto]], kiam la maksimumaj temperaturoj varias inter 13,8 kaj {{GdC|24,8}}; la plej malvarmaj monatoj estas [[decembro]], [[januaro]] kaj [[februaro]], kiam ili varias inter -4,6 kaj {{GdC|−1,1}}. Kievo kaj la ĉirkaŭaj regionoj estas kovritaj de neĝo ĝenerale ekde la mezo de [[novembro]] ĝis la fino de [[marto]]. La [[precipitaĵo|averaĝa ĉiujara pluvokvanto]] sumiĝas je 618 [[Milimetro|mm]]. La averaĝa ĉiujara [[temperaturo]] estas {{GdC|9}}. {|class="wikitable" style="font-size:90%;width:100%;border:0px;text-align:center;line-height:120%;" ! style="background: #99CCCC; color: #000080" height="17" |Monato ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Jan ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Feb ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Mar ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Apr ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Maj ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Jun ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Jul ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Aŭg ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Sep ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Oct ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Nov ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Dec ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Jaro |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" |Avĝ alta temperaturo ({{GdC}}) | style="background: #FFFFFF; color:#000000;" | -0,8 | style="background: #DDFF99; color:#000000;" | 0,7 | style="background: #FFA500; color:#000000;" | 6,5 | style="background: #FF8000; color:#000000;" | 15 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 21,1 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 24,6 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 26,5 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 25,9 | style="background: #FF0000; color:#000000;" | 20 | style="background: #FF8000; color:#000000;" | 12,9 | style="background: #FFA500; color:#000000;" | 5,3 | style="background: #DDFF99; color:#000000;" | 0,5 | style="background: #FF8000; color:#000000;" | 13,2 |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" height="16;" |Avĝ malalta temperaturo ({{GdC}}) | style="background: #0000FF; color: black;" | -5,5 | style="background: #6495ED; color: black;" | -5 | style="background: #C0C0C0; color: black;" | -0.8 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 5,7 | style="background: #FFA500; color: black;" | 10,9 | style="background: #FF8000; color: black;" | 14,8 | style="background: #FF6347; color: black;" | 16,7 | style="background: #FF8000; color: black;" | 15,7 | style="background: #FFA500; color: black;" | 10,6 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 5,1 | style="background: #C0C0C0; color: black;" | 0.4 | style="background: #6495ED; color: black;" | -3.9 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 5,4 |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" height="16;" |Precipitaĵo ([[mm]]) | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 38 | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 40 | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 40 | style="background: #E6E6FA; color: black;" | 42 | style="background: #0000FF; color: black;" | 75 | style="background: #0000FF; color: black;" | 73 | style="background: #1E90FF; color: white;" | 68 | style="background: #87CEFA; color: white;" | 56 | style="background: #E6E6FA; color: black;" | 57 | style="background: #E6E6FA; color: black;" | 46 | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 46 | style="background: #F0FFFF; color: black;" | 47 | style="background: #87CEFA; color: black;" | 618 |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" height="16;" |Sunbrilaj horoj | style="background: #FFD700; color: black;" | 42 | style="background: #FFD700; color: black;" | 67 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 112 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 162 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 257 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 276.2 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 273 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 287 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 251 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 123 | style="background: #FFD700; color: black;" | 51 | style="background: #FFD700; color: black;" | 31 | style="background: #FFFF00; color: black;" | 1843 |- ! style="background: #99CCCC; color:#000080;" height="16;" | % Humideco | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 83 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 80 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 74 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 64 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 62 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 67 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 68 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 67 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 74 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 77 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 85 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 86 | style="background: #FFFFFF; color: black;" | 74 |- | colspan="14" style="text-align:center;font-size:90%;"|''Fonto: [http://www.pogodaiklimat.ru/climate/33345.htm Погода и Климат] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.pogodaiklimat.ru%2Fclimate%2F33345.htm arkivo])'' |} == Historio == === Prahistorio kaj antikva epoko === Homaj setlejoj sur la teritorio de Kievo jam ekzistis dum la [[paleolitiko]] (inter 40 000 kaj 15 000 a.K). La unuaj [[Neolitiko|neolitikaj]] triboj praktikantaj agrikulturon kaj bredadon okupis la lokon ĉirkaŭ 3000 a.K. Multaj objektoj pruvantaj la ekziston de vilaĝo datanta de la [[Kuproepoko|kupro]], [[Bronzepoko|bronzo]] kaj [[Ferepoko|feroepokoj]] estis malkovritaj. La triboj kiuj vivis tie komercis kun la [[Nomado|nomadaj popoloj]] de la [[Stepo|stepoj]]: [[skitoj]], [[sarmatoj]], [[ĥazaroj]] kaj poste la [[grekoj]] setlintaj en kolonioj kiujn ili kreis ĉe la marbordo de la [[Nigra maro|Nigra Maro]]<ref>« [https://www.britannica.com/place/Kyiv/History Kyiv] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.britannica.com%2Fplace%2FKyiv%2FHistory arkivo]), ĉe [[Encyclopædia Britannica]] </ref>. === Komenciĝo de la urbo === Laŭ tradicio, la urbo Kievo estis fondita en 482 p.K., sed [[Arkeologio|arkeologiaj]] pruvoj sugestas, ke la unua praurbo ekestiĝis inter la 6-a kaj 7-a jarcentoj sur la monteto Zamkova. La loko tiam kovris kvar hektarojn kaj verŝajne estis protektita per palisaĵo el tero kaj ligno (simila al tiu, kiun arkeologoj trovis sur proksima monteto, Starokijivska, kiu protektis alian praurbon de ĉirkaŭ du hektaroj datante el la sama periodo). Ĉi tio estis la centro de politika kaj religia potenco, kiel pruvas la malkovro de la sanktejo dediĉita al [[Svjatovit]]-[[Rodo (mitologio)|Rodo]]. Inter la 8-a kaj 9-a jarcentoj, Kievo, praurba centro de la [[Polianoj]] (tribo de orientaj slavoj), transformiĝis en signifan urbon de ĉirkaŭ 11 hektaroj. La princoj tiam komencis kunigi slavajn tribojn, al kiuj ili trudis la impostturneon nomatan ''poliudie''. La nomo Kievo aperas por la unua fojo en la ''[[Komenca kroniko]]''. Tri fratoj, Kyi, Shchek kaj Ĥoriv, ​​estas prezentitaj kiel la fondintoj de Kievo, kiu, reale, jam estis establita politika centro. En 882, Kievo estis konkerita de [[Olego la Saĝa]] (ukraine: Oleh), [[Vikingoj|vikingo]] posteulo de [[Ruriko]], princo de [[Velikij Novgorod]]. La urbo fariĝis la ĉefurbo de la unua [[Rutena lingvo|rutena]] ŝtato, la [[Kieva Regno]], konata en Eŭropo kiel la Princlando Kievo, sub la nomo Kønugård (Kænugarðr en la [[norena lingvo]]). Greka kristanismo estis enkondukita tien baldaŭ poste de [[Olga de Kievo|Olga]] (aŭ Olha), la regentino de Kievo (945-964); ĝi estis poste trudita de [[Volodimiro la 1-a]] (980-1015), konsiderata la vera fondinto de la [[Kieva Imperio]]<ref>Michel Heller : Histoire de la Russie et de son Empire, 2015, Éd. Tempus Perrin, (ISBN 978-2262051631)</ref>. === Ekspansio kaj defalo (10-a ĝis 14-a jarvento) === Dum la 10-a kaj 11-a jarcento, Kievo ege kreskis dank'al la kreado de komerca vojo inter [[Skandinavio]] kaj [[Konstantinopolo]]. Profitante ĉi tiun ekonomian kreskon, princo [[Volodimiro la Granda]] volis konstrui centralizitan ŝtaton kun Kievo kiel ĉefurbo. Post malsukceso en sia provo dependiĝi de la [[Paganismo|pagana]] dio [[Peruno]], Volodimiro estis baptita en [[Ĥersoneso]] en 988 fare de la bizanca pastraro kaj edziĝis al la [[Purpurnaskita|purpurnaskita]] princino Anna. Poste ĉiuj orientslavaj triboj estis kristanigitaj fare de princo Volodimiro, tiel fortigante ligojn kun la [[Orienta Romia Imperio]]. Dum la regado de la filo de Volodimiro, [[Jaroslavo la Saĝa]], la Kieva ŝtato estis la plej granda kaj plej potenca lando en Eŭropo, kaj la princo mem estas neoficiale nomita la "bopatro de Eŭropo", ĉar liaj infanoj geedziĝis kun okcidentaj monarĥoj, kaj lia filino [[Anna de Kievo|Anna]] edziniĝis al la franca reĝo [[Henriko la 1-a (Francio)|Henriko la 1-a]] kaj ensorbigis ĉe la francoj la kutimon bani en [[saŭno]]j kaj uzi pladon. Kievo tiam estis grava urbo kun pli ol 30 000 loĝantoj disigitaj sur la 80 hektaroj de la supra urbo kaj la 150 hektaroj de la malsupra urbo. Ĉi tiu urba kresko, kiu vidis multobliĝon de religiaj monumentoj, estis kronita per la fondo, ekster Kievo, sed proksime al la urbo, de la fama [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]]. En 1169, la grandurbo estis prirabita kaj grave difektita fare de la gvidanto de 11 nordorientaj princlandoj, [[Andreo de Bogolubovo]], kiu regis super [[Suzdalo]], [[Velikij Novgorod]] kaj [[Jaroslavl]] (nuntempa Rusio)<ref>Maximilian-Samson-Friedrich Schöll, [https://books.google.com/books?id=1C4VAAAAQAAJ&pg=PA195 Cours d'histoire des États Européens, depuis le bouleversement de l'Empire romain d'Occident jusqu'en 1789] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fbooks.google.com%2Fbooks%3Fid%3D1C4VAAAAQAAJ%26pg%3DPA195 arkivo] ).</ref>. La urbo perdis sian politikan gravecon, kaj en 1171 ĝiaj estroj sian titolon de grandpinco. Ĝi estis absorbita en [[Rusio]]n, kiu estis fariĝinta prafederacio de disaj urboŝtatoj, ligitaj per lingvo, religio, tradicioj, kutimoj, kaj regataj de membroj de la [[Rurikidoj]], kiuj ade militis unu kontraŭ la alia. Novaj priraboj de Kievo okazis en 1203, fare de rurikida estro, kaj en 1240, dum la invado de [[Batu Ĥano]]<ref>Marie Favereau : La Horde, 2023, Eld. Perrin, (ISBN 978-2262099558)</ref>: la urbo estis kvazaŭ findetruita kaj ties loĝantaro amasmurdita, falante de 50 000 homoj al 2000<ref>Davison, Derek (6-a de Decembro 2019). "[https://fx.substack.com/p/today-in-european-history-the-mongols Today in European history: the Mongols sack Kiev (1240)]". fx.substack.com</ref>. === Kievo sub pollitova kaj kozaka regado (1363-1667) === En 1362, la urbo estis konkerita fare de la trupoj de la [[grandduko]] de [[Litovio]] [[Algirdas]]. Litovoj respektadis la kulturon de la [[Rutenoj|rutenoj]] kaj adoptis multon de ili; eĉ litovaj statutoj estis skribitaj en la tiama lingvo de la plimulto de la loĝantaro de Kievo- la [[Rutena lingvo|rutena]]. [[Dosiero:Pic I V Ivasiuk Mykola Bohdan Khmelnytskys Entry to Kyiv.jpg|eta|maldekstre|300px|Triumfa eniro de la Zaporogan-kozakoj gviditaj fare de [[Bohdan Ĥmelnickij]] en Kievon en 1648, pentraĵo de la 19-a jarcento]] Per la [[Unio de Lublino|Unio de Lublin]] en 1569, [[Pollando]] kaj [[Litovio]] unuiĝis en [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj|ununuran ŝtaton]] por bremsi la ekspansion de [[Grandprinclando Moskvo|Moskvio]] kaj la [[Krimea Ĥanlando]]. Fine de la 15-a jarcento, Kievo adoptis la [[Magdeburga juro|Magdeburgan juron]] kaj iĝis unu el la ĉefaj lokoj de la konfliktoj inter la [[Orientaj katolikaj eklezioj]] kaj la [[Ortodoksa kristanismo]]. Dum la 17-a jarcento, la [[Zaporogoj|Zaporogaj kozakoj]], kiuj setlis laŭflue de Kievo ĉe la rivero [[Dnepro]], fariĝis pli kaj pli agresemaj, kaj la konfliktoj kun la polaj aŭtoritatoj pliiĝis. En 1648, la hetmano [[Bohdan Ĥmelnickij]] triumfe eniris Kievon. Li celis krei sendependan ukrainan ŝtaton, la [[Kozaka Hetmanato|Kozakan Hetmanaton]]. Tamen, Ĥmelnickij poste trovis sin en malfacila sitacio kadre de la bataloj, kiujn li gvidis kontraŭ la potenca pola armeo, kaj en 1654 li konkludis aliancon kun la caro de Rusio [[Aleksej Miĥajloviĉ]], kiu metis Ukrainion sub ties protekton. La konflikto daŭris konfuze, kun multe da detruo. Fine, en 1667, la [[Batalhaltigo de Andrusovo]] konfirmis la superregadon de Moskvo super la maldekstra bordo de la Dnepro, dum la dekstra bordo restis parto de [[Pollando]]. Kievo, kvankam situanta sur la dekstra bordo, estis metita sub la [[protektorato]] de [[Rusio]]. === Kievo sub rusa regado === En 1793, la [[dua dispartigo de Pollando]] ebligis al carino [[Katerina la 2-a (Rusio)|Katerina la 2-a]] aneksi la teritoriojn sur la dekstra bordo de la Dnepro. Katerina la 2-a aboliciis la Kozakan Hetmanaton kaj integrigis Ukrainion en la [[Rusia Imperio|Rusian Imperion]]. Kievo fariĝis la ĉefurbo de la registaro de [[Malgranda Rusio]]<ref name= Encyclo> « [https://www.britannica.com/place/Kyiv/History Kyiv] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.britannica.com%2Fplace%2FKyiv%2FHistory arkivo]) ĉe [[Encyclopædia Britannica]]</ref>. Dum la 19-a jarcento, [[Ukrainio]] iom post iom perdis sian aŭtonomecon. La alveno de multaj rusaj migrantoj, la agoj de la imperia administrado kaj modernigo kontribuis al [[rusigo]] de la urbo. Komence de la 20-a jarcento, ruslingvanoj fariĝis plimulto en la urbocentro. Tamen, entuziasmuloj rekrutitaj el la nobelaro, militistoj kaj komercistoj de ukraina deveno provis konservi la lokan kulturon per sekreta presado de libroj, surscenigado de amatoraj teatraĵoj aŭ studado de loka folkloro<ref name= Encyclo/>. [[Dosiero:Хрещатик 1899.jpg|eta|La urbo en 1899.]] Kievo estis iom post iom fariĝinta grava komerca centro dum la dua duono de la [[18-a jarcento]], danke precipe al la forigo de doganaj baroj inter Rusio kaj Ukrainio. Ĉi tiu kresko daŭris en la [[19-a jarcento]] danke al la kreskanta graveco de la ukraina ekonomio, kiu fariĝis gren-eksportanta regiono. En Kievo, modernaj fabrikoj estis konstruitaj apud la kieva milita arsenalo kaj segejoj. Ĉi tiuj produktis tabakon, tekstilajn ŝtofojn, ledon kaj bieron. Fine de la 1860-aj jaroj, Kievo estis konektita per fervojo al [[Moskvo]] kaj [[Odeso]], haveno kiu provizis elirejon al la [[Nigra maro]]. Ĉi tiuj novaj infrastrukturoj plue kontribuis al pliigo de la rolo de Kievo kiel industria, komerca kaj administra centro<ref name= Encyclo/>. La periodo 1917-1922 estis ege malstabila por Kievo. Post la disfalo de la caraj aŭtoritatoj pro la [[Rusia revolucio de 1917]], politikaj, profesiaj kaj kulturaj urbaj organizaĵoj starigis batolon por elekti la membrojn de leĝodona asembleo, la [[Ukraina Centra Konsilio]], kiu voĉdonis por sendependenco de Ukrainio, kreante la [[Ukraina Popola Respubliko]] en januaro de 1918. Sed la [[Bolŝeviko|bolŝevika armeo]] konkeris la urbon la 9-an de februaro kaj efektivigis [[Ruĝa teroro|brutalan subpremadon]] kontraŭ etnaj ukrainoj. Tiu okupado ne daŭriĝis longe ĉar la [[Traktato de Brest-Litovsk]] subskribita de [[Lenin]] la 3-an de marto 1918, kiu finis la [[Orienta Fronto (Unua Mondmilito)|konflikton inter Germanio kaj Rusio]] sub kondiĉoj malfavoraj al ĉi-lasta, postulis, ke la soveta registaro agnosku la sendependecon de Ukrainio. Germanaj militfortoj okupis la landon kaj instalis marionetan registaron en Kievo, sed tio kolapsis kiam Germanio estis venkita de la [[Aliancanoj de la Unua Mondmilito|Aliancanoj]] en novembro 1918. Germanaj trupoj forlasis la landon kaj la sendependeco de Ukrainio denove estis proklamita. Preskaŭ tuj, la [[Sovetia-Ukrainia Milito|batalado rekomenciĝis]] inter la ukraina nacia armeo gvidata de [[Simon Petljura]], la [[Ruĝa Armeo]] kaj la [[Blanka Armeo]]. Kievo estis nelonge okupita en novembro 1919 de la [[Blanka movado|Blankuloj]] antaŭ ol ĝi estis fine rekaptita de la Ruĝa Armeo. La [[Pola-Soveta Milito]] ekkomenciĝis printempe de 1920, kaj Kievo estis nelonge okupita de la Poloj en majo 1920 antaŭ ol ili estis fine repuŝitaj de la sovetiaj trupoj<ref name= Encyclo/>. Dum ĉi-tiu ĥaosa periodo, malgraŭ la enfluo de rifuĝintoj el la ĉirkaŭa kamparo, precipe judoj fuĝantaj de [[pogromo]]j, la loĝantaro de la urbo, falĉita de masakroj, malsatego kaj epidemioj, falis ene de 10 monatoj inter la du censoj de marto 1919 kaj januaro 1920 de 544 369 loĝantoj al 374 000<ref>Thomas Chopard, Le martyre de Kiev : 1919, l'Ukraine en révolution entre terreur soviétique, nationalisme et antisémitisme, Paris, Vendémiairel, 2015, 285 p. (ISBN 978 2 36358 152 5), p. 18</ref>. <gallery mode="packed"> Штурм Києва 1918.jpg|Bombado de Kievo, februaro de 1918 Pic U N UNR Army (March 1918).jpg|Soldatoj de la ukrainia armeo ĉe la [[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj]], marto de 1918 Polish troops in Kiev.jpg|Polaj trupoj en Kievo, majo de 1920 </gallery> Ukrainio estis integrigita en [[Sovetunio]]n en 1922 kiel la [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko]]. La ĉefurbo de ĉi tiu socialista respubliko estis [[Ĥarkivo]], ĉar Kievo estis rigardata kun suspektemo de la nova reĝimo pro siaj ligoj kun ukrainaj naciistoj. Ĝi ne fariĝus la ĉefurbo denove ĝis 1934. La ekonomio de la urbo, grave skuita de la konfliktoj, iom post iom resaniĝis. La tri kvinjaraj planoj antaŭ la [[Dua Mondmilito]] kreis kompaniojn en la sektoroj de maŝiniloj, ĥemiaĵoj kaj elektraj ekipaĵoj. La [[Holodomoro|granda malsatego de 1932-1933]] malpliigis la migrantan loĝantaron de Kievo, kiu ne estis registrita kaj ne havis porcikartojn. Malgraŭe, la loĝantaro de la urbo, kiu akre falis post la [[Rusia Enlanda milito]], altiĝis de 366 000 loĝantoj en 1922 ĝis 930 000 loĝantoj en 1940<ref name= Encyclo/>. Kiam [[Nazia Germanio]] estigis militon kontraŭ [[Sovetunio]] en 1941 rompante la [[Pakto Ribbentrop-Molotov|Pakton Ribbentrop-Molotov]], Kievo rapide trovis sin ĉe la fronto. Post furioza 90-taga lukto, germanaj fortoj sukcesis ekstermi plurajn sovetiajn armeojn kaj ekposedis la urbon la 19-an de septembro 1941. De la 24-a ĝis la 28-a de septembro 1941, eksplodoj verŝajne kaŭzitaj de la [[NKVD]] detruis la ĉefan avenuon en la urbocentro, [[Ĥreŝĉatik]]-avenuon kaj la ĉirkaŭajn stratojn, kie troviĝis la ''Kommandantur'' kaj aliaj germanaj administracioj kaj kie loĝis germanaj oficiroj kaj gvidantoj. La eksplodoj, same kiel la sekvanta incendio, kiu daŭris ĝis la 29-a de septembro, detruis grandan parton de la centraj kvartaloj (inkluzive de la [[Nubskrapulo de Ginzburg]]) kaj kaŭzis viktimojn inter la invadantoj, sed ankaŭ eĉ pli grandan nombron inter la civila loĝantaro. En Kievo, la juda komunumo, kiu reprezentis signifan parton de la loĝantaro (pli ol 200 000 homoj), tuj estis viktimo de nazia persekutado. La 29-an kaj 30-an de septembro 1941, 33 371 judaj viroj, virinoj kaj infanoj estis pafmortigitaj de la ''[[Einsatzgruppen]]'' en ravino ĉe la periferio de la urbo (la [[Babin Jar|masakro de Babi Jar]]). La germanoj kaŭzus plurajn dekojn da miloj da pliaj viktimoj dum la sekvaj du jaroj, inkluzive de granda parto de la juda komunumo. La viktimoj, kiuj ankaŭ inkluzivis [[Ciganoj|ciganoj]]n kaj ukrainojn, ofte estis deportitaj al la [[Koncentrejo de Sireco|koncentrejo Sireco]], situanta norde de la urbo. Multaj loĝantoj de Kievo estis devigitaj al punlaboro<ref>Anatoli Kouznetsov, ''Babi Yar'', Parizo, Robert Laffont, septembro de 2011, 447 p. (ISBN 978-2-221-12703-2), p. 83-90</ref><ref name= Encyclo/>. [[Dosiero:Ruined Kiev in WWII.jpg|eta|Kievo ruinigita post la Dua Mondmilito.]] La Ruĝa Armeo, post furioza batalo kontraŭ germanaj trupoj, sukcesis transiri la Dnepron kaj rekonkeri la urbon la 6-an de novembro 1943. Kvardek porcentoj de la konstruaĵoj estis detruitaj, kune kun 800 industriaj establaĵoj. La soveta registaro aljuĝis al la urbo la titolon de [[Urbo-Heroo]] (kune kun [[Odeso]], [[Sebastopolo]] kaj [[Kerĉo]]) por memori la furiozan reziston kontraŭ la germanaj trupoj. Post konkursoj implikantaj plurajn arkitektojn<ref>Fabien Bellat, « La reconstruction de Kiev sous Staline. Entre déni du style ukrainien et triomphalisme déclaré », Histoire de l'art, no 91 « Ukraine »,‎ 2023, p. 46-57 (ISBN 9782909196374, ISSN 0992-2059)</ref>, rekonstrulaboroj estis rapide efektivigitaj kiel parto de la unua postmilita kvinjara plano, kaj la urbo resaniĝis. Ĝi rapide fariĝis la tria plej granda ekonomia centro en Sovetunio. Inter la 1950-aj jaroj kaj la fino de la 1980-aj jaroj, la industria sektoro de la urbo forte kreskis, kaj ĝia loĝantaro triobliĝis, atingante 2,6 milionojn da loĝantoj en 1989<ref name= Encyclo/>. === Ĉefurbo de sendependa Ukrainio === La gvidanto de [[Sovetunio]], [[Miĥail Gorbaĉov]], kiu ekregis en 1985, elektis politikon de liberaligo, kiu vekis en ĉiuj sovetaj respublikoj, kiuj estis parto de tiu federacio, kreskon de liberecaj postuloj kaj naciismoj, kiuj ĝis tiam estis subpremitaj de la reĝimo. La unuaj grandskalaj manifestacioj en Kievo okazis la 26-an de marto 1989. La manifestacioj multiĝis dum la sekvaj monatoj: ili postulis aparte la okazigon de liberaj elektoj, la agnoskon de la ukraina lingvo kiel [[oficiala lingvo]] kaj la aŭtonomecon de la Ortodoksa Eklezio de Moskvo. Fine, la [[ukraina parlamento]], kies sidejo estis en Kijivo, deklaris la sendependecon de Ukrainio la 24-an de aŭgusto 1991 kaj la urbo fariĝis ĝia ĉefurbo. [[Referendumo pri sendependeco de Ukrainio|Ukrainoj voĉdonis grandmaĵoritate favore al sendependeco]] la 1-an de decembro 1991. [[Dissolvo de Sovetunio|Sovetunio estis dissolvita]] fine de 1991. Kijivo denove fariĝis grava politika centro. La urbo malfermiĝis al la [[merkata ekonomio]], ĝia aspekto rapide moderniĝis, kaj ĝi alprenis la allogon de grava eŭropa ĉefurbo malgraŭ la ekonomia recesio, kiu trafas la landon post la laŭgrada dissolvo de ĝiaj fortaj ekonomiaj ligoj kun Rusio. Kievo establiĝis kiel la ekonomia, financa kaj kultura centro de Ukrainio. Sed la rapidega transiro al merkata ekonomio en lando sen demokratia tradicio estis akompanata de la leviĝo de [[oligarĥo]]j, kio lasis ne ĉiam pozitivan spuron sur la urboplanadon. [[Dosiero:Euromaidan collage.jpg|eta|maldekstre|300px|Fotomuntado de eventoj de [[Eŭromajdano]]. Supre: granda eŭropa flago deplojita de la manifestaciantoj; kantistino [[Ruslana]] laŭtlegas la Eŭromajdanan rezolucion; poreŭropa manifestacio je la 27-a de novembro 2013. Meze: Popola Asembleo sur Eŭropa Placo je la 1-a de decembro 2013. Malsupre: revolucia kristnaska arbo; manifestaciantoj ĵetante akvon al policanoj je la 11-a de decembro 2013; piedestalo de la Lenin-monumento en Kievo, detruita je la 8-a de decembro 2013.]] Ĉar Ukrainio oscilis ekde sia sendependeco inter la konservado de proksimaj ligoj kun [[Rusio]] kaj la pliproksimiĝo al [[Eŭropa Unio]] kaj la adopto de pli demokratia sistemo, Kijivo fariĝis centro de [[Poreŭropismo|poreŭropa]]j kaj [[demokratio|pordemokratia]]j fortoj. Post la prezidanta elekto de 2004, kies rezultoj ŝajnis plejparte difektitaj de diversaj fraŭdoj, Kijivo estis en la centro de vasta kampanjo de paca protesto (la [[Oranĝa Revolucio]]), kiu konfirmis la demokratiajn elektojn de la ukraina socio kaj kondukis al la nuligo de la baloto kaj la falo de la tiama prezidanto [[Viktor Janukoviĉ]]. En novembro 2013, la ukraina prezidanto [[Viktor Janukoviĉ]] reelektita en 2010, sub premo de rusiaj gvidantoj, rezignis pri la subskribo de [[Asociiga interkonsento inter Ukrainio kaj Eŭropa Unio|Asociiga interkonsento inter Ukrainio kaj Eŭropa Unio]] favore al aliĝo al la [[Eŭrazia Ekonomia Unio]], kontraŭdirante la volojn de la parlamento. Kijivo tuj fariĝis la centro de longedaŭraj [[Poreŭropismo|por-eŭropaj]] protestoj daŭrantaj preskaŭ tri monatojn ([[Eŭromajdano]]), kiuj defiis ankaŭ la korupton de la gvidantoj kaj la potencon de la oligarĥoj. Ĉi tiuj protestoj eskaladis, lasante 100 protestantojn kaj 13 policanojn mortintajn. La prezidanto Janukoviĉ fuĝis al Rusio kaj estis senpostenigata de la [[Verĥovna Rada|parlamento]]. La 24-an de februaro 2022, rusiaj militfortoj lanĉis [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|ofensivon kontraŭ Ukrainio]] invadante ĝian teritorion, sub la preteksto protekti la [[donbaso|donbasajn]] teritoriojn kontraŭ daŭriĝanta "genocido", "sennaziigi" kaj senarmeigi Ukrainion. Kijivo estis unu el la ĉefaj celoj de ĉi tiu invado: ĝia konkero devis ebligi la instaladon de registaro favora al rusiaj interesoj. Rusiaj planoj antaŭvidis la konkeron de la urbo ene de kelkaj tagoj, sed la rezisto de la ukraina armeo ruinigis ĉi tiun celon. Konsiderindaj fortoj estis lanĉitaj direkte al la ĉefurbo, malpli ol 100 kilometrojn de la limo, el Rusio kaj ties aliancano Belorusio. La batalado atingis la urbon ekde la unua tago. Aera atako estis lanĉita kontraŭ la [[flughaveno de Hostomel]], situanta nordokcidente de Kijivo, por ebligi la postan alteriĝon de trupoj per aero, sed ĝi estis fiasko ĉar la kurejo estis sabotita kaj la rusiaj paraŝutistoj suferis grandajn perdojn, kvankam ĝi estis konkerata la sekvantan tagon. La 26-an de februaro, nova aera atako kontraŭ la milita flughaveno Vassilkiv, situanta sude de la urbo, estis forpuŝita. La rusiaj konvojoj venantaj de la nordo progresis malfacile ĉar ili estis malhelpitaj de la sabotado de la pontoj, sed ankaŭ de gravaj loĝistikaj problemoj. Ili tamen ekloĝis en la antaŭurboj de la urbo komence de marto. Dua konvojaro alvenanta de la nordoriento ankaŭ alproksimiĝis al la urbo. Intensa batalado okazis en [[Irpin]] (nordokcidenta antaŭurbo), kaŭzante multajn civilajn viktimojn. Ekde la unua tago, la urbo suferis sporadajn bombadojn (ĉefe per misiloj) sed ukrainaj kontraŭaviadilaj defendoj limigis la superflugon de rusiaj bombaviadiloj. Parto de la loĝantaro devis translokiĝi al ŝirmejoj konstruitaj dum la [[Malvarma milito|Malvarma Milito]] same kiel en [[Metroo de Kievo|metrostacioj]]. Elirmalpermeso estas deklarita dum la nokto por detekti sabotadajn operaciojn. Preskaŭ duono de la loĝantaro de la metropola areo de Kijivo, du milionoj da homoj, forlasis ĝin dum la unuaj du semajnoj per trajno aŭ aŭto por serĉi rifuĝon en la okcidento de la lando aŭ eksterlande. Meze de marto 2022, la pozicioj preskaŭ stabiliĝis, ambaŭ flankoj batalante sen ia ajn grava progreso. Fine, la 29-an de marto, la rusia vicministro pri defendo Aleksandr Fomin anoncis la retiriĝon de rusiaj fortoj el la regiono de Kijivo<ref>Nebi Qena et Yuras Karmanau, « [https://www.timesofisrael.com/moscow-says-it-will-curb-assault-on-kyiv-chernihiv-russian-troops-seen-withdrawing/ Moscow says it will curb assault on Kyiv, Chernihiv; Russian troops seen withdrawing] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.timesofisrael.com%2Fmoscow-says-it-will-curb-assault-on-kyiv-chernihiv-russian-troops-seen-withdrawing%2F arkivo]), ĉe www.timesofisrael.com</ref>. Kvar tagojn poste, la ukrainia vicministro pri defendo [[Hanna Maljar]] konfirmis, ke ukrainiaj fortoj reakiris kontrolon de plejparto de la [[Kijiva provinco]]<ref>Julia Hollingsworth, Joshua Berlinger, Sana Noor Haq, John Sinnott, Adrienne Vogt and Veronica Rocha CNN, « [https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-04-2-22#h_4516cdd9f42ccce6f029c3d2fe2764c7 Kyiv region "liberated" from Russian forces, senior Ukrainian defense official says]} » ([https://web.archive.org/web/20220402202021/https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-04-2-22/h_4516cdd9f42ccce6f029c3d2fe2764c7 arkivo]), ĉe [[CNN]]</ref>. Kijivo de tiam estas regule celo de rusiaj bombadoj, ekzemple la [[Misilatakoj de la 8-a de julio 2024|misilatakoj de la 8-a de julio 2024]]. <gallery mode="packed"> 2022 Kyiv Offensive.png|Rusia ofensivo al Kievo, februaro-marto 2022 Russian bombardment of telecommunications antennas in Kiev (3to4).jpg|Bombado de telekomunikada turo de Kijivo, 1-a de marto 2022 Battle of Hostomel, 04.03.2022, Skirmish Aftermath.jpg|Restaĵoj de batalodo en la apudurbo [[Hostomel]], 4-a de marto 2022 Взятие под контроль аэродрома на территории Украины 011 (3to4).png|Rusiaj soldatoj en la [[flughaveno de Hostomel]] Okhmatdyt after Russian attack, 2024-07-08 (12).jpg|Evakuado de kuracatoj de la porinfana malsanulejo [[Oĥmatdit]], julio 2024 </gallery> == Loĝantaro == Kijivo estas la plej granda urbo en Ukrainio kaj la sepa plej loĝata en Eŭropo. La loĝantaro de Kijivo komence de 2025 estas proksimume 3,7 milionoj da homoj<ref>[https://news.telegraf.com.ua/ukr/kiev/2025-02-26/5899779-bilshe-nizh-do-pochatku-povnomasshtabnoi-viyni-skilki-naspravdi-lyudey-zhive-v-kievi/amp Більше, ніж до початку повномасштабної війни: скільки насправді людей живе в Києві]. Телеграф (рос.). 26-a de februaro 2025.</ref>. Je la 1-a de oktobro 2018, la tiama loĝantaro de Kievo estis 2 944 408 homoj, kun iomete pli malalta konstanta loĝantaro de 2 893 932<ref>[https://web.archive.org/web/20090126182704/http://gorstat.kiev.ua/p.php3?c=1123&lang=1 Головне управління статистики міста Києва]. Arkivigita el [http://www.gorstat.kiev.ua/p.php3?c=1123&lang=1 originalo] la 26-a de januaro 2009</ref>. === Lingvoj === Laŭ esploroj faritaj de la Sociologia Grupo "Рейтинг" en 2017, 30% de la urba loĝantaro parolis la [[Ukraina lingvo|ukrainan]] hejme, 33% parolis la [[Rusa lingvo|rusan]], 36% parolis la ukrainan kaj la rusan egale, kaj 1% parolis la ukrainan kaj alian lingvon egale[74]. La [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|rusia invado de Ukrainio]] provokis novan ondon de ukrainiĝo en la urbo, kun pli kaj pli da homoj preferantaj paroli la ukrainan<ref>'[https://www.rferl.org/a/russian-language-use-plunges-wartime-ukraine/32419351.html It Will Perish When I'm Gone': Russian Language Usage Plunges In Wartime Ukraine] (англ.). [https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BE_%D0%A1%D0%B2%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B0 Радіо Свобода]. 20-a de majo 2023.</ref>. Laŭ enketo farita de la Internacia Respublikana Instituto en aprilo-majo 2024, 73% de la urba loĝantaro parolis la ukrainan hejme, kaj 54% parolis la rusan (male al la enketo de la antaŭa jaro, pluraj elektoj estis permesitaj)<ref>[https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/ninth_municipal_survey_may_2024_ua_for_printing.pdf Дев'яте всеукраїнське муніципальне опитування] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240606154745/http://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/ninth_municipal_survey_may_2024_ua_for_printing.pdf |date=2024-06-06 }} (Aprilo – Majo 2024) — соціологічна група «Рейтинг»</ref>. Laŭ la Ŝtata Statistika Servo, en la akademia jaro 2023/24 en Kijivo, el 331 774 studentoj en mezlernejaj edukejoj, 331 700 (99,98%) studis en ukrainlingvaj klasoj<ref>[https://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2023/osv/osv_rik/zso23_ue.xlsx Загальна середня освіта в Україні у 2023 році] — [https://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2022/osv/osv_rik/arch_pto_u.htm Сайт Державної служби статистики України]</ref>. La 13-an de julio 2023, laŭ decido de la Urba Konsilio de Kijivo, moratorio pri la publika uzo de ruslingvaj kulturaj produktoj estis enkondukita en la urbo<ref>Лещенко, Леся (13 липня 2023). [https://www.unian.ua/society/u-kiyevi-zaboronili-publichne-vikoristannya-rosiyskomovnogo-kulturnogo-produktu-novini-kiyeva-12327423.html У Києві заборонили публічне використання російськомовного культурного продукту]. УНІАН. Архів оригіналу за 28 жовтня 2023. Процитовано 9 грудня 2023.</ref>. === Religioj === Laŭ religia aparteneco, 64% de la loĝantoj de Kievo identigis sin kiel kredantoj (2006). La plimulto de la kredantoj estas [[ortodoksaj kristanoj]]. La urbo ankaŭ havas [[Romkatolika Eklezio|Romkatolikan Eklezion]], [[Ukraina Grek-Katolika Eklezio|Ukrainan Grek-Katolikan Eklezion]], [[Baptista Eklezio de Vestboro|Baptistan Eklezion]], [[Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj|Eklezion de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj]] kaj aliaj kristanaj movadoj. Relative malgranda parto de kredantoj aŭ identiĝas kun aliaj konfesioj (3%) aŭ hezitas identiĝi kun iu ajn aparta konfesio (12%). [[Islamo]] estas la dua plej granda religio. Kievo havas grandan islaman komunumon. Plej multaj islamanoj estas [[Sunaismo|sunaistoj]], sed ekzistas [[Ŝijaismo|ŝijaisma]] komunumo. La etna konsisto konsistas ĉefe el [[turkoj]], [[azerbajĝananoj]], [[uzbekoj]], [[tataroj]], [[ĉeĉenoj]], [[araboj]], [[paŝtunoj]] kaj ukrainoj, kiuj konvertiĝis al Islamo. === Nacia konsisto === Laŭ enketoj faritaj de la Sociologia Grupo "Рейтинг" en 2017, ukrainoj konsistigis 91% de la loĝantaro de la urbo, rusoj - 7%, kaj aliaj naciecoj - 2%<ref>Якою мовою спілкуються в регіонах України? http://pravda.press/news/society/yakoyu-movoyu-spilkuyutsya-v-regionakh-ukrainy--26894/ {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220808190914/http://pravda.press/news/society/yakoyu-movoyu-spilkuyutsya-v-regionakh-ukrainy--26894/ |date=2022-08-08 }}</ref>. == Arkitekturo == {{Granda dosiero|Panorama_of_Podil.jpg|1000px|{{center|Panorama vido je historia urboparto Podil je aŭgusto 2012}}}} Moderna Kijivo estas miksaĵo de la malnova (Kijivo konservis ĉirkaŭ 70 procentojn el pli ol 1000 konstruaĵoj konstruitaj dum 1907–1914) kaj la nova, videbla en ĉio, de la arkitekturo ĝis la vendejoj kaj la homoj mem. Kiam la ĉefurbo de la [[Ukraina SSR]] estis translokigita de [[Ĥarkivo]] al Kievo, multaj novaj konstruaĵoj estis menditaj por doni al la urbo "la brilon kaj poluron de ĉefurbo". En la debatoj, kiuj temis pri kiel krei modelon de urbocentro, la nuna urbocentro de [[Ĥreŝĉatik]] kaj [[Placo de Sendependeco (Kievo)|Placo de Sendependeco]] ne estis la evidentaj elektoj. Kelkaj el la fruaj, finfine ne realiĝintaj, ideoj inkluzivis parton de Peĉersk, [[Lipki (Kievo)|Lipki]], [[Eŭropa Placo (Kievo)|Eŭropa Placo]] kaj [[Placo Sankta Mikaelo (Kievo)|Placo Sankta Mikaelo]]. La planoj konstrui masivajn monumentojn (de [[Vladimir Lenin]] kaj [[Josif Stalin]]) ankaŭ estis forlasitaj, pro manko de mono (en la 1930-aj jaroj–1950-aj jaroj) kaj pro la monteta pejzaĝo de Kievo<ref>[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/109648/ Forgotten Soviet Plans For Kyiv] ([https://web.archive.org/web/20120204003123/http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/109648/ arkivo]), [[Kyiv Post]]</ref>. Spertante rapidan loĝantarkreskon inter la [[1970-aj jaroj]] kaj la mezo de la [[1990-aj jaroj]], la urbo daŭrigis sian konstantan kreskon post la jarmilŝanĝo. Rezulte, la centraj distriktoj de Kijivo ofertas punktitan kontraston de novaj, modernaj konstruaĵoj inter la palaj flavoj, bluoj kaj grizoj de pli malnovaj apartamentoj. Urba disvastiĝo iom post iom malpliiĝis, dum la loĝdensoj de antaŭurboj pliiĝis. La plej multekostaj posedaĵoj estas en la areoj [[Peĉersk]] kaj [[Ĥreŝĉatik]]. Ankaŭ estas prestiĝe havi posedaĵon en novkonstruitaĵoj en la kvartaloj [[Ĥarkivskij]] aŭ [[Obolonskij distrikto|Obolon]] laŭlonge de la [[Dnepro]]. La ukrainia sendependeco anoncis aliajn ŝanĝojn. Okcidentstilaj loĝkompleksoj, modernaj noktokluboj, elegantaj restoracioj kaj prestiĝaj hoteloj malfermiĝis en la centro. Kaj plej grave, kun la malpliigo de la vizreguloj en 2005<ref>[http://www.workpermit.com/news/2005_08_10/europe/ukraine.htm Workpermit.com] ([https://web.archive.org/web/20091230163628/http://www.workpermit.com/news/2005_08_10/europe/ukraine.htm arkivo])</ref>,Ukrainio poziciigis sin kiel ĉefa turisma allogaĵo, kun Kievo, inter la aliaj grandaj urboj, serĉanta profiti el novaj ŝancoj. La centro de Kievo estis purigata kaj konstruaĵoj estis restaŭrataj kaj renovigataj, precipe [[Ĥreŝĉatik]] kaj la [[Placo de Sendependeco (Kievo)|Placo de Sendependeco]]. Multaj historiaj kvartaloj de Kievo, kiel ekzemple la [[Deklivo Sankta Andreo]], fariĝis popularaj vendejstratoj, kie oni povas trovi tradician ukrainan arton, religiajn objektojn, librojn, ludilojn (plej ofte [[Ŝako|ŝakludojn]]) kaj ankaŭ juvelojn vendeblajn<ref>[http://www.kiev.info/shopping/andrey_sp.htm Kiev.info] ([https://web.archive.org/web/20090627025919/http://www.kiev.info/shopping/andrey_sp.htm arkivo])</ref>. === Religiaj konstruaĵoj === La plej famaj historiaj arkitekturaj kompleksoj de Kievo estas la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]] kaj la [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]], kiuj estas agnoskitaj de [[Unesko|UNESKO]] kiel [[Monda heredaĵo de Unesko|Monda Heredaĵo]]. La [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]], komencita en 1017 kaj kompletigita en 1037, estis desegnita por kongrui kun kaj reprodukti la splendoron de bizancaj preĝejoj. Kvankam dediĉita al "sankta saĝo", kiel la granda katedralo de Konstantinopolo, ĝi havas tre malsaman formon. Anstataŭ ununura duongloba kupolo leviĝanta super la korpo de la konstruaĵo, Sankta Sofia havas dek tri bulbajn kupolojn. La centra kupolo estas ora kaj iomete pli granda ol la aliaj, kiuj estas verdaj, kaj ĉiuj estas kronitaj per oraj lanternoj. La [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]] estas vasta komplekso de kavernoj kaj konstruaĵoj, el kiuj la plej malnovaj datiĝas de la 11-a jarcento. Ĝi inkluzivas la religiajn konstruaĵojn kaj komplekson de keloj, kie loĝis la fondinto de la monaĥejo kaj pluraj monaĥoj estas entombigitaj. Ĝi estis la sidejo de la [[Ukraina Ortodoksa Eklezio (Moskva Patriarkeco)|Ukraina Ortodoksa Eklezio]], aligita kun la Moskva Patriarkeco, ĝis ĝia malfondo en 2023. La [[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj]], origine konstruita en la 11-a jarcento, estis detruita dum la soveta epoko en la 1930-aj jaroj, kune kun pluraj aliaj religiaj konstruaĵoj en Kievo. Ĝi estis rekonstruita idente post la sendependeco de Ukrainio kaj inaŭgurita en majo 1999. Ĝi ankaŭ gastigas la Muron memore al tiuj, kiuj mortis por Ukrainio. Aliaj rimarkindaj religiaj arkitekturaj famaĵoj ankaŭ inkluzivas plurajn orientajn ortodoksajn preĝejojn kiel la [[Preĝejo Sankta Andreo (Kievo)|Preĝejo Sankta Andreo]] kaj [[Katedralo de Sankta Volodimir (Kievo)|Katedralo de Sankta Volodimir]]. === Malnovaj konstruaĵoj === En la urbo lokiĝas pluraj malnovaj nereligiaj konstruaĵoj. Inter ili rimarkindaj estas la [[Marijinskij palaco|Marijinskij Palacon]] (desegnitan kaj konstruitan de 1745 ĝis 1752, poste rekonstruitan en 1870), la [[Palaco Klov]], konstruita inter 1752 kaj 1756, la [[Ora Pordego]], unue konstruita dum la regno de [[Jaroslavo la Saĝa]] kaj rekonstruita en 1982. La [[Ora Pordego (Kievo)|Ora Pordego]] estas historia enirejo en la muroj de la antikva urbo. La nomo ''Zoloti Vorota'' (Ora Pordego) ankaŭ estas uzata por proksimaj teatrejo kaj stacio de la [[Metroo de Kievo|Kieva Metroo]]. === Modernaj konstruaĵoj === Unu el la modernaj famaĵoj de Kijivo estas la tre videbla giganta statuo de [[Patrino Ukrainio]], kiu staras ĉe la [[Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio en la Dua Mondmilito]] sur la dekstra bordo de la Dnepro. Aliaj rimarkindaj lokoj estas la cilindra hotelo Salut, kontraŭ la Glora Placo, kaj la [[Monumento al Eterna Gloro (Kievo)|Monumento al Eterna Gloro]] ĉe la Tombo de Nekonata Soldato, monumento pri la Dua Mondmilito kaj la [[Domo kun ĥimeroj]]. Inter la plej konataj monumentoj de Kijivo estas la statuo de [[Bohdan Ĥmelnickij]] rajdanta sian ĉevalon fare de [[Mikaelo Mikeŝin]] apud la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]], la honorata [[Vladimir la Granda|Vladimiro la Granda]] (Sankta Vladimiro), la [[Kristanigo de Rusio|baptanto de Rus']], kontemplante la riveron super Podil el la [[Monteto Sankta Volodimir (Kievo)|Monteto Sankta Volodimir]], la monumento al Kij, Ŝĉek kaj Ĥoriv kaj Libid, la legendaj fondintoj de la urbo ĉe la Dnepra riverdigo. Sur la Placo de Sendependeco en la urbocentro, du monumentoj levas du urbajn protektantojn: la historian protektanton de Kijivo, [[Ĉefanĝelo Miĥaelo|Ĉefanĝelon Miĥaelo]], sur rekonstruo de unu el la pordegoj de la malnova urbo, kaj modernan inventon, la diinon-protektanton [[Berehinia]] sur alta kolono. <gallery mode="packed"> Golden Gate Kiev 2018 G1.jpg|[[Ora Pordego (Kievo)|Ora Pordego]] Київ, Собор Успенський, Лаврська вул. 9.jpg|Katedralo de Ĉieliro St. Sophia's.jpg|[[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]] St. Volodymyr's Cathedral in Kiev.jpg|[[Katedralo de Sankta Volodimir (Kievo)|Katedralo de Sankta Volodimir]] 80-391-9007 Kyiv St.Michael's Golden-Domed Monastery RB 18.jpg|[[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj]] Pokrova Nunnery Kyiv.JPG|Katedralo de Sankta Nikolao (ortodoksa) St. Nicholas Roman Catholic Cathedral, Kyiv 8.jpg|Katedralo de Sankta Nikolao (katolika) Андріївський узвіз.Андріївська церква. Київ.jpg|[[Deklivo Sankta Andreo]] Монумент та прапор.jpg|Statuo [[Patrino Ukrainio]] </gallery> == Administrado == Kievo estas, kune kun [[Sebastopolo]] en [[Krimeo]], unu el du urboj kun speciala statuso en Ukrainio. Kiel tia, ĝi estas kaj la administra centro de la ĉirkaŭa [[Kieva provinco]], kiu ampleksas 1,7 milionojn da loĝantoj sur areo de 28 131 km², kaj unu el 27 administraj regionoj, kune kun la [[oblast]]oj. Ĉi tiu statuso, difinita de la [[Konstitucio de Ukrainio|ukrainia konstitucio]], metas la lokan administradon sub la rektan superrigardon de la ŝtato. Ĉi tiu speciala statuso, kaj pli ĝenerale la administraj dividoj de Ukrainio, estas heredaĵo de la [[Sovetunio|soveta]] epoko. Kievo estas la ĉefurbo de Ukrainio ekde 1934 kaj tial enhavas la ĉefajn organojn de la [[Kabineto de Ministroj de Ukrainio|registaro]]: la prezidentan rezidejon ([[Marijinskij palaco]]), la parlamenton ([[Verĥovna Rada]]), ministeriojn kaj naciajn oficejojn. <gallery mode="packed"> Кабінет Міністрів України 02.jpg|[[Registara Konstruaĵo]] Pres-adm-ukraine-2008.jpg|Konstruaĵo de la Prezidenta administrado Ministry of Foreign Affairs of Ukraine.JPG|[[Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Ukrainio]], el la [[Placo Sankta Mikaelo (Kievo)|Placo Sankta Mikaelo]] Klov Palace. Listed ID 80-382-0462. - 8 Pylypa Orlyka Street, Pechersk Raion, Kiev. - Pechersk 28 09 13 396.jpg|Supera kortumo de Ukrainio en la [[Palaco Klov]] </gallery> == Ekonomio == === Superreganta terciarsektoro === La [[industria sektoro]], kiu estis grava dunganto dum la soveta epoko, estis plejparte anstataŭigita de la [[terciarsektoro]] ([[Banko|bankado]], [[asekuro]], [[distribuado]], [[eldonado]]) en la lastaj jardekoj. Krome, kiel ĉefurbo de Ukrainio, Kievo estas la sidejo de multaj registaraj departementoj (ministerioj) kaj la ĉefaj politikaj institucioj de la lando. === Industrio === La [[industria sektoro]] inkluzivas la produktadon de maŝiniloj kaj precizaj instrumentoj, ekipaĵon por la [[ĥemia industrio]] (transportiloj, ktp.) kaj elektrajn ekipaĵojn. La ĥemia industrio ludas gravan rolon: produktado de [[vitrofibro]], [[sterko]]j kaj [[viskozo]]. La urbo ankaŭ gastigas [[segejo]]jn, [[briko|brikfabrikejo]]jn, la [[Forĝejo Ribalski|Forĝejon Ribalski]] kaj [[betono|betonfabriko]]jn. La [[nutraĵa industrio]] kaj konsumvara produktado ankaŭ ĉeestas. La konstrusektoro ludas gravan rolon, pelita de tre dinamika dommerkato. Industriaj establaĵoj situas tra la tuta urbo, kun pli altaj koncentriĝoj okcidente de la urbocentro kaj sur la maldekstra bordo de la Dnepro. === Turismo === Antaŭ la [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|milito kun Rusio]], la monumentoj, konstruaĵoj, muzeoj kaj la rivero [[Dnepro]] de Kijivo igis ĝin grava eŭropa turisma celloko. Bone servata per aviadilo, la urbo ĝuis pozitivan bildon kaj moderan vivkoston. En 2018, 1,93 milionoj da fremduloj vizitis la urbon, el kiuj 35% el la cetero de [[Eŭropo]] ([[Germanio]], [[Unuiĝinta Reĝlando]], [[Pollando]], [[Francio]], ktp.), 29% el la iamaj respublikoj de Sovetunio ([[Rusio]], [[Belorusio]], [[Azerbajĝano]], ktp.), 14% el [[Azio|aziaj landoj]], 14% el [[Afriko]], kaj 8% el [[Ameriko]]<ref>« [https://ukraine-kiev-tour.com/2019/kiev-inbound-tourism-statistics.html Kiev Inbound Tourism Statistics 2016, 2017, 2018 by Countries] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fukraine-kiev-tour.com%2F2019%2Fkiev-inbound-tourism-statistics.html arkivo]) »</ref>. Ekde la komenco de la milito, la turismo kolapsis tra la tuta lando. Krom la novaj frontaj zonoj, Rusio ade aeratakas multe da urboj kaj postlasis minkampojn en la iamaj okupitaj regionoj. Plue pro sekurecaj kialoj, la aerspaco estas fermita por ĉiuj civilaj aviadiloj: eniri Ukrainion eblas nur trajne aŭ aŭte. Malgraŭ tio, Kijivo estas la loko kie la turisma sektoro malpli suferis, pro pluraj kialoj: daŭriĝo de enlanda turismo, ĉeesto de multaj fremdaj ĵurnalistoj kaj homsavistoj kaj protekto de la urbo fare de kontraŭmisilaj kaj kontaŭspavaj armiloj<ref>[https://www.geo.fr/voyage/peut-on-encore-voyager-en-ukraine-pendant-la-guerre-a-kiev-des-journalistes-locaux-continuent-de-defendre-le-patrimoine-de-leur-capitale-220420 Peut-on encore voyager en Ukraine pendant la guerre ?], GEO, 29-a de majo 2024</ref><ref>[https://www.challenges.fr/economie/pour-kiev-le-tourisme-sera-crucial-pour-relancer-le-pays-apres-la-guerre_842385 Pour Kiev, le tourisme sera "crucial" pour relancer le pays après la guerre] Challenges, 17-a de juanuaro 2023</ref>. == Infrastrukturoj == === Energio === La energio uzata de la kompanioj estas provizita per [[tergaso]] alvenanta per dukto el produktadejoj situantaj precipe ĉe [[Daŝava]] en okcidenta Ukrainio kaj per elektro produktita de la Kieva energia Akvobaraĵo (388 MW) konstruita ĉe [[Viŝhorod]] tuj kontraŭflue ĉe la Dnepro (inaŭgurita en 1964) sed ĉefe de la 1.800 MW termika elektrocentralo ([[karbo]]/[[tergaso]]) situanta laŭlonge de la Dnepro ĉe [[Tripilja]] (ĉirkaŭ 30 kilometrojn sude de Kievo) kaj la Kieva elektrocentralo N°2 de 1930; ankaŭ estas kogeneradaj centraloj (varmo/elektro): Kieva TEC 5, TEC 6 kaj Darnitsja<ref>« [https://www.britannica.com/place/Kyiv/History Kyiv] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.britannica.com%2Fplace%2FKyiv%2FHistory arkivo]) », ĉe [[Encyclopædia Britannica]]</ref>. === Transportado === ==== Urba transporto ==== <gallery mode="packed"> Kyiv Express Tram 763 2019 G2.jpg|[[Tramtransporto en Kievo|Tramoj en Kievo]] Ua-metro-ky1-ch1-20050625c.jpg|[[Metroo de Kievo|Metroo en Kievo]] Kyiv Transit Map beta.png|Mapo de transportlinioj en Kievo </gallery> En Kijivo oni uzas krom [[Metroo de Kievo|metroo]] ankaŭ [[aŭtobuso]]jn, [[Tramtransporto en Kievo|tramojn]] kaj [[Trolebusa transporto en Kievo|trolebusojn]]. Oftaj estas ankaŭ [[marŝrutko]]j. La urbo posedas tri metroajn liniojn, karakterizitajn de la koloroj ruĝa, verda kaj blua. Kvara linio estas konstruata kaj kvina estas jam planita. La metrosistemo entute longas 54,8 kilometrojn, kaj ĝiaj stacioj estas rimarkinde profundaj. Krome funkcias la [[Funikularo de Kievo]] kaj [[Urba elektrotrajno de Kievo]] kiu ĉirkaŭas la tutan urbon. La stacidomoj de la [[Urba elektrotrajno de Kievo]] estas: {{div col|cols=3}} * {{stacidomo|Borŝĉahivka}} * {{stacidomo|Darnicja}} * {{stacidomo|DVRZ}} * {{stacidomo|Farmacevtiĉna}} * {{stacidomo|Imeni Heorhija Kirpi}} * {{stacidomo|Jablunka}} * {{stacidomo|Karavajevi Daĉi}} * {{stacidomo|Kijiv-Demijivskij}} * {{stacidomo|Kijiv-Dniprovskij}} * {{stacidomo|Kijiv-Liski}} * {{stacidomo|Kijiv-Pasaĵirskij}} * {{stacidomo|Kijiv-Tovarnij}} * {{stacidomo|Kijiv-Volinskij}} * {{stacidomo|Kijivska Rusanivka}} * {{stacidomo|Lisnictvo}} * {{stacidomo|Livij Bereh}} * {{stacidomo|Livobereĵna}} * {{stacidomo|Novobiliĉi}} * {{stacidomo|Obolon}} * {{stacidomo|Poĉajna}} * {{stacidomo|Protasiv Jar}} * {{stacidomo|Rubeĵivskij}} * {{stacidomo|Sirec}} * {{stacidomo|Svjatoŝin}} * {{stacidomo|Trojeŝĉina}} * {{stacidomo|Trojeŝĉina-2}} * {{stacidomo|Vidubiĉi}} * {{stacidomo|Vidubiĉi-Tripilski}} * {{stacidomo|Viŝenka}} * {{stacidomo|Viŝhorodska}} * {{stacidomo|Vokzalna}} * {{stacidomo|Zenit}} {{div col end}} ==== Eksterurba trajna transportado ==== Ĉefa stacidomo {{stacidomo|Kijiv-Pasaĵirskij}} ({{lang|uk|Київ-Пасажирський}}) estas la plej grava stacidomo en Kijivo. Ĝi estis konstruata inter 1927 kaj 1932 kaj lokiĝas ĉe la dekstra flanko de la Dnepro. De ĝi veturis trajnoj interalie al [[Moskvo]] kaj [[Krimeo]], plu veturas al [[Varsovio]], [[Minsko]], [[Rigo]], [[Bratislavo]], [[Bukareŝto]] ktp. === Flughavenoj === Kievon servas tri flughavenoj: * La [[Internacia Flughaveno Borispilo]] ({{lang-uk|Міжнародний аеропорт "Бориспіль"}}), malfermita en 1960, estas la plej granda flughaveno de Ukrainio kaj la ĉefa internacia flughaveno de Kievo, situiĝanta proksimume 30 km sudoriente de la urbo. En 2019, ĝi akceptis 15.3 milionojn da pasaĝeroj. Ĝi estas konektita al la urbo per la Kieva-Borispila Ekspreso. * La [[Internacia flughaveno Kijiv-Ĵuljani]] ({{Lang-uk|Міжнародний аеропорт «Київ» імені Ігоря Сікорського}}) estas la dua kaj plej malnova internacia flughaveno de Kievo. Situiĝanta proksimume 7 kilometrojn sudokcidente de la urbo, ĝin ĉirkaŭas aŭtovojoj, fervojoj kaj loĝkvartaloj, limigante la grandecon de permesitaj aviadiloj al modeloj kiel la [[Boeing 737]] kaj la [[Airbus A320]]. En 2019, ĝi akceptis 2.6 milionojn da pasaĝeroj. * La [[Flughaveno de Hostomel]] ({{lang-uk|Аеропорт « Гостомель »}}) , situiĝanta en la nordokcidentaj antaŭurboj de Kievo, estas uzata por kargotransportado. Ĝi havas 3.5-kilometran betonan startlenon. La giganta kargoaviadilo [[Antonov An-225]], kiu havas unikan utilan ŝarĝkapaciton de 253 tunoj, estis bazita ĉe ĉi tiu flughaveno; ĝin detruis la [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|kieva batalo de la rusia invado en 2022]]. === Ŝoseoj === Kievon servas multaj gravaj vojoj dependaj de la ĉefaj urboj de Ukrainio. Ĉi tiuj vojoj ofte estas en mezbona stato. En 2013, la stato de 97% de la ukrainaj vojoj estis konsiderata malbona. Laŭ la indekso de tutmonda konkurenceco de la [[Monda Ekonomia Forumo]] por 2017-2018, Ukrainio rangiĝas 130-e el 137 laŭ la kvalito de sia vojreto, post Rusio kaj multaj afrikaj kaj aziaj landoj. Tamen, en 2020 kaj 2021, multaj konstrulaboroj estis entreprenitaj por plibonigi la situacion. La aŭtovojo M-05, kiu ligas Kievon kun [[Odeso]], kaj la aŭtovojo M-06, kiu ligas la ĉefurbon kun [[Ĉop]] (642 kilometrojn okcidenten, proksime al la limo kun [[Hungario]] kaj [[Slovakio]]), estas freŝe renovigitaj. Ne ekzistas aŭtovojo, kiu faras kompletan rondiron cirkaŭ la aglomeraĵo. Estas du periferiaj vojoj (interna kaj eksteranĵ) interrompitaj de multaj vojkruciĝoj. La ekstera ekzistas nur okcidente de la rivero Dnepro kaj ne disponas ponton por transiri ĝin. === Pontoj sur la Dnepro === La rivero [[Dnepro]], pro sia larĝeco, konsistigas gravan obstaklon por la voja trafiko en Kievo, kies distriktoj estas dividitaj inter la du bordoj. La unua vojponto, la 776-metrojn longa [[Ponto Nikolao (Kievo)|ĉenponto Nikolao]], estis konstruita en 1848 kaj detruita en 1941 fare de la [[Batalo de Kievo (1941)|retiriĝantaj sovetaj trupoj]]. La unua fervoja ponto estis konstruita en 1870. En 2021, estas naŭ pontoj komunikigantaj la du bordojn de la Dnepro: du vojpontoj - la [[Ponto Pivniĉnij|ponto Pivniĉnij]] (norde) kaj la [[Ponto Paton|ponto Paton]] -, du fervojaj pontoj, tri miksuzaj pontoj (vojo/relo) - la [[Metroo-ponto en Kievo|metroo-ponto]], la [[Ponto Pivdenjij|ponto Pivdenjij]] (sude) kaj la nova ponto Darnickij - kaj unu piedira ponto. Deka ponto, la [[Ponto Podilskij|ponto Podilskij]] por miksuzo, estas konstruata en 2022. <gallery mode="packed"> Північний міст 01.jpg|[[Ponto Pivniĉnij]] Південний міст у Києві, з Лівого берега.JPG|[[Ponto Pivdenjij]] Арково-підвісний міст через Дніпро.jpg|[[Ponto Podilskij]] </gallery> === Akvo kaj sanitaraĵoj === La nacia registaro delegis respondecon pri akvo- kaj sanitaraĵaj servoj al lokaj aŭtoritatoj<ref>The World Bank. [https://sos.danubis.org/eng/country-notes/ukraine/ "SOS DANUBIS.org – Ukraine"] ([https://web.archive.org/web/20230220051258/https://sos.danubis.org/eng/country-notes/ukraine/ arkivo]). International Association of Water Supply Companies in the Danube River Catchment Area.</ref>. [[Kijivvodokanal]] estas privata akcia kompanio, kiu provizas tiajn servojn al Kievo. La longo de akvoprovizaj retoj estas 4231 km, el kiuj 1798 km estas kadukaj. La longo de kloakaĵaj retoj estas 2662 km, el kiuj 830 km estas kadukaj. === Malsanulejoj === La ĉefaj malsanulejoj de la urbo estas la [[Klinika Hospitalo de Sankta Mikaelo (Kievo)|Klinika Hospitalo de Sankta Mikaelo]], la porinfana malsanulejo [[Oĥmatdit]], la [[Kieva Urba Psikiatria Hospitalo]], la [[Lutera Komunuma Hospitalo (Kievo)|Lutera Komunuma Hospitalo]], la [[Nacia Armea Medicina Klinika Centro (Kievo)|Nacia Armea Medicina Klinika Centro]]. === Edukado === Kijivo gastigas multajn universitatojn, la plej gravaj estas la [[Nacia Universitato Taras Ŝevĉenko]] de Kijivo, la Nacia Teknika Universitato "[[Kijiva Politeknika Instituto]]", la [[Kieva Mohila Akademio]] kaj la [[Nacia Universitato pri Komerco kaj Ekonomiko de Kievo]]. El ĉi tiuj, la Akademio Mohila estas la plej malnova, fondita kiel [[Teologio|teologia]] lernejo en 1632, sed la Universitato Ŝevĉenko, fondita en 1834, estas la plej malnova en kontinua funkciado. La tuta nombro de institucioj de pli alta edukado en Kijivo proksimiĝas al 200<ref>[http://www.osvita.org.ua/highedu/?cmd=search&HS%5breg%5d=2&HS%5bp_i%5d=5&HS%5bbutton%5d=go Osvita.org URL accessed on 20 June 2006] ([https://web.archive.org/web/20090130085833/http://www.osvita.org.ua/highedu/?cmd=search&HS%5breg%5d=2&HS%5bp_i%5d=5&HS%5bbutton%5d=go arkivo])</ref>, ebligante al studentoj sekvi preskaŭ ĉiujn ajnan studfakon. Dum edukado tradicie restas plejparte ŝtata kompentento, ekzistas pluraj akredititaj privataj institucioj en la urbo. === Scienca Esplorado === Scienca esplorado estas plenumita en multaj altlernejoj kaj, plie, en multaj [[Esplora instituto|esplorinstituto]]j aligitaj kun la [[Ukraina Nacia Akademio de Sciencoj]]. Kijivo estas hejmo de la [[Ministerio pri edukado kaj scienco de Ukrainio|ukrainia ministerio pri edukado kaj scienco]] kaj estas konata ankaŭ pro siaj kontribuoj al medicina kaj komputika esplorado. En 2016, UNIT Factory (Ukraina Nacia Informteknologia Fabriko) malfermiĝis. Ĝi provizas tute novan formaton de informteknologia-edukado. La edukado estas tute senpaga por ĉiuj praktikantoj kondiĉe de plenumo de la kondiĉoj de la programo. Ene de ĉi tiu projekto estas la Centro por Evoluigo de Teknologiaj Kompanioj (TCDC), la malfermita interentreprena IT-universitato BIONIC University, same kiel du altteknologiaj laboratorioj - VR Lab (Crytek) kaj Smart City Lab<ref>[https://kfund.ua/en/unit-factory-a-key-element-of-the-future-innovation-park-opened-in-kyiv/ "UNIT Factory, a key element of the future innovation park, opened in Kyiv"] ([https://web.archive.org/web/20190803065209/http://kfund.ua/en/unit-factory-a-key-element-of-the-future-innovation-park-opened-in-kyiv/ arkivo]). kfund.ua. 16-a de novembro 2016.</ref>. == Kulturo == Kijivo estas la sidejo de la [[Ukraina Instituto]], kiu estas estas ukraina ŝtata agentejo respondeca pri la antaŭenigo de la [[ukraina lingvo]] kaj kulturo tutmonde per [[kultura diplomatio]]<ref>[https://ui.org.ua/mission/en Oficiala retajo] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fui.org.ua%2Fmission%2Fen arkivo])</ref>. Ĝi havas du oficialajn reprezentejojn eksterlande: en [[Germanio]], malfermiĝanta en marto 2023<ref>[https://www.tagesspiegel.de/kultur/ukrainische-kultur-neues-institut-in-berlin-eroffnet-9585482.html Ukrainische Kultur: Neues Institut in Berlin eröffnet », Der Tagesspiegel Online‎] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.tagesspiegel.de%2Fkultur%2Fukrainische-kultur-neues-institut-in-berlin-eroffnet-9585482.html arkivo]), 30-a de marto 2023</ref>, kaj en [[Francio]], malfermiĝanta en novembro 2023<ref>[https://fr.ui.org.ua/inauguration-de-linstitut-ukrainien-en-france/ INAUGURATION DE L'INSTITUT UKRAINIEN EN FRANCE] ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Ffr.ui.org.ua%2Finauguration-de-linstitut-ukrainien-en-france%2F%23%3A~%3Atext%3DL%27Institut%2520ukrainien%2520en%2520France%2520devient%2520ainsi%2520la%2520deuxi%25C3%25A8me%2520repr%25C3%25A9sentatio arkivo]) 9-a de novembro 2023</ref>. === Muzeoj === Kievo enhavas 40 malsamajn muzeojn. En 2009 ili registris entute 4.3 milionojn da vizitoj<ref>"[http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=534 Kulturo kaj artoj ]" ([https://web.archive.org/web/20201201085912/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=534 arkivo]). Kyiv Statistics Office</ref>. La [[Nacia Arta Muzeo de Ukrainio]] estas muzeo dediĉita al ukraina arto kiu ekspozicias en dudek unu ĉambroj kolektojn de pentraĵoj kaj aliaj artaĵoj kovrantaj ĉiujn epokojn. La [[Ukraina Nacia Muzeo de Ĉernobilo]] funkcias kiel kaj monumento, kaj historia centro dediĉita al la okazaĵoj ĉirkaŭ la [[katastrofo de Ĉernobilo]] de 1986 kaj ties efiko sur la ukraina popolo, la medio kaj postaj sintenoj rilate al la sekureco de nuklea energio ĝenerale. La [[Muzeo Ĥanenko]] gastigas la plej grandan kolekton de Ukrainio de eŭropa, azia kaj antikva arto. La kolektoj de la Muzeo Ĥanenko inkluzivas verkojn de eŭropaj majstroj kiel [[Petro Paŭlo Rubens]], [[Gentile Bellini]], [[Juan de Zurbarán]], [[Jacques-Louis David]] kaj [[François Boucher]]. La muzeo fanfaronas pri kolektoj de eŭropaj skulptaĵoj kaj dekoraciaj artaĵoj, belaj kaj maloftaj pecoj de [[Irano|irana]], [[Tibeto|tibeta]], [[Ĉinio|ĉina]] kaj [[Japanio|japana]] dekoracia arto, same kiel malgrandaj sed interesaj kolektoj de [[Grekio|greka]], [[Romia Imperio|romia]] kaj [[Egiptio|egipta]] arto. En Kievo lokiĝas la [[Nacia Muzeo de la Holodomora-Genocido]] dediĉita al la viktimoj de la [[Holodomoro]], malsatego kiu trafis Ukrainion en 1932-1933, kiel parto de la [[Sovetiaj malsategoj de 1931-1933|malsategoj kiuj trafis Sovetunion]]. La muzeo malfermiĝis je la 75-a datreveno de la Holodomoro en 2008 kaj ricevis la statuson de nacia muzeo en 2010. La [[Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio en la Dua Mondmilito]] estas memorkomplekso, kiu memorigas la [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orientan Fronton de la Dua Mondmilito]], situanta en la montetoj dekstre de la Dnepro en Peĉersk. La [[Kieva Fortikaĵo]] estas fortikaĵoj el la 19-a jarcento, kiuj iam apartenis al okcidentaj rusaj fortikaĵoj. Ĉi tiuj strukturoj (poste unuigita komplekso) estis konstruitaj en Peĉersk kaj apudaj kvartaloj fare de la rusia armeo. Kelkaj el la konstruaĵoj estas restaŭritaj kaj transformitaj en muzeon, dum aliaj estas uzataj en diversaj militaj kaj komercaj instalaĵoj. La [[Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio]] (stiligita MIST, ukraine Національний музей історії України, prezentas la historion de Ukrainio ekde antikvaj tempoj ĝis la nuntempo. === Teatrejoj kaj koncertejoj === La ĉefaj teatrejoj kaj koncertejoj de Kievo estas la [[Nacia Operejo de Ukrainio]], la [[Nacia Teatrejo Ivan Franko]], la [[Teatrejo Lesja Ukrainka]], la [[Akademia Kijiva Pupteatrejo]], la [[Oktobra Palaco]] kaj la [[Nacia Filharmonio de Ukrainio]], kiu gastigas la [[Simfonia orkestro|simfonian orkestron]] de la lando. Kievo ankaŭ estas hejmo de la [[Nacia Filmcentro Oleksandr Dovĵenko|Dovĵenko-Studio]], kiu estis unu el la plej gravaj filmproduktadcentroj en [[Sovetunio]] dum la soveta epoko. === Kulturaj eventoj === En majo, vizitantoj al Kijivo povas sperti la Printempan Feston. Dum semajnfinoj, la stratoj de la urbocentro (kiel ekzemple la ĉefa stratego, [[Ĥreŝĉatik]]) estas fermitaj al trafiko. De 1995 ĝis 2005, la Stoĵara Filmfestivalo okazis en aŭgusto. Ekde 1990, Kijivo gastigas la [[Kieva Muzika Festo|Kievan Muzikan Feston]], ĉiujaran ukrainan muzikan festivalon, kiu celas prezenti modernajn ukrainajn komponistojn, kvankam la evento estas internacia. === Distraĵoj === La centro de Kijivo fariĝas granda subĉiela festa loko nokte dum la someraj monatoj, kun miloj da homoj amuziĝantaj en proksimaj restoracioj, kluboj kaj subĉielaj kafejoj. La centraj stratoj estas fermitaj por aŭtotrafiko dum semajnfinoj kaj ferioj. La [[Deklivo Sankta Andreo]] estas unu el la plej konataj historiaj stratoj kaj grava turisma allogaĵo en Kijivo. Inter la multaj insuloj, Venetsiiskji estas la plej homecigita. Ĝi estas atingebla per metroo aŭ aŭto, kaj inkluzivas amuzparkon, naĝplaĝojn, boatluojn kaj noktoklubojn. Aliaj gravaj insuloj inkluzivas Trukhaniv, Muromets kaj Dolobetskji. La Venkoparko proksime al la metrostacio Darnitsia estas populara celloko por beboĉaretoj, kuristoj kaj biciklantoj. Boatado, fiŝkaptado kaj akvosportoj estas popularaj ŝatokupoj en Kijivo. La lagoj kaj riveroj de la regiono frostiĝas vintre kaj glacifiŝkaptistoj oftas, same kiel infanoj kun siaj sketiloj. Tamen, la pinto de somero altiras pli grandan amason da homoj al la bordoj por naĝi aŭ sunbani, kun tagaj maksimumaj temperaturoj foje atingantaj 30 ĝis 34 °C. === Kuirarto === Unu el la kuirartaj specialaĵoj de Kijivo estas la Kijiva Kuko ({{lang-uk|Київський торт}}), farita el [[avelo|aveloj]] kaj [[meringo]]. Alia (kvankam ties reala deveno estas pridiskutata) estas la Kijivstila Kokaĵo ({{lang-uk|Котлета по-київськи}}), kokaĵa brusto premita kaj rulita ĉirkaŭ [[Ajlo|ajla]] kaj herba butero, poste panumita kaj fritita. <gallery mode="packed"> Kiev cake slice.JPG|Kijiva kuko Chicken Kiev - Ukrainian East Village restaurant.jpg|Kijivstila kokaĵo </gallery> === Aliaj vidindaĵoj === * [[Babij Jar]] * [[Placo de Sendependeco (Kievo)|Placo de Sendependeco]] * [[Eŭropa Placo (Kievo)|Eŭropa Placo]] * [[Placo Sankta Mikaelo (Kievo)|Placo Sankta Mikaelo]] * [[Podil-sinagogo]] * [[Nacia Muzeo Taras Ŝevĉenko]] * [[Nacia Operejo de Ukrainio]] * [[Kieva Fortikaĵo]] === Servoj === * [[Kijiva Politeknika Instituto]] * [[Ukraina Nacia Akademio de Sciencoj]] * [[Vernadskij Nacia Biblioteko de Ukrainio]] === Sporto === La ĉefaj futbalaj teamoj estas [[Dinamo Kiev]], kiu ludas en la [[stadiono]] ''Dinamo Lobanovskij'', kaj [[Arsenal Kiev]], origine konata kiel ''CSKA Kiev'', kiu ludas en la stadiono Olimpijskij. Tiu ĉi lasta stadiono gastigis la finan matĉon kadre de la [[Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012]], kiun kunorganizis [[Ukrainio]] kaj [[Pollando]]: la hispana teamo venkis tiun matĉon kontraŭ la itala. Alia tre populara sporto en Kievo estas [[skermo]]. === Urba himno === En 2014, la urba konsilantaro de Kijivo establis la urba himno. Ĝi fariĝis el kanto de 1962: '''"Як тебе не любити, Києве мій!"'''("Kiel mi povas ne ami vin, Kijivo mia!")<ref>[http://kyiv.pravda.com.ua/news/5464ecc6c3e17/ The Kyiv council approved the Kyiv city anthem (Київрада затвердила гімн Києва)] Ukrayinska Pravda. 13-a de Novembro 2014</ref>. === Urbaj simboloj === La [[Ordinara hipokastano]] estas unu el la simboloj de Kijivo. Ĝi estis ĉeestanta lan blazonon de la urbo uzata de 1969 ĝis 1995<ref>[https://www.pravda.com.ua/articles/2020/05/29/7253616/ Туйовий Хрещатик "Чому кияни сумують за каштанами та як вони стали символом столиці"] ([https://web.archive.org/web/20200605155457/https://www.pravda.com.ua/articles/2020/05/29/7253616/arkivo]), Ukrayinska Pravda, 29-a de majo 2019</ref>. La nuna blazono bildigas la [[Ĉefanĝelo Miĥaelo|Ĉefanĝelon Miĥaelon]]. == Ĝemelaj urboj == Kievo ĝemeliĝis kun la jenaj urboj: {{div col|cols=4}} * {{flago|Turkio}} [[Ankaro]] * {{flago|Kazaĥio}} [[Astano]] * {{flago|Turkmenio}} [[Aŝĥabado]] * {{flago|Grekio}} [[Ateno]] * {{flago|Azerbajĝano}} [[Bakuo]] * {{flago|Hispanio}} [[Barcelono]] * {{flago|Serbio}} [[Beogrado]] * {{flago|Germanio}} [[Berlino]] * {{flago|Svisio}} [[Berno]] * {{flago|Kirgizio}} [[Biŝkeko]] * {{flago|Brazilo}} [[Braziljo]] * {{flago|Slovakio}} [[Bratislavo]] * {{flago|Belgio}} [[Bruselo]] * {{flago|Hungario}} [[Budapeŝto]] * {{flago|Argentino}} [[Bonaero]] * {{flago|Usono}} [[Ĉikago]] * {{flago|Irlando}} [[Dublino]] * {{flago|Armenio}} [[Erevano]] * {{flago|Unuiĝinta Reĝlando}} [[Edinburgo]] * {{flago|Italio}} [[Florenco]] * {{flago|Indonezio}} [[Ĝakarto]] * {{flago|Svisio}} [[Ĝenevo]] * {{flago|Germanio}} [[Hamburgo]] * {{flago|Finnlando}} [[Helsinko]] * {{flago|Israelo}} [[Jerusalemo]] * {{flago|Ĉinio}} [[Kantono (Ĉinio)|Kantono]] * {{flago|Moldavio}} [[Kiŝinevo]] * {{flago|Japanio}} [[Kioto]] * {{flago|Danio}} [[Kopenhago]] * {{flago|Pollando}} [[Krakovo]] * {{flago|Kubo}} [[La Havano]] * {{flago|Germanio}} [[Leipzig]] * {{flago|Peruo}} [[Limao]] * {{flago|Portugalio}} [[Lisbono]] * {{flago|Hispanio}} [[Madrido]] * {{flago|Francio}} [[Marsejlo]] * {{flago|Meksikio}} [[Meksikurbo]] * {{flago|Germanio}} [[Munkeno]] * {{flago|Kirgizio}} [[Oŝo (urbo)|Oŝo]] * {{flago|Danio}} [[Odense]] * {{flago|Norvegio}} [[Oslo]] * {{flago|Ĉinio}} [[Pekino]] * {{flago|Montenegro}} [[Podgorico]] * {{flago|Pollando}} [[Poznano]] * {{flago|Sudafriko}} [[Pretorio]] * {{flago|Latvio}} [[Riga]] * {{flago|Brazilo}} [[Rio-de-Ĵanejro]] * {{flago|Italio}} [[Romo]] * {{flago|Ĉilio}} [[Santiago de Ĉilio]] * {{flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Sarajevo]] * {{flago|Sud-koreio}} [[Seulo]] * {{flago|Bulgario}} [[Sofia]] * {{flago|Svedio}} [[Stokholmo]] * {{flago|Ĉinio}} [[Suĝoŭo]] * {{flago|Uzbekio}} [[Taŝkento]] * {{flago|Tajvano}} [[Tajpeo]] * {{flago|Estonio}} [[Talino]] * {{flago|Finnlando}} [[Tampere]] * {{flago|Kartvelio}} [[Tbiliso]] * {{flago|Albanio}} [[Tirano]] * {{flago|Kanado}} [[Toronto]] * {{flago|Libio}} [[Tripolio]] * {{flago|Francio}} [[Tuluzo]] * {{flago|Pollando}} [[Varsovio]] * {{flago|Aŭstrio}} [[Vieno]] * {{flago|Litovio}} [[Vilnius]] * {{flago|Pollando}} [[Vroclavo]] * {{flago|Ĉinio}} [[Vuhano]] {{div col end}} La 11-an de februaro 2016, la Urba Konsilio de Kijivo deklaris malvalidaj la ĝemeligajn aranĝojn kun ses urboj kaj regionoj de la [[Rusia Federacio]]: [[Moskvo]], [[Volgogrado]], [[Sankt-Peterburgo]], [[Ulan-Ude]], [[Respubliko Komi|Komiio]] kaj [[Maĥaĉkalao|Maĥaĉkala]]. La decidon subtenis 97 deputitoj. Ankaŭ ĝemeliĝo kun [[Minsk]] estis malvalidigita la 9-a de majo 2022. La urbo havas amikajn rilatojn interalie kun * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20px]] la urbodistrikto [[Reinickendorf]] de [[Berlino]] en [[Germanio]] Krome la urboparto Peĉersk aparte havas partnerajn rilatojn kun * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20px]] la urbodistrikto [[Charlottenburg-Wilmersdorf]] de Berlino == Esperanto == === Loka Esperantujo === En Kijivo estas pluraj Esperantaj kluboj: [[Ek! (esperanto-klubo)|Ek!]], [[Ora Pordego]] kaj la Klubo de Volodimir Soroka "Septima". En Kijivo loĝis, interalie, la esperantistoj [[Mikaelo Gabrielo]] kaj [[Vasilij Devjatnin]]. Ekde la [[14-a de julio|14-a]] ĝis la [[21-a de julio]] [[2011]] okazis en Kijivo la [[IJK 2011|67-a IJK]]. === Nomoj en Esperanto === Multaj (kaj ĉiuj ukrainaj) esperantistoj jam delonge uzas la formon ''Kijivo''<ref><span class="plainlinks">[http://www.vortaro.ukrainio.org.ua/Cxefpagxo/k/i Володимир Пацюрко: Великий есперантсько-український словник (ligilo ne plu valida)]</span></ref> pro la elparolo en la [[ukraina lingvo|ukraina]], Київ [ˈkɪjiu̯]. En 2018, la ukrainia ministerio pri eksteraj aferoj lanĉis kampanjon por peti alinomi la urbon en la angla en [[Eŭropa Unio]] de ''Kiev'' al ''Kyiv''. La kampanjo nomiĝis #CorrectUA kaj celis korekti la uzon de la oficiala ukrainia latinigosistemo por loknomoj,<ref>{{citaĵo el la reto|titolo=The Economist starts using Kyiv instead of Kiev |url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/2808601-the-economist-starts-using-kyiv-instead-of-kiev.html |retejo=Ukrinform |dato=2019-11-30}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto|titolo=CorrectUA|retejo=Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|url=https://mfa.gov.ua/en/page/open/id/5418|alirdato=2019-11-22|arkivurl=https://web.archive.org/web/20191124043651/https://mfa.gov.ua/en/page/open/id/5418|arkivdato=2019-11-24}}</ref> laŭleĝe oficiala de Oktobro de 1995, post la sendependiĝo de [[Sovetio]] en 1991.<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.uazone.net/Kiev_Kyiv.html|titolo=Resolution of the ukrainian commission for legal terminology No. 5|eldoninto=Ukrainian Commission for Legal Terminology|alirdato= 2011-03-15}}</ref> <gallery mode="packed"> KyivNotKiev.svg|Logotipo de la kampanjo #CorrectUA pri Kijivo Emblemo.jpg|Uzo de la formo ''Kijivo'' fare de [[TEJO]] kadre de la [[IJK 2011|kongreso de 2011]] IJKMalx-1200x661.jpg|Uzo de la formo ''Kijivo'' fare de [[TEJO]] kadre de la [[IJK 2021|kongreso de 2021]] </gallery> == Famuloj == * [[Nikolaj Berdjajev]], filozofo * [[Miĥail Bulgakov]], verkisto * [[Lev Ŝestov]], filozofo * [[Ilja Ehrenburg]], poeto, verkisto * [[Anna Fedorova]], pianistino * [[Vladimir Horowitz]], pianisto * [[Maria Kaniewska]], kinistino * [[Andrej Kurkov]], novelisto * [[Serge Lifar]], dancisto * [[Kazimir Severinoviĉ Maleviĉ]], pentristo * [[Golda Meir]], israela politikistino * [[Irène Némirovsky]], verkistino * [[Alesja Popova]], baletisto * [[Igor Sikorski]], aviada inĝeniero == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Bank of the Dnieper River in the Obolon area. Kiev, Ukraine.jpg|[[Panoramo]] de Kijivo Dosiero:Saint Andrew's Church Kyiv 2020.jpg| [[Preĝejo Sankta Andreo (Kievo)|Sankta Andreo Preĝejo]] Kyiv Metro Bridge.JPG|[[Dnepro|Dnepraj]] bordoj Dosiero:Detail of the domes - St. Michaels Golden-Domed Monastery (8600670465).jpg|[[Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj]] Dosiero:Київ Будинок житловий в якому мешкав Добровольський 2.jpg|[[Ĥreŝĉatik]], la ĉefa strato en Kijivo Києво-Печерська лавра 25.jpg|[[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo|Monaĥejo de la Grotoj]] kaj rivero [[Dnepro]] </gallery> == Referencoj == {{div col|cols=2}} {{referencoj}} {{div col end}} {{projektoj|ReVo=kiev.0o}} == Vidu ankaŭ == * [[Varsovio]], [[Bratislavo]], [[Budapeŝto]], [[Moskvo]], [[Minsko]] * [[Lvovo]], [[Ĥersono]], [[Ĥarkivo]], [[Odeso]], [[Dnipro (urbo)|Dnipro]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{uk}}) <br/> {{Leginda|jaro=2026 |monato=04 |tago=03}} {{Subdividoj de Ukrainio}} {{Urboj-Herooj}} {{Eŭropaj ĉefurboj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kievo| ]] [[Kategorio:Milionurboj]] [[Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo]] [[Kategorio:Urboj en Kieva provinco]] 92xoimfge3ny9ksn4a6w28timsx34x6 0 25790 9417099 9416709 2026-06-29T17:06:18Z ThomasPusch 1869 /* Rilatoj al Esperanto */ 9417099 wikitext text/x-wiki {{informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Osnabrück Wappen.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Lower Saxony OS (St).svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[eksterdistrikta urbo]] |alto = 63 |areo = 119,8 |poŝtkodo = 49074–49090 |tel_antaŭkodo = 0541 <small>(je malgrandaj partoj ankaŭ 05402, 05406 kaj 05407</small> |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03404000 |subdivido = 23 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Natruper-Tor-Wall 2<br />49076 Osnabrück |retpaĝaro = [https://www.osnabrueck.de/ www.osnabrueck.de] |komunumestro = Katharina Pötter |komunumestro-partio = [[CDU]] }} '''Osnabrück''' (per [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]] [{{IFA|ɔsnaˈbʁʏk}}] {{sono|De-Osnabrück2.ogg}}; platgermane/platsakse: '''Ossenbrügge''' [ɔsənˈbrʏgə], [[latine]] '''Ansibarium''', en Esperanto '''Osnabruko''') estas [[eksterdistrikta urbo]] en la [[germanio|germana]] [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]]. La urbo ampleksas areon de 119,80 kvadrataj kilometroj, fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03404000}}}} loĝantojn, kaj estas la tria plej granda urbo en Malsupra Saksio. Osnabruko situas en [[GMT]]+1h (+2h [[somera tempo]] de aprilo ĝis oktobro). Ĝi lokiĝas inter la montaro ''Wiehengebirge'' kaj la ''[[Teŭtoburga arbaro]]'', borde de la rivero [[Hase]]. Norde, oriente kaj sude la urbo ĉirkaŭiĝas de la samnoma [[distrikto Osnabrück]], kies administrejo troviĝas en la urbo; nur ĉe mallonga limo okcidente la urba teritorio tuŝas la [[distrikto Steinfurt|distrikton Steinfurt]] de la najbara [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Cetere la areo de la urbo kaj distrikto, kvankam ili ne apartenas al la moderna federacia lando Nordrejn-Vestfalio, historie estas parto de la kultura regiono [[Vestfalio]]. En Osnabruko kaj la iom pli suda urbo [[Münster|Monastero]] estis intertraktita la [[Traktato de Vestfalio]]. Osnabruko plurfoje troviĝas (kaŝe aŭ sub aliaj nomoj) en la romanoj de [[Erich Maria Remarque]]. == Historio == Osnabruko estis fondita ĉirkaŭ la jaro [[780]] de la franka imperiestro [[Karolo la Granda]]. Iam antaŭ [[803]], la urbo iĝis Episkopejo. Ambaŭ datoj ne certas, sed klaras, ke Osnabruko estas la plej malnova episkopejo en la teritorio de la ĝermana tribo [[Saksoj]], kiuj sub imperiestro [[Karolo la Granda]] batiĝis de la Frankoj. En [[889]] la urbo ricevis komercajn, doganajn, kaj monerfarajn privilegiojn de [[Arnulf de Karintio]]. Ĝi estas [[unua priskribo|unue priskribita]] kiel "urbo" en registro de 1147. Baldaŭ poste en 1157 Imperiestro [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] permesis al la urbo privilegion konstrui fortikan urbomuron. Multaj el la turoj kiuj estis parto de la mezepoka fortikigo ankoraŭ videblas hodiaŭ. Osnabruko membriĝis en la [[Hansa Ligo]] en la [[12-a jarcento]], kaj ankaŭ en la [[Vestfalia Federacio de Urboj]]. Ankoraŭ hodiaŭ episkopejo, la urbo havas katolikan katedralon de fru-romaneca stilo. Kvankam preskaŭ neniom de la originala katedralo restis, arkeologoj malkovris ke la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo devenas el la [[10-a jarcento]]. Tamen, plejparto de la katedralo estis konstruita en la [[12-a jarcento|12-a]] kaj [[13-a jarcento]]j, kaj la ĥorejo estas gotika aldono. Strange, la pli nova sudokcidenta turo ampleksas la kvaroblan areon kompare kun la pli malnova turo. La plano por rekonstrui la duan turon neniam efektiviĝis, do la du turoj ŝajnas misproporciaj. [[Dosiero:Brandenburgio-Prusio.png|eta|maldekstra|300ra|<small>Teritoria pligrandigo de [[Prusio]] inter 1600 kaj 1795: ● ''blue'': Margraflando [[Brandenburgio]] en 1600 ● ''verde'': [[Duklando Prusio]] en 1600 ● ''flave'': Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova [[Silezio]] 2. [[Varmio]] 3. [[Pomerio]] 4. [[Antaŭpomerio]] 5. [[Magdeburgo]] 6. jen Osnabrück 7. [[Minden]] 8. [[distrikto Mark|graflando Mark]] 9. [[Kleve]] ● ''ruĝe'': [[dispartigoj de Pollando-Litovio|pluse aneksitaj]] ĝis 1795</small>]] Ĉar la civitanoj elektis sekvi la [[Reformacio|Protestantisman reformacion]], konflikto kreskis kun la Katolika episkopo kiu ne estis solvita ĝis la [[17-a jarcento]]. Eble la plej grava evento de la historio de Osnabruko estis la diplomata negocado inter la jaroj [[1643]] kaj [[1648]], kaj la rezultanta [[Traktato de Vestfalio]], kiu finis la [[Tridekjara milito|Tridekjaran militon]]. Ĉar la katolika kaj protestantisma delegacioj rifuzis renkonti persone, la katolikoj rezidis en [[Münster]] dum la Protestantoj rezidis en Osnabruko. Ĉiutage mesaĝistoj devis rajdi de Osnabruko al Münster kaj inverse por liveri la plej novajn aktojn. La traktato diktis ke la urbo estu regnita alterne de katolika kaj protestantisma episkopo. La protestantismaj episkopoj estis nomita de la Duko de [[Braunschweig-Lüneburg]]. Tial, la lasta [[princo-episkopo]] ''Princo Frederiko'' (1763-1827) estis elektita en beba aĝo de 196 tagoj por ebligi al li havi la oficon plej eble longan tempon. Hodiaŭ, estas pli-malpli same multe da protestantoj kiom da katolikoj en la urbo. Dum la sekularigo kaj la dissolvo de la Sankta Romia Imperio komence de la 19-a jarcento, la episkopa [[diocezo]] de Osnabruko dum la jaro [[1803]] enfalis en la regnon de [[Hanovro]] - tion konfirmis dum 1815 la Kongreso de Vieno. La diocezo ne estis reestabligita ĝis [[1858]]. La urbo daŭris kiel propraĵo de Hanovro, kaj tial iĝis parto de [[Prusio]] en [[1866]]. Osnabruko tre suferis pro la bombado je la fino de la [[Dua Mondmilito]], sed ampleksaj partoj de la historiaj konstruaĵoj en la malnova urbo estis rekonstruitaj. Hodiaŭ, la urbo ne estas tute originala, tamen ĝi ankoraŭ ŝajnas kiel mezepoka urbo. Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|185ra|{{centre|statuo de [[Stephan Balkenhol]] antaŭ la urba ĉefstacidomoek de oktobro 2025}}]] == Partneraj urboj == Osnabruko havas partnerajn rilatojn kun pluraj urboj. Unika kampanjo en Germanio estas la kutimo, interŝanĝi "ambasadorojn de la partneraj urboj": temas pri junaj homoj el la amikaj urboj, kiuj por unu jaro laboras en la urba administrado de reciproka alia partnera urbo, respondecas pri ĉiuj laboroj rilate al la urbopartnerecoj kaj ankaŭ krome laŭeble helpas per tradukadoj. La partneraj urboj estas * [[Dosiero:Flago-de-Nederlando.svg|20ra]] [[Haarlem]] ([[Nederlando]]), ekde 1961 * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Angers]] ([[Francio]]), ekde 1964 * [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|20ra]] [[Derby]] ([[Britio]]), ekde 1976 * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Greifswald]] ([[Germanio]]), ekde 1988 * [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Tver]] ([[Rusio]]), ekde 1991 * [[Dosiero:Flago-de-Turkio.svg|20ra]] [[Çanakkale]] ([[Turkio]]), ekde 2004 * [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra]] [[Vila Real]] ([[Portugalio]]), ekde 2005 == Rilatoj al Esperanto == Kiel en preskaŭ ĉiu pli granda urbo de Germanio kun universitato, en Osnabruko ekde la publikigo de Esperanto daŭre vivis aktivaj movadanoj. Informoj pri la Esperanto-aktivecoj en la urbo tamen ankoraŭ ne sisteme kolektiĝis. Menciindas ekzemple, ke en la [[1980-aj jaroj]] en la knabina gimnazio ''Ursulaschule'' en la pleja urbocentro laboris la instruistino [[Ursula Felhölter]], estraranino kaj de [[1982]] kaj [[1984]] ankaŭ prezidantino de [[Germana Esperanto-Junularo]], kiu regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie [[Dagmar Schütte]], kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. De [[1992]] ĝis [[1997]] [[Martin Haase]] plurajn jarojn estis profesoro pri [[romanidaj lingvoj]] en la universitato de Osnabrück, kaj inter la jaroj [[1997]] kaj [[2001]] [[Thomas Pusch]] transprenis la [[stafeto]]n kaj kiel kuracisto vivis en la urbo - ankaŭ ili du estis antaŭaj prezidantoj de [[GEJ]] kaj estraranoj de [[GEA]]. En [[1998]], kiam en Osnabrück kaj [[Münster (Vestfalio)|Monastero]] per "jaro de paco" festiĝis la 350-jara jubileo de la [[Vestfalia Paco]], en la festaĵoj de ambaŭ urboj aktive partoprenis la esperantistoj de la regiono. Ne nur okazis informstandoj kaj kulturaj eventoj pri Esperanto, sed en Osnabrück ankaŭ ekestis aparta monumento, kiam pluretaĝa konstruaĵo la tutan jaron estis envolvita per plasta kovraĵo sur kiu grandlitere videblis la vorto "paco" en ĉiuj grandaj mondaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Dek jarojn poste, en [[2008]] okazis katolika konferencego de 60 000 partoprenantoj en la urbo, en kiu same aktivis esperantistoj<ref>[http://de.groups.yahoo.com/group/kirche-und-esperanto/message/38 noto ''Esperanto auf dem Katholikentag in Osnabrück, 21.-25. Mai 2008''] ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ne savita per web.archive.org {{de}}</ref>. Ne nur pro la komuna historio de la [[Vestfalia Paco]], sed aparte pro la geografia proksimo, tradicie fortas rilatoj de la lokaj movadanoj kun la esperantistoj en [[Münster (Vestfalio)#Esperanto|Monastero]]. En la teritorie vasta [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], al kiu apartenas Osnabrück, la distancoj inter la Esperanto-grupoj pli grandas, tamen ankaŭ inter ili fortas kunlaboro: ekzemple en septembro [[2011]] en la urbo okazis vaste reklamita "Esperanto-kulturtago" de la federacilanda sekcio de [[Germana Esperanto-Asocio]].<ref>[http://www25.stayblue.de/Location/8/_/Event/554381- noto ''Esperanto-Kulturtag 2011, 17.09.2011'']{{404|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ankaŭ ne sukcese savita per web.archive.org {{de}}</ref> Tiuj-ĉi informoj tamen en nuna stato estas nur mozaikeroj, facile ampleksigeblaj. == Famaj loĝintoj == Inter la famaj osnabrukanoj estas la verkisto [[Erich Maria Remarque]] kaj pentristo [[Felix Nussbaum]], por kies pentraĵoj la urbo en [[1998]] malfermis tre modernan muzeon fare de arkitekto ''[[Daniel Libeskind]]''. Reĝo [[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]] de [[Britio]] naskiĝis kaj kreskis en la urbo. La poeto kaj studisto ''Johann Ernst Hanxleden'' naskiĝis ĉi-tie, kaj same la prezidanto de Germanio ĝis 2012, ''[[Christian Wulff]]'' samkiel la [[regeo|regea]] muzikisto ''Gentleman''. En Osnabrück naskiĝis ekz. la pioniro de telegrafado kaj kreanto de la nun internacie uzata morse-alfabeto [[Friedrich Clemens Gerke]], la juristo [[Georg Thieler]], la klasikaj filologoj [[Bernhard Rudolf Abeken]] kaj [[Wilhelm Ludwig Abeken]] kaj la sociologia publicisto [[Justus Möser]]. == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}}, {{vojo|GER|A|30}} kaj {{vojo|GER|A|33}}, ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo {{vojo|GER|FV|51}}, kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) == Bildaro == <gallery class="center"> Dosiero:Stadttheater-OS.JPG|<center>la moderna urba teatro Dosiero:Heger-Tor-os.JPG|<center>la mezepoka pordego ''Heger Tor'' Dosiero:Osnabrück marktplatz.jpg|<center>la historia merkata placo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Neue Osnabrücker Zeitung]] * [[Zoo Osnabrück]] {{Administra divido de Malsupra Saksio}} [[Kategorio:Osnabrück| ]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Hansourboj]] [[Kategorio:Vestfalio]] el5n7pklti3wxrg6kigmabp0v15823g 9417101 9417099 2026-06-29T17:17:51Z ThomasPusch 1869 /* Trafiko */ 9417101 wikitext text/x-wiki {{informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Osnabrück Wappen.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Lower Saxony OS (St).svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[eksterdistrikta urbo]] |alto = 63 |areo = 119,8 |poŝtkodo = 49074–49090 |tel_antaŭkodo = 0541 <small>(je malgrandaj partoj ankaŭ 05402, 05406 kaj 05407</small> |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03404000 |subdivido = 23 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Natruper-Tor-Wall 2<br />49076 Osnabrück |retpaĝaro = [https://www.osnabrueck.de/ www.osnabrueck.de] |komunumestro = Katharina Pötter |komunumestro-partio = [[CDU]] }} '''Osnabrück''' (per [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]] [{{IFA|ɔsnaˈbʁʏk}}] {{sono|De-Osnabrück2.ogg}}; platgermane/platsakse: '''Ossenbrügge''' [ɔsənˈbrʏgə], [[latine]] '''Ansibarium''', en Esperanto '''Osnabruko''') estas [[eksterdistrikta urbo]] en la [[germanio|germana]] [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]]. La urbo ampleksas areon de 119,80 kvadrataj kilometroj, fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03404000}}}} loĝantojn, kaj estas la tria plej granda urbo en Malsupra Saksio. Osnabruko situas en [[GMT]]+1h (+2h [[somera tempo]] de aprilo ĝis oktobro). Ĝi lokiĝas inter la montaro ''Wiehengebirge'' kaj la ''[[Teŭtoburga arbaro]]'', borde de la rivero [[Hase]]. Norde, oriente kaj sude la urbo ĉirkaŭiĝas de la samnoma [[distrikto Osnabrück]], kies administrejo troviĝas en la urbo; nur ĉe mallonga limo okcidente la urba teritorio tuŝas la [[distrikto Steinfurt|distrikton Steinfurt]] de la najbara [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Cetere la areo de la urbo kaj distrikto, kvankam ili ne apartenas al la moderna federacia lando Nordrejn-Vestfalio, historie estas parto de la kultura regiono [[Vestfalio]]. En Osnabruko kaj la iom pli suda urbo [[Münster|Monastero]] estis intertraktita la [[Traktato de Vestfalio]]. Osnabruko plurfoje troviĝas (kaŝe aŭ sub aliaj nomoj) en la romanoj de [[Erich Maria Remarque]]. == Historio == Osnabruko estis fondita ĉirkaŭ la jaro [[780]] de la franka imperiestro [[Karolo la Granda]]. Iam antaŭ [[803]], la urbo iĝis Episkopejo. Ambaŭ datoj ne certas, sed klaras, ke Osnabruko estas la plej malnova episkopejo en la teritorio de la ĝermana tribo [[Saksoj]], kiuj sub imperiestro [[Karolo la Granda]] batiĝis de la Frankoj. En [[889]] la urbo ricevis komercajn, doganajn, kaj monerfarajn privilegiojn de [[Arnulf de Karintio]]. Ĝi estas [[unua priskribo|unue priskribita]] kiel "urbo" en registro de 1147. Baldaŭ poste en 1157 Imperiestro [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] permesis al la urbo privilegion konstrui fortikan urbomuron. Multaj el la turoj kiuj estis parto de la mezepoka fortikigo ankoraŭ videblas hodiaŭ. Osnabruko membriĝis en la [[Hansa Ligo]] en la [[12-a jarcento]], kaj ankaŭ en la [[Vestfalia Federacio de Urboj]]. Ankoraŭ hodiaŭ episkopejo, la urbo havas katolikan katedralon de fru-romaneca stilo. Kvankam preskaŭ neniom de la originala katedralo restis, arkeologoj malkovris ke la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo devenas el la [[10-a jarcento]]. Tamen, plejparto de la katedralo estis konstruita en la [[12-a jarcento|12-a]] kaj [[13-a jarcento]]j, kaj la ĥorejo estas gotika aldono. Strange, la pli nova sudokcidenta turo ampleksas la kvaroblan areon kompare kun la pli malnova turo. La plano por rekonstrui la duan turon neniam efektiviĝis, do la du turoj ŝajnas misproporciaj. [[Dosiero:Brandenburgio-Prusio.png|eta|maldekstra|300ra|<small>Teritoria pligrandigo de [[Prusio]] inter 1600 kaj 1795: ● ''blue'': Margraflando [[Brandenburgio]] en 1600 ● ''verde'': [[Duklando Prusio]] en 1600 ● ''flave'': Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova [[Silezio]] 2. [[Varmio]] 3. [[Pomerio]] 4. [[Antaŭpomerio]] 5. [[Magdeburgo]] 6. jen Osnabrück 7. [[Minden]] 8. [[distrikto Mark|graflando Mark]] 9. [[Kleve]] ● ''ruĝe'': [[dispartigoj de Pollando-Litovio|pluse aneksitaj]] ĝis 1795</small>]] Ĉar la civitanoj elektis sekvi la [[Reformacio|Protestantisman reformacion]], konflikto kreskis kun la Katolika episkopo kiu ne estis solvita ĝis la [[17-a jarcento]]. Eble la plej grava evento de la historio de Osnabruko estis la diplomata negocado inter la jaroj [[1643]] kaj [[1648]], kaj la rezultanta [[Traktato de Vestfalio]], kiu finis la [[Tridekjara milito|Tridekjaran militon]]. Ĉar la katolika kaj protestantisma delegacioj rifuzis renkonti persone, la katolikoj rezidis en [[Münster]] dum la Protestantoj rezidis en Osnabruko. Ĉiutage mesaĝistoj devis rajdi de Osnabruko al Münster kaj inverse por liveri la plej novajn aktojn. La traktato diktis ke la urbo estu regnita alterne de katolika kaj protestantisma episkopo. La protestantismaj episkopoj estis nomita de la Duko de [[Braunschweig-Lüneburg]]. Tial, la lasta [[princo-episkopo]] ''Princo Frederiko'' (1763-1827) estis elektita en beba aĝo de 196 tagoj por ebligi al li havi la oficon plej eble longan tempon. Hodiaŭ, estas pli-malpli same multe da protestantoj kiom da katolikoj en la urbo. Dum la sekularigo kaj la dissolvo de la Sankta Romia Imperio komence de la 19-a jarcento, la episkopa [[diocezo]] de Osnabruko dum la jaro [[1803]] enfalis en la regnon de [[Hanovro]] - tion konfirmis dum 1815 la Kongreso de Vieno. La diocezo ne estis reestabligita ĝis [[1858]]. La urbo daŭris kiel propraĵo de Hanovro, kaj tial iĝis parto de [[Prusio]] en [[1866]]. Osnabruko tre suferis pro la bombado je la fino de la [[Dua Mondmilito]], sed ampleksaj partoj de la historiaj konstruaĵoj en la malnova urbo estis rekonstruitaj. Hodiaŭ, la urbo ne estas tute originala, tamen ĝi ankoraŭ ŝajnas kiel mezepoka urbo. Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|185ra|{{centre|statuo de [[Stephan Balkenhol]] antaŭ la urba ĉefstacidomoek de oktobro 2025}}]] == Partneraj urboj == Osnabruko havas partnerajn rilatojn kun pluraj urboj. Unika kampanjo en Germanio estas la kutimo, interŝanĝi "ambasadorojn de la partneraj urboj": temas pri junaj homoj el la amikaj urboj, kiuj por unu jaro laboras en la urba administrado de reciproka alia partnera urbo, respondecas pri ĉiuj laboroj rilate al la urbopartnerecoj kaj ankaŭ krome laŭeble helpas per tradukadoj. La partneraj urboj estas * [[Dosiero:Flago-de-Nederlando.svg|20ra]] [[Haarlem]] ([[Nederlando]]), ekde 1961 * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Angers]] ([[Francio]]), ekde 1964 * [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|20ra]] [[Derby]] ([[Britio]]), ekde 1976 * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Greifswald]] ([[Germanio]]), ekde 1988 * [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Tver]] ([[Rusio]]), ekde 1991 * [[Dosiero:Flago-de-Turkio.svg|20ra]] [[Çanakkale]] ([[Turkio]]), ekde 2004 * [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra]] [[Vila Real]] ([[Portugalio]]), ekde 2005 == Rilatoj al Esperanto == Kiel en preskaŭ ĉiu pli granda urbo de Germanio kun universitato, en Osnabruko ekde la publikigo de Esperanto daŭre vivis aktivaj movadanoj. Informoj pri la Esperanto-aktivecoj en la urbo tamen ankoraŭ ne sisteme kolektiĝis. Menciindas ekzemple, ke en la [[1980-aj jaroj]] en la knabina gimnazio ''Ursulaschule'' en la pleja urbocentro laboris la instruistino [[Ursula Felhölter]], estraranino kaj de [[1982]] kaj [[1984]] ankaŭ prezidantino de [[Germana Esperanto-Junularo]], kiu regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie [[Dagmar Schütte]], kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. De [[1992]] ĝis [[1997]] [[Martin Haase]] plurajn jarojn estis profesoro pri [[romanidaj lingvoj]] en la universitato de Osnabrück, kaj inter la jaroj [[1997]] kaj [[2001]] [[Thomas Pusch]] transprenis la [[stafeto]]n kaj kiel kuracisto vivis en la urbo - ankaŭ ili du estis antaŭaj prezidantoj de [[GEJ]] kaj estraranoj de [[GEA]]. En [[1998]], kiam en Osnabrück kaj [[Münster (Vestfalio)|Monastero]] per "jaro de paco" festiĝis la 350-jara jubileo de la [[Vestfalia Paco]], en la festaĵoj de ambaŭ urboj aktive partoprenis la esperantistoj de la regiono. Ne nur okazis informstandoj kaj kulturaj eventoj pri Esperanto, sed en Osnabrück ankaŭ ekestis aparta monumento, kiam pluretaĝa konstruaĵo la tutan jaron estis envolvita per plasta kovraĵo sur kiu grandlitere videblis la vorto "paco" en ĉiuj grandaj mondaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Dek jarojn poste, en [[2008]] okazis katolika konferencego de 60 000 partoprenantoj en la urbo, en kiu same aktivis esperantistoj<ref>[http://de.groups.yahoo.com/group/kirche-und-esperanto/message/38 noto ''Esperanto auf dem Katholikentag in Osnabrück, 21.-25. Mai 2008''] ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ne savita per web.archive.org {{de}}</ref>. Ne nur pro la komuna historio de la [[Vestfalia Paco]], sed aparte pro la geografia proksimo, tradicie fortas rilatoj de la lokaj movadanoj kun la esperantistoj en [[Münster (Vestfalio)#Esperanto|Monastero]]. En la teritorie vasta [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], al kiu apartenas Osnabrück, la distancoj inter la Esperanto-grupoj pli grandas, tamen ankaŭ inter ili fortas kunlaboro: ekzemple en septembro [[2011]] en la urbo okazis vaste reklamita "Esperanto-kulturtago" de la federacilanda sekcio de [[Germana Esperanto-Asocio]].<ref>[http://www25.stayblue.de/Location/8/_/Event/554381- noto ''Esperanto-Kulturtag 2011, 17.09.2011'']{{404|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ankaŭ ne sukcese savita per web.archive.org {{de}}</ref> Tiuj-ĉi informoj tamen en nuna stato estas nur mozaikeroj, facile ampleksigeblaj. == Famaj loĝintoj == Inter la famaj osnabrukanoj estas la verkisto [[Erich Maria Remarque]] kaj pentristo [[Felix Nussbaum]], por kies pentraĵoj la urbo en [[1998]] malfermis tre modernan muzeon fare de arkitekto ''[[Daniel Libeskind]]''. Reĝo [[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]] de [[Britio]] naskiĝis kaj kreskis en la urbo. La poeto kaj studisto ''Johann Ernst Hanxleden'' naskiĝis ĉi-tie, kaj same la prezidanto de Germanio ĝis 2012, ''[[Christian Wulff]]'' samkiel la [[regeo|regea]] muzikisto ''Gentleman''. En Osnabrück naskiĝis ekz. la pioniro de telegrafado kaj kreanto de la nun internacie uzata morse-alfabeto [[Friedrich Clemens Gerke]], la juristo [[Georg Thieler]], la klasikaj filologoj [[Bernhard Rudolf Abeken]] kaj [[Wilhelm Ludwig Abeken]] kaj la sociologia publicisto [[Justus Möser]]. == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} norden al [[Hamburgo]] kaj [[Danio]], suden al [[Kolonjo]] kaj [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo, {{vojo|GER|A|30}} orienten al [[Hanovro]] (de tie plu al [[Berlino]] kaj [[Varsovio]]) kaj okcidenten al [[Amsterdamo]] kaj {{vojo|GER|A|33}} sudorienten al [[Bielefeld]] kaj [[Paderborn]] (de tie plu al [[Frankfurto ĉe Majno]] kaj la resto de [[Hesio]], la centro de Germanio), ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo {{vojo|GER|FV|51}} (inter [[Bremeno]], [[Münster]], [[Kolonjo]] kaj same fine al [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo) kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon: Tiu stacidomo estas nekutima en tio ke en la fervoja halo estas enkonstruitaj reloj orienten-okcidenten en suba etaĝo kaj norden-suden en pli supra etaĝo, tiel ke la tuta stacidomo havas formon de [[X]]. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) == Bildaro == <gallery class="center"> Dosiero:Stadttheater-OS.JPG|<center>la moderna urba teatro Dosiero:Heger-Tor-os.JPG|<center>la mezepoka pordego ''Heger Tor'' Dosiero:Osnabrück marktplatz.jpg|<center>la historia merkata placo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Neue Osnabrücker Zeitung]] * [[Zoo Osnabrück]] {{Administra divido de Malsupra Saksio}} [[Kategorio:Osnabrück| ]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Hansourboj]] [[Kategorio:Vestfalio]] 7m5xhu52tzv45i8ymuzq9wl9xu2zc2b 9417105 9417101 2026-06-29T17:36:30Z ThomasPusch 1869 9417105 wikitext text/x-wiki {{informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Osnabrück Wappen.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Lower Saxony OS (St).svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[eksterdistrikta urbo]] |alto = 63 |areo = 119,8 |poŝtkodo = 49074–49090 |tel_antaŭkodo = 0541 <small>(je malgrandaj partoj ankaŭ 05402, 05406 kaj 05407</small> |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03404000 |subdivido = 23 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Natruper-Tor-Wall 2<br />49076 Osnabrück |retpaĝaro = [https://www.osnabrueck.de/ www.osnabrueck.de] |komunumestro = Katharina Pötter |komunumestro-partio = [[CDU]] }} '''Osnabrück''' (per [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]] [{{IFA|ɔsnaˈbʁʏk}}] {{sono|De-Osnabrück2.ogg}}; platgermane/platsakse: '''Ossenbrügge''' [ɔsənˈbrʏgə], [[latine]] '''Ansibarium''', en Esperanto '''Osnabruko''') estas [[eksterdistrikta urbo]] en la [[germanio|germana]] [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]]. La urbo ampleksas areon de 119,80 kvadrataj kilometroj, fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03404000}}}} loĝantojn, kaj estas la tria plej granda urbo en Malsupra Saksio. Osnabruko situas en [[GMT]]+1h (+2h [[somera tempo]] de aprilo ĝis oktobro). Ĝi lokiĝas inter la montaro ''Wiehengebirge'' kaj la ''[[Teŭtoburga arbaro]]'', borde de la rivero [[Hase]]. Norde, oriente kaj sude la urbo ĉirkaŭiĝas de la samnoma [[distrikto Osnabrück]], kies administrejo troviĝas en la urbo; nur ĉe mallonga limo okcidente la urba teritorio tuŝas la [[distrikto Steinfurt|distrikton Steinfurt]] de la najbara [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Cetere la areo de la urbo kaj distrikto, kvankam ili ne apartenas al la moderna federacia lando Nordrejn-Vestfalio, historie estas parto de la kultura regiono [[Vestfalio]]. En Osnabruko kaj la iom pli suda urbo [[Münster|Monastero]] estis intertraktita la [[Traktato de Vestfalio]]. Osnabruko plurfoje troviĝas (kaŝe aŭ sub aliaj nomoj) en la romanoj de [[Erich Maria Remarque]]. == Historio == Osnabruko estis fondita ĉirkaŭ la jaro [[780]] de la franka imperiestro [[Karolo la Granda]]. Iam antaŭ [[803]], la urbo iĝis Episkopejo. Ambaŭ datoj ne certas, sed klaras, ke Osnabruko estas la plej malnova episkopejo en la teritorio de la ĝermana tribo [[Saksoj]], kiuj sub imperiestro [[Karolo la Granda]] batiĝis de la Frankoj. En [[889]] la urbo ricevis komercajn, doganajn, kaj monerfarajn privilegiojn de [[Arnulf de Karintio]]. Ĝi estas [[unua priskribo|unue priskribita]] kiel "urbo" en registro de 1147. Baldaŭ poste en 1157 Imperiestro [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] permesis al la urbo privilegion konstrui fortikan urbomuron. Multaj el la turoj kiuj estis parto de la mezepoka fortikigo ankoraŭ videblas hodiaŭ. Osnabruko membriĝis en la [[Hansa Ligo]] en la [[12-a jarcento]], kaj ankaŭ en la [[Vestfalia Federacio de Urboj]]. Ankoraŭ hodiaŭ episkopejo, la urbo havas katolikan katedralon de fru-romaneca stilo. Kvankam preskaŭ neniom de la originala katedralo restis, arkeologoj malkovris ke la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo devenas el la [[10-a jarcento]]. Tamen, plejparto de la katedralo estis konstruita en la [[12-a jarcento|12-a]] kaj [[13-a jarcento]]j, kaj la ĥorejo estas gotika aldono. Strange, la pli nova sudokcidenta turo ampleksas la kvaroblan areon kompare kun la pli malnova turo. La plano por rekonstrui la duan turon neniam efektiviĝis, do la du turoj ŝajnas misproporciaj. [[Dosiero:Brandenburgio-Prusio.png|eta|maldekstra|300ra|<small>Teritoria pligrandigo de [[Prusio]] inter 1600 kaj 1795: ● ''blue'': Margraflando [[Brandenburgio]] en 1600 ● ''verde'': [[Duklando Prusio]] en 1600 ● ''flave'': Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova [[Silezio]] 2. [[Varmio]] 3. [[Pomerio]] 4. [[Antaŭpomerio]] 5. [[Magdeburgo]] 6. jen Osnabrück 7. [[Minden]] 8. [[distrikto Mark|graflando Mark]] 9. [[Kleve]] ● ''ruĝe'': [[dispartigoj de Pollando-Litovio|pluse aneksitaj]] ĝis 1795</small>]] Ĉar la civitanoj elektis sekvi la [[Reformacio|Protestantisman reformacion]], konflikto kreskis kun la Katolika episkopo kiu ne estis solvita ĝis la [[17-a jarcento]]. Eble la plej grava evento de la historio de Osnabruko estis la diplomata negocado inter la jaroj [[1643]] kaj [[1648]], kaj la rezultanta [[Traktato de Vestfalio]], kiu finis la [[Tridekjara milito|Tridekjaran militon]]. Ĉar la katolika kaj protestantisma delegacioj rifuzis renkonti persone, la katolikoj rezidis en [[Münster]] dum la Protestantoj rezidis en Osnabruko. Ĉiutage mesaĝistoj devis rajdi de Osnabruko al Münster kaj inverse por liveri la plej novajn aktojn. La traktato diktis ke la urbo estu regnita alterne de katolika kaj protestantisma episkopo. La protestantismaj episkopoj estis nomita de la Duko de [[Braunschweig-Lüneburg]]. Tial, la lasta [[princo-episkopo]] ''Princo Frederiko'' (1763-1827) estis elektita en beba aĝo de 196 tagoj por ebligi al li havi la oficon plej eble longan tempon. Hodiaŭ, estas pli-malpli same multe da protestantoj kiom da katolikoj en la urbo. Dum la sekularigo kaj la dissolvo de la Sankta Romia Imperio komence de la 19-a jarcento, la episkopa [[diocezo]] de Osnabruko dum la jaro [[1803]] enfalis en la regnon de [[Hanovro]] - tion konfirmis dum 1815 la Kongreso de Vieno. La diocezo ne estis reestabligita ĝis [[1858]]. La urbo daŭris kiel propraĵo de Hanovro, kaj tial iĝis parto de [[Prusio]] en [[1866]]. Osnabruko tre suferis pro la bombado je la fino de la [[Dua Mondmilito]], sed ampleksaj partoj de la historiaj konstruaĵoj en la malnova urbo estis rekonstruitaj. Hodiaŭ, la urbo ne estas tute originala, tamen ĝi ankoraŭ ŝajnas kiel mezepoka urbo. Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|185ra|{{centre|statuo de [[Stephan Balkenhol]] antaŭ la urba ĉefstacidomoek de oktobro 2025}}]] == Partneraj urboj == Osnabruko havas partnerajn rilatojn kun pluraj urboj. Unika kampanjo en Germanio estas la kutimo, interŝanĝi "ambasadorojn de la partneraj urboj": temas pri junaj homoj el la amikaj urboj, kiuj por unu jaro laboras en la urba administrado de reciproka alia partnera urbo, respondecas pri ĉiuj laboroj rilate al la urbopartnerecoj kaj ankaŭ krome laŭeble helpas per tradukadoj. La partneraj urboj estas * [[Dosiero:Flago-de-Nederlando.svg|20ra]] [[Haarlem]] ([[Nederlando]]), ekde 1961 * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Angers]] ([[Francio]]), ekde 1964 * [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|20ra]] [[Derby]] ([[Britio]]), ekde 1976 * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Greifswald]] ([[Germanio]]), ekde 1988 * [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Tver]] ([[Rusio]]), ekde 1991 * [[Dosiero:Flago-de-Turkio.svg|20ra]] [[Çanakkale]] ([[Turkio]]), ekde 2004 * [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra]] [[Vila Real]] ([[Portugalio]]), ekde 2005 == Rilatoj al Esperanto == Kiel en preskaŭ ĉiu pli granda urbo de Germanio kun universitato, en Osnabruko ekde la publikigo de Esperanto daŭre vivis aktivaj movadanoj. Informoj pri la Esperanto-aktivecoj en la urbo tamen ankoraŭ ne sisteme kolektiĝis. Menciindas ekzemple, ke en la [[1980-aj jaroj]] en la knabina gimnazio ''Ursulaschule'' en la pleja urbocentro laboris la instruistino [[Ursula Felhölter]], estraranino kaj de [[1982]] kaj [[1984]] ankaŭ prezidantino de [[Germana Esperanto-Junularo]], kiu regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie [[Dagmar Schütte]], kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. De [[1992]] ĝis [[1997]] [[Martin Haase]] plurajn jarojn estis profesoro pri [[romanidaj lingvoj]] en la universitato de Osnabrück, kaj inter la jaroj [[1997]] kaj [[2001]] [[Thomas Pusch]] transprenis la [[stafeto]]n kaj kiel kuracisto vivis en la urbo - ankaŭ ili du estis antaŭaj prezidantoj de [[GEJ]] kaj estraranoj de [[GEA]]. En [[1998]], kiam en Osnabrück kaj [[Münster (Vestfalio)|Monastero]] per "jaro de paco" festiĝis la 350-jara jubileo de la [[Vestfalia Paco]], en la festaĵoj de ambaŭ urboj aktive partoprenis la esperantistoj de la regiono. Ne nur okazis informstandoj kaj kulturaj eventoj pri Esperanto, sed en Osnabrück ankaŭ ekestis aparta monumento, kiam pluretaĝa konstruaĵo la tutan jaron estis envolvita per plasta kovraĵo sur kiu grandlitere videblis la vorto "paco" en ĉiuj grandaj mondaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Dek jarojn poste, en [[2008]] okazis katolika konferencego de 60 000 partoprenantoj en la urbo, en kiu same aktivis esperantistoj<ref>[http://de.groups.yahoo.com/group/kirche-und-esperanto/message/38 noto ''Esperanto auf dem Katholikentag in Osnabrück, 21.-25. Mai 2008''] ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ne savita per web.archive.org {{de}}</ref>. Ne nur pro la komuna historio de la [[Vestfalia Paco]], sed aparte pro la geografia proksimo, tradicie fortas rilatoj de la lokaj movadanoj kun la esperantistoj en [[Münster (Vestfalio)#Esperanto|Monastero]]. En la teritorie vasta [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], al kiu apartenas Osnabrück, la distancoj inter la Esperanto-grupoj pli grandas, tamen ankaŭ inter ili fortas kunlaboro: ekzemple en septembro [[2011]] en la urbo okazis vaste reklamita "Esperanto-kulturtago" de la federacilanda sekcio de [[Germana Esperanto-Asocio]].<ref>[https://archive.is/Z5MkW noto ''Esperanto-Kulturtag 2011, 17.09.2011'' en la retejo ''stayblue.de'', ne plu atingebla, sed bonŝance sukcese arkivigita per la servo ''archive.is''] {{de}}</ref> Tiuj-ĉi informoj tamen en nuna stato estas nur mozaikeroj, facile ampleksigeblaj. == Famaj loĝintoj == Inter la famaj osnabrukanoj estas la verkisto [[Erich Maria Remarque]] kaj pentristo [[Felix Nussbaum]], por kies pentraĵoj la urbo en [[1998]] malfermis tre modernan muzeon fare de arkitekto ''[[Daniel Libeskind]]''. Reĝo [[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]] de [[Britio]] naskiĝis kaj kreskis en la urbo. La poeto kaj studisto ''Johann Ernst Hanxleden'' naskiĝis ĉi-tie, kaj same la prezidanto de Germanio ĝis 2012, ''[[Christian Wulff]]'' samkiel la [[regeo|regea]] muzikisto ''Gentleman''. En Osnabrück naskiĝis ekz. la pioniro de telegrafado kaj kreanto de la nun internacie uzata morse-alfabeto [[Friedrich Clemens Gerke]], la juristo [[Georg Thieler]], la klasikaj filologoj [[Bernhard Rudolf Abeken]] kaj [[Wilhelm Ludwig Abeken]] kaj la sociologia publicisto [[Justus Möser]]. == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} norden al [[Hamburgo]] kaj [[Danio]], suden al [[Kolonjo]] kaj [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo, {{vojo|GER|A|30}} orienten al [[Hanovro]] (de tie plu al [[Berlino]] kaj [[Varsovio]]) kaj okcidenten al [[Amsterdamo]] kaj {{vojo|GER|A|33}} sudorienten al [[Bielefeld]] kaj [[Paderborn]] (de tie plu al [[Frankfurto ĉe Majno]] kaj la resto de [[Hesio]], la centro de Germanio), ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo {{vojo|GER|FV|51}} (inter [[Bremeno]], [[Münster]], [[Kolonjo]] kaj same fine al [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo) kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon: Tiu stacidomo estas nekutima en tio ke en la fervoja halo estas enkonstruitaj reloj orienten-okcidenten en suba etaĝo kaj norden-suden en pli supra etaĝo, tiel ke la tuta stacidomo havas formon de [[X]]. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) == Bildaro == <gallery class="center"> Dosiero:Stadttheater-OS.JPG|<center>la moderna urba teatro Dosiero:Heger-Tor-os.JPG|<center>la mezepoka pordego ''Heger Tor'' Dosiero:Osnabrück marktplatz.jpg|<center>la historia merkata placo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Neue Osnabrücker Zeitung]] * [[Zoo Osnabrück]] {{Administra divido de Malsupra Saksio}} [[Kategorio:Osnabrück| ]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Hansourboj]] [[Kategorio:Vestfalio]] 6b41ljph5tse76wgzb6s1ds2mvi2k7d 9417109 9417105 2026-06-29T17:43:01Z ThomasPusch 1869 9417109 wikitext text/x-wiki {{informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Osnabrück Wappen.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Lower Saxony OS (St).svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[eksterdistrikta urbo]] |alto = 63 |areo = 119,8 |poŝtkodo = 49074–49090 |tel_antaŭkodo = 0541 <small>(je malgrandaj partoj ankaŭ 05402, 05406 kaj 05407</small> |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03404000 |subdivido = 23 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Natruper-Tor-Wall 2<br />49076 Osnabrück |retpaĝaro = [https://www.osnabrueck.de/ www.osnabrueck.de] |komunumestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}} <small>(ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]])</small> |komunumestro-partio = [[CDU]] }} '''Osnabrück''' (per [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]] [{{IFA|ɔsnaˈbʁʏk}}] {{sono|De-Osnabrück2.ogg}}; platgermane/platsakse: '''Ossenbrügge''' [ɔsənˈbrʏgə], [[latine]] '''Ansibarium''', en Esperanto '''Osnabruko''') estas [[eksterdistrikta urbo]] en la [[germanio|germana]] [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]]. La urbo ampleksas areon de 119,80 kvadrataj kilometroj, fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03404000}}}} loĝantojn, kaj estas la tria plej granda urbo en Malsupra Saksio. Osnabruko situas en [[GMT]]+1h (+2h [[somera tempo]] de aprilo ĝis oktobro). Ĝi lokiĝas inter la montaro ''Wiehengebirge'' kaj la ''[[Teŭtoburga arbaro]]'', borde de la rivero [[Hase]]. Norde, oriente kaj sude la urbo ĉirkaŭiĝas de la samnoma [[distrikto Osnabrück]], kies administrejo troviĝas en la urbo; nur ĉe mallonga limo okcidente la urba teritorio tuŝas la [[distrikto Steinfurt|distrikton Steinfurt]] de la najbara [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Cetere la areo de la urbo kaj distrikto, kvankam ili ne apartenas al la moderna federacia lando Nordrejn-Vestfalio, historie estas parto de la kultura regiono [[Vestfalio]]. En Osnabruko kaj la iom pli suda urbo [[Münster|Monastero]] estis intertraktita la [[Traktato de Vestfalio]]. Osnabruko plurfoje troviĝas (kaŝe aŭ sub aliaj nomoj) en la romanoj de [[Erich Maria Remarque]]. Pri aliaj eksaj urbanoj vidu iom pli dube. Aktuala urbestro ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]] estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Historio == Osnabruko estis fondita ĉirkaŭ la jaro [[780]] de la franka imperiestro [[Karolo la Granda]]. Iam antaŭ [[803]], la urbo iĝis Episkopejo. Ambaŭ datoj ne certas, sed klaras, ke Osnabruko estas la plej malnova episkopejo en la teritorio de la ĝermana tribo [[Saksoj]], kiuj sub imperiestro [[Karolo la Granda]] batiĝis de la Frankoj. En [[889]] la urbo ricevis komercajn, doganajn, kaj monerfarajn privilegiojn de [[Arnulf de Karintio]]. Ĝi estas [[unua priskribo|unue priskribita]] kiel "urbo" en registro de 1147. Baldaŭ poste en 1157 Imperiestro [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] permesis al la urbo privilegion konstrui fortikan urbomuron. Multaj el la turoj kiuj estis parto de la mezepoka fortikigo ankoraŭ videblas hodiaŭ. Osnabruko membriĝis en la [[Hansa Ligo]] en la [[12-a jarcento]], kaj ankaŭ en la [[Vestfalia Federacio de Urboj]]. Ankoraŭ hodiaŭ episkopejo, la urbo havas katolikan katedralon de fru-romaneca stilo. Kvankam preskaŭ neniom de la originala katedralo restis, arkeologoj malkovris ke la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo devenas el la [[10-a jarcento]]. Tamen, plejparto de la katedralo estis konstruita en la [[12-a jarcento|12-a]] kaj [[13-a jarcento]]j, kaj la ĥorejo estas gotika aldono. Strange, la pli nova sudokcidenta turo ampleksas la kvaroblan areon kompare kun la pli malnova turo. La plano por rekonstrui la duan turon neniam efektiviĝis, do la du turoj ŝajnas misproporciaj. [[Dosiero:Brandenburgio-Prusio.png|eta|maldekstra|300ra|<small>Teritoria pligrandigo de [[Prusio]] inter 1600 kaj 1795: ● ''blue'': Margraflando [[Brandenburgio]] en 1600 ● ''verde'': [[Duklando Prusio]] en 1600 ● ''flave'': Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova [[Silezio]] 2. [[Varmio]] 3. [[Pomerio]] 4. [[Antaŭpomerio]] 5. [[Magdeburgo]] 6. jen Osnabrück 7. [[Minden]] 8. [[distrikto Mark|graflando Mark]] 9. [[Kleve]] ● ''ruĝe'': [[dispartigoj de Pollando-Litovio|pluse aneksitaj]] ĝis 1795</small>]] Ĉar la civitanoj elektis sekvi la [[Reformacio|Protestantisman reformacion]], konflikto kreskis kun la Katolika episkopo kiu ne estis solvita ĝis la [[17-a jarcento]]. Eble la plej grava evento de la historio de Osnabruko estis la diplomata negocado inter la jaroj [[1643]] kaj [[1648]], kaj la rezultanta [[Traktato de Vestfalio]], kiu finis la [[Tridekjara milito|Tridekjaran militon]]. Ĉar la katolika kaj protestantisma delegacioj rifuzis renkonti persone, la katolikoj rezidis en [[Münster]] dum la Protestantoj rezidis en Osnabruko. Ĉiutage mesaĝistoj devis rajdi de Osnabruko al Münster kaj inverse por liveri la plej novajn aktojn. La traktato diktis ke la urbo estu regnita alterne de katolika kaj protestantisma episkopo. La protestantismaj episkopoj estis nomita de la Duko de [[Braunschweig-Lüneburg]]. Tial, la lasta [[princo-episkopo]] ''Princo Frederiko'' (1763-1827) estis elektita en beba aĝo de 196 tagoj por ebligi al li havi la oficon plej eble longan tempon. Hodiaŭ, estas pli-malpli same multe da protestantoj kiom da katolikoj en la urbo. Dum la sekularigo kaj la dissolvo de la Sankta Romia Imperio komence de la 19-a jarcento, la episkopa [[diocezo]] de Osnabruko dum la jaro [[1803]] enfalis en la regnon de [[Hanovro]] - tion konfirmis dum 1815 la Kongreso de Vieno. La diocezo ne estis reestabligita ĝis [[1858]]. La urbo daŭris kiel propraĵo de Hanovro, kaj tial iĝis parto de [[Prusio]] en [[1866]]. Osnabruko tre suferis pro la bombado je la fino de la [[Dua Mondmilito]], sed ampleksaj partoj de la historiaj konstruaĵoj en la malnova urbo estis rekonstruitaj. Hodiaŭ, la urbo ne estas tute originala, tamen ĝi ankoraŭ ŝajnas kiel mezepoka urbo. Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|185ra|{{centre|statuo de [[Stephan Balkenhol]] antaŭ la urba ĉefstacidomo ekde oktobro 2025}}]] == Partneraj urboj == Osnabruko havas partnerajn rilatojn kun pluraj urboj. Unika kampanjo en Germanio estas la kutimo, interŝanĝi "ambasadorojn de la partneraj urboj": temas pri junaj homoj el la amikaj urboj, kiuj por unu jaro laboras en la urba administrado de reciproka alia partnera urbo, respondecas pri ĉiuj laboroj rilate al la urbopartnerecoj kaj ankaŭ krome laŭeble helpas per tradukadoj. La partneraj urboj estas * [[Dosiero:Flago-de-Nederlando.svg|20ra]] [[Haarlem]] ([[Nederlando]]), ekde 1961 * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Angers]] ([[Francio]]), ekde 1964 * [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|20ra]] [[Derby]] ([[Britio]]), ekde 1976 * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Greifswald]] ([[Germanio]]), ekde 1988 * [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Tver]] ([[Rusio]]), ekde 1991 * [[Dosiero:Flago-de-Turkio.svg|20ra]] [[Çanakkale]] ([[Turkio]]), ekde 2004 * [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra]] [[Vila Real]] ([[Portugalio]]), ekde 2005 == Rilatoj al Esperanto == Kiel en preskaŭ ĉiu pli granda urbo de Germanio kun universitato, en Osnabruko ekde la publikigo de Esperanto daŭre vivis aktivaj movadanoj. Informoj pri la Esperanto-aktivecoj en la urbo tamen ankoraŭ ne sisteme kolektiĝis. Menciindas ekzemple, ke en la [[1980-aj jaroj]] en la knabina gimnazio ''Ursulaschule'' en la pleja urbocentro laboris la instruistino [[Ursula Felhölter]], estraranino kaj de [[1982]] kaj [[1984]] ankaŭ prezidantino de [[Germana Esperanto-Junularo]], kiu regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie [[Dagmar Schütte]], kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. De [[1992]] ĝis [[1997]] [[Martin Haase]] plurajn jarojn estis profesoro pri [[romanidaj lingvoj]] en la universitato de Osnabrück, kaj inter la jaroj [[1997]] kaj [[2001]] [[Thomas Pusch]] transprenis la [[stafeto]]n kaj kiel kuracisto vivis en la urbo - ankaŭ ili du estis antaŭaj prezidantoj de [[GEJ]] kaj estraranoj de [[GEA]]. En [[1998]], kiam en Osnabrück kaj [[Münster (Vestfalio)|Monastero]] per "jaro de paco" festiĝis la 350-jara jubileo de la [[Vestfalia Paco]], en la festaĵoj de ambaŭ urboj aktive partoprenis la esperantistoj de la regiono. Ne nur okazis informstandoj kaj kulturaj eventoj pri Esperanto, sed en Osnabrück ankaŭ ekestis aparta monumento, kiam pluretaĝa konstruaĵo la tutan jaron estis envolvita per plasta kovraĵo sur kiu grandlitere videblis la vorto "paco" en ĉiuj grandaj mondaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Dek jarojn poste, en [[2008]] okazis katolika konferencego de 60 000 partoprenantoj en la urbo, en kiu same aktivis esperantistoj<ref>[http://de.groups.yahoo.com/group/kirche-und-esperanto/message/38 noto ''Esperanto auf dem Katholikentag in Osnabrück, 21.-25. Mai 2008''] ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ne savita per web.archive.org {{de}}</ref>. Ne nur pro la komuna historio de la [[Vestfalia Paco]], sed aparte pro la geografia proksimo, tradicie fortas rilatoj de la lokaj movadanoj kun la esperantistoj en [[Münster (Vestfalio)#Esperanto|Monastero]]. En la teritorie vasta [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], al kiu apartenas Osnabrück, la distancoj inter la Esperanto-grupoj pli grandas, tamen ankaŭ inter ili fortas kunlaboro: ekzemple en septembro [[2011]] en la urbo okazis vaste reklamita "Esperanto-kulturtago" de la federacilanda sekcio de [[Germana Esperanto-Asocio]].<ref>[https://archive.is/Z5MkW noto ''Esperanto-Kulturtag 2011, 17.09.2011'' en la retejo ''stayblue.de'', ne plu atingebla, sed bonŝance sukcese arkivigita per la servo ''archive.is''] {{de}}</ref> Tiuj-ĉi informoj tamen en nuna stato estas nur mozaikeroj, facile ampleksigeblaj. == Famaj loĝintoj == Inter la famaj osnabrukanoj estas la verkisto [[Erich Maria Remarque]] kaj pentristo [[Felix Nussbaum]], por kies pentraĵoj la urbo en [[1998]] malfermis tre modernan muzeon fare de arkitekto ''[[Daniel Libeskind]]''. Reĝo [[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]] de [[Britio]] naskiĝis kaj kreskis en la urbo. La poeto kaj studisto ''Johann Ernst Hanxleden'' naskiĝis ĉi-tie, kaj same la prezidanto de Germanio ĝis 2012, ''[[Christian Wulff]]'' samkiel la [[regeo|regea]] muzikisto ''Gentleman''. En Osnabrück naskiĝis ekz. la pioniro de telegrafado kaj kreanto de la nun internacie uzata morse-alfabeto [[Friedrich Clemens Gerke]], la juristo [[Georg Thieler]], la klasikaj filologoj [[Bernhard Rudolf Abeken]] kaj [[Wilhelm Ludwig Abeken]] kaj la sociologia publicisto [[Justus Möser]]. == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} norden al [[Hamburgo]] kaj [[Danio]], suden al [[Kolonjo]] kaj [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo, {{vojo|GER|A|30}} orienten al [[Hanovro]] (de tie plu al [[Berlino]] kaj [[Varsovio]]) kaj okcidenten al [[Amsterdamo]] kaj {{vojo|GER|A|33}} sudorienten al [[Bielefeld]] kaj [[Paderborn]] (de tie plu al [[Frankfurto ĉe Majno]] kaj la resto de [[Hesio]], la centro de Germanio), ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo {{vojo|GER|FV|51}} (inter [[Bremeno]], [[Münster]], [[Kolonjo]] kaj same fine al [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo) kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon: Tiu stacidomo estas nekutima en tio ke en la fervoja halo estas enkonstruitaj reloj orienten-okcidenten en suba etaĝo kaj norden-suden en pli supra etaĝo, tiel ke la tuta stacidomo havas formon de [[X]]. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) == Bildaro == <gallery class="center"> Dosiero:Stadttheater-OS.JPG|<center>la moderna urba teatro Dosiero:Heger-Tor-os.JPG|<center>la mezepoka pordego ''Heger Tor'' Dosiero:Osnabrück marktplatz.jpg|<center>la historia merkata placo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Neue Osnabrücker Zeitung]] * [[Zoo Osnabrück]] {{Administra divido de Malsupra Saksio}} [[Kategorio:Osnabrück| ]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Hansourboj]] [[Kategorio:Vestfalio]] 44ntp5vb2nv9d62kefaxbm3xaac27j1 9417111 9417109 2026-06-29T17:49:47Z ThomasPusch 1869 9417111 wikitext text/x-wiki {{informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Osnabrück Wappen.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Lower Saxony OS (St).svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[eksterdistrikta urbo]] |alto = 63 |areo = 119,8 |poŝtkodo = 49074–49090 |tel_antaŭkodo = 0541 <small>(je malgrandaj partoj ankaŭ 05402, 05406 kaj 05407</small> |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03404000 |subdivido = 23 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Natruper-Tor-Wall 2<br />49076 Osnabrück |retpaĝaro = [https://www.osnabrueck.de/ www.osnabrueck.de] |komunumestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}} <small>(ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]])</small> |komunumestro-partio = [[CDU]] }} '''Osnabrück''' (per [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]] [{{IFA|ɔsnaˈbʁʏk}}] {{sono|De-Osnabrück2.ogg}}; platgermane/platsakse: '''Ossenbrügge''' [ɔsənˈbrʏgə], [[latine]] '''Ansibarium''', en Esperanto '''Osnabruko''') estas [[eksterdistrikta urbo]] en la [[germanio|germana]] [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]]. La urbo ampleksas areon de 119,80 kvadrataj kilometroj, fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03404000}}}} loĝantojn, kaj estas la tria plej granda urbo en Malsupra Saksio. Osnabruko situas en [[GMT]]+1h (+2h [[somera tempo]] de aprilo ĝis oktobro). Ĝi lokiĝas inter la montaro ''Wiehengebirge'' kaj la ''[[Teŭtoburga arbaro]]'', borde de la rivero [[Hase]]. Norde, oriente kaj sude la urbo ĉirkaŭiĝas de la samnoma [[distrikto Osnabrück]], kies administrejo troviĝas en la urbo; nur ĉe mallonga limo okcidente la urba teritorio tuŝas la [[distrikto Steinfurt|distrikton Steinfurt]] de la najbara [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Cetere la areo de la urbo kaj distrikto, kvankam ili ne apartenas al la moderna federacia lando Nordrejn-Vestfalio, historie estas parto de la kultura regiono [[Vestfalio]]. En Osnabruko kaj la iom pli suda urbo [[Münster|Monastero]] estis intertraktita la [[Traktato de Vestfalio]]. Osnabruko plurfoje troviĝas (kaŝe aŭ sub aliaj nomoj) en la romanoj de [[Erich Maria Remarque]]. Pri aliaj eksaj urbanoj vidu iom pli dube. Aktuala ĉefurbestro ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]] estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}} - antaŭa ĉefurbestro interalie de 2006 ĝis 2013 estis [[Boris Pistorius]], kiu ekde 2023 estas nacia [[ministro pri defendo]]. == Historio == Osnabruko estis fondita ĉirkaŭ la jaro [[780]] de la franka imperiestro [[Karolo la Granda]]. Iam antaŭ [[803]], la urbo iĝis Episkopejo. Ambaŭ datoj ne certas, sed klaras, ke Osnabruko estas la plej malnova episkopejo en la teritorio de la ĝermana tribo [[Saksoj]], kiuj sub imperiestro [[Karolo la Granda]] batiĝis de la Frankoj. En [[889]] la urbo ricevis komercajn, doganajn, kaj monerfarajn privilegiojn de [[Arnulf de Karintio]]. Ĝi estas [[unua priskribo|unue priskribita]] kiel "urbo" en registro de 1147. Baldaŭ poste en 1157 Imperiestro [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] permesis al la urbo privilegion konstrui fortikan urbomuron. Multaj el la turoj kiuj estis parto de la mezepoka fortikigo ankoraŭ videblas hodiaŭ. Osnabruko membriĝis en la [[Hansa Ligo]] en la [[12-a jarcento]], kaj ankaŭ en la [[Vestfalia Federacio de Urboj]]. Ankoraŭ hodiaŭ episkopejo, la urbo havas katolikan katedralon de fru-romaneca stilo. Kvankam preskaŭ neniom de la originala katedralo restis, arkeologoj malkovris ke la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo devenas el la [[10-a jarcento]]. Tamen, plejparto de la katedralo estis konstruita en la [[12-a jarcento|12-a]] kaj [[13-a jarcento]]j, kaj la ĥorejo estas gotika aldono. Strange, la pli nova sudokcidenta turo ampleksas la kvaroblan areon kompare kun la pli malnova turo. La plano por rekonstrui la duan turon neniam efektiviĝis, do la du turoj ŝajnas misproporciaj. [[Dosiero:Brandenburgio-Prusio.png|eta|maldekstra|300ra|<small>Teritoria pligrandigo de [[Prusio]] inter 1600 kaj 1795: ● ''blue'': Margraflando [[Brandenburgio]] en 1600 ● ''verde'': [[Duklando Prusio]] en 1600 ● ''flave'': Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova [[Silezio]] 2. [[Varmio]] 3. [[Pomerio]] 4. [[Antaŭpomerio]] 5. [[Magdeburgo]] 6. jen Osnabrück 7. [[Minden]] 8. [[distrikto Mark|graflando Mark]] 9. [[Kleve]] ● ''ruĝe'': [[dispartigoj de Pollando-Litovio|pluse aneksitaj]] ĝis 1795</small>]] Ĉar la civitanoj elektis sekvi la [[Reformacio|Protestantisman reformacion]], konflikto kreskis kun la Katolika episkopo kiu ne estis solvita ĝis la [[17-a jarcento]]. Eble la plej grava evento de la historio de Osnabruko estis la diplomata negocado inter la jaroj [[1643]] kaj [[1648]], kaj la rezultanta [[Traktato de Vestfalio]], kiu finis la [[Tridekjara milito|Tridekjaran militon]]. Ĉar la katolika kaj protestantisma delegacioj rifuzis renkonti persone, la katolikoj rezidis en [[Münster]] dum la Protestantoj rezidis en Osnabruko. Ĉiutage mesaĝistoj devis rajdi de Osnabruko al Münster kaj inverse por liveri la plej novajn aktojn. La traktato diktis ke la urbo estu regnita alterne de katolika kaj protestantisma episkopo. La protestantismaj episkopoj estis nomita de la Duko de [[Braunschweig-Lüneburg]]. Tial, la lasta [[princo-episkopo]] ''Princo Frederiko'' (1763-1827) estis elektita en beba aĝo de 196 tagoj por ebligi al li havi la oficon plej eble longan tempon. Hodiaŭ, estas pli-malpli same multe da protestantoj kiom da katolikoj en la urbo. Dum la sekularigo kaj la dissolvo de la Sankta Romia Imperio komence de la 19-a jarcento, la episkopa [[diocezo]] de Osnabruko dum la jaro [[1803]] enfalis en la regnon de [[Hanovro]] - tion konfirmis dum 1815 la Kongreso de Vieno. La diocezo ne estis reestabligita ĝis [[1858]]. La urbo daŭris kiel propraĵo de Hanovro, kaj tial iĝis parto de [[Prusio]] en [[1866]]. Osnabruko tre suferis pro la bombado je la fino de la [[Dua Mondmilito]], sed ampleksaj partoj de la historiaj konstruaĵoj en la malnova urbo estis rekonstruitaj. Hodiaŭ, la urbo ne estas tute originala, tamen ĝi ankoraŭ ŝajnas kiel mezepoka urbo. Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|185ra|{{centre|statuo de [[Stephan Balkenhol]] antaŭ la urba ĉefstacidomo ekde oktobro 2025}}]] == Partneraj urboj == Osnabruko havas partnerajn rilatojn kun pluraj urboj. Unika kampanjo en Germanio estas la kutimo, interŝanĝi "ambasadorojn de la partneraj urboj": temas pri junaj homoj el la amikaj urboj, kiuj por unu jaro laboras en la urba administrado de reciproka alia partnera urbo, respondecas pri ĉiuj laboroj rilate al la urbopartnerecoj kaj ankaŭ krome laŭeble helpas per tradukadoj. La partneraj urboj estas * [[Dosiero:Flago-de-Nederlando.svg|20ra]] [[Haarlem]] ([[Nederlando]]), ekde 1961 * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Angers]] ([[Francio]]), ekde 1964 * [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|20ra]] [[Derby]] ([[Britio]]), ekde 1976 * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Greifswald]] ([[Germanio]]), ekde 1988 * [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Tver]] ([[Rusio]]), ekde 1991 * [[Dosiero:Flago-de-Turkio.svg|20ra]] [[Çanakkale]] ([[Turkio]]), ekde 2004 * [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra]] [[Vila Real]] ([[Portugalio]]), ekde 2005 == Rilatoj al Esperanto == Kiel en preskaŭ ĉiu pli granda urbo de Germanio kun universitato, en Osnabruko ekde la publikigo de Esperanto daŭre vivis aktivaj movadanoj. Informoj pri la Esperanto-aktivecoj en la urbo tamen ankoraŭ ne sisteme kolektiĝis. Menciindas ekzemple, ke en la [[1980-aj jaroj]] en la knabina gimnazio ''Ursulaschule'' en la pleja urbocentro laboris la instruistino [[Ursula Felhölter]], estraranino kaj de [[1982]] kaj [[1984]] ankaŭ prezidantino de [[Germana Esperanto-Junularo]], kiu regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie [[Dagmar Schütte]], kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. De [[1992]] ĝis [[1997]] [[Martin Haase]] plurajn jarojn estis profesoro pri [[romanidaj lingvoj]] en la universitato de Osnabrück, kaj inter la jaroj [[1997]] kaj [[2001]] [[Thomas Pusch]] transprenis la [[stafeto]]n kaj kiel kuracisto vivis en la urbo - ankaŭ ili du estis antaŭaj prezidantoj de [[GEJ]] kaj estraranoj de [[GEA]]. En [[1998]], kiam en Osnabrück kaj [[Münster (Vestfalio)|Monastero]] per "jaro de paco" festiĝis la 350-jara jubileo de la [[Vestfalia Paco]], en la festaĵoj de ambaŭ urboj aktive partoprenis la esperantistoj de la regiono. Ne nur okazis informstandoj kaj kulturaj eventoj pri Esperanto, sed en Osnabrück ankaŭ ekestis aparta monumento, kiam pluretaĝa konstruaĵo la tutan jaron estis envolvita per plasta kovraĵo sur kiu grandlitere videblis la vorto "paco" en ĉiuj grandaj mondaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Dek jarojn poste, en [[2008]] okazis katolika konferencego de 60 000 partoprenantoj en la urbo, en kiu same aktivis esperantistoj<ref>[http://de.groups.yahoo.com/group/kirche-und-esperanto/message/38 noto ''Esperanto auf dem Katholikentag in Osnabrück, 21.-25. Mai 2008''] ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ne savita per web.archive.org {{de}}</ref>. Ne nur pro la komuna historio de la [[Vestfalia Paco]], sed aparte pro la geografia proksimo, tradicie fortas rilatoj de la lokaj movadanoj kun la esperantistoj en [[Münster (Vestfalio)#Esperanto|Monastero]]. En la teritorie vasta [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], al kiu apartenas Osnabrück, la distancoj inter la Esperanto-grupoj pli grandas, tamen ankaŭ inter ili fortas kunlaboro: ekzemple en septembro [[2011]] en la urbo okazis vaste reklamita "Esperanto-kulturtago" de la federacilanda sekcio de [[Germana Esperanto-Asocio]].<ref>[https://archive.is/Z5MkW noto ''Esperanto-Kulturtag 2011, 17.09.2011'' en la retejo ''stayblue.de'', ne plu atingebla, sed bonŝance sukcese arkivigita per la servo ''archive.is''] {{de}}</ref> Tiuj-ĉi informoj tamen en nuna stato estas nur mozaikeroj, facile ampleksigeblaj. == Famaj loĝintoj == Inter la famaj osnabrukanoj estas la verkisto [[Erich Maria Remarque]] kaj pentristo [[Felix Nussbaum]], por kies pentraĵoj la urbo en [[1998]] malfermis tre modernan muzeon fare de arkitekto ''[[Daniel Libeskind]]''. Reĝo [[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]] de [[Britio]] naskiĝis kaj kreskis en la urbo. La poeto kaj studisto ''Johann Ernst Hanxleden'' naskiĝis ĉi-tie, kaj same la prezidanto de Germanio ĝis 2012, ''[[Christian Wulff]]'' samkiel la [[regeo|regea]] muzikisto ''Gentleman''. En Osnabrück naskiĝis ekz. la pioniro de telegrafado kaj kreanto de la nun internacie uzata morse-alfabeto [[Friedrich Clemens Gerke]], la juristo [[Georg Thieler]], la klasikaj filologoj [[Bernhard Rudolf Abeken]] kaj [[Wilhelm Ludwig Abeken]] kaj la sociologia publicisto [[Justus Möser]]. == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} norden al [[Hamburgo]] kaj [[Danio]], suden al [[Kolonjo]] kaj [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo, {{vojo|GER|A|30}} orienten al [[Hanovro]] (de tie plu al [[Berlino]] kaj [[Varsovio]]) kaj okcidenten al [[Amsterdamo]] kaj {{vojo|GER|A|33}} sudorienten al [[Bielefeld]] kaj [[Paderborn]] (de tie plu al [[Frankfurto ĉe Majno]] kaj la resto de [[Hesio]], la centro de Germanio), ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo {{vojo|GER|FV|51}} (inter [[Bremeno]], [[Münster]], [[Kolonjo]] kaj same fine al [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo) kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon: Tiu stacidomo estas nekutima en tio ke en la fervoja halo estas enkonstruitaj reloj orienten-okcidenten en suba etaĝo kaj norden-suden en pli supra etaĝo, tiel ke la tuta stacidomo havas formon de [[X]]. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) == Bildaro == <gallery class="center"> Dosiero:Stadttheater-OS.JPG|<center>la moderna urba teatro Dosiero:Heger-Tor-os.JPG|<center>la mezepoka pordego ''Heger Tor'' Dosiero:Osnabrück marktplatz.jpg|<center>la historia merkata placo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Neue Osnabrücker Zeitung]] * [[Zoo Osnabrück]] {{Administra divido de Malsupra Saksio}} [[Kategorio:Osnabrück| ]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Hansourboj]] [[Kategorio:Vestfalio]] 99dvigyx5mt2b9c0u8nqjom5e2w3eva 9417112 9417111 2026-06-29T17:51:05Z ThomasPusch 1869 9417112 wikitext text/x-wiki {{informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Osnabrück Wappen.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Lower Saxony OS (St).svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[eksterdistrikta urbo]] |alto = 63 |areo = 119,8 |poŝtkodo = 49074–49090 |tel_antaŭkodo = 0541 <small>(je malgrandaj partoj ankaŭ 05402, 05406 kaj 05407</small> |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03404000 |subdivido = 23 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Natruper-Tor-Wall 2<br />49076 Osnabrück |retpaĝaro = [https://www.osnabrueck.de/ www.osnabrueck.de] |komunumestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}} <small>(ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]])</small> |komunumestro-partio = [[CDU]] }} '''Osnabrück''' (per [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]] [{{IFA|ɔsnaˈbʁʏk}}] {{sono|De-Osnabrück2.ogg}}; platgermane/platsakse: '''Ossenbrügge''' [ɔsənˈbrʏgə], [[latine]] '''Ansibarium''', en Esperanto '''Osnabruko''') estas [[eksterdistrikta urbo]] en la [[germanio|germana]] [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]]. La urbo ampleksas areon de 119,80 kvadrataj kilometroj, fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03404000}}}} loĝantojn, kaj estas la tria plej granda urbo en Malsupra Saksio. Osnabruko situas en [[GMT]]+1h (+2h [[somera tempo]] de aprilo ĝis oktobro). Ĝi lokiĝas inter la montaro ''Wiehengebirge'' kaj la ''[[Teŭtoburga arbaro]]'', borde de la rivero [[Hase]]. Norde, oriente kaj sude la urbo ĉirkaŭiĝas de la samnoma [[distrikto Osnabrück]], kies administrejo troviĝas en la urbo; nur ĉe mallonga limo okcidente la urba teritorio tuŝas la [[distrikto Steinfurt|distrikton Steinfurt]] de la najbara [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Cetere la areo de la urbo kaj distrikto, kvankam ili ne apartenas al la moderna federacia lando Nordrejn-Vestfalio, historie estas parto de la kultura regiono [[Vestfalio]]. En Osnabruko kaj la iom pli suda urbo [[Münster|Monastero]] estis intertraktita la [[Traktato de Vestfalio]]. Osnabruko plurfoje troviĝas (kaŝe aŭ sub aliaj nomoj) en la romanoj de [[Erich Maria Remarque]]. Pri aliaj famaj loĝantoj kaj loĝintoj vidu iom pli sube. Aktuala ĉefurbestro ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]] estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}} - antaŭa ĉefurbestro interalie de 2006 ĝis 2013 estis [[Boris Pistorius]], kiu ekde 2023 estas nacia [[ministro pri defendo]]. == Historio == Osnabruko estis fondita ĉirkaŭ la jaro [[780]] de la franka imperiestro [[Karolo la Granda]]. Iam antaŭ [[803]], la urbo iĝis Episkopejo. Ambaŭ datoj ne certas, sed klaras, ke Osnabruko estas la plej malnova episkopejo en la teritorio de la ĝermana tribo [[Saksoj]], kiuj sub imperiestro [[Karolo la Granda]] batiĝis de la Frankoj. En [[889]] la urbo ricevis komercajn, doganajn, kaj monerfarajn privilegiojn de [[Arnulf de Karintio]]. Ĝi estas [[unua priskribo|unue priskribita]] kiel "urbo" en registro de 1147. Baldaŭ poste en 1157 Imperiestro [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] permesis al la urbo privilegion konstrui fortikan urbomuron. Multaj el la turoj kiuj estis parto de la mezepoka fortikigo ankoraŭ videblas hodiaŭ. Osnabruko membriĝis en la [[Hansa Ligo]] en la [[12-a jarcento]], kaj ankaŭ en la [[Vestfalia Federacio de Urboj]]. Ankoraŭ hodiaŭ episkopejo, la urbo havas katolikan katedralon de fru-romaneca stilo. Kvankam preskaŭ neniom de la originala katedralo restis, arkeologoj malkovris ke la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo devenas el la [[10-a jarcento]]. Tamen, plejparto de la katedralo estis konstruita en la [[12-a jarcento|12-a]] kaj [[13-a jarcento]]j, kaj la ĥorejo estas gotika aldono. Strange, la pli nova sudokcidenta turo ampleksas la kvaroblan areon kompare kun la pli malnova turo. La plano por rekonstrui la duan turon neniam efektiviĝis, do la du turoj ŝajnas misproporciaj. [[Dosiero:Brandenburgio-Prusio.png|eta|maldekstra|300ra|<small>Teritoria pligrandigo de [[Prusio]] inter 1600 kaj 1795: ● ''blue'': Margraflando [[Brandenburgio]] en 1600 ● ''verde'': [[Duklando Prusio]] en 1600 ● ''flave'': Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova [[Silezio]] 2. [[Varmio]] 3. [[Pomerio]] 4. [[Antaŭpomerio]] 5. [[Magdeburgo]] 6. jen Osnabrück 7. [[Minden]] 8. [[distrikto Mark|graflando Mark]] 9. [[Kleve]] ● ''ruĝe'': [[dispartigoj de Pollando-Litovio|pluse aneksitaj]] ĝis 1795</small>]] Ĉar la civitanoj elektis sekvi la [[Reformacio|Protestantisman reformacion]], konflikto kreskis kun la Katolika episkopo kiu ne estis solvita ĝis la [[17-a jarcento]]. Eble la plej grava evento de la historio de Osnabruko estis la diplomata negocado inter la jaroj [[1643]] kaj [[1648]], kaj la rezultanta [[Traktato de Vestfalio]], kiu finis la [[Tridekjara milito|Tridekjaran militon]]. Ĉar la katolika kaj protestantisma delegacioj rifuzis renkonti persone, la katolikoj rezidis en [[Münster]] dum la Protestantoj rezidis en Osnabruko. Ĉiutage mesaĝistoj devis rajdi de Osnabruko al Münster kaj inverse por liveri la plej novajn aktojn. La traktato diktis ke la urbo estu regnita alterne de katolika kaj protestantisma episkopo. La protestantismaj episkopoj estis nomita de la Duko de [[Braunschweig-Lüneburg]]. Tial, la lasta [[princo-episkopo]] ''Princo Frederiko'' (1763-1827) estis elektita en beba aĝo de 196 tagoj por ebligi al li havi la oficon plej eble longan tempon. Hodiaŭ, estas pli-malpli same multe da protestantoj kiom da katolikoj en la urbo. Dum la sekularigo kaj la dissolvo de la Sankta Romia Imperio komence de la 19-a jarcento, la episkopa [[diocezo]] de Osnabruko dum la jaro [[1803]] enfalis en la regnon de [[Hanovro]] - tion konfirmis dum 1815 la Kongreso de Vieno. La diocezo ne estis reestabligita ĝis [[1858]]. La urbo daŭris kiel propraĵo de Hanovro, kaj tial iĝis parto de [[Prusio]] en [[1866]]. Osnabruko tre suferis pro la bombado je la fino de la [[Dua Mondmilito]], sed ampleksaj partoj de la historiaj konstruaĵoj en la malnova urbo estis rekonstruitaj. Hodiaŭ, la urbo ne estas tute originala, tamen ĝi ankoraŭ ŝajnas kiel mezepoka urbo. Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|185ra|{{centre|statuo de [[Stephan Balkenhol]] antaŭ la urba ĉefstacidomo ekde oktobro 2025}}]] == Partneraj urboj == Osnabruko havas partnerajn rilatojn kun pluraj urboj. Unika kampanjo en Germanio estas la kutimo, interŝanĝi "ambasadorojn de la partneraj urboj": temas pri junaj homoj el la amikaj urboj, kiuj por unu jaro laboras en la urba administrado de reciproka alia partnera urbo, respondecas pri ĉiuj laboroj rilate al la urbopartnerecoj kaj ankaŭ krome laŭeble helpas per tradukadoj. La partneraj urboj estas * [[Dosiero:Flago-de-Nederlando.svg|20ra]] [[Haarlem]] ([[Nederlando]]), ekde 1961 * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Angers]] ([[Francio]]), ekde 1964 * [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|20ra]] [[Derby]] ([[Britio]]), ekde 1976 * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Greifswald]] ([[Germanio]]), ekde 1988 * [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Tver]] ([[Rusio]]), ekde 1991 * [[Dosiero:Flago-de-Turkio.svg|20ra]] [[Çanakkale]] ([[Turkio]]), ekde 2004 * [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra]] [[Vila Real]] ([[Portugalio]]), ekde 2005 == Rilatoj al Esperanto == Kiel en preskaŭ ĉiu pli granda urbo de Germanio kun universitato, en Osnabruko ekde la publikigo de Esperanto daŭre vivis aktivaj movadanoj. Informoj pri la Esperanto-aktivecoj en la urbo tamen ankoraŭ ne sisteme kolektiĝis. Menciindas ekzemple, ke en la [[1980-aj jaroj]] en la knabina gimnazio ''Ursulaschule'' en la pleja urbocentro laboris la instruistino [[Ursula Felhölter]], estraranino kaj de [[1982]] kaj [[1984]] ankaŭ prezidantino de [[Germana Esperanto-Junularo]], kiu regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie [[Dagmar Schütte]], kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. De [[1992]] ĝis [[1997]] [[Martin Haase]] plurajn jarojn estis profesoro pri [[romanidaj lingvoj]] en la universitato de Osnabrück, kaj inter la jaroj [[1997]] kaj [[2001]] [[Thomas Pusch]] transprenis la [[stafeto]]n kaj kiel kuracisto vivis en la urbo - ankaŭ ili du estis antaŭaj prezidantoj de [[GEJ]] kaj estraranoj de [[GEA]]. En [[1998]], kiam en Osnabrück kaj [[Münster (Vestfalio)|Monastero]] per "jaro de paco" festiĝis la 350-jara jubileo de la [[Vestfalia Paco]], en la festaĵoj de ambaŭ urboj aktive partoprenis la esperantistoj de la regiono. Ne nur okazis informstandoj kaj kulturaj eventoj pri Esperanto, sed en Osnabrück ankaŭ ekestis aparta monumento, kiam pluretaĝa konstruaĵo la tutan jaron estis envolvita per plasta kovraĵo sur kiu grandlitere videblis la vorto "paco" en ĉiuj grandaj mondaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Dek jarojn poste, en [[2008]] okazis katolika konferencego de 60 000 partoprenantoj en la urbo, en kiu same aktivis esperantistoj<ref>[http://de.groups.yahoo.com/group/kirche-und-esperanto/message/38 noto ''Esperanto auf dem Katholikentag in Osnabrück, 21.-25. Mai 2008''] ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ne savita per web.archive.org {{de}}</ref>. Ne nur pro la komuna historio de la [[Vestfalia Paco]], sed aparte pro la geografia proksimo, tradicie fortas rilatoj de la lokaj movadanoj kun la esperantistoj en [[Münster (Vestfalio)#Esperanto|Monastero]]. En la teritorie vasta [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], al kiu apartenas Osnabrück, la distancoj inter la Esperanto-grupoj pli grandas, tamen ankaŭ inter ili fortas kunlaboro: ekzemple en septembro [[2011]] en la urbo okazis vaste reklamita "Esperanto-kulturtago" de la federacilanda sekcio de [[Germana Esperanto-Asocio]].<ref>[https://archive.is/Z5MkW noto ''Esperanto-Kulturtag 2011, 17.09.2011'' en la retejo ''stayblue.de'', ne plu atingebla, sed bonŝance sukcese arkivigita per la servo ''archive.is''] {{de}}</ref> Tiuj-ĉi informoj tamen en nuna stato estas nur mozaikeroj, facile ampleksigeblaj. == Famaj loĝintoj == Inter la famaj osnabrukanoj estas la verkisto [[Erich Maria Remarque]] kaj pentristo [[Felix Nussbaum]], por kies pentraĵoj la urbo en [[1998]] malfermis tre modernan muzeon fare de arkitekto ''[[Daniel Libeskind]]''. Reĝo [[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]] de [[Britio]] naskiĝis kaj kreskis en la urbo. La poeto kaj studisto ''Johann Ernst Hanxleden'' naskiĝis ĉi-tie, kaj same la prezidanto de Germanio ĝis 2012, ''[[Christian Wulff]]'' samkiel la [[regeo|regea]] muzikisto ''Gentleman''. En Osnabrück naskiĝis ekz. la pioniro de telegrafado kaj kreanto de la nun internacie uzata morse-alfabeto [[Friedrich Clemens Gerke]], la juristo [[Georg Thieler]], la klasikaj filologoj [[Bernhard Rudolf Abeken]] kaj [[Wilhelm Ludwig Abeken]] kaj la sociologia publicisto [[Justus Möser]]. == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} norden al [[Hamburgo]] kaj [[Danio]], suden al [[Kolonjo]] kaj [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo, {{vojo|GER|A|30}} orienten al [[Hanovro]] (de tie plu al [[Berlino]] kaj [[Varsovio]]) kaj okcidenten al [[Amsterdamo]] kaj {{vojo|GER|A|33}} sudorienten al [[Bielefeld]] kaj [[Paderborn]] (de tie plu al [[Frankfurto ĉe Majno]] kaj la resto de [[Hesio]], la centro de Germanio), ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo {{vojo|GER|FV|51}} (inter [[Bremeno]], [[Münster]], [[Kolonjo]] kaj same fine al [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo) kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon: Tiu stacidomo estas nekutima en tio ke en la fervoja halo estas enkonstruitaj reloj orienten-okcidenten en suba etaĝo kaj norden-suden en pli supra etaĝo, tiel ke la tuta stacidomo havas formon de [[X]]. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) == Bildaro == <gallery class="center"> Dosiero:Stadttheater-OS.JPG|<center>la moderna urba teatro Dosiero:Heger-Tor-os.JPG|<center>la mezepoka pordego ''Heger Tor'' Dosiero:Osnabrück marktplatz.jpg|<center>la historia merkata placo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Neue Osnabrücker Zeitung]] * [[Zoo Osnabrück]] {{Administra divido de Malsupra Saksio}} [[Kategorio:Osnabrück| ]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Hansourboj]] [[Kategorio:Vestfalio]] e84q9qxaar0outx3tc0toqn408b0rf6 9417113 9417112 2026-06-29T17:53:14Z ThomasPusch 1869 9417113 wikitext text/x-wiki {{informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Osnabrück Wappen.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Lower Saxony OS (St).svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[eksterdistrikta urbo]] |alto = 63 |areo = 119,8 |poŝtkodo = 49074–49090 |tel_antaŭkodo = 0541 <small>(je malgrandaj partoj ankaŭ 05402, 05406 kaj 05407</small> |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03404000 |subdivido = 23 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Natruper-Tor-Wall 2<br />49076 Osnabrück |retpaĝaro = [https://www.osnabrueck.de/ www.osnabrueck.de] |komunumestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}} <small>(ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]])</small> |komunumestro-partio = [[CDU]] }} '''Osnabrück''' (per [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]] [{{IFA|ɔsnaˈbʁʏk}}] {{sono|De-Osnabrück2.ogg}}; platgermane/platsakse: '''Ossenbrügge''' [ɔsənˈbrʏgə], [[latine]] '''Ansibarium''', en Esperanto '''Osnabruko''') estas [[eksterdistrikta urbo]] en la [[germanio|germana]] [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]]. La urbo ampleksas areon de 119,80 kvadrataj kilometroj, fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03404000}}}} loĝantojn, kaj estas la tria plej granda urbo en Malsupra Saksio. Osnabruko situas en [[GMT]]+1h (+2h [[somera tempo]] de aprilo ĝis oktobro). Ĝi lokiĝas inter la montaro ''Wiehengebirge'' kaj la ''[[Teŭtoburga arbaro]]'', borde de la rivero [[Hase]]. Norde, oriente kaj sude la urbo ĉirkaŭiĝas de la samnoma [[distrikto Osnabrück]], kies administrejo troviĝas en la urbo; nur ĉe mallonga limo okcidente la urba teritorio tuŝas la [[distrikto Steinfurt|distrikton Steinfurt]] de la najbara [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Cetere la areo de la urbo kaj distrikto, kvankam ili ne apartenas al la moderna federacia lando Nordrejn-Vestfalio, historie estas parto de la kultura regiono [[Vestfalio]]. En Osnabruko kaj la iom pli suda urbo [[Münster|Monastero]] estis intertraktita la [[Traktato de Vestfalio]]. Osnabruko plurfoje troviĝas (kaŝe aŭ sub aliaj nomoj) en la romanoj de [[Erich Maria Remarque]]. Pri aliaj eksaj urbanoj vidu iom pli dube. Aktuala urbestro ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]] estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Historio == Osnabruko estis fondita ĉirkaŭ la jaro [[780]] de la franka imperiestro [[Karolo la Granda]]. Iam antaŭ [[803]], la urbo iĝis Episkopejo. Ambaŭ datoj ne certas, sed klaras, ke Osnabruko estas la plej malnova episkopejo en la teritorio de la ĝermana tribo [[Saksoj]], kiuj sub imperiestro [[Karolo la Granda]] batiĝis de la Frankoj. En [[889]] la urbo ricevis komercajn, doganajn, kaj monerfarajn privilegiojn de [[Arnulf de Karintio]]. Ĝi estas [[unua priskribo|unue priskribita]] kiel "urbo" en registro de 1147. Baldaŭ poste en 1157 Imperiestro [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] permesis al la urbo privilegion konstrui fortikan urbomuron. Multaj el la turoj kiuj estis parto de la mezepoka fortikigo ankoraŭ videblas hodiaŭ. Osnabruko membriĝis en la [[Hansa Ligo]] en la [[12-a jarcento]], kaj ankaŭ en la [[Vestfalia Federacio de Urboj]]. Ankoraŭ hodiaŭ episkopejo, la urbo havas katolikan katedralon de fru-romaneca stilo. Kvankam preskaŭ neniom de la originala katedralo restis, arkeologoj malkovris ke la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo devenas el la [[10-a jarcento]]. Tamen, plejparto de la katedralo estis konstruita en la [[12-a jarcento|12-a]] kaj [[13-a jarcento]]j, kaj la ĥorejo estas gotika aldono. Strange, la pli nova sudokcidenta turo ampleksas la kvaroblan areon kompare kun la pli malnova turo. La plano por rekonstrui la duan turon neniam efektiviĝis, do la du turoj ŝajnas misproporciaj. [[Dosiero:Brandenburgio-Prusio.png|eta|maldekstra|300ra|<small>Teritoria pligrandigo de [[Prusio]] inter 1600 kaj 1795: ● ''blue'': Margraflando [[Brandenburgio]] en 1600 ● ''verde'': [[Duklando Prusio]] en 1600 ● ''flave'': Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova [[Silezio]] 2. [[Varmio]] 3. [[Pomerio]] 4. [[Antaŭpomerio]] 5. [[Magdeburgo]] 6. jen Osnabrück 7. [[Minden]] 8. [[distrikto Mark|graflando Mark]] 9. [[Kleve]] ● ''ruĝe'': [[dispartigoj de Pollando-Litovio|pluse aneksitaj]] ĝis 1795</small>]] Ĉar la civitanoj elektis sekvi la [[Reformacio|Protestantisman reformacion]], konflikto kreskis kun la Katolika episkopo kiu ne estis solvita ĝis la [[17-a jarcento]]. Eble la plej grava evento de la historio de Osnabruko estis la diplomata negocado inter la jaroj [[1643]] kaj [[1648]], kaj la rezultanta [[Traktato de Vestfalio]], kiu finis la [[Tridekjara milito|Tridekjaran militon]]. Ĉar la katolika kaj protestantisma delegacioj rifuzis renkonti persone, la katolikoj rezidis en [[Münster]] dum la Protestantoj rezidis en Osnabruko. Ĉiutage mesaĝistoj devis rajdi de Osnabruko al Münster kaj inverse por liveri la plej novajn aktojn. La traktato diktis ke la urbo estu regnita alterne de katolika kaj protestantisma episkopo. La protestantismaj episkopoj estis nomita de la Duko de [[Braunschweig-Lüneburg]]. Tial, la lasta [[princo-episkopo]] ''Princo Frederiko'' (1763-1827) estis elektita en beba aĝo de 196 tagoj por ebligi al li havi la oficon plej eble longan tempon. Hodiaŭ, estas pli-malpli same multe da protestantoj kiom da katolikoj en la urbo. Dum la sekularigo kaj la dissolvo de la Sankta Romia Imperio komence de la 19-a jarcento, la episkopa [[diocezo]] de Osnabruko dum la jaro [[1803]] enfalis en la regnon de [[Hanovro]] - tion konfirmis dum 1815 la Kongreso de Vieno. La diocezo ne estis reestabligita ĝis [[1858]]. La urbo daŭris kiel propraĵo de Hanovro, kaj tial iĝis parto de [[Prusio]] en [[1866]]. Osnabruko tre suferis pro la bombado je la fino de la [[Dua Mondmilito]], sed ampleksaj partoj de la historiaj konstruaĵoj en la malnova urbo estis rekonstruitaj. Hodiaŭ, la urbo ne estas tute originala, tamen ĝi ankoraŭ ŝajnas kiel mezepoka urbo. Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|185ra|{{centre|statuo de [[Stephan Balkenhol]] antaŭ la urba ĉefstacidomo ekde oktobro 2025}}]] == Partneraj urboj == Osnabruko havas partnerajn rilatojn kun pluraj urboj. Unika kampanjo en Germanio estas la kutimo, interŝanĝi "ambasadorojn de la partneraj urboj": temas pri junaj homoj el la amikaj urboj, kiuj por unu jaro laboras en la urba administrado de reciproka alia partnera urbo, respondecas pri ĉiuj laboroj rilate al la urbopartnerecoj kaj ankaŭ krome laŭeble helpas per tradukadoj. La partneraj urboj estas * [[Dosiero:Flago-de-Nederlando.svg|20ra]] [[Haarlem]] ([[Nederlando]]), ekde 1961 * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Angers]] ([[Francio]]), ekde 1964 * [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|20ra]] [[Derby]] ([[Britio]]), ekde 1976 * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Greifswald]] ([[Germanio]]), ekde 1988 * [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Tver]] ([[Rusio]]), ekde 1991 * [[Dosiero:Flago-de-Turkio.svg|20ra]] [[Çanakkale]] ([[Turkio]]), ekde 2004 * [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra]] [[Vila Real]] ([[Portugalio]]), ekde 2005 == Rilatoj al Esperanto == Kiel en preskaŭ ĉiu pli granda urbo de Germanio kun universitato, en Osnabruko ekde la publikigo de Esperanto daŭre vivis aktivaj movadanoj. Informoj pri la Esperanto-aktivecoj en la urbo tamen ankoraŭ ne sisteme kolektiĝis. Menciindas ekzemple, ke en la [[1980-aj jaroj]] en la knabina gimnazio ''Ursulaschule'' en la pleja urbocentro laboris la instruistino [[Ursula Felhölter]], estraranino kaj de [[1982]] kaj [[1984]] ankaŭ prezidantino de [[Germana Esperanto-Junularo]], kiu regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie [[Dagmar Schütte]], kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. De [[1992]] ĝis [[1997]] [[Martin Haase]] plurajn jarojn estis profesoro pri [[romanidaj lingvoj]] en la universitato de Osnabrück, kaj inter la jaroj [[1997]] kaj [[2001]] [[Thomas Pusch]] transprenis la [[stafeto]]n kaj kiel kuracisto vivis en la urbo - ankaŭ ili du estis antaŭaj prezidantoj de [[GEJ]] kaj estraranoj de [[GEA]]. En [[1998]], kiam en Osnabrück kaj [[Münster (Vestfalio)|Monastero]] per "jaro de paco" festiĝis la 350-jara jubileo de la [[Vestfalia Paco]], en la festaĵoj de ambaŭ urboj aktive partoprenis la esperantistoj de la regiono. Ne nur okazis informstandoj kaj kulturaj eventoj pri Esperanto, sed en Osnabrück ankaŭ ekestis aparta monumento, kiam pluretaĝa konstruaĵo la tutan jaron estis envolvita per plasta kovraĵo sur kiu grandlitere videblis la vorto "paco" en ĉiuj grandaj mondaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Dek jarojn poste, en [[2008]] okazis katolika konferencego de 60 000 partoprenantoj en la urbo, en kiu same aktivis esperantistoj<ref>[http://de.groups.yahoo.com/group/kirche-und-esperanto/message/38 noto ''Esperanto auf dem Katholikentag in Osnabrück, 21.-25. Mai 2008''] ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ne savita per web.archive.org {{de}}</ref>. Ne nur pro la komuna historio de la [[Vestfalia Paco]], sed aparte pro la geografia proksimo, tradicie fortas rilatoj de la lokaj movadanoj kun la esperantistoj en [[Münster (Vestfalio)#Esperanto|Monastero]]. En la teritorie vasta [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], al kiu apartenas Osnabrück, la distancoj inter la Esperanto-grupoj pli grandas, tamen ankaŭ inter ili fortas kunlaboro: ekzemple en septembro [[2011]] en la urbo okazis vaste reklamita "Esperanto-kulturtago" de la federacilanda sekcio de [[Germana Esperanto-Asocio]].<ref>[https://archive.is/Z5MkW noto ''Esperanto-Kulturtag 2011, 17.09.2011'' en la retejo ''stayblue.de'', ne plu atingebla, sed bonŝance sukcese arkivigita per la servo ''archive.is''] {{de}}</ref> Tiuj-ĉi informoj tamen en nuna stato estas nur mozaikeroj, facile ampleksigeblaj. == Famaj loĝintoj == Inter la famaj osnabrukanoj estas la verkisto [[Erich Maria Remarque]] kaj pentristo [[Felix Nussbaum]], por kies pentraĵoj la urbo en [[1998]] malfermis tre modernan muzeon fare de arkitekto ''[[Daniel Libeskind]]''. Reĝo [[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]] de [[Britio]] naskiĝis kaj kreskis en la urbo. La poeto kaj studisto ''Johann Ernst Hanxleden'' naskiĝis ĉi-tie, kaj same la prezidanto de Germanio ĝis 2012, ''[[Christian Wulff]]'' samkiel la [[regeo|regea]] muzikisto ''Gentleman''. En Osnabrück naskiĝis ekz. la pioniro de telegrafado kaj kreanto de la nun internacie uzata morse-alfabeto [[Friedrich Clemens Gerke]], la juristo [[Georg Thieler]], la klasikaj filologoj [[Bernhard Rudolf Abeken]] kaj [[Wilhelm Ludwig Abeken]] kaj la sociologia publicisto [[Justus Möser]]. == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} norden al [[Hamburgo]] kaj [[Danio]], suden al [[Kolonjo]] kaj [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo, {{vojo|GER|A|30}} orienten al [[Hanovro]] (de tie plu al [[Berlino]] kaj [[Varsovio]]) kaj okcidenten al [[Amsterdamo]] kaj {{vojo|GER|A|33}} sudorienten al [[Bielefeld]] kaj [[Paderborn]] (de tie plu al [[Frankfurto ĉe Majno]] kaj la resto de [[Hesio]], la centro de Germanio), ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo {{vojo|GER|FV|51}} (inter [[Bremeno]], [[Münster]], [[Kolonjo]] kaj same fine al [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo) kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon: Tiu stacidomo estas nekutima en tio ke en la fervoja halo estas enkonstruitaj reloj orienten-okcidenten en suba etaĝo kaj norden-suden en pli supra etaĝo, tiel ke la tuta stacidomo havas formon de [[X]]. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) == Bildaro == <gallery class="center"> Dosiero:Stadttheater-OS.JPG|<center>la moderna urba teatro Dosiero:Heger-Tor-os.JPG|<center>la mezepoka pordego ''Heger Tor'' Dosiero:Rathaus Osnabrück.jpg|<center>la historia [[urbodomo]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Neue Osnabrücker Zeitung]] * [[Zoo Osnabrück]] {{Administra divido de Malsupra Saksio}} [[Kategorio:Osnabrück| ]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Hansourboj]] [[Kategorio:Vestfalio]] ds0a7azp1548vdk48ttgipnmnfme0kh 9417114 9417113 2026-06-29T17:55:00Z ThomasPusch 1869 2 bildoj aldonataj 9417114 wikitext text/x-wiki {{informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Osnabrück Wappen.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Lower Saxony OS (St).svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[eksterdistrikta urbo]] |alto = 63 |areo = 119,8 |poŝtkodo = 49074–49090 |tel_antaŭkodo = 0541 <small>(je malgrandaj partoj ankaŭ 05402, 05406 kaj 05407</small> |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03404000 |subdivido = 23 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Natruper-Tor-Wall 2<br />49076 Osnabrück |retpaĝaro = [https://www.osnabrueck.de/ www.osnabrueck.de] |komunumestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}} <small>(ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]])</small> |komunumestro-partio = [[CDU]] }} '''Osnabrück''' (per [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]] [{{IFA|ɔsnaˈbʁʏk}}] {{sono|De-Osnabrück2.ogg}}; platgermane/platsakse: '''Ossenbrügge''' [ɔsənˈbrʏgə], [[latine]] '''Ansibarium''', en Esperanto '''Osnabruko''') estas [[eksterdistrikta urbo]] en la [[germanio|germana]] [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]]. La urbo ampleksas areon de 119,80 kvadrataj kilometroj, fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03404000}}}} loĝantojn, kaj estas la tria plej granda urbo en Malsupra Saksio. Osnabruko situas en [[GMT]]+1h (+2h [[somera tempo]] de aprilo ĝis oktobro). Ĝi lokiĝas inter la montaro ''Wiehengebirge'' kaj la ''[[Teŭtoburga arbaro]]'', borde de la rivero [[Hase]]. Norde, oriente kaj sude la urbo ĉirkaŭiĝas de la samnoma [[distrikto Osnabrück]], kies administrejo troviĝas en la urbo; nur ĉe mallonga limo okcidente la urba teritorio tuŝas la [[distrikto Steinfurt|distrikton Steinfurt]] de la najbara [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Cetere la areo de la urbo kaj distrikto, kvankam ili ne apartenas al la moderna federacia lando Nordrejn-Vestfalio, historie estas parto de la kultura regiono [[Vestfalio]]. En Osnabruko kaj la iom pli suda urbo [[Münster|Monastero]] estis intertraktita la [[Traktato de Vestfalio]]. Osnabruko plurfoje troviĝas (kaŝe aŭ sub aliaj nomoj) en la romanoj de [[Erich Maria Remarque]]. Pri aliaj eksaj urbanoj vidu iom pli dube. Aktuala urbestro ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]] estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Historio == Osnabruko estis fondita ĉirkaŭ la jaro [[780]] de la franka imperiestro [[Karolo la Granda]]. Iam antaŭ [[803]], la urbo iĝis Episkopejo. Ambaŭ datoj ne certas, sed klaras, ke Osnabruko estas la plej malnova episkopejo en la teritorio de la ĝermana tribo [[Saksoj]], kiuj sub imperiestro [[Karolo la Granda]] batiĝis de la Frankoj. En [[889]] la urbo ricevis komercajn, doganajn, kaj monerfarajn privilegiojn de [[Arnulf de Karintio]]. Ĝi estas [[unua priskribo|unue priskribita]] kiel "urbo" en registro de 1147. Baldaŭ poste en 1157 Imperiestro [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] permesis al la urbo privilegion konstrui fortikan urbomuron. Multaj el la turoj kiuj estis parto de la mezepoka fortikigo ankoraŭ videblas hodiaŭ. Osnabruko membriĝis en la [[Hansa Ligo]] en la [[12-a jarcento]], kaj ankaŭ en la [[Vestfalia Federacio de Urboj]]. Ankoraŭ hodiaŭ episkopejo, la urbo havas katolikan katedralon de fru-romaneca stilo. Kvankam preskaŭ neniom de la originala katedralo restis, arkeologoj malkovris ke la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo devenas el la [[10-a jarcento]]. Tamen, plejparto de la katedralo estis konstruita en la [[12-a jarcento|12-a]] kaj [[13-a jarcento]]j, kaj la ĥorejo estas gotika aldono. Strange, la pli nova sudokcidenta turo ampleksas la kvaroblan areon kompare kun la pli malnova turo. La plano por rekonstrui la duan turon neniam efektiviĝis, do la du turoj ŝajnas misproporciaj. [[Dosiero:Brandenburgio-Prusio.png|eta|maldekstra|300ra|<small>Teritoria pligrandigo de [[Prusio]] inter 1600 kaj 1795: ● ''blue'': Margraflando [[Brandenburgio]] en 1600 ● ''verde'': [[Duklando Prusio]] en 1600 ● ''flave'': Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova [[Silezio]] 2. [[Varmio]] 3. [[Pomerio]] 4. [[Antaŭpomerio]] 5. [[Magdeburgo]] 6. jen Osnabrück 7. [[Minden]] 8. [[distrikto Mark|graflando Mark]] 9. [[Kleve]] ● ''ruĝe'': [[dispartigoj de Pollando-Litovio|pluse aneksitaj]] ĝis 1795</small>]] Ĉar la civitanoj elektis sekvi la [[Reformacio|Protestantisman reformacion]], konflikto kreskis kun la Katolika episkopo kiu ne estis solvita ĝis la [[17-a jarcento]]. Eble la plej grava evento de la historio de Osnabruko estis la diplomata negocado inter la jaroj [[1643]] kaj [[1648]], kaj la rezultanta [[Traktato de Vestfalio]], kiu finis la [[Tridekjara milito|Tridekjaran militon]]. Ĉar la katolika kaj protestantisma delegacioj rifuzis renkonti persone, la katolikoj rezidis en [[Münster]] dum la Protestantoj rezidis en Osnabruko. Ĉiutage mesaĝistoj devis rajdi de Osnabruko al Münster kaj inverse por liveri la plej novajn aktojn. La traktato diktis ke la urbo estu regnita alterne de katolika kaj protestantisma episkopo. La protestantismaj episkopoj estis nomita de la Duko de [[Braunschweig-Lüneburg]]. Tial, la lasta [[princo-episkopo]] ''Princo Frederiko'' (1763-1827) estis elektita en beba aĝo de 196 tagoj por ebligi al li havi la oficon plej eble longan tempon. Hodiaŭ, estas pli-malpli same multe da protestantoj kiom da katolikoj en la urbo. Dum la sekularigo kaj la dissolvo de la Sankta Romia Imperio komence de la 19-a jarcento, la episkopa [[diocezo]] de Osnabruko dum la jaro [[1803]] enfalis en la regnon de [[Hanovro]] - tion konfirmis dum 1815 la Kongreso de Vieno. La diocezo ne estis reestabligita ĝis [[1858]]. La urbo daŭris kiel propraĵo de Hanovro, kaj tial iĝis parto de [[Prusio]] en [[1866]]. Osnabruko tre suferis pro la bombado je la fino de la [[Dua Mondmilito]], sed ampleksaj partoj de la historiaj konstruaĵoj en la malnova urbo estis rekonstruitaj. Hodiaŭ, la urbo ne estas tute originala, tamen ĝi ankoraŭ ŝajnas kiel mezepoka urbo. Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|185ra|{{centre|statuo de [[Stephan Balkenhol]] antaŭ la urba ĉefstacidomo ekde oktobro 2025}}]] == Partneraj urboj == Osnabruko havas partnerajn rilatojn kun pluraj urboj. Unika kampanjo en Germanio estas la kutimo, interŝanĝi "ambasadorojn de la partneraj urboj": temas pri junaj homoj el la amikaj urboj, kiuj por unu jaro laboras en la urba administrado de reciproka alia partnera urbo, respondecas pri ĉiuj laboroj rilate al la urbopartnerecoj kaj ankaŭ krome laŭeble helpas per tradukadoj. La partneraj urboj estas * [[Dosiero:Flago-de-Nederlando.svg|20ra]] [[Haarlem]] ([[Nederlando]]), ekde 1961 * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Angers]] ([[Francio]]), ekde 1964 * [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|20ra]] [[Derby]] ([[Britio]]), ekde 1976 * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Greifswald]] ([[Germanio]]), ekde 1988 * [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Tver]] ([[Rusio]]), ekde 1991 * [[Dosiero:Flago-de-Turkio.svg|20ra]] [[Çanakkale]] ([[Turkio]]), ekde 2004 * [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra]] [[Vila Real]] ([[Portugalio]]), ekde 2005 == Rilatoj al Esperanto == Kiel en preskaŭ ĉiu pli granda urbo de Germanio kun universitato, en Osnabruko ekde la publikigo de Esperanto daŭre vivis aktivaj movadanoj. Informoj pri la Esperanto-aktivecoj en la urbo tamen ankoraŭ ne sisteme kolektiĝis. Menciindas ekzemple, ke en la [[1980-aj jaroj]] en la knabina gimnazio ''Ursulaschule'' en la pleja urbocentro laboris la instruistino [[Ursula Felhölter]], estraranino kaj de [[1982]] kaj [[1984]] ankaŭ prezidantino de [[Germana Esperanto-Junularo]], kiu regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie [[Dagmar Schütte]], kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. De [[1992]] ĝis [[1997]] [[Martin Haase]] plurajn jarojn estis profesoro pri [[romanidaj lingvoj]] en la universitato de Osnabrück, kaj inter la jaroj [[1997]] kaj [[2001]] [[Thomas Pusch]] transprenis la [[stafeto]]n kaj kiel kuracisto vivis en la urbo - ankaŭ ili du estis antaŭaj prezidantoj de [[GEJ]] kaj estraranoj de [[GEA]]. En [[1998]], kiam en Osnabrück kaj [[Münster (Vestfalio)|Monastero]] per "jaro de paco" festiĝis la 350-jara jubileo de la [[Vestfalia Paco]], en la festaĵoj de ambaŭ urboj aktive partoprenis la esperantistoj de la regiono. Ne nur okazis informstandoj kaj kulturaj eventoj pri Esperanto, sed en Osnabrück ankaŭ ekestis aparta monumento, kiam pluretaĝa konstruaĵo la tutan jaron estis envolvita per plasta kovraĵo sur kiu grandlitere videblis la vorto "paco" en ĉiuj grandaj mondaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Dek jarojn poste, en [[2008]] okazis katolika konferencego de 60 000 partoprenantoj en la urbo, en kiu same aktivis esperantistoj<ref>[http://de.groups.yahoo.com/group/kirche-und-esperanto/message/38 noto ''Esperanto auf dem Katholikentag in Osnabrück, 21.-25. Mai 2008''] ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ne savita per web.archive.org {{de}}</ref>. Ne nur pro la komuna historio de la [[Vestfalia Paco]], sed aparte pro la geografia proksimo, tradicie fortas rilatoj de la lokaj movadanoj kun la esperantistoj en [[Münster (Vestfalio)#Esperanto|Monastero]]. En la teritorie vasta [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], al kiu apartenas Osnabrück, la distancoj inter la Esperanto-grupoj pli grandas, tamen ankaŭ inter ili fortas kunlaboro: ekzemple en septembro [[2011]] en la urbo okazis vaste reklamita "Esperanto-kulturtago" de la federacilanda sekcio de [[Germana Esperanto-Asocio]].<ref>[https://archive.is/Z5MkW noto ''Esperanto-Kulturtag 2011, 17.09.2011'' en la retejo ''stayblue.de'', ne plu atingebla, sed bonŝance sukcese arkivigita per la servo ''archive.is''] {{de}}</ref> Tiuj-ĉi informoj tamen en nuna stato estas nur mozaikeroj, facile ampleksigeblaj. == Famaj loĝintoj == Inter la famaj osnabrukanoj estas la verkisto [[Erich Maria Remarque]] kaj pentristo [[Felix Nussbaum]], por kies pentraĵoj la urbo en [[1998]] malfermis tre modernan muzeon fare de arkitekto ''[[Daniel Libeskind]]''. Reĝo [[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]] de [[Britio]] naskiĝis kaj kreskis en la urbo. La poeto kaj studisto ''Johann Ernst Hanxleden'' naskiĝis ĉi-tie, kaj same la prezidanto de Germanio ĝis 2012, ''[[Christian Wulff]]'' samkiel la [[regeo|regea]] muzikisto ''Gentleman''. En Osnabrück naskiĝis ekz. la pioniro de telegrafado kaj kreanto de la nun internacie uzata morse-alfabeto [[Friedrich Clemens Gerke]], la juristo [[Georg Thieler]], la klasikaj filologoj [[Bernhard Rudolf Abeken]] kaj [[Wilhelm Ludwig Abeken]] kaj la sociologia publicisto [[Justus Möser]]. == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} norden al [[Hamburgo]] kaj [[Danio]], suden al [[Kolonjo]] kaj [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo, {{vojo|GER|A|30}} orienten al [[Hanovro]] (de tie plu al [[Berlino]] kaj [[Varsovio]]) kaj okcidenten al [[Amsterdamo]] kaj {{vojo|GER|A|33}} sudorienten al [[Bielefeld]] kaj [[Paderborn]] (de tie plu al [[Frankfurto ĉe Majno]] kaj la resto de [[Hesio]], la centro de Germanio), ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo {{vojo|GER|FV|51}} (inter [[Bremeno]], [[Münster]], [[Kolonjo]] kaj same fine al [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo) kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon: Tiu stacidomo estas nekutima en tio ke en la fervoja halo estas enkonstruitaj reloj orienten-okcidenten en suba etaĝo kaj norden-suden en pli supra etaĝo, tiel ke la tuta stacidomo havas formon de [[X]]. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) == Bildaro == <gallery class="center"> Dosiero:Theater Osnabrück at night.jpg|<center>la urba teatro dumnokte Dosiero:Heger-Tor-os.JPG|<center>la mezepoka pordego ''Heger Tor'' Dosiero:Rathaus Osnabrück.jpg|<center>la historia [[urbodomo]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Neue Osnabrücker Zeitung]] * [[Zoo Osnabrück]] {{Administra divido de Malsupra Saksio}} [[Kategorio:Osnabrück| ]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Hansourboj]] [[Kategorio:Vestfalio]] le88spebdyjgj9rzf1nctfpdnb80gez 9417141 9417114 2026-06-29T19:08:22Z ThomasPusch 1869 /* Historio */ 9417141 wikitext text/x-wiki {{informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Osnabrück Wappen.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Lower Saxony OS (St).svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[eksterdistrikta urbo]] |alto = 63 |areo = 119,8 |poŝtkodo = 49074–49090 |tel_antaŭkodo = 0541 <small>(je malgrandaj partoj ankaŭ 05402, 05406 kaj 05407</small> |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03404000 |subdivido = 23 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Natruper-Tor-Wall 2<br />49076 Osnabrück |retpaĝaro = [https://www.osnabrueck.de/ www.osnabrueck.de] |komunumestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}} <small>(ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]])</small> |komunumestro-partio = [[CDU]] }} '''Osnabrück''' (per [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]] [{{IFA|ɔsnaˈbʁʏk}}] {{sono|De-Osnabrück2.ogg}}; platgermane/platsakse: '''Ossenbrügge''' [ɔsənˈbrʏgə], [[latine]] '''Ansibarium''', en Esperanto '''Osnabruko''') estas [[eksterdistrikta urbo]] en la [[germanio|germana]] [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]]. La urbo ampleksas areon de 119,80 kvadrataj kilometroj, fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03404000}}}} loĝantojn, kaj estas la tria plej granda urbo en Malsupra Saksio. Osnabruko situas en [[GMT]]+1h (+2h [[somera tempo]] de aprilo ĝis oktobro). Ĝi lokiĝas inter la montaro ''Wiehengebirge'' kaj la ''[[Teŭtoburga arbaro]]'', borde de la rivero [[Hase]]. Norde, oriente kaj sude la urbo ĉirkaŭiĝas de la samnoma [[distrikto Osnabrück]], kies administrejo troviĝas en la urbo; nur ĉe mallonga limo okcidente la urba teritorio tuŝas la [[distrikto Steinfurt|distrikton Steinfurt]] de la najbara [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Nordrejn-Vestfalio]]. Cetere la areo de la urbo kaj distrikto, kvankam ili ne apartenas al la moderna federacia lando Nordrejn-Vestfalio, historie estas parto de la kultura regiono [[Vestfalio]]. En Osnabruko kaj la iom pli suda urbo [[Münster|Monastero]] estis intertraktita la [[Traktato de Vestfalio]]. Osnabruko plurfoje troviĝas (kaŝe aŭ sub aliaj nomoj) en la romanoj de [[Erich Maria Remarque]]. Pri aliaj eksaj urbanoj vidu iom pli dube. Aktuala urbestro ekde [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}}]] estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Historio == Osnabruko estis fondita ĉirkaŭ la jaro [[780]] de la franka imperiestro [[Karolo la Granda]]. Iam antaŭ [[803]], la urbo iĝis Episkopejo. Ambaŭ datoj ne certas, sed klaras, ke Osnabruko estas la plej malnova episkopejo en la teritorio de la ĝermana tribo [[Saksoj]], kiuj sub imperiestro [[Karolo la Granda]] batiĝis de la Frankoj. En [[889]] la urbo ricevis komercajn, doganajn, kaj monerfarajn privilegiojn de [[Arnulf de Karintio]]. Ĝi estas [[unua priskribo|unue priskribita]] kiel "urbo" en registro de 1147. Baldaŭ poste en 1157 Imperiestro [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] permesis al la urbo privilegion konstrui fortikan urbomuron. Multaj el la turoj kiuj estis parto de la mezepoka fortikigo ankoraŭ videblas hodiaŭ. Osnabruko membriĝis en la [[Hansa Ligo]] en la [[12-a jarcento]], kaj ankaŭ en du historiaj aliancoj, nuntempe nomataj [[vestfalia ligo de urboj]]. Ankoraŭ hodiaŭ episkopejo, la urbo havas katolikan katedralon de fru-romaneca stilo. Kvankam preskaŭ neniom de la originala katedralo restis, arkeologoj malkovris ke la plej malnovaj partoj de la konstruaĵo devenas el la [[10-a jarcento]]. Tamen, plejparto de la katedralo estis konstruita en la [[12-a jarcento|12-a]] kaj [[13-a jarcento]]j, kaj la ĥorejo estas gotika aldono. Strange, la pli nova sudokcidenta turo ampleksas la kvaroblan areon kompare kun la pli malnova turo. La plano por rekonstrui la duan turon neniam efektiviĝis, do la du turoj ŝajnas misproporciaj. [[Dosiero:Brandenburgio-Prusio.png|eta|maldekstra|300ra|<small>Teritoria pligrandigo de [[Prusio]] inter 1600 kaj 1795: ● ''blue'': Margraflando [[Brandenburgio]] en 1600 ● ''verde'': [[Duklando Prusio]] en 1600 ● ''flave'': Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova [[Silezio]] 2. [[Varmio]] 3. [[Pomerio]] 4. [[Antaŭpomerio]] 5. [[Magdeburgo]] 6. jen Osnabrück 7. [[Minden]] 8. [[distrikto Mark|graflando Mark]] 9. [[Kleve]] ● ''ruĝe'': [[dispartigoj de Pollando-Litovio|pluse aneksitaj]] ĝis 1795</small>]] Ĉar la civitanoj elektis sekvi la [[Reformacio|Protestantisman reformacion]], konflikto kreskis kun la Katolika episkopo kiu ne estis solvita ĝis la [[17-a jarcento]]. Eble la plej grava evento de la historio de Osnabruko estis la diplomata negocado inter la jaroj [[1643]] kaj [[1648]], kaj la rezultanta [[Traktato de Vestfalio]], kiu finis la [[Tridekjara milito|Tridekjaran militon]]. Ĉar la katolika kaj protestantisma delegacioj rifuzis renkonti persone, la katolikoj rezidis en [[Münster]] dum la Protestantoj rezidis en Osnabruko. Ĉiutage mesaĝistoj devis rajdi de Osnabruko al Münster kaj inverse por liveri la plej novajn aktojn. La traktato diktis ke la urbo estu regnita alterne de katolika kaj protestantisma episkopo. La protestantismaj episkopoj estis nomita de la Duko de [[Braunschweig-Lüneburg]]. Tial, la lasta [[princo-episkopo]] ''Princo Frederiko'' (1763-1827) estis elektita en beba aĝo de 196 tagoj por ebligi al li havi la oficon plej eble longan tempon. Hodiaŭ, estas pli-malpli same multe da protestantoj kiom da katolikoj en la urbo. Dum la sekularigo kaj la dissolvo de la Sankta Romia Imperio komence de la 19-a jarcento, la episkopa [[diocezo]] de Osnabruko dum la jaro [[1803]] enfalis en la regnon de [[Hanovro]] - tion konfirmis dum 1815 la Kongreso de Vieno. La diocezo ne estis reestabligita ĝis [[1858]]. La urbo daŭris kiel propraĵo de Hanovro, kaj tial iĝis parto de [[Prusio]] en [[1866]]. Osnabruko tre suferis pro la bombado je la fino de la [[Dua Mondmilito]], sed ampleksaj partoj de la historiaj konstruaĵoj en la malnova urbo estis rekonstruitaj. Hodiaŭ, la urbo ne estas tute originala, tamen ĝi ankoraŭ ŝajnas kiel mezepoka urbo. Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. [[dosiero:Statuo de S. Balkenhol en Osnabrück ekde oktobro 2025.png|eta|maldekstra|185ra|{{centre|statuo de [[Stephan Balkenhol]] antaŭ la urba ĉefstacidomo ekde oktobro 2025}}]] == Partneraj urboj == Osnabruko havas partnerajn rilatojn kun pluraj urboj. Unika kampanjo en Germanio estas la kutimo, interŝanĝi "ambasadorojn de la partneraj urboj": temas pri junaj homoj el la amikaj urboj, kiuj por unu jaro laboras en la urba administrado de reciproka alia partnera urbo, respondecas pri ĉiuj laboroj rilate al la urbopartnerecoj kaj ankaŭ krome laŭeble helpas per tradukadoj. La partneraj urboj estas * [[Dosiero:Flago-de-Nederlando.svg|20ra]] [[Haarlem]] ([[Nederlando]]), ekde 1961 * [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Angers]] ([[Francio]]), ekde 1964 * [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|20ra]] [[Derby]] ([[Britio]]), ekde 1976 * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Greifswald]] ([[Germanio]]), ekde 1988 * [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Tver]] ([[Rusio]]), ekde 1991 * [[Dosiero:Flago-de-Turkio.svg|20ra]] [[Çanakkale]] ([[Turkio]]), ekde 2004 * [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|20ra]] [[Vila Real]] ([[Portugalio]]), ekde 2005 == Rilatoj al Esperanto == Kiel en preskaŭ ĉiu pli granda urbo de Germanio kun universitato, en Osnabruko ekde la publikigo de Esperanto daŭre vivis aktivaj movadanoj. Informoj pri la Esperanto-aktivecoj en la urbo tamen ankoraŭ ne sisteme kolektiĝis. Menciindas ekzemple, ke en la [[1980-aj jaroj]] en la knabina gimnazio ''Ursulaschule'' en la pleja urbocentro laboris la instruistino [[Ursula Felhölter]], estraranino kaj de [[1982]] kaj [[1984]] ankaŭ prezidantino de [[Germana Esperanto-Junularo]], kiu regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie [[Dagmar Schütte]], kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. De [[1992]] ĝis [[1997]] [[Martin Haase]] plurajn jarojn estis profesoro pri [[romanidaj lingvoj]] en la universitato de Osnabrück, kaj inter la jaroj [[1997]] kaj [[2001]] [[Thomas Pusch]] transprenis la [[stafeto]]n kaj kiel kuracisto vivis en la urbo - ankaŭ ili du estis antaŭaj prezidantoj de [[GEJ]] kaj estraranoj de [[GEA]]. En [[1998]], kiam en Osnabrück kaj [[Münster (Vestfalio)|Monastero]] per "jaro de paco" festiĝis la 350-jara jubileo de la [[Vestfalia Paco]], en la festaĵoj de ambaŭ urboj aktive partoprenis la esperantistoj de la regiono. Ne nur okazis informstandoj kaj kulturaj eventoj pri Esperanto, sed en Osnabrück ankaŭ ekestis aparta monumento, kiam pluretaĝa konstruaĵo la tutan jaron estis envolvita per plasta kovraĵo sur kiu grandlitere videblis la vorto "paco" en ĉiuj grandaj mondaj lingvoj, inkluzive de Esperanto. Dek jarojn poste, en [[2008]] okazis katolika konferencego de 60 000 partoprenantoj en la urbo, en kiu same aktivis esperantistoj<ref>[http://de.groups.yahoo.com/group/kirche-und-esperanto/message/38 noto ''Esperanto auf dem Katholikentag in Osnabrück, 21.-25. Mai 2008''] ne plu atingebla, kaj bedaŭrinde ne savita per web.archive.org {{de}}</ref>. Ne nur pro la komuna historio de la [[Vestfalia Paco]], sed aparte pro la geografia proksimo, tradicie fortas rilatoj de la lokaj movadanoj kun la esperantistoj en [[Münster (Vestfalio)#Esperanto|Monastero]]. En la teritorie vasta [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], al kiu apartenas Osnabrück, la distancoj inter la Esperanto-grupoj pli grandas, tamen ankaŭ inter ili fortas kunlaboro: ekzemple en septembro [[2011]] en la urbo okazis vaste reklamita "Esperanto-kulturtago" de la federacilanda sekcio de [[Germana Esperanto-Asocio]].<ref>[https://archive.is/Z5MkW noto ''Esperanto-Kulturtag 2011, 17.09.2011'' en la retejo ''stayblue.de'', ne plu atingebla, sed bonŝance sukcese arkivigita per la servo ''archive.is''] {{de}}</ref> Tiuj-ĉi informoj tamen en nuna stato estas nur mozaikeroj, facile ampleksigeblaj. == Famaj loĝintoj == Inter la famaj osnabrukanoj estas la verkisto [[Erich Maria Remarque]] kaj pentristo [[Felix Nussbaum]], por kies pentraĵoj la urbo en [[1998]] malfermis tre modernan muzeon fare de arkitekto ''[[Daniel Libeskind]]''. Reĝo [[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]] de [[Britio]] naskiĝis kaj kreskis en la urbo. La poeto kaj studisto ''Johann Ernst Hanxleden'' naskiĝis ĉi-tie, kaj same la prezidanto de Germanio ĝis 2012, ''[[Christian Wulff]]'' samkiel la [[regeo|regea]] muzikisto ''Gentleman''. En Osnabrück naskiĝis ekz. la pioniro de telegrafado kaj kreanto de la nun internacie uzata morse-alfabeto [[Friedrich Clemens Gerke]], la juristo [[Georg Thieler]], la klasikaj filologoj [[Bernhard Rudolf Abeken]] kaj [[Wilhelm Ludwig Abeken]] kaj la sociologia publicisto [[Justus Möser]]. == Trafiko == {{paĝonomo}} per individua motora trafiko konektiĝas al la [[germanaj aŭtovojoj]] {{vojo|GER|A|1}} norden al [[Hamburgo]] kaj [[Danio]], suden al [[Kolonjo]] kaj [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo, {{vojo|GER|A|30}} orienten al [[Hanovro]] (de tie plu al [[Berlino]] kaj [[Varsovio]]) kaj okcidenten al [[Amsterdamo]] kaj {{vojo|GER|A|33}} sudorienten al [[Bielefeld]] kaj [[Paderborn]] (de tie plu al [[Frankfurto ĉe Majno]] kaj la resto de [[Hesio]], la centro de Germanio), ankaŭ per la malpli vasta federacia vojo {{vojo|GER|FV|51}} (inter [[Bremeno]], [[Münster]], [[Kolonjo]] kaj same fine al [[Sarlando]] ĉe la german-franca bordo) kaj kompreneble ankaŭ havas fervojan stacidomon: Tiu stacidomo estas nekutima en tio ke en la fervoja halo estas enkonstruitaj reloj orienten-okcidenten en suba etaĝo kaj norden-suden en pli supra etaĝo, tiel ke la tuta stacidomo havas formon de [[X]]. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) == Bildaro == <gallery class="center"> Dosiero:Theater Osnabrück at night.jpg|<center>la urba teatro dumnokte Dosiero:Heger-Tor-os.JPG|<center>la mezepoka pordego ''Heger Tor'' Dosiero:Rathaus Osnabrück.jpg|<center>la historia [[urbodomo]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Neue Osnabrücker Zeitung]] * [[Zoo Osnabrück]] {{Administra divido de Malsupra Saksio}} [[Kategorio:Osnabrück| ]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Hansourboj]] [[Kategorio:Vestfalio]] 06q8rv37rvsug6tid4lg2yr4bhy6892 0 29720 9417396 9414675 2026-06-30T09:22:18Z Sj1mor 12103 9417396 wikitext text/x-wiki en parta '''listo de pentristoj'''. {{KompaktaEnhavTabelo}} __NOTOC__ {{Div col|cols = 3}} Ligoj al plej gravaj [[pentristo]]j: * [[Paul Cézanne]] ([[1839]]-[[1906]]), franca artisto * [[Salvador Dalí]] ([[1904]]-[[1989]]), kataluna artisto * [[Vincent van Gogh]] ([[1853]]-[[1890]]), nederlanda pentristo * [[Michelangelo Buonarroti]] ([[1475]]-[[1564]]), itala [[skulptisto]] kaj [[pentristo]] * [[Leonardo da Vinci]] ([[1452]]-[[1519]]), itala pentristo, skulptisto kaj inventisto * [[Claude Monet]] ([[1840]]-[[1926]]), franca [[Impresionismo|impresionisma]] pentristo * [[Pablo Picasso]] ([[1881]]-[[1973]]), hispana [[Kubismo|kubisma]] artisto * [[Jackson Pollock]] ([[1912]]-[[1956]]), usona [[abstrakta ekspresionismo|abstrakta ekspresionisma]] [[pentristo]] * [[Rafaelo|Rafaelo Santi]] ([[1483]]-[[1520]]), [[Italio|itala]] [[pentristo]] * [[Rembranto|Rembrandt Harmenszoon van Rijn]] ([[1606]]-[[1669]]), [[nederlando|nederlanda]] [[pentristo]] * [[Pierre-Auguste Renoir]] ([[1841]]-[[1919]]), franca [[Impresionismo|impresionisma]] pentristo * [[Petro Paŭlo Rubens]] ([[1577]]-[[1640]]), flandra pentristo == A == * [[Hans von Aachen]] ([[1552]]-[[1615]]), germana [[manierismo|manieristo]] * [[Edwin Austin Abbey]] ([[1852]]-[[1911]]), usona pentristo * [[Nikolaj Abraham Abildgaard]] ([[1744]]-[[1809]]), dana pentristo * [[Bernard Accama]] ([[1697]]-[[1756]]), nederlanda pentristo * [[Andreas Achenbach]] ([[1815]]-[[1910]]), germana pentristo * [[Oswald Achenbach]] ([[1827]]-[[1905]]), germana pentristo * [[Pieter Aertsen]] ([[1508]]-[[1575]]), nederlanda pentristo * [[Aetion]] ([[4-a jarcento a.K.]]) * [[Jacques-Laurent Agasse]] ([[1767]]-[[1848]]) * [[Christoph Ludwig Agricola]] ([[1667]]-[[1719]]), germana [[pejzaĝa pentristo]] * [[Ivan Ajvazovskij]] ([[1817]]-[[1900]]), rusa marinisto * [[Josef Albers]] ([[1888]]-[[1976]]) * [[Mariotto Albertinelli]] ([[1474]] - [[1515]]), itala pentristo * [[Pierre Alechinsky]] (nask. [[1927]]}, belga pentristo * [[Fedor Alekseev]] ([[1753]] - [[1824]]), frua rusa pejzaĝa pentristo * [[Mikoláš Aleš]] ([[1852]] - [[1913]]), ĉeĥa pentristo kaj desegnisto * [[Else Alfelt]] ([[1910]]-[[1974]]), dana pentristo * [[Alessandro Algardi]] ([[1595]]-[[1654]]), skulptisto, pentristo * [[David Allan]] ([[1744]]-[[1796]]) * [[Alessandro Allori]] ([[1577]]-[[1621]]), itala pentristo * [[Cristofano Allori]] (mortis [[1621]]), itala pentristo * [[Washington Allston]] ([[1779]]-[[1843]]) * [[Lawrence Alma-Tadema]] ([[1836]]-[[1912]]) * [[Charles Alston]] ([[1907]]-[[1977]]) * [[Albrecht Altdorfer]] ([[1480]]-[[1538]]), germana pentristo * [[Altichiero]] ([[1320]]-[[1395]]), itala pentristo * [[Theodor Aman]] ([[1831]]-[[1891]], rumana pentristo * [[Jacopo Amigoni]] ([[1685]]-[[1752]]) * [[Anna Ancher]] ([[1859]]-[[1935]]), dana pentristo * [[Michael Peter Ancher]] ([[1849]]-[[1927]]), dana pentristo * [[Carl Andre]] (nask. [[1935]]) * [[Ran Andrews]] (nask. [[1956]]), kanada pentristo * [[Fra Angelico]] ([[1387]]-[[1445]]) (aŭ [[Beato Angelico]] - Naskita kiel Giovanni da Fiesole) * [[Sofonisba Anguissola]] ([[1532]]-[[1625]]) * [[Louis Anquetin]] ([[1861]]-[[1932]]), franca pentristo * [[Richard Anuszkiewicz]] * [[Apelles]] ([[4-a jarcento a.K.]]) * [[Karel Appel]] (nask. [[1921]]) * [[Giuseppe Arcimboldo]] ([[1527]]-[[1593]]) * [[Jean Arp]] (aŭ Hans Arp) ([[1886]]-[[1966]]), skulptisto, pentristo kaj poeto * [[John James Audubon]] ([[1785]]-[[1851]]), naturisto, ilustristo * [[Jean-Michel Atlan]] ([[1913]]-[[1960]] * [[Frank Auerbach]] (nask. [[1931]]) * [[Hendrick Avercamp]] ([[1585]]-[[1634]]) * [[Milton Avery]] ([[1885]]-[[1965]]), usona pentristo * [[Alix Aymé]] ([[1894]]-[[1989]]), franca pentristino == B == * [[Francis Bacon (pentristo)]] ([[1909]]-[[1992]]), brita artisto * [[William Jacob Baer]] ([[1860]]-[[1941]]), usona pentristo * [[Leonard Bahr]] ([[1905]]-[[1990]]), usona, [[Marilando|marilanda]] pentristo * [[Ludolf Bakhuyzen]] ([[1631]]-[[1708]]) * [[Hans Baldung]] ([[1484]]-[[1545]]) * [[Robert Ballagh]] pentristo, [[Aosdána]] * [[Mogens Balle]] ([[1921]]-[[1988]]), dana pentristo * [[Balthus]] ([[1908]]-[[2001]]) (Grafo Balthasas Klossowski de Rola) * [[Edward Mitchell Bannister]] ([[1828]]-[[1901]]) * [[Bapu]] (nask. [[1933]]) * [[Giovanni Francesco Barbieri]] ([[1591]]-[[1666]]), [[Italio|itala]] pentristo. * [[George Barker (pentristo)|George Barker]] ([[1882]]-[[1965]]), usona pentristo * [[James Barry (pentristo)|James Barry]], brita pentristo * [[Hans von Bartels]] ([[1856]]-[[1913]]), [[germanio|germana]] [[pentristo]] * [[Fra Bartolommeo]] ([[1474]]-[[1517]]) * [[Francesco Bartolozzi]] ([[1728]]-[[1815]]) * [[Georg Baselitz]] (nask. [[1938]]), pentristo kaj skulptisto * [[Marie Bashirtseff]] ([[1860]]-[[1884]]), ukraina pentristo * [[Jean-Michel Basquist]] ([[1960]]-[[1988]]) * [[Jacopo Bassano]] (ĉ. [[1510]]-[[1592]]) * [[Robert Bateman]] (nask. [[1930]]) * [[David Bates (pentristo)|David Bates]] (nask. [[1952]]), usona pentristo * [[Pompeo Girolamo Batoni]] ([[1708]]-[[1787]]) * [[Jan Bauch]] ([[1898]]-[[1995]]), ĉeĥa pentristo, skulptisto kaj ilustristo * [[Frédéric Bazille]] ([[1841]]-[[1870]]) * [[Romare Bearden]] ([[1914]]-[[1988]]) * [[Cecilia Beaux]] (ĉ. [[1900]]) * [[Jasmine Becket-Griffith]], fantazi-pentristo * [[Max Beckmann]] ([[1884]]-[[1950]]), pentristo, dramisto, verkisto * [[Captain Beefheart]] (nask. [[1941]]), [[bluso|blusa]] muzikisto kaj pentristo * [[Giovanni Bellini]] (ĉ. [[1430]]-[[1516]]), itala pentristo * [[Gentile Bellini]] (ĉ. [[1429]]-[[1507]]), itala pentristo * [[Jacopo Bellini]] (ĉ. [[1400]]-[[1470]]), itala pentristo * [[Vanessa Bell]] ([[1879]]-[[1961]]) * [[Bernardo Bellotto]] itala pentristo * [[George Wesley Bellows]] ([[1882]]-[[1925]]), usona pentristo * [[Ludwig Bemelmans]] ([[1898]]-[[1962]]) * [[Thomas Hart Benton(pentristo)|Thomas Hart Benton]] ([[1889]]-[[1975]]), usona pentristo * [[Emerik Bernard]] (nask. [[1927]]), pentristo. * [[Janez Bernik]] (nask. [[1933]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Gian Lorenzo Bernini]] ([[1598]]-[[1680]]), itala dramisto, skulptisto, pentristo * [[Albert Bertelsen]] ([[1921-]]) dana pentristo * [[Jen Besemer]] (nask. [[1970]]), [[superrealismo|superrealisma]] poeto kaj pentristo * [[Luca Bestetti)]] (nask. [[1964]]), usona pentristo * [[Elsa Beskow]] ([[1874]]-[[1953]]), sveda verkisto, pentristo * [[Henryka Beyer]], pola pentristo * [[George Biddle]] ([[1885]]-[[1973]]), usona pentristo * [[Albert Bierstadt]] ([[1830]]-[[1902]]) * [[Anna Bilinska-Bohdanowiczowa]], pola pentristo * [[Ejler Bille]] ([[1910]]-[[2004]]), dana skulptisto, pentristo * [[Ivan Bilibin]] ([[1876]]-[[1942]]), rusa pentristo * [[Henry Billings]] ([[1901]]-[[1987]]), usona pentristo * [[George Caleb Bingham]] ([[1811]]-[[1879]]), usona pentristo * [[Lamorna Birch|S J "Lamorna" Birch]] ([[1869]]-[[1955]]) * [[Wilhelm Bissen]] ([[1836]]-[[1913]]), dana pentristo * [[William Blake]] ([[1757]]-[[1827]]), angla pentristo, poeto * [[Ralph Albert Blakelock]] ([[1847]]-[[1919]]) * [[Arnold Blanch]] ([[1896]]-[[1968]]), usona pentristo * [[Carl Bloch]] ([[1834]]-[[1890]]), dana pentristo * [[Izaak van den Blocke]], pola pentristo * [[Peter Blume]] ([[1906]]-[[1992]]), usona pentristo * [[David G. Blythe]] ([[1815]]-[[1865]]), usona pentristo * [[Lars Bo]] ([[1924]]-[[1999]]) dana pentristo * [[François Bocion]] ([[1828]]-[[1890]]), svisa pentristo * [[Arnold Böcklin]] ([[1827]]-[[1901]]) * [[Karl Bodmer]] ([[1809]]-[[1893]]), pentristo de la usona okcidento * [[Emilio Boggio]] ([[1857]]-[[1920]]), [[Venezuelo|venezuela]] pentristo * [[Krzysztof Boguszewski]], pola pentristo * [[Kees van Bohemen]], ([[1928]]-[[1986]]), [[flandrio|flandra]] pentristo * [[Aaron Bohrod]] ([[1907]]-[[1992]]), usona pentristo * [[Angel Boliver]], meksika pentristo * [[David Bomberg]] ([[1890]]-[[1957]]), pentristo * [[Rosa Bonheur]] ([[1822]]-[[1899]]) * [[Claude Bonin-Pissarro]] (nask. [[1921]]) * [[Richard Parkes Bonington]] ([[1802]]-[[1828]]) * [[Pierre Bonnard]] ([[1867]]-[[1947]]) * [[Francesco Bonsignori]] ([[1460]]-[[1519]]) * [[Bogdan Borcic]], pentristo kaj grafika artisto * [[Paul-Émile Borduas]], abstrakta pentristo * [[Hieronymus Bosch]] (ĉ. [[1460]]-[[1518]]) * [[Ambrosius Bosschaert]] ([[1573]]-[[1612]]) * [[Fernando Botero]] (nask. [[1932]]), kolumbia pentristo * [[Sandro Botticelli]] ([[1445]]-[[1510]]), itala pentristo * [[François Boucher]] ([[1703]]-[[1770]]) * [[Eugène Boudin]] ([[1824]]-[[1898]]), franca pentristo * [[William-Adolphe Bouguereau]] ([[1825]]-[[1905]]) * [[P. Rostrup Bøyesen]] ([[1882]]-[[1952]]), dana pentristo * [[Olga Bosnanska]], pola pentristo * [[Louis Bouché]] ([[1896]]-[[1969]]), usona pentristo * [[Robert Brackman]] ([[1898]]-[[1980]]) * [[Peter Brandes]], ([[1944]]-), dana pentristo * [[Eugène Brands]], ([[1913]]-[[2002]]), pentristo * [[Jozef Brandt]], pola pentristo * [[Georges Braque]], franca * [[Victor Brauner]] ([[1903]]-[[1966]]), franca pentristo rumanidevena * [[Alan Bray (pentristo)|Alan Bray]] (nask. [[1946]]), usona pentristo * [[Carl Fredrik von Breda]] ([[1759]]-[[1818]]) * [[Breyten Breytenbach]] ([[1939]]-[[2024]]) * [[Pierre Brissaud]] ([[1885]]-[[1964]]), franca ilustristo, pentristo * [[Karl Brjulov]] ([[1799]]-[[1852]]), rusa pentristo * [[Louis Le Brocquy]] (nask. [[1916]]), [[Saoi]] de [[Aosdána]], pentristo * [[Ann Brockman]] ([[1898]] aŭ [[1899]]-[[1943]]), usona pentristo * [[Antoni Brodowski]], pola pentristo * [[Agnolo Bronzino]] * [[Alexander Brook]] ([[1898]]-[[1980]]), usona pentristo * [[Bertram Brooker]], teozofia pentristo * [[Cecily Brown]] * [[Ford Madox Brown]] ([[1821]]-[[1893]]) * [[Michael Brown]], artisto * [[Rush Brown]] (nask. [[1948]]), usona pentristo * [[Václav Brožík]] ([[1851]]-[[1901]]), ĉeĥa pentristo * [[Jan Brueghel la pliaĝa]] ([[1568]]-[[1625]]), [[flandrio|flandra]] pentristo * [[Jan Bruegel la malpliaĝa]] ([[1601]]-[[1678]]), [[flandrio|flandra]] pentristo * [[Pieter Bruegel la pliaĝa]] (ĉ. [[1525]]-[[1569]]), [[flandrio|flandra]] pentristo * [[Pieter Bruegel la malpliaĝa]] ([[1564]]-[[1638]]), [[flandrio|flandra]] pentristo * [[Tadeusz Brzozowski]], pola pentristo * [[Bernard Buffet]] ([[1928]]-[[1999]]) * [[Charles Ephraim Burchfield]] ([[1893]]-[[1967]]), usona pentristo * [[William Partridge Burpee]] ([[1846]]-[[1940]]), usona pentristo * [[Pol Bury]] ([[1922]]-[[2005]]), pentristo * [[John Byrne]] (nask. [[1950]]), bildstria artisto, pentristo == C == * [[Lilla Cabot Perry]] ([[1848]]-[[1933]]), usona Impressionist pentristo * [[Gustave Caillebotte]] ([[1848]]-[[1894]]), franca pentristo * [[Jacques Callot]] ([[1592]]-[[1635]]) * [[Jacques Calonne]] ([[1930]], franca pentristo * [[Canaletto]] ([[1697]]-[[1768]]), itala pentristo * [[Josef Čapek]] ([[1887]]-[[1945]]), ĉeĥa pentristo * [[Tom Carpic]] (nask. [[1939]]) * [[Michelangelo Merisi|Caravaggio]] ([[1573]]-[[1610]]), [[Italio|itala]] [[Renesanco|Renesanca]] pentristo * [[Ivan Cargo]] ([[1898]]-[[1958]]), pentristo. * [[John Fabian Carlson]] ([[1875]]-[[1945]]) * [[António Carneiro]] ([[1872]]-[[1930]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Vittore Carpaccio|Carpaccio]] (ĉ. [[1460]]-[[1525]]), itala pentristo * [[Emily Carr]] ([[1871]]-[[1945]]), kanada pentristo kaj verkisto * [[Annibale Carracci]] ([[1557]]-[[1602]]) * [[Agostino Carracci]] ([[1560]]-[[1609]]) * [[Cazasoles]] (nask. [[1952]]) kuba pentristo * [[Ludovico Carracci]] ([[1555]]-[[1619]]) * [[Mary Cassatt]] ([[1844]]-[[1926]]?) * [[Alfred Joseph Casson]] ([[1898]]-[[1992]]), pentristo * [[Avgust Cernigo]] ([[1898]]-[[1985]]), pentristo * [[Bartolomeo Cesi]] ([[1556]]-[[1629]]) * [[Paul Cézanne]] ([[1839]]-[[1906]]) * [[Marc Chagall]] ([[1887]]-[[1985]]) * [[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]] ([[1699]]-[[1779]]) * [[Caroline Chariot-Dayez]] (nask. [[1958]]) * [[Michael Ray Charles]] (nask. [[1967]]) * [[Nicolas Charlet]] ([[1792]]-[[1845]]), pentristo * [[Pierre Puvis de Chavannes]] ([[1824]]-[[1898]]) * [[Jozef Chelmonski]], pola pentristo * [[Giorgio de Chirico]] ([[1888]]-[[1978]]), itala pentristo * [[Omar Chkhaidze]] (nask. [[1944]]), kartvela, rusa pentristo * [[Adam Chmielowski]], pola pentristo * [[Daniel Chodowiecki]] (mortis [[1801]]), germana pentristo * [[Frederick Edwin Church]] ([[1826]]-[[1900]]), usona pentristo * [[Leon Chwistek]], pola pentristo * [[Tomasz Ciecierski]], pola pentristo * [[Cimabue]] ([[1240]]-[[1302]]), itala pentristo * [[Joze Ciuha]] (nask. [[1924]]), pentristo, grafika artisto kaj ilustristo. * [[Franz Cizek]] ([[1865]]-[[1946]]) * [[Chuck Close]] (nask. [[1940]]), usona pentristo kaj fotisto * [[Albert Clouard]] ([[1866]]-[[1952]]), franca pentristo kaj poeto * [[François Clouet]] * [[Juraj Julije Klovic|Giorgio Giulio Clovio]] ([[1498]]-[[1578]]), kroata pentristo * [[Charles Codman]] ([[1800]]-[[1842]]), usona pentristo * [[Thomas Cole]] ([[1801]]-[[1948]]), usona pentristo * [[Evert Collier]] ([[1640]]-[[1707]]), nederlanda pentristo * [[John Collier]] ([[1850]]-[[1934]]), pentristo, verkisto * [[Georges Collignon]] ([[1923]]-[[2002]]), pentristo * [[Jean Colombe]] (mezaj [[1400-oj]]) * [[Cima da Conegliano]] ([[1459]]-[[1517]]), itala pentristo * [[John Constable]] ([[1776]]-[[1837]]) * [[Constant]] (nask. [[1920]]) * [[D.D. Coombs]], usona pentristo * [[John Singleton Copley]] ([[1737]]-[[1815]]) * [[Lovis Corinth]] ([[1858]]-[[1925]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Joseph Cornell]] ([[1903]]-[[1972]]) * [[Jean-Baptiste Camille Corot]] ([[1796]]-[[1879]]), franca pentristo * [[Corneille, artisto|Corneille]] ([[1922]]-[[2010]]) * [[Thomas Cornell]] (nask. [[1937]]), usona pentristo * [[Antonio da Correggio|Correggio]] ([[1489]]-[[1534]]) * [[Pietro da Cortona]] ([[1596]]-[[1669]]), dramisto, pentristo * [[Piero di Cosimo]] ([[1462]]-[[1521]]) * [[Pierre Auguste Cot]] * [[Noel Counihan]] ([[1913]]-[[1986]], aŭstralia pentristo * [[Gustave Courbet]] ([[1819]]-[[1877]]), franca pentristo * [[Thomas Couture]] ([[1815]]-[[1879]]), franca pentristo kaj instruisto * [[Lucas Cranach la pli aĝa]] ([[1472]]-[[1553]]), germana pentristo * [[Lucas Cranach la malpli aĝa]] ([[1515]]-[[1586]]) * [[Henri-Edmond Cross]] ([[1856]]-[[1910]]), franca pentristo kaj litografiisto * [[Jean Crotti]] ([[1878]]-[[1958]]) * [[Thomas Crotty]] (nask. [[1954]]), usona pentristo * [[Aelbert Cuyp]] ([[1620]]-[[1691]]) * [[Boleslaw Cybis]] pola pentristo * [[Jan Cybis]], pola pentristo * [[Cydney]] * [[Wladyslaw Czachorski]], pola pentristo * [[Józef Czapski]], pola pentristo * [[Marcin Czarny]], pola pentristo * [[Szymon Czechaowicz]], pola pentristo * [[Tytus Czyzewski]], pola pentristo == Ĉ == * [[Jefim Ĉestnjakov]] ([[1874]]-[[1961]]), rusa pentristo == D == * [[Richard Dadd]] ([[1817]]-[[1866]]) * [[Michael Dahl]] ([[1659]]-[[1743]]) * [[Christen Dalgaard]] ([[1824]]-[[1907]]), dana pentristo * [[Salvador Dalí]] ([[1904]]-[[1989]]), hispana artisto * [[Charles-François Daubigny]] ([[1817]]-[[1878]]) * [[Honoré Daumier]] ([[1808]]-[[1879]]) * [[Gerard David]] (ĉ. [[1450]]-[[1523]]), flandra pentristo * [[Jacques-Louis David]] ([[1748]]-[[1825]]), franca pentristo * [[Stuart Davis]] ([[1894]]-[[1954]]), pentristo * [[Riko Debenjak]] (nask. [[1908]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Jean-Baptiste Debret]] ([[1768]]-[[1848]]), franca pentristo * [[Stanislaw Debicki]], pola pentristo * [[Edgar Degas]] ([[1834]]-[[1917]]), franca pentristo * [[Raoul De Keyser]] [[abstrakta]] pentristo * [[Eugène Delacroix]] ([[1798]]-[[1863]]), franca pentristo * [[Beauford Delaney]] ([[1901]]-[[1979]]) * [[Robert Delaunay]] ([[1885]]-[[1941]]), franca pentristo * [[Sonia Delaunay]] ([[1885]]-[[1979]]), rusa-franca pentristino * [[Paul Delvaux]] ([[1897]]-[[1954]]), [[Belgio|belga]] [[superrealismo|superrealisma]] pentristo * [[Charles Demuth]] ([[1883]]-[[1935]]) * [[Maurice Denis]] ([[1870]]-[[1943]]) * [[Ken Denning]] ([[1957]]-) * [[André Derain]] ([[1880]]-[[1954]]), franca pentristo * [[George Desvallières]] ([[1861]]-[[1950]]), franca pentristo * [[Edouard Detaille]] ([[1847]]-[[1912]]), franca pentristo * [[Richard Diebenkorn]] ([[1922]]-[[1993]]) * [[Mary Dignam]] ([[1860]]-[[1938]]), kanada pentristo * [[Meredith Dillman]], fantazia pentristo * [[Paul Dirmeikis]] (nask. [[1954]]) franca pentristo * [[Otto Dix]] ([[1891]]-[[1969]]), germana pentristo * [[Andrzej Dluzniewski]], pola pentristo * [[Jan Dobkowski]], pola pentristo * [[William Dobson]] ([[1610]]-[[1646]]) * [[Theo van Doesburg]], [[nederlando|nederlanda]] pentristo * [[Tommaso Dolabella]], pola pentristo * [[Tadeusz Dominik]], pola pentristo * [[Gustave Doré]] ([[1832]]-[[1883]]), pentristo kaj skulptisto * [[Kees van Dongen]] ([[1877]]-[[1968]]), [[nederlando|nederlanda]] pentristo * [[Dosso Dossi]] (ĉ. [[1490-1542]]) * [[Christian Dotrement]] ([[1922]]-[[1981]]) * [[Jacques Doucet]] (nask. [[1924]] * [[Thomas Doughty]] ([[1793]]-[[1856]]), usona pentristo * [[Aaron Douglas]] ([[1898]]-[[1979]]), usona pentristo * [[Rackstraw Downes]] (nask. [[1939]]), usona pentristo * [[Willem Drost]] (ĉ. [[1630]]- ĉirkaŭ [[1680]]), pentristo kaj printisto * [[Jean Dubuffet]] ([[1901]]-[[1985]]) * [[Duccio]] ([[1255]]-[[1319]]) * [[Marcel Duchamp]] ([[1887]]-[[1968]]), franca pentristo * [[Suzanne Duchamp|Suzanne Duchamp-Crotti]], ([[1889]]-[[1963]]), franca pentristo * [[Raoul Dufy]] ([[1877]]-[[1953]]) * [[Emir -Zeko- Delalic]] ([[1972]]), bosnia pentristo * [[Albrecht Dürer]] ([[1471]]-[[1528]]), germana ilustristo, pentristo * [[Carolus Duran]] (Charles-Auguste-Emile Durand) ([[1838]]-[[1917]]) * Kavaliro [[Antoon van Dyck]] ([[1599]]-[[1641]]), [[Flandrio|flandra]] pentristo == E == * [[Thomas Eakins]] ([[1844]]-[[1916]]) * [[Alfred East]] ([[1849]]-[[1913]]), brita pentristo * [[Christoffer Wilhelm Eckersberg]] ([[1783]]-[[1853]]), dana pentristo * [[Otto Eckmann]] ([[1865]]-[[1902]]), pentristo * [[Don Eddy]] * [[Albert Edelfelt]] ([[1854]]-[[1905]]), pentristo * [[Andries van Eertvelt]] ([[1590]]-[[1652]]), flandra pentristo * [[Beverly K. Effinger]] (nask. [[1955]]), usona pentristo * [[Imre Égerházi]] * [[Eugeniusz Eibisch]], pola pentristo * [[Kano Eitoku]] (mortis [[1590]]), [[japanio|japana]] pentristo * [[Aleksandra Ekster]] ([[1882]]-[[1949]]), rusa pentristino * [[Adam Elsheimer]] ([[1578]]-[[1610]]) * [[James Ensor]] ([[1860]]-[[1949]]), [[Belgio|belga]] pentristo * [[Siro Jacob Epstein]] ([[1880]]-[[1959]]) * [[Max Ernst]] ([[1891]]-[[1976]]), superrealisma pentristo * [[M. C. Escher]] ([[1898]]-[[1972]]), [[nederlando|nederlanda]] pentristo * [[Richard Estes]] (nask. [[1936]]) * [[Maurice Estève]] ([[1904]]-[[2001]]), franca pentristo * [[William Etty]] ([[1787]]-[[1849]]) * [[Dulah Marie Evans]] ([[1875]]-[[1951]]), usona pentristo, ilustristo, fotografisto * [[Jan van Eyck]] ([[1390]]-[[1441]]), [[flandrio|flandria]] pentristo == F == * [[Gentile da Fabriano]] (ĉ. [[1370]]-[[1427]]), itala pentristo * [[Carel Fabritius]] ([[1622]]-[[1654]]), nederlanda pentristo * [[Pietro Faccini]] ([[1562]]-[[1602]]) * [[Julian Falat]], pola pentristo * [[Aniello Falcone]] ([[1600]]-[[1665]]), itala pentristo * [[Alexandre Falguière]] ([[1831]] - [[1900]]), franca pentristo kaj skulptisto * [[Henri Fantin-Latour]] ([[1836]]-[[1904]]), franca pentristo * [[Jean Fautrier]] ([[1898]]-[[1964]]) * [[Jerzy Fedkowicz]], pola pentristo * [[Pavel Fedotov]] ([[1815]]-[[1852]]), rusa pentristo * [[Lyonel Feininger]] ([[1871]]-[[1956]]), artisto & bildstria artisto * [[Stanislaw Fijalkowski]], pola pentristo * [[Emil Filla]] ([[1882]]-[[1953]]), ĉeĥa pentristo * [[Leonor Fini]] ([[1908]]-[[1996]]), argentina/itala artisto * [[Andrea da Firenze]], itala pentristo * [[Alvan Fisher]] ([[1792]]-[[1863]]), usona pentristo * [[James Montgomery Flagg]] ([[1877]]-[[1960]]), usona ilustristo * [[Dan Flavin]] ([[1933]]-[[1996]]) * [[António Manuel da Fonseca]] ([[1796]]-[[1890]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Lucio Fontana]] ([[1899]]-[[1968]]) * [[Clinton Ford]], pentristo * [[Tsuguharu Foujita]] ([[1886]]-[[1968]]) * [[Jean Fouquet]] ([[1425]]-[[1481]]) * [[Jean-Honore Fragonard]] ([[1732]]-[[1806]]), franca pentristo * [[Piero della Francesca]] (ĉ. [[1416]]-[[1492]]), itala pentristo * [[François Louis Thomas Francia]] ([[1772]]-[[1839]]), franca pentristo * [[Francis de Sieradz]], pola pentristo * [[Sam Francis]] ([[1923]]-[[1994]]) * [[Simon Francis]] (nask. [[1952]]) * [[Art Frahm]] ([[1907]]-[[1981]]) * [[Helen Frankenthaler]] (nask. [[1928]]) * [[Roelof Frankot]] ([[1911]]-[[1984]])nederlanda pentristo * [[Frank Frazetta]] (nask. [[1928]]) * [[Wilhelm Freddie]] ([[1909]]-[[1995]]), dana pentristo * [[Lucian Freud]] (nask. [[1922]]) * [[Caspar David Friedrich]] ([[1774]]-[[1840]]), germana pentristo * [[Nicolas Froment]] (ĉ. [[1450]] - ĉirkaŭ [[1490]]) * [[Brian Froud]] (nask. [[1947]]) * [[Ernst Fuchs]] ([[1930]]-[[2015]]), aŭstra pentristo * [[Henry Fuseli]] ([[1741]]-[[1825]]) == G == * [[Thomas Gainsborough]] ([[1727]]-[[1788]]), angla pentristo * [[Akseli Gallen-Kallela]] ([[1865]]-[[1931]]), finna pentristo * [[Byron Galvez]] ([[1941]]-) * [[Thomas Gambier Parry]] ([[1816]]–[[1888]]), angla pentristo * [[Antonio de la Gandara]] ([[1861]]-[[1917]]), franca pentristo * [[Norman Garstin]] ([[1847]]-[[1926]]), irlanda pentristo * [[Paul Gauguin]] ([[1848]]-[[1903]]), franca pentristo * [[William Gear]] ([[1915]]-[[1997]]) * [[Aert de Gelder]] ([[1645]]-[[1727]]) * [[Artemisia Gentileschi]] ([[1593]]-[[1651]]), pentristo * [[François Gérard]] ([[1770]]-[[1837]]), franca pentristo * [[Théodore Géricault]] ([[1791]]-[[1824]]) * [[Wojciech Gerson]] pola pentristo * [[Domenico Ghirlandaio]] ([[1449]]-[[1494]]), itala pentristo * [[Alberto Giacometti]] ([[1901]]-[[1966]]), skulptisto, pentristo * [[Khalil Gibran]] ([[1883]]-[[1931]]), libana poeto kaj pentristo * [[Stefan Gierowski]] pola pentristo * [[Aleksander Gierymski]] pola pentristo * [[Maksymilian Gierymski]] pola pentristo * [[Stephen Gilbert]] ([[1910]]-[[2007]]) * [[Giorgione]] (ĉ. [[1477]]-[[1510]]), ([[Giorgione]]) * [[Giotto di Bondone|Giotto]] ([[1267]]-[[1337]]), itala pentristo * [[François Girardon]] ([[1628]]-[[1715]]) * [[Albert Gleizes]] ([[1881]]-[[1953]]), franca pentristo * [[Leo Goetz]] ([[1883]]-[[1962]], germana) * [[Vincent van Gogh]] ([[1853]]-[[1890]]) * [[Natalja Gonĉarova]] ([[1881]]-[[1962]]) rusa kubisma pentristo * [[Jorge Gonzalez Camerna]] * [[Frederick Goodall]] * [[Arshile Gorky]] ([[1904]]-[[1948]]), armena-usona abstrakta ekspresionisma pentristo * [[Jan Gotard]] pola pentristo * [[Adolph Gottlieb]] ([[1903]]-[[1974]]), usona abstrakta ekspresionisma pentristo * [[Leopold Gottlieb]] pola pentristo * [[Maurycy Gottlieb]] pola pentristo * [[Albert Gottschalk]] (1866-1906), dana pentristo * [[Karl Otto Götz]] ([[1914]]-) * [[Francisco de Goya]] ([[1746]]-[[1828]]) * [[Jan van Goyen]] ([[1596]]-[[1656]]) * [[Anton Graff]] ([[1736]]-[[1813]]) * [[Eugène Grasset]] ([[1845]]-[[1917]]), svisa/franca artisto * [[El Greco]] ([[1541]]-[[1614]]), greka pentristo loĝinta en [[Hispanio]] * [[Tony Green]] (nask. [[1954]]) * [[Hap Grieshaber]] ([[1908]]-[[1981]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Nicolae Grigorescu]] ([[1838]]-[[1907]]), rumana pentristo * [[Juan Gris]] ([[1887]]-[[1927]]) * [[Giuseppe Grisoni]] ([[1699]]-[[1796]]), flandra/itala pentristo kaj skulptisto * [[Ivan Grohar]] ([[1867]]-[[1911]]), pentristo * [[Antoine-Jean Gros]] franca pentristo * [[George Grosz]] ([[1893]]-[[1959]]), artisto * [[Artur Grottger]] pola pentristo * [[Isaac Grunewald]] ([[1889]]-[[1946]]), sveda pentristo * [[Matthias Grünewald]] ([[1470]]-[[1528]]) * [[Aleksander Gryglewski]] pola pentristo * [[Francesco Guardi]] ([[1712]]-[[1793]]), itala pentristo * [[Svavar Gudnason]] ([[1909]]-[[1988]]), pentristo * [[Albert Guillaume]] ([[1873]]-[[1942]]), franca pentristo kaj karikaturisto * [[Olaf Gulbransson]] ([[1873]]-[[1958]]), pentristo * [[Philip Guston]] ([[1913]]-[[1980]]) usona pentristo * [[Heinz Guth]] (nask. [[1941]]) * [[Herman Gvardjancic]] (nask. [[1943]]), pentristo == H == * [[Frans Hals]] ([[1580]]-[[1666]]) * [[Richard Hamilton]] (nask. [[1922]]), artisto * [[Wilhelm Hammershoi]] ([[1864]]-[[1916]]), dana pentristo * [[Nina Hamnett]] ([[1890]]-[[1956]]), [[kimrio|kimra]] pentristo * [[Herman Han]], pola pentristo * [[Constantin Hansen]] ([[1804]]-[[1880]]), dana pentristo * [[Niels Hansen]] ([[1880]]-[[1946]]), dana pentristo * [[Svend Wiig Hansen]] ([[1922]]-[[1997]]), dana pentristo * [[Keith Haring]] ([[1958]]-[[1990]]), usona pentristo * [[Marsden Hartley]] ([[1877]]-[[1943]]), usona pentristo * [[Hans Hartun]] ([[1904]]-[[1992]]) * [[Childe Hassam]] ([[1859]]-[[1935]]), usona pentristo * [[Louis Hayet]] ([[1864]]-[[1940]]), franca pentristo * [[Francesco Hayez]] * [[Jan Jozef Haar]], pola pentristo * [[Mikolaj Haberschrack]], pola pentristo * [[Rudolf Hausner]] ([[1914]]-[[1995]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Jeanne Hébuterne]] ([[1898]]-[[1920]]), franca pentristo * [[Robert Henri]] ([[1865]]-[[1929]]), usona pentristo * [[Henry Heerup]] ([[1907]]-[[1993]]), dana pentristo * [[Jan Davidsz de Hem]] ([[1606]]-[[1683]]) * [[Louis Hersent]] ([[1777]]-[[1860]]), franca pentristo * [[Prudence Heward]] ([[1896]]-[[1947]]), kanada pentristo * [[Karol Hiller]], pola pentristo * [[Sigrid Hjertén]] ([[1885]]-[[1948]]), sveda pentristo * [[Prince Hoare]] ([[1755]]-[[1834]]), angla pentristo kaj dramisto * [[William Hoare]] (ĉ. [[1707]]-[[1792]]), angla pentristo * [[Meindert Hobbema]] ([[1638]]-[[1709]]) * [[David Hockney]] (nask. [[1937]]), angla pentristo * [[Howard Hodgkin]] (nask. [[1932]]) * [[Ferdinand Hodler]] ([[1853]]-[[1918]]) * [[Ernst Theodor Amadeus Hoffmann]] ([[1776]]-[[1822]]), poeto, komponisto, kaj pentristo * [[Vlastimil Hofman]], pola pentristo * [[William Hogarth]] ([[1697]]-[[1764]]), artisto * [[Hojan]] * [[Hokusonai]] ([[1760]]-[[1849]]), pentristo kaj [[ukiyo-e]] artisto * [[Ambrosius Holbein]] ([[1494]]-[[1519]]) * [[Hans Holbein la pliaĝa]] (ĉ. [[1465]]-[[1524]]), germana pentristo * [[Hans Holbein la malpliaĝa]] (ĉ. [[1497]]-[[1543]]), germana ilustristo, pentristo * [[Václav Hollar]] ([[1607]] - [[1677]]), ĉeĥa desegnisto kaj gravuristo * [[Simon Hollósy]] ([[1857]]-[[1918]]), hungara pentristo * [[Winslow Homer]] ([[1836]]-[[1910]]), usona pentristo * [[Villard de Honnecourt]] ([[13-a jarcento]]), dramisto, pentristo * [[Gerald van Honthorst]] ([[1590]]-[[1656]]) * [[Pieter de Hooch]] ([[1629]]-[[1684]]) * [[Eric Hopkins]] (nask. [[1951]]), usona pentristo * [[Charles Hopkinson]] ([[1869]]-[[1962]]), usona pentristo * [[Edward Hopper]] ([[1882]]-[[1967]]), usona pentristo * [[John Bradley Hudson, Jr.]] ([[1832]]-[[1903]]), usona pentristo * [[Carl Otto Hultén]] ([[1916]]-), pentristo * [[Ferdinand Humbert]] ([[1842]]-[[1936]]), franca pentristo * [[MF Hussain]], barata pentristo * [[Pieter Huys]] ([[1519]]-[[1584]]) * [[Jan van Huysum]] ([[1682]]-[[1749]]) == I == * [[Jörg Immendorff]] (nask. [[1945]]), germana pentristo * [[Jean Auguste Dominique Ingres]] ([[1780]]-[[1867]]), franca pentristo * [[George Inness]] ([[1829]]-[[1894]]) * [[Dahlov Ipcar]] (nask. [[1917]]), usona pentristo * [[Adriaen Isenbrant]] ([[1490]]?-[[1551]]), flandria pentristo * [[Joseph Israels]] * [[Aleksandr Ivanov]] ([[1806]]-[[1858]]), rusa pentristo * [[Marian Iwańciów]] ([[1906]]-[[1971]]), pola pentristo, grafikisto kaj pedagogo == J == * [[Egill Jacobsen]] ([[1910]]-[[1998]]), dana pentristo * [[Robert Jacobsen]] ([[1912]]-[[1993]]), dana artisto * [[Yvonee Jacquette]] (nask. [[1934]]), usona pentristo * [[Eero Järnefelt]] ([[1863]]-[[1937]]), finna pentristo * [[Bozidar Jakac]] ([[1899]]-[[1989]]), pentristo, grafika artisto kaj ilustristo. * [[Rihard Jakopic]] ([[1869]]-[[1943]]), pentristo * [[Matija Jama]] ([[1872]]-[[1947]]), pentristo * [[Maria Jarema]] pola pentristo * [[Wladyslaw Jarocki]], pola pentristo * [[Alexej von Jawlensky]] ([[1864]]-[[1941]]), [[rusio|rusa]] [[Impresionismo|impresionisma]] pentristo * [[Andrej Jemec]] (nask. [[1934]]), pentristo kaj grafika artisto. * [[Zmago Jeraj]] pentristo, fotografisto kaj ilustristo * [[Boris Jesih]] (nask. [[1943]]), pentristo * [[Floris Jespers]] ([[1889]]-[[1965]]), flandra-belga pentristo * [[Augustus John]] ([[1878]]-[[1961]]), angla artisto * [[Gwen John]] ([[1876]]-[[1939]]), angla artisto * [[Jasper Johns]] (nask. [[1930]]) * [[Sargent Johnson]] ([[1888]]-[[1967]]) * [[Allen Jones]] (nask. [[1937]]) * [[Lois Mailou Jones]] ([[1905]]-ĉ. [[1990]]) * [[Jacob Jordaens]] ([[1593]]-[[1678]]), [[flandrio|flandria]] pentristo * [[Asger Jorn]] ([[1914]]-[[1973]]), dana pentristo * [[Donald Judd]] ([[1928]]-[[1994]]) * [[Jens Juel]] ([[1745]]-[[1802]]), dana pentristo * [[Ch'en Jung]] == K == * [[Frida Kahlo]] ([[1907]]-[[1954]]), meksika artisto * [[Willem Kalf]] ([[1619]]-[[1693]]) * [[Jitish Kallat]] (nask. [[1974]]), barata artisto * [[Kamagurka]] [[Belgio|belga]] pentristo kaj cartoonist * [[Vasilij Kandinskij]] ([[1866]]-[[1944]]), rusa-nask. artisto * [[Paul Kane]] ([[1810]]-[[1871]]) * [[Rajmund Kanelba]] ([[1897]]-[[1960]]), pola pentristo * [[Tadeusz Kantor]] ([[1915]]-[[1990]]), pola pentristo * [[Leon Kaplinski]], pola pentristo * [[Rabo Karabekian]], armena-usona pentristo * [[Alfons Karpinski]] ([[1875]]-[[1961]]), pola pentristo * [[Adolf Kašpar]] ([[1877]]-[[1934]]), ĉeĥa ilustristo * [[Wincenty Kasprzycki]], pola pentristo * [[Alex Katz]] (nask. [[1927]]), usona pentristo * [[Angelika Kauffmann]] ([[1741]]-[[1807]]) * [[Alfred John Keene]] ([[1864]]-[[1930]]), brita pentristo * [[Ferdinand von Keller]] ([[1842]]-[[1922]]), germana pentristo * [[Ellsworth Kelly]] (nask. [[1923]]) * [[Rockwell Kent]] ([[1882]]-[[1971]]), usona pentristo * [[Anselm Kiefer]] (nask. [[1945]]) * [[Wiliam Kienbusch]] ([[1914]]-[[1980]]), usona pentristo * [[Michel Kikoine]] ([[1892]]-[[1968]]), belorusa pentristo * [[Per Kirkeby]] (nask. [[1938]]), dana pentristo * [[Moise Kisling]] ([[1891]]-[[1953]]), pola pentristo * [[Paul Klee]] ([[1879]]-[[1940]]), svisa pentristo * [[Yves Klein]] ([[1928]]-[[1962]]), pentristo * [[Gustav Klimt]] ([[1862]]-[[1918]]), aŭstria artisto * [[Juraj Julije Klovic|Juraj Julije Klovi&#263;]] ([[1498]]-[[1578]]), kroata artisto * [[Jesper Knudsen]] ([[1964]]-) * [[Boris Kobe]] ([[1905]]-[[1981]]), dramisto kaj pentristo * [[Marcin Kober]], pola pentristo * [[Aleksander Kobzdej]], pola pentristo * [[Roman Kochanowski]], pola pentristo * [[Robert Koehler]] ([[1850]]-[[1917]]), germana-usona pentristo * [[Oskar Kokoschka]] ([[1886]]-[[1980]]), aŭstra pentristo * [[Andrej Kolkutin]] ([[1957]])- rusa pentristo * [[Käthe Kollwitz]] ([[1867]]-[[1945]]) * [[Willem de Kooning]] ([[1904]]-[[1997]]) * [[Lukasz Korolkiewicz]], pola pentristo * [[Konstanteno Korovin]] ([[1861]]-[[1939]]), rusa pentristo * [[Jerzy Kossak]], pola pentristo * [[Juliusz Kossak]], pola pentristo * [[Wojciech Kossak]] (nask. [[1857]]), pola pentristo * [[Franciszek Kostrzewski]], pola pentristo * [[Rudolf Kotnik]] ([[1931]]-[[1996]]), pentristo * [[Aleksander Kotsis]], pola pentristo * [[Felicjan Szczesny Kowarski]], pola pentristo * [[Franc Kralj]] ([[1895]]-[[1960]]), pentristo * [[Tone Kralj]] ([[1900]]-[[1975]]), pentristo * [[Ivan Kramskoj]] ([[1837]]-[[1887]]), rusa pentristo kaj desegnisto * [[Metka Krasovec]] (nask. [[1941]]), pentristo, grafika artisto * [[Janina Kraupe-Swiderska]], pola pentristo * [[Emil Krcha]], pola pentristo * [[Albert Henry Krehbiel]] ([[1873]]-[[1951]]), usona pentristo kaj muralisto * [[Pinchus Kremegne]] ([[1890]]-[[1981]]), belorusa pentristo * [[Rudolf Kremlička]] [[1886]]-[[1932]] ĉeĥa pentristo kaj grafikisto * [[Jan Krieg]], pola pentristo * [[Christian Krogh]] ([[1852]]-[[1925]]), dana pentristo * [[Per Krohg]] ([[1889]]-[[1965]]), Norwegian pentristo * [[Leon Kroll]] ([[1884]]-[[1974]]), usona pentristo * [[Peder Severin Krøyer]] ([[1851]]-[[1909]]), dana pentristo * [[Fan K'uan]] * [[Konrad Krzyzanowski]], pola pentristo * [[Arĥip Ivanoviĉ Kuindĵi]] ([[1842]]-[[1910]]), rusa pentristo * [[Yasuo Kuniyoshi]] ([[1893]]-[[1953]]), usona pentristo * [[František Kupka]] ([[1871]]-[[1957]]), ĉeĥa pentristo * [[Aleksandr V. Kuprin]] ([[1880]]-[[1960]]), rusa pentristo * [[Yayoi Kusonama]] (nask. [[1929]]), japana avangarda artisto * [[Christen Købke]] ([[1810]]-[[1848]]), dana pentristo == L == * [[Adélaïde Labille-Guiard]] ([[1749]]-[[1803]]), franca portreta pentristo * [[Georges Lacombe]] ([[1868]]-[[1916]]), franca pentristo, skulptisto * [[Josef Lada]] ([[1887]]-[[1957]]), ĉeĥa pentristo kaj ilustristo * [[Wilfredo Lam]] ([[1902]]-[[1982]]) * [[Nicolas Lancret]] ([[1690]]-[[1743]]) * Siro [[Edwin Landseer]] ([[1802]]-[[1873]]) * [[Fitz Hugh Lane]] ([[1804]]-[[1865]]), usona pentristo * [[Giovanni Lanfranco]] ([[1582]]-[[1647]]) * [[Peter Lanyon]] ([[1918]]-[[1964]]) * [[Gene Lambert]], pentristo, [[Aosdána]] * [[Viktor Aleksandroviĉ Lapkalo]], rusa pentristo ([[1956]]- ) * [[Miĥail Larionov]], rusa pentristo ([[1881]]-[[1964]]) * [[Karol Larisch]], pola pentristo * [[Carl Larsson]] ([[1859]]-[[1928]]) * [[Georges de La Tour]] ([[1593]]-[[1652]]) * [[Marc Laurencin]] ([[1883]]-[[1956]]) * [[Marie Laurencin]] ([[1885]]-[[1956]]) * [[Ludwik de Laveaux]] pola pentristo * [[Jacob Lawrence]] ([[1917]]-[[2000]]), usona pentristo * Siro [[Thomas Lawrence]] ([[1769]]-[[1830]]) * [[Henri Le Fauconnier]] ([[1881]]-[[1946]]), franca pentristo * [[Jan Lebenstein]], pola pentristo * [[Charles Lebrun]] ([[1619]]-[[1690]]) * [[Margaret Leiteritz]], germana pentristo * [[Fernand Léger]] ([[1881]]-[[1955]]) * Lord [[Frederic Leighton]] ([[1830]]-[[1896]]) * [[Franciszek Lekszycki]], pola pentristo * Siro [[Peter Lely]] ([[1618]]-[[1680]]) * [[Ulrich Leman]] ([[1885]]-[[1988]]) * [[Tamara de Lempicka]] ([[1898]]-[[1980]]) * [[Robert Lenkiewicz]] ([[1941]]-[[2002]]) * [[Franz von Lenbach]] ([[1836]]-[[1904]]), pentristo * [[Stanislaw Lentz]], pola pentristo * [[Miĥail Lermontov]] ([[1814]]-[[1841]]), rusa poeto, verkisto kaj pentristo * [[Eugène Leroy]] ([[1910]]-[[2000]]), franca pentristo * [[Emanuel Leutze]] ([[1816]]-[[1868]]), pentristo de ''Washington Crossing the Delaware'' * [[Isako Levitan]] ([[1860]]-[[1900]]), pejzaĝa pentristo * [[Wyndham Lewis]] ([[1884]] - [[1957]]) * [[Lucas van Leyden]] ([[1494]]-[[1533]]) * [[André Lhote]] (mort. [[1962]]), franca pentristo * [[Roy Lichtenstein]] ([[1923]]-[[1997]]) * [[Max Liebermann]] ([[1847]]-[[1935]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Bruno Andreas Liljefors]] ([[1860]]-[[1939]]) * [[Limbourg-fratoj]], nederlandaj artistoj * [[Bronislaw Wojciech Linke]], pola pentristo * [[John Linnell]] ([[1792]]-[[1873]]), angla pentristo * [[Louis van Lint]] ([[1910]]-[[1987]]), pentristo * [[Filippino Lippi]] ([[1457]]-[[1504]]), itala pentristo * [[Fra Filippo Lippi]] (ĉ. [[1406]]-[[1469]]), itala pentristo * [[Arthur Lismer]] ([[1885]]-[[1969]]), kanada artisto * [[Eli Lissitsky]] ([[1890]]-[[1941]]), pentristo * [[Leopold Loeffler]], pola pentristo * [[Lojze Logar]] (nask. [[1944]]), pentristo kaj grafika artisto. * [[McKendree Long]] ([[1888]]-[[1976]]), usona pentristo * [[Claude Lorrain]] ([[1600]]-[[1682]]) * [[L.S. Lowry]] ([[1887]]-[[1976]]) * [[Lucebert]] ([[1924]]-[[1994]]) * [[Ştefan Luchian]] ([[1868]]-[[1916]]), rumana pentristo * [[Laura Muntz Lyall]] ([[1860]]-[[1930]]), kanada pentristo == M == * [[Bruce McLean]], brita skulptisto, pentristo kaj printisto * [[Jan Mabuse]], [[flandrio|flandria]] pentristo * [[August Macke]] ([[1887]]-[[1914]]) * [[Daniel Maclise]] ([[1806]] - [[1870]]), irlanda * [[Carlo Maderna]] ([[1556]]-[[1629]]) * [[René Magritte]] ([[1898]]-[[1967]]), [[Belgio|belga]] [[superrealismo|superrealisma]] pentristo * [[Aristide Maillol]] ([[1861]]-[[1944]]), skulptisto kaj pentristo * [[Konstantin Makovskij]] ([[1839]]-[[1915]]) rusa portretisto * [[Tadeusz Makowski]], pola pentristo * [[Zbigniew Makowski]], pola pentristo * [[Vladimir Makuc]] (nask. [[1925]]), pentristo kaj grafika artisto. * [[Jacek Malczewski]], pola pentristo * [[Rafal Malczewski]], pola pentristo * [[Wladyslaw Malecki]], pola pentristo * [[Kazimir Malevich]] ([[1878]]-[[1935]]) * [[José Malhoa]] ([[1855]]-[[1933]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Lise Malinovsky]], dana pentristo * [[Man Ray]], ([[1890]]-[[1976]]), pentristo, fotografisto * [[Josef Mánes]]([[1820]]-[[1871]], ĉeĥa pentristo * [[Alfred Manessier]] * [[Édouard Manet]] ([[1832]]-[[1883]]), franca pentristo * [[Miltos Manetas]], greka pentristo * [[Andrea Mantegna]] (ĉ. [[1431]]-[[1506]]), itala pentristo * [[Niklaus Manuel]] ([[1484]]-[[1530]]) * [[Franz Marc]] ([[1880]]-[[1916]]) * [[Louis Marcoussis]], pola pentristo * [[Adam Marczynski]], pola pentristo * [[John Marin]] ([[1870]]-[[1953]]), usona pentristo * [[Regia Marinho]], abstrakta brazila pentristo * [[John Martin]] ([[1789]]-[[1854]]), brita pentristo * [[Aldemir Martins]] ([[1922]], [[2006]]) Brazila pentristo * [[Andrej Martinov]] ([[1768]]-[[1826]]), rusa pentristo * [[Jacques Maroger]] ([[1884]]-[[1962]]) * [[Wilhelm Marstrand]] ([[1810]]-[[1873]]), dana pentristo * [[Jozef Marszewski]], pola pentristo * [[Julius Mařák]] ([[1832]]-[[1899]], ĉeĥa pentristo * [[Tommaso Masaccio]] ([[1401]]-[[1428]]), itala pentristo * [[Franz Masereel]] ([[1889]]-[[1972]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Stanislaw Maslowski]], pola pentristo * [[Frank Mason]] (nask. [[1921]]), usona pentristo * [[Jan Matejko]], pola pentristo * [[Quinten Matsijs]] (ĉ. [[1466]]-[[1530]]) (ankaŭ konata kiel Quentin Matsys/Quentin Massys), flandra pentristo * [[Henri Matisse]] ([[1869]]-[[1954]]), franca pentristo * [[Roberto Matta]], pentristo, skulptisto * [[Antonio Mattei]] ([[1900]]-[[1956]]), usona pentristo * [[János Mattis Teutsch]] ([[1884]]-[[1960]]), hungara pentristo * [[Paul Mavrides]], bildstria artisto, pentristo * [[Pete Max]] * [[Hendrik Willem Mesdag]] ([[1831]]-[[1915]]) * [[Michelangelo Buonarroti]] ([[1475]]-[[1564]]), itala pentristo * [[Jozef Mehoffer]], pola pentristo * [[Jean-Louis-Ernest Meissonier|Ernest Meissonier]] ([[1815]]-[[1891]]), franca pentristo kaj skulptisto * [[Hans Memlinc]], flandria pentristo * [[Zygmunt Menkes]], pola pentristo * [[Giuseppe Mentessi]] ([[1857]]-[[1931]]), itala pentristo * [[Adolph Menzel]] ([[1815]]-[[1905]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Michelangelo Merisi]] ([[1573]]-[[1610]]), itala pentristo * [[Luc-Olivier Merson]] ([[1846]]-[[1920]]), franca pentristo * [[Jakob Mertens]], pola pentristo * [[Youri Messen-Jaschin]] (nask. [[1941]]) Latvian pentristo * [[Antonello da Messina]] (ĉ. [[1430]]-[[1479]]), itala * [[Jean Metzinger]] ([[1883]]-[[1956]]), franca pentristo * [[Ted Meyer]], usona pentristo * [[Michael de Dzialdow]], pola pentristo * [[Antoni Michalak]], pola pentristo * [[Piotr Michalowski]], pola pentristo * [[Henri Michaux]], poeto kaj pentristo * [[Leo Michelson]] ([[1887]]-[[1978]]), [[rusio|rusa]]-[[usono|usona]] pentristo, skulptisto * [[Eugeen Van Mieghem]] ([[1875]]-[[1930]]), belga pentristo * [[Nicolas Mignard]] ([[1606]]-[[1668]]), franca pentristo kaj gravuristo * [[Pierre Mignard]] ([[1612]]-[[1695]]), franca pentristo * [[France Mihelic]] ([[1907]]-[[1998]]), pentristo kaj grafika artisto. * [[Kazimierz Mikulski]], pola pentristo * [[Francis Davis Millet]] ([[1846]]-[[1912]]) * [[Jean-François Millet]] ([[1814]]-[[1875]]) * [[Joan Miró]] ([[1893]]-[[1983]]), hispana superrealisma pentristo * [[Augustyn Mirys]], pola pentristo * [[Amedeo Modigliani]] ([[1884]]-[[1920]]), itala pentristo * [[Anton Moller]], pola pentristo * [[Piet Mondriaan]] ([[1872]]-[[1944]]), [[nederlando|nederlanda]] abstrakta pentristo * [[Claude Monet]] ([[1840]]-[[1926]]), franca pentristo * [[Gustave Moreau]] ([[1826]]-[[1898]]), franca pentristo * [[Camilo Mori]] ([[1896]]-[[1973]]), ĉilia pentristo * [[Berthe Morisot]] ([[1841]]-[[1895]]), franca pentristo * [[Malcolm Morley]] (nask. [[1931]]) * [[Koloman Moser]] ([[1868]]-[[1918]]), aŭstra pentristo * [[Mary Moser]] ([[1744]]-[[1819]]) angla pentristo * [[Robert Motherwell]] ([[1915]]-[[1991]]), usona abstrakta ekspresionisma * [[Alfons Mucha]] ([[1860]]-[[1939]]), ĉeĥa artisto * [[Friedrich Muller]] ([[1749]]-[[1825]]), pentristo, dramisto, ankaŭ konita kiel [[Maler Müller]] * [[Edvard Munch]] ([[1863]]-[[1944]]), norvegia pentristo * [[Gabriele Munter]] ([[1877]]-[[1962]]), pentristo, ano de [[Der Blaue Reiter]] * [[Takashi Murakami]] ([[1962]]-) * [[Bartolome Esteban Murillo]] ([[1617]]-[[1682]]) * [[Edo Murtiĉ|Edo Murti&#263;]] (nask. [[1921]]), kroata pentristo * [[Zoran Music]] (nask. [[1909]]), pentristo == N == * [[Imre Nagy (pentristo)|Imre Nagy]] ([[1893]]-[[1976]]) hungara pentristo * [[István Nagy (pentristo)|István Nagy]] ([[1873]]-[[1937]]) hungara pentristo * [[Albert Namatjira]] ([[1902]]-[[1959]]) * [[Yoshitomo Nara]] ([[1959]]-) * [[Paul Nash]] ([[1889]]-[[1946]]) * [[Alexander Nasmyth]] ([[1758]]-[[1840]]), pejzaĝa pentristo * [[Patrick Nasmyth]] ([[1787]]-[[1831]]), pejzaĝa pentristo, filo de Alexander * [[Nattier]] ([[1685]]-[[1766]]) * [[Bruce Nauman]] ([[1941]]- ) * [[Josef Navrátil]] ([[1798]]-[[1865]]), ĉeĥa pentristo * [[Alice Neel]] ([[1900]]-[[1984]]), pentristo * [[Almada Negreiros]] ([[1893]]-[[1970]]), pentristo * [[Odd Nerdrum]] ([[1944]]- ) * [[Ugo Nespolo]], itala pentristo * [[Mikaelo Nesterov]] ([[1862]]-[[1942]]), rusa pentristo * [[Louise Nevelson]] ([[1900]]-[[1988]]), usona pentristo * [[Barnett Newman]] ([[1905]]-[[1970]]) * [[Ejnar Nielsen]] ([[1872]]-[[1956]]), dana pentristo * [[Jan Nieuwenhuys]] ([[1922]]-[[1986]]), nederlanda pentristo * [[Ben Nicholson]] ([[1894]]-[[1982]]) * [[Nikomaĥo de Tebo]] ([[4-a jarcento a.K.]]) * [[Aleksander O. Nikulin]] ([[1878]]-[[1945]]), rusa pentristo * [[Pjotr Nilus]] ([[1869]]-[[1943]]), rusa pentristo * [[Isamu Noguchi]] ([[1904]]-[[1988]]) * [[Sidney Nolan]] ([[1917]]-[[1992]]) * [[Kenneth Noland]] ([[1924]]-) * [[Emil Nolde]] ([[1867]]-[[1956]]) * [[Max Magnus Norman]] ([[1973]]- ) * [[Pedro Nunes (pentristo)|Pedro Nunes]] ([[1586]]-[[1637]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Kjell Nupen]] ([[1955]]-) == O == * [[Josefa de Óbidos]] ([[1630]]-[[1684]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Juan O'Gorman]] ([[1905]] - [[1982]]), meksika artisto * [[Georgia O'Keeffe]] ([[1887]]-[[1986]]), usona pentristo * [[Claes Oldenburg]] ([[1929]]-), skulptisto * [[J.H. Ferdinand Olivier]] (mortis [[1841]]), [[germana]] [[pentristo]] * [[John Opie]] ([[1761]]-[[1807]]) * [[Andrea Orcagna]] ([[1320]]-[[1368]]), artisto * [[William Quiller Orchardson]] ([[1835]]-[[1910]]) * [[Bryan Organ]] ([[1935]]-) * [[Emil Orlik]] ([[1870]]-[[1932]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Aleksander Orłowski]], pola pentristo * [[José Clemente Orozco]] ([[1883]]-[[1949]]), meksika artisto * [[Siro William Orpen]] ([[1878]]-[[1931]]) * [[Manuel Ortiz de Zarate]] (1887-1946) * [[Erik Ortvad]] ([[1917]]-[[2008]]) * [[Adriaen van Ostade]] ([[1610]]-[[1685]]) * [[Kitagawa Utamaro|Outamaro]] (ĉ. [[1750]]-[[1806]]) * [[Johann Friedrich Overbeck]] ([[1789]]-[[1869]]) * [[Auseklis Ozols]] (nask. [[1941]]) == P == * [[László Paál]] ([[1846]]-[[1879]]), hungara pentristo * [[Mimmo Paladino]] ([[1948]]-), itala pentristo * [[Theodor Pallady]] ([[1871]]-[[1956]]), rumana pentristo * [[Kalervo Palsa]], finna pentristo * [[Pamphilus (pentristo)|Pamphilus]] ([[4-a jarcento a.K.]]) * [[Giovanni Paolo Panini]] ([[1691]]-[[1765]]), itala pentristo * [[Jozef Pankiewicz]], pola pentristo * [[Giovanni Pannini]] ([[1692]]-[[1765]]) * [[Parmigianino]] ([[1504]]-[[1540]]) * [[Pascin]] ([[1885]]-[[1930]]) * [[Gen Paul]] ([[1898]]-[[1975]], franca pentristo kaj gravuristo * [[Julius Paulsen]] ([[1860]]-[[1940]]), dana pentristo * [[Milena Pavlovic-Barili]] ([[1909]]-[[1945]]), serba pentristino kaj poetino * [[David Payne]] ([[1843]]-[[1894]]), skotlanda pentristo * [[Raphael Peale]] (nask. [[1774]]), pentristo * [[Max Pechstein]] ([[1881]]-[[1955]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Bazilo Perov]] ([[1834]]-[[1882]]), rusa pentristo * [[John F. Peto]] ([[1854]]-[[1907]]) * [[Carl-Henning Pedersen]] ([[1913]]-[[2007]]), dana pentristo * [[Viggo Pedersen]] ([[1854]]-[[1926]]), dana pentristo * [[Waldo Peirce]] ([[1884-1970]]), usona pentristo * [[Gina Pellón]] ([[1926]]-) * [[Sophie Pemberton]] ([[1869]]-[[1959]]), kanada pentristo * [[A. R. Penck]] ([[1939]]-) * [[Matteo Perez d'Aleccio]] (mortis [[1616]]) * [[Lilla Cabot Perry]] ([[1848]]-[[1933]]) * [[Pietro Perugino]] (ĉ. [[1445]]-[[1523]]), itala pentristo * [[Jozef Petkovsek]] ([[1861]]-[[1898]]), pentristo * [[Niki de Saint Phalle]] ([[1930]]-[[2002]]), franca pentristo * [[Theodor Philipsen]] ([[1840]]-[[1920]]), dana * [[Tom Phillips]] ([[1937]]-), brita * [[Pietro Pezzati]] ([[1902]]-[[1993]]), usona portretisto * [[Henryk Piatkowski]], pola pentristo * [[Giovanni Battista Piazzetta]] ([[1682]]-[[1754]]) * [[Francis Picabia]] ([[1879]]-[[1953]]), franca * [[Pablo Picasso]] ([[1881]]-[[1973]]), hispana [[kubismo|kubisma]] artisto * [[Paloma Picasso]] (nask. [[1949]]) * [[Ramon Pichot]] ([[1872]]-[[1925]]) kataluna * [[Otto Piene]] (nask. [[1928]]) * [[Delilah Pierce]] ([[1904]]-) * [[Waldo Pierce]], usona * [[Carl Gustaf Pilo]] ([[1711]]-[[1793]]) * [[Veno Pilon]] ([[1896]]-[[1970]]) * [[Howardena Pindell]] ([[1943]]-) * [[Pinturicchio]], itala pentristo * [[Pisanello]], itala pentristo * [[Camille Pissarro]] ([[1830]]-[[1903]]) * [[Antoni Pitxot]] (nask. [[1934]]) kataluna * [[Stefan Planinc]] (nask. [[1925]]), pentristo, grafika artisto kaj ilustristo. * [[Jan Bogumil Plersch]], pola * [[Kazimierz Pochwalski]], pola * [[Wladyslaw Podkowinski]], pola * [[Marjan Pogacnik]], pentristo kaj grafika artisto * [[Serge Poliakoff]] ([[1906]]-[[1969]]), franca, rusdevena pentristo * [[Bazilo Polenov]] ([[1844]]-[[1927]]), rusa pentristo * [[Sigmar Polke]] ([[1941]]-[[2010]]), pentristo * [[P.H. Polk]] ([[1898]]-[[1984]]) * [[Jackson Pollock]] ([[1912]]-[[1956]]), usona abstrakta artisto * [[Stefan Popowski]], pola pentristo * [[Fairfield Porter]] ([[1907]]-[[1975]]), usona * [[Candido Portinari]] ([[1903]]-[[1962]]), brazila * [[Paulus Potter]] ([[1625]]-[[1654]]) * [[Piotr Potworowski]], pola pentristo * [[Henrique Pousão]] ([[1859]]-[[1884]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Nicolas Poussin]] ([[1594]]-[[1665]]), franca * [[Andrea Pozzo]] ([[1642]]-[[1709]]) * [[Marij Pregelj]] ([[1913]]-[[1967]]), pentristo kaj ilustristo * [[Nelson Primus]] ([[1843]]-ĉ. [[1916]]) * [[Maurice Prendergast]] ([[1861]]-[[1924]]), usona pentristo * [[Mary Elizabeth Price]] ([[1877]]-[[1965]]), usona impresionisma pentristo * [[Andrzej Pronaszko]], pola * [[Zbigniew Pronaszko]], pola * [[Samuel Prout]] ([[1783]]-[[1852]]) * [[Tadeusz Pruszkowski]], pola * [[Witold Pruszkowski]], pola * [[Janez Puhar]] ([[1814]]-[[1864]]), fotografisto, pentristo * [[Karel Purkyně]] ([[1834]]-[[1868]]), ĉeĥa pentristo * [[Patrick Pye]] skulptisto, pentristo kaj bunta-vitra artisto, [[Aosdána]] == Q == * [[Domenico Quaglio la malpliaĝa]] ([[1787]]-[[1837]]) * [[Erasmus Quellinus la pliaĝa]] ([[1607]]-[[1678]]) * [[Jacopo della Quercia]] ([[1374]]-[[1438]]) * [[August Querfurt]] ([[1696]]-[[1761]]) * [[Jan Maurits Quinckhardt]] ([[1688]]-[[1772]]) == R == * [[Tal R]] ([[1967]]-), dana pentristo * [[Zygmunt Radnicki]], pola pentristo * Siro [[Henry Raeburn]] ([[1756]]-[[1823]]) * [[Karl Rahl]] ([[1812]]-[[1865]]) * [[Francesco Raibolini]] ([[1453]]-[[1518]]) * [[Jean Raine]] ([[1927]]-[[1986]]) * [[António Ramalho]] ([[1858]]-[[1916]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] ([[1713]]-[[1784]]) * [[Paul Ranson]] ([[1861]]-[[1909]]), franca pentristo * [[Raffaello Santi|Raphael]] ([[1483]]-[[1520]]), [[Italio|itala]] [[pentristo]] * [[Dorning Rasbotham]] ([[1730]]-[[1791]]), angla pentristo, [[verkisto]] * [[Louise Rayner]] ([[1832]]-[[1924]]), angla pentristino * [[Samuel Rayner]] ([[1806]]-[[1879]]), angla pentristo * [[Edward Willis Redfield]] ([[1869]]-[[1965]]), usona pentristo * [[Tommaso Redi (pentristo)|Tommaso Redi]] ([[1665]]-[[1726]]), itala pentristo * [[Odilon Redon]] ([[1840]]-[[1916]]) * [[Pierre-Joseph Redoute]] ([[1759]]-[[1840]]) * [[Paula Rego]] ([[1935]]-[[2022]]), portugala-brita pentristino * [[Carlos Reis]], [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Guido Reni]] ([[1575]]-[[1642]]), itala pentristo * [[Pierre-Auguste Renoir]] ([[1841]]-[[1919]]), franca pentristo * [[Pierre R. Renoir]] (nask. [[1958]]), franca-nask. kanada pentristo * [[Ilja Jefimoviĉ Repin]] ([[1844]]-[[1930]]), rusa pentristo * [[István Réti]] ([[1872]]-[[1945]]), hungara pentristo * Siro [[Joshua Reynolds]] ([[1723]]-[[1792]]), angla pentristo * [[Suzy Rice/Susonan Elizabeth Rice]], usona pentristo kaj verkisto * [[Gerhard Richter]] (nask. [[1932]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Teresa Feoderovna Ries]] ([[1874]]–[[1950]]), rus-devena aŭstra skulptistino kaj pentristino * [[Lluís Rigalt]] ([[1814]]-[[1894]]), kataluna kaj hispana pentristo * [[Hyacinthe Rigaud]] ([[1659]]-[[1743]]) * [[Rembrandt|Rembrandt Harmenzsoon van Rijn]] ([[1606]]-[[1669]]), [[Nederlando|nederlanda]] [[pentristo]] * [[Bridget Riley]] (nask. [[1931]]) * [[Jean-Paul Riopelle]] ([[1923]]-[[2002]]) * [[Diego Rivera]] ([[1886]]-[[1957]]), meksika pentristo * [[Larry Rivers]] ([[1923]]-[[2002]]) * [[Elizabeth B. Robinson]] ([[1832]]-[[1897]]), usona pentristo * [[Norman Rockwell]] ([[1894]]-[[1978]]), ilustristo, pentristo * [[Henryk Rodakowski]], pola pentristo * [[Aleksandr Rodĉenko]] ([[1891]]-[[1956]]), rusa pentristo kaj fotografisto * [[Nikolao Roerich]] ([[1874]]-[[1947]]), rusa teologo, pentristo * [[Christian Rohlfs]] ([[1849]]-[[1938]]), germana pentristo kaj grafika artisto * [[Osvaldo Romberg]] (nask. [[1938]]), pentristo, dramisto * [[George Romney (pentristo)|George Romney]] ([[1734]]-[[1802]]), angla pentristo * [[Anton Rooskens]] ([[1906]]-[[1976]]) * [[Jan Henryk Rosen]], pola pentristo * [[Alexander Roslin]] ([[1718]]-[[1798]]) * [[Mohammad Rokhsefat]] * [[Fjodor Rokotov]] ([[1735]]-[[1808]]), rusa portretisto * [[Dante Gabriel Rossetti]] * [[Mark Rothko]] ([[1903]]-[[1970]]) * [[Georges Rouault]] ([[1871]]-[[1958]]), pentristo kaj grafika artisto * [[Henri Rousseau]] ([[1844]]-[[1910]]), franca pentristo * [[Ker-Xavier Roussel]] ([[1867]]-[[1944]], franca pentristo * [[Peter Paul Rubens]] ([[1577]]-[[1640]]), flandra pentristo * [[Andreo Rublov]] (ĉ. [[1360]]-[[1430]]), rusa ikonografiisto * [[Hanna Rudzka-Cybisowa]], pola pentristo * [[Jacob van Ruisdael]] ([[1628]]-[[1682]]) * [[Phillip Otto Runge]] ([[1777]]-[[1810]]), germana pentristo * [[Robert Russ]] ([[1847]]-[[1922]]) * [[Charles Marion Russell]] ([[1864]]-[[1926]]), usona pentristo * [[Jan Rustem]], pola pentristo * [[Ferdynand Ruszczyc]], pola pentristo * [[Rachel Ruysch]] ([[1664]]-[[1750]]) * [[Tadeusz Rybkowski]], pola pentristo * [[Czeslaw Rzepinski]], pola pentristo == S == * [[Betye Saar]] ([[1929]]-) * [[Pieter Jansz Saenredam]] ([[1597]]-[[1665]]) * [[Artur Nacht Samborski]], pola pentristo * [[Stanislaw Samostrzelnik]], pola pentristo * [[John Singer Sargent]] ([[1856]]-[[1925]]), usona pentristo * [[Andrea del Sarto]] ([[1487]]-[[1531]]), itala pentristo * [[Raymond Saunders]] ([[1934]]-) * [[Anne Savage]] ([[1896]]-[[1971]]), kanada pentristo * [[Aleksio Savrasov]] ([[1830]]-[[1897]]) rusa pejzaĝisto * [[Jan Sawka]], pola pentristo * [[Egon Schiele]] ([[1890]]-[[1918]]), aŭstra pentristo * [[Rudolf Schlichter]] ([[1890]]-[[1955]]), pentristo, grafika artisto kaj verkisto * [[Richard Schmid]] (nask. [[1934]]), usona pentristo * [[George Schmidt]] ([[1944]]-) * [[Karl Schmidt-Rottluff]], ([[1884]]-[[1976]]), pentristo, grafika artisto * [[Julian Schnabel]] ([[1952]]-), pentristo * [[Martin Schoninck]], pola pentristo * [[P. A. Schou]] ([[1844]]-[[1914]]), dana pentristo artisto * [[Karl Schrag]] (nask. [[1912]]), usona pentristo * [[Daniel Schultz]], pola pentristo * [[Kurt Schwitters]] ([[1887]]-[[1948]]), dada-pentristo, verkisto * [[William Edouard Scott]] ([[1884]]-[[1964]]) * [[Felipe Seade]] ([[1912]]-[[1969]]) * [[Charles Sebree]] ([[1914]]-[[1985]]) * [[Maksim Sedej]] ([[1909]]-[[1974]]), pentristo * [[Olaf Carl Seltzer]] ([[1877]]-[[1957]]), usona pentristo * [[Jacek Sempolinski]], pola pentristo * [[Zinaida Serebrjakova]] ([[1884]]-[[1967]]), rusa pentristino * [[Valentino Serov]] ([[1865]]-[[1911]]), rusa pentristo * [[Paul Sérusier]] ([[1864]]-[[1927]]), franca pentristo * [[Georges Seurat]] ([[1859]]-[[1891]]), franca pentristo * [[Gino Severini]] ([[1883]]-[[1966]]) * [[Joseph Severn]] ([[1793]]-[[1879]]), brita pentristo * [[Kazimierz Sichulski]], pola pentristo * [[Walter Sickert]] ([[1860]]-[[1942]]) * [[Zygmunt Sidorowicz]], pola pentristo * [[Henryk Siemiradzki]], pola pentristo * [[Paul Signac]] ([[1863]]-[[1935]]), pentristo * [[António Carvalho de Silva Porto]] ([[1850]]-[[1893]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Hugo Simberg]] ([[1873]]-[[1917]]), finna pentristo * [[Jozef Simmler]], pola pentristo * [[David Alfaro Siqueiros]] ([[1896]]-[[1974]]), meksika pentristo * [[Alfred Sisley]] ([[1839]]-[[1899]]), franca-brita pentristo * [[Joakim Skovgaard]] ([[1856]]-[[1933]]), dana pentristo * [[Niels Skovgaard]] ([[1858]]-[[1938]]), dana pentristo * [[Karel Škréta]] ([[1610]]-[[1674]]), ĉeĥa pentristo * [[Antonín Slavíček]] ([[1870]]-[[1910]]), ĉeĥa pentristo * [[Ludomir Slendzinski]], pola pentristo * [[Wladyslaw Slewinski]], pola pentristo * [[Harald Slott-Moller]] ([[1864]]-[[1937]]), dana pentristo * [[Frank E. Smith]] ([[1935]]-) * [[Matthew Smith (artisto)|Matthew Smith]] ([[1879]]-[[1959]]), angla pentristo * [[Hinko Smrekar]] ([[1883]]-[[1942]]), pentristo kaj ilustristo * [[Franciszek Smuglewicz]], pola pentristo * [[Sylvia Snowden]] ([[1942]]-) * [[Frans Snyders]] ([[1579]]-[[1657]]), flandra pentristo * [[Marek Sobczyk]], pola pentristo * [[Leszek Sobocki]], pola pentristo * [[Anton Solomoukha]] ([[1945]]-), ukraina pentristo * [[Jens Søndergaard]] ([[1895]]-[[1957]]), dana pentristo * [[Adriano de Sousa Lopes]] ([[1879]]-[[1944]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[José Júlio Sousa Pinto]] ([[1856]]-[[1939]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Camille Souter]], pentristo, [[Aosdána]] * [[Litsa Spathi]] ([[1958]]-) * [[Nicolas de Staël]] ([[1914]]-[[1955]]), franca pentristo * [[Lojze Spacal]] ([[1907]]-[[2000]]), pentristo * [[Václav Špála]] ([[1886]]-[[1945]]), ĉeĥa pentristo * [[Austin Osman Spare]] ([[1886]]-[[1956]]), brita pentristo & mystic * [[Niles Spencer]] ([[1883]]-[[1952]]), usona pentristo * [[David Spiller]] ([[1942]]-), pentristo * [[Carl Spitzweg]] ([[1808]]-[[1885]]) * [[Carl Sprinchron]] ([[1887]]-[[1971]]), usona pentristo * [[Jan Spychalski]], pola pentristo * [[Kazimierz Stabrowski]], pola pentristo * [[Jerzy Stajuda]], pola pentristo * [[Jan Stanislawski]], pola pentristo * [[Wojciech Korneli Stattler]], pola pentristo * [[Henryk Stazewski]] (nask. [[1894]]), pola pentristo * [[Andrzej Stech]], pola pentristo * [[Jan Steen|Steen, Jan]] ([[1626]]-[[1679]]) * [[Kajetan Stefanowicz]], pola pentristo * [[Hannes Steinert]] ([[1954]]), germana pentristo * [[Jacob Steinhardt]] ([[1887]]-[[1968]]), israela pentristo * [[Eduard von Steinle]] ([[1810]]-[[1886]]) * [[Théophile Steinlen]] ([[1859]]-[[1923]]), svisa/franca pentristo * [[Frank Stella]] (nask. [[1936]]) * [[Matej Sternen]] ([[1870]]-[[1949]]), pentristo * [[Clyfford Still]] ([[1904]]-[[1980]]) * [[Stan Stokes]] * [[Frans Straathof]] ([[1952]]), nederlanda pejzaĝisto * [[Robert Strange]] ([[1721]]-[[1792]]) * [[Arthur Streeton]], pentristo * [[Bartlomiej Strobel]], pola pentristo * [[Vonn Ströpp]], angla pentristo * [[Drew Struzan]], usona pentristo * [[Zofia Stryjenska]], pola pentristo * [[Wladyslaw Strzeminski]], pola pentristo * [[Gilbert Stuart]] (nask. [[1755]]), pentristo * [[George Stubbs]] ([[1724]]-[[1806]]) * [[Gabrijel Stupica]] ([[1913]]-[[1990]]), pentristo * [[January Suchodolski]], pola pentristo * [[Vasilij Surikov]] ([[1846]]-[[1916]]), rusa pentristo * [[Ĥaim Sutin]] ([[1893]]-[[1943]]) * [[Max Švabinský]], ([[1873]]-[[1962]]), ĉeĥa pentristo kaj grafikisto * [[Václav Švejcar]], ([[1962]]), ĉeĥa pentristo * [[Sergej Svjatĉenko]] ([[1952]]- ), ukraina artisto * [[Henryk Szczyglinski]], pola pentristo * [[Bertalan Székely]] ([[1835]]-[[1910]]), hungara pentristo * [[Jozef Szermentowski]], pola pentristo * [[Jerzy Eleuter Szymonowicz-Siemiginowski]], pola pentristo == Ŝ == * [[Ivan Ŝiŝkin]] ([[1832]]-[[1898]]), rusa pejzaĝisto == T == * [[Sophie Taeuber-Arp]] ([[1889]]-[[1943]]) [[Svislando|svisa]] [[Dadaismo|dadaista]] pentristino * [[Reuben Tam]] ([[1916]]-), [[usona]] pentristo * [[Henry O. Tanner]] ([[1859]]-[[1937]]) * [[Antoni Tàpies]] (nask. [[1923]]), [[hispana]] [[abstrakta ekspresionismo|abstrakt-ekspresionisma]] [[pentristo]] * [[Edmund Charles Tarbell]] ([[1862]]-[[1928]]), [[usona]] impresionisto * [[Tomasz Tatarczyk]], [[pola]] [[pentristo]] * [[Vladimir Evgrafoviĉ Tatlin]], [[rusa]] [[pentristo]] * [[David Teniers III]] (mortis [[1685]]), [[flandria]] [[pentristo]] * [[Hendrick Terbrugghen]] ([[1588]]-[[1629]]) * [[Pietro Testa]] ([[1617]]-[[1650]]) * [[Wlodzimierz Tetmajer]], [[pola]] [[pentristo]] * [[Ellen Thesleff]] ([[1869]]-[[1954]]) * [[Jan Theuninck]] ([[1954]]-), [[belga]] [[pentristo]] kaj [[poeto]] * [[Alma Thomas]] ([[1894]]-[[1978]]) * [[Edward H. Thompson]] ([[1879]]-[[1949]]) * [[Robert Thompson]] ([[1936]]-[[1966]]) * [[Tom Thompson]], [[pentristo]] * [[C. Thomsen]] ([[1847]]-[[1912]]), [[dana]] [[pentristo]] * [[William Thon]], [[usona]] [[pentristo]] * [[Giovanni Battista Tiepolo]], ([[1696]]-[[1770]]), [[italas|itala]] [[pentristo]] * [[Walasse Ting]] ([[1929]]-[[2010]]), pentristo * [[Jean Tinguely]] ([[1925]]-[[1991]]) * [[Tintoretto]] ([[1518]]-[[1594]]), [[italas|itala]] [[pentristo]] * [[Joze Tisnikar]] ([[1928]]-[[1998]]), [[pentristo]] * [[James Tissot]] ([[1836]]-[[1902]]) * [[Tiziano]] ([[1488]]-[[1576]]) * [[Mark Tobey]] ([[1890]]-[[1976]]), pentristo * [[Jozef Tominc]] ([[1790]]-[[1866]]), pentristo * [[Henri de Toulouse-Lautrec]] ([[1864]]-[[1901]]), [[franca]] [[pentristo]] * [[Raphaël Toussaint]] ([[1937]]-), franca pentristo * [[Kurt Trampedach]] ([[1943]]-) dana pentristo * [[Fran Tratnik]] ([[1881]]-[[1957]]), desegnisto kaj [[pentristo]] * [[Bill Traylor]] ([[1854]]-[[1947]]) * [[Jan Tricius]], [[pola]] [[pentristo]] * [[Wincenty Trojanowski]], [[pola]] [[pentristo]] * [[Vasilij Tropinin]] ([[1776]]-[[1857]]), rusa portretisto * [[Marjan Trsar]] [[pentristo]] kaj [[grafika artisto]] * [[Werner Tubke]] (nask. [[1929]]), pentristo * [[George Turner (artisto)|George Turner]] ([[1841]]-[[1910]]), angla pentristo * [[J.M.W. Turner]] ([[1775]]-[[1850]]) * [[Laurits Tuxen]] ([[1853]]-[[1927]]), [[dana]] [[pentristo]] * [[Luc Tuymans]] (nask. [[1958]]), [[belga]] [[pentristo]] * [[Barbara Tyson-Mosley]] ([[1950]]-) == U == * [[Raoul Ubac]], ([[1910]]-[[1985]]) * [[Paolo Uccello]], ([[1397]]-[[1475]]), itala pentristo * [[Fritz von Uhde]] ([[1848]]-[[1911]]) * [[William Unger]] ([[1837]]-[[1932]]) * [[Michelangelo Unterberger]] ([[1695]]-[[1753]]) * [[Kitagawa Utamaro]] ([[1753]]-[[1806]]) * [[Maurice Utrillo]], ([[1883]]-[[1955]]), franca pentristo == V == * [[Pierin Vaga]] ([[1499]]-[[1547]]) * [[Serge Vandercam]] ([[1924]]-[[2005]]) * [[Viktor Vasnecov]] ([[1848]]-[[1926]]), rusa pentristo * [[Gee Vaucher]] (nask. [[1945]]) * [[Suzanne Valadon]] ([[1865]]-[[1938]]), [[France|franca]] pentristo * [[Félix Vallotton]] ([[1865]]-[[1925]]), [[Svislando|svisa]] pentristo * Kavaliro [[Antoon van Dyck]] ([[1599]]-[[1641]]), [[flandrio|flandra]] pentristo * [[Victor Vasarely]] ([[1908]]-[[1997]]) * [[Vladimir Vasicek]] ([[1919]]-[[2003]]) * [[Marie Vassilieff]] ([[1884]]-[[1957]]) * [[Philipp Veit]] ([[1793]]-[[1877]]) * [[Diego Velázquez]] ([[1599]]-[[1660]]), [[hispanio|hispana]] pentristo * [[Henry van de Velde]] ([[1863]]-[[1957]]), [[belga]] pentristo * [[Willem van de Velde la pliaĝa]] ([[1611]]-[[1693]]) * [[Willem van de Velde la malpliaĝa]] ([[1633]]-[[1707]]) * [[Raja Ravi Varma]] ([[1848]]-[[1906]]), barata pentristo * [[Nicolaes van Verendael]] ([[1640]]-[[1691]]), [[flandrio|flandra]] pentristo * [[Vasilij Vereŝĉagin]] ([[1842]]-[[1904]]), rusa pentristo * [[Fernand Verhaegen]] ([[1883-1975]]), [[Belgio|belga]] pentristo kaj gravuristo * [[Johannes Vermeer]] ([[1632]]-[[1675]]), [[nederlando|nederlanda]] pentristo * [[Claude Joseph Vernet]] ([[1714]]-[[1789]]), mar-pentristo * [[Horace Vernet]] ([[1789]]-[[1863]]), [[pentristo]] kaj [[grafika artisto]] * [[Paolo Veronese]] ([[1528]]-[[1588]]), [[Italio|itala]] pentristo * [[Andrea del Verrocchio]] (ĉ. [[1435]]-[[1488]]), [[Italio|itala]] pentristo * [[Maria Helena Vieira da Silva]], ([[1908]]-[[1990]]), [[Portugalio|portugala]] pentristo * [[Joseph-Marie Vien]] ([[1716]]-[[1809]]) * [[Élisabeth Vigée Le Brun]] ([[1755]]-[[1842]]) * [[Jacques Villon]] ([[1875]]-[[1963]]), franca pentristo * [[Ivan Viŝnjakov]] ([[1699]]-[[1761]]), rusa pentristo * [[Maurice de Vlaminck]] ([[1876]]-[[1958]]), [[Francio|franca]] pentristo * [[Simon de Vlieger]] ([[1601]]-[[1653]]) * [[Zygmunt Vogel]], pola pentristo * [[Jan Voss]], ([[1936]]-) * [[Wolf Vostell]] ([[1932]]-[[1998]]) * [[Simon Vouet]] ([[1590]]-[[1649]]) * [[Sebasdtian Vranĉ]] ([[1573]]-[[1647]]) * [[Cornelisz Vroom]] ([[1600]]-[[1661]]) * [[Mikaelo Vrubel]] ([[1856]]-[[1910]]), rusa artisto * [[Édouard Vuillard]] ([[1868]]-[[1940]]) == W == * [[Raymond Waddey]] * [[Edward Wadsworth]] ([[1889]]-[[1949]]) * [[Zygmunt Waliszewski]], pola pentristo * [[Laura Wheeler Waring]] ([[1887]]-[[1948]]) * [[Alfred Wallis]] ([[1855]]-[[1942]]) * [[Jacek Waltos]], pola pentristo * [[Wladyslaw Wankie]], pola pentristo * [[Walenty Wankowicz]], pola pentristo * [[Andy Warhol]] ([[1928]]-[[1987]]), usona pentristo * [[Waclaw Wasowicz]], pola pentristo * [[John William Waterhouse]] ([[1849]]-[[1917]]) * [[Antoine Watteau]] ([[1684]]-[[1721]]) * [[Czeslaw Wdowiszewski]], pola pentristo * [[Carel Weight]] ([[1908]]-) * [[J. Alden Weir]], [[United States|usona]] [[Impresionismo|impresionisma]] pentristo * [[Wojciech Weiss]], pola pentristo * [[Neil Welliver]] (nask. [[1929]]), usona pentristo * [[Pierre Wemaëre]] ([[1913]]-) * [[Kurt Wenner]], usona pentristo * [[Gina Werfel]] (nask. [[1951]]), usona pentristo * [[Adolf-Ulrik Wertmuller]], ([[1751]]-[[1811]]) * [[Jakub Wessel]], pola pentristo * [[Tom Wesselmann]] ([[1931]]-) * [[Benjamin West]] ([[1738]]-[[1820]]) * [[Rogier van der Weyden]] ([[1399]]-[[1464]]), [[flandrio|flandria]] [[pentristo]] * [[James McNeill Whistler|James Abbott McNeill Whistler]] ([[1834]]-[[1903]]) * [[Brett Whiteley]] ([[1939]]-[[1992]], aŭstralia pentristo * [[David Wilkie (artisto)]], ([[1785]]-[[1841]]) * [[Adolphe Willette]] ([[1857]]-[[1926]]) * [[Jens Ferdinand Willumsen]] ([[1863]]-[[1958]]), dana pentristo * [[Richard Wilson (pentristo)|Richard Wilson]] ([[1713]]-[[1782]]), [[kimrio|kimra]] [[pejzaĝo|pejzaĝa]] [[pentristo]] * [[Guy Wilthew]] (1876-1920), angla pentristo * [[Emanuel de Witt]] ([[1616]]-[[1692]]) * [[Konrad Winkler]], pola pentristo * [[Nancy Wisseman-Widrig]] (nask. [[1929]]), usona pentristo * [[Stanisław Witkiewicz]], pola pentristo (1851 - 1915) * [[Stanislaw Ignacy Witkiewicz]], pola pentristo (1885 - 1939) * [[Romuald Kamil Witkowski]], pola pentristo * [[Conrad Witz]] ([[1410]]-[[1446]]) * [[Theo Wolvecamp]] ([[1925]]-[[1992]]) * [[David Wojnarowicz]] * [[Kazimierz Wojniakowski]], pola pentristo * [[Witold Wojtkiewicz]], pola pentristo * [[Christopher Wood]] (nask. [[1962]]) skota pentristo * [[Grant Wood]] ([[1892]]-[[1942]]) * [[Charles H. Woodbury]] ([[1864]]-[[1940]]), usona pentristo * [[Mabel May Woodward]] ([[1877]]-[[1945]]), usona pentristo * [[Michael W. Wooten]] * [[Philips Wouwerman]] ([[1619]]-[[1668]]), pentristo * [[Joseph Wright of Derby]] ([[1734]]-[[1797]]), angla pentristo * [[Andrzej Wroblewski]], pola pentristo * [[Paul Wunderlich]] (nask. [[1927]]), pentristo, grafika artisto, skulptisto * [[Leon Wyczolkowski]], pola pentristo * [[Jan Wydra]], pola pentristo * [[Andrew Wyeth]] ([[1917]]-), usona pentristo * [[Jamie Wyeth]] ([[1946]]-), usona pentristo * [[N.C. Wyeth]] ([[1882]]-[[1945]]), usona pentristo * [[Stanislaw Wyspianski]], pola pentristo == X == * [[Ettore Ximenes]], ([[1855]]-[[1919]]), itala pentristo == Y == * [[Jack Butler Yeats]] ([[1871]]-[[1957]]) * [[Joseph Yoakum]] ([[1886]]-[[1972]]) == Z == * [[Ossip Zadkine]] ([[1890]]-[[1967]]), rusdevena franca pentristo, skulptisto * [[Christian Zahrtmann]] ([[1843]]-[[1917]]), dana pentristo * [[Eugeniusz Zak]], pola pentristo * [[Marcin Zaleski]], pola pentristo * [[Jan Zamoyski]], pola pentristo * [[Peter M. Zawadzki]] ([[1941]]-[[2004]]), usona pentristo * [[František Ženíšek]] ([[1849]]-[[1916]]), ĉeĥa pentristo * [[Félix Ziem]] ([[1821]]-[[1911]]), franca pentristo * [[Franciszek Zmurko]], pola pentristo * [[Johann Zoffany]] ([[1733]]-[[1810]]) * [[Marguertie Zorach]] ([[1887]]-[[1968]]), usona pentristo * [[William Zorach]] ([[1887]]-[[1966]]), usona pentristo * [[Anders Zorn]] ([[1860]]-[[1920]]), sveda pentristo * [[Francesco Zuccarelli]] ([[1702]]-[[1788]]) * [[Federigo Zuccaro]] ([[1543]]-[[1609]]) * [[Ignacio Zuloaga]] ([[1870]]-[[1945]]), [[hispanio|hispana]] pentristo * [[Francisco de Zurbarán]] ([[1598]]-[[1662]]), hispana pentristo {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == * [[Ĉinaj pentristoj]] * [[Renesancaj pentristoj]] * [[Pentrado]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * http://www.guillermoragone.com.ar {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050210121437/http://www.guillermoragone.com.ar/ |date=2005-02-10 }} <!-- ast:Guillermo Ragone --> * http://www.sergioberaldi.com {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190715222704/http://sergioberaldi.com/ |date=2019-07-15 }} <!-- ast:Sergio Beraldi Exhibición Online --> * http://www.artcyclopedia.com <!-- en:Artcyclopedia --> * http://www.kunstzoekmachine.nl <!-- nl:Kunstzoekmachine --> [[Kategorio:Pentristoj| ]] o1lht2bpzacuu3ur0118wggq6zioirv 0 32383 9417001 9410478 2026-06-29T14:19:32Z Sj1mor 12103 9417001 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Fryderyk Franciszek CHOPIN''' ([[france]] '''Frédéric-François Chopin''', esperantigite: '''Frederiko ŜOPENO'''; naskiĝis la {{daton|1|marto|1810}} en [[Żelazowa Wola]] en [[Pollando]],<ref>Eble erara bapta registrado, [[22-an de februaro]]</ref> mortis la {{daton|17|oktobro|1849}} en [[Parizo]] en [[Francio]]) estis [[Pollando|pola]] [[komponisto]] kaj [[pianisto]], [[mirinfano]]. La familia nomo estas [[Franca lingvo|franca]] kaj la origina franca prononco estas «ŝoPE» (kun la fina E nazaligita). Tamen en Pollando la nomo estas elparolata «ŜOpen», ĉar strikta franca elparolo malebligus deklinacii la nomon laŭ la reguloj de la [[Pola lingvo|pola]] lingvo. En Pollando oni foje literumas la nomon «Szopen», sed multe pli ofte skribas «Chopin». Kelkfoje la formon «Szopen» skribis la komponisto mem.<ref>Reta Lingva Konsultejo de Pola Scienca Eldonejo [http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=8413] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140606210744/http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=8413|date=2014-06-06}} Fama poemo de [[Cyprian Kamil Norwid]], skribita 1865-1866, portas la titolon ''Fortepian Szopena'' (La fortepiano de Szopen)</ref> La Nova ''[[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]]'' esperantigis la nomon '''''Ŝopeno'''''<ref>[http://vortaro.net/#Ŝopeno Ŝopeno en vortaro.net]</ref>. == Vivo == === Infantempo === [[Dosiero:Poland Zelazowa Wola.jpg|eta|maldekstra|[[Żelazowa Wola]], la domo de Chopin]] [[Dosiero:Chopin zelazowa wola.JPG|eta|dekstra|Monumento de Fryderyk Chopin en [[Żelazowa Wola]] (projektita de [[Józef Gosławski|J. Gosławski]])]] Lia patro, [[Nicolas Chopin]] ([[1771]]–[[1844]]) estis francdevena, venigita al Pollando de Marainville-sur-Madon en [[Loreno]] (nune [[Vosges (departemento)|Vogezoj]]). Laŭ kelkaj indikoj polaj historiistoj opinias, ke li eskapis el Francio pro la partoprenado en la fuŝa ''[[Marie-Antoinette#La afero de la koliero|afero de la kolĉeno de la reĝino]]''. Junaĝe li venis al Pollando dum la regado de [[Stanislao Aŭgusto Poniatowski]]. Li batalis por la sendependeco de la nova patrujo en la [[Insurekcio de Kościuszko]]. Ĝis la morto li nomiĝis polo poligante sian nomon al Mikołaj Choppen, aŭ Szopen. Li ne kontaktis plu kun sia familio en Francio. Li estis malpopulara pro sia malamo al la persono de [[Napoleono Bonaparte]]. Kune kun sia edzino, polino [[Tekla Justyna Chopin|Justyna Tekla Krzyżanowska]], siajn gefilojn li edukis kiel polojn. Unue li estis prizorganto de infanoj en la domo de familio Łączyńscy, loĝante en [[Żelazowa Wola]], kie naskiĝis Fryderyk. Nicolas Chopin transloĝiĝis al Varsovio, kie li instruis en ''Liceo de Varsovio'' la [[franca lingvo|francan lingvon]] kaj [[franca kulturo|francan kulturon]]. La patrino de Fryderyk Chopin, Justyna Tekla Krzyżanowska, devenis de malriĉiĝinta nobla familio el [[Kujavio]]. Ŝi fasciniĝis pri muziko, precipe popola, kaj ludis la fortepianon. Krom Fryderyk ŝi naskis tri pliajn infanojn – la filinojn Ludwika Jędrzejewiczowa, Izabela Barcińska kaj Emilia. Laŭ legendo Fryderyk Chopin naskiĝis, dum Nicolas Chopin ludis je violono. Povas esti, ke nur post kelkaj semajnoj oni anoncis pri la naskiĝo al la pastro kaj oni baptigis la infanon. Laŭ dokumento trovita en 1892 en paroĥejo de [[Brochów]], Fryderyk Franciszek Chopin naskiĝis la 22-an de februaro. Laŭ postaj informoj de Fryderyk kaj lia patrino Justyna la tago de naskiĝo estis la 1-a de marto. La nomo devenas de [[sankta Frederiko]], kies memorigo estas la 1-an de marto. La dua nomo Franciszek estis la nomo de lia franca avo. Józef Sikorski, la muzikisto kaj amiko de Chopin, memorigas en sia «Wspomnienie Szopena» (Memoro pri Chopin) ke Frederiko ploris multe infantempe, kiam lia patrino ludis je [[fortepiano]]. Alia anekdoto priparolas, ke kutime Chopin ludis kiel infano la aŭditajn melodiojn. Ĝuste tial gepatroj dungis la instruiston Wojciech Żywny, [[ĉeĥo]]n. Post mallonga tempo tamen Fryderyk superregis la kapablojn de la instruisto. Li tre amikiĝis kun li kaj post multaj jaroj li dediĉis al li faman ''Polonezon A bemolan maĵoran'' (Polonezo As-dur «Heroa»). Sekvanta instruisto de Chopin estis Wilhelm Wacław Würfel, ankaŭ devenanta de Ĉeĥio. === Edukado kaj unuaj sukcesoj === [[Dosiero:Bellotto Miodowa Street in Warsaw.jpg|eta|La Miodowa strato en Varsovio – pentraĵo de [[Bernardo Bellotto]].]] En la jaro 1817 en la aĝo de sep jaroj Chopin komencis komponi pli serioze. De tiu tempo devenas la nenumeritaj du [[polonezo]]j g-minora kaj B-maĵora dediĉitaj al Wiktoria Skarbek. La unua koncerto okazis en 1818 en la palaco de [[Radziwiłł]]. Revuoj kiel ''Kurier Warszawski'' priskribis lin kiel «mały Chopinek» (malgranda Ŝopeneto), «mirakla infano» kaj la «dua [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]]». La 20-an de septembro 1818 Varsovion vizitis [[carino]] [[Maria Fjodorovna]]. Chopin oferis al ŝi siajn polajn dancojn. A. Wójcicki memoras, ke juna Chopin ludis multe ĉe princo [[Konstantin Pavloviĉ]], la guberniestro de Varsovio. Dum la milita marŝo malgranda Chopin rigardis alten, ke la guberniestro demandis: «Kial vi rigardas alten, eta? Ĉu vi legas notojn en [[plafono]]?». Chopin ricevis de carino medalon kaj de guberniestro Konstantin brilan ringon. Poste, en [[Parizo]] oni proponis lin fariĝi la ĉefa imperia komponisto. Chopin vendis la medalon kaj ringon, forĵetante la proponon. Dum la jaroj [[1823]]–[[1826]] Chopin edukiĝis en la ''Liceo de Varsovio'', kie laboris lia patro. En tiu tempo li vizitis grandan parton de Pollando. La feriojn li pasigis en la [[kortego]]j de princo [[Antoni Radziwiłł]] en [[Szafarnia]] (proksime de [[Golub-Dobrzyń]]). Li vizitis ankaŭ tre distajn terenojn de Pollando. De Szafarnia Chopin skribadis la famegajn en Pollando leterojn, kiuj estis [[parodio]]j de la fama [[gazeto]] ''Kurier Warszawski'' (Kuriero Varsovia). ''Kurier Szafarski'' (Kurier de Szafarnia) informis la gepatrojn pri la ludoj en Szafarnia. Maurycy Karasowski, la infana amiko de Chopin, memoris, ke Fryderyk helpis foje al la [[guvernisto]] de Szafarnia trankviligi la bruantajn infanojn. Chopin improvizis rakonton ludante je fortepiano. Kiam li komencis ludi sian lulkanton, la infanoj dormis. Chopin montris la dormantojn al la patrino kaj siaj fratinoj kaj ĝoje frapis al la fortepiano teruran akordon. Kune kun sia fratino, Emilia, li kreis ludojn, poemojn kaj komediojn. Eĉ poste en Parizo [[Honoré de Balzac]] skribis, ke Chopin havas la teruran kapablon imiti ĉiujn, kiujn li volas. Biografiistoj (Jeżewska, Iwaszkiewicz, Willemetz) agnoskas, ke Chopin estis universala geniulo, ĉar li havis ankaŭ grandan literaturan talenton, kiun li malkaŝis en siaj leteroj, kaj ankaŭ la talentojn pentrartan kaj aktoran. En la jaroj 1826–1829 Chopin studis en la varsovia ''Ĉefa Lernejo de Muziko'', kiu estis parto de la Konservatorio, kunigita kun [[Universitato de Varsovio]]. La profesoro [[Józef Elsner]] permesis, ke Chopin ne lernu plu la ludon je instrumento. Chopin studis nur la [[harmonio]]n kaj [[kontrapunkto]]n. Dum tiu periodo Chopin komponis ''Sonaton c-minoran op. 4'', ''Variaciojn B-maĵorajn'' sur «Là ci darem la mano» de [[Don Giovanni]] de [[Wolfgang Amadeus Mozart]], ''Trion g-minoran'' kaj unuajn [[mazurko]]jn (op. 6 kaj 7). En la raporto post la tria jaro de studado Elsner skribis: ''Trijara Szopen Fryderyk- speciala kapablo, muzika genio''. En 1826 Chopin vojaĝis al [[Berlino]]. En 1826 li estis ankaŭ en [[Bad Reinerz]] (hodiaŭ [[Duszniki-Zdrój]] en Pollando). La jaroj 1829–1831 estas por Chopin la periodo de la unua amo, nome al la kantistino Konstancja Gładkowska, kaj la unuaj grandaj sukcesoj en [[muziko]]. Tiam li komponis siajn grandajn [[konĉerto]]jn por fortepiano kaj [[orkestro]]: [[Pianokonĉerto n-ro 2 (Chopin)|f-minora op. 21]] kaj [[Pianokonĉerto n-ro 1 (Chopin)|e-minora op.11]]. [[Dosiero:Marcin Zaleski, Wzięcie Arsenału.jpg|eta|dekstra|[[Novembra ribelo]].]] En julio de 1829, tuj post la fino de siaj studoj, Chopin vojaĝis kun amikoj al [[Vieno]]. Danke al Würfel, Chopin konatiĝis kun muzikistoj de tiu urbo. Dufoje li koncertis en Kärntnerthortheater. Liaj variacioj kaj ''Rondo à la [[Krakowiak]]'' fariĝis granda sukceso. La kritikistoj agnoskis la komponaĵojn kiel tre novigantajn. Tial en aprilo 1830 tiuj komponaĵoj estis eldonitaj, unue eksterlande. La patro kaj la amikoj persvadis Chopin, ke li vojaĝu tra Eŭropo. La 5-an de novembro 1830 Chopin forlasis Pollandon veturante al Berlino kaj [[Dresdeno]]. Dum la vojaĝo al Parizo Chopin skribis la taglibron nomatan «Dziennik stuttgarcki» (La [[Stutgarto|Stutgarta]] taglibro). En la [[taglibro]] li esprimis tristegon pro ĵus komencita [[Novembra ribelo]]. Chopin volis reveni al Pollando, sed Tytus Wojciechowski ne permesis al li. Jen Chopin komponis ''Etudon Revolucian op. 10, n. 12'' pri la novembra ribelo. {{Plur-audigu komenco}} {{Plur-audigu ero|dosiernomo=Frederic Chopin - Opus 10 - Twelve Grand Etudes - c minor.ogg|titolo=Etudo Revolucia verko 10, numero 12|priskribo=Etudo Revolucia|formato=[[Ogg]]}} {{Plur-audigu fino}} === La matura periodo === [[Dosiero:Franz Xaver Winterhalter-Frédéric Chopin.png|eta|Portreto de Chopin fare de [[Franz Xaver Winterhalter]].]] Fine li venis al [[Parizo]]. Tuj li donis la unuan el siaj 19 koncertoj en Parizo, kie li vivis dum 18 jaroj. Tiam li prezentis la konĉerton e-minoran kaj variaciojn. La publiko estis ege mirigita. La kritikisto [[François Fétis]] proklamis, ke Chopin revivigis la fortepianan muzikon. La sekvantan tagon eldonistoj sendis al Chopin proponojn aĉeti liajn komponaĵojn. Chopin komencis koncerti en salonoj amikiĝante kun [[Franz Liszt]], [[Vincenzo Bellini]] kaj [[Hector Berlioz]]. Oni invitis lin kutime eĉ al [[Versajlo]]. Rapide li transloĝiĝis al Chaussée d'Antin, en riĉa arondismento de Parizo. Amikoj nomis tiun lokon la ''Olimpo'', ĉar ĝi estas sur tre alta etaĝo kaj oni povis aŭskulti de tie la «dian muzikon». Pro financaj problemoj Chopin instruis ludi fortepianon. Li instruis interalie al la princino de Noailles, princino Chimay kaj de Beauvau, baronino Rothschild, grafino Peruzzi kaj [[Delfina Potocka]]. Tre gravaj talentoj estis ankaŭ liaj disĉiploj Karolina Hartmann, Karol Filtsch kaj [[Adolf Gutmann]]. Chopin estis konata pro sia nervozeco kaj postulemeco. En 1835 li finis koncerti en salonoj komencante helpi al elmigrintaj Poloj fuĝintaj post la falo de la novembra ribelo. Li konis bone [[Adam Mickiewicz]], [[Julian Ursyn Niemcewicz]] kaj [[Cyprian Kamil Norwid]]. Mickiewicz persvadis lin ke li verku [[opero]]n. Poste Norwid skribos la faman ''Fortepianon de Ŝopen' '' pri la lastaj tagoj de la komponisto kaj la [[januara ribelo]]; tiam [[Rusa Imperio|Rusoj]] elĵetos el la palaco de Potocky la varsovian fortepianon de Fryderyk por venĝi. Chopin estis amiko de generalo [[Józef Bem]], al kiu li donis multe da mono por fondi la ''Polan Asocion Politeknikan''. Chopin-on vizitis cetere Jan Matuszyński, amiko el infantempo, kiu mortis pro [[tuberkulozo]]. Tuberkulozo estis malsano, kiun Chopin havis jam infantempe, kaj pro kiu li eĉ estis perdinta la fratinon Emilia. [[Dosiero:Kwiatkowski Chopin's Polonaise.jpg|eta|350px|La Polonezo de Ŝopeno ĉe la balo de princo [[Adam Jerzy Czartoryski]] en Hotelo Lambert – pentraĵo de [[Teofil Kwiatkowski]].]] {{Plur-audigu komenco}} {{Plur-audigu ero|dosiernomo=|titolo=Polonezo A bemola maĵora|priskribo=Polonezo Heroa|formato=[[Ogg]]}} {{Plur-audigu fino}} En 1836 Chopin ekkonis [[Maria Wodzińska]], kun kiu li volis edzigi. Ŝi havis talentojn muzikan kaj pentrartan. Kiam la familio sciiĝis, ke Chopin malsanas je [[tuberkulozo]], la kontakto estis rompita. Chopin dediĉis al Maria sian Valson A-bemolan maĵoran kaj kantojn. Deprimita Chopin ekkonis en 1837 la verkistinon [[George Sand]]. Post unu el la koncertoj de Chopin en Parizo, ŝi parolis al li, ke ĉiuj ŝiaj romanoj ne indas eĉ por unu frazo de lia muziko. Kvankam Chopin unue dubis pri ŝia virineco (ŝi portis pantalonojn kaj fumis), li kredeble enamigis en ŝi. La naŭ jarojn, dum kiam ili konis unu la alian, Sand nomis tamen la ''kolostra tempo de celibato''. En letero al la patrino Justyna Tekla Chopin, Sand nomiĝis la ''dua patrino''. Fuĝante de la malamo de antaŭa amanto, Sand vojaĝis kun Chopin al [[Majorko]]. La malbona vetero kaj milito en [[Hispanio]] malbonigis la vojaĝon. Sand kunprenis cetere siajn malsanajn infanojn. Nervozigita Chopin komponis tie siajn ''Preludojn''. Iam dum promeno de Chopin komenciĝis tempesto. Chopin provis kuri al la domo, tamen li komencis tusi kaj unue li eltusis sangon. Pri tiu ago li komponis la ''Preludon D-bemolan maĵoran'' (des-dur simila al pola vorto «deszcz» – [[pluvo]]). Nur tiun komponaĵon malaprobis Sand, kiu tiam ne povis helpi lin. Tuj ili revenis al [[Francio]]. Oni venigis tiam la korpon de sinmortigita [[Adolphe Nourrit]], kantisto. En [[Marsejlo]] Chopin ludis ĉe lia funebro – je preĝeja [[orgeno]]. Malgraŭ la malbona kvalito de la orgeno Chopin mirigis la publikon per kanto de [[Franz Schubert]]. En 1839 Chopin loĝis ĉe Sand en [[Nohant]], elsputante grandajn kvantojn de sango. Sand skribis tiam la romanon, pro kiu oni ŝin malamis: La romanon «Lucrézia Floriani», en kiu viro, simila al Chopin havanta grandan talenton, mortas pro tuberkulozo. Franz Liszt priskribis la romanon kiel perfidaĵon kaj rompis la kontakton kun George Sand. Chopin venis al Parizo kaj ne reagis, tamen kun Sand ne amikiĝis plu. Sed li helpis al la filino de Sand, Solange, edziĝi kun skulptisto [[Auguste Clésinger]]. Sand malamis Chopin, kiu estis pli kaj pli malsana. === La lasta periodo === [[Dosiero:Chopin1849opt02.jpg|eta|1849]] [[Dosiero:6 Warszawa 213.jpg|eta|dekstra|La koro de Chopin en Varsovio.]] Chopin lastfoje koncertis en Parizo. Oni nomis lin la ''Arielo de fortepiano''. Post la eksplodo de revolucio en Parizo en 1848, Chopin iris al [[Britio]] kaj [[Skotio]] kun [[Jane Stirling]], nomata la ''vidvino post Chopin''. Tie li pli malsanis koncertante ĉe la aristokratuloj, eĉ antaŭ [[reĝino Viktoria]]. Li donis la lastan koncerton al polaj elmigrintoj en Londono. Ĉiam pli malsana Chopin komponis la lastajn mazurkojn, kiujn oni eldonos nur jam en la [[20-a jarcento]]. Vizitis lin Adolf Gutmann kaj amika pentristo [[Eugene Delacroix]], princino [[Marcelina Czartoryska]], Józef Cichowski, amiko Wojciech Grzymała. Vizitis lin ankaŭ [[Hector Berlioz]] kaj poste [[Cyprian Kamil Norwid]]. Tiuj «tagoj antaŭlastaj» fariĝis legendo en la [[pola kulturo]]. Fryderyk Chopin mortis en la dua horo nokte, la 17-an de oktobro 1849. Pastro Aleksander Jełowicki skribis, ke Chopin antaŭ la morto elparolis la nomojn de [[Jesuo]], [[Mario]] kaj [[Jozefo]] kaj aldonis: ''Mi estas ĉe la fonto de feliĉo'' (pole: «Jestem już u źródła szczęścia»). La entombiga [[meso]] okazis en la preĝejo de sankta Magdalena (''Église de la Madeleine''), dum kiu, laŭ deziro de Chopin, estis prezentita la ''Rekviemo'' de Mozart. Chopin estis entombigita en la tombejo [[Père Lachaise]] en Parizo. [[Jane Stirling]] fondis tie tradician ĉiujaran pilgrimon, kiun la franca muzikologo [[Édouard Ganche]] revivigis en 1911 kadre de la ''Société Chopin''. Konforme al la lasta volo, la fratino Ludwika prenis la koron de Chopin kaj venigis ĝin al la preĝejo de la Sankta Kruco (''Kościół świętego Krzyża'') en Varsovio. [[Dosiero:Chopin's Grave in Paris.jpg|eta|maldekstra|La tombo de Chopin en Parizo, monumento farita de [[Auguste Clesinger]].]] La [[Tombo de Frederiko Ŝopen]] – tombo kune kun troviĝanta sur ĝi monumento-tomboŝtono de la pola pianisto kaj komponisto Ŝopeno (1810-1849) estas en la tombejo Père-Lachaise en Parizo. La tombo estis malkovrita la 17-an de oktobro 1850 (en la unua datreveno de la morto de la artisto) kaj ĝia aŭtoro estas Auguste Clésinger (edzo de Solange Dupin, filino de la amatino de Ŝopeno George Sand). Ĝi konsistas el soklo kun marmora figuro de la [[muzo]] [[Eŭterpo]] klinita super rompita [[liro]]. Sur la fronta flanko de la soklo troviĝas ornamaĵo kun similaĵo de la muzikisto laŭ la maldekstra ĉefaspekto. Sur la tombo estas surskriboj: sub la ornamaĵo A Fréd. Chopin Ses Amis (de la franca "Al Frederiko Ŝopen liaj amikoj"); sur la flanka maldekstra muro ''Frédéric Chopin, né de Pologne, à Zelazowa Wola prés de Varsovie. Flis d'un émigré français, marié à Mlle Krzyżanowska, fille d'un gentilhomme polonais'' (en la franca "Frederiko Ŝopen, naskiĝinta en Pollando, en Żelazowa Wola apud Varsovio. Filo de franca enmigrinto edziĝinta al Sinjorino Krzyżanowska, filino de pola nobelo"); post la dua flanko J. Clésinger 1850. {{Plur-audigu komenco}} {{Plur-audigu ero|dosiernomo=Frederic Chopin - Marche funèbre.ogg|titolo=Funebra marŝo|priskribo=Funebra marŝo, Sonato b minora|formato=[[Ogg]]}} {{Plur-audigu fino}} == La verko kaj stilo == [[Dosiero:Ostatnie chwile Fryderyka Chopina.jpg|eta|maldekstre|250px|''Chopin en sia mortolito'', de [[Teofil Kwiatkowski]], 1849, mendita de [[Jane Stirling]]. Chopin kuŝas surlite, kaj ''(el maldekstre)'' Aleksander Jełowicki, la fratino de Chopin nome Ludwika, [[Marcelina Czartoryska]], Wojciech Grzymała kaj Kwiatkowski.]] Chopin estas hodiaŭe taksata kiel la plej eminenta pola komponisto. Li tamen ne komprenis sian popularecon eĉ kiam la revuoj skribis, ke li estos al Pollando kiel Mozart al Germanio. Laŭ li, la plej grandaj komponistoj estis [[Mozart]] kaj [[Johann Sebastian Bach]]. La originaleco de Chopin faras grandan problemon por prezenti liajn komponaĵojn. La [[balado]]j F-maĵora kaj g-minora estas komponitaj sur poemoj de [[Adam Mickiewicz]] – «Świtezianka» kaj «Jezioro Świteź», la polaj popolaj legendoj. Plejparto de komponaĵoj de Chopin estas inspiritaj per la pola [[popola muziko]] kaj eĉ universalaj aĵoj kiel [[etudo]]j kaj [[preludo]]j ampleksas la elementojn de la pola specifiko. Li mem kreis la plej artan formon de la [[polonezo]], [[mazurko]], [[kujawiak]], [[krakowiak]], [[oberek]] – polaj dancoj. Pro ili li kreis la nekonatan en romantisma epoko [[melodiko]]n. Plej nekomprenebla al nuntempuloj de Chopin kaj malfacila al nuntempa prezenta arto estas la tempo [[rubato]], per kiu li priskribis ĉiujn mazurkojn. La komponaĵoj estis tiel problemaj al prezentado, ke nur [[Harry Neuhaus]] en la 20-a jarcento proponis la unuan ideon kompreni Chopin-on. [[Ignacy Jan Paderewski]] diris dum la centa datreveno de la naskiĝo de Chopin: «Oni malpermesis al ni [[Juliusz Słowacki|Słowacki]], [[Zygmunt Krasiński|Krasiński]] kaj [[Adam Mickiewicz|Mickiewicz]]. Oni ne forprenis de ni Chopin-on. Tamen ĝuste en Chopin ekzistas ĉio, kion oni al ni malpermesis: koloraj kontuŝoj, zonoj per oro fanditaj, krakovaj ''rogatywki'', la tinto de nobelaj sabroj, la brilo de popolaj falĉiloj, la ĝemo de la vundita mamo, la ribelo de la katenita spirito, la krucoj de mortintejo, la preĝejoj ĉe la vilaĝaj vojoj, la preĝoj de zorgigitaj koroj, la sufero de la mallibereco, domaĝa sento pri la libereco, sakro kontraŭ tiranoj kaj la ĝoja kanto de venko(…)». [[George Sand]] skribis tamen, ke ''Chopin estas nenio krom polo''. [[Dosiero:Chopin denkmal wwa.jpeg|eta|La monumento de [[Fryderyk Chopin]] en [[Łazienki]], Varsovio.]] [[Dosiero:Bdg Filharmonia noc 14 07-2013.jpg|eta|La monumento de [[Fryderyk Chopin]] en [[Bydgoszcz]] ([[Pollando]]) antaŭ la Pomeria Filharmonio de [[Ignacy Jan Paderewski]].]] [[Dosiero:Chopin park poludniowy sn.JPG|eta|La monumento de [[Fryderyk Chopin]] en [[Vroclavo]] ([[Pollando]]).]] [[Dosiero:Chopin - Poznań 2.JPG|eta|La monumento (brusto) de [[Fryderyk Chopin]] en [[Poznano]] ([[Pollando]]).]] [[Dosiero:Frédéric Chopin memorial in Szafarnia2.jpg|eta|La monumento (brusto) de [[Fryderyk Chopin]] en la vilaĝo Szafarnia en ([[Pollando]]).]] [[Dosiero:Ustka Fryderyk Chopin.jpg|eta|dekstra|La monumento de [[Fryderyk Chopin]] (Frederiko Ŝopeno) en la ĉemara parko en la kuracloko [[Ustka]], ĉe la [[Balta Maro]] en [[Pollando]].]] [[Dosiero:Chopin, Palac Kazimierzowski, UW, Wwa, 2023.04.17, fot Ivonna Nowicka (2) COR.jpg|eta|dekstra|La busto de Chopin ĉe la [[Universitato de Varsovio]].]] [[Dosiero:Chopin death mask.JPG|eta|240px|[[Mortomasko]] de [[Fryderyk Chopin]], en la Pola Muzeo en [[Rapperswil]].]] Chopin estas ankaŭ opiniata kiel la kreinto de la romantika [[etudo]]. Liaj [[nokturno]]j, [[preludo]]j kaj eĉ [[mazurko]]j inspiris tiel gravajn komponistojn kiel [[Claude Debussy]], [[Edvard Grieg]], [[Arnold Schönberg]], [[Karol Szymanowski]] kaj aliaj. == La sekvo == === Rareco de la fontoj === Restas nuntempe tre malmulto de la aŭtenta korespondado de Chopin. Granda parto de tiu estis perdita pro neglektado, sed historia okazaĵo aldonas al tiuj perdoj alian trajton pli draman. Okaze de veturo en Pollandon printempe de [[1851]], [[Alexandre Dumas]] filo estus trovinta kompletan kolekton de la leteroj senditaj de George Sand al Chopin. Reveninta en Francion, post li estis redonintaj ilin al la romanistino, tiu ĉi relegis ĉiujn kaj poste detruis ilin fajre. Okaze de la insurekcio de 1863, rusaj soldatoj bruligis la palacon Zamojski en Varsovio, kie loĝis Izabela<ref>Izabela, kiu estis jam Sinjorino Barcinska</ref>, la plej juna fratino de Chopin, detruante aliajn valorajn relikvojn, kiel la pianon de la komponisto. Tiu okazaĵo estis malmortigita de Cyprian Norwid (1821-1883), poeto kaj filozofo, proksima amiko de la muzikisto, per sia fama poeziaĵo ''Le Piano de Chopin'' (1865). Sekve, la unikaj atestaĵoj de Chopin, nome liaj leteroj, malfeliĉe suferis ŝanĝojn fare de ties unua eldonisto, nome Maurice Karasowski, al kiu ĉiuokaze oni devas atribui la meriton esti kolektinta, ĉirkaŭ [[1860]], la ateston de la fratinoj de Chopin kaj la parolan tradicion de la familio. Finfine, multaj manuskriptoj de la leteroj de Chopin estis detruitaj aŭ perditaj dum la [[Dua Mondmilito]]. === Chopin nuntempe === Chopin estas agnoskita kiel unu de la plej grandaj komponistoj de [[Romantisma muziko|muziko de la romantisma periodo]] kaj unu de la plej famaj<ref name="DM">''Dictionnaire de la Musique'', p. 245, Marc Honneger, eldonejo Bordas.</ref> pianistoj de la 19a jarcento. Lia muziko estas ankoraŭ nuntempe unu el la plej ludataj kaj restas nepra ero por la kompreno de la tutmonda repertorio por piano. Kun [[Franz Liszt]], li estas la patro de la moderna tekniko de sia instrumento kaj lia influo estas ĉe la komenco de kompleta stirpo de komponistoj kiaj [[Gabriel Fauré]], [[Maurice Ravel]], [[Claude Debussy]], [[Sergej Raĥmaninov]], [[Aleksandr Skrjabin]], [[Henri Kowalski]]<ref name="DM"/>. Laŭ aserto de [[Unesko]] antaŭ kelkaj jaroj: «La muzika produktado de Chopin estas de tia gravo ke UNESCO decidis deklari la jaron 1999 kiel «internacia jaro Frédéric Chopin» dum kiu la tuta mondo celebros la 150an jariĝon de la morto de Chopin<ref>[http://portal.unesco.org/ci/fr/ev.php-URL_ID=4993&URL_DO=DO_PRINTPAGE&URL_SECTION=201.html Retejo de Unesko]</ref>.» ==== La societoj Chopin ==== Ekzistas «Societo Frédéric Chopin» (TIFC) kiu prezidas Internacian Federacion de Asocioj Frédéric Chopin (el kiuj ekzistas ĉirkaŭ kvardeko). Ĝia socia sidejo estas la kastelo Ostrogski en [[Varsovio]]. Rilate al [[Francio]], ĝi enhavas almenaŭ tri asociojn kiuj honoras la muzikiston: * ''Société Chopin'' en Parizo; * ''Les Amis du Nohant Festival Chopin'' en [[La Châtre]]; * ''Association Lyonnaise F. Chopin''. La ''Société Chopin'' en Parizo organizas ĉiujare, ekde 1983, Festivalon Chopin ĉe la Oranĝerio de la parko de Bagatelle de la mezo de junio al la mezo de julio. En [[2004]], ĝi organizis la rekonstituon de la lasta koncerto de Chopin en Parizo. La pianisto [[Maciej Pikulski]] estis elektita por ludi la ĉefan rolon<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.frederic-chopin.com/f_a23.htm |titolo=Koncerto rekonstituanta la lastan publikan koncerton de Frédéric Chopin en Parizo |alirdato=2015-10-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080614010345/http://www.frederic-chopin.com/f_a23.htm |arkivdato=2008-06-14 }}</ref>. === La konkursoj === Ekde 1927 oni organizas ĉiun kvinan jaron la [[Internacia Piana Konkurso Fryderyk Chopin|Internacian Pianan Konkurson Fryderyk Chopin]] en [[Varsovio]] (vidu ekzemple artikolon [[17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin]]) – la plej malnova en la mondo monografia konkurso muzika. La kreinto de konkurso estis [[Jerzy Żurawlew]]. La konkurso propagis la plej grandajn pianistojn en la 20-a jarcento kaj fariĝis unu el plej arte altaj muzikaj kunigoj en la mondo. Gravajn [[festivalo]]jn de muziko de Chopin oni organizas ankaŭ en Varsovio, [[Valldemossa]], [[Ĝenevo]], [[Duszniki-Zdrój]], Parizo kaj [[Gento (urbo)|Gento]]. ==== La muzeoj ==== Ekzistas nombraj muzeoj en Eŭropo dediĉitaj al Chopin. La plej grava, malfermita en 2010, troviĝas en la palaco Ostrogski en Varsovio, antaŭ la Nacia Instituto Frederiko Ŝopen. En Francio, la sidejo de la Pola Biblioteko de Parizo gastigas alian<ref>Société littéraire et historique polonaise, 6, quai d'Orléans, quatrième arrondissement, Paris</ref>. Ankaŭ en Parizo, la [[Musée de la vie romantique]] dediĉita al la memoro de [[George Sand]] ankaŭ rememorigas pri la muzikisto<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.paris.fr/portail/Culture/Portal.lut?page_id=5851 |titolo=Retejo de la ''Musée de la Vie romantique'' |alirdato=2015-10-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100524000013/http://www.paris.fr/portail/Culture/Portal.lut?page_id=5851 |arkivdato=2010-05-24 }}</ref>. Estas aliaj muzeoj nome la jenaj: * en Majorko ekzistas la muzeo Frédéric Chopin kaj George Sand en Valldemossa en la monaĥejaj ĉeloj nº 2a kaj n° 4a; * en [[Mariánské Lázně|Marienbad]] en [[Ĉeĥio]], okazas ĉiujara festivalo fine de Aŭgusto<ref>[http://www.chopinfestival.cz] Společnost Fryderyka Chopina</ref>; * en Varsovio troviĝas multaj elementoj omaĝe al la muzikisto. La preĝejo de la Sankta Kruco gastigas la koron de Frédéric Chopin. En la palaco de Czapski, oni povas vidi la salonon de la familio Chopin kaj la naskodomo de Chopin estas vizitebla<ref>Naskodomo de Chopin, Zelazowa Wola, Pollando</ref>. ==== Ducentjariĝo ==== [[2010]] estis la ducentjariĝo de lia naskiĝo. Tiukadre oni organizis nombrajn eventojn<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.chopin2010.pl/fr |titolo=Site Chopin2010 |alirdato=2015-10-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100301134817/http://chopin2010.pl/fr/ |arkivdato=2010-03-01 }}</ref>, kaj en Francio kaj en Pollando. * '''En Francio''' ** La plej parto de eventoj estis organizitaj laŭ la kunpatroneco de la ministerioj de kulturo kaj franca kaj pola<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.chopin2010.pl/fr |titolo=Chopin2010 ĉe la retejo de la franca ministerio de la kulturo |alirdato=2015-10-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100301134817/http://chopin2010.pl/fr/ |arkivdato=2010-03-01 }}</ref>. [[Alain Duault]], nomita ĝenerala komisaro de la jaro Chopin, postulis la translokigon de la restaĵoj de la muzikisto al la [[Panteono de Parizo]]: {{Citaĵo|Ce serait un beau geste culturel (ce serait le premier musicien admis au Panthéon) et politique (ce serait un signe européen fort, au moment où la Pologne vient de ratifier le traité européen) (Estus bela kultura detalo (estus la unua muzikisto akceptita en la Panteono) kaj politika movo (estus forta eŭropa signo, en la momento kiam Pollando ĵus ratifis la eŭropan traktaĵon))<ref>Intervjuo de Alain Duault fare de Michèle Worms, ĉefredaktoro de ''La Lettre du musicien'' (nº 382, januaro 2010, p. 7)</ref>.}} ** ''Chopin à Paris: l'atelier du compositeur'' (Chopin en Parizo: la ateliero de la komponisto), ekspozicio akompanata de nombraj koncertoj, en la ''Cité de la musique'' (Muzikurbo), Parizo, 9a de Marto - 6a de Junio, komisaroj: Jean-Jacques Eigeldinger, Thierry Maniguet kaj Cécile Reynaud<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.citedelamusique.fr/minisites/1003_chopinaparis/main.aspx |titolo=Retejo de la ekspozicio ''Chopin à Paris: l'atelier du compositeur'', Cité de la musique |alirdato=2015-10-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100323095206/http://www.citedelamusique.fr/minisites/1003_chopinaparis/main.aspx |arkivdato=2010-03-23 }}</ref>. ** Eldono 2010 de la festivalo ''La Folle Journée'' de [[Nantes]] dediĉita al la komponisto<ref>[http://www.nantes.fr/culture/actualites-culturelles/folle-journee-de-nantes La Folle Journée de Nantes 2010] Édition 2010, spéciale bicentenaire de la naissance de Chopin</ref>. ** Frédéric Chopin ''La Note bleue'', Ekspozicio de la Ducentjariĝo, ''Musée de la vie romantique'', hôtel Scheffer-Renan, Paris, [[2a de marto|2a de Marto]] - [[11a de julio|11a de Julio]], Solange Thierry & Jérôme Godeau, invititaj komisaroj. * '''En Pollando''' ** En Varsovie, «maratonkoncerto» de 171 horoj inter la du datoj supozitaj kiel de lia naskiĝo (nome la [[22an de februaro|22an de Februaro]] kaj la [[1a de marto]]) komencinta la 22an de Februaro 2010, kun la partopreno de Ivo Pogoreliĉ, Murray Perahia, [[Daniel Barenboim]], Jevgeni Kisin inter aliaj ĉirkaŭ 250 muzikistoj programitaj<ref>[http://www.leparisien.fr/musique/varsovie-un-concert-de-171-heures-en-hommage-a-chopin-22-02-2010-825159.php Le Parisien 22/02/2010]</ref>. == Verkoj == * [[Baladoj (Chopin)|Baladoj]] * ''[[Les Sylphides]]'' * [[Nokturnoj (Chopin)|Nokturnoj]] * [[Pianokonĉerto n-ro 1 (Chopin)]] * [[Pianokonĉerto n-ro 2 (Chopin)]] * [[Studaĵoj (Chopin)|Studaĵoj]] == Interesaĵoj == Pola poeto [[Cyprian Norwid]] sekvatage post la morto skribis [[nekrologo]]n: ''Gente [[Varsovio|Varsoviano]], kore [[poloj|polo]], kaj talente - Civitano de la mondo, Frederiko Chopin, foriris de ĉi tiu mondo''. == Vidu ankaŭ == * [[Komponisto]] * [[Pola muziko]] * [[Poloj]] * [[George Sand]] * [[Cyprian Kamil Norwid]] * [[3784 Chopin]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * [http://www.nifc.pl/icich/source.php?m=8&type=6&cat=1&subcat=2 Bibliografio de Chopin] * [http://www.chopin.pl Chopin.pl] * Adam Czartkowski, Zofia Jeżewska, ''Fryderyk Chopin'', [[Varsovio]] [[1981]] * Jarosław Iwaszkiewicz, ''Chopin'', [[Varsovio]] [[1983]] * ''Leteroj de Fryderyk Chopin'', [[Vroclavo]] [[2004]] * Mieczysław Tomaszewski, ''Chopin – człowiek, dzieło, rezonans'', [[Poznań]] [[1998]]. * Jacqueline Willemetz, ''Chopin. Chasseur d'âme'', [[Parizo]] [[1999]] === Referencverkoj === * Franz Liszt, ''Chopin'', Paris, Nouvel Office d'édition, coll. « Poche Club », 1963, 189 p. * Bernard Gavoty, ''Frédéric Chopin'', Paris, 1974, [[Grasset (eldonejo)|Grasset]] (ISBN 2-246-00015-7) * Adam Zamoyski, ''Chopin''. Paris, Librairie Académique Perrin, 1986. * Jean-Jacques Eigeldinger, ''Chopin vu par ses élèves'', Fayard,‎ 1988 (ISBN 978-2-213-62916-2) * Jean-Jacques Eigeldinger, ''L'Univers musical de Chopin'', Fayard,‎ 2000 (ISBN 2-213-60751-6) * Tadeusz A. Zieliński, ''Frédéric Chopin'', Fayard,‎ 1995 (ISBN 2-213-59352-3) * André Boucourechliev, ''Regard sur Chopin'', Fayard,‎ 1996 (ISBN 978-2-213-59729-4) * Charles Rosen, ''La génération romantique'', Gallimard - NRF,‎ 2002 (ISBN 2-07-075162-7) * Marie-Paule Rambeau, ''Chopin l'enchanteur autoritaire'', L'Harmattan,‎ 2005 (ISBN 2-7475-8788-6) * Solange Thierry, Jérôme Godeau et al., ''Frédéric Chopin'', La Note bleue, catalogue de l'exposition du bicentenaire, Musée de la vie romantique, Paris, 2010. (ISBN 978-2-7596-0120-2) * Jean-Jacques Eigeldinger, ''Chopin, âme des salons parisiens'', 1830-1848, Fayard, Paris, 2013 === Tezo === * Gabriel Ladaique, ''Les Ancêtres paternels de Frédéric Chopin, thèse d'État sous la direction de Danièle Pistone'' (Université Paris IV, 1986), Lille, Atelier national Reproduction des thèses, 1987 (ISBN 2-905053-41-0) === Moderna bibliografio === * Alfred Cortot, ''Aspects de Chopin'', Paris, [[Albin Michel (eldonejo)|Albin Michel]], 1949 [reeldono 2010, (ISBN 978-2-226-19590-6)] * Danièle Pistone (eld.), ''Sur les traces de Frédéric Chopin'', Librairie Honoré Champion, Paris, 1984 (Actes du colloque Chopin, Université Paris I, Majo 1983) * Marie-Paule Rambeau, ''Chopin dans la vie et l'œuvre de George Sand'', Les Belles Lettres, 1985 (dua eldono: 2004, (ISBN 2-251-36526-5)) * Sylvie Delaigue-Moins, ''Chopin chez George Sand. Chronique de sept étés'', Éditions Les Amis de Nohant 3 rue Albert-Ier 36000 - Châteauroux,‎ 1986. * Michel Pazdro, ''Chapeau bas, Messieurs, un génie… Frédéric Chopin'', Gallimard, coll. « [[Découvertes Gallimard]] / Musique », 1989 (ISBN 2-07-053080-9) * Danièle Pistone (eld.), ''L'Interprétation de Chopin en France'', Librairie Honoré Champion, Paris, 1990 * Gabriel Ladaique, ''Les origines lorraines de Frédéric Chopin'', Pierre Éditions,‎ 1999 (ISBN 2-7085-0208-5) * Pierre Brunel, ''Aimer Chopin'', Presses universitaires de France - coll. musique et musiciens,‎ 1999 (ISBN 2-13-049799-3), rééd. Symétrie, coll. Perpetuum mobile, 2010 (ISBN 978-2-914373-75-3) * Claude Dufresne, ''Frédéric Chopin'', Éditions Perrin,‎ 1999 (ISBN 2-262-01465-5) * ''Les promenades de Frédéric Chopin'', Éditions du Chêne - Hachette livre,‎ 1999 (ISBN 2-84277-171-0) * Gilles Laporte, ''Frédéric, le Roman de Chopin'', Éditions ESKA,‎ 2000 (ISBN 2-86911-985-2) * Irena Poniatowska (eld.), ''Chopin and his work in the context of culture, Actes du IIe Congrès international Chopin à Varsovie (octobre 1999)'', Vol. 1-2, Varsovie, 2003 (ISBN 83-7099-127-0) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|q=Frédéric Chopin|ReVo=sxopen|ReVo titolo=Ŝopeno}} * http://www.classicalarchives.com/chopin.html <!-- no:Chopins samlede verker på ''Classical Music Archives'' nn:Chopins samlede verker på ''Classical Music Archives'' en:Chopin's music collection on ''Classical Music Archives'' en→eo:_Chopin_'s (muziko, notoj) _collection_ (super, sur) ''(Klasika, Klasikulo) (Muziko, Notoj) (Arĥivoj, Arkivejoj, Arĥivejoj, Arkivoj)'' is:Safn Chopins á ''Classical Music Archives'' he:יצירותיו של שופן --> * http://www.chopin.pl <!-- pl:Towarzystwo imienia Fryderyka Chopina w Warszawie pl→eo:_Towarzystwo_ _imienia_ _Fryderyka_ _Chopina_ w _Warszawie_ ru:Биография композитора (пол.) hu:a hivatalos lengyel honlapja hu→eo:a _hivatalos_ _lengyel_ _honlapja_ de:Seite der Frederick Chopin Society in Warschau de→eo:_Seite_ _der_ _Frederick_ _Chopin_ _Society_ _in_ Varsovio --> * https://web.archive.org/web/20110910083011/http://www.angelfire.com/tn3/papazacharias/chopin.html <!-- pl:'''76 midi''' pl→eo:'''76 _midi_''' hu:'''76 midi''' fi:76 midi fi→eo:76 _midi_ bg:'''Mузика за пиано''' (midi) bg→eo:'''_Mузика_ _за_ piano''' (_midi_) --> * http://www.classicalm.com/en/composer/9/Chopin-Frederik <!-- no:''Life of Chopin'', av Franz Liszt no→eo:''_Life_ _of_ _Chopin_'', _av_ Franz Liszt nn:''Life of Chopin'', av Franz Liszt en:''Life of Chopin'', by Franz Liszt en→eo:''Vivo (da, de) _Chopin_'', (by, pera, ĉe, de, fare de, per, preter) Franz Liszt is:''Life of Chopin'', eftir Franz Liszt --> * {{citaĵo el la reto |url=https://www.gutenberg.org/etext/4386 | aŭtoro=Liszt, Franz |lingvo=en |titolo=Life of Chopin |verko=[[Projekto Gutenberg]]|alirdato=2022-02-25}} === Partituroj === * {{IMSLP|id=Chopin, Frédéric}} {{Leginda}} {{ADLS|2009|44}} {{ADLS|2013|29}} {{Portalo Muziko}} {{Vivtempo|Chopin, Fryderyk}} {{Bibliotekoj}} {{Havenda artikolo}} [[Kategorio:Frédéric Chopin| ]] [[Kategorio:Klasikaj komponistoj]] [[Kategorio:Romantikaj komponistoj]] [[Kategorio:Polaj pianistoj]] [[Kategorio:Polaj komponistoj]] [[Kategorio:Polaj muzikistoj]] 7st1ep9evm15q2lpykjp03ib60devil 0 44919 9417324 9367196 2026-06-30T07:00:20Z Crosstor 3176 /* Studentoj (elekto) */ 9417324 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = | fondodato = [[1991]] | urbo = [[Budapeŝto]], [[Vieno]] | gvidanto = Michael Ignatieff |nombro de studentoj = |nombro de kunlaborantoj= |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = AT-9 |situo sur mapo= VienoOSM |situo sur mapo2= Vieno |zomo = 14 | retejo = }} La '''Mez-Eŭropa Universitato''' ({{lang-en|Central European University}}, ankaŭ '''CEU''') estas [[privata universitato]] kun [[kampuso]] en [[Vieno]] (antaŭe en [[Budapeŝto]]), kiu estas akreditita en [[Aŭstrio]] kaj [[Usono]] Ĝi estis fondita en [[1991]], kun financa apogo de [[George Soros]]. La universitato celas kontribui al la evoluo de [[Malfermita socio|malfermitaj socioj]] per [[edukado]] en la [[Postkomunismo|postkomunismaj landoj]], (vidu [[Orienta Bloko]]). [[Dosiero:CEU Nador-utca 0337-2009.jpg|eta|Centra domo de la universitato]] En [[2017]], CEU havis 1448 studentojn el 117 landoj kaj kunlaborantaron de 723 homoj el pli ol 40 landoj<ref>(en) ”''[https://www.ceu.edu/about About CEU]''” (Pri CEU), Central European University. 2018.</ref>. Ĝi ofertas programojn en gradoj de [[Magistro|Master]] kaj [[Ph.D]] en [[sociaj sciencoj]], [[juro]], [[ekonomio]] kaj [[matematiko]]. En [[2017]] la [[kabineto]] faris paŝojn por ĉesigi la universitaton, rezulte oni fondis filian universitaton en [[Vieno]]<ref>(en) Walker, Shaun (3-an de decembro 2018). ”'''[https://www.theguardian.com/world/2018/dec/03/dark-day-freedom-george-soros-affiliated-central-european-university-quits-hungary Dark day for freedom': Soros-affiliated university quits Hungary]''”</ref>. En Budapeŝto la universitato funkciigis la plej multajn el ĝiaj operacioj en Budapeŝto ĝis septembro [[2019]]. [[Dosiero:Central European University. - Frankel Leó Street, 2016 Budapest.jpg|eta|maldekstre|Apartenaĵo de la universitato]] == Rektoroj == * 1991-1993: [[William Newton-Smith]] (Prezidanto de la Estraro) * 1993-1996: [[Alfred Stepan]] * 1997-1999: [[Josef Jařab]] * 1999-2009: [[Yehuda Elkana]] * 2009-2016: [[John Shattuck]] * 2016-2021: [[Michael Ignatieff]] * 2021- : [[Shalini Randeria]] == Instruistoj (elekto) == * [[Péter Balázs (politikisto)]] * [[Lajos Bokros]] * [[György Boytha]] * [[András Bozóki]] * [[András Bragyova]] * [[László Csaba]] * [[Kinga Göncz]] * [[Elemér Hankiss]] * [[György Karsai]] * [[Botond Kőszegi]] * [[Péter Mihályi]] * [[Kálmán Mizsei]] * [[András Stipsicz]] * [[Júlia Szalai]] * [[György Endre Szőnyi]] * [[Kata Tisza]] * [[Balázs Trencsényi]] * [[Diána Ürge-Vorsatz]] * [[Éva Voszka]] == Studentoj (elekto) == * [[Gabriella Erdélyi]] * [[Anna Kende]] * [[Ferenc Kumin]] * [[Tivadar Magyari]] * [[Csongor István Nagy]] * [[Zoltán Pogátsa]] * [[Gábor Scheiring]] * [[Balázs Szepesi]] * [[Előd Takáts]] * [[Balázs Trencsényi]] * [[Péter Ungár]] == Aliaj universitatanoj == * [[Dóra Perczel-Forintos]], [[psikologo]] == Vidu ankaŭ == * [[Michael Ignatieff]] * [[Lívia Járóka]] * [[Malferma socio]] * [[Fondaĵoj pri malferma socio]] == Eksteraj ligiloj == [http://www.ceu.hu Central European University] == Referencoj == {{Referencoj}} [[Dosiero:CEU protest 20170402 171630.jpg|eta|maldekstre|Protesto por la libera universitato en 2017 ĉe alia universitato|340x340ra]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Universitatoj de Budapeŝto]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1991]] [[Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1990-1999]] syr3qjtfagizwdoz6wxx7zezh61n4jm 0 50063 9417191 9416877 2026-06-29T21:56:40Z Kani 670 /* Urboj, kuntiritaj areoj */ 9417191 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|teksto=Nekonfuzenda kun '''[[Ŝjinjango]]''' kiu estas milionurbo en [[Ĉinio]]}} {{Informkesto Ĉina provinco | EsperantaNomo = Ŝinĝjango | ĈinaNomo = 新疆 | PinjinaNomo = Xīnjiāng | Mallongigo = 新 (Xīn) | LokaNomo = | LokaLingvo = | LokaTransskribo = | Mapo = China Xinjiang.svg | MapoGrandeco = 275 | MapoEtikedo = | SignifodeNomo = nova limo | AdministraSpeco = [[Administra divido de Ĉinio|Aŭtonoma regiono]] | Ĉefurbo = [[Urumĉio]] | PlejgrandaUrbo = | Provincestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} <small>(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})</small> | Areo = 1664897 | Area kvoto = | Areaj procentoj = 16.7 | Latitudo = | Longitudo = |LoĝJaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |Loĝantaro= {{WikidataLoĝantaro}} |Loĝdenso= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} | Loĝantara kvoto = | EkoJaro = | MEP = | MEPpokapo = | HDI = | HDINivelo = | HDIJaro = | Etnoj = [[Ujguroj]] (45,8%)<br />[[Hanoj]] (40,5%) | ISOMallongigo = | Retejo = |kesteroj= {{Informkesto geografiaĵo|administra unuo |subŝablono=jes |kategorio=Provinco |bildo = Ürümqi Geschäftsviertel.JPG <!-- por vikidatumoj--> |lando = {{Ĉinio}} |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = CN-XJ |mapo1 lokumilo = Ŝinĝjango |kodo = CN-XJ |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |mapligilo = jes |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 4 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }}}} '''Ŝinĝjango''' (laŭ [[PIV2002]]; [[Ĉina lingvo|ĉine]] 新疆 [ɕín.t͡ɕjáŋ], [[Pinjino|pinjine]] '''Xīnjiāng''', poŝtpinjine '''Sinkiang''' kaj [[Ujgura lingvo|ujgure]] شىنجاڭ [ʃinˈd͡ʒɑŋ]), plennome '''Ujgura aŭtonoma regiono Ŝinĝjango,''' estas provinco de [[Ĉinio]]. La nomo pli-malpli signifas ''nova limo, lando''. Iom malpli ol duono de la loĝantaro konsistas el [[ujguroj]], [[tjurkaj popoloj|tjurka popolo]]. Ŝinĝjango estas signifa ankaŭ strategie kaj ekonomie: en ĝi troviĝas altvaloraj rezervoj de nafto, tergaso kaj mineraloj. Krome, ĝi funkcias kiel la okcidenta enirejo de Ĉinio al aliaj partoj de [[Eŭrazio]]<ref>(angla) Elilse Anderson, ''[https://lareviewofbooks.org/article/politics-pop-rise-repression-uyghur-music-china/ The Politics of Pop: The Rise and Repression of Uyghur Music in China]'', Los Angeles Review of Books, la 31-an de majo 2020.</ref>. == Geografio == Ŝinĝjango situas de 7435 metroj super la marnivelo ĝis 155 metroj sub la marnivelo en la nordokcidento de Ĉinio, kovras 1,66 milionojn da kvadrataj kilometroj, kiuj konsistigas 1/6 de la ĉioma areo de Ĉinio kaj estas pli granda ol [[Francio]], [[Germanio]], [[Hispanio]] kaj [[Unuiĝinta Reĝlando]] kune. Ĝi estas la plej granda provinc-nivela regiono en Ĉinio kaj limas al ok landoj: [[Mongolio]], [[Rusio]], [[Kazaĥio]], [[Kirgizio]], [[Taĝikio]], [[Pakistano]], [[Afganio]] kaj [[Barato]]. == Loĝantaro == Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la regiono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Historie, la nombro de loĝantoj estis 17,4735 milionoj (en 1998); kaj 21,8158 milionoj (en 2010), kun loĝantara kresko: 1.281% jare. Tie loĝas 10,733 milionoj da naci-malplimultanoj, kiuj konsistigas 61.42% de la totala loĝantaro de la regiono. En Ŝinĝjango vivas 6,601 milionoj da [[hanoj]]. Tie estas entute 47 nacioj kaj el ili de generacio al generacio vivas ĉefe [[ujguroj]], [[hanoj]], [[kazakoj]], [[hujoj]], [[mongoloj]], [[kirgizoj]], [[taĝikoj]], [[ŝibeoj]], [[uzbekoj]], [[manĉuroj]], [[dauroj]], [[tataroj]] kaj [[rusoj]]. === Ujguroj === Dum jarcentoj, la [[ujguroj]] konservis sian lingvon kaj restis fidelaj al islamo. Dum diversaj mongolaj superregadoj la ujguroj estis devigataj fariĝi islamanoj<ref>(nl) [[Erika Fatland]], ''De Grens'' (La landlimo), p.246, De Geus, 2019, ISBN 978 90 445 4087 1, origina titolo 'Grensen - Eine Reise Rundt Russland'. (Landlimoj - vojaĝo ĉirkaŭ Ruslando).</ref>. La usona registaro kaj homrajtaj organizaĵoj asertas, ke en la regiono loĝas 13 milionoj da islamanoj (ĉefe ujguroj) kaj ke ili estas [[:n:Ĉinio persekutas la islaman malplimulton en Ŝjinĝjiango|severe persekutataj]] de la ĉina registaro. Ili asertas, ke islamaj religiaj konstruaĵoj estas regule detruataj (10-15 mil moskeoj ekde la fino de 2016) kaj ke ekde komenco de 2017 ĝis miliono da ujguroj troviĝas en koncentrejoj, oficiale nomataj "reedukaj centroj". La ĉina registaro neas tiujn akuzojn kaj asertas, ke ĉiuj striktaj rimedoj estas aplikataj nur por malaltigi danĝeron de islama ekstremismo. Laŭ la ĉinaj aŭtoritatoj la realo estas, ke multaj junaj islamanoj, precipe en la kvar malpli evoluintaj regionoj en la suda parto de la regiono, ne ricevas sufiĉe da edukado, kio igas ilin vundeblaj de la propagando de radikala islamismo<ref>(en) ''[http://www.chinadaily.com.cn/a/201810/18/WS5bc87afaa310eff30328336e.html Reality of Xinjiang different from that portrayed by West: China Daily editorial]'', ''[[China Daily]]'', la 18-an de oktobro 2018</ref>. Darren Byler, antropologo el [[Seatlo]] ĉe la [[Universitato de Vaŝingtonio]] asertas, ke la programoj, kiel ''Malfermu la nordokcidenton'' en la [[1990-aj jaroj]] kaj la pli vasta ''Malfermu la okcidenton'' en la [[2000-aj jaroj]], permesis al hanaj terkulturaj kompanioj pretendi ujgurajn terpecojn kaj vastigi industriskalan terkultivadon en la plejparte ujgura regiono. Li konsideras tion formo de [[:n:Ĉinio ekonomie subpremas la ujgurojn en Ŝjinĝjiango|ekonomia subpremado de la uguroj]], kiuj estas diskriminaciataj, malebligante ke ili okupu plej profitajn laborpostenojn, kaj forpremataj el siaj terenoj. == Urboj, kuntiritaj areoj == * [[Urumĉio]] (ĉefurbo, distriktonivela) * [[Hami]] (prefektujnivela) * [[Karamaj]] (prefektujnivela) * [[Turfan]] (prefektujnivela) * [[Kaŝgar]] (subprefektujnivela) * [[Aral (Ĉinio)]] (subprefektujnivela) * [[Jinin (Ŝinĝango)]] (distriktonivela) * [[Kokdala]] (distriktonivela) * [[Taĉeng]] (distriktonivela urbego, [[limurbo]]) * [[Artuŝ]] (distriktonivela urbo en la pleja okcidento) * [[Ŝihezi]] (distriktonivela urbo en la pleja nordo) * [[Aksu]] (distriktonivela) * [[Altaj]] (distriktonivela) == Historio == Ŝinĝjangon konkeris Ĉinio en 1757. == Agrikulturo == Tie troviĝas 68 milionoj da hektaroj da tero utiligeblaj por terkulturado, forstumado kaj paŝtado, kiuj konsistigas 41.19% de la totala areo de la regiono. La kultureblaj kampoj kovras 9.33 milionojn da hektaroj kaj nun 4 078 700 hektaroj estas kulturataj. Tie natura herbejo kovras 48 milionojn da hektaroj. Artefarita herbejo kovras 666 700 hektarojn. Ĝi estas unu el la kvin plej grandaj paŝtejoj de la lando. En Ŝinĝjango la tero utiligebla por forstumado estas 4 839 300 hektaroj (arbaroj kovras l 533 300 hektarojn), kaj la akumulita ligno-kvanto estas 250 milionoj da kubaj metroj. === Bestoj kaj vegetaĵoj === En Ŝinĝjango loĝas 699 specoj de sovaĝaj animaloj, el kiuj estas 85 specoj de fiŝoj, 7 specoj de amfibioj, 45 specoj de rampuloj kaj 137 specoj de mamuloj. Jam konstatiĝis, ke tie estas 4 000 specoj de sovaĝaj vegetaloj, el kiuj [[kanaba apocino]] kaj tarakso (''Taraxacum kok-saghyz''), kaj aliaj mil specoj de vegetaloj estas tre valoraj. == Ekonomio == * Enlanda tuta produkto-valoro: 111,667 miliardoj da juanoj (en 1998) * Po-kapa produkto-valoro: 6667 juanoj (en 1998) * Financa enspezo: 6.53928 miliardoj da juanoj (en 1998) === Ekstera komerco === Ŝinĝjango havas konstantan komercan rilaton kun pli ol 70 landoj kaj regionoj. Nun ĝi eksportas proksimume 200 specojn de varoj, sed antaŭe nur dekkelkajn specojn. La de ĝi eksportataj lokaj specialaĵoj, tekstilaĵoj kaj maŝinoj havas grandan debiton en la internacia merkato. === Fremda investo === Ŝinĝjango jam uzis 2.2 miliardojn da juanoj investitajn de alilandaj entreprenistoj. En 1998 la totala importa kaj eksporta valoro de la entreprenoj investitaj de alilandaj komercistoj atingis 115.58 milionojn da usonaj dolaroj, el kiuj la eksporta -- 84.99 milionoj kaj la importa -- 30.59 milionoj. === Ĉefaj industrioj === Petrola ekspluatado, petrola kemi-industrio, teks-industrio, gren-produktado, kemi-industrio, maŝino-industrio, elektro-produktado kaj forstuma industrio. === Minejoj === Tie jam malkovriĝis 122 specoj de minaĵoj, inter kiuj la rezervo-kvanto de perilio, muskovito, natria salpetro, kaolino kaj serpenteno okupas la unuan lokon de la tuta lando; la konstatita rezervokvanto de fererco estas 730 milionoj da tunoj. Tie subtere estas pli ol 70 specoj de ne-metalaj minaĵoj, el kiuj muskovito, gemo, asbesto kaj Hetian-jado estas famaj tra la tuta mondo. Tie la rezervo-kvanto de salo estas 318 milionoj da tunoj, tiu de soda sulfato 170 milionoj da tunoj, kaj tiu de natria salpetro 2 326 000 tunoj. === Energio === La jara forfluanta surtera akvo-kvanto de la tuta regiono estas ĉ. 88,4 miliardoj da kubaj metroj, la ekspluatebla subtera akvo estas 25.2 miliardoj da kubaj metroj kaj [[glaĉero]]j kun akva rezervokvanto de 2580 miliardoj da kubaj metroj, kovras 24 000 kvadratajn kilometrojn. En Ŝinĝjango la taga sunbrilado estas longa kaj la jara sunbrilado estas meznombre 2600-3400 horoj. La karba rezervokvanto konsistigas 37,7% de tiu de la tuta lando kaj tiu de petrolo kaj natura gaso estas 30 miliardoj da tunoj kaj konsistigas pli ol kvaronon de tiu de la tuta lando. == Telekomuniko == Nun ĉiuj prefektejoj kaj gubernioj estas ligitaj per aŭtomata longdistanca telefona reto. Bone funkcias ankaŭ optika kablo liganta la regionon kun Eŭropo kaj aliaj landoj de Azio. === Radio kaj televido === Tie estas 6 radio-stacioj, 39 kurt- kaj mezondaj radio-elsendaj stacioj, 18 TV-stacioj, 61 TV-elsendaj kaj transsendaj stacioj, ĉiu kun kapacito de pli ol unu kw. == Trafiko == === Fervojoj === La projekto rapidigi trajnan veturadon sur Ŝinĝjango–[[Lanzhou]]-a Fervojo, unu el la gravaj projektoj por triafoja rapidigo de la trajna veturado en Ĉinio, estas efektivigata glate. Laŭ plano la projekto estos plenumita antaŭ la unua de oktobro, 2000. La Ŝinĝjango–Lanzhou-a Fervojo, pli ol 2 000 km longa, estas trunka fervojo liganta la orienton de Ĉinio kun ĝia okcidento. Funkcias ankaŭ du-traka linio. La fervojo en suda Ŝinĝjango inter Korla kaj Kashi nun estas en streĉa konstruado. Oni jam elspezis 2,4 miliardojn da juanoj por okcidenten-etenda projekto de la Sud-Ŝinĝjanga Fervojo, kaj la 29-an de decembro 1998 la fervojo jam atingis [[Xiggar]], kaj la linio jam longas entute 826.9 km. La unuan de decembro 1998, la sekcio inter [[Korla]] kaj [[Aksu]] komencis funkcii. === Ŝoseoj === Ĉiuj prefektejoj kaj gubernioj de Sinkiango kaj 99% de ĝiaj distriktoj nun estas ligataj de ŝoseoj. La 7 ŝtataj trunkaj ŝoseoj kaj 62 regionaj ŝoseoj kune formas facilan trafikan reton kun Urumqi kiel la centro, kiu ligas la regionon kun Gansu, Qinghai en la oriento kaj Tibeto en la sudo kaj multaj landoj de Meza Azio en la okcidento. Ĝis la fino de 1998 funkcias 32701 km da trunkaj ŝoseoj. === Akvovojoj === Sur la riveroj Ili kaj Ertix iras sezonaj pasaĝero-ŝipoj kaj barĝoj. === Aviado === Ŝinĝjango estas la loko, kie la civilaj flughavenoj estas plej multaj kaj aerlinioj plej longaj en Ĉinio. La Flughaveno Urumqi estas unu el la 6 internaciaj flughavenoj de Ĉinio. De tie oni povas flugi al [[Okcidenta Azio]] kaj [[Eŭropo]]. De [[Urumqi]] oni povas flugi rekte al Lanzhou, [[Xi'an]], [[Pekino]] kaj [[Ŝanhajo]]. En la regiono oni povas flugi de Urumqi al Hami, Korla, Kuqa, [[Hotan]], [[Kashi]], [[Aksu]], [[Yining]], [[Karamay]], [[Fuyun]] kaj [[Altay]]. Nun la Flughaveno Urumqi estas grandigata. En 1998 la Ŝinĝjanga Aviada Kompanio transportis varojn sume de 298 773 400 t.hkm., 1 340 600 homojn kaj 26 862,4 tunojn da poŝtaĵoj. == Projektoj bezonantaj fremdan investon == Agrokulturo, brulaĵoj, telekomunikado, urba konstruado, higieno, industria prilaboro, turismo, ekstera komerco, financo, asekuro, poŝtado kaj [[podetala komerco]]. Post kiam oni decidis la gravajn punktojn por utiligi fremdan investon en 2000, Ŝinĝjango plene utiligas la ŝtatajn politikojn favorajn al la meza kaj okcidenta partoj de Ĉinio. La koncernaj departementoj atente observas la evoluon de la lando por [[WTO]] kaj studas koncernajn regulojn por ellabori siajn principojn cele perfektigi la ekonomian konstruadon. == Bildgalerio == <gallery widths="330" heights="330"> Dosiero:Urumqi skyline (2).jpg|Larĝaj stratoj dominas la nuntempan urban pejzaĝon. Dosiero:Xinjiang nationalities by prefecture 2000.png|Mapo de Sinkiango laŭ etnoj en ĉiu prefektejo. </gallery> {{Projektoj|n=Kategorio:Ŝinĝango}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Mongola Imperio]] * [[La Voĉo de la Silka Vojo]] * [[ujgura lingvo]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{cn}}) <br/> {{Provincoj de Ĉinio}} [[Kategorio:Ŝinĝango| ]] 1wf4ayqhtl0myygb4ul1rk588xg5na6 0 51862 9417391 9400221 2026-06-30T09:20:54Z Sj1mor 12103 9417391 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |priskribo = Memportreto, [[1759]] }} '''Thomas GAINSBOROUGH''' [TOMas GEJNZboro] (baptiĝis la {{daton|14|majo|1727}} en [[Sudbury]], [[Suffolk]], mortis la {{daton|2|aŭgusto|1788}}) estis [[Anglio|angla]] [[pentristo]] de portretoj kaj pejzaĝoj. == Biografio == Gainsborough naskiĝis en [[1727]] en Sudbury. Lia patro estis instruisto, kiu ankaŭ estis engaĝita en lano-komerco. 14-jaraĝa, lia patro sendis lin al [[Londono]] por studi arton, kie li interrilatis kun la skolo de [[William Hogarth]]. En la [[1740]]-aj jaroj, Gainsborough edziĝis kun Margaret Burr, kies patro, la Duko de Beaufort, donis al ili jaran pagon de [[Brita pundo|£]]200 jare. Liaj pentraĵoj, ĉefe portretoj, tiame ne vendiĝis bone. Li revenis al Sudbury en [[1748]] kaj koncentris sin sur portretoj. En [[1752]] li kaj lia familio (li nun havis du filinojn) translokiĝis al [[Ipswich]]. Mendoj de portreto plimultiĝis, sed lia klientaro ĉefe konsistis el lokaj komercistoj kaj bienuloj, kio devigis lin pruntopreni kontraŭ la jarpago de sia edzino. En [[1759]] Gainsborough translokiĝis al [[Bath]] kun sia familio. Tie li studis portretojn laŭ [[Antoon van Dyck]], kaj eventuale sukcesis allogi altkvalitan klientaron, kiu pagis pli bone. En [[1761]] li komencis sendi verkojn al la ekspozicioj de la ''Society of Arts'' (nuntempe: ''Royal Society of Arts'' – la Reĝa Societo pri Artoj), kaj al la ĉiujaraj ekspozicioj de la ''Royal Academy'' (Reĝa Akademio). Li elektis portretojn de famkonataj (aŭ fifamaj) klientoj por altiri atenton al si. En [[1774]] li kaj lia familio translokiĝis al ''Schomberg House'' en ''Pall Mall'' en Londono. Dum la sekvantaj ses jaroj li ekspoziciis ĉe la ''Royal Academy'' portretojn de tiutempaj famuloj, inkluzive tiujn de la Duko kaj Dukino de [[Cumberland]], kaj aliaj parencoj de la reĝa familio. En [[1780]] li pentris portretojn de Reĝo [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]] kaj lia reĝino, kaj poste ricevis multajn reĝajn mendojn. Pro tio li havis plian influon en la Akademio, sed en [[1783]] li elprenis siajn pentraĵojn el la venonta ekspozicio kaj movis ilin al ''Schomberg House''. Liaj rilatoj kun la Akademio neniam estis bonaj. En [[1748]] mortis la reĝa pentristo [[[[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], kaj la reĝo ordonis doni la pozicion al [[Joshua Reynolds]], rivalo de Gainsborough kaj prezidanto de la Akademio. Tamen, Gainsborough restis la plej ŝatata pentristo de la reĝa familio. Pli aĝa, li ofte pentris pejzaĝojn de ordinaraj lokoj kun simpla stilo. Kune kun [[Richard Wilson]] li estis unu el la fondintoj de la 18-a-jarcenta brita pejzaĝa skolo, kaj li estis, kun Joshua Reynolds, la supera brita portret-pentristo de la dua duono de la [[18-a jarcento]]. Gainsborough mortis pro [[kancero]] dum sia 69-a jaro. == Verkaro == [[Dosiero:Thomas Gainsborough - The Blue Boy (The Huntington Library, San Marino L. A.).jpg|eta|maldekstra|Blua knabo [[1770]]]] [[Dosiero:Thomas_Gainsborough_019.jpg|maldekstra|eta|Filinoj de Thomas Gainsborough]] Gainsborough pentris pli laŭ siaj observoj de naturo, ol laŭ aplikado de formalaj reguloj. Liaj plej bonaj verkoj montras la individuecon de liaj pozistoj. Eble lia plej konata pentraĵo estas: * ''Blua knabo'' (vidu bildon) Aliaj verkoj estas: * ''Portreto de S-rino Graham'' * ''Mary kaj Margaret: filinoj de la pentristo'' * ''William Hallett kaj lia edzino Elizabeth, naskita Stephen'' konata kiel ''La matena promenado''. * ''Kampulineto kun hundo kaj kruĉo'' == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|commonscat=Thomas Gainsborough}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/gainsborough_thomas.html Artcyclopedia: Thomas Gainsborough] (angle) – ligiloj al aliaj utilaj retejoj. * [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/gainsborough/ Webmuseum Parizo: Thomas Gainsborough] {{en}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Gainsborough, Thomas}} [[Kategorio:Britaj pentristoj]] pk5pnzin4vvch2p6mv283s42flyu4rp 9417393 9417391 2026-06-30T09:21:21Z Sj1mor 12103 9417393 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |priskribo = Memportreto, [[1759]] }} '''Thomas GAINSBOROUGH''' [TOMas GEJNZboro] (baptiĝis la {{daton|14|majo|1727}} en [[Sudbury]], [[Suffolk]], mortis la {{daton|2|aŭgusto|1788}}) estis [[Anglio|angla]] [[pentristo]] de portretoj kaj pejzaĝoj. == Biografio == Gainsborough naskiĝis en [[1727]] en Sudbury. Lia patro estis instruisto, kiu ankaŭ estis engaĝita en lano-komerco. 14-jaraĝa, lia patro sendis lin al [[Londono]] por studi arton, kie li interrilatis kun la skolo de [[William Hogarth]]. En la [[1740]]-aj jaroj, Gainsborough edziĝis kun Margaret Burr, kies patro, la Duko de Beaufort, donis al ili jaran pagon de [[Brita pundo|£]]200 jare. Liaj pentraĵoj, ĉefe portretoj, tiame ne vendiĝis bone. Li revenis al Sudbury en [[1748]] kaj koncentris sin sur portretoj. En [[1752]] li kaj lia familio (li nun havis du filinojn) translokiĝis al [[Ipswich]]. Mendoj de portreto plimultiĝis, sed lia klientaro ĉefe konsistis el lokaj komercistoj kaj bienuloj, kio devigis lin pruntopreni kontraŭ la jarpago de sia edzino. En [[1759]] Gainsborough translokiĝis al [[Bath]] kun sia familio. Tie li studis portretojn laŭ [[Antoon van Dyck]], kaj eventuale sukcesis allogi altkvalitan klientaron, kiu pagis pli bone. En [[1761]] li komencis sendi verkojn al la ekspozicioj de la ''Society of Arts'' (nuntempe: ''Royal Society of Arts'' – la Reĝa Societo pri Artoj), kaj al la ĉiujaraj ekspozicioj de la ''Royal Academy'' (Reĝa Akademio). Li elektis portretojn de famkonataj (aŭ fifamaj) klientoj por altiri atenton al si. En [[1774]] li kaj lia familio translokiĝis al ''Schomberg House'' en ''Pall Mall'' en Londono. Dum la sekvantaj ses jaroj li ekspoziciis ĉe la ''Royal Academy'' portretojn de tiutempaj famuloj, inkluzive tiujn de la Duko kaj Dukino de [[Cumberland]], kaj aliaj parencoj de la reĝa familio. En [[1780]] li pentris portretojn de Reĝo [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]] kaj lia reĝino, kaj poste ricevis multajn reĝajn mendojn. Pro tio li havis plian influon en la Akademio, sed en [[1783]] li elprenis siajn pentraĵojn el la venonta ekspozicio kaj movis ilin al ''Schomberg House''. Liaj rilatoj kun la Akademio neniam estis bonaj. En [[1748]] mortis la reĝa pentristo [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], kaj la reĝo ordonis doni la pozicion al [[Joshua Reynolds]], rivalo de Gainsborough kaj prezidanto de la Akademio. Tamen, Gainsborough restis la plej ŝatata pentristo de la reĝa familio. Pli aĝa, li ofte pentris pejzaĝojn de ordinaraj lokoj kun simpla stilo. Kune kun [[Richard Wilson]] li estis unu el la fondintoj de la 18-a-jarcenta brita pejzaĝa skolo, kaj li estis, kun Joshua Reynolds, la supera brita portret-pentristo de la dua duono de la [[18-a jarcento]]. Gainsborough mortis pro [[kancero]] dum sia 69-a jaro. == Verkaro == [[Dosiero:Thomas Gainsborough - The Blue Boy (The Huntington Library, San Marino L. A.).jpg|eta|maldekstra|Blua knabo [[1770]]]] [[Dosiero:Thomas_Gainsborough_019.jpg|maldekstra|eta|Filinoj de Thomas Gainsborough]] Gainsborough pentris pli laŭ siaj observoj de naturo, ol laŭ aplikado de formalaj reguloj. Liaj plej bonaj verkoj montras la individuecon de liaj pozistoj. Eble lia plej konata pentraĵo estas: * ''Blua knabo'' (vidu bildon) Aliaj verkoj estas: * ''Portreto de S-rino Graham'' * ''Mary kaj Margaret: filinoj de la pentristo'' * ''William Hallett kaj lia edzino Elizabeth, naskita Stephen'' konata kiel ''La matena promenado''. * ''Kampulineto kun hundo kaj kruĉo'' == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|commonscat=Thomas Gainsborough}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/gainsborough_thomas.html Artcyclopedia: Thomas Gainsborough] (angle) – ligiloj al aliaj utilaj retejoj. * [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/gainsborough/ Webmuseum Parizo: Thomas Gainsborough] {{en}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Gainsborough, Thomas}} [[Kategorio:Britaj pentristoj]] 6vww6yjpqef2n0y7ct990jfi8l6u4wq 0 82325 9417164 9399267 2026-06-29T20:13:08Z Wheatley2 216749 9417164 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|urbo |lando=Germanio |regiono={{Bavario}} |regiono_tipo=Federacia lando |distrikto = {{Meza Frankonio}} |distrikto_tipo = Distriktaro |leviĝo=409 |telefonkodo=0981 |kodo=AN |kodo_tipo=[[Regiona aŭtokodo]] |kodo1=09 5 61 000 |kodo1_tipo=Komunuma kodo |regiono-ISO=DE-BY |mapo lokumilo=iso |libera=Johann-Sebastian-Bach-Platz 1<br />91522 Ansbach |libera tipo=Adreso de la <br />administrejo |loĝantaro={{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario|09561000}} |loĝantaro_dato=''(fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario||STATO}}}})'' |loĝantaro_denseco={{#expr:({{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario|09561000}}/{{#invoke:wikidata|claim|P2046}}) round 0}} }} '''Ansbach''' (Esperantigite: [[Ansbaĥo]]) estas [[eksterdistrikta urbo]] en la federacia lando [[Bavario]] de [[Germanio]]. Ĝi estas ĉefurbo de la distriktaro [[Meza Frankonio]] kaj de la [[distrikto Ansbach]] (al kiu ĝi ne apartenas). Krome Ansbach estas parto de la [[Metropola regiono Nurenbergo]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario||STATO}}}} la urbo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario|09561000}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La urbo situas borde de la rivero [[Fränkische Rezat]] {{prononco|FRENkiŝ<small>^e</small> REːzat}} - signifo "Frankonia Rezat", do "rivero 'Rezat' en [[Frankonio]]". == Princlando == Ekde [[1398]] ĝis [[1791]] ekzistis la [[Ansbaĥo (princlando)|princlando Ansbach]], ankaŭ nomata Brandenburg-Ansbach, regata de branĉo de la [[Hohencolernoj|hohencolerna dinastio]]. ==Famuloj== * [[Alberto de Ejbo]] * [[Albreĥto (Prusio)]] - princo de la [[Ansbaĥo (princlando)|princlando Ansbach]] el la [[Frankonio|frankonia]] branĉo de la [[Hohencolernoj|hohencolerna dinastio]] kaj ekde 1511 la lasta Alta Majstro de la [[Germana Ordeno]] en [[Prusio]]. * [[Johano Cicerono]], princ-elektisto de Brandenburgio * [[Matthias Buchinger]] ==Bildaro== <gallery perrow="3" width="300px"> Residenz Ansbach Innenhof.JPG|interna korto de la kastela "rezidejo" Gebäude 50.jpg|<center>la altlernejo St Gumbertus Kirke 2 Ansbach TRS.jpg|kirko ''Sankt Gumbertus'' Ansbach - 2013 Mattes (82).JPG|oranĝejo kaj parko Ansbach_-_2013_Mattes_(81).JPG|loka juĝejo Uz-Denkmal.JPG|monumento pri [[Johann Peter Uz]] Anscavallo Schlossplatz.JPG|kastela placo Kaspar-Hauser-Platz Ansbach 05.JPG|placo [[Kaspar Hauser]] Behringerhof Ansbach.JPG|konstruaĵo ''Behringerhof Markgraf-Georg-Brunnen Ansbach.JPG|historia fontano Markgraf-Karl-Wilhelm-Friedrich-Brunnen.JPG|alia historia fontano Schlossplatz Ansbach.JPG|kaj tutmoderna </gallery> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) {{Administra divido de Bavario}} {{Bibliotekoj}} {{ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Ansbach| ]] [[Kategorio:Urboj de Bavario]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Bavario]] 4b9z1pylubl6tv4mri4tkew0idndzkq 9417174 9417164 2026-06-29T20:59:35Z Wheatley2 216749 9417174 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|urbo |lando=Germanio |regiono={{Bavario}} |regiono_tipo=Federacia lando |distrikto = {{Meza Frankonio}} |distrikto_tipo = Distriktaro |leviĝo=409 |telefonkodo=0981 |kodo=AN |kodo_tipo=[[Regiona aŭtokodo]] |kodo1=09 5 61 000 |kodo1_tipo=Komunuma kodo |regiono-ISO=DE-BY |mapo lokumilo=iso |libera=Johann-Sebastian-Bach-Platz 1<br />91522 Ansbach |libera tipo=Adreso de la <br />administrejo |loĝantaro={{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario|09561000}} |loĝantaro_dato=''(fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario||STATO}}}})'' |loĝantaro_denseco={{#expr:({{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario|09561000}}/{{#invoke:wikidata|claim|P2046}}) round 0}} }} '''Ansbach''' estas [[eksterdistrikta urbo]] en la federacia lando [[Bavario]] de [[Germanio]]. Ĝi estas ĉefurbo de la distriktaro [[Meza Frankonio]] kaj de la [[distrikto Ansbach]] (al kiu ĝi ne apartenas). Krome Ansbach estas parto de la [[Metropola regiono Nurenbergo]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario||STATO}}}} la urbo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Bavario|09561000}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. La urbo situas borde de la rivero [[Fränkische Rezat]] {{prononco|FRENkiŝ<small>^e</small> REːzat}} - signifo "Frankonia Rezat", do "rivero 'Rezat' en [[Frankonio]]". == Princlando == Ekde [[1398]] ĝis [[1791]] ekzistis la [[Ansbaĥo (princlando)|princlando Ansbach]], ankaŭ nomata Brandenburg-Ansbach, regata de branĉo de la [[Hohencolernoj|hohencolerna dinastio]]. ==Famuloj== * [[Alberto de Ejbo]] * [[Albreĥto (Prusio)]] - princo de la [[Ansbaĥo (princlando)|princlando Ansbach]] el la [[Frankonio|frankonia]] branĉo de la [[Hohencolernoj|hohencolerna dinastio]] kaj ekde 1511 la lasta Alta Majstro de la [[Germana Ordeno]] en [[Prusio]]. * [[Johano Cicerono]], princ-elektisto de Brandenburgio * [[Matthias Buchinger]] ==Bildaro== <gallery perrow="3" width="300px"> Residenz Ansbach Innenhof.JPG|interna korto de la kastela "rezidejo" Gebäude 50.jpg|<center>la altlernejo St Gumbertus Kirke 2 Ansbach TRS.jpg|kirko ''Sankt Gumbertus'' Ansbach - 2013 Mattes (82).JPG|oranĝejo kaj parko Ansbach_-_2013_Mattes_(81).JPG|loka juĝejo Uz-Denkmal.JPG|monumento pri [[Johann Peter Uz]] Anscavallo Schlossplatz.JPG|kastela placo Kaspar-Hauser-Platz Ansbach 05.JPG|placo [[Kaspar Hauser]] Behringerhof Ansbach.JPG|konstruaĵo ''Behringerhof Markgraf-Georg-Brunnen Ansbach.JPG|historia fontano Markgraf-Karl-Wilhelm-Friedrich-Brunnen.JPG|alia historia fontano Schlossplatz Ansbach.JPG|kaj tutmoderna </gallery> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) {{Administra divido de Bavario}} {{Bibliotekoj}} {{ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Ansbach| ]] [[Kategorio:Urboj de Bavario]] [[Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Bavario]] 6lr4fpn2dcbvazac6vgokula9e4lpqx 0 100845 9416960 9139145 2026-06-29T13:42:40Z ThomasPusch 1869 9416960 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|insulo |priskribo de bildo= |lando = Grekio |regiono-ISO = GR-L |mapo lokumilo = iso |mapo1 lokumilo = |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 12 |longo = 5 |larĝo = 250 |larĝo unuo = m |plej alta = Kythnos (Kastro) |plej alta leviĝo = 112 |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo }} [[Dosiero:Ancient Delos.jpg|eta|220px|maldekstra|Ruinoj de antikva templo sur la insulo]] '''Deloso'''<ref>[https://vortaro.net/#Deloso_kd kapvorto ''Deloso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 175</ref> ({{lang-grc|Δῆλος}}, {{lang-el|Δήλος}}, ''Delos'') laŭ [[PIV]] estas insulo en la [[Egea Maro]], kaj sur la insulo samnoma antikva urbo. a insulo geografie apartenas al la insularo [[Cikladoj]]. Laŭ la [[greka mitologio]] la insulo estis la naskiĝloko de la dioj [[Apolono]] kaj [[Artemiso]]. Ĝi estas parto de la regiona unuo [[Mikonoso]]. Deloso akceptiĝis en la liston de [[monda kultura heredaĵo|mondaj kulturaj heredaĵoj]] de [[Unesko]]. La [[Arkeologia Muzeo de Deloso]] (greke Αρχαιολογικό Μουσείο Δήλου, Arĥeologiko Musio Delos) estas muzeo notita por ties vasta kolekto de statuoj eltrovitaj en la ĉirkaŭa areo de la antikvejo. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Grekio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Deloso| ]] [[Kategorio:Lokoj de la helena mitologio]] [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] kr5h7apuwws91jj5wkq9tbixo9pjwmm 0 113687 9417102 9416613 2026-06-29T17:25:08Z Goren 4701 /* genroj kaj specioj (elektaĵo) */ 9417102 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = [[Dosiero:Zosterops_palpebrosus1.jpg|250ra]]<br /><center><small>Zosterops palpebrosus</small></center> |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |regno aŭtoritato = |regno2 = animalo |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |filumo aŭtoritato = |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |klaso aŭtoritato = |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |ordo aŭtoritato = |familio = [[Zosteropedoj]] ''Zosteropidae'' |familio aŭtoritato = |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = *''[[Cleptornis]]'' *''[[Heleia]]'' *''[[Hypocryptadius]]'' *''[[Lophozosterops]]'' *''[[Madanga]]'' *''[[Megazosterops]]'' *''[[Oculocincta]]'' *''[[Rukia]]'' *''[[Speirops]]'' *''[[Tephrozosterops]]'' *''[[Woodfordia]]'' *''[[Zosterops]]'' *''[[Apalopteron]]'' }} '''Zosteropedoj''' (''Zosteropidae'') estas [[familio (biologio)|familio]] de malgrandaj [[paseroformaj birdoj]], troveblaj en tropikaj, subtropikaj kaj moderklimataj areoj de [[Subsahara Afriko]], suda kaj eosta [[Azio]], kaj [[Aŭstralazio]]. Ili troveblas en plejparto de insuloj de [[Hindia oceano]], de uestaj partoj de [[Pacifika oceano]], kaj de [[Gvinea Golfo]]. Kelkaj specioj el [[genro (biologio)|genro]] ''[[Zosterops]]'' havas sufiĉe grandajn [[arealo]]jn, sed plejparto de anoj de tiu ĉi relative speciriĉa familio estas [[endemia]]j sur apartaj insuloj aŭ [[arĥipelago]]j. La [[grizdorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') memstare koloniigis [[Aotearoo]]n ĉirkaŭ [[1855]]. Tie ĝi estas nomata [[angle]] ''"wax-eye"'' ("vaksokululo"), kaj [[maorie]] ''"tauhou"'' (laŭvorte "eksterulo", tiu ĉi vorto estas ankaŭ uzata far [[maorioj]] por homoj de ne Polinezia deveno). Grizdorsa zosteropo estas ankaŭ [[Enportitaj specioj|enportita]] al [[Societa insularo]] de [[Franca Polinezio]], kaj [[Japania zosteropo]] (''Zosterops japonicus'') estas enportita al [[Havajoj]]. Ĉar plimulto de la [[specio]]j havas ringojn de helkoloraj plumoj ĉirkaŭ la okuloj, zosteropedoj iam estas komunlingve nomataj '''blankokululoj'''. == Priskribo == Zosteropedoj estas malgrandaj birdoj, 10–15&nbsp;cm longaj, kun plejparte nebrila [[plumaro]]: olvikolora aŭ malhele verda supre kaj pale griza malsupre. Kelkaj specioj havas pli distingajn detalojn, ekzemple brile blankan aŭ flavan gorĝon, bruston aŭ ventron, aŭ rufajn aŭ sablokolorajn flankojn. Neniu el la specioj havas rimarkeblan {{N|seksa duformismo}}, kaj la seksoj kutime ne distingeblas per nuda okulo. Plejparto de specioj havas ringojn de etaj blankaj plumoj ĉirkaŭ la okuloj, kion referencas la [[komunlingva nomo]] "blankokululoj", uzata por la familio en multaj lingvoj.<ref name=EoB>{{cite book |editor=Forshaw, Joseph|author= Lindsey, Terence|year=1991|title=Encyclopaedia of Animals: Birds|publisher= Merehurst Press|location=London|page= 207|isbn= 1-85391-186-0}}</ref> La saman econ referencas la [[scienca nomo]] de la baza genro ''[[Zosterops]]'', de kiu venas la scienca nomo de la familio: en la [[antikva greka]] ĝi laŭlitere signifas "zon-okulo". La birdoj disponas je rondigitaj flugiloj, mallongaj robustaj kruroj, mallonga pinta [[beko]], kaj [[Lango (anatomio)|lango]] kun peniko ĉe la pinto, ĥaraktereca por fruktmanĝantaj kaj nektromanĝantaj birdoj.<ref name=EoB/>{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/413/mode/1up 413]}} La [[dieto (biologio)|dieto]] de ĉiuj zosteropedoj konsistas je [[insekto]]j, [[nektaro]], [[bero]]j kaj [[frukto]]j. Por akiri nektaron la birdo etas sian bekon profunden en la floron aŭ boras en la florkalikon de ekstere, kaj eligas ĝin per sia penikigita lango. La familio, tamen, ne havas specialiste nektarmanĝantajn speciojn, kaj grandan parton de dieto de preskaŭ ĉiu zosteropedo formas [[senvertebrulo]]j. [[Grizdorsa zosteropo]] estas konsiderata [[damaĝa organismo|damaĝulo]] en sia denaska [[Aŭstralio]], ĉar tiuj ĉi birdoj invadas [[vitejo]]jn kaj difektas [[vinbero]]jn, trapikante la berojn per siaj bekoj por elsuĉi la dolĉan [[suko]]n. Tiel difektitaj beroj rapide putriĝas kaj estas kompreneble ne plu taŭgaj por vinproduktado.{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/429/mode/1up 429]}} Ĉiuj specioj de zosteropedoj estas tre sociemaj kaj formas grandajn [[birdaro]]jn dum plejparto de la jaro. Sed dum la reprodukta sezono la birdaroj disfalas kaj la birdoj furaĝas sole aŭ pare. La [[nesto]]jn ili konstruas sur branĉoforkoj au en arbustoj, kaj la kutima ovaro por pli malpli ĉiu specio konsistas je 2–4 [[ovo]]j, plej ofte glataj de pale blua koloro.{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/432/mode/1up 432]}} La kantoj de la maskloj estas specifaj kaj distingas sin dum la kovotempo de tiu de la inoj. == Sistematiko == La familion ''Zosteropidae'' unue formale difinis (kiel [[subfamilio]]n ''Zosteropinae'') franca naturalisto [[Charles Lucien Bonaparte]] en [[1853]].<ref>{{ cite journal | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1853 | title=Classification ornithologique par series | language=French | journal=Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l'Académie des Sciences | volume=37 | pages=641–647 [644, No. 83] | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/1216804 }}</ref><ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume= 222 | publisher=American Museum of Natural History | location=New York | pages=154, 229 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 }} Linked page allows download of the 48MB pdf</ref> Ĝi estas tradicie konsiderata tre distinga kaj izolita, ĉar ene de si ĝi estas [[Morfologio (biologio)|morfologie]] kaj [[ekologio|ekologie]] homogena kaj samtempe aparta de aliaj birdofamilioj. [[Genro (biologio)|Genro]] ''[[Apalopteron]]'', estis originale konsiderata parto de ''[[Meliphagidae]]'', sed en [[1995]] oni movis ĝin al Zosteropedoj pro genetikaj kaj kondutaj indicoj. Aspekte ĝi malsamas de ''[[Zosterops]]'', la plej baza zosteropeda genro, sed iuj malgrandaj genroj el [[Mikronezio]] iom similas al ĝi, kaj ĝi havas nekompletan blankan okulringon.<ref name="Springer 1995">{{cite journal |last1=Springer |first1=Mark S. |last2=Higuchi |first2=Hiroyoshi |last3=Ueda |first3=Keisuke |last4=Minton |first4=Jason |last5=Sibley |first5=Charles G. |title=Molecular Evidence That the Bonin Islands "Honeyeater" Is a White-eye |journal=Journal of the Yamashina Institute for Ornithology |date=1995 |volume=27 |issue=2 |pages=66–77_1 |doi=10.3312/jyio1952.27.66 |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/jyio1952/27/2/27_2_66/_pdf|doi-access=free }}</ref> En [[2003]] Alice Cibois publikigis esploron de [[mtDNA]] ''b''-[[citoĥromo]] kaj [[12S rRNA|12S]]/[[MT-RNR2|16S rRNA]] [[DNA]], laŭ kiu oni aldonu al la familio ankaŭ juhinojn (''[[Yuhina]] Spp.''), kiu tiam apartenis al "rubuja" familio de [[Timaliedoj]].<ref>{{Cite journal | last=Cibois | first=Alice | date=2003 | title=Mitochondrial DNA phylogeny of Babblers (Timaliidae) | journal=The Auk | volume=120 | issue=1 | pages=35–54 | doi=10.1093/auk/120.1.35 | doi-access=free}}</ref> Antaŭaj [[molekula filogenetiko|molekulfilogenetikaj]] esploroj sugestis tre proksiman parencecon inter ''Timaliidae'' kaj ''Zosteropiidae'',<ref>{{citaĵo el libro |aŭtoro = [[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Jon Edward Ahlquist|Ahlquist, Jon Edward]] |jaro = 1990 |titolo = Phylogeny and classification of birds |eldoninto = Yale University Press |loko = New Haven, Conn. }}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Barker | first1 = F. Keith | last2 = Barrowclough | first2 = George F. | last3 = Groth | first3 = Jeff G. | year = 2002 | title = A phylogenetic hypothesis for passerine birds: taxonomic and biogeographic implications of an analysis of nuclear DNA sequence data | journal = [[Proceedings of the Royal Society#Proceedings of the Royal Society B|Proc. R. Soc. B]] | volume = 269 | issue = 1488| pages = 295–308 | doi = 10.1098/rspb.2001.1883 | pmc = 1690884 | pmid = 11839199 }}</ref> sed demandoj restis: Timaliedoj estis ja tre diversaj je morfologio kaj [[habitato]] (ĉar, kiel ni nun scias, la familio Timaliedoj kiel ĝi estis difinata en la [[1990-aj]] kaj [[2000-aj jaroj]], estis [[parafiletika]]), dum Zosteropedoj estas tre homogenaj kaj similas aspekte kaj ekologie. Post aldono de juhinoj, la limo inter Zosteropedoj kaj Timaliedoj iĝis malklara. Do, en la malfruaj 2000-aj jaroj aperis proponoj unuigi la familiojn, ekzemple aldonante zosteropedojn al jam trokreskigita familio de Timaliedoj kiel [[subfamilio]] ("Zosteropinae").<ref name=jonsson>{{cite journal | last1 = Jønsson | first1 = Knud A. | last2 = Fjeldså | first2 = Jon | year = 2006 | title = A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri) | journal = [[Zoologica Scripta|Zool. Scripta]] | volume = 35 | issue = 2| pages = 149–186 | doi = 10.1111/j.1463-6409.2006.00221.x | s2cid = 85317440 }}</ref> La tiama filogenetiko, tamen, estis konfuziga, ĉar interrilatoj de tiamaj timaliedoj estis malklaraj. Laŭ nuna sistematiko, la filogenetikaj interrilatoj de Zosteropedoj kaj parencaj familioj estas montrataj je ĉi-suba [[kladogramo]]: {{Cladogram |caption=[[Kladogramo]] montranta filogenetikan pozicion de Silviedoj inter aliaj [[kantobirdo]]j, laŭ esploro far Cai k. al. de jaro [[2019]].<ref name=cai>{{Cite journal | last1=Cai | first1=T. | last2=Cibois | first2=A. | last3=Alström | first3=P. | last4=Moyle | first4=R.G. | last5=Kennedy | first5=J.D. | last6=Shao | first6=S. | last7=Zhang | first7=R. | last8=Irestedt | first8=M. | last9=Ericson | first9=P.G.P. | last10=Gelang | first10=M. | last11=Qu | first11=Y. | last12=Lei | first12=F. | last13=Fjeldså | first13=J. | date=2019 | title=Near-complete phylogeny and taxonomic revision of the world's babblers (Aves: Passeriformes) | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=130 | pages=346–356 | doi=10.1016/j.ympev.2018.10.010 | pmid=30321696 | doi-access=free }}</ref><ref name=avilist>{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=15 April 2026 }}</ref> |align=centre |cladogram={{Clade| style=font-size:100%;line-height:100%;width:500px; |1={{clade |1={{clade |1=[[Pycnonotidae]] – bulbuloj (161 specioj) |2={{clade |1={{clade |1=[[Paradoxornithidae]] – paradoksornitedoj (38 specioj) |2=[[Sylviidae]] – silvioj (32 specioj) }} |2={{clade |1=[[Zosteropidae]] – zosteropedoj (147 specioj) |2={{clade |1=[[Timaliidae]] – timalioj (58 specioj) |2={{clade |1=[[Pellorneidae]] – pelorneedoj (65 specioj) |2=[[Leiothrichidae]] – lejotriĥedoj (143 specioj) }} }} }} }} }} }} }} }} La ĉi-sekva kladogramo montras interrilatojn inter genroj ene de zosteropeda familio laŭ esploro de Carl Oliveros k. al. de jaro [[2021]].<ref>{{Cite journal | last1=Oliveros | first1=C.H. | last2=Andersen | first2=M.J. | last3=Moyle | first3=R.G. | date=2021 | title=A phylogeny of white-eyes based on ultraconserved elements | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=164 | article-number=107273 | doi=10.1016/j.ympev.2021.107273 | doi-access=free }}</ref> Genroj ''[[Apalopteron]]'', ''[[Tephrozosterops]]'' kaj ''[[Rukia]]'' ne inkludatis en tiun ĉi esploron, kaj ''[[Megazosterops]]'' estas trovita parto de ''[[Heleia]]''. La antaŭe menciita esploro far Cai k. al. sugestis, ke ''[[Cleptornis]]'' estas [[frata grupo|frata]] al ''Heleia'', ''Apalopteron'' estas parto de ''Heleia'', kaj ekzistas iuj indicoj ke ''[[Tephrozosterops]]'' estas frata al ''[[Zosterops]]''.<ref name=cai/> {{clade|style=font-size:90%;line-height:90% |label1='''Zosteropidae''' |1={{clade |1=''[[Parayuhina]]'' – diadema juhino |2={{clade |1=''[[Staphida]]'' – juhinoj (3 specioj) |2={{clade |1=''[[Yuhina]]'' – juhinoj (7 specioj) |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cleptornis]]'' – ora zosteropo |2={{clade |1=''[[Dasycrotapha]]'' – zosteropoj (3 specioj) |2=''[[Sterrhoptilus]]'' – zosteropoj (4 specioj) }} }} |2={{clade |1=''[[Zosterornis]]'' – zosteropoj (5 specioj) |2={{clade |1=''[[Heleia]]'' kaj ''[[Megazosterops]]'' – zosteropoj (11 specioj sume) |2=''[[Zosterops]]'' – veraj zosteropoj (110 specioj) }} }} }} }} }} }} }} == genroj kaj specioj (elektaĵo) == * [[Klorokaro]] (''Chlorocharis'') ** [[Nigraringa klorokaro]] (''Chlorocharis emiliae'') <ref> [[Kinabalu-montaj alpaj herbejoj]] </ref> * [[Kleptorno]] ''Cleptornis'' ** [[Aŭra kleptorno]] (''Cleptornis marchei'') * [[Helejo]] Heleia'' ** [[Makulbrusta helejo]] (''Heleia muelleri'') * [[Hipokriptadio]] ''Hypocryptadius'' ** [[Cinamo-hipokriptadio]] (''Hypocryptadius cinnamomeus'') * [[Lofozosteropso]] (''Lophozosterops'') ** ''Lophozosterops pinaiae'' * [[Madango]] (''Madanga'') ** [[Oranĝogorĝa madango]] (''Madanga ruficollis'') * [[Megazosteropso]] ''Megazosterops'' ** [[Bronza megazosteropso]] (''Megazosterops palauensis'') * [[Okulocinkto]] ''Oculocincta'' ** [[Nana okulocinkto]] (''Oculocincta squamifrons'') <ref> Kinabalu-montaj alpaj herbejoj </ref> * [[Rukio]] ''Rukia'' ** [[Longabeka rukio]] (''Rukia longirostra'') ** ''Rukia ruki'' * [[Spejropso]] ''Speirops'' ** [[Bruna spejropso]] (''Speirops brunneus'') <ref>[[Monto-kamerunaj kaj biokaj montarbaroj]]</ref> ** [[Arĝentspejropso]] (''Speirops leucophoeus'') ** [[Monto-kameruna spejropso]] (''Speirops melanocephalus'') <ref> Monto-kamerunaj kaj biokaj montarbaroj </ref> * [[Tefrozosteropso]] ''Tephrozosterops'' ** ''Tephrozosterops stalkeri'' * [[Vudfordio]] ''Woodfordia'' ** ''Woodfordia superciliosa'' * [[Zosteropo]] ''Zosterops'' <ref> [[Komoraj arbaroj]] </ref> ** ''Zosterops palpebrosa'' ** ''Zosterops atricapillus'' <ref> Kinabalu-montaj alpaj herbejoj </ref> ** [[Grizadorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') ** [[Japana zosteropo]] (''Zosterops japonica'') ** [[Kaba zosteropo]] (''Zosterops pallida capensis'') ** [[Ruĝaflanka zosteropo]] (''Zosterops erythropleura'') ** [[Maŭricia zosteropo]] (''Zosterops chloronothos'') <ref> [[Maskarenaj arbaroj]] </ref> ** [[Maskarena zosteropo]] (''Zosterops borbonicus'') <ref> Maskarenaj arbaroj </ref> ** ''Zosterops modestus'' ** [[Blankabrusta zosteropo]] (''Zosterops albogularis'') ** ''Zosterops strenua'' [[formortinta]] ** [[Arĝentokululo]] (''Zosterops lateralis'') ** [[Samoa zosteropo]] (''Zosterops samoensis'') == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|commonscat=Zosteropidae}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Zosteropedoj| ]] igu2gq78gjdfbcmg5rrouve8ucldmw7 9417116 9417102 2026-06-29T18:40:14Z Goren 4701 /* genroj kaj specioj (elektaĵo) */ 9417116 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = [[Dosiero:Zosterops_palpebrosus1.jpg|250ra]]<br /><center><small>Zosterops palpebrosus</small></center> |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |regno aŭtoritato = |regno2 = animalo |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |filumo aŭtoritato = |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |klaso aŭtoritato = |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |ordo aŭtoritato = |familio = [[Zosteropedoj]] ''Zosteropidae'' |familio aŭtoritato = |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = *''[[Cleptornis]]'' *''[[Heleia]]'' *''[[Hypocryptadius]]'' *''[[Lophozosterops]]'' *''[[Madanga]]'' *''[[Megazosterops]]'' *''[[Oculocincta]]'' *''[[Rukia]]'' *''[[Speirops]]'' *''[[Tephrozosterops]]'' *''[[Woodfordia]]'' *''[[Zosterops]]'' *''[[Apalopteron]]'' }} '''Zosteropedoj''' (''Zosteropidae'') estas [[familio (biologio)|familio]] de malgrandaj [[paseroformaj birdoj]], troveblaj en tropikaj, subtropikaj kaj moderklimataj areoj de [[Subsahara Afriko]], suda kaj eosta [[Azio]], kaj [[Aŭstralazio]]. Ili troveblas en plejparto de insuloj de [[Hindia oceano]], de uestaj partoj de [[Pacifika oceano]], kaj de [[Gvinea Golfo]]. Kelkaj specioj el [[genro (biologio)|genro]] ''[[Zosterops]]'' havas sufiĉe grandajn [[arealo]]jn, sed plejparto de anoj de tiu ĉi relative speciriĉa familio estas [[endemia]]j sur apartaj insuloj aŭ [[arĥipelago]]j. La [[grizdorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') memstare koloniigis [[Aotearoo]]n ĉirkaŭ [[1855]]. Tie ĝi estas nomata [[angle]] ''"wax-eye"'' ("vaksokululo"), kaj [[maorie]] ''"tauhou"'' (laŭvorte "eksterulo", tiu ĉi vorto estas ankaŭ uzata far [[maorioj]] por homoj de ne Polinezia deveno). Grizdorsa zosteropo estas ankaŭ [[Enportitaj specioj|enportita]] al [[Societa insularo]] de [[Franca Polinezio]], kaj [[Japania zosteropo]] (''Zosterops japonicus'') estas enportita al [[Havajoj]]. Ĉar plimulto de la [[specio]]j havas ringojn de helkoloraj plumoj ĉirkaŭ la okuloj, zosteropedoj iam estas komunlingve nomataj '''blankokululoj'''. == Priskribo == Zosteropedoj estas malgrandaj birdoj, 10–15&nbsp;cm longaj, kun plejparte nebrila [[plumaro]]: olvikolora aŭ malhele verda supre kaj pale griza malsupre. Kelkaj specioj havas pli distingajn detalojn, ekzemple brile blankan aŭ flavan gorĝon, bruston aŭ ventron, aŭ rufajn aŭ sablokolorajn flankojn. Neniu el la specioj havas rimarkeblan {{N|seksa duformismo}}, kaj la seksoj kutime ne distingeblas per nuda okulo. Plejparto de specioj havas ringojn de etaj blankaj plumoj ĉirkaŭ la okuloj, kion referencas la [[komunlingva nomo]] "blankokululoj", uzata por la familio en multaj lingvoj.<ref name=EoB>{{cite book |editor=Forshaw, Joseph|author= Lindsey, Terence|year=1991|title=Encyclopaedia of Animals: Birds|publisher= Merehurst Press|location=London|page= 207|isbn= 1-85391-186-0}}</ref> La saman econ referencas la [[scienca nomo]] de la baza genro ''[[Zosterops]]'', de kiu venas la scienca nomo de la familio: en la [[antikva greka]] ĝi laŭlitere signifas "zon-okulo". La birdoj disponas je rondigitaj flugiloj, mallongaj robustaj kruroj, mallonga pinta [[beko]], kaj [[Lango (anatomio)|lango]] kun peniko ĉe la pinto, ĥaraktereca por fruktmanĝantaj kaj nektromanĝantaj birdoj.<ref name=EoB/>{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/413/mode/1up 413]}} La [[dieto (biologio)|dieto]] de ĉiuj zosteropedoj konsistas je [[insekto]]j, [[nektaro]], [[bero]]j kaj [[frukto]]j. Por akiri nektaron la birdo etas sian bekon profunden en la floron aŭ boras en la florkalikon de ekstere, kaj eligas ĝin per sia penikigita lango. La familio, tamen, ne havas specialiste nektarmanĝantajn speciojn, kaj grandan parton de dieto de preskaŭ ĉiu zosteropedo formas [[senvertebrulo]]j. [[Grizdorsa zosteropo]] estas konsiderata [[damaĝa organismo|damaĝulo]] en sia denaska [[Aŭstralio]], ĉar tiuj ĉi birdoj invadas [[vitejo]]jn kaj difektas [[vinbero]]jn, trapikante la berojn per siaj bekoj por elsuĉi la dolĉan [[suko]]n. Tiel difektitaj beroj rapide putriĝas kaj estas kompreneble ne plu taŭgaj por vinproduktado.{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/429/mode/1up 429]}} Ĉiuj specioj de zosteropedoj estas tre sociemaj kaj formas grandajn [[birdaro]]jn dum plejparto de la jaro. Sed dum la reprodukta sezono la birdaroj disfalas kaj la birdoj furaĝas sole aŭ pare. La [[nesto]]jn ili konstruas sur branĉoforkoj au en arbustoj, kaj la kutima ovaro por pli malpli ĉiu specio konsistas je 2–4 [[ovo]]j, plej ofte glataj de pale blua koloro.{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/432/mode/1up 432]}} La kantoj de la maskloj estas specifaj kaj distingas sin dum la kovotempo de tiu de la inoj. == Sistematiko == La familion ''Zosteropidae'' unue formale difinis (kiel [[subfamilio]]n ''Zosteropinae'') franca naturalisto [[Charles Lucien Bonaparte]] en [[1853]].<ref>{{ cite journal | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1853 | title=Classification ornithologique par series | language=French | journal=Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l'Académie des Sciences | volume=37 | pages=641–647 [644, No. 83] | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/1216804 }}</ref><ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume= 222 | publisher=American Museum of Natural History | location=New York | pages=154, 229 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 }} Linked page allows download of the 48MB pdf</ref> Ĝi estas tradicie konsiderata tre distinga kaj izolita, ĉar ene de si ĝi estas [[Morfologio (biologio)|morfologie]] kaj [[ekologio|ekologie]] homogena kaj samtempe aparta de aliaj birdofamilioj. [[Genro (biologio)|Genro]] ''[[Apalopteron]]'', estis originale konsiderata parto de ''[[Meliphagidae]]'', sed en [[1995]] oni movis ĝin al Zosteropedoj pro genetikaj kaj kondutaj indicoj. Aspekte ĝi malsamas de ''[[Zosterops]]'', la plej baza zosteropeda genro, sed iuj malgrandaj genroj el [[Mikronezio]] iom similas al ĝi, kaj ĝi havas nekompletan blankan okulringon.<ref name="Springer 1995">{{cite journal |last1=Springer |first1=Mark S. |last2=Higuchi |first2=Hiroyoshi |last3=Ueda |first3=Keisuke |last4=Minton |first4=Jason |last5=Sibley |first5=Charles G. |title=Molecular Evidence That the Bonin Islands "Honeyeater" Is a White-eye |journal=Journal of the Yamashina Institute for Ornithology |date=1995 |volume=27 |issue=2 |pages=66–77_1 |doi=10.3312/jyio1952.27.66 |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/jyio1952/27/2/27_2_66/_pdf|doi-access=free }}</ref> En [[2003]] Alice Cibois publikigis esploron de [[mtDNA]] ''b''-[[citoĥromo]] kaj [[12S rRNA|12S]]/[[MT-RNR2|16S rRNA]] [[DNA]], laŭ kiu oni aldonu al la familio ankaŭ juhinojn (''[[Yuhina]] Spp.''), kiu tiam apartenis al "rubuja" familio de [[Timaliedoj]].<ref>{{Cite journal | last=Cibois | first=Alice | date=2003 | title=Mitochondrial DNA phylogeny of Babblers (Timaliidae) | journal=The Auk | volume=120 | issue=1 | pages=35–54 | doi=10.1093/auk/120.1.35 | doi-access=free}}</ref> Antaŭaj [[molekula filogenetiko|molekulfilogenetikaj]] esploroj sugestis tre proksiman parencecon inter ''Timaliidae'' kaj ''Zosteropiidae'',<ref>{{citaĵo el libro |aŭtoro = [[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Jon Edward Ahlquist|Ahlquist, Jon Edward]] |jaro = 1990 |titolo = Phylogeny and classification of birds |eldoninto = Yale University Press |loko = New Haven, Conn. }}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Barker | first1 = F. Keith | last2 = Barrowclough | first2 = George F. | last3 = Groth | first3 = Jeff G. | year = 2002 | title = A phylogenetic hypothesis for passerine birds: taxonomic and biogeographic implications of an analysis of nuclear DNA sequence data | journal = [[Proceedings of the Royal Society#Proceedings of the Royal Society B|Proc. R. Soc. B]] | volume = 269 | issue = 1488| pages = 295–308 | doi = 10.1098/rspb.2001.1883 | pmc = 1690884 | pmid = 11839199 }}</ref> sed demandoj restis: Timaliedoj estis ja tre diversaj je morfologio kaj [[habitato]] (ĉar, kiel ni nun scias, la familio Timaliedoj kiel ĝi estis difinata en la [[1990-aj]] kaj [[2000-aj jaroj]], estis [[parafiletika]]), dum Zosteropedoj estas tre homogenaj kaj similas aspekte kaj ekologie. Post aldono de juhinoj, la limo inter Zosteropedoj kaj Timaliedoj iĝis malklara. Do, en la malfruaj 2000-aj jaroj aperis proponoj unuigi la familiojn, ekzemple aldonante zosteropedojn al jam trokreskigita familio de Timaliedoj kiel [[subfamilio]] ("Zosteropinae").<ref name=jonsson>{{cite journal | last1 = Jønsson | first1 = Knud A. | last2 = Fjeldså | first2 = Jon | year = 2006 | title = A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri) | journal = [[Zoologica Scripta|Zool. Scripta]] | volume = 35 | issue = 2| pages = 149–186 | doi = 10.1111/j.1463-6409.2006.00221.x | s2cid = 85317440 }}</ref> La tiama filogenetiko, tamen, estis konfuziga, ĉar interrilatoj de tiamaj timaliedoj estis malklaraj. Laŭ nuna sistematiko, la filogenetikaj interrilatoj de Zosteropedoj kaj parencaj familioj estas montrataj je ĉi-suba [[kladogramo]]: {{Cladogram |caption=[[Kladogramo]] montranta filogenetikan pozicion de Silviedoj inter aliaj [[kantobirdo]]j, laŭ esploro far Cai k. al. de jaro [[2019]].<ref name=cai>{{Cite journal | last1=Cai | first1=T. | last2=Cibois | first2=A. | last3=Alström | first3=P. | last4=Moyle | first4=R.G. | last5=Kennedy | first5=J.D. | last6=Shao | first6=S. | last7=Zhang | first7=R. | last8=Irestedt | first8=M. | last9=Ericson | first9=P.G.P. | last10=Gelang | first10=M. | last11=Qu | first11=Y. | last12=Lei | first12=F. | last13=Fjeldså | first13=J. | date=2019 | title=Near-complete phylogeny and taxonomic revision of the world's babblers (Aves: Passeriformes) | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=130 | pages=346–356 | doi=10.1016/j.ympev.2018.10.010 | pmid=30321696 | doi-access=free }}</ref><ref name=avilist>{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=15 April 2026 }}</ref> |align=centre |cladogram={{Clade| style=font-size:100%;line-height:100%;width:500px; |1={{clade |1={{clade |1=[[Pycnonotidae]] – bulbuloj (161 specioj) |2={{clade |1={{clade |1=[[Paradoxornithidae]] – paradoksornitedoj (38 specioj) |2=[[Sylviidae]] – silvioj (32 specioj) }} |2={{clade |1=[[Zosteropidae]] – zosteropedoj (147 specioj) |2={{clade |1=[[Timaliidae]] – timalioj (58 specioj) |2={{clade |1=[[Pellorneidae]] – pelorneedoj (65 specioj) |2=[[Leiothrichidae]] – lejotriĥedoj (143 specioj) }} }} }} }} }} }} }} }} La ĉi-sekva kladogramo montras interrilatojn inter genroj ene de zosteropeda familio laŭ esploro de Carl Oliveros k. al. de jaro [[2021]].<ref>{{Cite journal | last1=Oliveros | first1=C.H. | last2=Andersen | first2=M.J. | last3=Moyle | first3=R.G. | date=2021 | title=A phylogeny of white-eyes based on ultraconserved elements | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=164 | article-number=107273 | doi=10.1016/j.ympev.2021.107273 | doi-access=free }}</ref> Genroj ''[[Apalopteron]]'', ''[[Tephrozosterops]]'' kaj ''[[Rukia]]'' ne inkludatis en tiun ĉi esploron, kaj ''[[Megazosterops]]'' estas trovita parto de ''[[Heleia]]''. La antaŭe menciita esploro far Cai k. al. sugestis, ke ''[[Cleptornis]]'' estas [[frata grupo|frata]] al ''Heleia'', ''Apalopteron'' estas parto de ''Heleia'', kaj ekzistas iuj indicoj ke ''[[Tephrozosterops]]'' estas frata al ''[[Zosterops]]''.<ref name=cai/> {{clade|style=font-size:90%;line-height:90% |label1='''Zosteropidae''' |1={{clade |1=''[[Parayuhina]]'' – diadema juhino |2={{clade |1=''[[Staphida]]'' – juhinoj (3 specioj) |2={{clade |1=''[[Yuhina]]'' – juhinoj (7 specioj) |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cleptornis]]'' – ora zosteropo |2={{clade |1=''[[Dasycrotapha]]'' – zosteropoj (3 specioj) |2=''[[Sterrhoptilus]]'' – zosteropoj (4 specioj) }} }} |2={{clade |1=''[[Zosterornis]]'' – zosteropoj (5 specioj) |2={{clade |1=''[[Heleia]]'' kaj ''[[Megazosterops]]'' – zosteropoj (11 specioj sume) |2=''[[Zosterops]]'' – veraj zosteropoj (110 specioj) }} }} }} }} }} }} }} == Genroj kaj specioj == Laŭ nuna sistematiko la familio de Zosteropedoj enhavas 149 [[specio]]jn en 13 [[genro (biologio)|genroj]]. Granda plimulto de la specioj apartenas al genro ''[[Zosterops]]''.<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | date=January 2021 | title=ylviid babblers, parrotbills, white-eyes | work=IOC World Bird List Version 11.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/sylvias/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17 June 2021 }}</ref><ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] surbaze de taksonomio de [[AviList]] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> [[Image:Yuhina diademata - 20060115.jpg|thumb|242px|[[Diadema juhino]] (''Parayuhina diademata'')]] * ''[[Parayuhina]]'' ** [[Diadema juhino]] (''Parayuhina diademata'') * ''[[Staphida]]'' – 3 specioj ** [[Bornea juhino]] (''Staphida everetti'') ** [[Ruforela juhino]] (''Staphida castaniceps'') * ''[[Yuhina]]'' – 7 specioj ** [[Nigramentona juhino]] (''Yuhina nigrimenta'') ** [[Tajvana juhino]] (''Yuhina brunneiceps'') ** [[Rufkola juhino]] (''Yuhina flavicollis'') ** [[Birma juhino]] (''Yuhina humilis'') ** [[Blanknuka juhino]] (''Yuhina bakeri'') ** [[Strigorĝa juhino]] (''Yuhina gularis'') ** [[Rufaventra juhino]] (''Yuhina occipitalis'') * ''[[Dasycrotapha]]'' – 3 specioj ** [[Flavafrunta zosteropo]] (''Dasycrotapha speciosa'') ** [[Samara zosteropo]] (''Dasycrotapha pygmaea'') ** [[Nana zosteropo]] (''Dasycrotapha plateni'') * ''[[Sterrhoptilus]]'' – 4 specioj ** [[Rustokrona zosteropo]] (''Sterrhoptilus capitalis'') ** [[Orkrona zosteropo]] (''Sterrhoptilus dennistouni'') ** [[Kalabarzona zosteropo]] (''Sterrhoptilus affinis'') ** [[Bisaja zosteropo]] (''Sterrhoptilus nigrocapitatus'') * ''[[Zosterornis]]'' – 5 specioj ** [[Palavana zosteropo]] (''Zosterornis hypogrammicus'') ** [[Stria zosteropo]] (''Zosterornis striatus'') ** [[Kaŝtanmaska zosteropo]] (''Zosterornis whiteheadi'') ** [[Panaja zosteropo]] (''Zosterornis latistriatus'') ** [[Negrosa zosteropo]] (''Zosterornis nigrorum'') * ''[[Cleptornis]]'' ** [[Ora zosteropo]] (''Cleptornis marchei'') * ''[[Rukia]]'' – 2 specioj ** [[Ĉuuka zosteropo]] (''Rukia ruki'') ** [[Longbeka zosteropo]] (''Rukia longirostra'') * ''[[Megazosterops]]'' ** [[Giganta zosteropo]] (''Megazosterops palauensis'') * ''[[Heleia]]'' – 10 specioj ** [[Java zosteropo]] (''Heleia javanica'') ** [[Grizkapuĉa zosteropo]] (''Heleia pinaiae'') ** [[Pigmea zosteropo]] (''Heleia squamifrons'') ** [[Mindanaa zosteropo]] (''Heleia goodfellowi'') ** [[Strikapa zosteropo]] (''Heleia squamiceps'') ** [[Palbrova zosteropo]] (''Heleia superciliaris'') ** [[Kresta zosteropo]] (''Heleia dohertyi'') ** [[Timora zosteropo]] (''Heleia muelleri'') ** [[Dikbeka zosteropo]] (''Heleia crassirostris'') ** [[Flavokulvitra zosteropo]] (''Heleia wallacei'') * ''[[Apalopteron]]'' ** [[Bonina zosteropo]] (''Apalopteron familiare'') * ''[[Tephrozosterops]]'' ** [[Rufeta zosteropo]] (''Tephrozosterops stalkeri'') * ''[[Zosterops]]'' – 110 specioj, inter kiuj 3 antaŭnelonge [[formortinta]]s ** [[Srilanka zosteropo]] (''Zosterops ceylonensis'') ** [[Flaveta zosteropo]] (''Zosterops nigrorum'') ** [[Nigramaska zosteropo]] (''Zosterops atricapilla'') ** [[Kenja zosteropo]] (''Zosterops flavilateralis'') ** [[Mbulua zosteropo]] (''Zosterops mbuluensis'') ** [[Kaŝtanflanka zosteropo]] (''Zosterops erythropleurus'') ** [[Ĉinia zosteropo]] (''Zosterops simplex'') ** [[Nigrokulvitra zosteropo]] (''Zosterops emiliae'') ** [[Japania zosteropo]] (''Zosterops japonicus'') ** [[Hindia zosteropo]] (''Zosterops palpebrosus'') ** [[Filipina zosteropo]] (''Zosterops meyeni'') ** [[Mariana zosteropo]] (''Zosterops semiflavus'')[[formortinta|†]] ** [[Kartala zosteropo]] (''Zosterops mouroniensis'') ** [[Reunia zosteropo]] (''Zosterops olivaceus'') ** [[Maŭricia zosteropo]] (''Zosterops chloronothos'') ** [[Burbona zosteropo]] (''Zosterops borbonicus'') ** [[Griza zosteropo]] (''Zosterops mauritianus'') ** [[Abisenia zosteropo]] (''Zosterops abyssinicus'') ** [[Sokotra zosteropo]] (''Zosterops socotranus'') ** [[Kameruna zosteropo]] (''Zosterops melanocephalus'') ** [[Arbara zosteropo]] (''Zosterops stenocricotus'') ** [[Verda zosteropo]] (''Zosterops stuhlmanni'') ** [[Kilimanĝara zosteropo]] (''Zosterops eurycricotus'') ** [[Bioka zosteropo]] (''Zosterops brunneus'') ** [[Monta zosteropo]] (''Zosterops poliogastrus'') ** [[Kafaa zosteropo]] (''Zosterops kaffensis'') ** [[Kikujua zosteropo]] (''Zosterops kikuyuensis'') ** [[Principea zosteropo]] (''Zosterops ficedulinus'') ** [[Anobona zosteropo]] (''Zosterops griseovirescens'') ** [[Saotomea zosteropo]] (''Zosterops feae'') ** [[Nigraĉapa zosteropo]] (''Zosterops lugubris'') ** [[Arĝenta zosteropo]] (''Zosterops leucophaeus'') ** [[Taita zosteropo]] (''Zosterops silvanus'') ** [[Senegala zosteropo]] (''Zosterops senegalensis'') ** [[Angola zosteropo]] (''Zosterops kasaicus'') ** [[Oranĝmonta zosteropo]] (''Zosterops pallidus'') ** [[Parea zosteropo]] (''Zosterops winifredae'') ** [[Kaba zosteropo]] (''Zosterops virens'') ** [[Sudafrika zosteropo]] (''Zosterops anderssoni'') ** [[Pemba zosteropo]] (''Zosterops vaughani'') ** [[Sejŝela zosteropo]] (''Zosterops modestus'') ** [[Madagaskara zosteropo]] (''Zosterops maderaspatanus'') ** [[Anĵuana zosteropo]] (''Zosterops maderaspatanus anjuanensis'') ** [[Mohelia zosteropo]] (''Zosterops maderaspatanus comorensis'') ** [[Aldabra zosteropo]] (''Zosterops maderaspatanus aldabrensis'') ** [[Grandkomora zosteropo]] (''Zosterops kirki'') ** [[Majota zosteropo]] (''Zosterops mayottensis'') ** [[Citronventra zosteropo]] (''Zosterops chloris'') ** [[Meratusa zosteropo]] (''Zosterops meratusensis'') ** [[Vakatobia zosteropo]] (''Zosterops flavissimus'') ** [[Nigrakrona zosteropo]] (''Zosterops atrifrons'') ** [[Sangiha zosteropo]] (''Zosterops nehrkorni'') ** [[Togiana zosteropo]] (''Zosterops somadikartai'') ** [[Palventra zosteropo]] (''Zosterops consobrinorum'') ** [[Makasara zosteropo]] (''Zosterops anomalus'') ** [[Nigrafrunta zosteropo]] (''Zosterops minor'') ** [[Tagulaa zosteropo]] (''Zosterops meeki'') ** [[Morotaja zosteropo]] (''Zosterops dehaani'') ** [[Kremgorĝa zosteropo]] (''Zosterops atriceps'') ** [[Burua zosteropo]] (''Zosterops buruensis'') ** [[Serama zosteropo]] (''Zosterops stalkeri'') ** [[Mangrova zosteropo]] (''Zosterops flavus'') ** [[Cindroventra zosteropo]] (''Zosterops citrinella'') ** [[Flavaventra zosteropo]] (''Zosterops luteus'') ** [[Grizdorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') ** [[Vangivangia zosteropo]] (''Zosterops paruhbesar'') ** [[Malajzia zosteropo]] (''Zosterops auriventer'') ** [[Sunda zosteropo]] (''Zosterops melanurus'') ** [[Grizflanka zosteropo]] (''Zosterops everetti'') ** [[Velalavela zosteropo]] (''Zosterops vellalavella'') ** [[Santakruza zosteropo]] (''Zosterops sanctaecrucis'') ** [[Ĉapa zosteropo]] (''Zosterops fuscicapilla'') ** [[Vanuatua zosteropo]] (''Zosterops flavifrons'') ** [[Nudokula zosteropo]] (''Zosterops superciliosus'') ** [[Sanforda zosteropo]] (''Zosterops lacertosus'') ** [[Vanikora zosteropo]] (''Zosterops gibbsi'') ** [[Fiĝia zosteropo]] (''Zosterops explorator'') ** [[Bismarka zosteropo]] (''Zosterops hypoxanthus'') ** [[Biaka zosteropo]] (''Zosterops mysorensis'') ** [[Bugenvila zosteropo]] (''Zosterops hamlini'') ** [[Gvadalkanala zosteropo]] (''Zosterops oblitus'') ** [[Makira zosteropo]] (''Zosterops rendovae'') ** [[Japa zosteropo]] (''Zosterops oleagineus'') ** [[Palaŭa zosteropo]] (''Zosterops finschii'') ** [[Ponpeja zosteropo]] (''Zosterops ponapensis'') ** [[Kosraa zosteropo]] (''Zosterops cinereus'') ** [[Rotaa zosteropo]] (''Zosterops rotensis'') ** [[Flavgorĝa zosteropo]] (''Zosterops metcalfii'') ** [[Malaita zosteropo]] (''Zosterops stresemanni'') ** [[Novgvinea zosteropo]] (''Zosterops novaeguineae'') ** [[Ambona zosteropo]] (''Zosterops kuehni'') ** [[Kai-besara zosteropo]] (''Zosterops grayi'') ** [[Giza zosteropo]] (''Zosterops luteirostris'') ** [[Kai-kecila zosteropo]] (''Zosterops uropygialis'') ** [[Ranonga zosteropo]] (''Zosterops splendidus'') ** [[Salomona zosteropo]] (''Zosterops kulambangrae'') ** [[Tetepara zosteropo]] (''Zosterops tetiparius'') ** [[Kristnaskinsula zosteropo]] (''Zosterops natalis'') ** [[Brida zosteropo]] (''Zosterops conspicillatus'') ** [[Karolina zosteropo]] (''Zosterops semperi'') ** [[Palokula zosteropo]] (''Zosterops hypolais'') ** [[Luiziada zosteropo]] (''Zosterops griseotinctus'') ** [[Kolombangara zosteropo]] (''Zosterops murphyi'') ** [[Senornama zosteropo]] (''Zosterops inornatus'') ** [[Blankbrusta zosteropo]] (''Zosterops albogularis'')[[formortinta|†]] ** [[Samoa zosteropo]] (''Zosterops samoensis'') ** [[Fortika zosteropo]] (''Zosterops strenuus'')[[formortinta|†]] ** [[Stretbeka zosteropo]] (''Zosterops tenuirostris'') ** [[Formikvora zosteropo]] (''Zosterops minutus'') ** [[Novkaledonia zosteropo]] (''Zosterops xanthochroa'') ** [[Renela zosteropo]] (''Zosterops rennellianus'') == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|commonscat=Zosteropidae}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Zosteropedoj| ]] 0rqxe2dh2ul2k9jdp0luwjznhp4zpvj 9417119 9417116 2026-06-29T18:44:49Z Goren 4701 /* Genroj kaj specioj */ 9417119 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = [[Dosiero:Zosterops_palpebrosus1.jpg|250ra]]<br /><center><small>Zosterops palpebrosus</small></center> |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |regno aŭtoritato = |regno2 = animalo |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |filumo aŭtoritato = |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |klaso aŭtoritato = |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |ordo aŭtoritato = |familio = [[Zosteropedoj]] ''Zosteropidae'' |familio aŭtoritato = |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = *''[[Cleptornis]]'' *''[[Heleia]]'' *''[[Hypocryptadius]]'' *''[[Lophozosterops]]'' *''[[Madanga]]'' *''[[Megazosterops]]'' *''[[Oculocincta]]'' *''[[Rukia]]'' *''[[Speirops]]'' *''[[Tephrozosterops]]'' *''[[Woodfordia]]'' *''[[Zosterops]]'' *''[[Apalopteron]]'' }} '''Zosteropedoj''' (''Zosteropidae'') estas [[familio (biologio)|familio]] de malgrandaj [[paseroformaj birdoj]], troveblaj en tropikaj, subtropikaj kaj moderklimataj areoj de [[Subsahara Afriko]], suda kaj eosta [[Azio]], kaj [[Aŭstralazio]]. Ili troveblas en plejparto de insuloj de [[Hindia oceano]], de uestaj partoj de [[Pacifika oceano]], kaj de [[Gvinea Golfo]]. Kelkaj specioj el [[genro (biologio)|genro]] ''[[Zosterops]]'' havas sufiĉe grandajn [[arealo]]jn, sed plejparto de anoj de tiu ĉi relative speciriĉa familio estas [[endemia]]j sur apartaj insuloj aŭ [[arĥipelago]]j. La [[grizdorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') memstare koloniigis [[Aotearoo]]n ĉirkaŭ [[1855]]. Tie ĝi estas nomata [[angle]] ''"wax-eye"'' ("vaksokululo"), kaj [[maorie]] ''"tauhou"'' (laŭvorte "eksterulo", tiu ĉi vorto estas ankaŭ uzata far [[maorioj]] por homoj de ne Polinezia deveno). Grizdorsa zosteropo estas ankaŭ [[Enportitaj specioj|enportita]] al [[Societa insularo]] de [[Franca Polinezio]], kaj [[Japania zosteropo]] (''Zosterops japonicus'') estas enportita al [[Havajoj]]. Ĉar plimulto de la [[specio]]j havas ringojn de helkoloraj plumoj ĉirkaŭ la okuloj, zosteropedoj iam estas komunlingve nomataj '''blankokululoj'''. == Priskribo == Zosteropedoj estas malgrandaj birdoj, 10–15&nbsp;cm longaj, kun plejparte nebrila [[plumaro]]: olvikolora aŭ malhele verda supre kaj pale griza malsupre. Kelkaj specioj havas pli distingajn detalojn, ekzemple brile blankan aŭ flavan gorĝon, bruston aŭ ventron, aŭ rufajn aŭ sablokolorajn flankojn. Neniu el la specioj havas rimarkeblan {{N|seksa duformismo}}, kaj la seksoj kutime ne distingeblas per nuda okulo. Plejparto de specioj havas ringojn de etaj blankaj plumoj ĉirkaŭ la okuloj, kion referencas la [[komunlingva nomo]] "blankokululoj", uzata por la familio en multaj lingvoj.<ref name=EoB>{{cite book |editor=Forshaw, Joseph|author= Lindsey, Terence|year=1991|title=Encyclopaedia of Animals: Birds|publisher= Merehurst Press|location=London|page= 207|isbn= 1-85391-186-0}}</ref> La saman econ referencas la [[scienca nomo]] de la baza genro ''[[Zosterops]]'', de kiu venas la scienca nomo de la familio: en la [[antikva greka]] ĝi laŭlitere signifas "zon-okulo". La birdoj disponas je rondigitaj flugiloj, mallongaj robustaj kruroj, mallonga pinta [[beko]], kaj [[Lango (anatomio)|lango]] kun peniko ĉe la pinto, ĥaraktereca por fruktmanĝantaj kaj nektromanĝantaj birdoj.<ref name=EoB/>{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/413/mode/1up 413]}} La [[dieto (biologio)|dieto]] de ĉiuj zosteropedoj konsistas je [[insekto]]j, [[nektaro]], [[bero]]j kaj [[frukto]]j. Por akiri nektaron la birdo etas sian bekon profunden en la floron aŭ boras en la florkalikon de ekstere, kaj eligas ĝin per sia penikigita lango. La familio, tamen, ne havas specialiste nektarmanĝantajn speciojn, kaj grandan parton de dieto de preskaŭ ĉiu zosteropedo formas [[senvertebrulo]]j. [[Grizdorsa zosteropo]] estas konsiderata [[damaĝa organismo|damaĝulo]] en sia denaska [[Aŭstralio]], ĉar tiuj ĉi birdoj invadas [[vitejo]]jn kaj difektas [[vinbero]]jn, trapikante la berojn per siaj bekoj por elsuĉi la dolĉan [[suko]]n. Tiel difektitaj beroj rapide putriĝas kaj estas kompreneble ne plu taŭgaj por vinproduktado.{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/429/mode/1up 429]}} Ĉiuj specioj de zosteropedoj estas tre sociemaj kaj formas grandajn [[birdaro]]jn dum plejparto de la jaro. Sed dum la reprodukta sezono la birdaroj disfalas kaj la birdoj furaĝas sole aŭ pare. La [[nesto]]jn ili konstruas sur branĉoforkoj au en arbustoj, kaj la kutima ovaro por pli malpli ĉiu specio konsistas je 2–4 [[ovo]]j, plej ofte glataj de pale blua koloro.{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/432/mode/1up 432]}} La kantoj de la maskloj estas specifaj kaj distingas sin dum la kovotempo de tiu de la inoj. == Sistematiko == La familion ''Zosteropidae'' unue formale difinis (kiel [[subfamilio]]n ''Zosteropinae'') franca naturalisto [[Charles Lucien Bonaparte]] en [[1853]].<ref>{{ cite journal | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1853 | title=Classification ornithologique par series | language=French | journal=Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l'Académie des Sciences | volume=37 | pages=641–647 [644, No. 83] | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/1216804 }}</ref><ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume= 222 | publisher=American Museum of Natural History | location=New York | pages=154, 229 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 }} Linked page allows download of the 48MB pdf</ref> Ĝi estas tradicie konsiderata tre distinga kaj izolita, ĉar ene de si ĝi estas [[Morfologio (biologio)|morfologie]] kaj [[ekologio|ekologie]] homogena kaj samtempe aparta de aliaj birdofamilioj. [[Genro (biologio)|Genro]] ''[[Apalopteron]]'', estis originale konsiderata parto de ''[[Meliphagidae]]'', sed en [[1995]] oni movis ĝin al Zosteropedoj pro genetikaj kaj kondutaj indicoj. Aspekte ĝi malsamas de ''[[Zosterops]]'', la plej baza zosteropeda genro, sed iuj malgrandaj genroj el [[Mikronezio]] iom similas al ĝi, kaj ĝi havas nekompletan blankan okulringon.<ref name="Springer 1995">{{cite journal |last1=Springer |first1=Mark S. |last2=Higuchi |first2=Hiroyoshi |last3=Ueda |first3=Keisuke |last4=Minton |first4=Jason |last5=Sibley |first5=Charles G. |title=Molecular Evidence That the Bonin Islands "Honeyeater" Is a White-eye |journal=Journal of the Yamashina Institute for Ornithology |date=1995 |volume=27 |issue=2 |pages=66–77_1 |doi=10.3312/jyio1952.27.66 |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/jyio1952/27/2/27_2_66/_pdf|doi-access=free }}</ref> En [[2003]] Alice Cibois publikigis esploron de [[mtDNA]] ''b''-[[citoĥromo]] kaj [[12S rRNA|12S]]/[[MT-RNR2|16S rRNA]] [[DNA]], laŭ kiu oni aldonu al la familio ankaŭ juhinojn (''[[Yuhina]] Spp.''), kiu tiam apartenis al "rubuja" familio de [[Timaliedoj]].<ref>{{Cite journal | last=Cibois | first=Alice | date=2003 | title=Mitochondrial DNA phylogeny of Babblers (Timaliidae) | journal=The Auk | volume=120 | issue=1 | pages=35–54 | doi=10.1093/auk/120.1.35 | doi-access=free}}</ref> Antaŭaj [[molekula filogenetiko|molekulfilogenetikaj]] esploroj sugestis tre proksiman parencecon inter ''Timaliidae'' kaj ''Zosteropiidae'',<ref>{{citaĵo el libro |aŭtoro = [[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Jon Edward Ahlquist|Ahlquist, Jon Edward]] |jaro = 1990 |titolo = Phylogeny and classification of birds |eldoninto = Yale University Press |loko = New Haven, Conn. }}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Barker | first1 = F. Keith | last2 = Barrowclough | first2 = George F. | last3 = Groth | first3 = Jeff G. | year = 2002 | title = A phylogenetic hypothesis for passerine birds: taxonomic and biogeographic implications of an analysis of nuclear DNA sequence data | journal = [[Proceedings of the Royal Society#Proceedings of the Royal Society B|Proc. R. Soc. B]] | volume = 269 | issue = 1488| pages = 295–308 | doi = 10.1098/rspb.2001.1883 | pmc = 1690884 | pmid = 11839199 }}</ref> sed demandoj restis: Timaliedoj estis ja tre diversaj je morfologio kaj [[habitato]] (ĉar, kiel ni nun scias, la familio Timaliedoj kiel ĝi estis difinata en la [[1990-aj]] kaj [[2000-aj jaroj]], estis [[parafiletika]]), dum Zosteropedoj estas tre homogenaj kaj similas aspekte kaj ekologie. Post aldono de juhinoj, la limo inter Zosteropedoj kaj Timaliedoj iĝis malklara. Do, en la malfruaj 2000-aj jaroj aperis proponoj unuigi la familiojn, ekzemple aldonante zosteropedojn al jam trokreskigita familio de Timaliedoj kiel [[subfamilio]] ("Zosteropinae").<ref name=jonsson>{{cite journal | last1 = Jønsson | first1 = Knud A. | last2 = Fjeldså | first2 = Jon | year = 2006 | title = A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri) | journal = [[Zoologica Scripta|Zool. Scripta]] | volume = 35 | issue = 2| pages = 149–186 | doi = 10.1111/j.1463-6409.2006.00221.x | s2cid = 85317440 }}</ref> La tiama filogenetiko, tamen, estis konfuziga, ĉar interrilatoj de tiamaj timaliedoj estis malklaraj. Laŭ nuna sistematiko, la filogenetikaj interrilatoj de Zosteropedoj kaj parencaj familioj estas montrataj je ĉi-suba [[kladogramo]]: {{Cladogram |caption=[[Kladogramo]] montranta filogenetikan pozicion de Silviedoj inter aliaj [[kantobirdo]]j, laŭ esploro far Cai k. al. de jaro [[2019]].<ref name=cai>{{Cite journal | last1=Cai | first1=T. | last2=Cibois | first2=A. | last3=Alström | first3=P. | last4=Moyle | first4=R.G. | last5=Kennedy | first5=J.D. | last6=Shao | first6=S. | last7=Zhang | first7=R. | last8=Irestedt | first8=M. | last9=Ericson | first9=P.G.P. | last10=Gelang | first10=M. | last11=Qu | first11=Y. | last12=Lei | first12=F. | last13=Fjeldså | first13=J. | date=2019 | title=Near-complete phylogeny and taxonomic revision of the world's babblers (Aves: Passeriformes) | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=130 | pages=346–356 | doi=10.1016/j.ympev.2018.10.010 | pmid=30321696 | doi-access=free }}</ref><ref name=avilist>{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=15 April 2026 }}</ref> |align=centre |cladogram={{Clade| style=font-size:100%;line-height:100%;width:500px; |1={{clade |1={{clade |1=[[Pycnonotidae]] – bulbuloj (161 specioj) |2={{clade |1={{clade |1=[[Paradoxornithidae]] – paradoksornitedoj (38 specioj) |2=[[Sylviidae]] – silvioj (32 specioj) }} |2={{clade |1=[[Zosteropidae]] – zosteropedoj (147 specioj) |2={{clade |1=[[Timaliidae]] – timalioj (58 specioj) |2={{clade |1=[[Pellorneidae]] – pelorneedoj (65 specioj) |2=[[Leiothrichidae]] – lejotriĥedoj (143 specioj) }} }} }} }} }} }} }} }} La ĉi-sekva kladogramo montras interrilatojn inter genroj ene de zosteropeda familio laŭ esploro de Carl Oliveros k. al. de jaro [[2021]].<ref>{{Cite journal | last1=Oliveros | first1=C.H. | last2=Andersen | first2=M.J. | last3=Moyle | first3=R.G. | date=2021 | title=A phylogeny of white-eyes based on ultraconserved elements | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=164 | article-number=107273 | doi=10.1016/j.ympev.2021.107273 | doi-access=free }}</ref> Genroj ''[[Apalopteron]]'', ''[[Tephrozosterops]]'' kaj ''[[Rukia]]'' ne inkludatis en tiun ĉi esploron, kaj ''[[Megazosterops]]'' estas trovita parto de ''[[Heleia]]''. La antaŭe menciita esploro far Cai k. al. sugestis, ke ''[[Cleptornis]]'' estas [[frata grupo|frata]] al ''Heleia'', ''Apalopteron'' estas parto de ''Heleia'', kaj ekzistas iuj indicoj ke ''[[Tephrozosterops]]'' estas frata al ''[[Zosterops]]''.<ref name=cai/> {{clade|style=font-size:90%;line-height:90% |label1='''Zosteropidae''' |1={{clade |1=''[[Parayuhina]]'' – diadema juhino |2={{clade |1=''[[Staphida]]'' – juhinoj (3 specioj) |2={{clade |1=''[[Yuhina]]'' – juhinoj (7 specioj) |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cleptornis]]'' – ora zosteropo |2={{clade |1=''[[Dasycrotapha]]'' – zosteropoj (3 specioj) |2=''[[Sterrhoptilus]]'' – zosteropoj (4 specioj) }} }} |2={{clade |1=''[[Zosterornis]]'' – zosteropoj (5 specioj) |2={{clade |1=''[[Heleia]]'' kaj ''[[Megazosterops]]'' – zosteropoj (11 specioj sume) |2=''[[Zosterops]]'' – veraj zosteropoj (110 specioj) }} }} }} }} }} }} }} == Genroj kaj specioj == Laŭ nuna sistematiko la familio de Zosteropedoj enhavas 149 [[specio]]jn en 13 [[genro (biologio)|genroj]]. Granda plimulto de la specioj apartenas al genro ''[[Zosterops]]''.<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | date=January 2021 | title=ylviid babblers, parrotbills, white-eyes | work=IOC World Bird List Version 11.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/sylvias/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17 June 2021 }}</ref><ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] surbaze de taksonomio de [[AviList]] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> [[Image:Yuhina diademata - 20060115.jpg|thumb|242px|[[Diadema juhino]] (''Parayuhina diademata'')]] * ''[[Parayuhina]]'' ** [[Diadema juhino]] (''Parayuhina diademata'') * ''[[Staphida]]'' – 3 specioj ** [[Bornea juhino]] (''Staphida everetti'') ** [[Ruforela juhino]] (''Staphida castaniceps'') * ''[[Yuhina]]'' – 7 specioj ** [[Nigramentona juhino]] (''Yuhina nigrimenta'') ** [[Tajvana juhino]] (''Yuhina brunneiceps'') ** [[Rufkola juhino]] (''Yuhina flavicollis'') ** [[Birma juhino]] (''Yuhina humilis'') ** [[Blanknuka juhino]] (''Yuhina bakeri'') ** [[Strigorĝa juhino]] (''Yuhina gularis'') ** [[Rufaventra juhino]] (''Yuhina occipitalis'') * ''[[Dasycrotapha]]'' – 3 specioj ** [[Flavafrunta zosteropo]] (''Dasycrotapha speciosa'') ** [[Samara zosteropo]] (''Dasycrotapha pygmaea'') ** [[Nana zosteropo]] (''Dasycrotapha plateni'') * ''[[Sterrhoptilus]]'' – 4 specioj ** [[Rustokrona zosteropo]] (''Sterrhoptilus capitalis'') ** [[Orkrona zosteropo]] (''Sterrhoptilus dennistouni'') ** [[Kalabarzona zosteropo]] (''Sterrhoptilus affinis'') ** [[Bisaja zosteropo]] (''Sterrhoptilus nigrocapitatus'') * ''[[Zosterornis]]'' – 5 specioj ** [[Palavana zosteropo]] (''Zosterornis hypogrammicus'') ** [[Stria zosteropo]] (''Zosterornis striatus'') ** [[Kaŝtanmaska zosteropo]] (''Zosterornis whiteheadi'') ** [[Panaja zosteropo]] (''Zosterornis latistriatus'') ** [[Negrosa zosteropo]] (''Zosterornis nigrorum'') * ''[[Cleptornis]]'' ** [[Ora zosteropo]] (''Cleptornis marchei'') * ''[[Rukia]]'' – 2 specioj ** [[Ĉuuka zosteropo]] (''Rukia ruki'') ** [[Longbeka zosteropo]] (''Rukia longirostra'') * ''[[Megazosterops]]'' ** [[Giganta zosteropo]] (''Megazosterops palauensis'') * ''[[Heleia]]'' – 10 specioj ** [[Java zosteropo]] (''Heleia javanica'') ** [[Grizkapuĉa zosteropo]] (''Heleia pinaiae'') ** [[Pigmea zosteropo]] (''Heleia squamifrons'') ** [[Mindanaa zosteropo]] (''Heleia goodfellowi'') ** [[Strikapa zosteropo]] (''Heleia squamiceps'') ** [[Palbrova zosteropo]] (''Heleia superciliaris'') ** [[Kresta zosteropo]] (''Heleia dohertyi'') ** [[Timora zosteropo]] (''Heleia muelleri'') ** [[Dikbeka zosteropo]] (''Heleia crassirostris'') ** [[Flavokulvitra zosteropo]] (''Heleia wallacei'') * ''[[Apalopteron]]'' ** [[Bonina zosteropo]] (''Apalopteron familiare'') * ''[[Tephrozosterops]]'' ** [[Rufeta zosteropo]] (''Tephrozosterops stalkeri'') * ''[[Zosterops]]'' – 110 specioj, inter kiuj 3 antaŭnelonge [[formortinta]]s ** [[Srilanka zosteropo]] (''Zosterops ceylonensis'') ** [[Flaveta zosteropo]] (''Zosterops nigrorum'') ** [[Nigramaska zosteropo]] (''Zosterops atricapilla'') ** [[Kenja zosteropo]] (''Zosterops flavilateralis'') ** [[Mbulua zosteropo]] (''Zosterops mbuluensis'') ** [[Kaŝtanflanka zosteropo]] (''Zosterops erythropleurus'') ** [[Ĉinia zosteropo]] (''Zosterops simplex'') ** [[Nigrokulvitra zosteropo]] (''Zosterops emiliae'') ** [[Japania zosteropo]] (''Zosterops japonicus'') ** [[Hindia zosteropo]] (''Zosterops palpebrosus'') ** [[Filipina zosteropo]] (''Zosterops meyeni'') ** [[Mariana zosteropo]] (''Zosterops semiflavus'')[[formortinta|†]] ** [[Kartala zosteropo]] (''Zosterops mouroniensis'') ** [[Reunia zosteropo]] (''Zosterops olivaceus'') ** [[Maŭricia zosteropo]] (''Zosterops chloronothos'') ** [[Burbona zosteropo]] (''Zosterops borbonicus'') ** [[Griza zosteropo]] (''Zosterops mauritianus'') ** [[Abisenia zosteropo]] (''Zosterops abyssinicus'') ** [[Sokotra zosteropo]] (''Zosterops socotranus'') ** [[Kameruna zosteropo]] (''Zosterops melanocephalus'') ** [[Arbara zosteropo]] (''Zosterops stenocricotus'') ** [[Verda zosteropo]] (''Zosterops stuhlmanni'') ** [[Kilimanĝara zosteropo]] (''Zosterops eurycricotus'') ** [[Bioka zosteropo]] (''Zosterops brunneus'') ** [[Monta zosteropo]] (''Zosterops poliogastrus'') ** [[Kafaa zosteropo]] (''Zosterops kaffensis'') ** [[Kikujua zosteropo]] (''Zosterops kikuyuensis'') ** [[Principea zosteropo]] (''Zosterops ficedulinus'') ** [[Anobona zosteropo]] (''Zosterops griseovirescens'') ** [[Saotomea zosteropo]] (''Zosterops feae'') ** [[Nigraĉapa zosteropo]] (''Zosterops lugubris'') ** [[Arĝenta zosteropo]] (''Zosterops leucophaeus'') ** [[Taita zosteropo]] (''Zosterops silvanus'') ** [[Senegala zosteropo]] (''Zosterops senegalensis'') ** [[Angola zosteropo]] (''Zosterops kasaicus'') ** [[Oranĝmonta zosteropo]] (''Zosterops pallidus'') ** [[Parea zosteropo]] (''Zosterops winifredae'') ** [[Kaba zosteropo]] (''Zosterops virens'') ** [[Sudafrika zosteropo]] (''Zosterops anderssoni'') ** [[Pemba zosteropo]] (''Zosterops vaughani'') ** [[Sejŝela zosteropo]] (''Zosterops modestus'') ** [[Madagaskara zosteropo]] (''Zosterops maderaspatanus'') ** [[Grandkomora zosteropo]] (''Zosterops kirki'') ** [[Majota zosteropo]] (''Zosterops mayottensis'') ** [[Citronventra zosteropo]] (''Zosterops chloris'') ** [[Meratusa zosteropo]] (''Zosterops meratusensis'') ** [[Vakatobia zosteropo]] (''Zosterops flavissimus'') ** [[Nigrakrona zosteropo]] (''Zosterops atrifrons'') ** [[Sangiha zosteropo]] (''Zosterops nehrkorni'') ** [[Togiana zosteropo]] (''Zosterops somadikartai'') ** [[Palventra zosteropo]] (''Zosterops consobrinorum'') ** [[Makasara zosteropo]] (''Zosterops anomalus'') ** [[Nigrafrunta zosteropo]] (''Zosterops minor'') ** [[Tagulaa zosteropo]] (''Zosterops meeki'') ** [[Morotaja zosteropo]] (''Zosterops dehaani'') ** [[Kremgorĝa zosteropo]] (''Zosterops atriceps'') ** [[Burua zosteropo]] (''Zosterops buruensis'') ** [[Serama zosteropo]] (''Zosterops stalkeri'') ** [[Mangrova zosteropo]] (''Zosterops flavus'') ** [[Cindroventra zosteropo]] (''Zosterops citrinella'') ** [[Flavaventra zosteropo]] (''Zosterops luteus'') ** [[Grizdorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') ** [[Vangivangia zosteropo]] (''Zosterops paruhbesar'') ** [[Malajzia zosteropo]] (''Zosterops auriventer'') ** [[Sunda zosteropo]] (''Zosterops melanurus'') ** [[Grizflanka zosteropo]] (''Zosterops everetti'') ** [[Velalavela zosteropo]] (''Zosterops vellalavella'') ** [[Santakruza zosteropo]] (''Zosterops sanctaecrucis'') ** [[Ĉapa zosteropo]] (''Zosterops fuscicapilla'') ** [[Vanuatua zosteropo]] (''Zosterops flavifrons'') ** [[Nudokula zosteropo]] (''Zosterops superciliosus'') ** [[Sanforda zosteropo]] (''Zosterops lacertosus'') ** [[Vanikora zosteropo]] (''Zosterops gibbsi'') ** [[Fiĝia zosteropo]] (''Zosterops explorator'') ** [[Bismarka zosteropo]] (''Zosterops hypoxanthus'') ** [[Biaka zosteropo]] (''Zosterops mysorensis'') ** [[Bugenvila zosteropo]] (''Zosterops hamlini'') ** [[Gvadalkanala zosteropo]] (''Zosterops oblitus'') ** [[Makira zosteropo]] (''Zosterops rendovae'') ** [[Japa zosteropo]] (''Zosterops oleagineus'') ** [[Palaŭa zosteropo]] (''Zosterops finschii'') ** [[Ponpeja zosteropo]] (''Zosterops ponapensis'') ** [[Kosraa zosteropo]] (''Zosterops cinereus'') ** [[Rotaa zosteropo]] (''Zosterops rotensis'') ** [[Flavgorĝa zosteropo]] (''Zosterops metcalfii'') ** [[Malaita zosteropo]] (''Zosterops stresemanni'') ** [[Novgvinea zosteropo]] (''Zosterops novaeguineae'') ** [[Ambona zosteropo]] (''Zosterops kuehni'') ** [[Kai-besara zosteropo]] (''Zosterops grayi'') ** [[Giza zosteropo]] (''Zosterops luteirostris'') ** [[Kai-kecila zosteropo]] (''Zosterops uropygialis'') ** [[Ranonga zosteropo]] (''Zosterops splendidus'') ** [[Salomona zosteropo]] (''Zosterops kulambangrae'') ** [[Tetepara zosteropo]] (''Zosterops tetiparius'') ** [[Kristnaskinsula zosteropo]] (''Zosterops natalis'') ** [[Brida zosteropo]] (''Zosterops conspicillatus'') ** [[Karolina zosteropo]] (''Zosterops semperi'') ** [[Palokula zosteropo]] (''Zosterops hypolais'') ** [[Luiziada zosteropo]] (''Zosterops griseotinctus'') ** [[Kolombangara zosteropo]] (''Zosterops murphyi'') ** [[Senornama zosteropo]] (''Zosterops inornatus'') ** [[Blankbrusta zosteropo]] (''Zosterops albogularis'')[[formortinta|†]] ** [[Samoa zosteropo]] (''Zosterops samoensis'') ** [[Fortika zosteropo]] (''Zosterops strenuus'')[[formortinta|†]] ** [[Stretbeka zosteropo]] (''Zosterops tenuirostris'') ** [[Formikvora zosteropo]] (''Zosterops minutus'') ** [[Novkaledonia zosteropo]] (''Zosterops xanthochroa'') ** [[Renela zosteropo]] (''Zosterops rennellianus'') == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|commonscat=Zosteropidae}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Zosteropedoj| ]] jtwpe3y8fb1xibrzzysb09rn6sahph0 9417178 9417119 2026-06-29T21:13:18Z Goren 4701 /* Genroj kaj specioj */ 9417178 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = [[Dosiero:Zosterops_palpebrosus1.jpg|250ra]]<br /><center><small>Zosterops palpebrosus</small></center> |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |regno aŭtoritato = |regno2 = animalo |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |filumo aŭtoritato = |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |klaso aŭtoritato = |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |ordo aŭtoritato = |familio = [[Zosteropedoj]] ''Zosteropidae'' |familio aŭtoritato = |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = *''[[Cleptornis]]'' *''[[Heleia]]'' *''[[Hypocryptadius]]'' *''[[Lophozosterops]]'' *''[[Madanga]]'' *''[[Megazosterops]]'' *''[[Oculocincta]]'' *''[[Rukia]]'' *''[[Speirops]]'' *''[[Tephrozosterops]]'' *''[[Woodfordia]]'' *''[[Zosterops]]'' *''[[Apalopteron]]'' }} '''Zosteropedoj''' (''Zosteropidae'') estas [[familio (biologio)|familio]] de malgrandaj [[paseroformaj birdoj]], troveblaj en tropikaj, subtropikaj kaj moderklimataj areoj de [[Subsahara Afriko]], suda kaj eosta [[Azio]], kaj [[Aŭstralazio]]. Ili troveblas en plejparto de insuloj de [[Hindia oceano]], de uestaj partoj de [[Pacifika oceano]], kaj de [[Gvinea Golfo]]. Kelkaj specioj el [[genro (biologio)|genro]] ''[[Zosterops]]'' havas sufiĉe grandajn [[arealo]]jn, sed plejparto de anoj de tiu ĉi relative speciriĉa familio estas [[endemia]]j sur apartaj insuloj aŭ [[arĥipelago]]j. La [[grizdorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') memstare koloniigis [[Aotearoo]]n ĉirkaŭ [[1855]]. Tie ĝi estas nomata [[angle]] ''"wax-eye"'' ("vaksokululo"), kaj [[maorie]] ''"tauhou"'' (laŭvorte "eksterulo", tiu ĉi vorto estas ankaŭ uzata far [[maorioj]] por homoj de ne Polinezia deveno). Grizdorsa zosteropo estas ankaŭ [[Enportitaj specioj|enportita]] al [[Societa insularo]] de [[Franca Polinezio]], kaj [[Japania zosteropo]] (''Zosterops japonicus'') estas enportita al [[Havajoj]]. Ĉar plimulto de la [[specio]]j havas ringojn de helkoloraj plumoj ĉirkaŭ la okuloj, zosteropedoj iam estas komunlingve nomataj '''blankokululoj'''. == Priskribo == Zosteropedoj estas malgrandaj birdoj, 10–15&nbsp;cm longaj, kun plejparte nebrila [[plumaro]]: olvikolora aŭ malhele verda supre kaj pale griza malsupre. Kelkaj specioj havas pli distingajn detalojn, ekzemple brile blankan aŭ flavan gorĝon, bruston aŭ ventron, aŭ rufajn aŭ sablokolorajn flankojn. Neniu el la specioj havas rimarkeblan {{N|seksa duformismo}}, kaj la seksoj kutime ne distingeblas per nuda okulo. Plejparto de specioj havas ringojn de etaj blankaj plumoj ĉirkaŭ la okuloj, kion referencas la [[komunlingva nomo]] "blankokululoj", uzata por la familio en multaj lingvoj.<ref name=EoB>{{cite book |editor=Forshaw, Joseph|author= Lindsey, Terence|year=1991|title=Encyclopaedia of Animals: Birds|publisher= Merehurst Press|location=London|page= 207|isbn= 1-85391-186-0}}</ref> La saman econ referencas la [[scienca nomo]] de la baza genro ''[[Zosterops]]'', de kiu venas la scienca nomo de la familio: en la [[antikva greka]] ĝi laŭlitere signifas "zon-okulo". La birdoj disponas je rondigitaj flugiloj, mallongaj robustaj kruroj, mallonga pinta [[beko]], kaj [[Lango (anatomio)|lango]] kun peniko ĉe la pinto, ĥaraktereca por fruktmanĝantaj kaj nektromanĝantaj birdoj.<ref name=EoB/>{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/413/mode/1up 413]}} La [[dieto (biologio)|dieto]] de ĉiuj zosteropedoj konsistas je [[insekto]]j, [[nektaro]], [[bero]]j kaj [[frukto]]j. Por akiri nektaron la birdo etas sian bekon profunden en la floron aŭ boras en la florkalikon de ekstere, kaj eligas ĝin per sia penikigita lango. La familio, tamen, ne havas specialiste nektarmanĝantajn speciojn, kaj grandan parton de dieto de preskaŭ ĉiu zosteropedo formas [[senvertebrulo]]j. [[Grizdorsa zosteropo]] estas konsiderata [[damaĝa organismo|damaĝulo]] en sia denaska [[Aŭstralio]], ĉar tiuj ĉi birdoj invadas [[vitejo]]jn kaj difektas [[vinbero]]jn, trapikante la berojn per siaj bekoj por elsuĉi la dolĉan [[suko]]n. Tiel difektitaj beroj rapide putriĝas kaj estas kompreneble ne plu taŭgaj por vinproduktado.{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/429/mode/1up 429]}} Ĉiuj specioj de zosteropedoj estas tre sociemaj kaj formas grandajn [[birdaro]]jn dum plejparto de la jaro. Sed dum la reprodukta sezono la birdaroj disfalas kaj la birdoj furaĝas sole aŭ pare. La [[nesto]]jn ili konstruas sur branĉoforkoj au en arbustoj, kaj la kutima ovaro por pli malpli ĉiu specio konsistas je 2–4 [[ovo]]j, plej ofte glataj de pale blua koloro.{{sfn|van Balen|2008|p=[https://archive.org/details/handbookofbirdso0013unse/page/432/mode/1up 432]}} La kantoj de la maskloj estas specifaj kaj distingas sin dum la kovotempo de tiu de la inoj. == Sistematiko == La familion ''Zosteropidae'' unue formale difinis (kiel [[subfamilio]]n ''Zosteropinae'') franca naturalisto [[Charles Lucien Bonaparte]] en [[1853]].<ref>{{ cite journal | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1853 | title=Classification ornithologique par series | language=French | journal=Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l'Académie des Sciences | volume=37 | pages=641–647 [644, No. 83] | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/1216804 }}</ref><ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume= 222 | publisher=American Museum of Natural History | location=New York | pages=154, 229 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 }} Linked page allows download of the 48MB pdf</ref> Ĝi estas tradicie konsiderata tre distinga kaj izolita, ĉar ene de si ĝi estas [[Morfologio (biologio)|morfologie]] kaj [[ekologio|ekologie]] homogena kaj samtempe aparta de aliaj birdofamilioj. [[Genro (biologio)|Genro]] ''[[Apalopteron]]'', estis originale konsiderata parto de ''[[Meliphagidae]]'', sed en [[1995]] oni movis ĝin al Zosteropedoj pro genetikaj kaj kondutaj indicoj. Aspekte ĝi malsamas de ''[[Zosterops]]'', la plej baza zosteropeda genro, sed iuj malgrandaj genroj el [[Mikronezio]] iom similas al ĝi, kaj ĝi havas nekompletan blankan okulringon.<ref name="Springer 1995">{{cite journal |last1=Springer |first1=Mark S. |last2=Higuchi |first2=Hiroyoshi |last3=Ueda |first3=Keisuke |last4=Minton |first4=Jason |last5=Sibley |first5=Charles G. |title=Molecular Evidence That the Bonin Islands "Honeyeater" Is a White-eye |journal=Journal of the Yamashina Institute for Ornithology |date=1995 |volume=27 |issue=2 |pages=66–77_1 |doi=10.3312/jyio1952.27.66 |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/jyio1952/27/2/27_2_66/_pdf|doi-access=free }}</ref> En [[2003]] Alice Cibois publikigis esploron de [[mtDNA]] ''b''-[[citoĥromo]] kaj [[12S rRNA|12S]]/[[MT-RNR2|16S rRNA]] [[DNA]], laŭ kiu oni aldonu al la familio ankaŭ juhinojn (''[[Yuhina]] Spp.''), kiu tiam apartenis al "rubuja" familio de [[Timaliedoj]].<ref>{{Cite journal | last=Cibois | first=Alice | date=2003 | title=Mitochondrial DNA phylogeny of Babblers (Timaliidae) | journal=The Auk | volume=120 | issue=1 | pages=35–54 | doi=10.1093/auk/120.1.35 | doi-access=free}}</ref> Antaŭaj [[molekula filogenetiko|molekulfilogenetikaj]] esploroj sugestis tre proksiman parencecon inter ''Timaliidae'' kaj ''Zosteropiidae'',<ref>{{citaĵo el libro |aŭtoro = [[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Jon Edward Ahlquist|Ahlquist, Jon Edward]] |jaro = 1990 |titolo = Phylogeny and classification of birds |eldoninto = Yale University Press |loko = New Haven, Conn. }}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Barker | first1 = F. Keith | last2 = Barrowclough | first2 = George F. | last3 = Groth | first3 = Jeff G. | year = 2002 | title = A phylogenetic hypothesis for passerine birds: taxonomic and biogeographic implications of an analysis of nuclear DNA sequence data | journal = [[Proceedings of the Royal Society#Proceedings of the Royal Society B|Proc. R. Soc. B]] | volume = 269 | issue = 1488| pages = 295–308 | doi = 10.1098/rspb.2001.1883 | pmc = 1690884 | pmid = 11839199 }}</ref> sed demandoj restis: Timaliedoj estis ja tre diversaj je morfologio kaj [[habitato]] (ĉar, kiel ni nun scias, la familio Timaliedoj kiel ĝi estis difinata en la [[1990-aj]] kaj [[2000-aj jaroj]], estis [[parafiletika]]), dum Zosteropedoj estas tre homogenaj kaj similas aspekte kaj ekologie. Post aldono de juhinoj, la limo inter Zosteropedoj kaj Timaliedoj iĝis malklara. Do, en la malfruaj 2000-aj jaroj aperis proponoj unuigi la familiojn, ekzemple aldonante zosteropedojn al jam trokreskigita familio de Timaliedoj kiel [[subfamilio]] ("Zosteropinae").<ref name=jonsson>{{cite journal | last1 = Jønsson | first1 = Knud A. | last2 = Fjeldså | first2 = Jon | year = 2006 | title = A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri) | journal = [[Zoologica Scripta|Zool. Scripta]] | volume = 35 | issue = 2| pages = 149–186 | doi = 10.1111/j.1463-6409.2006.00221.x | s2cid = 85317440 }}</ref> La tiama filogenetiko, tamen, estis konfuziga, ĉar interrilatoj de tiamaj timaliedoj estis malklaraj. Laŭ nuna sistematiko, la filogenetikaj interrilatoj de Zosteropedoj kaj parencaj familioj estas montrataj je ĉi-suba [[kladogramo]]: {{Cladogram |caption=[[Kladogramo]] montranta filogenetikan pozicion de Silviedoj inter aliaj [[kantobirdo]]j, laŭ esploro far Cai k. al. de jaro [[2019]].<ref name=cai>{{Cite journal | last1=Cai | first1=T. | last2=Cibois | first2=A. | last3=Alström | first3=P. | last4=Moyle | first4=R.G. | last5=Kennedy | first5=J.D. | last6=Shao | first6=S. | last7=Zhang | first7=R. | last8=Irestedt | first8=M. | last9=Ericson | first9=P.G.P. | last10=Gelang | first10=M. | last11=Qu | first11=Y. | last12=Lei | first12=F. | last13=Fjeldså | first13=J. | date=2019 | title=Near-complete phylogeny and taxonomic revision of the world's babblers (Aves: Passeriformes) | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=130 | pages=346–356 | doi=10.1016/j.ympev.2018.10.010 | pmid=30321696 | doi-access=free }}</ref><ref name=avilist>{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=15 April 2026 }}</ref> |align=centre |cladogram={{Clade| style=font-size:100%;line-height:100%;width:500px; |1={{clade |1={{clade |1=[[Pycnonotidae]] – bulbuloj (161 specioj) |2={{clade |1={{clade |1=[[Paradoxornithidae]] – paradoksornitedoj (38 specioj) |2=[[Sylviidae]] – silvioj (32 specioj) }} |2={{clade |1=[[Zosteropidae]] – zosteropedoj (147 specioj) |2={{clade |1=[[Timaliidae]] – timalioj (58 specioj) |2={{clade |1=[[Pellorneidae]] – pelorneedoj (65 specioj) |2=[[Leiothrichidae]] – lejotriĥedoj (143 specioj) }} }} }} }} }} }} }} }} La ĉi-sekva kladogramo montras interrilatojn inter genroj ene de zosteropeda familio laŭ esploro de Carl Oliveros k. al. de jaro [[2021]].<ref>{{Cite journal | last1=Oliveros | first1=C.H. | last2=Andersen | first2=M.J. | last3=Moyle | first3=R.G. | date=2021 | title=A phylogeny of white-eyes based on ultraconserved elements | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=164 | article-number=107273 | doi=10.1016/j.ympev.2021.107273 | doi-access=free }}</ref> Genroj ''[[Apalopteron]]'', ''[[Tephrozosterops]]'' kaj ''[[Rukia]]'' ne inkludatis en tiun ĉi esploron, kaj ''[[Megazosterops]]'' estas trovita parto de ''[[Heleia]]''. La antaŭe menciita esploro far Cai k. al. sugestis, ke ''[[Cleptornis]]'' estas [[frata grupo|frata]] al ''Heleia'', ''Apalopteron'' estas parto de ''Heleia'', kaj ekzistas iuj indicoj ke ''[[Tephrozosterops]]'' estas frata al ''[[Zosterops]]''.<ref name=cai/> {{clade|style=font-size:90%;line-height:90% |label1='''Zosteropidae''' |1={{clade |1=''[[Parayuhina]]'' – diadema juhino |2={{clade |1=''[[Staphida]]'' – juhinoj (3 specioj) |2={{clade |1=''[[Yuhina]]'' – juhinoj (7 specioj) |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cleptornis]]'' – ora zosteropo |2={{clade |1=''[[Dasycrotapha]]'' – zosteropoj (3 specioj) |2=''[[Sterrhoptilus]]'' – zosteropoj (4 specioj) }} }} |2={{clade |1=''[[Zosterornis]]'' – zosteropoj (5 specioj) |2={{clade |1=''[[Heleia]]'' kaj ''[[Megazosterops]]'' – zosteropoj (11 specioj sume) |2=''[[Zosterops]]'' – veraj zosteropoj (110 specioj) }} }} }} }} }} }} }} == Genroj kaj specioj == Laŭ nuna sistematiko la familio de Zosteropedoj enhavas 149 [[specio]]jn en 13 [[genro (biologio)|genroj]]. Granda plimulto de la specioj apartenas al genro ''[[Zosterops]]''.<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | date=January 2021 | title=ylviid babblers, parrotbills, white-eyes | work=IOC World Bird List Version 11.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/sylvias/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17 June 2021 }}</ref><ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] surbaze de taksonomio de [[AviList]] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> [[Image:Yuhina diademata - 20060115.jpg|thumb|242px|[[Diadema juhino]] (''Parayuhina diademata'')]] * ''[[Parayuhina]]'' ** [[Diadema juhino]] (''Parayuhina diademata'') * ''[[Staphida]]'' – 3 specioj ** [[Bornea juhino]] (''Staphida everetti'') ** [[Ruforela juhino]] (''Staphida castaniceps'') * ''[[Yuhina]]'' – 7 specioj ** [[Nigramentona juhino]] (''Yuhina nigrimenta'') ** [[Tajvana juhino]] (''Yuhina brunneiceps'') ** [[Rufkola juhino]] (''Yuhina flavicollis'') ** [[Birma juhino]] (''Yuhina humilis'') ** [[Blanknuka juhino]] (''Yuhina bakeri'') ** [[Strigorĝa juhino]] (''Yuhina gularis'') ** [[Rufaventra juhino]] (''Yuhina occipitalis'') * ''[[Dasycrotapha]]'' – 3 specioj ** [[Flavafrunta zosteropo]] (''Dasycrotapha speciosa'') ** [[Samara zosteropo]] (''Dasycrotapha pygmaea'') ** [[Nana zosteropo]] (''Dasycrotapha plateni'') * ''[[Sterrhoptilus]]'' – 4 specioj ** [[Rustokrona zosteropo]] (''Sterrhoptilus capitalis'') ** [[Orkrona zosteropo]] (''Sterrhoptilus dennistouni'') ** [[Kalabarzona zosteropo]] (''Sterrhoptilus affinis'') ** [[Bisaja zosteropo]] (''Sterrhoptilus nigrocapitatus'') * ''[[Zosterornis]]'' – 5 specioj ** [[Palavana zosteropo]] (''Zosterornis hypogrammicus'') ** [[Stria zosteropo]] (''Zosterornis striatus'') ** [[Kaŝtanmaska zosteropo]] (''Zosterornis whiteheadi'') ** [[Panaja zosteropo]] (''Zosterornis latistriatus'') ** [[Negrosa zosteropo]] (''Zosterornis nigrorum'') * ''[[Cleptornis]]'' ** [[Ora zosteropo]] (''Cleptornis marchei'') * ''[[Rukia]]'' – 2 specioj ** [[Ĉuuka zosteropo]] (''Rukia ruki'') ** [[Longbeka zosteropo]] (''Rukia longirostra'') * ''[[Megazosterops]]'' ** [[Giganta zosteropo]] (''Megazosterops palauensis'') * ''[[Heleia]]'' – 10 specioj ** [[Java zosteropo]] (''Heleia javanica'') ** [[Grizkapuĉa zosteropo]] (''Heleia pinaiae'') ** [[Pigmea zosteropo]] (''Heleia squamifrons'') ** [[Mindanaa zosteropo]] (''Heleia goodfellowi'') ** [[Strikapa zosteropo]] (''Heleia squamiceps'') ** [[Palbrova zosteropo]] (''Heleia superciliaris'') ** [[Kresta zosteropo]] (''Heleia dohertyi'') ** [[Timora zosteropo]] (''Heleia muelleri'') ** [[Dikbeka zosteropo]] (''Heleia crassirostris'') ** [[Flavokulvitra zosteropo]] (''Heleia wallacei'') * ''[[Apalopteron]]'' ** [[Bonina zosteropo]] (''Apalopteron familiare'') * ''[[Tephrozosterops]]'' ** [[Rufeta zosteropo]] (''Tephrozosterops stalkeri'') * ''[[Zosterops]]'' – 110 specioj, inter kiuj 3 antaŭnelonge [[formortinta]]s ** [[Srilanka zosteropo]] (''Zosterops ceylonensis'') ** [[Flaveta zosteropo]] (''Zosterops nigrorum'') ** [[Nigramaska zosteropo]] (''Zosterops atricapilla'') ** [[Kenja zosteropo]] (''Zosterops flavilateralis'') ** [[Mbulua zosteropo]] (''Zosterops mbuluensis'') ** [[Kaŝtanflanka zosteropo]] (''Zosterops erythropleurus'') ** [[Ĉinia zosteropo]] (''Zosterops simplex'') ** [[Nigrokulvitra zosteropo]] (''Zosterops emiliae'') ** [[Japania zosteropo]] (''Zosterops japonicus'') ** [[Hindia zosteropo]] (''Zosterops palpebrosus'') ** [[Filipina zosteropo]] (''Zosterops meyeni'') ** [[Mariana zosteropo]] (''Zosterops semiflavus'')[[formortinta|†]] ** [[Kartala zosteropo]] (''Zosterops mouroniensis'') ** [[Reunia zosteropo]] (''Zosterops olivaceus'') ** [[Maŭricia zosteropo]] (''Zosterops chloronothos'') ** [[Burbona zosteropo]] (''Zosterops borbonicus'') ** [[Griza zosteropo]] (''Zosterops mauritianus'') ** [[Abisenia zosteropo]] (''Zosterops abyssinicus'') ** [[Sokotra zosteropo]] (''Zosterops socotranus'') ** [[Kameruna zosteropo]] (''Zosterops melanocephalus'') ** [[Arbara zosteropo]] (''Zosterops stenocricotus'') ** [[Verda zosteropo]] (''Zosterops stuhlmanni'') ** [[Kilimanĝara zosteropo]] (''Zosterops eurycricotus'') ** [[Bioka zosteropo]] (''Zosterops brunneus'') ** [[Monta zosteropo]] (''Zosterops poliogastrus'') ** [[Kafaa zosteropo]] (''Zosterops kaffensis'') ** [[Kikujua zosteropo]] (''Zosterops kikuyuensis'') ** [[Principea zosteropo]] (''Zosterops ficedulinus'') ** [[Anobona zosteropo]] (''Zosterops griseovirescens'') ** [[Saotomea zosteropo]] (''Zosterops feae'') ** [[Nigraĉapa zosteropo]] (''Zosterops lugubris'') ** [[Arĝenta zosteropo]] (''Zosterops leucophaeus'') ** [[Taita zosteropo]] (''Zosterops silvanus'') ** [[Senegala zosteropo]] (''Zosterops senegalensis'') ** [[Angola zosteropo]] (''Zosterops kasaicus'') ** [[Oranĝmonta zosteropo]] (''Zosterops pallidus'') ** [[Parea zosteropo]] (''Zosterops winifredae'') ** [[Kaba zosteropo]] (''Zosterops virens'') ** [[Sudafrika zosteropo]] (''Zosterops anderssoni'') ** [[Pemba zosteropo]] (''Zosterops vaughani'') ** [[Sejŝela zosteropo]] (''Zosterops modestus'') ** [[Madagaskara zosteropo]] (''Zosterops maderaspatanus'') ** [[Grandkomora zosteropo]] (''Zosterops kirki'') ** [[Majota zosteropo]] (''Zosterops mayottensis'') ** [[Citronventra zosteropo]] (''Zosterops chloris'') ** [[Meratusa zosteropo]] (''Zosterops meratusensis'') ** [[Vakatobia zosteropo]] (''Zosterops flavissimus'') ** [[Nigrakrona zosteropo]] (''Zosterops atrifrons'') ** [[Sangiha zosteropo]] (''Zosterops nehrkorni'') ** [[Togiana zosteropo]] (''Zosterops somadikartai'') ** [[Palventra zosteropo]] (''Zosterops consobrinorum'') ** [[Makasara zosteropo]] (''Zosterops anomalus'') ** [[Nigrafrunta zosteropo]] (''Zosterops minor'') ** [[Tagulaa zosteropo]] (''Zosterops meeki'') ** [[Morotaja zosteropo]] (''Zosterops dehaani'') ** [[Kremgorĝa zosteropo]] (''Zosterops atriceps'') ** [[Burua zosteropo]] (''Zosterops buruensis'') ** [[Serama zosteropo]] (''Zosterops stalkeri'') ** [[Mangrova zosteropo]] (''Zosterops flavus'') ** [[Cindroventra zosteropo]] (''Zosterops citrinella'') ** [[Flavaventra zosteropo]] (''Zosterops luteus'') ** [[Grizdorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') ** [[Vangivangia zosteropo]] (''Zosterops paruhbesar'') ** [[Malajzia zosteropo]] (''Zosterops auriventer'') ** [[Sunda zosteropo]] (''Zosterops melanurus'') ** [[Grizflanka zosteropo]] (''Zosterops everetti'') ** [[Velalavela zosteropo]] (''Zosterops vellalavella'') ** [[Santakruza zosteropo]] (''Zosterops sanctaecrucis'') ** [[Ĉapa zosteropo]] (''Zosterops fuscicapilla'') ** [[Vanuatua zosteropo]] (''Zosterops flavifrons'') ** [[Nudokula zosteropo]] (''Zosterops superciliosus'') ** [[Sanforda zosteropo]] (''Zosterops lacertosus'') ** [[Vanikora zosteropo]] (''Zosterops gibbsi'') ** [[Fiĝia zosteropo]] (''Zosterops explorator'') ** [[Bismarka zosteropo]] (''Zosterops hypoxanthus'') ** [[Biaka zosteropo]] (''Zosterops mysorensis'') ** [[Bugenvila zosteropo]] (''Zosterops hamlini'') ** [[Gvadalkanala zosteropo]] (''Zosterops oblitus'') ** [[Makira zosteropo]] (''Zosterops rendovae'') ** [[Japa zosteropo]] (''Zosterops oleagineus'') ** [[Palaŭa zosteropo]] (''Zosterops finschii'') ** [[Ponpeja zosteropo]] (''Zosterops ponapensis'') ** [[Kosraa zosteropo]] (''Zosterops cinereus'') ** [[Rotaa zosteropo]] (''Zosterops rotensis'') ** [[Flavgorĝa zosteropo]] (''Zosterops metcalfii'') ** [[Malaita zosteropo]] (''Zosterops stresemanni'') ** [[Novgvinea zosteropo]] (''Zosterops novaeguineae'') ** [[Ambona zosteropo]] (''Zosterops kuehni'') ** [[Kai-Besara zosteropo]] (''Zosterops grayi'') ** [[Giza zosteropo]] (''Zosterops luteirostris'') ** [[Kai-Kecila zosteropo]] (''Zosterops uropygialis'') ** [[Ranonga zosteropo]] (''Zosterops splendidus'') ** [[Salomona zosteropo]] (''Zosterops kulambangrae'') ** [[Tetepara zosteropo]] (''Zosterops tetiparius'') ** [[Kristnaskinsula zosteropo]] (''Zosterops natalis'') ** [[Brida zosteropo]] (''Zosterops conspicillatus'') ** [[Karolina zosteropo]] (''Zosterops semperi'') ** [[Palokula zosteropo]] (''Zosterops hypolais'') ** [[Luiziada zosteropo]] (''Zosterops griseotinctus'') ** [[Kolombangara zosteropo]] (''Zosterops murphyi'') ** [[Senornama zosteropo]] (''Zosterops inornatus'') ** [[Blankbrusta zosteropo]] (''Zosterops albogularis'')[[formortinta|†]] ** [[Samoa zosteropo]] (''Zosterops samoensis'') ** [[Fortika zosteropo]] (''Zosterops strenuus'')[[formortinta|†]] ** [[Stretbeka zosteropo]] (''Zosterops tenuirostris'') ** [[Formikvora zosteropo]] (''Zosterops minutus'') ** [[Novkaledonia zosteropo]] (''Zosterops xanthochroa'') ** [[Renela zosteropo]] (''Zosterops rennellianus'') == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|commonscat=Zosteropidae}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Zosteropedoj| ]] k1uhsfhdh9ey6l6oaefs7kvdfqj44lv 0 114946 9417159 8980383 2026-06-29T19:57:55Z Stefangrotz 91903 strukturo 9417159 wikitext text/x-wiki '''Alphistian''' estas [[arta lingvo]] kreita de [[usono|usonano]] [[Tony Skaggs]] en [[1974]] kaj estas unu el la plej disvolvitaj el artaj lingvoj. Ĝi estas oficiala lingvo de [[mikrolando|fikcia lando]] "'''Alphistia'''". Alphistian havas tre simplan [[gramatiko]]n, tute regulan. Ĝi uzas [[latina alfabeto|latinan alfabeton]] kaj la [[prononco]] estas fonetika, kvankam tre influita de angla parolmaniero. Ekzemploj: *Hen vase et met du? (Kiel vi fartas?) *Skanse du alvesteane? (Ĉu vi parolas Alphistianon?) *Ne, ya ne skanse alvesteane. (Ne, mi ne parolas Alphistianon) *Se var kom du? (El kie vi estas?) *Ya kom se Kanada.(Mi estas el Kanado). *Vat es des nomine? (Kio estas via nomo?) *Min nomine es Anton. (Mia nomo estas Antonĉo). == Eksteraj ligiloj == * http://www.alphistia.com/lingua1.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060819195754/http://www.alphistia.com/lingua1.html |date=2006-08-19 }} * http://www.alphistia.com/alpha1.html{{404|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorio:Artaj lingvoj]] 3dnywkcloivpq9s095b2nbl2a5piup6 0 121603 9417489 9416796 2026-06-30T11:26:29Z BigBoyNewbie67 (The New Account of BigBoyNewbie69) 256425 /* Leksikono */ 9417489 wikitext text/x-wiki '''Fyksia''' (endomino: ''Vaijskäskhä'' [<nowiki/>[[Helpo:Prononcindiko|Vaj-skes-ĥa]]], angla: ''Fyksian'' [<nowiki/>[[Helpo:Prononcindiko|fyk-SEE-án]]]) estas projekto de [[arta lingvo]] (kunlingvo) komencita de James Wong, kreinto de Fyksland, en 1996. Ĝi estas kunlingvo inspirita de alternativa historio de la mondo, en kiu ekzistas la fikcia insula nacio Fyksland. Pro la historio kaj geografio de Fyksland, Fyksia estas lingvo plejparte influita (rilate al vortprovizo) de la [[Ĝermana lingvaro|ĝermana]] kaj la [[Kelta lingvaro|kelta]], kvankam ĝi ne estas rekte rilata al iu ajn alia lingvo [[Etimologio|etimologie]]. Kiel izolita lingvo, la Fyksian gramatiko enhavas elementojn similajn al tiuj trovitaj en la [[Finna lingvo|finna]] (ekz. kompleksa kazosistemo), la [[Ĉina lingvaro|ĉina]] (ekz. pronoma distingo), ktp. Fyksia ne celas esti helplingvo. Ĝiaj ĉefaj uzoj estas artaj, ĉar ĝi estas desegnita por la simulado de realisma sed fikcia lingvo kaj mikronacio. == Alfabeto kaj Fonologio == La Fyksia [[alfabeto]] konsistas el 29 literoj, el kiuj 23 estas komunaj en la [[latina alfabeto]]. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Litero !! Prononco |- | Aa || /ɑ/ |- | Ää || /æ/ |- | Åå || /ɔ/ |- | Ææ || /eɪ/ |- |Bb |/b/ |- |Cc |/k/ |- | Dd || /d/ |- | Ee || /ɛ/ |- | Ff || /f/ |- | Gg || /ɡ/ |- | Hh || /h/ |- | Ii || /i/ |- | Jj || /j/ aŭ /y/ |- | Kk || /k/ |- | Ll || /l/ |- | Mm || /m/ |- | Nn || /n/ |- | Oo || /o/ |- | Öö || /ɜ/ |- | Øø || /ø/ |- | Pp || /p/ |- | Rr || /r/ |- | Ss || /s/ |- | Tt || /t/ |- | Þþ || /θ/ |- | Uu || /u/ |- | Vv || /v/ |- |Ww |/w/ aŭ /v/ |- |Xx |/ks/, /z/ aŭ /s/ |- |Yy |/ü/, /u/ aŭ /y/ |} == Gramatiko == '''<big>Verba Sistemo</big>''' - '''Voĉoj''': Aktiva, Pasiva, kaj Meza (indikas refleksivajn/reciprokajn sencojn). - '''Modoj''': Indika, Demanda (aldonu sufikson, -ka), kaj Subjunktiva (aldonu sufikson, -ki). - '''Tempoj''': Estas 11 tempoj por ĉiu modo, inkluzive de simplaj kaj kunmetitaj formoj uzante helpverbojn kiel hävøton. - '''Verbospecoj''': Verboj estas kategoriigitaj kiel Fortaj, Malfortaj, aŭ Neŭtraj (neŭtraj verboj ŝanĝas signifon laŭ konjugacia stilo). - '''Kondiĉaj''': Esprimitaj per konjugitaj modalaj verboj. '''<big>Adjektivoj kaj Adverboj</big>''' Adjektivoj kaj adverboj estas formitaj el substantivaj aŭ verbaj radikoj uzante specifajn sufiksojn: '''-skä''': Formas adjektivon el substantivo (ekz., vrim "vigleco" → vrimskä "vigla"). '''-ur''': Kompara sufikso ("pli"). '''-aþ''': Superlativa sufikso ("plej"). -ling: Formas adverbon el adjektivo (ekz., vrimskäling "vigle"). '''-vå / -lug''': Sufiksoj por "-plena" kaj "-malpli". '''ö-''': Prefikso uzata por neo (ekz., övrimskä "malvigla"). == Leksikono == Jen la kompleta listo de ĉiuj vortoj en la Fyksia lingvo. {| class="wikitable sortable" ! Fyksia lingvo !! Esperanto lingvo |- | aasn || arseno |- | airg || arĝento |- | aktim || aktinio |- | aktimiden || aktiniidoj |- | alum || aluminio |- | alæn || ĉio, ĉiuj |- | amerikim || americio |- | antimon || antimono |- | aoropim || eŭropio |- | argon || argono |- | astat || astato |- | Auroppa || Eŭropo |- | Aurøn || La plej malgranda unuo de Fyksia valuto |- | avesen || avizoj, notoj |- | barim || bario |- | berkelim || berkelio |- | beryllim || berilio |- | bohrim || borio |- | brom || bromo |- | californium || kaliforniumo |- | curim || kuriumo |- | darmstadtim || darmŝtio |- | dubnim || dubnio |- | dui || tio ĉi |- | dvo || du |- | dvoa || dua |- | dysprosim || disprozio |- | Dänmark || Danio |- | däp || malĝoja |- | däpling || malĝoje |- | däpö || malĝojigi |- | däpögølskä || malĝojiga |- | däþeid || malĝojo |- | eetaal || manĝi |- | eetne || mi manĝas (virina ununombro) |- | eetnä || mi manĝas (vira ununombro) |- | eeton || manĝis / manĝita |- | eetonin || estis manĝata (pasiva pasinteco) |- | eetteen || ili manĝas (virina plurnombro) |- | eetten || ili manĝas (vira plurnombro) |- | eetter || manĝanta (prezenca progresivo) |- | eetterin || estas manĝata (pasiva prezenca progresivo) |- | eetterinka-hij? || ĉu li estas manĝata? |- | eetterka || ĉu (li) manĝas? |- | eettig || manĝos |- | eettigin || estos manĝata (pasiva estonteco) |- | eettigki || manĝus (subjunktivo) |- | eettin || estas manĝata (pasiva prezenco) |- | eettonki || manĝis (subjunktivo) |- | eettut || estas manĝinta / estis manĝinta (perfekto) |- | eettutin || estas manĝita / estis manĝita (pasiva perfekto) |- | eettutinki || estis manĝita (pasiva subjunktivo) |- | eettä || manĝas (tria persono vira ununombro) |- | eettäka-hij? || ĉu li manĝas? |- | eettäka || ĉu (li) manĝas? |- | ein || unu |- | eina || artikolo (la/iu), unua |- | einhen || Unio |- | einsteinium || ejnŝtejnio |- | erbim || erbio |- | fermim || fermio |- | flerovim || flerovio |- | gaarvenklije || registaro |- | gadolinim || gadolinio |- | gjømanim || germaniumo |- | goed || bona |- | goeda || feliĉa |- | goedstea || plej bona (arkaika) |- | goedur || pli bona / plej bona |- | gällim || galiumo |- | hassim || hasio |- | helim || heliumo |- | hij || li |- | hijsä || ili (vira) |- | huignon || pensis |- | huignut || estas pensinta / estis pensinta |- | huignä || pensi |- | huigør || pensanta |- | Hutieku || Aprilo |- | hvam || boro |- | hvassevni || hidrogeno |- | hvildenak || rezolucio (alternativa) |- | hvildønil || rezolucio |- | hvismut || bismuto |- | hvolvram || volframo |- | hävnim || hafnio |- | hävønon || estis |- | hävøtig || havos |- | hävøtigin || estos havita (pasiva) |- | hävøton || havi |- | hävøtonki || havis (subjunktivo) |- | hävøtut || havas / havis |- | hävøtutka || ĉu havas / ĉu havis? |- | höpeel || salteti / transsalti |- | hølmim || holmio |- | hørvigtä || duklandoj |- | i || kaj / en |- | ik || mi |- | indim || indiumo |- | intro || enkonduko |- | iod || jodo |- | iridim || iridio |- | Iskti || Islando |- | jen || fero |- | Kaans || Olimpikoj |- | Kaansä || Lastaj Novaĵoj |- | kaantoria || portalo |- | karaigpuim || kloro |- | Kemevniukæv || Perioda tabelo |- | kiesel || silicio |- | kohnäkijke || monarkio, reĝlando |- | kopiveuræktä || kopirajto |- | krom || kromo |- | krypton || kriptono |- | Kronøn || La plej granda unuo de Fyksia valuto (1 kron = 10 aur) |- | kupar || kupro |- | kvæløvni || nitrogeno |- | kvøna || virino |- | kälim || kalio |- | kædmin || kadmio |- | kælsim || kalcio |- | köhl || karbono |- | köhvolt || kobalto |- | kölm || tri |- | kölma || tria |- | köpønikim || kopernicio |- | lantan || lantano |- | lantaniden || lantaniidoj |- | lawrencim || laŭrencio |- | liskhiede || historio |- | litim || litio |- | livermorim || livermorio |- | lutisim || lutecio |- | läänton || landoj |- | Lækvogøn || Palaco Lækvogøn (Specifa palaco de Fyksland) |- | magnesim || magnezio |- | meitnerim || mejtnerio |- | mendelevim || mendelevio |- | mit || kun |- | molybdon || molibdeno |- | mågan || mangano |- | negen || naŭ |- | negena || naŭa |- | neodym || neodimo |- | neon || neono |- | nikl || nikolo |- | niobim || niobio |- | Njørdrir || Njord |- | nobelim || nobelio |- | Norije || Norvegio |- | nátrim || natrio |- | Nådene || Nordia |- | næptunim || neptunio |- | nætugåm || retejo / reto |- | Nölaig || Kristnasko |- | og || aŭ |- | oir || oro |- | op || supre / super |- | paasi || pasporto |- | platina || plateno |- | pliu || plumbo |- | plutonim || plutonio |- | praseodym || praseodimo |- | promeþim || prometio |- | protaktim || protaktinio |- | pälladim || paladio |- | pólonim || polonio |- | raidim || radio (elemento) |- | raidon || radono |- | reijnim || renio |- | rhodim || rodio |- | ruhvdim || rubidio |- | rutherfordim || ruterfordio |- | ruþanim || rutenio |- | ræktäinøn || rajtoj |- | röntgenim || rentgenio |- | røkæpænin || rezervita |- | samarim || samario |- | seaborgim || piosaborgio |- | seen || dek |- | seena || deka |- | seit || sep |- | seita || sepa |- | selen || seleno |- | side || retejo / ejo |- | sigtaal || vidi / rigardi (alternativa) |- | sigtäel || vidi / rigardi |- | sij || ŝi |- | sijsä || ili (virina) |- | sink || zinko |- | sirim || cerio |- | sirkon || cirkonio |- | sisim || cezio |- | skandim || skandio |- | stovning || instituto |- | strontim || stroncio |- | surøvni || oksigeno |- | Sverije || Svedio |- | svæv || sulfuro |- | søg || serĉo |- | søgall || serĉi |- | søgoa! || serĉu! |- | søs || ses |- | søsa || sesa |- | t'hävøtig || havos (meza voĉo) |- | t'hävøton || havis (meza voĉo) |- | t'hävøtut || havas / havis (meza voĉo) |- | t'västät || lavi sin |- | t'västätig || lavos sin |- | t'västäton || lavis sin |- | t'västätut || estas lavinta sin / estis lavinta sin |- | t'västätør || lavanta sin |- | tallim || taliumo |- | tantalum || tantalo |- | teillurim || teluro |- | terbim || terbio |- | tijv || kvina |- | tijva || kvina |- | tin || stano |- | titanim || titanio |- | Täløn || numeroj |- | tæknitim || teknecio |- | um || al |- | ununoctium || oganesono |- | ununpentium || moskovio |- | ununseptium || tenesino |- | ununtrium || nihonio |- | uraanim || uranio |- | utijmä || tempo |- | Vaijskä || Fyksland |- | Vaijskäskhä || Fyksia lingvo |- | verde || mondo |- | vesegisien || vizitantoj |- | vigtigæn || grava |- | Vinlant || Finnlando |- | vluor || fluoro |- | vonnä || espero |- | vosvå || fosforo |- | vrankim || franciumo |- | vrim || vigleco |- | vrimlug || senvigleca |- | vrimlugling || senviglece |- | vrimskä || vigla |- | vrimskäaþ || plej vigla |- | vrimskäling || vigle |- | vrimskälingaþ || plej vigle |- | vrimskälingur || pli vigle |- | vrimskäur || pli vigla |- | vrimvå || vigleca |- | vrimvåling || viglece |- | vrimö || vigligi |- | vrimögølskä || vigliga |- | vrimögølskäaþ || plej vigliga |- | vrimögølskäling || viglige |- | vrimögølskälingaþ || plej viglige |- | vrimögølskälingur || pli viglige |- | vrimögølskäur || pli vigliga |- | vänadim || vanadio |- | västäel || lavi |- | västäon || lavita |- | västør || lavanta |- | vå || kvar |- | Væriskøn || Ferooj |- | våa || kvara |- | Vølkomosinki || Bonvenon |- | vør || ni |- | Webe || Reto (Malnova termino; uzata de 2002 ĝis 2004) |- | xenon || ksenono |- | ytterbim || iterbio |- | yttrim || itrio |- | Ålant || Alando |- | åv || ok |- | åva || oka |- | þi || tio |- | þorim || torio |} [[Kategorio:Artaj lingvoj]] alzxan4t07ue73cs81v5wpdll4fs0uz 0 122770 9417499 9120418 2026-06-30T11:42:42Z DidCORN 34571 /* Referencoj */ 9417499 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Weinberg_cues.jpg|eta|269ra|<center>Vitejo dum printempo]] [[Dosiero:Čejkovice, vinohrad.jpg|eta|Vitejo en [[Čejkovice (distrikto Hodonín)|Čejkovice]] dum vinrikolto.]] [[Dosiero:Beaune vue de Pommard.jpg|eta|Vitejo en [[Beaune|Bono]] vintre.]] '''Vitejo''' aŭ '''vinberĝardeno'''<ref>Biblio, [http://biblehub.com/esp/genesis/9.htm Genezo 9:20]: "Kaj Noa komencis terkultivan laboron kaj plantis '''vinberĝardenon'''"</ref><ref>Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: [http://vortaro.net/#vinberĝardeno vinberĝardeno]</ref> aŭ '''vinberejo''' <ref>La Rabistoj ("Die Räuber" de Ŝillero, per Zamenhof): "la ponardo staris en lia ventro, kiel paliso en '''vinberejo'''"</ref><ref>Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: [http://vortaro.net/#vinberejo vinberejo]</ref> ({{Lang-en|vineyard}}, {{Lang-fr|vignoble}}, {{Lang-de|Weinberg}}, {{Lang-es|viña}} aŭ ''viñedo'', {{Lang-it|vigna}} aŭ ''vigneto'', [[portugala lingvo|portugale]] ''vinha'') estas agrikultura tereno, ofte en dekliva situo, kiu uziĝas por [[Vinkultivado|kultivado]] de [[vito]]j, la plantoj kiuj produktas [[vinbero]]jn. La dekliva situo sur suda flanko de monto helpas, ke la plantoj ricevu laŭeble multon da suno. Tro dekliva situo tamen signifas, ke dum pluvado la fekunda tero povus esti forlavata; tial relative malebenaj vitejoj havas terasajn murojn, kiuj malhelpu tiun forlavadon de grundo. Ĝenerale la agrikulturo en industriaj landoj uzas multe da maŝinoj: la deklivaj grundoj, eventuale eĉ kun deklivaj muroj, malhelpas tiun maŝinan helpadon kaj kaŭzas, ke en vitejoj daŭre relative multe da plantoflega kaj rikolta laboro devas esti farata permane. {{Projektoj|ReVo=vin.0bergxardeno|ReVo titolo=Vinberĝardeno}} == Vidu ankaŭ == * [[Vito]] * [[Vinbero]] * [[Vinkultivado]] == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Agrikulturo]] [[Kategorio:Vinkultivado]] [[Kategorio:Vino]] pib1ilansyg1cp55fm1p07lqc6073n0 0 126818 9417469 9409935 2026-06-30T11:09:37Z Sj1mor 12103 nomo 9417469 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|Markolo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = CA-BC |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |mapo lokumilo = iso |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 6 |longo = |larĝo = |parenco = [[Golfo de Reĝino Charlotte (Kanado)|golfo de Reĝino Charlotte]] |parenco1 = [[Georgia Markolo]] |parenco2 = la fjordo ''[[Puget Sound]]'' |parenco_tipo = Akvejo }} '''Markolo de Reĝino Charlotte''' troviĝas inter [[Vankuvera Insulo]] kaj la [[ĉeftero]] de [[Brita Kolumbio]] ([[Kanado]]). Ĝi ligas la [[Golfo de Reĝino Charlotte (Kanado)|golfon de Reĝino Charlotte]] kun la [[Georgia Markolo]] kaj la fjordo ''[[Puget Sound]]''. Ĝi estas parto de la tielnomata "interna [[pasejo]]" inter [[Vaŝingtonio]] kaj [[Alasko]]. La [[markolo]] estis nomita far de James Strange la 5-an de aŭgusto 1786, honore al [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|Reĝino Charlotte]], la reĝedzino de Reĝo [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]]. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://maps.google.com/maps?ll=50.973994,-127.717438&spn=0.534790,1.005867&t=k&hl=en Google Map] [[Kategorio:Geografio de Brita Kolumbio]] [[Kategorio:Markoloj]] pneud1zba0ylgriu8srcm3c3fkn8x0j 0 133626 9417034 8581111 2026-06-29T15:02:52Z Baba79 118684 9417034 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Dovĵenko Oleksandr''' ({{lang-uk|Олександр Петрович Довженко}}; {{lang-ru|Александр Петрович Довженко}} [[11-an de septembro]] [[1894]] <small>[ [[29-a de aŭgusto]] laŭ la [[Julia kalendaro]] ]</small>, [[Ĉernigova gubernio]], la [[Rusia imperio]] — la [[25-an de novembro]] [[1956]], [[Peredelkino]], [[Moskva provinco]], [[RSFSR]], [[Sovetunio]]) estis sovetia ukraina kino-reĝisoro, scenaristo, verkisto. Naskiĝis en [[Ĉernihiva provinco]], finis pedagogian instituton, poste lernis en Ukraina Arta akademio ([[Kievo]]), plialtigis profesian nivelon en [[Berlino]]. Fondinto de ukraina kinematografio. La filmo "Tero" estis inkludita en la listo de la 12 plej bonaj filmoj de ĉiuj tempoj kaj nacioj laŭ la versio de la Monda Ekspozicio en Bruselo.<ref>https://poltava-trend.in.ua/uk/eternal-1856-yak-yaresky-pobachyv-uves-svit-poltavski-krayevydy-u-filmah-dovzhenka</ref> Laboris kiel pentristo, de [[1926]] - reĝisoro de Odesa kinostudio, de [[1929]] - Kijiva kinofabriko (nun - [[Dovĵenka Nacia kinostudio]]). Dum la [[Dua mondmilito]] laboris en dokumenta kaj propaganda ĝenro. Pro konflikto kun partiaj aŭtoritatuloj li estis ekzilita de [[Ukrainio]] en [[Moskvo]]n, kie laboris en kinostudio "''Mosfilm''" (ekde [[1946]]). Dum pli ol 20-jara kariero estris produktadon nur de 20 filmoj, el kiuj la plej konataj estas: * [[Sumka dipkurjera]] (1927); * [[Zvenigora]] (1928); * Arsenalo (1928); * Tero (1930); * Ŝĉors (1939); * Miĉurin (1948); * Poemo pri maro (1959, ne finita) Por [[Ukraina antologio]] estas esperantigata lia novelo "''Ĥato''". == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Nacia Filmcentro Oleksandr Dovĵenko]] * [[Dovĵenka Nacia kinostudio]] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Dovĵenko, Oleksandr}} [[Kategorio:Ukrainaj reĝisoroj]] [[Kategorio:Ukrainaj verkistoj]] [[Kategorio:Ukrainaj komunistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj reĝisoroj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj diplomatoj]] [[Kategorio:Reĝisoroj de la Rusa avangardo‎]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Ukrainio]] [[Kategorio:Mortintoj en Peredelkino]] ofgqb7axv93krnw26yfga0mqztu5ukv 0 135369 9417461 8824999 2026-06-30T10:53:54Z Sj1mor 12103 9417461 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Josiah WEDGWOOD''' [viĝvu:d] ([[12-a de julio]] [[1730]], [[Burslem]], [[Staffordshire]], [[Anglio]] – mortis la [[3-an de januaro]] [[1795]], [[Burslem]]) estis [[anglio|angla]] [[ceramiko|ceramika]] [[artisto]] kaj [[Teknikistoj|teknikisto]], ellaborinto de novaj ceramikaj tipoj. Li estis [[pioniro]] pri la moderna produktada organizado, [[surmarketigo]] kaj sciencbaza [[evoluigo]]. Li estis [[avo]] de [[Charles Darwin]]. Li venis el potfarista familio, jam eklaboris en aĝo de 9 jaroj, post morto de la patro. Li estis sperta [[potfaristo]], sed pro sekvaĵoj de [[nigra variolo]] li perdis la dekstran [[piedo]]n tiel malpliiĝis lia [[laborkapablo]]. Li plenigis la tagojn per [[lernado]], [[legado]], faka [[eksperimentado]]. Li proponis [[kunlaboro]]n al la pli aĝa frato Thomas, kiu rifuzis tion ([[1749]]). Post tiam Wedgwood kunlaboris [[1752]]–53 kun [[John Harrison]], poste kun Fenton Low-a [[Thomas Whieldon]]. Tiu lasta uzis modernajn teknikojn. Wedgwood tiutempe ekverkis la ''eksperimentan [[libro]]n''. Post kiam li malkovris specifan [[emajlo]]n, sendependiĝis kaj perfektigis en la burslem-a [[manufakturo]] de [[Ivy House]] la kremkoloran kamenargilaĵon, kiun oni nomas ''[[Queen's ware]]'' (''ceramiko de la reĝino''), ĉar la [[reĝino Charlotte]] mendis en 1765 el tiuj. Wedgwood enkondukis [[amasproduktado]]n kaj axcetis la proksiman manufakturon de [[Brick House]]. Ekde [[1768]] li laboris kun [[Thomas Bentley]] kaj pretigis [[ornamaĵo]]jn. Samjare li ellaboris la nigran, fajnasurfacan, senemajlan duran argilaĵon, kiu celis sekvi stilon de la grekaj vazoj. Ĉ. [[1775]] ellaboris li la jaspan (blankan) ceramikon, aĉetis en [[1763]] teknologion pri [[matrica pentrado]] (malkovrita en [[1755]]). Wedgwood elpensis la [[pirometro]]n por mezuri la temperaturon en la [[bakforno]]. Lia amiko estis [[Erasmus Darwin]], kiu instigis lin uzado de [[vapormaŝino]]j. Tiel lia uzino Etruria estis la unua industria fabriko - krom la minejoj- en [[1782]], kie oni uzis energion de la [[vaporo]]. La posteuloj de '''Josiah Wedgwood''' daŭrigis la familian tradicion en Burslem ĝis 1940, kiam la fabriko translokiĝis al Barlaston. Filinon de Wedgwood, Susannah edzinigis filo de Erasmus Darwin. Ilia filo estis [[Charles Darwin]]. == Vidu ankaŭ == * [[Esperanto-domo Barlaston]], kiu funkcias apud Memora Kolegio ''Wedgwood'', en [[Staffordshire]], [[Anglio]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wedgwood, Josiah}} [[Kategorio:Anglaj ceramikistoj]] [[Kategorio:Homoj de la Industria revolucio]] [[Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono]] [[Kategorio:Anglaj unitariistoj]] [[Kategorio:Anglaj kontraŭsklavistoj]] [[Kategorio:Anglaj inventistoj]] [[Kategorio:Britoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Familio Darwin–Wedgwood]] hehefcdvc7p4hzr273fg6xbvlbsg382 0 175583 9416944 9016811 2026-06-29T13:24:48Z Tirolischleioans 254019 /* Eksteraj ligiloj */ 9416944 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = DEU Georgsmarienhütte COA official.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Georgsmarienhütte in OS.svg |federacia_lando = [[Malsupra Saksio]] |distrikto = [[Distrikto Osnabrück]] |alto = 86 - 331 |areo = 55,41 |poŝtkodo = 49124 |tel_antaŭkodo = 05401 |aŭtokodo = OS |oficiala_kodo = 03459019 |subdivido = 6 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Oeseder Straße 85 |retpaĝaro = [https://www.georgsmarienhuette.de/ www.georgsmarienhuette.de] |komunumestro = Heinz Lunte |komunumestro-partio = CDU }} [[Dosiero:Georgsmarienhütte-Oesede, die Sankt Peter und Paul Kirche IMG 6801 2020-07-31 09.48.jpg|eta|maldekstra|200ra|{{centre|la kirko [[Petro kaj Paŭlo]]}}]] '''Georgsmarienhütte''' - ofte mallongigata "GM-Hütte" - estas urba komunumo en [[Germanio]], kaj origine kreskis ĉirkaŭ [[minejo]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Osnabrück]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Malsupra Saksio]], tuj sude de la samnoma urbo [[Osnabrück]], kiu mem [[eksterdistrikta urbo|ne apartenas al la distrikto]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio||STATO}}}} la urbo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Malsupra Saksio|03459019}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon interalie kun la najbaraj komunumoj {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}<!-- informoj en vikidatumoj ankoraŭ ne kompletas: se vi povas, helpu kompletigi! -->. <!-- == Referencoj == {{referencoj}} --> == Partneraj urboj == * {{flago|Britio}} [[Bournemouth]] ([[Britio]]) * {{Ĝemeleco|Emmen|Nederlando}} * {{Ĝemeleco|Kłodzko|Pollando}} (ĝis 1945 germane [[Glatz]]) * {{Ĝemeleco|Ramat HaŜaron|Israelo}} * {{Ĝemeleco|Remagen|Germanio}} * {{flago|Britio}} Saint-Macaire-en-Mauges ([[Luarlandoj]], [[Francio]]) ==Gefiloj== *[[Walther Kranz]], klasika filologo == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) <br/> {| align=center |[[Dosiero:1189haus ohrbeck.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|monaĥejo Ohrbeck}}]] |[[Dosiero:Klosterkirche St. Johann Kloster Oesede.jpg|eta|maldekstra|160ra|{{centre|monaĥejo Oesede}}]] |} {{Projektoj}} {{Distrikto Osnabrück}} {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Distrikto Osnabrück]] [[Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio]] 0nc92fp1m95s47ah2gwfpzudd7l2ax3 0 187044 9417290 9377686 2026-06-30T05:03:54Z Tirolischleioans 254019 /* Famuloj kun rilatoj al la urbo */ 9417290 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = DEU Weißenfels COA.svg |zomo = 10 |situo-bildo = dosiero:Weißenfels in BLK.svg |federacia_lando = [[Saksio-Anhalto]] |distrikto = [[Distrikto Burgenland]] |komunumaro = Weißenfelser Land |alto = 100 |areo = 24,74 |poŝtkodo = 06667 |poŝtkodo_malnova = 4850 |tel_antaŭkodo = 03443 |aŭtokodo = WSF |oficiala_kodo = 15084550 |adreso-komunumestraro = Markt 1 |retpaĝaro = [https://www.weissenfels.de/ www.weissenfels.de] |komunumestro = Manfred Rauner |komunumestro-titolo = Oberbürgermeister |komunumestro-partio = CDU }} '''Weißenfels''' {{prononco|'''Vajs'''nfels}} estas urbo en [[Germanio]]. Ĝis la [[30a de junio]] [[2007]] ĝi estis la administra centro de samnoma [[distrikto Weißenfels]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Saksujo-Anhalto]], kaj ekde tiam estas la plej granda urbo de pliampleksigita [[distrikto Burgenland]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Saksio-Anhalto||STATO}}}} la urbo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Saksio-Anhalto|15084550}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon interalie kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Weißenfels situas borde de la rivero [[Saale]]. Ĝi estis rezidejo de la dukoj de [[Saksio-Weißenfels]]. ==Historio== En 1664 fondiĝis la [[Aŭgusta Gimnazio (Weißenfels)|Aŭgusta Gimnazio]] kiu tre famiĝis. == Vidindaĵoj == * [[Eskortejo de Weißenfels]] * [[Heinrich-Schütz-Domo (Weißenfels)|Heinrich-Schütz-Domo]] * [[Kastelo Neu-Augustusburg]] * [[Monaĥinejo Sankta Klaro (Weißenfels)|Monaĥinejo Sankta Klaro]] (pereinta) * [[Ŝuista submajstro de Weißenfels]] * [[Tombeja kapelo de Weißenfels]] * [[Urba Palaco (Weißenfels)|Urba Palaco]] == Famuloj kun rilatoj al la urbo == * [[Alfred Ursinus]] * [[Adolf Müllner]] * [[Christian Weidling]], juristo * [[Fanny Tarnow]] * [[Heinrich von Bünau]], historiisto * [[Heinrich Schütz]], komponisto * [[Hugo Mairich]], inĝeniero * [[Jean-Baptiste Bessières]], marŝalo de la Imperio kaj duko de Istrio, mortis tie dumbatale (1813) * [[Louise von François]] * [[Novalis]], verkisto * [[Wolfgang Hädecke]], verkisto == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}} <br/> [[Dosiero:Weissenfels Fuerstenhaus.jpg|eta|maldekstra|<center>la Princa Domo]] [[Dosiero:Weissenfels Luftbild.jpg|maldekstra|eta|<center>elaera bildo de la urbocentro]] {{Projektoj}} {{Distrikto Burgenland}} {{Bibliotekoj}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Iamaj eksterdistriktaj urboj de Saksio-Anhalto]] [[kategorio:Weißenfels| ]] 5zmtyemg843kz3s2336royzfnz08sq7 0 188338 9417073 9376680 2026-06-29T15:49:01Z Alifono 114488 Transporto 9417073 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Wappen von Zittau.PNG |zomo = 10 |situo-bildo = {{paĝonomo}} in GR.svg |federacia_lando = [[Saksio]] |distrikto = [[Distrikto Görlitz]] |alto = 242 |areo = 25,42 |poŝtkodo = 02763 |poŝtkodo_malnova = 8800 |tel_antaŭkodo = 03583 |aŭtokodo = GR |oficiala_kodo = <!-- el vikidatumoj --> |subdivido = 9 urbopartoj (''Stadtteile'') |adreso-komunumestraro = Markt 1 |retpaĝaro = [https://www.zittau.de/ www.zittau.de] |komunumestro = Arnd Voigt |komunumestro-partio = Freie Bürger }} '''Zittau''' (jen germane, {{lang-hsb|Žitawa}}, laŭ la slava vorto por "[[sekalo]]") estas urba komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Görlitz]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Saksio]]. Fine de la jaro [[{{#time: Y|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Saksio||STATO}}}}]] la komunumo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Saksio|{{#property:p439}}}}}} loĝantojn. Ĝis 2008 la urbo situis en pli malgranda [[distrikto Löbau-Zittau]], kiu menciis la urbonomon. La urbo nun estas la germanlingva administra centro de la [[eŭropa regiono Niso]] (pollingva centro estas en [[Jelenia Góra]]/Hirschberg, ĉeĥlingva en [[Liberec]]/Reichenberg). [[Dosiero:Großes Zittauer Fastentuch 1472.jpg|maldekstra|eta|Großes Zittauer Fastentuch/ Granda fastituko en Zittau el la jaro 1472]] Zittau situas ĉe la riveroj Neisse kaj Mandau, kelkajn kilometrojn de la german-pol-ĉeĥa tri-landlima punkto kaj ĉe la piedo de la montaro Zittau. Zittau estis parto de la Ligo de Ses Urboj de Supra Luzacio ekde 1346. Tiutempe, la urbo apartenis al la [[Reĝlando Bohemio|Reĝlando de Bohemio]], sed venis sub [[Saksio|Saksion]] en [[1635]]. Parto de la historia heredaĵo de Zittau estas fastotuko el la jaro [[1472]], la tria plej granda en la mondo. == Transporto == Eblas fari tagekskurson al Zittau per dizela trajno, aŭ piediri de Ĉeĥio ([[Hrádek nad Nisou]]) tra Pollando (vilaĝo Porajuv) (ĉirkaŭ 6 km longa), vizitante tri landojn samtempe. Ĉi tiu historia saksa urbo ĉe la piedo de la [[Ercmontaro]] estas fervoja centro ĉe la punkto, kie [[Germanio]], [[Pollando]] kaj [[Ĉeĥio]] renkontiĝas. De la 3-an ĝis la 4-a de junio 2027 la germana asocio de uzantoj de publikaj transportiloj PRO BAHN gastigos tie konferencon. == Famuloj == * [[Lisa Tetzner]] (1894-1963), verkistino kaj tradukisstino * [[Christian Weise]], lernejestro kaj verkisto *[[Joakim Kalinka]], superintendanto *[[Moriz Haupt]], filologo klasika ==Vidu ankaŭ== * [[Trilanda punkto (Luzacia Niso)|Trilanda punkto]] inter Ĉeĥio, Germanio kaj Pollando == Eksteraj rilatoj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{projektoj}} {{distrikto Görlitz}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Zittau| ]] [[Kategorio:Distrikto Görlitz]] [[Kategorio:Urboj de Saksio]] [[Kategorio:Iamaj eksterdistriktaj urboj de Saksio]] [[Kategorio:Setlejoj sur Luzacia Niso]] [[Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio]] [[Kategorio:Landlimo de Germanio kaj Pollando]] [[Kategorio:Setlejoj sur trilanda punkto]] a3vofj21sskeq89il4j0f9vjkjczbbb 0 188839 9417419 9378997 2026-06-30T09:55:35Z Crosstor 3176 /* E */ 9417419 wikitext text/x-wiki [[Oradea]] estas urbo de okcidenta [[Rumanio]]. {{KompaktaEnhavTabeloEo}} == A == * [[Ádám Abet]] ([[26-a de decembro]] [[1867]] – [[Phoenix]], [[Arizona]], [[17-a de septembro]] [[1949]]): poeto, verkisto, tradukisto. * [[Henrik Aczél]]: industriartisto, pentristo * [[Tibor Ács]] (*[[5-a de februaro]] [[1944]]): aktoro. * [[György Ádám (fiziologo)]] * [[Andrei Adam]] (*[[10-a de aprilo]] [[1925]]): pentristo. * [[Borbála Adonyi]], ''Bori néni'' (*[[Kecskemét]], [[10-a de januaro]] [[1915]]- ): porinfana verkistino, ĵurnalistino. * [[Ármin Adorján]]: advokato * [[Emil Adorján]]: advokato * [[Pál Adorján]] (? [[1905]] - ?): priradia inĝeniero, teknika fakverkisto, redaktoro. * [[Berta Adorján]] ([[8-a de februaro]] [[1884]] –[[Budapest]], [[9-a de julio]] [[1942]]): aktorino. * [[Péter Adorján]] ([[14-a de aŭgusto]] [[1913]] – [[Győr]], marto [[1944]]): novelisto, romanverkisto. * '''[[Endre Ady]]''': genia [[poeto]], ĵurnalisto de [[Szabadság]], helpredaktoro de [[Nagyváradi Napló]]. * [[Attila A. G. Weinberger]] (*[[30-a de aŭgusto]] [[1965]]): muzikisto, komponisto. * [[Béla Ágh]] ([[3-a de decembro]] [[1945]]): remisto (olimpikano). * [[Erzsi Ághy]] ([[11-a de julio]] [[1896]] – [[Budapest]], [[23-a de julio]] [[1948]]): aktorino. * [[Sámuel Ajtay]] (? [[1774]] - [[Szatmárnémeti]], [[8-a de januaro]] [[1881]]): verkisto. * [[András Gusztáv Ágoston]] ([[7-a de majo]] [[1914]] - ?): instruisto, verkisto. * [[Ödön Alliquander (patro)|Ödön Alliquander]] ([[24-a de julio]] [[1882]] – [[Budapeŝto]], [[25-a de oktobro]] [[1954]]): inĝeniero pri minejo, minejjura fakverkisto. * [[László Alpár]], hungara [[matematikisto]] * [[Enikő Gyöngy András]] (n. [[6-a de novembro]] [[1945]]) dirigentino, universitata instruistino * [[Gábor Andrássy]] ([[30-a de majo]] [[1943]] - [[Florida]], [[Usono]], [[14-a de julio]] [[2004]]): operkantisto (baso). * [[Ede Andrási]] ([[Vác]], [[31-a de oktobro]] [[1887]] – [[1-a de aprilo]] [[1953]], Ordea): kant- kaj muzikkomponisto. * [[Sándor Antal]] ([[28-a de novembro]] [[1882]] – nazikoncentrejo, [[1944]]): skulptisto, medalartisto, ĵurnalisto, poeto. * [[Attila Ara-Kovács]] (*[[14-a de januaro]] [[1953]]): filozofo, eksterpolitika fakulo, ĵurnalisto. * [[Gyula Gyula]] (n. [[15-a de aprilo]] [[1945]]): ekonomikisto, statistikisto * [[Imre Árus]] (*[[6-a de junio]] [[1938]]): skermisto (olimpikano). * [[Zsolt Árvay]] (n. [[18-a de marto]] [[1935]]): inĝeniero pri kemio, fakverkisto * [[Sándor Asztalos (ĵurnalisto)|Sándor Asztalos]] ([[31-a de aŭgusto]] [[1890]] - [[Budapest]], [[14-a de aŭgusto]] [[1959]]): ĵurnalisto, verkisto. == B == * [[Zoltán Bachman]], arkitekto * [[Ferenc Bakó]] (*[[1917]]): etnografo. * [[Károly Bakonyi]] ([[28-a de julio]] [[1873]] - [[Budapest]], [[25-a de oktobro]] [[1926]]): verkisto. * [[Attila Balázs D.]] (n. [[Oradea]], [[1981]]): ĵurnalisto. * [[Márton Ernő Balázs]] (*[[22-a de aŭgusto]] [[1957]]): informatikisto, universitata adjunkto. * [[Péter Bálint]] (*[[6-a de junio]] [[1950]]: aktoro. * [[Zoltán Bálint (arkitekto)]] * [[Mariska Balla]] ([[6-a de oktobro]] [[1881]] – [[Budapest]], [[25-a de februaro]] [[1932]]): aktorino. * [[Ferenc Balogh]] ([[28-a de marto]] [[1836]] – [[Debrecen]], [[8-a de oktobro]] [[1913]]): eklezia verkisto * [[István Balogh (miniaturpentristo)|István Balogh]] ([[1890]]-[[1956]]): miniaturpentristo. * [[Zoltán Balogh]] ( [[1942]]): pentristo.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/balogh_zoltan] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111222174943/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/balogh_zoltan |date=2011-12-22 }} * [[Imre Bán]] ([[1890]] – [[1944]]): advokato, teknikhistoriisto. * [[Károly Bancsov]] ([[22-a de marto]] [[1953]]): operkantisto (baso). * [[Irén Bányai]] (*[[31-a de marto]] [[1942]]): aktorino. * [[Zoltán Barabás]] (*[[1953]]): poeto, ĵurnalisto, redaktoro. * [[Gyula Barátky]] ([[1910]] – [[Bukareŝto]], [[4-a de aprilo]] [[1962]]): piedpilkisto, trejnisto. * [[Sándor Barta]] ([[28-a de majo]] [[1890]] – [[7-a de aŭgusto]] [[1944]], [[Auschwitz]]): farmacisto, verkisto. * [[József Bartha]] ([[1953]]): piedpilkisto (olimpikano). * [[Kornélia Csilla Bartos]] (n. [[10-a de majo]] [[1957]]): ĵurnalistino, kulturhistoriistino * [[Iosif Bartovici]] (*[[22-a de februaro]] [[1935]]): pentristo. * [[József Bary]] ([[Beregsom]], [[29-a de junio]] [[1858]] – Nagyvárad, [[13-a de junio]] [[1915]]): juĝisto, memuaristo. * [[Valentina Boştină]] (*[[24-a de oktobro]] [[1940]]): skulptistino. * [[Gabrielo Báthori]], ''somlyói'' ([[15-a de aŭgusto]] [[1589]] - samloke, [[27-a de oktobro]] [[1613]]) landestro de [[Transilvanujo]] * [[Sigmundo Báthori]] ([[1572]]-[[1613]]) reganto de [[Transilvanio]] * [[Mihály Báthory-Románcsik]] ([[27-a de novembro]] [[1853]] – [[Léva]], [[19-a de januaro]] [[1888]]): teatra fakverkisto. * [[Kálmán Battyán]] (? Galgó, [[22-a de julio]] [[1897]] – Oradea, [[29-a de septembro]] [[1985]]): aktoro. * [[Antal Beleznay]] ([[Jászberény]], [[23-a de januaro]] [[1859]] – Nagyvárad, [[26-a de septembro]] [[1915]]): kapelestro kaj komponisto. * [[Ferenc Bencze]] (Oradea, [[4-a de oktobro]] [[1924]] – [[Budapest]], [[7-a de septembro]] [[1990]]): aktoro. * [[Kálmán Benda]] ([[27-a de novembro]] [[1913]] - [[Budapest]], [[13-a de marto]] [[1994]]): historiisto. * [[Péter Benke]] (*[[5-a de decembro]] [[1951]]): ĵurnalisto. * [[Loránd Benkő]] (*[[19-a de decembro]] [[1921]]): lingvisto. * [[Ágoston Benkovich]], hungara episkopo * [[Leó Beöthy]] ([[1839]] – [[Budapest]], [[5-a de januaro]] [[1886]]): sociologia, ekonomia kaj statistika verkisto, ano korespondanta de [[Hungara Scienca Akademio]] (1877). * [[Ödön Beöthy]] ([[2-a de decembro]] [[1796]] - [[Hamburg]], [[7-a de decembro]] [[1854]]) politikisto, governkomisaro en [[1848]]. * [[Tünde Bércesi]] (*[[8-a de septembro]] [[1969]]): ĵurnalistino, redaktorino, entreprenistino. * [[Ernő Bérczy]], ''Márton'' ([[7-a de majo]] [[1889]] – [[Budapest]], [[1931]]): aktoro, reĝisoro * [[László Berkesy]] ([[4-a de septembro]] [[1897]] – [[Szeged]], [[25-a de aŭgusto]] [[1967]]): kuracisto, internisto, radiologo * [[René Berkovits]] ([[9-a de aprilo]] [[1882]] – ? ): kuracistino, internistino kaj neŭrologino * [[Ákos Bihari]] ([[26-a de decembro]] [[1873]] – [[Budapest]], [[15-a de februaro]] [[1924]]): aktoro kaj deklemisto. * [[Béla Bihari]]; ''Leviczky'' (Nagyvárad, [[1857]] – [[Budapest]], [[1-a de marto]] [[1920]]): aktoro, reĝisoro. * [[Gyula Bihari]] ([[2-a de aŭgusto]] [[1889]] – [[Budapest]], [[18-a de januaro]] [[1977]]): botanikisto. * [[Imre Bihari]] ([[1867]] – [[Budapest]], [[6-a de februaro]] [[1939]]): ĵurnalisto * [[László Bihari]] ([[28-a de aŭgusto]] [[1887]] – [[Budapest]], [[3-a de marto]] [[1968]]): aktoro. * [[Mihály Bihari]] ([[25-a de februaro]] [[1892]] - [[Budapest]], [[9-a de aprilo]] [[1969]]) verkisto, ĵurnalisto * [[Sándor Bihari]] ([[20-a de septembro]] [[1900]] - ?) komponisto * [[Béla Bíró (ĵurnalisto)|Béla Bíró]] ([[29-a de junio]] [[1893]] – [[Timişoara]], [[18-a de marto]] [[1975]]): ĵurnalisto, redaktoro. * [[György Bíró]]: ĵurnalisto * [[József Biró (arthistoriisto)|József Biró]] ([[8-a de julio]] [[1907]] -[[Budapest]], [[8-a de januaro]] [[1945]]): pentristo, arthistoriisto. * [[József Bíró (aktoro)|József Biró]] ([[18-a de majo]] [[1960]]): aktoro. * [[Lajos Biró]] ([[Vieno]], [[22-a de aŭgusto]] [[1880]] – [[London]], [[9-a de septembro]] [[1948]]): verkisto, ĵurnalisto, inter [[1900]] kaj [[1905]] kunlaboranto, helpredaktoro de [[Szabadság]]. * [[Mária Bíró]], ''Mária Majthényi'' (*[[12-a de julio]] [[1933]]): tablotenisistino, industriartistino. * [[János Bittenbinder]]( - ?): pentristo. * [[Pál Blau]]: publicisto * [[Oszkár Boda]], familinomo ''Breuer'' ([[10-a de novembro]] [[1905]] – samloke, [[17-a de junio]] [[1976]]): muzikverkisto. * [[János Bodnár]] ([[31-a de decembro]] [[1889]] – [[Budapest]], [[29-a de oktobro]] [[1953]]): kemiisto, ano korespondanta de [[Hungara Scienca Akademio]] (1937). * [[János Bodnár (bibliotekisto)]], hungara instruisto, bibliotekisto. * [[Mária Bodnár]], ''C. Bodnár'' ([[16-a de februaro]] [[1900]] – [[24-a de marto]] [[1959]], samloke): verkistino. * [[Henrik Bodorfi]] ([[Pest]], [[1824]] – Nagyvárad, [[22-a de aŭgusto]] [[1875]]): kantisto (baritono). * [[Zoltán Bogáthy]], Oláh (*[[13-a de septembro]] [[1941]]): psikologo, universitata profesoro.*[[Andor Bajor]] ([[30-a de septembro]] [[1927]] - [[Cluj-Napoca]], [[25-a de januaro]] [[1991]]): verkisto. * [[László Boka]] (*[[9-a de aŭgusto]] [[1974]]): hungara literaturkritikisto. * [[Andor Boldizsár]]; ''Müncz Adolf'' ([[Karcag]], [[13-a de marto]] [[1878]] – Nagyvárad, [[4-a de januaro]] [[1915]]): aktoro. * [[Andrea Bondár]] (*[[16-a de oktobro]] [[1974]]): ĵurnalistino. * [[Rudolf Boné]] ([[21-a de majo]] [[1951]] skulptisto. * [[Ferenc Boros]] ([[3-a de aprilo]] [[1908]] – [[30-a de junio]] [[1963]], samloke): tradukisto, novelisto. * [[Erzsébet Boros Konrád]] (*[[5-a de aprilo]] [[1953]]): kantoinstruistino, operkantistino. * [[Ferike Boros]] ([[3-a de aŭgusto]] [[1873]] – [[Hollywood]], [[Usono]], [[16-a de januaro]] [[1951]]): aktorino.[http://www.szineszkonyvtar.hu/contents/a-e/boros.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080214132954/http://www.szineszkonyvtar.hu/contents/a-e/boros.htm |date=2008-02-14 }} * [[Manci Borsos]] ([[Sümeg]], [[16-a de majo]] [[1902]] – Nagyvárad, [[12-a de novembro]] [[1977]]): aktorino. * [[Györgyi Borusz]] (*[[2-a de aŭgusto]] [[1941]]): pentristino. * [[Katalin Botos]] (* [[1941]]): hungara ministro, profesoro, ekonomikisto * [[Alajos Bozóky]] ([[Buda]], [[30-a de decembro]] [[1842]] – Nagyvárad, [[7-a de decembro]] [[1919]]): jurakademia profesoro * [[Ferenc Bozóky]] ([[15-a de oktobro]] [[1886]] – [[Budapest]], [[11-a de decembro]] [[1961]]): juristo, universitata profesoro. * [[Géza Bozóky]] ([[23-a de julio]] [[1875]] – [[Budapest]], [[24-a de februaro]] [[1960]]): juristo, universitata profesoro. * [[László Bozóky]]: fizikisto. * [[Pál Böhm]] ([[28-a de decembro]] [[1839]] – [[München]], [[29-a de marto]] [[1905]]): pentristo [http://www.hung-art.hu/index-hu.html Arto en Hungario] * [[Sándor Bölöni]] ([[Ploieşti]], [[8-a de februaro]] [[1939]] – Oradea, [[12-a de aŭgusto]] [[1982]]): ĵurnalisto, tradukisto. * [[Vilmos Bölöni]] (*[[8-a de februaro]] [[1941]]): grafikisto, pentristo, scenejdekoraciisto.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/boloni_vilmos]{{404|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[József Bölöny (politikisto)]] ([[1850]] - [[Biharugra]] [[1930]]): politikisto, teatrestro. * [[Emil Böszörményi]], ĝis [[1908]] ''Blum'' ([[Nagykároly]], [[17-a de januaro]] [[1890]] – Oradea, [[1-a de novembro]] [[1938]]): rumania hungara ĵurnalisto, advokato. * [[Ignátz Brall]]: angla konsulo * [[Ede Bresztovszky]] ([[23-a de februaro]] [[1889]] – [[Budapest]], [[3-a de junio]] [[1963]]): verkisto, ĵurnalisto * Ernő Bródy ([[1882]] – [[Budapest]], [[30-a de aprilo]] [[1945]]): ĵurnalisto, redaktoro. * [[Miksa Bródy]] ([[16-a de septembro]] [[1875]] – [[Budapest]], [[4-a de majo]] [[1924]]): ĵurnalisto, verkisto. * [[István Budaházy]] (*[[14-a de decembro]] [[1941]]): farmacisto, kurachistoriisto, esperentisto, ano de [[UEA]]. * [[Magda Bunta]] ([[21-a de septembro]] [[1930]] - [[Cluj-Napoca]], [[3-a de novembro]] [[1993]]): historiistino. * [[Vince Bunyitay]] ([[Sátoraljaújhely]], [[11-a de januaro]] [[1837]] – Nagyvárad, [[16-a de marto]] [[1915]]): eklezihistoriisto, ano korespondanta de [[Hungara Scienca Akademio]] (1884) * [[Sándor Bura]] ([[15-a de oktobro]] [[1895]] – [[Budapest]], [[1-a de julio]] [[1956]]): ciganmuzikestro. == C == * [[Mircea Cantor]] ([[1977]]). vidartisto vivanta en [[Parizo]]. * Nadia Chebap ([[13-a de majo]] [[1894]] - ?): pianistino. * [[Dániel Cirnu]] (*[[26-a de marto]] [[1959]] pentristo kaj dizajnisto.[http://www.artendre.hu/frame3.html] * Serban-Dan Costa (*[[1955]]): kuracisto. * Ovidiu Cotruș, pseŭdonomo ''Ovidiu Sabin'' ([[24-a de februaro]] [[1926]] - [[Timișoara]], [[12-a de septembro]] [[1977]]: poeto, literaturkritikisto. * [[Lajos Csatáry]], ''Grósz'' ([[16-a de novembro]] [[1832]] – [[Budapest]], [[16-a de novembro]] [[1907]]): kuracisto, fakverkisto pri jucticaferoj medicino kaj publiksano. * [[Péter Cseke (aktoro, 1953)|Péter Cseke]] (*[[3-a de oktobro]] [[1953]]): aktoro. * [[Sándor Cseke]] ([[21-a de julio]] [[1924]]): aktoro. * [[Antal Csengery]] ([[2-a de junio]] [[1822]] - [[Budapest]], [[13-a de julio]] [[1880]]): historiisto. * [[Imre Csengery]] (hungara ĉefnotario naskiĝis kaj mortis en Nagyvárad) * [[Péter Pál Cséplő]] ([[Kassa]], [[29-a de junio]] [[1837]] - [[10-a de novembro]] [[1990]]): kanoniko, premontra monako * [[Béla Csernák]] ([[Hosszúhát]], [[25-a de decembro]] [[1875]] – Oradea, [[19-a de februaro]] [[1967]]): reformita pastro, administrantepiskopo * [[József Csire]] (*[[14-a de aprilo]] [[1926]] - [[Bukareŝto]], [[19-a de majo]] [[2011]]): komponisto.[http://www.bukarestiradio.ro/index.php?option=com_content&view=article&id=13871:elhunyt-csire-jozsef&catid=53:mveldes&Itemid=113] * [[Ilona Cs. Tóth-Kovács]] (*[[27-a de marto]] [[1927]]): aktorino. == D == * [[Margit Dajka]] ([[25-a de majo]] [[1907]] - [[Budapest]], [[13-a de oktobro]] [[1986]]): aktorino. * István Dálnoki (*[[3-a de junio]] [[1951]]): elektroinĝeniero, dramaturgiisto, entreprenisto. * [[Viktor Dalnoki]] (? [[1868]] – [[Budapest]], [[13-a de februaro]] [[1955]]): reĝisoro, operkantisto (baritono). * [[Zsóka Dálnoky]] (* junio [[1949]]): aktorino. * [[Iosif Demian]] ([[26-a de majo]] [[1941]]): reĝisoro, kameraisto en [[Sydney]] ([[Aŭstralio]]). * [[Lajos Dancz]] ([[1849]] – [[Budapest]], somero, [[1906]]): aktoro, teatrodirektoro. * [[István Darkó (aktoro)|István Darkó]] ([[Cluj-Napoca|Cluj]], [[4-a de majo]] [[1954]] – Nagyvárad, [[7-a de septembro]] [[1982]]): aktoro, verkisto. * [[Edit Darkó Timkó]] (*[[25-a de januaro]] [[1925]]): baletistino. * [[Adrienne Darvay Nagy]] (*[[22-a de marto]] [[1958]]): teatroesploristino, teatrohistoriistino. * [[Sándor Dávid]] ([[1953]]) aktoro. * [[Endre Davidovics]] ([[30-a de marto]] [[1912]] – [[Parizo]], [[8-a de aprilo]] [[1986]]): sociologo * [[Tibor Dénes]] ([[15-a de julio]] [[1907]] – [[Lugano]], [[Svislando]], [[17-a de marto]] [[1983]]): verkisto, literaturhistoriisto. * [[József Demian]] (n. [[26-a de majo]] [[1941]]): filmreĝosoro, kameraisto en [[Aŭstralio]]. * [[László Demjén]] (n. [[6-a de aprilo]] [[1932]]): juristo, piedpilkisto, sportĵurnalisto * [[Iván Dengyel]] ''Andor'' (*[[10-a de majo]] [[1944]]: aktoro [http://www.muveszkek.hu/index.php?id=583&cid=5576] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060617120949/http://www.muveszkek.hu/index.php?id=583&cid=5576 |date=2006-06-17 }}. * [[Blanka Dergán]] ([[30-a de junio]] [[1891]] - ?) aktorino. * [[Géza Dési]] ([[13-a de septembro]] [[1869]] – ? ): jurverkisto, politikisto. * [[József Deutsch]] ([[1932]] - ?, ?) akvopilkisto, olimpikano * [[László Dévald]] ([[28-a de aŭgusto]] [[1912]] – samloke, [[28-a de decembro]] [[1974]]) ĵurnalisto * [[Viktória Diamandy]] ([[3-a de marto]] [[1896]] – samloke, [[17-a de aŭgusto]] [[1943]]): poetino, verkistino. * [[Gyula Diamant]]: rabeno * [[Diettrich Miksáné]]; ''Júlia Papp'' ([[1-a de januaro]] [[1886]] – ?): aktorino, aktorpedagogino. * [[István Dinok]] ([[14-a de oktobro]] [[1952]]): televidredaktoro. * [[Ibolya Diósszilágyi F.]], ''Frankl Istvánné'' ([[Makó]], [[20-a de julio]] [[1918]] - ): verkistino, poetino. * [[Béla Diósy]] ([[30-a de januaro]] [[1863]] – [[Budapest]], [[19-a de aprilo]] [[1930]]): muzikkritikisto. * [[László Péter Diószeghy]] (*[[9-a de novembro]] [[1946]]): geografo, redaktoro. * [[István Dobai (juristo)|István Dobai]] ([[21-a de majo]] [[1924]]): jurfilozofo, universitata profesoro, d-ro pri internacia juro. * [[József Dombrovszky]] ([[10-a de junio]] [[1912]] - [[Debreceno]], [[24-a de januaro]] [[1995]]): lingvisto, universitata profesoro * [[József Dózsa]], ''Kontra'' (? [[1815]] – Nagyvárad, [[25-a de decembro]] [[1886]]): aktoro. * [[Ioan Dragoș]], hungaria rumana juristo * [[Mózes Drágossy]] ([[Torda]], [[1725]] - [[6-a de aprilo]] [[1787]]): greko katolika episkopo. * [[Anna Dukász]] [[3-a de marto]] [[1925]]): aktorino, teatrestrino en [[Sfântu Gheorghe]]. * [[Péter Dukász]] ([[1-a de majo]] [[1954]]): aktoro. * [[Géza Dukrét]] (*[[17-a de septembro]] [[1942]]): redaktoro, publicisto. * [[Ákos Dutka]] ([[11-a de septembro]] [[1881]] - [[Máriaremete]], [[Hungario]], [[27-a de decembro]] [[1872]]): poeto. * [[Katalin D. Vásárhelyi]] (n. [[24-a de februaro]] [[1944]]): aktorino == E == * [[Hédi Edelmann]] ([[24-a de marto]] [[1902]] - [[Budapest]], [[18-a de majo]] [[18-a de majo]] [[1957]]): ĵurnalistino, novelistino. * [[Alojzia Éder]]; ''Lujza'' (? - ?): kantistino (mezzosoprano), aktorino. * [[Zoltán Egressy]] ([[15-a de oktobro]] [[1881]] – [[Budapest]], [[21-a de marto]] [[1969]]): inĝeniero pri mekaniko. * [[Judit Egyed]] (*[[15-a de septembro]] [[1954]]): skulptistino. * [[Emőke Elekes]] (*[[13-a de aŭgusto]] [[1957]]): muzikinstruistino, gvidantino de pluraj muzikensembloj. * [[György Elkán]] (*[[29-a de majo]] [[1937]]): arkitekto, fakverkisto * [[György Ember]] ([[Pusztasós]], [[20-a de aprilo]] [[1845]] – Nagyvárad, [[11-a de majo]] [[1905]]): poeto, tradukisto. * [[András Emődi]] (n. [[18-a de aŭgusto]] [[1970]]): instruisto, bibliotekisto, arkivisto, lokhistoriisto * [[János Emődi]] (*[[13-a de aprilo]] [[1941]]): violonĉelisto, arkeologia fakverkisto. * [[Tamás Emőd (ĵurnalisto)|Tamás Emőd]] ([[Berekböszörmény]], [[11-a de aŭgusto]] [[1888]] – Oradea, [[22-a de septembro]] [[1938]]): ĵurnalisto, poeto. * [[Tamás Emődi (arkitekturisto)|Tamás Emődi]] (n. ([[17-a de aŭgusto]] [[1969]]): arkitekturisto, arthistoriisto[http://kmti.hiphi.ubbcluj.ro/sites/default/files/programok/Bethlen_konferencia/emodi_cv_publ.pdf] * [[Sándor Endrey]], hungara pentristo * [[Dániel Róbert Erdei]] (n. [[8-a de januaro]] [[1976]]): raportisto, kameraisto-tranĉisto * [[István Erdélyi (arkeologo)]] (*[[1931]], historiisto[http://www.regeszet.org.hu/ki_kicsoda2/hu/node/286]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[Miklós Erdélyi]], ''Pósa'' ([[Zombor]], [[22-a de majo]] [[1866]] – Oradea, [[10-a de februaro]] [[1934]]: aktoro, sekretario, direktoro. * [[Vazul Erdélyi]] ([[Makó]], [[1-a de aŭgusto]] [[1794]]- [[27-a de marto]] [[1862]]): greka katolika episkopo. == F == * [[Gábor Tibor Fábián]] (*[[28-a de aprilo]] [[1974]]): ĵurnalisto. * [[Béla Fái J(akab)]], ''Goldberger'' ([[1853]] – [[Budapest]], [[1-a de decembro]] [[1904]]): ĵurnalisto. * [[Antal Faludi]], ''Held'' ([[1851]] – [[Budapest]], [[22-a de septembro]] [[1932]]): aktoro. * [[Ferenc Faluhelyi]] ([[29-a de oktobro]] [[1886]] – [[Pécs]], [[24-a de decembro]] [[1944]].): internacijuristo, universitata profesoro. * [[István Farkas]] ([[26-a de januaro]] [[1929]] – samloke, [[5-a de januaro]] [[1989]]): reĝisoro. * [[Dezső Fehér]] ĝis [[1896]] ''Fecher'' ([[Borsodszentgyörgy|Disznósd]], [[2-a de decembro]] [[1869]] – Nagyvárad, [[22-a de februaro]] [[1935]]): verkisto, ĵurnalisto, fondinto de [[Nagyváradi Napló]]. * [[József Fehér]] (*[[12-a de julio]] [[1947]]): ĵurnalisto, redaktoro, humuristo. * [[Tibor Fehér]] ([[24-a de marto]] [[1921]] – [[Miskolc]], [[30-a de aŭgusto]] [[1984]]): aktoro. * [[Erzsébet Fekete]] (*[[5-a de decembro]] [[1951]]): pianistino, adjunktino. * [[Ferenc Fekete]] ([[15-a de aprilo]] [[1915]] – [[Aŭstrio]], [[1945]]) psikologo, poeto. * [[Sándor Fekete]] ([[9-a de januaro]] [[1885]] – [[Budapest]], [[15-a de septembro]] [[1972]]): kuracisto, medicinhistoriisto. * [[Zoltán Fekete]] ([[1888]] - [[Premysl]] [[1917]]): pentristo. * [[Ioan-Gavril Feneş]] (Romulus Feneş) (*[[8-a de julio]] [[1927]]): scenejdekoraciisto. * [[Aliz Fényes]] ([[11-a de majo]] [[1918]] - [[London]], [[25-a de marto]] [[2007]]): aktorino. * [[Anna Fényes]] ([[6-a de januaro]] [[1899]] – ?): aktorino. * [[Szabolcs Fényes]] ([[30-a de aprilo]] [[1912]] – [[Budapest]], [[12-a de oktobro]] [[1986]]): komponisto. * [[Zsolt Ferenc]] (*[[1975]]): poeto. * [[Béla Ferenczy]] (n. [[2-a de aprilo]] [[1944]]): grafikisto, instruisto * [[István Fiedler]] ([[Nagybecskerek]], [[14-a de oktobro]] [[1871]] – Oradea, ? [[1957]]): episkopo. * [[Andrea Finczinski]] (*[[16-a de aŭgusto]] [[1971]]): aktorino. * [[Edit Firtos]] (*[[2-a de junio]] [[1964]]): aktorino. * [[Gertrúd Fischer]], hungara [[biokemiisto]], ordinara membro de la [[Hungara Scienca Akademio]] * [[János Fleisz]] (*[[3-a de junio]] [[1951]]): instruisto, historiisto, ŝakjuĝieto. * [[Judit Mária Fleisz]] (n. [[16-a de januaro]] [[1952]]): instruistino pri historio, falverkistino * [[Gyula Fodor]] ([[10-a de septembro]] [[1901]] – [[Budapest]], [[3-a de aprilo]] [[1975]]): sindikatgvidanto. * [[Oszkár Fodor]], d-ro ([[4-a de januaro]] [[1880]] – [[Budapest]], [[5-a de januaro]] [[1950]]): aktoro, reĝisoro, teatrodirektoro. * [[János Lajos Folnesics]] ([[Nagyvárad]]?, ? [[1780]] - [[Vieno]], [[29-a de januaro]] [[1823]]): germanlingva pedagogia verkisto. * [[Bernát Friedmann]] ([[10-a de oktobro]] [[1843]] – [[Budapest]], [[14-a de oktobro]] [[1925]]): juristo, jurfakverkisto. * [[István Friss]] ([[31-a de majo]] [[1903]] – [[Budapest]], [[9-a de marto]] [[1976]]): ekonomisto, universitata profesoro, ano de la Hungara Scienca Akademio. == G == * [[István Gábor]] ([[9-a de septembro]] [[1908]] - [[Nordhausen]], ? de novembro [[1944]]) ĵurnalisto, verkisto. * [[Kati Gábor]] (*[[26-a de majo]] [[1950]]): aktorino. * [[György Galamb]] (*[[16-a de novembro]] [[1918]]): marioneraktoro. * [[Ernő Gáll]] ([[4-a de aprilo]] [[1917]] - [[Cluj-Napoca]], [[17-a de majo]] [[2000]]) sociologo, redaktoro de revuo [[Korunk]]. * [[Tibor Galló]] (n. [[23-a de junio]] [[1943]]): instruisto pri bilogio-geografio, esploristo * [[Gyula Gallovits]] ([[19-a de majo]] [[1956]]): kuristo, olimpikano * [[Ákos Gara]] ([[4-a de februaro]] [[1877]] – ?) – verkisto, ĵurnalisto, tradukisto, redaktoro. * [[Viktor Garády]], ''Gauss'' ([[17-a de julio]] [[1858]] - [[Fiume]], [[27-a de majo]] [[1932]]): verkisto, tradukisto. * [[Tibor Gáspár]] (*[[20-a de februaro]] [[1921]]): verkisto. * [[Attila Gáspárik]] ([[2-a de septembro]] [[1957]]): aktoro. * [[Lőrinc Gaszner]], ''Gasstner'' (medio de [[18-a jarcento]] – post [[1810]]): inĝeniero, profesoro pri geologio kaj geodezio de la akademio de urbo. * [[Tibor Gavrucza]] (n. [[1946]]): reformita pastro, akvarelisto * [[György Gera]] ([[23-a de februaro]] [[1922]] – [[Budapest]], [[11-a de decembro]] [[1977]]): verkisto, tradukisto. * [[Attila Gerő]], ([[1870]] - [[Budapeŝto]] [[1916]]): ĵurnalisto, redaktoro, poeto * [[Jana Gertler-Zalman]] (*[[31-a de decembro]] [[1929]]): skulptistino. * [[Mór Gilányi]]: verkisto pri muziko * [[Edit H. Oláh Gogolák]] (*[[6-a de septembro]] [[1943]]): kuracistino, universitata docentino. * [[Manó Gozsdu]]: (Nagyvárad, [[22-a de februaro]] [[1802]] – [[Pest]], [[3-a de februaro]] [[1870]]): hungara-rumana juristo, politikisto. * [[Gheorghe Gorun]] (*[[14-a de junio]] [[1949]]): historiisto, muzeologo. * [[Rózsa Gottlieb]] (*[[1918]]): pentristo. * [[Gyula Gózon]] ([[Érsekújvár]], [[19-a de aprilo]] [[1885]] - [[Budapest]], [[8-a de oktobro]] [[1972]]): aktoro, inter [[1906]] kaj [[1912]] en tiu urbo. * [[Benedek Göndöcs]] ([[24-a de julio]] [[1824]] – [[Gyula]], [[4-a de januaro]] [[1894]]): katolika pastro, titolita abato, landkunvena deputito (1881, 1884). * [[József Gréda]] ([[18-a de junio]] [[1911]] - [[Telavivo]], [[23-a de januaro]] [[2000]]): poeto, tradukisto * [[László Gróf]] ([[Abádszalók]], [[6-a de julio]] [[1891]] – [[Oradea]], [[1-a de majo]] [[1971]]): aktoro. * [[Lajos Grosschmid]] ([[21-a de aprilo]] [[1886]] – [[Budapest]], [[13-a de junio]] [[1940]]): matematikisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1936). * [[Albert Grósz]]: okulkuracisto * [[Emil Grósz]] ([[30-a de septembro]] [[1865]] – [[Budapest]], [[8-a de decembro]] [[1941]]): oftalmologo, universitata profesoro. * [[Frigyes Grósz]] ([[16-a de novembro]] [[1798]] … samloke, [[3-a de januaro]] [[1858]]): kuracisto, fondinto de oftalmologimalsanulejo en urbo. * [[Ernő Grünbaum]] [[1908]] - ?): pentristo. * [[Rumulus Guga]] ([[2-a de junio]] [[1939]] - [[Târgu Mureş]], [[18-a de oktobro]] [[1983]] poeto, prozaisto, redaktoro. * [[Irén Gulácsy]] ''Pálffyné'' ([[Lázárföld]], [[9-a de septembro]] [[1894]] – [[2-a de januaro]] [[1945]], [[Budapest]]): verkistino vivinta longtempe en tiu urbo. * [[Menyhért Gulyás]] ([[29-a de januaro]] [[1875]] – [[Budapest]], novembro [[1944]]): aktoro, reĝisoro, teatrodirektoro. * [[Jenő Gyalókay]] ([[28-a de aprilo]] [[1874]] – [[Budapest]], [[10-a de marto]] [[1945]]): milithistoriisto, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]]. * [[Endre Gyárfás]] ([[27-a de novembro]] [[1904]] – samloke, [[28-a de novembro]] [[1974]]): ĵurnalisto, redaktoro. * [[Aliz Gyarmathy]] ([[1961]]): pentristo. * [[Gyula Gyomlay]] ([[29-a de julio]] [[1861]] – [[Budapest]], [[20-a de oktobro]] [[1942]]): klasik-filologo, universitata profesoro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]]. * [[István Gyöngyössy]], hungara ekonomikisto * [[Ernő György]] ([[13-a de aprilo]] [[1888]] – [[Budapest]], [[14-a de oktobro]] [[1977]]): juristo, fakverkisto, doktoro de ŝtat-kaj jursciencoj (1968). == H == * [[Erzsébet Ilona Hack-Halasi]] (*[[Szeged]], [[9-a de oktobro]] [[1940]]): aktorino. * [[István Hajdu]] ([[1898]] - ?): pentristo. * [[Anna Hajdu Körner]] (n. [[7-a de septembro]] [[1954]]): teatra suflaristino * [[Gyula Halasi]]; ''Hack'' ([[Salgótarján]], [[23-a de decembro]] [[1916]] – Oradea, [[5-a de septembro]] [[1989]]): aktoro. * [[Iván Halassy]]; ''Hoffmann Hugó'' ([[1908]]– ?): aktoro, sekretario, direktoro. * [[Anna Halász]] ([[Oradea]], [[6-a de januaro]] [[1928]] – [[Bukareŝto]], [[18-a de novembro]] [[2002]]): teatro- kaj filmkritikistino, verkistino. * [[Dezső Halász]] ([[2-a de oktobro]] [[1835]] - [[Pécel]], [[29-a de septembro]] [[1910]]): poeto. * [[Rudolf Halász]] ([[15-a de junio]] [[1907]] – [[Budapest]], [[5-a de majo]] [[1981]]): komponisto, scenarlibretisto. * [[György Halmos]] 'Gheorghe Halmos', (Nagyvárad, [[1915]] - [[Kluĵo]], [[1985]]): pianisto. * [[László Halmos]] ([[10-a de septembro]] [[1909]] – [[Győr]], [[26-a de januaro]] [[1997]]): komponisto[http://www.magyarvagyok.com/kultura/hiressegek/zeneszerzok/792-Halmos-Laszlo.html] * [[Emil Haraszti]] ([[1-a de novembro]] [[1885]] – [[Parizo]], [[27-a de decembro]] [[1958]]): muzikhistoriisto, publicisto. * [[Jolán Harmath]] ([[19-a de julio]] [[1903]] - ?): aktrino. * [[Zoltán Zsolt Harsányi]] (*[[2-a de oktobro]] [[1970]]): aktoro. * [[Lajos Hegedüs]] ([[3-a de decembro]] [[1877]] - [[New York]], [[Usono]], [[17-a de junio]] [[1947]]): aktoro. * Lajos Hegedüs, ''Candid'' (Nagyvárad, [[3-a de oktobro]] [[1831]] – [[Rákospalota]], [[13-a de junio]] [[1883]]): jurverkisto, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1874). * [[Nándor Hegedűs]] ([[29-a de septembro]] [[1884]] – [[Budapest]], [[19-a de novembro]] [[1969]]): ĵurnalisto, redaktoro, literaturhistoriisto. * [[Márton Hegyesi]] ([[Nagybajom]], [[10-a de julio]] [[1846]] – Nagyvárad, ? de marto [[1907]]): advokato, ĵurnalisto, publicisto, politikisto. * [[László Heller]] ([[6-a de aŭgusto]] [[1907]] – [[Budapest]], [[8-a de novembro]] [[1980]]): maŝininĝeniero, teknikuniversitata profesoro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1962), laŭreato de [[Kossuth-premio]] (1951). * [[Péter Hercz]] ([[6-a de februaro]] [[1954]]): operkantisto (baso) [http://www.operavivastudio.eu/hercz-peter.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20091218012401/http://www.operavivastudio.eu/hercz-peter.html |date=2009-12-18 }}. * [[Endre Hlatky]] ([[4-a de julio]] [[1895]] – [[Romo]], [[11-a de julio]] [[1957]]): radiodirektoro, presaĵarĉefo, redaktoro. * [[Lukács Hodászi]], ''Pap'' (mezo de [[16-a jarcento]] – [[Debrecen]], [[13-a de majo]] [[1613]]): reformita. episkopo, eklezia verkisto. * [[Gyula Horgos]], hungara [[ministro]] * [[Sándor Horti]] ([[13-a de junio]] [[1881]] – ?): aktoro, direktoro. * [[Imre Horváth]] ([[Margitta]], [[9-a de oktobro]] [[1906]] - Oradea, [[11-a de aprilo]] [[1993]]): poeto. * [[Károly Horváth]] (*[[26-a de oktobro]] [[1950]]): komponisto, interpretisto. * [[Zoltán Horváth (aktoro)|Zoltán Horváth]] ([[1-a de aŭgusto]] [[1860]] – [[Budapest]], [[12-a de aŭgusto]] [[1930]]: aktoro. * [[Ladislaus Hosszú]] d-ro ([[Şimleu Silvaniei]], ? [[1913]] - Oradea, [[10-a de marto]] [[1983]])): romia-katolika ĝenerala vikario. * [[Gyula Hoványi]] ([[24-a de marto]] [[1860]] – samloke, [[27-a de novembro]] [[1939]]): juristo. * [[Miklós Hubay]] (*[[3-a de aprilo]] [[1918]]): dramverkisto, tradukisto, eseisto. * [[Francisc Hubic]] ([[Abram]], [[21-a de oktobro]] [[1883]] - Oradea, [[2-a de novembro]] [[1946]]): komponisto. * [[Mátyás Huszár]] ([[Kisherestyén]], [[1778]] – Nagyvárad, [[10-a de marto]] [[1843]]): inĝeniero. * [[Ödön Huzella]] ([[14-a de marto]] [[1891]] – [[Budapest]] [[12-a de majo]] [[1961]]): poeto, ĵurnalisto, arthistoriisto. * [[Tivadar Huzella]]: kuracisto * [[Arthur von Hübl|Freiherr Arthur von Hübl]] ([[1853]]-[[1932]]): kemiisto, kartografo. == I == * [[Aladár Ihász]] ([[Kiskunfélegyháza]], [[27-a de junio]] [[1886]] – Oradea, [[24-a de julio]] [[1960]]): aktoro, reĝisoro. * [[József Illés]] (*[[3-a de novembro]] [[1934]]): redaktoro, ĵurnalisto, publicisto. * [[Irén Implon]] (*[[1927]]): publicistino, redaktorino. * [[Henrik Incze d-ro]] ([[27-a de aprilo]] [[1871]] – [[Budapest]], [[30-a de oktobro]] [[1930]]): verkisto, teatra kritikisto. * [[Ottó Indig (literaturhistoriisto)|Ottó Indig]] (*[[Gherteniş]], [[18-a de oktobro]] [[1936]]): literaturhistoriisto, publicisto, universitata profesoro. * [[Sándor Imre]] ([[26-a de decembro]] [[1891]] – ĉ. [[1944]]) – dramaturgo, tradukisto, verkisto, teatrhistoriisto. * [[Arnold Ipolyi]], ĝis [[1845]] ''Stummer'' ([[Disznós]], [[20-a de oktobro]] [[1823]] - Nagyvárad, [[2-a de decembro]] [[1886]]): katolika episkopo, etnografo, historiisto, arthistoriisto, artaĵkolektanto, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]]. * [[Géza Irányossy]], ''Knoblauch'' ([[1-a de aprilo]] [[1903]] – [[Budapest]], [[2-a de oktobro]] [[1978]]): remisto, trejnisto. * [[József Iványi]] ([[1850]] - [[Vieno]], [[1913]]) pentristo. * [[Ödön Iványi]] ([[18-a de novembro]] [[1854]] – Nagyvárad, [[19-a de oktobro]] [[1893]]): verkisto, ĵurnalisto. == J == * [[Zsolt Attila Jakabffy]] (n. [[26-a de aprilo]] [[1972]]): reformita pastro, ĵurnalisto * [[Elemér Jakobovits]], verkistnomo ''Jakó'' ([[5-a de januaro]] [[1897]] – samloke, [[26-a de januaro]] [[1979]]) – ĵurnalisto, sportverkisto. * [[Erzsébet Jámbor Fekete]] (n. [[5-a de decembro]] [[1951]]): pianistino, universitata instruistino * [[Noémi Jankó Szép]] (Jakab) (n. [[15-a de decembro]] [[1974]]): ceramikistino, instruistino[http://www.palgallery.ro/authors.php?id=19] * [[Éva Jordán]] ([[17-a de aŭgusto]] [[1976]]) operkantistino (soprano) en la [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]]. * [[András Jósa]] ([[30-a de novembro]] [[1834]] – [[Nyíregyháza]], [[6-a de septembro]] [[1918]]): arkitekto, kuracisto, antropologo. * [[Erika Józsa]] (*[[28-a de aprilo]] [[1951]]): ĵurnalistino, komponistino, tekstaŭtorino, interpretistino (ekde [[1988]] en [[Aŭstralio]]. * [[Gyula Juhász ]] ([[Szeged]], [[3-a de aprilo]] [[1883]] – samloke, [[3-a de aprilo]] [[1937]]): instruisto en tiu urbo inter [[1908]] kaj [[1911]], poeto, ĵurnalisto. * [[Ferenc Julier]] ([[10-a de oktobro]] [[1878]] – [[Budapest]], [[25-a de aprilo]] [[1944]]): kolonelo, militafera verkisto. == K == * [[Ármin Kabos]]: ekonomikisto kaj publicisto * [[Endre Kabos]] ([[5-a de novembro]] [[1906]] – [[Budapest]], [[4-a de novembro]] [[1944]]): skermisto, olimpikĉampiono. * [[Gyula Kabos]] ([[Budapest]], [[19-a de marto]] [[1887]] – [[Novjorko]], [[6-a de oktobro]] [[1941]]): aktoro, inter [[1910]] kaj [[1913]] en tiu urbo. * [[Margit Kaczér]] ([[15-a de novembro]] [[1879]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], ?-a de januaro [[1932]]): aktorino. * [[Miklós Kallós]] (*[[11-a de novembro]] [[1926]]): sociologo, universitata profesoro. ĵurnalisto. * [[Béla Kamocsa]] (Oradea, [[24-a de decembro]] [[1944]] - [[Timişoara]], [[15-a de januaro]] [[2010]]) gitaristo-kantisto, unu el fondintanoj de muziktrupo Pheonix. * [[János Karácsony (fizikisto)|János Karácsony]] (*[[24-a de januaro]] [[1945]]): fizikisto, adjunkto. * [[János Karácsonyi (episkopo)|János Karácsonyi]] ([[Gyula]], [[15-a de decembro]] [[1858]] – Oradea, [[1-a de januaro]] [[1929]]): titolita episkopo, historiisto, universitata profesoro, akademiano. * [[Andor Kardos]] ([[1-a de majo]] [[1875]] – ?): aktoro, direktoro. * [[Jakab Kardos]]: socidemokrta aganto * [[Máriusz Róbert Kardos]] (*[[24-a de aprilo]] [[1968]]): aktoro. * [[Sándor Károly]] (Hosszú) (*[[4-a de novembro]] [[1945]]): juvelisto, altlerneja instruisto. * [[Ilona Katona]], ''Mezeiné'' ([[27-a de marto]] [[1890]] - ?): verkisto. * [[Emil Kazár]] ([[23-a de junio]] [[1843]] – [[Budapest]], [[15-a de majo]] [[1922]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Péter Kecskeméti W.]] ([[1637]] – [[Kassa]], [[1680]]): juvelisto. * [[Ildikó K. Fekete]] (*[[Bukareŝto]], [[6-a de majo]] [[1953]]): ĵurnalistino. * [[Attila Ármin Kelemen]] (n. [[29-a de julio]] [[1973]]): ĵurnalisto, komunikada entrpernisto * [[István Kelemen (dramaturgiisto)|István Kelemen]] ([[25-a de decembro]] [[1930]] – [[Debrecen]], [[10-a de aŭgusto]] [[1977]]): dramaturgiisto, teatrestro. * [[Attila Kelemen-Schittenchelm]] (n. [[29-a de julio]] [[1973]]): festivalorganizanto * [[László Kelmenfy]], ''Ferenc Hazucha Xavéri '' ([[1-a de decembro]] [[1815]] – [[Buda]], [[21-a de aprilo]] [[1851]]): inĝeniero, verkisto. * [[György Kemény]] ([[3-a de oktobro]] [[1925]] – [[Budapest]], [[2-a de decembro]] [[1973]]): kuracisto, histofiziologo. * [[Pál Keszler]], hungara [[kirurgo]]. * [[Péter György Kinda]] (*[[19-a de novembro]] [[1952]]): kontrabasisto. * [[Annamária Kinde]] ([[10-a de junio]] [[1956]] - [[4-a de januaro]] [[2013]]): poetino, ĵurnalistino. * [[Ernő Király]] (n. [[5-a de septembro]] [[1945]]): juristo, fakverkisto * [[István Király]] (*[[5-a de septembro]] [[1952]]): verkisto. * [[László Király (aktoro)|László Király]] ([[19-a de oktobro]] [[1917]] -[[Toronto]], [[Kanado]], [[23-a de decembro]] [[1984]]): aktoro. * [[Csaba Kiss]] (*[[7-a de majo]] [[1979]]): ĵurnalisto. * [[Emőke Rozália Kiss]] (*[[Freren]], [[26-a de marto]] [[1945]]): klinikpsikolgino, adjunktino. * [[Ida Kiss]], ''Tamás Ernőné'' ([[4-a de aprilo]] [[1902]] – [[21-a de decembro]] [[1936]], [[Budapest]]): prozverkistino. * [[Imre Kiss]] (*[[1927]]): aktoro. * [[Melinda Kiss]] (n. [[15-a de septembro]] [[1976]]): ceramikistino, * [[Alajos Knorr]] ([[17-a de januaro]] [[1828]] – [[Budapest]], [[29-a de novembro]] [[1911]]): juĝisto, jurverkisto. * [[Sándor Kolbay]] ([[1892]] - ?): pentristo. * [[Miklós Kondé]]: katolika [[episkopo]] * [[Imre Kordics]] (*[[1953]]): lokhistoriisto. * [[Asteris Koutoulas]] ([[1960]]): verkisto, publicisto. * [[Antal Kovrig]] ([[25-a de januaro]] [[1954]]) ceramikisto * [[Dénes Kovács (literaturhistoriisto)|Dénes Kovács]] ([[24-a de novembro]] [[1861]] – [[Zamárdi]], [[1-a de marto]] [[1948]]): literaturhistoriisto. * [[Imre Kovács (nobela juĝisto)]] ([[Arad]], [[13-a de decembro]] [[1792]] - [[25-a de junio]] [[1862]]): stenografia fakulo, verkisto, poeto. * [[Imre Kovács (teatrestro)]] (n. [[5-a de majo]] [[1919]]): teatroorganizanto, teatrestro. * [[Sámuel Köleséri]] pli maljuna ( [[1629]] aŭ [[1634]] – [[Debrecen]], [[16-a de julio]] [[1683]]): reformita pastro, eklezia verkisto. * [[Máté Könyves]] (? , [[1780]] – Nagyvárad, aŭgusto [[1866]]): sufloro, vagantaktoro, tradukisto. * [[Endre Kőrös]] ([[10-a de junio]] [[1872]] – [[Pápa]], [[31-a de majo]] [[1944]]): verkisto, tradukisto. * [[Csaba Körösi]] (*[[26-a de majo]] [[1959]]): aktoro. * [[László Körösi]], ''Lucien Corosi'' ([[26-a de decembro]] [[1908]] – [[Parizo]], ?-a de majo [[1989]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[József Kőrössi P.]], familia nomo ''Pap'' ([[9-a de septembro]] [[1953]]) poeto, libroeldonisto * [[László Középessy]] ([[11-a de februaro]] [[1908]] – [[Gyula]], [[14-a de novembro]] [[1969]]): ftizologo. * [[Miklós Kozma]] ([[5-a de septembro]] [[1884]] – [[Ungvár]], [[8-a de decembro]] [[1941]]): politikisto, ministro por internaj aferoj de [[Hungario]]. * [[Loránd István Králik]] (*[[17-a de junio]] [[1965]]): geologo, ĵurnalisto.[http://www.ziare.com/kralik-lorand-istvan/biografie] * [[Enikő Kristófi]] (*[[Hatvan]], [[1960]]): pentristino. * [[János Kristófi]] ([[Petreu]] - [[Oradea]]) : pentristo * [[János Zsigmond Kristófi]] (*[[3-a de oktobro]] [[1965]]): orgenisto. * [[András Kruppka|András Krupka]] ([[30-a de junio]] [[1878]] – [[24-a de majo]] [[1950]]): filmteknikisto. * [[Aladár Krüger]] ([[1-a de oktobro]] [[1878]] – ? ): advokato, politikisto. * [[Károly Kudelász]] scenejdekoraciisto, pentristo, skulptisto. * [[Imre Zoltán Kun]] (*[[15-a de aŭgusto]] [[1942]]): kuracisto, universitata lektoro. == L == * [[Irén Lakatos]] ([[4-a de novembro]] [[1947]]) grafikistino. * [[Lajos Láng]] ([[28-a de marto]] [[1799]] – [[Nyírbátor]], [[5-a de aŭgusto]] [[1872]]): kantist-aktoro, direktoro, dancisto, koreografo. * [[Anna Lángné Csepreghy]] ([[1801]] – [[Szatmárnémeti]], [[25-a de februaro]] [[1862]]): hungara aktorino. * [[Antal Lányi]], ''Lancendorfer'' ([[1876]] – [[Aŭstrio]], post [[1920]]): aviadisto. * [[Tibor Lantos Sebestyén]] (*[[Püspökladány]], [[18-a de majo]] [[1937]]): arkitekto. * [[Ármin Laszky]] ([[Pest]], [[1851]] – Nagyvárad, [[4-a de septembro]] [[1915]]): presisto, ĵurnaleldonejo, redaktoro. * [[Pál László]] (Csík-Kászon? - Nagyvárad, [[11-a de februaro]] [[1729]]): la unua hungara tradukisto de [[Petrarko]]. * [[László Láta]] ([[1938]]) grafikisto vivanta de la 80-aj jaroj en [[Hungario]]. * [[Béla Lázár]] ([[8-a de februaro]] [[1869]] – [[Budapest]], [[28-a de majo]] [[1950]]): arthistoriisto, verkisto. * [[Edit Lázár]] (*[[25-a de januaro]] [[1942]]): ĵurnalistino, redaktorino. * [[Kati Lázár]]; ''Lazarovits'' (*[[14-a de decembro]] [[1948]]): aktorino. * Léda, ''Diósy Ödönné'', ''Adél Brüll '' (Nagyvárad, [[1-a de septembro]] [[1872]] – [[Budapest]], [[18-a de januaro]] [[1934]]): amantino de [[Endre Ady|Ady]]. * [[József Léderer]] ([[1843]] – [[Frankfurt am Main]], [[4-a de novembro]] [[1895]]): kantisto (tenoro). * [[Zoltán Leitner]] ([[1896]] - en koncentrejo, [[1945]]) – publicisto, tradukisto, redaktoro. * [[Sándor Tibor Lélek]] (*[[19-a de majo]] [[1971]]): marionetaktoro. * [[Dezső Lemhényi]], ''Kollmann'' (Nagyvárad, [[5-a de februaro]] [[1886]] – [[Budapest]], [[23-a de aŭgusto]] [[1979]]): advokato. * [[Gizi Lengyel]] ([[1-a de novembro]] [[1903]] – [[budapest]], [[3-a de julio]] [[1984]]): aktorino. * [[Iulia Lechner]] ([[12-a de julio]] [[1916]] - ): skulptistino. * [[Andor Lévai]] ([[10-a de marto]] [[1897]] – [[Budapest]], [[13-a de novembro]] [[1964]]): prikonstruada inĝeniero, teknikuniversitata profesoro. * [[Ede Lévay]] ([[18-a de aprilo]] [[1864]] – [[Budapest]], [[30-a de decembro]] [[1928]]): matematikisto, lernolibroverkisto, matematika kaj fizika fakverkisto. * [[Péter Levente]] ((*[[20-a de majo]] [[1943]]): aktoro. * [[Márta Lipcsei]] (n. [[3-a de majo]] [[1943]]): instruistino, poetino, verkistino * [[Ervin Liebl]] (Nagyszeben, [[27-a de novembro]] [[1895]] – [[Budapest]], [[21-a de januaro]] [[1927]]): pentristo. * [[István Lipovniczky]] ([[Aranyosmarót]], [[15-a de aŭgusto]] [[1814]] – Nagyvárad, [[12-a de aŭgusto]] [[1885]]): rom-katolika episkopo. * [[Sára Loy]] ([[9-a de majo]] [[1920]] – [[Cluj-Napoca]], [[10-a de oktobro]] [[1991]]]): aktorino. * [[György Lőrincz (baletisto)|György Lőrincz]] ([[17-a de marto]] [[1917]]): baletmajstro, direktoro kaj koreografo. * [[Miklós Lőrincz]] ([[1899]] – [[Budapest]], [[30-a de julio]] [[1944]]): kabaretaŭtoro. * [[Lajos Lőrinczy]] ([[2-a de aŭgusto]] [[1902]] – ?) – ĵurnalisto, verkisto * [[Antal Lukács]] (n. [[22-a de septembro]] [[1954]]): universitata profesoro pri historio * [[Béla Lukács]] ([[2-a de oktobro]] [[1887]]- [[12-a de oktobro]] [[1935]], [[Bp.]]): operkantisto, reĝisoro * [[Dénes Lukács]] ([[1816]] – [[Nádudvar]], [[1-a de aprilo]] [[1868]]): artileriankolonelo en [[1848]], fondanto de hungara artilerio. * [[György Lukács (politikisto)|György Lukács]] ([[10-a de septembro]] [[1865]] – [[Budapest]], [[28-a de septembro]] [[1950]]): juristo, ministro. * [[Juliska Lukács]] ([[1867]] – ? , [[1932]]): aktorino. * [[László Lukács]] (n. [[8-a de aŭgusto]] [[1971]]): inĝeniero, komunikadagentestro en [[Odorheiu Secuiesc]] * [[Sándor Lukács]] ([[1822]] – [[Bisanos]], [[Francio]], [[8-a de junio]] [[1854]]): politikisto. == M == * [[István Madas]] ([[12-a de aprilo]] [[1878]] – samloke, [[26-a de oktobro]] [[1925]]): aktoro. * [[László Majtényi]] ([[27-a de junio]] [[1883]] - ?, [[1960]]): aktoro. * [[Mata Makay]]; Frida Zwilling ( -?) operkantistino (soprano). * [[András Makai]] (*[[8-a de februaro]] [[1968]]): aktoro. * [[Zsuzsa Makai]] (*[[3-a de septembro]] [[1945]] - [[Budapest]], [[12-a de majo]] [[1987]]): ŝakistino (olimpikanino), mondĉampionino en [[1980]]: fakverkistino. * Lucian Maliţa (*[[14-a de januaro]] [[1955]]): violonisto. * [[Mircea Maliţa]] (*? [[1927]]): matematikisto, eseisto, diplomato. * [[Todor Manojlovic]] ([[Nagybecskerek]], [[1883]] - [[1968]]): poeto, verkisto aparteninta al la rondo ''Holnap''. * [[Bálint Markó]] (*[[17-a de oktobro]] [[1975]]): biologo, universitata instruisto. * [[József Márkus]] ([[1854]] – [[San Remo]], [[Italio]], [[24-a de marto]] [[1911]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Katalin Márton]] (n. [[21-a de novembro]] [[1974]]): grafikistino * [[Manó Marton]] ([[Kaposvár]], [[1874]] - [[Budapest]], [[1928]]): ĵurnalisto, redaktoro [[Nagyvárad]], poeto. * [[Zsófia Máté]] (*[[ 27-a de januaro]] [[1966]]): ĵurnalistino. * [[József Máthé]] ([[8-a de decembro]] [[1907]]) skulptisto * [[Erzsébet Mátray]] (*[[11-a de majo]] [[1936]]): ĵurnalistino, redaktorino. * [[László Mátray]] (*[[11-a de majo]] [[1943]]): aktoro. * [[Jenő Mátyás]] ([[16-a de septembro]] [[1935]]): operkantisto (baso) en la [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]]. * [[Ede Meggyes]] ([[20-a de februaro]] [[1912]] - [[Budapest]], [[19-a de decembro]] [[1954]]): poeto, literaturhistoriisto. * [[Imre Medve]] ([[1818]] - [[Budapest]], [[1872]]): pentristo, verkisto. * [[Barna Megyeri]] ([[12-a de julio]] [[1920]] – [[Budapest]], [[14-a de marto]] [[1966]]): skulptisto. * [[Ernő Meiszner]] (? , [[6-a de januaro]] [[1834]] – Nagyvárad, [[11-a de aprilo]] [[1902]]): inĝeniero, la projektanto kaj kondukanto de reguligo de rivero [[Rába]]. * [[István Merk]] ([[12-a de julio]] [[1947]]) operkantisto (baritono) de 1981 en la [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]]. * [[Károly Mertz]], rumania hungara piaristo * [[Imre Mészáros]] (n. [[16-a de decembro]] [[1980]]): radiredaktoro, komponisto * [[Kálmán Mezei]] ([[12-a de aprilo]] [[1857]] – [[Târgu Secuiesc]], [[9-a de oktobro]] [[1928]]): aktoro, direktoro. * [[Lajos Mezey]] ([[1820]] – samloke, [[29-a de julio]] [[1880]]): pentristo. * [[Pál Géza Mezey]] [[1943]], [[kemiisto]] * [[Paulette Mészáros]] ([[30-a de oktobro]] [[1902]] - ?): aktor * [[Jenő Molnár (advokato)]] == N == * [[Emil Nadányi]] ([[28-a de februaro]] [[1881]] – [[Budapest]], [[28-a de majo]] [[1933]]): ĵurnalisto, redaktoro. * [[Anikó Nagy]] (n. [[21-a de aprilo]] [[1981]]): ĵurnalistino * [[Béla Nagy (ĵurnalisto)|Béla Nagy]] (*[[21-a de aŭgusto]] [[1943]]): literatursekretario de la loka teatro, teatrhistoriisto, politikisto. * [[Éva Nagy]] (n. [[19-a de decembro]] [[1965]]): lingvistino, redaktorino * [[Ilona Nagy]] ([[14-a de aŭgusto]] [[1919]] - [[Salonta]], oktobro [[2007]]): verkistino, ĵurnalistino.): verkistino, ĵurnalistino. * [[Iza Nagy]], ''Izabella'' ([[23-a de decembro]] [[1930]] - [[Satu Mare]], [[5-a de aŭgusto]] [[1988]]): aktorino. * [[János Nagy]], ''Nagy Keresztély János'' (Nagyvárad, [[17-a de junio]] [[1732]] – [[Szany]], [[2-a de aŭgusto]] [[1803]]): poeto. * [[Károly Nagy]] (Nagyvárad, [[1903]]. ? ?– [[Budapest]], [[2-a de septembro]] [[1978]]) skulptisto. * [[Lajos Nagy]] ([[15-a de marto]] [[1897]] – [[Budapest]], [[10-a de decembro]] [[1946]]): arkeologo, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1934). * [[Liviusz Nagy]] (*[[1929]]): korbopilkisto (olimpikano). * [[Márton Nagy]] ([[29-a de aŭgusto]] [[1860]] – samloke, [[15-a de aŭgusto]] [[1941]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[József Nagysándor]] ([[17-a de oktobro]] [[1804]] - [[Arad]], [[6-a de oktobro]] [[1849]]): generalo, [[arad]]a martiro. * [[Zoltán Nánási]] (*[[24-a de novembro]] [[1934]]): lokhistoriisto, arkeologo. * [[József Nemes Haranglábi]] ([[14-a de decembro]] [[1889]] - [[Budapest]], [[2-a de aŭgusto]] [[1976]]): pentristo. * [[Gyula Némethy]] ([[Pusztamargitta]], [[22-a de aprilo]] [[1867]] – [[19-a de decembro]] [[1951]], Oradea): katolika eklezia verkisto, arthistoriisto. * [[Emese Ildikó Námeti]] (*[[3-a de aŭgusto]] [[1866]]): marionetaktorino. * [[Ármin Neumann]] ([[14-a de februaro]] [[1845]] – [[Budapest]], [[31-a de januaro]] [[1909]]): advokato, jurverkisto. * [[János Nogáll]] ([[Győr]], [[24-a de junio]] [[1820]] – Nagyvárad, [[19-a de julio]] [[1899]]): r. katolika episkopo, eklezia verkisto. * [[Anna Novák]], familia nomo ''Zimra Harsányi'' (Nagyvárad, *[[29-a de junio]] [[1929]]): dramverkistino, taglibroverkistino. == O == * [[Béla Oláh]] ([[Nádudvar]], [[14-a de aprilo]] [[1886]] - [[26-a de aprilo]] [[1937]]): ekonomikisto, ĵurnalisto, verkisto, poeto. * [[Gabriella Mária Oláh]] (n. [[3-a de marto]] [[1977]]): dezajnistino * [[Kornélia Olysói]] (*[[8-a de oktobro]] [[1935]]): marionetaktorino, teatraĵverkistino. * [[Ferenc Osvald]]: hungara [[kanoniko]] * [[Ernő Osvát]] ([[7-a de aprilo]] [[1877]] - [[Budapest]], [[28-a de oktobro]] [[1929]]): redaktoro de revuo [[Nyugat]], kritikisto, verkisto. * [[Kálmán Osvát]], ''Osváth'' ([[18-a de januaro]] [[1880]] – [[1-a de aŭgusto]] [[1953]], [[Budapest]]): verkisto, redaktoro. * [[Tibor Osváth]] (? [[1897]] - ?, ?): verkisto, ĵurnalisto. * [[Sándor Oszter]] (Nagyvárad, [[2-a de junio]] [[1902]] – [[Győr]], [[21-a de februaro]] [[1976]]): muelistmajtro, inter [[1935]] kaj [[1945]] vicprezidanto de la hungara muelistgildo. * [[Zoltán Ozoray]], ''Schenkor'' (Nagyvárad, [[13-a de oktobro]] [[1880]] – [[Budapest]], [[25-a de aŭgusto]] [[1966]]): skermomajstro, kolonelo, fakverkisto. * [[Ágnes Öllerer]] (n. ): muzikinstruistino, fondintanino de malnovmuzika ensemblo Lyceum Consort en [[Bukareŝto]] [http://www.muvelodes.ro/index.php/Cikk?id=551] * [[Flóra Örley]] ([[1861]]–?): operetprimadono. == P == * [[Árpád Paál]], ''bethlenfalvi'' ([[Brassó]], [[16-a de oktobro]] [[1880]] – Nagyvárad, [[14-a de septembro]] [[1944]]): redaktoro, publicisto. * [[Anikó Katalin Páll]] (n. [[29-a de marto]] [[1982]]): pupaktorino * [[László Pálóczy]]; ''Papolczy'' ([[26-a de julio]] [[1907]] – ?): aktoro. * [[Boris Palotai]] ([[23-a de majo]] [[1904]] - [[Budapest]], [[13-a de septembro]] [[1983]]): verkistino. * [[Erzsi Palotai]] ([[24-a de septembro]] [[1907]] – [[Budapest]], [[19-a de aŭgusto]] [[1988]]): deklamistino, verkistino, meritartistino (1963). * [[Irma Palucz M.]] ([[1-a de septembro]] [[1904]] - [[3-a de oktobro]] [[1969]]): aktorino. * [[Ferenc Papolczy]] ([[19-a de novembro]] [[1901]] – [[Budapest]], [[24-a de junio]] [[1971]]): oftalmologa ĉefkuracisto, kandidato de medicinaj sciencoj (1953). * [[András Attila Pásztai]] (*[[4-a de aprilo]] [[1970]]): muzikisto, ĵurnalisto. * [[Bertalan Pásztor]] ([[1874]] – [[Auschwitz]], [[1944]]): ĵurnalisto. * [[Gyöngyi Pásztor]] (n. [[1-a de junio]] [[1977]]): sociologino, universitata instruistino * [[Gábor Zsolt Pataki]] (*[[12-a de julio]] [[1967]]): fizikisto, ekonomisto, eksterafera fakulo. * [[Péter Pázmány]] ([[4-a de oktobro]] [[1570]] - [[Pozsony]] [[19-a de marto]] [[1637]]) ĉefepiskopo de [[Esztergom]], kardinalo, verkisto. * [[Géza Paur]] ([[1870]] - [[Budapest]], [[1945]]): pentristo. * [[János Pável]] ([[31-a de decembro]] [[1842]] – [[Zagrebo]], [[15-a de julio]] [[1901]]): entomologo. * [[Antal Péch]] ([[14-a de junio]] [[1822]] – [[Selmecbánya]], [[18-a de septembro]] [[1895]]): inĝeniero pro minado, ano de [[MTA]][http://www.magyarvagyok.com/kultura/hiressegek/akademikusok/744-Pech-Antal.html]. * [[Péter Pécsváradi B.]] (?, ? - Nagyvárad, ? [[1645]]): reformita eklezia verkisto. * [[Mandula Péli]] ([[1969]]): pentristo. * [[Zoltán Pengő]] (*[[22-a de junio]] [[1967]]): ĵurnalisto. * [[János Pergel]] ([[15-a de majo]] [[1791]] – [[Pest]], [[25-a de majo]] [[1838]]): jursciencisto, historiisto, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1832). * [[István Pete]] (n. [[2-a de oktobro]] [[1953]]): ekonomikisto, politikisto, universitata docento * [[Zoltán Péter I.]] (*[[1949]]): ĵurnalisto, verkisto, lokhistoriisto, kunlaboranto de [[Bihari Napló]]. * [[Ildikó Andrea Petrikó]] (n. [[26-a de oktobro]] [[1970]]): redaktorino * [[Ilka Petrovics]] ([[1855]] – [[Torda]], [[29-a de aprilo]] [[1890]]): operet- kaj popoldramkantistino. * [[Klára Piroska]] ([[1950]]): aktorino. * [[Mariska Polgár G.]] (?– Oradea, [[1964]]): aktorino. * [[Georges Politzer]] ([[1903]]-[[1942]]): filozofo. * [[Aurel Pop]] ([[Oşorhei]], [[3-a de septembro]] [[1921]] - Oradea, ? [[2003]]): pentristo. * Ioan Pop de Popa (*[[6-a de oktobro]] [[1927]]): kardiologo. * [[Titus Popovici]] ([[16-a de majo]] [[1930]] - [[Bucureşti]], [[30-a de novembro]] [[1994]]): prozaisto, dramaturgo. * [[László Possonyi]] ([[6-a de majo]] [[1903]] – [[Budapeŝto]], [[17-a de julio]] [[1987]]): verkisto, redaktoro. * [[Jenő Pozsonyi]] ([[1885]] - 1936): pentristo. * [[Ildikó Puskás]], hungara hindologo * [[Béla Pusztai]] ([[Koloĵvaro]], [[12-a de februaro]] [[1862]] - [[8-a de decembro]] [[1894]]) * [[Bálint Putnik]] [[3-a de februaro]] [[1901]] -?): aktoro, direktoro. == R == * [[Mihály Rácz]] ([[Szentpéterszeg]], [[1845]] – Nagyvárad, [[29-a de januaro]] [[1909]]): urba ĉefnotario, ĵurnalisto, poeto. * [[István Radó]] (*[[12-a de oktobro]] [[1952]]): violoĉelisto, adjunkto. * [[Erzsébet Radó-Révész]]: hungara neŭrologo. * [[Judit Radó]] (*[[18-a de oktobro]] [[1952]]): pianistino, instruistino. * [[Imre Radványi]] ([[5-a de decembro]] [[1909]] – [[Budapest]], [[27-a de decembro]] [[1984]]): inĝeniero, generalmajoro. * [[Georgo Rákóczi la 2-a]] ([[Sárospatak]], [[30-a de januaro]] [[1621]] – Nagyvárad, [[7-a de junio]] [[1660]]): reganto de [[Transilvanio]] (1648 – 1660). * [[László Rákóczi]], grafo (? , [[1633]] – Nagyvárad, [[17-a de majo]] [[1664]]): prefekto de departemento ''Sáros'', taglibro-verkisto. * [[Ottó Rappaport]] ([[20-a de julio]] [[1921]] – [[Tel-Aviv]], [[2-a de decembro]] [[1993]]): ĵurnalisto, reĝisoro, redaktoro. * [[Dódi Rappert]] ([[1920]]): aktorino. * [[Károly Rappert]] ([[1926]]): aktoro. * [[Antal Rencz]] ({[[25-a de decembro]] [[1942]]): reĝisoro. * [[István Rényes]] ([[5-a de decembro]] [[1647]] - [[Pozsony]], [[7-a de julio]] [[1699]]): katolika oratoro. * [[Mihály Répássy]] ([[1789]] – [[Szeged]], [[30-a de julio]] [[1849]]): generalo. * [[Andor Réthy]], ''Artúr Reischel'' ([[10-a de marto]] [[1904]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[29-a de oktobro]] [[1972]]): bibliografo. * [[Mária Révész]] ([[1-a de oktobro]] [[1922]] – ? , [[1988]]): dramaturgino, tradukistino, Balázs Béla-premiito (1979), meritartistino (1984). * [[Szevér Reviczky]] (?, [[1840]] - [[Pest]], [[24-a de septembro]] [[1864]]): ĵurnalisto, estetikisto, ekonomisto. * [[György Ridzyk]] (*[[21-a de januaro]] [[1950]]): instruisto, komponisto. * [[Kálmán Rimanóczy (patro)]]: arkitekto * [[Kálmán Rimanóczy (filo)]]: arkitekto * [[Lajos Ritók]], hungara [[pentristo]] * [[Emma Ritoók]] ([[15-a de julio]] [[1868]] – [[Budapest]], [[3-a de aprilo]] [[1945]]): poetino, verkistino, tradukistino. * [[Zsigmond Ritoók]] ([[5-a de januaro]] [[1870]] – [[Budapest]], [[1-a de oktobro]] [[1938]]): kuracisto, internisto. * [[Imre Robotos]] ([[Nyírmártonfalva]], [[18-a de oktobro]] [[1911]] - [[Budapest]], [[18-a de aprilo]] [[2001]]): verkisto, publicisto, redaktoro (ekde [[1985]] en [[Hungario]]). * [[Júlia Robotos]] ([[1951]]) skulptistinovivanta de [[1982]] en [[Hungario]][http://artportal.hu/lexikon/muveszek/robotos_julia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130227015237/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/robotos_julia |date=2013-02-27 }} * [[Andor Roboz]] ([[18-a de januaro]] [[1869]] - ?, ? [[1944]]): verkisto, redaktoro. * [[Margit Rolla]] ([[24-a de julio]] [[1908]] – [[Budapest]], [[16-a de februaro]] [[1990]]): poetino, ĵurnalistino, literaturhistoriistino. * [[Flóris Ferenc Rómer]] ([[Pozsony]], [[12-a de aprilo]] [[1815]] – Nagyvárad, [[18-a de marto]] [[1889]]): arkeologo, arthistoriisto, universitata profesoro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1871). * [[Éva Róna]] (*[[22-a de novembro]] [[1926]]): ĵurnalistino. * [[Ernő Rónai]] (? [[1897]] - [[Budapest]], [[28-a de januaro]] [[ 1970]]): verkisto. * [[Gyula Rónai]], pli maljuna; ''József Mórocz'' ([[Somlóvásárhely]], [[6-a de januaro]] [[1828]] – Nagyvárad, [[4-a de septembro]] [[1874]]): aktoro, reĝisoro. * [[Ágnes Rózsa]] ([[17-a de decembro]] [[1910]] – ? [[1984]], [[Cluj-Napoca]]): tradukistino, taglibroverkistino. * [[Alíz Rózsa]], familia nomo ''Rosen'' (Nagyvárad, [[1909]] – [[1985]], [[Izrael]]): ĵurnalistino, verkistino. * [[György Rózsa (bibliotekisto)]] * [[István Rozsos]] ([[14-a de septembro]] [[1922]] – [[Budapest]], [[17-a de februaro]] [[1963]]): aktoro, Jászai-premiito (1959, 1962). * [[Péter Ruffy]] ([[28-a de julio]] [[1914]] – [[28-a de decembro]] [[1993]], [[Budapest]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Csaba Levente Rusz]] (*[[22-a de januaro]] [[1974]]): pupaktoro. == S == * [[László Salamon]], ''Salló Tamás'' ([[10-a de julio]] [[1891]] – [[Cluj-Napoca]], [[16-a de oktobro]] [[1983]]): poeto, publicisto, eseisto. * [[László Sall]] (n [[8-a de marto]] [[1961]]): poeto, reĝisoro de [[1990]] en [[Svedio]]. * [[Zoltán Sámy]] ([[1903]]–?, [[1945]]): kapelestro. * [[Böske Sándor]] ([[24-a de decembro]] [[1907]] – [[Budapest]], [[21-a de aprilo]] [[1992]]): aktorino. * Dénes Sándor (*[[Vărșag]], [[29-a de decembro]] [[1939]]): muzikinstruisto, muzikpublicisto, ekde [[1966]] sekretario de filharmonio en Oradea. * [[István Sándor]] (*[[16-a de majo]] [[1927]]): kuracisto, esploristo, universitata profesoro. * [[János Sándor ]] ([[23-a de septembro]] [[1888]] - [[Oradea]], [[13-a de junio]] [[1876]]) kuracisto, fakverkisto * [[Mária Sándor]] ([[1895]] – [[Budapest]], [[9-a de oktobro]] [[1964]]): kantistino (mezzosoprano). * [[Péter Sándor]] ([[1-a de februaro]] [[1937]]): pafisto, olimpikano. * [[József Sándorffy]]; ''Sándorffi'' ([[Hegyközújlak]], [[20-a de aprilo]] [[1767]] – Nagyvárad, [[30-a de novembro]] [[1824]]): mecenato de teatro. * [[Bernát Sartori]] ([[4-a de septembro]] [[1735]] – [[Miskolc]], [[21-a de aprilo]] [[1801]]): minorita pastroinstruisto, filozofia verkisto. * [[Ede Sas]] ([[Pest]], [[23-a de decembro]] – [[Budapest]], [[27-a de junio]] [[1928]]): ĵurnalisto, verkisto, redaktoro, ĉefredaktoro de [[Nagyvárad]]. * [[Zoltán Schenker]] ([[13-a de oktobro]] [[1880]] - [[1966]]): rapiristo kaj skermisto, olimpikano. * [[Magda Schmidt]] (*[[13-a de januaro]] [[1931]]): muzikinstruistino, pianistino. * [[István Schönvisner]], hungara arkeologo, kanoniko * [[Friedrich Schorr]] ([[2-a de septembro]] [[1888]] - [[New York]], [[Usono]], [[14-a de aŭgusto]] [[1953]]): operkantisto (basbaritono). * [[Márton Schreiner]] ([[8-a de junio]] [[1863]] – [[Lankwritz]], [[Germanio]], [[9-a de oktobro]] [[1926]]): rabeno, orientalisto, religifilozofo. * [[Anikó Schwartz (Juhász)]] (*[[31-a de januaro]] [[1950]]) esploristino pri kemio * [[Árpád Schwartz]] ([[21-a de junio]] [[1909]] - [[Kluĵo]], [[30-a de decembro]] [[1960]]) kuracisto, natruscienca fakverkisto * [[Andrea Scolari]] ([[Tizzano]], ? - Nagyvárad, [[18-a de januaro]] [[1426]]): artmecenato. * [[Ilona Stetine]] Sebestyénné, ''Sebetyén Gyuláné'' ([[27-a de marto]] [[1855]] - [[Budapest]], [[25-a de aprilo]] [[1933]]): pedagogia fakverkistino. * [[Géza Sebestyén]] ([[14-a de marto]] [[1912]] – [[Budapest]], [[5-a de aprilo]] [[1976]]): bibliotekisto, vicĉefdirektoro de [[Országos Széchényi Könyvtár]]. * [[János Selmeczi d-ro]] ([[31-a de julio]] [[1920]] – ): kapelestro. * [[Gusztáv Serényi]] ([[2-a de septembro]] [[1880]] – [[Budapest]], [[28-a de januaro]] [[1953]]): ĵurnalisto. * [[Gábor Serfőző]] ([[25-a de septembro]] [[1926]]): piedpilkisto (olimpikano). * [[Jenő Silbermann]] ([[6-a de julio]] [[1889]] - [[Bukareŝto]], [[1946]]) publicisto * [[Norbert Simon]] ([[1-a de marto]] [[1871]] – [[Budapest]], [[28-a de februaro]] [[1939]]): inĝeniero, teknika ĉefkonsilanto. * [[Judit Simon]] (*[[19-a de februaro]] [[1958]]): ĵurnalistino. * [[Zsuzsa Simon]] ([[24-a de oktobro]] [[1910]] - ?): aktorino, reĝisorino, direktorino. * [[Iván Sipos]] ([[18-a de junio]] [[1897]] - [[7-a de aprilo]] [[1937]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Ildiko Smit]] (n. [[25-a de junio]] [[1952]]): priarbara inĝenierino, universitata instruistino * [[Katalin Éva Solyom]] (n. [[28-a de januaro]] [[1971]]): aktorino * [[Lajos Sólyom]] (*[[Bukareŝto]], [[11-a de aŭgusto]] [[1935]]): projektantredaktoro, presisto, ĵurnalisto. * [[Miklós Solti]] ([[Budapest]], [[1911]] – Nagyvárad, [[1980]]): aktoro. * [[Károly Somogyi]] ([[Pusztakovácsi]], [[11-a de oktobro]] [[1845]] – Nagyvárad, [[6-a de marto]] [[1908]]): aktoro, reĝisoro, direktoro. * [[Pál Sós]] ([[9-a de septembro]] [[1907]] – [[Budapest]], [[14-a de junio]] [[1975]]): kuracist-kolonelo. * [[Pál Sőni]] ([[21-a de januaro]] [[1917]] – [[Cluj-Napoca]], [[14-a de oktobro]] [[1981]]): literaturhistoriisto, kritikisto, verkisto. * [[Károly Attila Soós]], hungara ekonomikisto. * [[Gyula Spett]], ''Szentannai'' ([[Debrecen]], [[3-a de julio]] [[1851]] – Oradea, [[12-a de septembro]] [[1922]]): rom- katolika grandpreposto. * [[Lajos Stachó]] ([[4-a de majo]] [[1920]] – [[Budapest]], [[20-a de decembro]] [[1982]]): matematikisto, kandidato de matematikaj János scoencoj (1981). * [[Bence Sztanik]] (n. [[20-a de januaro]] [[1985]]): ĵurnalisto * [[Erzsébet Stark]], Erzsébet Starkné Szilágyi (*[[29-a de januaro]] [[1935]]) redaktorino * [[Lajos Steiner]] ([[14-a de junio]] [[1903]] – [[Sidney]], [[Aŭstralio]], [[22-a de aprilo]] [[1975]]): internacia grandŝakmajstro. * [[Brunó F. Straub]] ([[5-a de januaro]] [[1914]] - [[Budapest]], [[15-a de februaro]] [[1996]]): [[biokemiisto]], ano de [[Hungara Scienca Akademio]]. * [[Erzsébet Sugár]] (*[[26-a de decembro]] [[1920]]): literaturhistoriistino, ĵurnalistino. * [[István Ströck I.]]([[11-a de februaro]] [[1901]] - ?) hungara piedpilkisto (olimpikano). * [[Andrea Katalin Szabó]] (n. [[3-a de januaro]] [[1980]]): arkitekturino * [[Barna Szabó]] (*[[12-a de julio]] [[1963]]): marionetaktoro. * [[Béla Szabó (kuracisto)|Béla Szabó]] (*[[25-a de septembro]] [[1957]]) kuracisto * [[József Szabó, B.]] ([[13-a de junio]] [[1870]] – [[Budapest]], [[28-a de januaro]] [[1917]]): aktoro, kantisto. * [[Lajos Szabó]] ([[Târgu Mureş]], [[2-a de februaro]] [[1932]] – Oradea, [[24-a de julio]] [[1988]]): aktoro. * [[Lajos Szabó E.]] (*[[30-a de januaro]] [[1947]]): aktoro. * [[Róza Szakáll]], hungara aktoro mortis en Oradea * [[János Szántay]] d-ro ([[16-a de decembro]] [[1922]]- [[Cluj-Napoca]], [[17-a de marto]] [[2007]]): biokemiisto, skermisto (olimpikano). * [[Sándor Szántó Lévay]] (*[[20-a de novembro]] [[1944]]): ĵurnalisto. * [[Zoltán Ádám Szántó]] (*[[14-a de marto]] [[1971]]): ĵurnalisto. * [[János Szánthó]] ([[12-a de marto]] [[1940]]): skermisto (olimpikano). * [[Ildikó Irén Szarvas]] ([[1964]]): pentristo. * [[Zsigmond Széchenyi]] ([[23-a de januaro]] [[1898]] - [[Budapest]], [[24-a de aprilo]] [[1967]]): [[Afriko]]-vojaĝisto, verkisto. * [[Gergely Szegedi (franciskano)]] * [[László Szegedi]] (*[[12-a de julio]] [[1939]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Katalin Szegő]] ([[18-a de februaro]] [[1933]] - Oradea, [[16-a de junio]] [[2005]]) filozofia fakverkistino, universitata profesorino. * [[Bálint Szeghalmy]], hungara arkitekto naskiĝis en Nagyvárad * [[Örs Szeghalmi]] )n. [[21-a de decembro]] [[1973]]): ĵurnalisto, redaktoro * [[Endréné Székely]] ''Horváth Ilona'' (Nagyvárad, [[18-a de aŭgusto]] [[1912]] – [[Budapest]], [[15-a de majo]] [[1979]]): instruistino, kandidatino de pedagogiaj sciencoj (1954). * [[István Székely (eklezia verkisto)|István Székely]] ([[26-a de februaro]] [[1861]] – [[Budapest]], [[26-a de februaro]] [[1927]]): eklezia verkisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1921). * [[József Székely (aktoro)|József Székely]] (?– Nagyvárad, [[28-a de aŭgusto]] [[1831]]): aktoro, direktoro. * [[Anna Széles]] (*[[24-a de aŭgusto]] [[1942]]): aktorino. * [[Kálmán Személyi]] ([[19-a de januaro]] [[1884]] – [[Szentes]], [[13-a de aŭgusto]] [[1946]]: juristo, universitata profesoro. * [[Dániel Szentessy]] ([[Zemplénszentes]], [[1805]] – Nagyvárad, [[1895]]): mondvojaĝisto, glavforĝisto-majstro. * [[Gyula Szentessy]] ([[18-a de decembro]] [[1870]] – [[Budapest]], [[30-a de oktobro]] [[1905]]): poeto. * [[Vilma Szentesy ]] ([[20-a de aŭgusto]] [[1854]] – [[Budapest]], [[18-a de marto]] [[1927]]): operet- kaj popoldramprimadono. * [[Lenke Szentpéteri Matta]] (*[[15-a de aprilo]] [[1969]]): marionetaktorino. * [[Csenge Szilágyi]], hungara aktoro * [[Dezső Szilágyi (politikisto)|Dezső Szilágyi]] ([[1-a de aprilo]] [[1840]] - [[Budapest]], [[31-a de julio]] [[1901]]): politikisto,, universitata profesoro, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]], justicministro. * [[Ete Szilágyi ]] ([[1844]] – [[Kolozsvár]], [[16-a de aprilo]] [[1894]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Dózsa Szilágyi M.]] ([[Győr]], [[4-a de aŭgusto]] [[1879]] - [[Oradea]], [[23-a de oktobro]] [[1949]]) romkatolika eklezia verkisto * [[Kinga Szilágyi]] (n. [[23-a de novembro]] [[1974]]): aktorino * [[Zsolt Szilágyi (politologo)|Zsolt Szilágyi]] (*[[29-a de julio]] [[1968]]): politologo, politikisto. * [[János Szilasy]] ([[Bögöte]], [[7-a de januaro]] [[1795]] – Nagyvárad, [[4-a de novembro]] [[1859]]): filozofia kaj pedagogia verkisto, universitata profesoro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1830). * [[Zoltán Színi Sebő]] (aprilo [[1907]] - [[Tirano]], [[8-an de septembro]] [[1961]]): skulptisto, diplomato * [[László Szirmai]] ([[8-a de marto]] [[1905]] - [[Temeŝvaro]], [[13-a de novembro]] [[1929]])ĵurnalisto, verkisto, poeto. * [[Iosif Szitar]] (*[[27-a de decembro]] [[1932]]): pentristo. * [[György Szlávy]] ([[1766]]] – ?, [[16-a de februaro]] [[1818]]): ĉefoficisto de tribunalo en departamento Bihar. * [[János Szlávy]] ([[6-a de januaro]] [[1772]] – ? , [[29-a de aŭgusto]] [[1840]]): jurstudento, partopreninta en jakobina movado en [[1795]]. * [[Hugó Szolcsányi]], hungara statistikisto * [[Blanka Szombathelyi]] (*[[21-a de junio]] [[1918]]): aktorino. * [[Ottó Szombati Gille]] (*[[29-a de januaro]] [[1930]]): reĝisoro. * [[istván Sztojánov]] (*[[13-a de decembro]] [[1943]]) teknika verkisto. * [[Andor Sztupa]] ([[9-a de aprilo]] [[1826]] – [[Budapest]], [[2-a de januaro]] [[1893]]): aktoro, direktoro. * [[Edit Irén Szőke]] (n. [[14-a de aŭgusto]] [[1962]]): ĵurnalistino, redaktorino * [[András Sándor Szőke Kavinszki]] (n. [[10-a de aprilo]] [[1968]]): pupaktoro * [[István Szűcs]] (*[[8-a de aŭgusto]] [[1953]]): psikologo, universitata adjunkto. * [[László Szűcs]] (*[[4-a de majo]] [[1965]]): poeto, ĵurnalisto. * [[Tamás Szűcs]] (*[[18-a de majo]] [[1969]]): fotoraportisto. * [[Zoe Eisele-Szűcs]] (Oradea, *[[8-a de julio]] [[1948]]) scenejdekoraciistino, pentristino, verkistino.[http://ro.wikipedia.org/wiki/Zoe_Eisele-Sz%C5%B1cs] * [[Dezső Szüts]] ([[18-a de februaro]] [[1869]] – samloke, [[7-a de oktobro]] [[1926]]): ĵurnalisto. * [[Mircea Ștefănescu]] (*[[19-a de aŭgusto]] [[1929]]): skulptisto. == T == * [[Géza Tabéry]] ([[17-a de julio]] [[1890]] - samloke, [[6-a de januaro]] [[1958]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Gizella Takács]] (*[[28-a de aprilo]] [[1930]]): ĵurnalistino. * [[Henriette Takács]] ([[25-a de majo]] [[1848]]–?): aktorino, kantistino (soprano). * [[Alice Tamás]] (*[[24-a de julio]] [[1959]]): muzeologino, ceramikistino. * [[Emil Tanai]] (*[[15-a de majo]] [[1903]] - ?): aktoro. * [[Csatár Tar]], hungara infanĝardenisto * [[József István Tasi]] (*[[22-a de decembro]] [[1966]]): belartisto. * [[Erzsébet Tassin Varga]] (*[[16-a de majo]] [[1970]]): operkantistino (ekde [[1995]] en [[Nanterre]], [[Francio]]. * [[Sándor Tatai]] (*[[2-a de oktobro]] [[1951]]): aktoro. * [[József Tarnay]] ([[4-a de decembro]] [[1901]] - [[Budapest]], [[1-a de decembro]] [[1962]]): aktoro. * [[Alajos H. József Tauszik]] ([[1-a de septembro]] [[1904]] - [[ 2-a de septembro]] [[1992]]): eklezihistoriisto * [[Mikaelo Teleki]] (ĉirkaŭ [[1634]] aŭ [[1631]] - [[Zernest]], [[21-a de aŭgusto]] [[1690]]): kanceliero de [[Transilvanio]] * [[János Teleszky]] - politikisto * [[József Tempfli]] - episkopo * [[Béla Thótfalussy]] ([[28-a de julio]] [[1857]] - [[Budapest]], [[6-a de julio]] [[1904]]): katolika eklezia verkisto, tradukisto. * [[Margit Thurzó]] (*[[16-a de septembro]] [[1921]]): kantistino. * [[Sándor Thurzó]] (*[[17-a de marto]] [[1920]] - [[6-a de septembro]] [[2009]]): viololisto, muzikhistoriisto. * [[Sándor József Thurzó]] (*[[14-a de novembro]] [[1943]]): aldisto. * [[Zoltán Thurzó]] (n. [[13-a de januaro]] [[1980]]): pianisto * [[Ernő Tibor]] (Nagyvárad, [[1885]] - [[1945]], [[Dachau]]): pentristo.[http://biralat.hu/muveszek/tibor_erno.1087.html?pageid=56] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200923065010/https://biralat.hu/muveszek/tibor_erno.1087.html?pageid=56 |date=2020-09-23 }} * [[Edit Timkó]] (*[[25-a de januaro]] [[1925]]): baletistino. * [[Lajos Tisza]] ([[5-a de oktobro]] [[1798]] – [[Geszt]], [[23-a de aŭgusto]] [[1856]]): ĉefnotario de departamento Bihar. * [[Ágnes Tokaji]] (n. [[5-a de julio]] [[1952]]): violonistino, instruistino. * [[György Tokaji]] ([[7-a de majo]] [[1911]] - ?): verkisto, tradukisto, ĵurnalisto. * [[György Tokay]] (n. [[27-a de marto]] [[1939]]): juristo, politikisto, ambasadoro * [[János Tolnai Dali]] ([[1606]] – [[Tarcal]], [[1660]]): eklezia verkisto, reformita dekano. * [[Simon Tolnai]] ([[26-a de marto]] [[1868]] – [[Mauthausen]], fine de [[1944]]): presej- kaj ĵurnalposedanto,libroeldonisto. * [[Tibor Tolnay]] (Oradea, [[6-a de julio]] [[1932]] - samloke, [[18-a de oktobro]] [[2009]]): pentristo. * [[Mihály Tordai Székely]], pentristo tie laboris en la unua patro de la 20-a jarcento * [[József Toró]] (*[[4-a de julio]] [[1959]]): reklamgrafikisto. * [[László Toró]] (*[[20-a de februaro]] [[1954]]): fizikisto, scienca ĉefkunlaboranto. * [[Ágnes Tóth]] (*[[14-a de majo]] [[1946]]): ĵurnalistino, redaktoro. * [[István Tóth (fotisto)|István Tóth]] (n. [[1951]]): fotisto * [[Emese Tóth]] (n. [[21-a de majo]] [[1966]]) ekonomikistino * [[Flóra Tóth]] (* [[24-a de majo]] [[1949]]): pianistino, kapelestrino. * [[Sándor Tóth (aktoro)|Sándor Tóth]] (*[[24-a de julio]] [[1923]]): aktoro. * [[Ilona Tóth-Kovács, Cs.]] (*[[27-a de marto]] [[1927]]): aktorino, kantistino. * [[Lajos Tőkés]] ([[24-a de aprilo]] [[1873]] – [[Budapest]], [[13-a de septembro]] [[1951]]): piaristo, botanikisto, fakverkisto. * [[Miklós Török]] (*[[19-a de januaro]] [[1946]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Zsolt Csaba Török]] (*[[11-a de decembro]] [[1968]]): biologo, scienca esploristo. * [[József Tőzsér(luktisto)|József Tőzsér]]([[29-a de novembro]] [[1911]] - [[1992]]): luktisto (olimpikano). * [[László Trifán]] (*[[10-a de decembro]] [[1955]]): grafikisto, muzikisto, kantkomponisto. * [[Gábor Tuzson]] ([[Braŝovo]], [[3-a de junio]] [[1906]] - [[Oradea]], [[4-a de oktobro]] [[1996]]): priteknika verkisto * [[Bálint Tüzes]] ([[11-a de decembro]]] [[1951]] - [[9-a de junio]] [[2013]]): instruisto, ĵurnalisto, poeto[http://www.reggeliujsag.ro/tag/tuzes-balint/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131203034711/http://www.reggeliujsag.ro/tag/tuzes-balint/ |date=2013-12-03 }} == U == * [[Sándor Újfalusy]] (? , [[1798]] – Nagyvárad, [[3-a de marto]] [[1845]]): aktoro. * [[László Újvárossy]] pentristo. * [[Rodica Ungureanu]] (*[[19-a de aprilo]] [[1940]]): skulptistino. * [[Mária Urszinyi]] (*[[23-a de majo]] [[1949]]): pentristino. * [[György Ürögdi]], ''Moskovits'' ([[8-a de julio]] [[1904]] – [[Budapest]], [[14-a de januaro]] [[1987]]): historiisto, kandidato de historiaj sciencoj (1966). == V == * [[Zoltán Vad]] (n. [[7-a de aprilo]] [[1971]]): instruisto, ĵurnalisto, inĝeniero pri mekaniko * [[Béla Vágó (aktoro)|Béla Vágó]] ([[26-a de junio]] [[1871]] – [[Budapest]], [[31-a de januaro]] [[1931]]): aktoro, reĝisoro. * [[József Vágó]] ([[23-a de decembro]] [[1877]] – [[Parizo]], [[7-a de junio]] [[1947]]): prikonstrua inĝeniero. * [[László Vágó]] ([[30-a de marto]] [[1875]] – [[Budapest]], [[30-a de decembro]] [[1933]]): konstruisto. * [[Imre Vajkovics]], hungara [[preposto]] * [[Kázmér Vajnovszki]] ([[11-a de februaro]] [[1928]] - [[Bukareŝto]], [[21-a de septembro]] [[2002]]): ĵurnalisto, redaktoro * [[Imre Ványai]] ([[27-a de novembro]] [[1904]] - ?) pentristo * [[Albert Váradi]] ([[1896]] - [[Parizo]], [[22-a de majo]] [[1925]]): grafikisto. * [[Mária Váradi]] (*[[20-a de decembro]] [[1928]] - [[Braŝovo]], [[12-a de novembro]] [[2002]]): ĵurnalistino. * Mihály Váradi K. (? - ?,): reformita eklezia verkisto. * [[László Váradi Balogh]] [[2-a de oktobro]] [[1916]]): aktoro. * [[Margit Váradi]] ([[6-a de aprilo]] [[1880]]–?): kantistino (aldo). * [[Pál Váradi Nagy]] (n. [[1985]]); ĵurnalisto, verkisto * [[Péter Váradi]] (Várad aŭ ĝia ĉirkaŭaĵo, ĉirkaŭ [[1450]] - ?, antaŭ junio [[1501]]): humanista leterverkisto, mecenato, ĉefepiskopo de [[Kalocsa]]. * [[János Váradi-Sternberg]], ''Sternberg Jakov Iszaakovics'' ([[10-a de januaro]] [[1924]] - [[Budapest]], [[12-a de februaro]] [[1992]]): historiisto. * [[György Várady]] ([[11-a de julio]] [[1926]] – [[Budapest]], [[29-a de novembro]] [[1980]]): aktoro, reĝisoro, teatrodirektoro, [[Jászai-premiito]] (1968), meritartisto (1975). * [[Júlia Várady]] ''Tőzsér'' ([[1-a de septembro]] [[1941]]): operkantistino (soprano) ĝis [[1970]] en la [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]], de [[1977]] en [[Germanio]]; edzino de [[Dietrich Fischer-Dieskau]]. * [[Rudolf Várady]] ([[20-a de aŭgusto]] [[1892]] – [[Târgu Mureş]], [[27-a de oktobro]] [[1957]]): aktoro. * [[Eleonóra Varga]] (*[[21-a de marto]] [[1974]]): ĵurnalistino. * [[Friderika Varga]] (*[[6-a de aprilo]] [[1975]]): marionetaktorino. * [[Gábor Varga]] (*[[5-a de aŭgusto]] [[1948]]): prikemia inĝeniero, scienca esploristo, verkisto, politikisto. * [[József Varga]] ([[21-a de majo]] [[1902]] - [[Târgu Mureş]], [[27-a de marto]] [[1976]]): aktoro. * [[Katalin Varga]] ([[7-a de februaro]] [[1951]]) grafikistino * [[Tibor László Varga]] (*[[10-a de julio]] [[1943]]): aktoro, reĝisoro. * [[Ármin Vendel Várszély]], hungara premonstrata monaĥo * [[Katalin Vásárhelyi D.]] (*[[24-a de februaro]] [[1944]]): aktorino. * [[Réka Vásárhelyi-Nyemec]] (n. [[12-a de majo]] [[1982]]): ĵurnalistino * [[Antal Vass]] ([[4-a de aprilo]] [[1917]] – [[Budapest]], [[8-a de oktobro]] [[1988]]): arkitekto, altlerneja profesoro, Ybl-premiito (1957). * [[Dezső Végh]] ([[19-a de novembro]] [[1882]] – [[Debrecen]], [[13-a de marto]] [[1953]]): redaktoro, vicurbestro. * [[Károly Vida]] ([[Páké]]. [[19-a de marto]] [[1919]] - [[Nagyvárad]], [[4-a de januaro]] [[1862]]); redaktoro, ĵuernalisto. * [[Zoltán Villányi]] (n. [[11-a de marto]] [[1976]]): raportisto, redaktoro-kameraisto * [[Ferenc Visky]] ([[Egri]], [[1-a de julio]] [[1918]] - [[Oradea]], [[5-a de oktobro]] [[2005]]): ref. teologo. * [[András Völgyesi]] (*[[1923]]): reĝisoro, scenejdekoraciisto. * [[János Völgyesi]] ([[19-a de majo]] [[1926]] - [[Sfântu Gheorghe]], [[4-a de februaro]] [[1987]]): aktoro. * [[Iosif Vulcan]] ([[Pusztahollód]], [[31-a de marto]] [[1841]] - Nagyvárad, [[8-a de septembro]] [[1907]]): verkisto, poeto, ĵurnalisto. * [[Romulus Vulpescu]] (*[[5-a de aprilo]] [[1933]]): poeto, verkisto, tradukisto. == W == * [[Nándor Wagner]] ([[7-a de oktobro]] [[1922]] - [[Moka]], [[Japanio]], [[15-a de novembro]] [[1997]]): skulptisto. * [[Attila Weinberger]] (''AG Weinberger'') ([[30-a de aŭgusto]] [[1965]]): blues-muzikisto. * [[György Wellmann]] (*[[15-a de aprilo]] [[1946]]): aktoro. * [[Adolf Wertheimer]] ([[12-a de marto]] [[1868]] – [[Budapest]], [[29-a de aprilo]] [[1955]]): bankdirektoro, artaĵkolektanto. * [[Rudolf Wolf]] ([[Oradea]], [[7-a de majo]] [[1951]] - [[Kluĵo]], [[9-a de septembro]] [[2008]]): historiisto == Z == * [[Mircea Zaciu]] [[28-a de aŭgusto]] [[1928]] - [[Cluj-Napoca]], [[21-a de marto]] [[2000]]): kritikisto, literaturhistoriisto, prozaisto. * [[Karola Zala]] ([[1-a de oktobro]] [[1879]] – [[Budapest]], [[13-a de januaro]] [[1970]]): aktorino. * [[András Zalder]] ([[24-a de aprilo]] [[1959]]) dezajnisto * [[Csaba Zemlényi]] (n. [[18-a de aŭgusto]] [[1943]]): pentristo[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/zemlenyi_csaba] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111212004956/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/zemlenyi_csaba |date=2011-12-12 }} * [[Gusti Zimmermann]] ([[1863]]-?): aktorino, komponistino. * [[Anna Zöldhelyi]], ''Grünhut'' ([[24-a de februaro]] [[1902]] - [[Budapest]], ?): aktorino. * [[Péter Zoltán]] (*[[26-a de februaro]] [[1923]] - ): verkisto, ĵurnalisto. * [[Sándor Zöld]] ([[19-a de majo]] [[1913]] – [[Budapest]], [[20-a de aprilo]] [[1951]]): kuracisto, ministro por internaj aferoj de [[Hungario]]. * [[János Zudor]] (*[[27-a de aprilo]] [[1954]]): poeto, ĵurnalisto * [[János Zsugán]] (*[[1945]]): pentristo. * [[János Zsirkay]] ([[4-a de septembro]] [[1880]] – [[Rákospalota]], [[25-a de februaro]] [[1940]]): ĵurnalisto, politikisto, verkisto. * [[Ágnes Zsolt]] ([[12-a de decembro]] [[1912]] – [[Budapest]], [[3-a de aŭgusto]] [[1951]]): verkistino, ĵurnalistino, poetino. == Fontoj == * ''[http://artportal.hu/lexikon/muveszek Artportal.hu] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140709045312/http://artportal.hu/lexikon/muveszek |date=2014-07-09 }}'' * ''[http://www.irodalom.org/uj/index.php Erdélyi magyar írók ligája] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120512164822/http://www.irodalom.org/uj/index.php |date=2012-05-12 }}'' * ''Erdélyi magyar ki kicsoda, 2000. * ''Erdélyi magyar ki kicsoda'', 2010. * ''Ki kicsoda Aradtól Csíkszeredáig'', [[Pallas-Akadémia Könyvkiadó]], [[Csíkszereda]], 1997. * [[Zoltán Banner]]: ''Erdélyi magyar művészet a XX. században'', Képzőművészeti Kiadó, Budapest, 1990. * ''[[Magyar Színházművészeti Lexikon]]'' * ''[http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html Magyar Életrajzi Lexikon]'' * ''[http://mek.niif.hu/04000/04038/html/z.htm#Zsak%C3%B3Gyula Nyugati magyar irodalmi lexikon és bibliográfia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100529142356/http://mek.niif.hu/04000/04038/html/z.htm#Zsak%C3%B3Gyula |date=2010-05-29 }}'' * ''[http://lexikon.kriterion.ro/szocikkek/s/ Romániai magyar irodalmi lexikon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141019195711/http://lexikon.kriterion.ro/szocikkek/s/ |date=2014-10-19 }}'' * ''Romániai magyar ki kicsoda, 1997. * ''Új magyar irodalmi lexikon'', Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994. [[Kategorio:Rumanujaj hungaroj]] [[Kategorio:Oradea|!]] [[Kategorio:Listoj]] [[Kategorio:Hungaroj]] [[Kategorio:Rumanoj]] trt5s6eqjwmd37zqwiif1fckqdn5pke 0 203046 9416955 9395567 2026-06-29T13:33:09Z Sj1mor 12103 9416955 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto}} [[Dosiero:Fragonard, Inspiration.jpg|eta|282x282px|''La inspiriĝo'' (memportreto), 1767]] [[Dosiero:Fragonard, The Reader.jpg|eta|250px|''La Legantino'', ĉ. 1770–1772]] [[Dosiero:Las_bañistas,_por_Jean-Honoré_Fragonard.JPG|eta|250x250ra|''La Baniĝantinoj'', 1765, Muzeo Luvro]] '''Jean-Honoré FRAGONARD''' (La [[5-a de aprilo|5-an de Aprilo]] [[1732]], en [[Grasse]] - la [[22-a de aŭgusto|22-an de Aŭgusto]] [[1806]] en [[Parizo]]) estis [[francio|franca]] [[pentristo]]. == Lia vivo == Li estas la filo de François Fragonard, helpanto de ganto-vendisto, kaj de Françoise Petit. Post la forpaso de lia dekmonata frateto Joseph, Jean-Honoré restis ununura infano. Nur sesaĝa, Jean-Honoré Fragonard forlasas sian naskiĝurbon, por instali sin kun la familio en [[Parizo]], kie okazos la plej granda parto de lia kariero. La artaj naturdotoj de Fragonard estas fruaj, kaj laborinte kelke da tempo kun [[Jean Siméon Chardin]], li eniras dum li estas 14-jaraĝa en la atelieron de [[François Boucher|Boucher]]. En [[1752]], li estas premiito de la Granda Premio de pentrarto kaj eniras en la Reĝan Lernejon por protektitaj lernantoj, tiu lernejo sub la regado de [[Carle van Loo]], poste li foriras por eniri en la [[Franca akademio de Romo|Francan Akademion en Romo]]. Li distingiĝis unue en la serioza ĝenro, kaj donis en [[1765]] sian pentraĵon ''Korezo kaj Kaliroa'', kiu estis prave admirita, kaj kiu ebligis lian akcepton en la Akademio. Sed, ĉar li malesperis, ke li atingos la unuan rangon en tiu ĝenro, li forlasis ĝin por la erotika ĝenro, en kiu li atingis plej grandan sukceson. Baldaŭ li iĝis la pentristo laŭmoda, kaj amasigis riĉegaĵon, kiun la [[Franca Revolucio]] forperdigis al li. Li estis nomita unu el la muzeestroj de [[Luvro]] (la Pariza artmuzeo) far la [[Konstitucia Asembleo]] en 1789. En [[1805]], Fragonard estas elpelita de Luvro pro imperia dekreto. Tiam li instalas sin ĉe sia amiko Veri, en la Reĝa Palaco. La sekvantan jaron, li forpasas, mortigita fulmorapide pro ŝajna cerebra kongesto. Li estis entombigita en la malnova [[Tombejo de Montmartre|tombejo de Montmartro]], kie tamen lia tombo ne plu videblas nuntempe. La familio de Fragonard entenis multajn artistojn : * lia bofratino kaj lernantino, [[Marguerite Gérard]], eminenta pentristo intimista ; * [[Marie-Anne Gérard]], lia edzino, ĉarma miniaturisto ; * [[Alexandre-Évariste Fragonard]], la filo ; * kaj la nepo, [[Théophile Fragonard]], filo de Alexandre. Lia kuzo, [[Honoré Fragonard]], estas famkonata [[anatomiisto]], kies pentraĵo "la Senhaŭtigitoj" estas konservita en la muzeo Fragonard situanta en la Nacia Lernejo Veterinara en [[Maisons-Alfort]]). == Lia verko == [[Dosiero:Fragonard, The Swing.jpg|eta|''La Favoraj Okazoj de la ŝnurbalancilo'', 1767.|314x314ra]] Same kiel [[François Boucher]], Fragonard estas rigardata kiel la pentristo de frivoleco, de [[Rokoko]], eĉ se tamen li pentris en diversaj aliaj registroj : grandaj pejzaĝoj inspiritaj de nederlandaj pentristoj, religiaj aŭ mitologiaj pentraĵoj, aŭ scenoj de la familia feliĉo aparte. Per virtuozeco Fragonard sciis montri la kirliĝadon de la mondo per gestoj esprimoplenaj kaj graciaj aŭ per drapiroj plenaj de vigleco. Fragonard estas la lasta pentristo de iu epoko ekfiniĝanta, poste liaj ĝenroscenoj eksmodiĝis pro la nov-klasika rigideco de [[Jacques-Louis David|David]], pro la krueleco de la Franca Revolucio kaj ankaŭ de la Imperio. La ĝenroscenoj de Fragonard rilatas ofte al amoristinaj aferoj, kiel ekzemple ''La Favoraj Okazoj de la ŝnurbalancilo'', fanstasmo de iu libidema komanditinto (S-ro de Saint-Julien, ĝenerala kolektisto de la klerikaraj posedaĵoj), kiu donis al la artisto konsilojn por la enscenigo " ''Mi deziras, ke vi pentru la sinjorinon sur ŝnurbalancilo, kiun episkopo ekimpulsus. Vi lokos min tiamaniere, ke mi povu vidi la krurojn de tiu bela junulino, kaj eĉ plie, se vi volas gajigi la bildon.''" Sed eĉ se tiuj scenoj, efektive frivolaj, povas esti legataj je alia nivelo, oni povas vidi, ofte, montriĝantan maltrankvilon, foje, senton de festofino (kaj tio elvokas [[Watteau]] aŭ ankaŭ la romanon ''Ne morgaŭo'' far Vivant-Denon), aŭ ankaŭ konfuzan minacon: en intimeco, la belulinojn, kiuj senpedikigas unu la alian, la dormantinojn; tiu eta mondo de gracio kaj simpatio estas observita de pentristo, kiu memorigas al ni, ke juneco ne daŭras kaj ke la momentoj de voluptama tenereco estas nedaŭraj kaj maloftaj. == La Riglilo == [[Dosiero:Jean-Honoré Fragonard 009.jpg|eta|''La Riglilo''|250x250ra]] Malgraŭ la multnombraj analizoj pri tiu pentraĵo, ĝis nun ne okazis klarigado konciza, sed pluraj proponoj rilate al ĝia signifo. La vera demando estas: ĉu temas pri [[seksperforto]] aŭ pri amsceno? == La Progresoj de amo en la koro de junulino == Tiu projekto estis komenciĝanta en 1771 sekve de la mendo de [[Madamo du Barry]], la lasta reĝamatino de [[Ludoviko la 15-a (Francio)|Ludoviko la 15-a]]. Ĝi konsistis el kvar bildoj nomitaj '' La Postkurado'', ''La Surprizo'' (aŭ ''La Renkontiĝo''), ''La Kronita Amanto'' kaj ''La Amletero''. Ĉiuj destinitaj al instalado en la Pavilono de [[Louveciennes]] en la duonkupola salono. Sed kelke da tempo post la instalado, la pentraĵoj estis rifuzitaj, ĉar ili ne akordiĝis kun la novklasik-arkitekta stilo de la Pavilono. Tiam Fragonard konservis ĉiujn pentraĵojn en sia ateliero, kaj kunportis ilin kun si, kiam li reiris en Grasse, sian naskiĝurbon. Tiam li decidis instali ilin en unu el la salonoj de la vilao de sia kuzo. Sed ĉar la muroj estis ankoraŭ malplenaj post tiu instalado, Fragonard decidis pentri dek aliajn pentraĵojn por plenigi la spacon. Entute estas dekkvar pentraĵoj, kiujn oni povas dividi en tri grupoj: * Ses amscenoj: ** ''La Postkurado'' ** ''La Surprizo'' aŭ ''La Renkontiĝo'' ** ''La kronita Amanto'' ** ''La Amletero'' ** ''La Forlasitino'' ** ''La Triumfa Amo'' * Kvar alegorioj de amo: ** ''Amo en gardostarado'' ** ''Amo frenezece'' ** ''Amo postkuranta kolombon'' ** ''Amo murdiganto'' * Kvar ornamaj pentraĵoj. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.artelio.org/art.php3?id_article=5 Dessins de Fragonard, au Musée du Louvre] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070929095801/http://www.artelio.org/art.php3?id_article=5 |date=2007-09-29 }} * [http://www.culture.fr/fr/sections/themes/musees/articles/article_57 Site du ministère de la Culture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081201145209/http://www.culture.fr/fr/sections/themes/musees/articles/article_57 |date=2008-12-01 }} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/fragonard_jean-honore.html Jean Honoré Fragonard dans Artcyclopedia] (en la angla) == Freŝdataj ekspozicioj == * [http://www.musee-jacquemart-andre.com/jacquemart/177-events/?displayType=DetailCalendrier&eventId=153 ''Fragonard '', Muzeo Jacquemart André, Paris, du 3 octobre 2007 au 13 janvier 2008] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070928191241/http://www.musee-jacquemart-andre.com/jacquemart/177-events/?displayType=DetailCalendrier&eventId=153 |date=2007-09-28 }} * Vikio pri [[Muzeo Jacquemart-André]] * [http://www.latribunedelart.com/Expositions/Expositions_2007/Fragonard_Barcelone_578.htm ''Fragonard. Origines et influences. De Rembrandt au XXIe siècle'', Barcelone, Caixa Forum du 10 novembre 206 au 11 février 2007.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20091129131305/http://www.latribunedelart.com/Expositions/Expositions_2007/Fragonard_Barcelone_578.htm |date=2009-11-29 }} * ''La pentraĵoj de Fragonard en Bizontio'', en la Muzeo de la Belarto kaj de Arkeologio, de la 8a de Decembro 2006 ĝis la 2a de Aprilo 2007. http://fr.wikipedia.org/wiki/Musée_des_Beaux-Arts_et_d%27archéologie_de_Besançon * [http://www.besancon.fr/index.php?p=667&art_id=2408&detailId=4403 L'exposition sur le site de Besançon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070929092757/http://www.besancon.fr/index.php?p=667&art_id=2408&detailId=4403 |date=2007-09-29 }} * ''Jean-Honoré Fragonard, desegnaĵoj de Luvro'', [[Muzeo Luvro]], de la [[3a de decembro]] [[2003]] ĝis la [[8a de marto]] [[2004]]. * [http://www.artelio.org/art.php3?id_article=5 Dessins de Fragonard au Louvre] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070929095801/http://www.artelio.org/art.php3?id_article=5 |date=2007-09-29 }} == Fontoj == {{Commons|Jean-Honoré Fragonard|Jean Honoré Fragonard}} * Florian Rodari, ''Fragonard, l'instant désiré'', ([[1994]]) * Jean-Pierre Cuzin, ''Fragonard'', [[2003]] == Bibliografio == * J.THUILLIER, Fragonard, Paris, Skira, 1967, coll.: " La Peinture ", (éd. anglaise et allemande). * J.-P.CUZIN, Jean-Honoré Fragonard. Vie et œuvre. Catalogue complet des peintures, Fribourg-Paris, éd. Herscher, 1987 (éd. anglaise et allemande, 1988). * P.ROSENBERG, Fragonard, exposition Paris, Grand-Palais et New York, Metropolitan Museum, 1987-1988 * P.ROSENBERG, Tout l'œuvre peint de Fragonard, Paris, Flammarion, 1989, coll.: " Les classiques de l'art ". * C.-A.KLEIN, Le grand Fragonard : du berceau de Grasse aŭ galeries du Louvre, Paris, Équinoxe, 1996, coll.: " Mémoires du sud ". * Fragonard, Paris, Musée du Louvre, département des arts graphiques, Paris, 5 continents éditions-musée du Louvre, 2003, coll.: " Louvre-cabinet des dessins, 3 ". == Kelkaj pentraĵoj de Fragonard == <gallery> Image:Las bañistas, por Jean-Honoré Fragonard.JPG|''La Baniĝantinoj'',1765, Muzeo Luvro Image:Fragonard, Inspiration.jpg|''La Inspiriĝo'', 1769, Muzeo Luvro Image:Fragonard, The Swing.jpg|''La Favoraj Okazoj de la ŝnurbalancilo'', 1767, Londono, Wallace kolekto Image:Jean-Honoré Fragonard 022.jpg|Renaud en la ĝardeno de Armido, Muzeo Luvro </gallery> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Francaj pentristoj|Fragonard]] [[Kategorio:Francaj litografoj]] kyyqinszvnwb5qi8ce8o5sr8xg03mjw 0 207195 9417437 9248287 2026-06-30T10:21:19Z Sj1mor 12103 9417437 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Charlottetown | devena_nomo = | alia_nomo = | alia_nomo1 = | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Charlottetown | moto = "Cunabula Foederis" (Naskejo de la Konfederacio) | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Charlottetown Montage 2020.jpg | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Charlottetown.svg | blazono = Blason ville ca Charlottetown.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kanado | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = Insulo de Princo Eduardo | ŝtato_tipo = Provinco | regiono = | regiono_tipo = | distrikto = Distrikto Queens | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | parto1 = | parto2 = | parto3 = | parto4 = | parto5 = | limo = | rivero = | rivero1 = | rivero2 = | memorindaĵo = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo_tipo = | konstruaĵo = | montaro = | orogenezo = | geologio = | geologio_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Charlottetown | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 46 | lat_m = 14 | lat_s = 00 | lat_NS = N | long_d = 63 | long_m = 09 | long_s = 00 | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 49 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 0 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = | regiono-ISO = CA-PE <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 44.33 | areo_rondumo = 2 | areo_metropolo = 798.54 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 34562 | loĝantaro_dato = 2011 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 64487 <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1764 | establita_tipo = Fondita | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Clifford J. Lee | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = | gvidantaro = Urbokonsilio de Charlottetown <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-4 | horzono_DST = [[UTC]] | utc_offset_DST =-3 | poŝtkodo = C1A — E | areo_kodo = +1-902 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Kanado | mapo_lokumilo = Kanado | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Insulo de Princo Eduardo | mapo1_lokumilo = Insulo de Princo Eduardo | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Nord-Ameriko | mapo2_lokumilo = Nord-Ameriko | mapligilo = jes | zomo = 10 <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.city.charlottetown.pe.ca/ www.city.charlottetown.pe.ca] | commons = Charlottetown | portalo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} [[Dosiero:Charlottetown skyline 2010.jpg|eta|Vido al Charlottetown]] [[Dosiero:Charlottetown PEI 03.jpg|eta|maldekstra|250ra|Tipa strato en la urbo]] [[Dosiero:Charlottetown_aerial_photo.jpg|eta|Elaera vido]] '''Charlottetown''' - esperantigebla eventuale (dubinde) '''''Ĉarlotaŭno''''' - estas la [[ĉefurbo]] de la [[Kanado|kanada]] [[Provincoj kaj Teritorioj de Kanado|provinco]] [[Insulo de Princo Eduardo]]. La urba nomo memorigas pri la germana princidino [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|Sofia Ĉarlota]] (Sophie Charlotte) de [[Mecklenburg-Strelitz]] (1744-1818), kiu ekde la 17-a vivjaro estis la reĝedzino de Britio. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². En 2011, la urbo havis 34 562 loĝantojn, kaj kun ĉirkaŭurboj, la urba areo havis 64 487 loĝantojn, iomete malpli ol duono de la totala populacio de la provinco de 140 204. La urbo estas hejmo de la 112 [[megavato|megavata]] naftoelektrocentralo Charlottetown, kiu estas la plej potenca elektrocentralo de la provinco. == Partnera urbo == Partnera urbo estas * {{flago|Japanio}} Aŝibecu en [[Hokajdo]], [[Japanio]] (ekde 1993) == Servoj == * [[Universitato de Princ-Eduarda Insulo]] {{Kanadaj ĉefurboj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ĉefurboj de Kanadaj Provincoj kaj Teritorioj]] [[Kategorio:Marbordaj urboj en Kanado]] h3jf821wswc7ta4k29os695w7ng37h4 9417438 9417437 2026-06-30T10:21:36Z Sj1mor 12103 9417438 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo | urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Charlottetown | devena_nomo = | alia_nomo = | alia_nomo1 = | kategorio = urbo <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Charlottetown | moto = "Cunabula Foederis" (Naskejo de la Konfederacio) | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Charlottetown Montage 2020.jpg | dosiero_grandeco = 300px | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Charlottetown.svg | blazono = Blason ville ca Charlottetown.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Kanado | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = Insulo de Princo Eduardo | ŝtato_tipo = Provinco | regiono = | regiono_tipo = | distrikto = Distrikto Queens | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto_faldo = | parto_tipo = | parto = | parto1 = | parto2 = | parto3 = | parto4 = | parto5 = | limo = | rivero = | rivero1 = | rivero2 = | memorindaĵo = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo_tipo = | konstruaĵo = | montaro = | orogenezo = | geologio = | geologio_tipo = <!-- *** Situo *** --> | situo = Charlottetown | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 46 | lat_m = 14 | lat_s = 00 | lat_NS = N | long_d = 63 | long_m = 09 | long_s = 00 | long_EW = W | plej_alta = | plej_alta_leviĝo = 49 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_leviĝo = 0 | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = | regiono-ISO = CA-PE <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 44.33 | areo_rondumo = 2 | areo_metropolo = 798.54 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 34562 | loĝantaro_dato = 2011 | loĝantaro_denseco = auto | loĝantaro_metropolo = 64487 <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1764 | establita_tipo = Fondita | establita1 = | establita1_tipo = | dato = | urbestro = Clifford J. Lee | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = | gvidantaro = Urbokonsilio de Charlottetown <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[UTC]] | utc_offset =-4 | horzono_DST = [[UTC]] | utc_offset_DST =-3 | poŝtkodo = C1A — E | areo_kodo = +1-902 | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Kanado | mapo_lokumilo = Kanado | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Insulo de Princo Eduardo | mapo1_lokumilo = Insulo de Princo Eduardo | mapo2 = | mapo2_priskribo = Situo enkadre de Nord-Ameriko | mapo2_lokumilo = Nord-Ameriko | mapligilo = jes | zomo = 10 <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = [http://www.city.charlottetown.pe.ca/ www.city.charlottetown.pe.ca] | commons = Charlottetown | portalo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} [[Dosiero:Charlottetown skyline 2010.jpg|eta|Vido al Charlottetown]] [[Dosiero:Charlottetown PEI 03.jpg|eta|maldekstra|250ra|Tipa strato en la urbo]] [[Dosiero:Charlottetown_aerial_photo.jpg|eta|Elaera vido]] '''Charlottetown''' - esperantigebla eventuale (dubinde) '''''Ĉarlotaŭno''''' - estas la [[ĉefurbo]] de la [[Kanado|kanada]] [[Provincoj kaj Teritorioj de Kanado|provinco]] [[Insulo de Princo Eduardo]]. La urba nomo memorigas pri la germana princidino [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|Sofia Ĉarlota]] (''Sophie Charlotte'') de [[Mecklenburg-Strelitz]] (1744-1818), kiu ekde la 17-a vivjaro estis la reĝedzino de Britio. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². En 2011, la urbo havis 34 562 loĝantojn, kaj kun ĉirkaŭurboj, la urba areo havis 64 487 loĝantojn, iomete malpli ol duono de la totala populacio de la provinco de 140 204. La urbo estas hejmo de la 112 [[megavato|megavata]] naftoelektrocentralo Charlottetown, kiu estas la plej potenca elektrocentralo de la provinco. == Partnera urbo == Partnera urbo estas * {{flago|Japanio}} Aŝibecu en [[Hokajdo]], [[Japanio]] (ekde 1993) == Servoj == * [[Universitato de Princ-Eduarda Insulo]] {{Kanadaj ĉefurboj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ĉefurboj de Kanadaj Provincoj kaj Teritorioj]] [[Kategorio:Marbordaj urboj en Kanado]] bj20oyotox4steo20hwt8t84rfp1b8o 8 208045 9417104 1242183 2026-06-29T17:36:07Z ThomasPusch 1869 9417104 wikitext text/x-wiki #<!-- Lasu ĉi linion ĝuste tia, kia ĝi estas. Leave this line exactly as it is. --> <pre> # Eksteraj URL-oj troveblaj en ĉi listo *ne* estos baritaj # eĉ se ili estus baritaj per eroj en la malakceptendaro ("blacklist"). # # Sintakso estas kiel sekvas: # * Ĉio de signo "#" ĝis la fino de linio estas komento. # * Ĉiu ne malplena linio estas "regex"-a fragmento kiu # kongruos ĉefojn nur ene de URL-oj. #</pre> <!-- Lasu ĉi linion ĝuste tia, kia ĝi estas. Leave this line exactly as it is. --> \barchive\.is\b \barchive\.ph\b \barchive\.today\b h8nsxx37gesj5n4456nb5bpmhiame06 10 215363 9417152 9306838 2026-06-29T19:33:03Z Pettend 214084 Aldonis manksa pundo 9417152 wikitext text/x-wiki {{Navigilo2 |titolo = [[Valuto]]j de [[Eŭropo]] |bildo = [[Dosiero:LocationEurope.png|60px|Situo de Eŭropo]] |stato = collapsed |nomo = Valutoj de Eŭropo |listo1 = [[Albana leko]] {{·}} [[Belorusa rublo]] {{·}} [[Brita pundo]] {{·}} [[Ĉeĥa krono]] {{·}} [[Ĉednestria rublo]] {{·}} [[Dana krono]] {{·}} [[Eŭro]] {{·}} [[Feroa krono]] {{·}} [[Ĝibraltara pundo]] {{·}} [[Forinto|Hungara forinto]] {{·}} [[Islanda krono]] {{·}} [[Ĵerseja pundo]] {{·}} [[Konvertebla marko|Konvertebla Marko de Bosnio kaj Hercegovino]] {{·}} [[Makedona denaro]] {{·}} [[Manksa pundo]] {{·}} [[Moldava leo]] {{·}} [[Norvega krono]] {{·}} [[Zloto|Pola zloto]] {{·}} [[Rumana leo]] {{·}} [[Rusa rublo]] {{·}} [[Sveda krono]] {{·}} [[Svisa franko]] {{·}} [[Serba dinaro]] {{·}} [[Turka liro]] {{·}} [[Hrivno|Ukrainia hrivno]] }}<noinclude> [[Kategorio:Navigilo:Valutoj|{{PAGENAME}}]] [[Kategorio:Navigilo:Eŭropo|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 38b8o686sy6m6mc1bggyspfdumt921d 9417250 9417152 2026-06-30T00:40:42Z Pettend 214084 Aldonis Gernezejan pundon 9417250 wikitext text/x-wiki {{Navigilo2 |titolo = [[Valuto]]j de [[Eŭropo]] |bildo = [[Dosiero:LocationEurope.png|60px|Situo de Eŭropo]] |stato = collapsed |nomo = Valutoj de Eŭropo |listo1 = [[Albana leko]] {{·}} [[Belorusa rublo]] {{·}} [[Brita pundo]] {{·}} [[Ĉeĥa krono]] {{·}} [[Ĉednestria rublo]] {{·}} [[Dana krono]] {{·}} [[Eŭro]] {{·}} [[Feroa krono]] {{·}} [[Gernezeja pundo]] {{·}} [[Ĝibraltara pundo]] {{·}} [[Forinto|Hungara forinto]] {{·}} [[Islanda krono]] {{·}} [[Ĵerseja pundo]] {{·}} [[Konvertebla marko|Konvertebla Marko de Bosnio kaj Hercegovino]] {{·}} [[Makedona denaro]] {{·}} [[Manksa pundo]] {{·}} [[Moldava leo]] {{·}} [[Norvega krono]] {{·}} [[Zloto|Pola zloto]] {{·}} [[Rumana leo]] {{·}} [[Rusa rublo]] {{·}} [[Sveda krono]] {{·}} [[Svisa franko]] {{·}} [[Serba dinaro]] {{·}} [[Turka liro]] {{·}} [[Hrivno|Ukrainia hrivno]] }}<noinclude> [[Kategorio:Navigilo:Valutoj|{{PAGENAME}}]] [[Kategorio:Navigilo:Eŭropo|{{PAGENAME}}]] </noinclude> r99ykdtw1wox09lic620ljochwlbfoy 0 220478 9417466 9414112 2026-06-30T11:04:14Z Sj1mor 12103 9417466 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto | nomo = Gerta Pohorylle, <font size="-1">poste</font> ''Gerda Taro'' | dosiero = Gerda Taro-Anonymous.jpg | priskribo = | grandeco de bildo = | dato de naskiĝo = [[1-a de aŭgusto]] [[1910]] | loko de naskiĝo = [[Stutgarto]] ([[Germanio]]) | dato de morto = [[26-a de julio]] [[1937]] | loko de morto = [[Madrido]] ([[Hispanio]]) }} '''Gerda TARO''', denaske registrita kiel '''Gerta POHORYLLE''' (naskiĝis en [[Stutgarto]] la {{daton|1|aŭgusto|1910}}, mortis en [[Madrido]] la {{daton|26|julio|1937}}) estis [[Germanio|germana]] [[fotistino]], dum plimalpli du jaroj. Ŝi naskiĝis en juda familio. Ŝiaj gepatroj estis Hersch Pohorylle, naskita en [[Husjatin|Husyatin]], kaj Ghittel Boral, el familio loĝinta en [[Buĉaĉ|Buczacz]]. Ili estis judaj geedzoj kiuj enmigris en [[1909]] en [[Reutlingen]] venintaj el Orienta [[Galicio]] (regiono nune apartenanta al [[Ukrainio]]). Pro la persekutado kontraŭ judoj, la gepatroj de Gerta ŝanĝis siajn nomojn al germanecaj Heinrich kaj Gisela; serĉante pli bonan situacion ili eliras el Reutlingen por ekloĝi en Stutgarto. En la infanaĝo Gerta estas dorlotata fare de sia onklino Terra Boral, fratino de sia patrino. Ŝi eniras en la Lernejon de Reĝino Charlotte, kaj ekde tiuj lernejaj jaroj, pro la kontraŭjuda socia etoso, ŝi estas primokita fare de siaj studkunulinoj pro sia juda aneco kaj kulturo. Poste ŝi amikiĝas kun Meta Schwarz, knabino de pli riĉa socia tavolo, kiu restos sia plej memorata amikino. En [[1927]] Gerta Pohorylle, finante sian mezlernejan studadon, eniras dum unu jaro al lernejo Villa Florissant en [[Laŭzano]] ([[Svislando]]), kaj tie ŝi perfektigas sian scipovon de angla kaj franca lingvoj, kaj lernas iom da hispana kaj itala lingvoj. Tiutempe, ŝi konas kaj enamiĝas al s-ro Pieter Bote, 17 jarojn pli aĝa ol ŝi, kiu laboras kiel komerca agento de kotono importita el Ameriko. En [[1929]] la familio Pohorylle, pro ekonomiaj malfacilaĵoj, transloĝiĝas el Stutgarto al [[Leipzig]]; tio malĝojigas la junulinon Gerta ĉar ŝi devis forlasi siajn studojn kaj siajn karajn geamikojn Meta Schwarz kaj [[Pieter Botha|Pieter Bote]]. En Leipzig, Gerta konas junulojn maldekstremajn, [[Socialismo|socialismajn]] kaj eĉ [[Komunismo|komunismajn]], kiuj iĝas siaj novaj geamikoj, ekzemple: Erwin Ackerknecht, Georg Kuritzkes, Willi Chardack, kaj Ruth Cerf kiu estos sia plej bona amikino en Leipzig, kvankam Gerta daŭre korespondadas kun Meta Schwarz. Tiutempe ŝi konas persone al gravaj homoj kiel [[Max Schwimmer]], [[Erich Weinert]], [[Bertolt Brecht]], [[Alfred Schmidt-Sas]], [[Bruno Apitz]] kaj [[Kurt Tucholsky]]. Tiam ŝi ankaŭ legis la romanon titolita ''"1919"'', fare de [[John Dos Passos]], kiu temas pri la ĵurnalisto kaj revoluciulo [[John Reed|John Silas Reed]]; tiu legaĵo impresis ŝin kaj influis en ŝian konduton. Jam en [[Nazia Germanio]], la 18-an de marto de [[1933]] ŝi estis kaptita fare de taĉmento de la [[Paramilitismo|paramilitisma]] organizaĵo [[Sturmabteilung]] (SA) kaj enmetita en malliberejon de Wächterstrasse en [[Leipzig]]. Tamen, danke al ŝia pollanda pasporto, al helpa interveno de la pollanda konsulo (petita fare de ŝia patro), kaj al la fakto ke ekzistas neniu pruvo pri oficiala membreco ŝia en sindikato, aŭ en maldekstrema partio aŭ organizaĵo, ŝi estis liberigita la [[4an de aprilo|4-an de aprilo]]. La situacio fariĝas netolerebla por tiuj kiuj ne ŝatas [[naziismo]]n, kaj danĝerega por judoj. Ŝi decidas elmigri al [[Francio]], kaj antaŭ eliri el la lando, kelkajn tagojn ŝi estas gasto de sia amikino Meta Schwarz en Stutgarto. En [[Parizo]], ŝi vivtenas sin, komence, danke al monhelpo el siaj germanaj geamikoj, kaj el komitatoj por apogo al rifuĝintoj. Ŝi loĝas kun sia amikino Ruth Cerf, proksime de kvartalo Montparnasse —en kies kafejoj svarmis intelektuloj—, kaj atingas laborpostenon duontempan en konsultejo de psikanalizisto [[René Spitz]] (li ankaŭ enmigrinta kaj elmigronta ankoraŭfoje al [[Usono]] en 1938), sed tiu posteno daŭras nur unu jaron proksimume. En Montparnasse, Gerta ekkonas fotiston André Friedmann —poste nomonta sin [[Robert Capa]]— ĉar li petis permeson al Ruth Cerf por ŝin foti por komercreklamo, sed Ruth petis al Gerta akompanon dum la fotado. Gerta kaj André amikiĝas, kaj kiam André vojaĝas al Hispanio komence de [[1935]] li korespondas kun ŝi. Tiam, Gerta, kiu jam laboras kiel skribistino, luprenas ĉambron en domo de fotisto [[Fred Stein]], kune kun sia amikino Lotte Rapaport. Dume, la gepatroj kaj fratoj de Gerta, kiuj restis en Germanio kaj suferis multajn malfacilaĵojn ekde [[1933]], elmigris al Petrovgrad ("[[Zrenjanin]]") en [[Serbio]] (tiama Jugoslavio). Tie poste mortis la patrino Gisela. Iom poste Gerta kun [[Robert Capa|André]] kaj aliaj amikoj restas tri monatojn en [[Cannes]] kaj en insuleto [[Insuloj de Lerino|Sainte-Marguerite]]; reveninte al Parizo, ŝi komencas sian kontakton kun fotografia laboro, kiel helpantino de [[Robert Capa|André]], en laboratorio kaj redaktante priskribojn en tri lingvoj por ĉiu foto lia. Ili enamiĝis. Li instruas ankaŭ fotadon al ŝi per fotilo [[Leica (fotilo)|Leica]]. Ili atingas [[ateliero]]n proksime al la [[Eiffel-Turo]]. Gerta komencis labori por la agentejo [[Alliance Photo]], estrita fare de [[Maria Eisner]] ekde [[1934]]. La agentejo disvendis fotojn por revuoj francaj, svisaj kaj usonaj. Unue ŝia laboro ne estis kiel fotistino, sed kiel komerca asistantino; tamen en tia laboro ŝi lernis pri la merkato de fotoj. Gerta konvinkas al André ke por pli facile diskonigi sian fotistan talenton kaj vendi siajn fotojn, li ŝangu sian aspekton senzorgeman al pli eleganta. Tiam la paro loĝas en hotelo de strato Monsieur-le-Prince. Ŝi eksciis, danke al Georg Kuritzkes, ke la franca registaro donas al ĵurnalistoj permesojn kiuj garantias rajton al restadon. Ŝi rimarkas ke tio estas nun sia ununura ebleco laŭlegigi sian situacion; do, ŝi atingis sian unuan ĵurnalistan rajtigilon la 4^an de februaro de [[1936]], donita fare de Imre Roman, ĉefo de ''ABC Press-Service'' de [[Amsterdamo]] —hungaro kaj amiko de André. == La bapto kiel ''"Gerda Taro"'' == La familinomo "Friedmann" malkaŝas ''"enmigrintan"'', kaj eble ''"judan"'', kio estas malhelpo se oni volas publikigi la verkon pli amplekse kaj bonpagite. Serĉante sukcesigi la negocon, Gerta kaj André elpensis fikcian fotiston usonan, kies nomo estas "Robert Capa". La paro kredigas ke ili malkovris liajn fotojn kaj ke li estas tiel sukcesa en sia lando ke tiuj kostas eĉ trioble ol la kutima prezo de foto. Sed "Robert Capa" ne estos alia ol André Friedmann. Tiam ankaŭ ŝi ekprenas novan nomon "Gerda Taro", anstataŭ Gerta Pohorylle. ---- Gerda Taro kaj Robert Capa forlasis la agentejon Alliance Photo, por labori kiel [[Sendependa kunlaboristo|sendependaj kunlaboristoj]]. La [[Hispana enlanda milito]] komencis en julio de [[1936]], kaj la 5-an de aŭgusto Gerda Taro eniris en Hispanion (Barcelono) unuafoje, kiel [[Militfotisto|militfotistino]], kaj en malpli ol unu jaro —ŝi mortis la 26-an de julio de [[1937]]— ŝi vizitis tiun landon kvin fojojn, tri fojojn kun Robert Capa kaj du fojojn sola. Ŝi fotadis la tiaman vivon de hispanoj kaj militajn agojn por la revuo ''Regards''. Pri kelkaj fotoj estas malfacile scii ĉu la aŭtoro estis Capa aŭ Gerda, ĉar multaj prezentiĝis nur kun kopirajto "&#169; Capa". Iom poste la paro decidis krei la markon "Capa & Taro". En nova rajtigilo kiel ĵurnalistino, donita la 27-an de februaro [[1937]] en Hispanio, ŝi estis registrita per sia vera nomo Gerta Pohorylle, kaj kiel komisiita fare de la nova revuo ''Ce Soir'', direktita fare de [[Louis Aragon]]. En Julio de [[1937]], monato de sia morto, ŝi ĉeestis en [[Valencio (Hispanio)|Valencio]] (Hispanio) la inaŭguron de la ''Dua Kongreso de Internacia Asocio de Skribistoj por defendo de la Kulturo'' kaj raportis pri ĝi; poste ŝi iris al Madrido kie la kongreso daŭris. Jam ŝi ne estis tiel "eklipsita" sub la famo de Robert Capa, ŝiaj fotoj en ''Ce Soir'' jam kunportis la markon "Photo Taro" kaj ili aperis apud tiuj de la fama [[Henri Cartier-Bresson]]. Okaze de la unua jaro de la Hispana enlanda milito, la eldonistoj publikigis specialajn numerojn de ''Ce Soir'' kaj ''Regards'', kiuj enhavis fotojn faritaj de Gerda dum la lasta jaro. Sankcias tio ŝian sukceson kiel fotistino. Robert Capa petis al ŝi geedziĝon, sed ŝi rifuzis, nun ŝi estis koncentrita pri sia fotada profesio, kaj konsciis ke sub lia "ombro" ŝi ne elstarus. La dimanĉon 25-an de julio ŝi decidis iri al batalfronto de Brunete, [[Brunete]], 28&nbsp;km okcidente de [[Madrido]], celante atingi bonajn fotojn por ilin porti al Parizo. Ŝi atingis veturilon kaj telefonis al fotisto [[Ted Allan (fotisto)|Ted Allan]] kiel akompananto. Verŝajne ŝi ne estis sufiĉe informita pri la danĝerega situacio en tiu loko: la fortoj de [[Francisco Franco]] jam venkis en Brunete. Ŝi sukcesis atingi la fotojn pri batalo kiujn ŝi deziris. Vespere, ĉe la reveno el la batalfronto ŝi kaj Allan renkontis veturilon kiu transportis vunditojn, kaj la stiristo akceptas porti la fotistojn. Gerda stariĝas sur piedbreto de la veturilo. Iom pli poste en la vojo ekaperas tanko (verŝajne T-26B) kiu trairas; la stiristo de la veturilo kie iras Gerda sukcesas eviti fortan kozion, sed tamen okazis tuŝo inter la du veturiloj, Gerda falis, kaj la peza tanko premis ŝin. Oni portis ŝin al la angla hospitalo El Goloso, en la municipo [[El Escorial]] de la [[Madrida Regiono]], sed la kuracistoj ne povis savi ŝin. Ŝi fine forpasis proksimume je la 5-a horo frumatena de la lundo 26-a de julio. == Informofontoj == * Olmeda, Fernando, ''Gerda Taro, Fotógrafa de Guerra'', [ISBN 9788483067024], eldonejo Debate (de [[Random House]] [[Mondadori]] S.A.), [[Barcelono]], [[2007]]. === Aliaj konsultindaj referencoj === * Schaber, Irme, ''Gerta Taro: Fotoreporterin im spanischen Bürgerkrieg'', [ISBN 3894451750], Eldonejo Jonas, [[Marburg]], [[1994]].(Tiu-ĉi libro ricevis el kompanio Kodak en Germanio Premion al Plej Bona Fotografia Libro) * <font size="+2">↳</font> Traduko fare de Pierre Gallissaires: ''Gerda Taro : Une photographe révolutionnaire dans la guerre d'Espagne'', [ISBN 2268057275], Anatolia-Éditions du Rocher, Parizo, [[2006]]. * [[François Maspero|Maspero, François]], ''L'ombre d'une photographe, Gerda Taro'', [ISBN 2020858177], [[Le Seuil (eldonejo)|Le Seuil]], Parizo, [[2006]]. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Taro, Gerda}} [[Kategorio:Germanaj fotistoj]] [[Kategorio:Militfotistoj]] [[Kategorio:Fotoĵurnalistoj]] 9uqaleh2kx8ycts145aiu1gnhkroxxy 0 220851 9417423 8616288 2026-06-30T10:02:37Z Crosstor 3176 /* Famuloj */ 9417423 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU-PE|tipo1=reliefo|zomo=11}} '''Göd''' estas [[urbo]] en [[Hungario]] en [[regiono]] [[Meza Hungario]], en [[departemento]] [[Pest]], en [[Distrikto Dunakeszi]]. [[Dosiero:Hungary, a gödi Duna-part 01.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Bordo de Danubo ĉe Göd}}]] == Geografio == Göd situas sur [[ebenaĵo]], laŭ la maldekstra [[bordo]] de la [[Danubo]], laŭ [[fervojo]] [[Budapeŝto]]-[[Bratislavo]], laŭ la ĉefvojo Budapeŝto-[[Vác]] inter urboj [[Dunakeszi]] kaj Vác, aŭtoŝoseo M2 preteriras. Rekta ligo al [[insulo]] Szentendre ne estas. == Historio == En la urbo oni trovis fortikaĵrestaĵon de [[avaroj]]. Dum la [[turkoj|turka]] erao ĝi senhomiĝis. Longe estis du apartaj setlejoj Alsógöd kaj Felsőgöd (supra kaj suba Göd). Familio '''Mayerffy''' portis prosperon en la [[19-a jarcento]]: konstruiĝis haveno, [[biero]]fabriko, nobeldomo kaj la unua hungara vaportrajno en [[1846]]. Apartenis al la setlejo bieno, kie ekzercadis la plej fama hungara konkurso[[ĉevalo]] '''Kincsem''' (kinĉem) (=mia trezoro). En la [[20-a jarcento]] ĝi estis ŝatata feriejo. Nuntempe la urbo havas termalan banejon. == Vidindaĵoj == * [[Preĝejo Koro de Jesuo (Göd)]] en Felsőgöd * [[Preĝejo Stefano la 1-a (Göd)]] en Alsógöd * [[Kalvinana preĝejo (Felsőgöd)]] * [[Kalvinana preĝejo (Alsógöd)]] * [[Luterana preĝejo (Göd)]] == Famuloj == * En Göd naskiĝis [[skulptisto]] [[András Beck]]. * En Alsógöd naskiĝis [[István Győry]], ĝardenisto. * En Felsőgöd naskiĝis [[László Cseh (patro)]], naĝisto * En Göd mortis: ** [[István Erdélyi (arkeologo)]] ** [[kuracisto]] [[Tivadar Huzella]] ** [[skermisto]] [[Judit Ágoston]]. == Ĝemelurboj == * {{Flago|Francio}} [[Marignane]], [[Francio]] * {{Flago|Ukrainio}} [[Rimavské Janovce]], [[Ukrainio]] * {{Flago|Rumanio}} [[Paleu]], [[Rumanio]] * {{Flago|Svislando}} [[Monthey]], [[Svislando]] == Referencoj == {{referencoj}} [[Dosiero:Chiesa del Sacro Cuore di Gesù, 2020 Göd.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Kirko en Göd}}]] [[Dosiero:Göd2.jpg|eta|dekstra|{{centre|Aerpanoramo de Göd}}]] [[Dosiero:Rathaus, 2020 Göd.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Urbodomo de Göd}}]] [[Kategorio:Göd|God]] [[Kategorio:Banlokoj]] cj7embfrgac4r77pegc4p51o0nq3xz6 0 227124 9417464 9404878 2026-06-30T11:02:08Z Sj1mor 12103 9417464 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=memportreto}} '''Hugh Douglas HAMILTON''' (naskiĝis ĉirkaŭ [[1734]] - m. la [[10-an de februaro]] [[1808]]) estis [[Irlando|irlanda]] [[pentristo]] de la dua duono de la [[18-a jarcento]].[[Dosiero:Lord Edward Fitzgerald by Hugh Douglas Hamilton.jpg|eta|dekstra|Hugh Douglas Hamilton]]Hamilton naskiĝis en [[Dublino]] ĉirkaŭ la jaro [[1734]]. Li tie studadis [[arto]]n sub la gvidado de [[Robert West]] en la [[Dublin Society House]], unue dediĉante sin al krajono kaj paŝteloj. Li transloĝiĝis al [[Londono]] en la [[1760|1760-aj jaroj]], kaj estis ofte troŝarĝita de variaj mendoj, inkluzive de portretoj de la [[Brita monarkio|brita reĝa familio]], ekzemple ''[[Reĝino Charlotte]]'' ([[1764]]) kaj aliaj nun ekspoziciitaj en la brita reĝa kolekto. Hamilton sekve vojaĝis al [[Italio]], kie li vivis en [[Romo]] kaj [[Florenco]] dum la sekvaj dekdu jaroj. Konforme al la konsilo de sia kolego [[John Flaxman]], Hamilton turnis sin al olpentraĵoj, kaj pentris la portretojn de multaj eminentaj irlandanoj de tiu periodo, inkluzive de [[Dean Kirwan]]. == Referencoj == * Webb, Alfred. ''A Compendium of Irish Biography: Comprising Sketches of Distinguished Irishmen and of Eminent Persons Connected with Ireland by Office or by Their Writings'', New York: Lemma Publishing Corporation, 1970. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.artnet.com/library/03/0363/T036390.asp Grove Dictionary of Art: Hugh Douglas Hamilton] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hamilton, Hugh Douglas}} [[Kategorio:Irlandaj pentristoj]] pst03setcc8jk78bhw82610xubcnt22 0 227280 9417397 9009879 2026-06-30T09:22:28Z Sj1mor 12103 9417397 wikitext text/x-wiki {{informkesto muzeo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = GB-EDH |tersituo =Centra Edinburgo/Edinburgo |tipo1 = reliefo |zomo=13 }} [[Dosiero:David Hume and Adam Smith statues, Edinburgh.jpg|eta|250ra|[[David Hume]] kaj [[Adam Smith]] ĉe la [[Skota Nacia Portretgalerio]].]] La '''Skota Nacia Portretgalerio''' ({{lang-en|Scottish National Portrait Gallery}}) estas [[Muzeo|artgalerio]] lokita ĉe Queen Street en [[Edinburgo]], [[Skotlando]]. Ĝi entenas nacian kolekton da [[portreto]]j : la pentraĵoj portretas precipe, sed ne ekskluzive, skotajn eminentulojn. La instituto krome gastigas la skotan nacian fotokolekton. La portretgalerio troviĝas ene de ruĝa, [[Gotiko|gotikstila]] konstruaĵo, desegnita de [[Robert Rowand Anderson]] kaj konstruita inter [[1885]] kaj [[1890]], laŭ la modelo de la palaco de la Dogoj en [[Venecio]]. La galerio estis fondita de la gazetaferisto [[John Ritchie Findlay]], proprietulo de ''[[The Scotsman]]'', kaj ĝi malfermis en [[1889]]. == Listo de verkoj == La kolekto entenas interalie la portretojn de : * [[Robert Burns]] fare de [[Alexander Naysmyth]] * [[John Byrne]] fare de si mem * [[Robbie Coltrane]] fare de [[John Byrne]] * [[Sean Connery]] fare de [[John Bellany]] * [[James Hamilton]] fare de [[Daniel Mytens]] * [[Douglas Douglas-Hamilton]] fare de [[Oskar Kokoschka]] * [[Alex Ferguson]] fare de [[David Mach]] * [[David Hume]] fare de [[[[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] * [[Walter Scott]] fare de [[Henry Raeburn]] * [[Adam Smith]] fare de [[James Tassie]] * [[Maria la 1-a (Skotlando)|Maria la 1-a]] (pluraj) * [[Charles Edward Stuart]] (Bonnie Prince Charlie) (pluraj) * [[Tilda Swinton]] fare de [[John Byrne]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.nationalgalleries.org/ http://www.nationalgalleries.org/] * [http://www.nationalgalleries.org/collections Kolektoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110128062526/http://www.nationalgalleries.org/collections/ |date=2011-01-28 }} {{Koord|55|57|19.5|N|3|11|36.9|W|montru=entekste}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Muzeoj en Skotlando]] [[Kategorio:Edinburgo]] ne825z3yssmjvaxwt956gsz7qihqmmh 9417399 9417397 2026-06-30T09:24:27Z Sj1mor 12103 9417399 wikitext text/x-wiki {{informkesto muzeo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = GB-EDH |tersituo =Centra Edinburgo/Edinburgo |tipo1 = reliefo |zomo=13 }} [[Dosiero:David Hume and Adam Smith statues, Edinburgh.jpg|eta|250ra|[[David Hume]] kaj [[Adam Smith]] ĉe la [[Skota Nacia Portretgalerio]].]] La '''Skota Nacia Portretgalerio''' ({{lang-en|Scottish National Portrait Gallery}}) estas [[Muzeo|artgalerio]] lokita ĉe Queen Street en [[Edinburgo]], [[Skotlando]]. Ĝi entenas nacian kolekton da [[portreto]]j : la pentraĵoj portretas precipe, sed ne ekskluzive, skotajn eminentulojn. La instituto krome gastigas la skotan nacian fotokolekton. La portretgalerio troviĝas ene de ruĝa, [[Gotiko|gotikstila]] konstruaĵo, desegnita de [[Robert Rowand Anderson]] kaj konstruita inter [[1885]] kaj [[1890]], laŭ la modelo de la palaco de la Dogoj en [[Venecio]]. La galerio estis fondita de la gazetaferisto [[John Ritchie Findlay]], proprietulo de ''[[The Scotsman]]'', kaj ĝi malfermis en [[1889]]. == Listo de verkoj == La kolekto entenas interalie la portretojn de : * [[Robert Burns]] fare de [[Alexander Naysmyth]] * [[John Byrne]] fare de si mem * [[Robbie Coltrane]] fare de [[John Byrne]] * [[Sean Connery]] fare de [[John Bellany]] * [[James Hamilton]] fare de [[Daniel Mytens]] * [[Douglas Douglas-Hamilton]] fare de [[Oskar Kokoschka]] * [[Alex Ferguson]] fare de [[David Mach]] * [[David Hume]] fare de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] * [[Walter Scott]] fare de [[Henry Raeburn]] * [[Adam Smith]] fare de [[James Tassie]] * [[Maria la 1-a (Skotlando)|Maria la 1-a]] (pluraj) * [[Charles Edward Stuart]] (Bonnie Prince Charlie) (pluraj) * [[Tilda Swinton]] fare de [[John Byrne]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.nationalgalleries.org/ http://www.nationalgalleries.org/] * [http://www.nationalgalleries.org/collections Kolektoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110128062526/http://www.nationalgalleries.org/collections/ |date=2011-01-28 }} {{Koord|55|57|19.5|N|3|11|36.9|W|montru=entekste}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Muzeoj en Skotlando]] [[Kategorio:Edinburgo]] 07b96mwapi44244e31073gir6rfbawo 0 231244 9416931 8016039 2026-06-29T13:03:11Z ThomasPusch 1869 9416931 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|insularo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GR |mapo lokumilo = iso |marko = Cercle rouge 50%.svg |marko-ampl = 60 |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 7 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo |numero = &gt; 30 |numero tipo = Nombro de insuloj }} {{Koord|37.00|N|25.10|E|source:wikidata|display=inline}} [[Dosiero:Nomos Kykladon.png|eta|{{centre|situo de la Cikladoj en Grekio}}]] La '''Cikladoj''' ({{lang-el|Κυκλάδες|t=''Kiklades''}}, respektive {{lang-el|Νομός Κυκλάδων|t=''Nomós Kikladon''}}, esperanta nomo kun komenca "c" - kaj ne "Kikladoj" - laŭ [[PIV]]) estas [[insularo]] de [[Grekio]], kaj samtempe ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas {{lang|el|Νομός}}, do "nomós"). La insularo situas en la sudo de la [[Egea Maro]], kaj apartenas al la administra regiono ("periferio") [[Suda Egeo]]. La Cikladoj kovras areon de sume {{unuo|2572|km²}} kaj dum la jaro 2001 havis proksimume {{formatnum:113000}} loĝantojn. Administra centro de la provinco kaj de la administra regionon estas la urbo ''Ermupoli'' sur la insulo [[Siroso]]. Dum la epoko de [[antikva Grekio]] oni konsideris la insularon cirklon ĉirkaŭ la sankta insulo [[Deloso]] kaj tial nomis ilin Cikladoj (ringaj insuloj). Sur tiuj insuloj disvolviĝis la nomita [[Ciklada kulturo]]. La restajn insulojn de la regiono oni nomis [[Sporadoj]], la "disĵetitaj insuloj". La insularo estas inter la plej ŝatataj turismaj celoj en Grekio. La insuloj konsistas grandparte el la mineraloj [[gnejso]] kaj [[skisto]], iom ankaŭ el [[granito]] kaj [[bazalto]]. Pro la fekundeco de la grundo kaj la serena, milda klimato dum la [[antikva epoko]] oni nomis ilin la "perloj de Grekio". Nuntempe multaj el la insuloj tamen estas sen arba vegetaĵo kaj tial sufera je erozio kaj manko de nesala akvo. Tamen daŭre sur la grundo bone kreskas vitoj, olivarboj, kotono kaj produkteblas silko kaj mielo. La ardan varmon de la somero mildigas maraj ventoj. La unuopaj insuloj de la insularo estas la jenaj: {{Div col|cols = 5}} * [[Amorgos]] * [[Anafi]] * [[Andros]] * [[Antikeros]] * [[Antiparos]] * [[Antimilos]] * [[Aspronis]] * [[Deloso]] ''(Delos)'' * [[Donusos]] * [[Drimos]] * [[Pano Kufonisi]] * [[Folegandros]] * [[Glaros]] * [[Giaros]] * [[Ios]] * [[Iraklio]] * [[Kato Kufonisi]] * [[Kea (insulo)|Kea]] * [[Keros]] * [[Kimolos]] * [[Kitnos]] * [[Makronisos]] * [[Milos]] * [[Mikonos]] * [[Nakso]]<ref>[https://vortaro.net/#Nakso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke ''Νάξος/Náksos'') * [[Nova Kamenio]] ''(Nea Kameni)'' * [[Malnova Kamenio]] ''(Palea Kameni)'' * [[Paroso]]<ref>[https://vortaro.net/#Paroso_kd kapvorto ''Paroso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 794</ref> (''Paros'') * [[Poliegos]] * [[Rineio]] * [[Saliagos]] * [[Santorino]] ''(Santorini)'' * [[Ŝinusa]] * [[Serifos]] * [[Sifnos]] * [[Sikinos]] * [[Siros]] * [[Tirasia]] * [[Tinos]] {{Div col end}} {| style="float:left; background:transparent; padding:0px; margin:0px;" |- valign="top" |[[Dosiero:Naxos Gate.JPG|eta|{{centre|la "pordego de Naksoso": antikva templa enirejo, kiu iĝis simbolo de Grekio}}]] |[[Dosiero:Paros windmill.jpg|eta|{{centre|ventomuelejo sur la insulo Paroso}}]] |} {{-|maldekstre}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Duklando Nakso]] * [[Listo de insuloj en la Mediteraneo]] * [[Muzeo Gulandris de Ciklada Arto]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.ncyclades.gr oficialaj paĝoj de la insulara provinco] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080131232712/http://www.ncyclades.gr/ |date=2008-01-31 }} {{Ĝermo|Grekio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cikladoj| ]] [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] [[Kategorio:Provincoj de Grekio]] ot71y6445gj5kicu5t0k6p0rdgkaa7t 9416932 9416931 2026-06-29T13:04:35Z ThomasPusch 1869 + retejo 9416932 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|insularo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GR |mapo lokumilo = iso |marko = Cercle rouge 50%.svg |marko-ampl = 60 |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 7 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo |numero = &gt; 30 |numero tipo = Nombro de insuloj }} {{Koord|37.00|N|25.10|E|source:wikidata|display=inline}} [[Dosiero:Nomos Kykladon.png|eta|{{centre|situo de la Cikladoj en Grekio}}]] La '''Cikladoj''' ({{lang-el|Κυκλάδες|t=''Kiklades''}}, respektive {{lang-el|Νομός Κυκλάδων|t=''Nomós Kikladon''}}, esperanta nomo kun komenca "c" - kaj ne "Kikladoj" - laŭ [[PIV]]) estas [[insularo]] de [[Grekio]], kaj samtempe ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas {{lang|el|Νομός}}, do "nomós"). La insularo situas en la sudo de la [[Egea Maro]], kaj apartenas al la administra regiono ("periferio") [[Suda Egeo]]. La Cikladoj kovras areon de sume {{unuo|2572|km²}} kaj dum la jaro 2001 havis proksimume {{formatnum:113000}} loĝantojn. Administra centro de la provinco kaj de la administra regionon estas la urbo ''Ermupoli'' sur la insulo [[Siroso]]. Dum la epoko de [[antikva Grekio]] oni konsideris la insularon cirklon ĉirkaŭ la sankta insulo [[Deloso]] kaj tial nomis ilin Cikladoj (ringaj insuloj). Sur tiuj insuloj disvolviĝis la nomita [[Ciklada kulturo]]. La restajn insulojn de la regiono oni nomis [[Sporadoj]], la "disĵetitaj insuloj". La insularo estas inter la plej ŝatataj turismaj celoj en Grekio. La insuloj konsistas grandparte el la mineraloj [[gnejso]] kaj [[skisto]], iom ankaŭ el [[granito]] kaj [[bazalto]]. Pro la fekundeco de la grundo kaj la serena, milda klimato dum la [[antikva epoko]] oni nomis ilin la "perloj de Grekio". Nuntempe multaj el la insuloj tamen estas sen arba vegetaĵo kaj tial sufera je erozio kaj manko de nesala akvo. Tamen daŭre sur la grundo bone kreskas vitoj, olivarboj, kotono kaj produkteblas silko kaj mielo. La ardan varmon de la somero mildigas maraj ventoj. La unuopaj insuloj de la insularo estas la jenaj: {{Div col|cols = 5}} * [[Amorgos]] * [[Anafi]] * [[Andros]] * [[Antikeros]] * [[Antiparos]] * [[Antimilos]] * [[Aspronis]] * [[Deloso]] ''(Delos)'' * [[Donusos]] * [[Drimos]] * [[Pano Kufonisi]] * [[Folegandros]] * [[Glaros]] * [[Giaros]] * [[Ios]] * [[Iraklio]] * [[Kato Kufonisi]] * [[Kea (insulo)|Kea]] * [[Keros]] * [[Kimolos]] * [[Kitnos]] * [[Makronisos]] * [[Milos]] * [[Mikonos]] * [[Nakso]]<ref>[https://vortaro.net/#Nakso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke ''Νάξος/Náksos'') * [[Nova Kamenio]] ''(Nea Kameni)'' * [[Malnova Kamenio]] ''(Palea Kameni)'' * [[Paroso]]<ref>[https://vortaro.net/#Paroso_kd kapvorto ''Paroso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 794</ref> (''Paros'') * [[Poliegos]] * [[Rineio]] * [[Saliagos]] * [[Santorino]] ''(Santorini)'' * [[Ŝinusa]] * [[Serifos]] * [[Sifnos]] * [[Sikinos]] * [[Siros]] * [[Tirasia]] * [[Tinos]] {{Div col end}} {| style="float:left; background:transparent; padding:0px; margin:0px;" |- valign="top" |[[Dosiero:Naxos Gate.JPG|eta|{{centre|la "pordego de Naksoso": antikva templa enirejo, kiu iĝis simbolo de Grekio}}]] |[[Dosiero:Paros windmill.jpg|eta|{{centre|ventomuelejo sur la insulo Paroso}}]] |} {{-|maldekstre}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Duklando Nakso]] * [[Listo de insuloj en la Mediteraneo]] * [[Muzeo Gulandris de Ciklada Arto]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.ncyclades.gr}} ({{el}}) {{Ĝermo|Grekio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cikladoj| ]] [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] [[Kategorio:Provincoj de Grekio]] g1iaddr6f2bl7p6n4xm82iq9183a3sw 9416933 9416932 2026-06-29T13:06:00Z ThomasPusch 1869 9416933 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|insularo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GR |mapo lokumilo = iso |marko = Cercle rouge 50%.svg |marko-ampl = 60 |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 7 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo |numero = &gt; 30 |numero tipo = Nombro de insuloj }} {{Koord|37.00|N|25.10|E|source:wikidata|display=inline}} [[Dosiero:Nomos Kykladon.png|eta|{{centre|situo de la Cikladoj en Grekio}}]] La '''Cikladoj''' ({{lang-el|Κυκλάδες|t=''Kiklades''}}, respektive {{lang-el|Νομός Κυκλάδων|t=''Nomós Kikladon''}}, esperanta nomo kun komenca "c" - kaj ne "Kikladoj" - laŭ [[PIV]]) estas [[insularo]] de [[Grekio]], kaj samtempe ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas {{lang|el|Νομός}}, do "nomós"). La insularo situas en la sudo de la [[Egea Maro]], kaj apartenas al la administra regiono ("periferio") [[Suda Egeo]]. La Cikladoj kovras areon de sume {{unuo|2572|km²}} kaj dum la jaro 2001 havis proksimume {{formatnum:113000}} loĝantojn. Administra centro de la provinco kaj de la administra regionon estas la urbo ''Ermupoli'' sur la insulo [[Siroso]]. Dum la epoko de [[antikva Grekio]] oni konsideris la insularon cirklon ĉirkaŭ la sankta insulo [[Deloso]] kaj tial nomis ilin Cikladoj (ringaj insuloj). Sur tiuj insuloj disvolviĝis la nomita [[Ciklada kulturo]]. La restajn insulojn de la regiono oni nomis [[Sporadoj]], la "disĵetitaj insuloj". La insularo estas inter la plej ŝatataj turismaj celoj en Grekio. La insuloj konsistas grandparte el la mineraloj [[gnejso]] kaj [[skisto]], iom ankaŭ el [[granito]] kaj [[bazalto]]. Pro la fekundeco de la grundo kaj la serena, milda klimato dum la [[antikva epoko]] oni nomis ilin la "perloj de Grekio". Nuntempe multaj el la insuloj tamen estas sen arba vegetaĵo kaj tial sufera je erozio kaj manko de nesala akvo. Tamen daŭre sur la grundo bone kreskas vitoj, olivarboj, kotono kaj produkteblas silko kaj mielo. La ardan varmon de la somero mildigas maraj ventoj. La unuopaj insuloj de la insularo estas la jenaj: {{Div col|cols = 5}} * [[Amorgos]] * [[Anafi]] * [[Andros]] * [[Antikeros]] * [[Antiparos]] * [[Antimilos]] * [[Aspronis]] * [[Deloso]] ''(Delos)'' * [[Donusos]] * [[Drimos]] * [[Pano Kufonisi]] * [[Folegandros]] * [[Glaros]] * [[Giaros]] * [[Ios]] * [[Iraklio]] * [[Kato Kufonisi]] * [[Kea (insulo)|Kea]] * [[Keros]] * [[Kimolos]] * [[Kitnos]] * [[Makronisos]] * [[Milos]] * [[Mikonos]] * [[Nakso]]<ref>[https://vortaro.net/#Nakso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke ''Νάξος/Náksos'') * [[Nova Kamenio]] ''(Nea Kameni)'' * [[Malnova Kamenio]] ''(Palea Kameni)'' * [[Paroso]]<ref>[https://vortaro.net/#Paroso_kd kapvorto ''Paroso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 794</ref> (''Paros'') * [[Poliegos]] * [[Rineio]] * [[Saliagos]] * [[Santorino]] ''(Santorini)'' * [[Ŝinusa]] * [[Serifos]] * [[Sifnos]] * [[Sikinos]] * [[Siros]] * [[Tirasia]] * [[Tinos]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Duklando Nakso]] * [[Listo de insuloj en la Mediteraneo]] * [[Muzeo Gulandris de Ciklada Arto]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{oficiala retejo|https://www.ncyclades.gr}} ({{el}}) {| style="float:left; background:transparent; padding:0px; margin:0px;" |- valign="top" |[[Dosiero:Naxos Gate.JPG|eta|{{centre|la "pordego de Naksoso": antikva templa enirejo, kiu iĝis simbolo de Grekio}}]] |[[Dosiero:Paros windmill.jpg|eta|{{centre|ventomuelejo sur la insulo Paroso}}]] |} {{Ĝermo|Grekio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cikladoj| ]] [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] [[Kategorio:Provincoj de Grekio]] muuvgf56r4uxmxgm2rsvsw48liaeluz 9416934 9416933 2026-06-29T13:06:33Z ThomasPusch 1869 9416934 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|insularo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GR |mapo lokumilo = iso |marko = Cercle rouge 50%.svg |marko-ampl = 60 |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 7 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo |numero = &gt; 30 |numero tipo = Nombro de insuloj }} {{Koord|37.00|N|25.10|E|source:wikidata|display=inline}} [[Dosiero:Nomos Kykladon.png|eta|{{centre|situo de la Cikladoj en Grekio}}]] La '''Cikladoj''' ({{lang-el|Κυκλάδες|t=''Kiklades''}}, respektive {{lang-el|Νομός Κυκλάδων|t=''Nomós Kikladon''}}, esperanta nomo kun komenca "c" - kaj ne "Kikladoj" - laŭ [[PIV]]) estas [[insularo]] de [[Grekio]], kaj samtempe ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas {{lang|el|Νομός}}, do "nomós"). La insularo situas en la sudo de la [[Egea Maro]], kaj apartenas al la administra regiono ("periferio") [[Suda Egeo]]. La Cikladoj kovras areon de sume {{unuo|2572|km²}} kaj dum la jaro 2001 havis proksimume {{formatnum:113000}} loĝantojn. Administra centro de la provinco kaj de la administra regionon estas la urbo ''Ermupoli'' sur la insulo [[Siroso]]. Dum la epoko de [[antikva Grekio]] oni konsideris la insularon cirklon ĉirkaŭ la sankta insulo [[Deloso]] kaj tial nomis ilin Cikladoj (ringaj insuloj). Sur tiuj insuloj disvolviĝis la nomita [[Ciklada kulturo]]. La restajn insulojn de la regiono oni nomis [[Sporadoj]], la "disĵetitaj insuloj". La insularo estas inter la plej ŝatataj turismaj celoj en Grekio. La insuloj konsistas grandparte el la mineraloj [[gnejso]] kaj [[skisto]], iom ankaŭ el [[granito]] kaj [[bazalto]]. Pro la fekundeco de la grundo kaj la serena, milda klimato dum la [[antikva epoko]] oni nomis ilin la "perloj de Grekio". Nuntempe multaj el la insuloj tamen estas sen arba vegetaĵo kaj tial sufera je erozio kaj manko de nesala akvo. Tamen daŭre sur la grundo bone kreskas vitoj, olivarboj, kotono kaj produkteblas silko kaj mielo. La ardan varmon de la somero mildigas maraj ventoj. La unuopaj insuloj de la insularo estas la jenaj: {{Div col|cols = 5}} * [[Amorgos]] * [[Anafi]] * [[Andros]] * [[Antikeros]] * [[Antiparos]] * [[Antimilos]] * [[Aspronis]] * [[Deloso]] ''(Delos)'' * [[Donusos]] * [[Drimos]] * [[Pano Kufonisi]] * [[Folegandros]] * [[Glaros]] * [[Giaros]] * [[Ios]] * [[Iraklio]] * [[Kato Kufonisi]] * [[Kea (insulo)|Kea]] * [[Keros]] * [[Kimolos]] * [[Kitnos]] * [[Makronisos]] * [[Milos]] * [[Mikonos]] * [[Nakso]]<ref>[https://vortaro.net/#Nakso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke ''Νάξος/Náksos'') * [[Nova Kamenio]] ''(Nea Kameni)'' * [[Malnova Kamenio]] ''(Palea Kameni)'' * [[Paroso]]<ref>[https://vortaro.net/#Paroso_kd kapvorto ''Paroso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 794</ref> (''Paros'') * [[Poliegos]] * [[Rineio]] * [[Saliagos]] * [[Santorino]] ''(Santorini)'' * [[Ŝinusa]] * [[Serifos]] * [[Sifnos]] * [[Sikinos]] * [[Siros]] * [[Tirasia]] * [[Tinos]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Duklando Nakso]] * [[Listo de insuloj en la Mediteraneo]] * [[Muzeo Gulandris de Ciklada Arto]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.ncyclades.gr}} ({{el}}) {| style="float:left; background:transparent; padding:0px; margin:0px;" |- valign="top" |[[Dosiero:Naxos Gate.JPG|eta|{{centre|la "pordego de Nakso": antikva templa enirejo, kiu iĝis simbolo de Grekio}}]] |[[Dosiero:Paros windmill.jpg|eta|{{centre|ventomuelejo sur la insulo Paroso}}]] |} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Grekio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cikladoj| ]] [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] [[Kategorio:Provincoj de Grekio]] ryl6qf1rrwmxeio48xdzd0y39fjh6kt 9416936 9416934 2026-06-29T13:07:27Z ThomasPusch 1869 9416936 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|insularo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GR |mapo lokumilo = iso |marko = Cercle rouge 50%.svg |marko-ampl = 60 |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 7 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo |numero = &gt; 30 |numero tipo = Nombro de insuloj }} {{Koord|37.00|N|25.10|E|source:wikidata|display=inline}} La '''Cikladoj''' ({{lang-el|Κυκλάδες|t=''Kiklades''}}, respektive {{lang-el|Νομός Κυκλάδων|t=''Nomós Kikladon''}}, esperanta nomo kun komenca "c" - kaj ne "Kikladoj" - laŭ [[PIV]]) estas [[insularo]] de [[Grekio]], kaj samtempe ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas {{lang|el|Νομός}}, do "nomós"). La insularo situas en la sudo de la [[Egea Maro]], kaj apartenas al la administra regiono ("periferio") [[Suda Egeo]]. La Cikladoj kovras areon de sume {{unuo|2572|km²}} kaj dum la jaro 2001 havis proksimume {{formatnum:113000}} loĝantojn. Administra centro de la provinco kaj de la administra regionon estas la urbo ''Ermupoli'' sur la insulo [[Siroso]]. Dum la epoko de [[antikva Grekio]] oni konsideris la insularon cirklon ĉirkaŭ la sankta insulo [[Deloso]] kaj tial nomis ilin Cikladoj (ringaj insuloj). Sur tiuj insuloj disvolviĝis la nomita [[Ciklada kulturo]]. La restajn insulojn de la regiono oni nomis [[Sporadoj]], la "disĵetitaj insuloj". La insularo estas inter la plej ŝatataj turismaj celoj en Grekio. La insuloj konsistas grandparte el la mineraloj [[gnejso]] kaj [[skisto]], iom ankaŭ el [[granito]] kaj [[bazalto]]. Pro la fekundeco de la grundo kaj la serena, milda klimato dum la [[antikva epoko]] oni nomis ilin la "perloj de Grekio". Nuntempe multaj el la insuloj tamen estas sen arba vegetaĵo kaj tial sufera je erozio kaj manko de nesala akvo. Tamen daŭre sur la grundo bone kreskas vitoj, olivarboj, kotono kaj produkteblas silko kaj mielo. La ardan varmon de la somero mildigas maraj ventoj. La unuopaj insuloj de la insularo estas la jenaj: {{Div col|cols = 5}} * [[Amorgos]] * [[Anafi]] * [[Andros]] * [[Antikeros]] * [[Antiparos]] * [[Antimilos]] * [[Aspronis]] * [[Deloso]] ''(Delos)'' * [[Donusos]] * [[Drimos]] * [[Pano Kufonisi]] * [[Folegandros]] * [[Glaros]] * [[Giaros]] * [[Ios]] * [[Iraklio]] * [[Kato Kufonisi]] * [[Kea (insulo)|Kea]] * [[Keros]] * [[Kimolos]] * [[Kitnos]] * [[Makronisos]] * [[Milos]] * [[Mikonos]] * [[Nakso]]<ref>[https://vortaro.net/#Nakso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke ''Νάξος/Náksos'') * [[Nova Kamenio]] ''(Nea Kameni)'' * [[Malnova Kamenio]] ''(Palea Kameni)'' * [[Paroso]]<ref>[https://vortaro.net/#Paroso_kd kapvorto ''Paroso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 794</ref> (''Paros'') * [[Poliegos]] * [[Rineio]] * [[Saliagos]] * [[Santorino]] ''(Santorini)'' * [[Ŝinusa]] * [[Serifos]] * [[Sifnos]] * [[Sikinos]] * [[Siros]] * [[Tirasia]] * [[Tinos]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Duklando Nakso]] * [[Listo de insuloj en la Mediteraneo]] * [[Muzeo Gulandris de Ciklada Arto]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.ncyclades.gr}} ({{el}}) {| style="float:left; background:transparent; padding:0px; margin:0px;" |- valign="top" |[[Dosiero:Naxos Gate.JPG|eta|{{centre|la "pordego de Nakso": antikva templa enirejo, kiu iĝis simbolo de Grekio}}]] |[[Dosiero:Paros windmill.jpg|eta|{{centre|ventomuelejo sur la insulo Paroso}}]] |} [[Dosiero:Nomos Kykladon.png|eta|{{centre|situo de la Cikladoj en Grekio}}]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|Grekio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cikladoj| ]] [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] [[Kategorio:Provincoj de Grekio]] 6hr3dbyym76ug7kvc2ood0ygpj37fjk 9416940 9416936 2026-06-29T13:15:35Z ThomasPusch 1869 9416940 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|insularo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GR |mapo lokumilo = iso |marko = Cercle rouge 50%.svg |marko-ampl = 60 |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 7 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo |numero = &gt; 30 |numero tipo = Nombro de insuloj }} {{Koord|37.00|N|25.10|E|source:wikidata|display=inline}} La '''Cikladoj''' ({{lang-el|Κυκλάδες|t=''Kiklades''}}, respektive {{lang-el|Νομός Κυκλάδων|t=''Nomós Kikladon''}}, esperanta nomo kun komenca "c" - kaj ne "Kikladoj" - laŭ [[PIV]])<ref>[https://vortaro.net/#Cikladoj_kd kapvorto ''Cikladoj'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 144</ref> estas [[insularo]] de [[Grekio]], kaj samtempe ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas {{lang|el|Νομός}}, do "nomós"). La insularo situas en la sudo de la [[Egea Maro]], kaj apartenas al la administra regiono ("periferio") [[Suda Egeo]]. La Cikladoj kovras areon de sume {{unuo|2572|km²}} kaj dum la jaro 2001 havis proksimume {{formatnum:113000}} loĝantojn. Administra centro de la provinco kaj de la administra regionon estas la urbo ''Ermupoli'' sur la insulo [[Siroso]]. Dum la epoko de [[antikva Grekio]] oni konsideris la insularon cirklon ĉirkaŭ la sankta insulo [[Deloso]] kaj tial nomis ilin Cikladoj (ringaj insuloj). Sur tiuj insuloj disvolviĝis la nomita [[Ciklada kulturo]]. La restajn insulojn de la regiono oni nomis [[Sporadoj]], la "disĵetitaj insuloj". La insularo estas inter la plej ŝatataj turismaj celoj en Grekio. La insuloj konsistas grandparte el la mineraloj [[gnejso]] kaj [[skisto]], iom ankaŭ el [[granito]] kaj [[bazalto]]. Pro la fekundeco de la grundo kaj la serena, milda klimato dum la [[antikva epoko]] oni nomis ilin la "perloj de Grekio". Nuntempe multaj el la insuloj tamen estas sen arba vegetaĵo kaj tial sufera je erozio kaj manko de nesala akvo. Tamen daŭre sur la grundo bone kreskas vitoj, olivarboj, kotono kaj produkteblas silko kaj mielo. La ardan varmon de la somero mildigas maraj ventoj. La unuopaj insuloj de la insularo estas la jenaj: {{Div col|cols = 5}} * [[Amorgos]] * [[Anafi]] * [[Andros]] * [[Antikeros]] * [[Antiparos]] * [[Antimilos]] * [[Aspronis]] * [[Deloso]]<ref>[https://vortaro.net/#Deloso_kd kapvorto ''Deloso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 175</ref> ''(Delos)'' * [[Donusos]] * [[Drimos]] * [[Pano Kufonisi]] * [[Folegandros]] * [[Glaros]] * [[Giaros]] * [[Ios]] * [[Iraklio]] * [[Kato Kufonisi]] * [[Kea (insulo)|Kea]] * [[Keros]] * [[Kimolos]] * [[Kitnos]] * [[Makronisos]] * [[Milos]] * [[Mikonos]] * [[Nakso]]<ref>[https://vortaro.net/#Nakso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke ''Νάξος/Náksos'') * [[Nova Kamenio]] ''(Nea Kameni)'' * [[Malnova Kamenio]] ''(Palea Kameni)'' * [[Paroso]]<ref>[https://vortaro.net/#Paroso_kd kapvorto ''Paroso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 794</ref> (''Paros'') * [[Poliegos]] * [[Rineio]] * [[Saliagos]] * [[Santorino]] ''(Santorini)'' * [[Ŝinusa]] * [[Serifos]] * [[Sifnos]] * [[Sikinos]] * [[Siros]] * [[Tirasia]] * [[Tinos]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Duklando Nakso]] * [[Listo de insuloj en la Mediteraneo]] * [[Muzeo Gulandris de Ciklada Arto]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.ncyclades.gr}} ({{el}}) {| style="float:left; background:transparent; padding:0px; margin:0px;" |- valign="top" |[[Dosiero:Naxos Gate.JPG|eta|{{centre|la "pordego de Nakso": antikva templa enirejo, kiu iĝis simbolo de Grekio}}]] |[[Dosiero:Paros windmill.jpg|eta|{{centre|ventomuelejo sur la insulo Paroso}}]] |} [[Dosiero:Nomos Kykladon.png|eta|{{centre|situo de la Cikladoj en Grekio}}]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|Grekio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Cikladoj| ]] [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] [[Kategorio:Provincoj de Grekio]] 1teagt55ixmoyh8ngc6fmlld8juahzt 0 250924 9417497 8929696 2026-06-30T11:41:15Z Kani 670 9417497 wikitext text/x-wiki {{Sen referencoj|birdoj|marto 2023}} {{Taksonomio |nomo = Sudkarmina abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (16732824032).jpg |priskribo de dosiero = Sudkarmina abelmanĝulo, ripoze | dosiero larĝo=220px |dosiero2 = Merops nubicoides, crop.jpg |priskribo de dosiero2 = Sudkarmina abelmanĝulo, dumfluge | dosiero2 larĝo=220px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Sudkarmina abelmanĝulo''' ''M. nubicoides'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops nubicoides'' |volume=2016 |article-number=e.T22683772A93000205 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683772A93000205.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops nubicoides'' |dunomo aŭtoritato = ([[Marc Athanese Parfait Oeillet Des Murs|Des Murs]] & [[Pucheran]], 1846) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = ruĝe, loĝanto la tutan jaron; oranĝe, reprodukta vizitanto; flave, nereprodukta vizitanto }} La '''Sudkarmina abelmanĝulo''' aŭ simple '''Karmina abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops nubicoides'') (iam simple '''Karmina abelmanĝulo''') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]]. Ĝi reproduktiĝas en subekvatora [[Afriko]], kun teritorio el norda [[Sudafriko]] kaj [[Namibio]] al [[Gabono]], orienta [[Kongo]] kaj [[Kenjo]]. ==Aspekto== Tiu ĉi specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, rimarkinda birdo, ĉefe [[karmina|karminkolora]], sed kun krono, pugo kaj subventro bluaj. Krome estas nigra makulo ekde la nigra beko al okulo kaj ĉirkaŭ, sub kaj malantaŭ ĝi. La vosto- kaj flugilpintoj estas grizecaj. Same la subvosto. La vosto montras du longajn centroplumojn. La specio estas metalbrila en kapo, kie ambaŭ koloroj kaj blua kaj karmina estas tre kontrastaj (dividitaj per la nigra strio), rimarkindaj kaj brilegaj. Tiu specio longas 34 ĝis 39&nbsp;cm kaj pezas 40 ĝis 67 g. ==Kutimaro== Ties kutima habitato inkludas malaltajn rivervalojn kaj [[inundebenaĵo]]jn, prefere kun vertikalaj bordoj taŭgaj por tunelfosi por reproduktado. Tiu ĉi estas tre sociema specio, kiu kuniĝas en grandaj birdaroj, en aŭ for de la [[reprodukta sezono]]. Ili ripozas komunume en arboj aŭ kanejoj kaj disiĝas amplekse dumtage. Nesto estas ĉe la fino de 1-2 metra longa nestotruo en tereca bordo, kie la ino demetas 2-5 ovojn. Tiu ĉi estas [[birdomigrado|migranta]] specio, kiu loĝas dum la reprodukta sezono, inter aŭgusto kaj novembro, en [[Zimbabvo]] ekzemple, antaŭ translokiĝi suden al [[Sudafriko]] por la someraj (en suda hemisfero) monatoj, kaj migri al [[ekvatora]] [[Afriko]] el marto al aŭgusto. Ties dieto komponas ĉefe el [[abelo]]j kaj aliaj flugantaj [[insekto]]j, kaj ties plej ĉasstrategio inkludas gvatadon de flugantaj insektoj, kiel ĉe [[rabobirdo]]j el gvatejoj. Tiuj gvatejoj povas inkludi branĉojn aŭ eĉ dorsojn de grandaj animaloj, kiel tiuj de la specio [[Koria otido]], de kie ili povas vidi tiujn insektojn kiuj ekflugas aŭ eksaltas pro la paŝo de la granda birdo. Tiu strategio estas simila al tiu de pli grandaj birdoj, kiel [[bovardeo]], ekde la dorso de [[ŝafo]]j, [[bovo]]j aŭ eĉ pli grandaj mamuloj. Tiuj abelmanĝuloj estas allogitaj de incendioj, kiuj forpelas kaj eĉ preskaŭ rostas [[insekto]]jn, kaj pro tio ili estas ofte vidataj ĉirkaŭ tiuj alte en aero; ankaŭ tiu strategio estas propra de aliaj pli grandaj birdoj, kiel [[turfalko]]j. == Bildaro == <gallery> Merops nubicoides.jpg Merops nubicoides, South Luangwa, Zambia 3.jpg Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (13951693613).jpg Kori Bustard (Ardeotis kori) and Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (6021439753).jpg|Ĉasanta super [[Koria otido]] Southern Carmine Bee-eaters (Merops nubicoides) hunting over Southern Ground Hornbills (Bucorvus leadbeateri) (16732493964).jpg|Ĉasanta super [[Suda bukorvo|bukorvoj]] Merops nubicoides00.jpg Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Chobe National Park, Botswana (31649416003).jpg|{{center|Ripoze ĉe kanejo de ''[[Phragmites]]''}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462175975).jpg|{{center|Plenkreskulo kun junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462176535).jpg|{{center|Junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (31650329123).jpg|{{center|Junulu kun vespo ''Belonogaster'' kiel predo}} </gallery> == Bibliografio == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47778|title=Merops nubicoides|downloaded=18a de Novembro 2007}} Ne minacata * Roberts' Birds of Southern Africa - 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) ISBN 0-620-17583-4 ({{en}}) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/guepier.carmin.html En la franca] {{Bibliotekoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] cg09x81epyuxt0c1vyyq1y6t6u286b3 9417498 9417497 2026-06-30T11:42:13Z Kani 670 /* Bibliografio */ 9417498 wikitext text/x-wiki {{Sen referencoj|birdoj|marto 2023}} {{Taksonomio |nomo = Sudkarmina abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (16732824032).jpg |priskribo de dosiero = Sudkarmina abelmanĝulo, ripoze | dosiero larĝo=220px |dosiero2 = Merops nubicoides, crop.jpg |priskribo de dosiero2 = Sudkarmina abelmanĝulo, dumfluge | dosiero2 larĝo=220px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Sudkarmina abelmanĝulo''' ''M. nubicoides'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops nubicoides'' |volume=2016 |article-number=e.T22683772A93000205 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683772A93000205.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops nubicoides'' |dunomo aŭtoritato = ([[Marc Athanese Parfait Oeillet Des Murs|Des Murs]] & [[Pucheran]], 1846) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = ruĝe, loĝanto la tutan jaron; oranĝe, reprodukta vizitanto; flave, nereprodukta vizitanto }} La '''Sudkarmina abelmanĝulo''' aŭ simple '''Karmina abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops nubicoides'') (iam simple '''Karmina abelmanĝulo''') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]]. Ĝi reproduktiĝas en subekvatora [[Afriko]], kun teritorio el norda [[Sudafriko]] kaj [[Namibio]] al [[Gabono]], orienta [[Kongo]] kaj [[Kenjo]]. ==Aspekto== Tiu ĉi specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, rimarkinda birdo, ĉefe [[karmina|karminkolora]], sed kun krono, pugo kaj subventro bluaj. Krome estas nigra makulo ekde la nigra beko al okulo kaj ĉirkaŭ, sub kaj malantaŭ ĝi. La vosto- kaj flugilpintoj estas grizecaj. Same la subvosto. La vosto montras du longajn centroplumojn. La specio estas metalbrila en kapo, kie ambaŭ koloroj kaj blua kaj karmina estas tre kontrastaj (dividitaj per la nigra strio), rimarkindaj kaj brilegaj. Tiu specio longas 34 ĝis 39&nbsp;cm kaj pezas 40 ĝis 67 g. ==Kutimaro== Ties kutima habitato inkludas malaltajn rivervalojn kaj [[inundebenaĵo]]jn, prefere kun vertikalaj bordoj taŭgaj por tunelfosi por reproduktado. Tiu ĉi estas tre sociema specio, kiu kuniĝas en grandaj birdaroj, en aŭ for de la [[reprodukta sezono]]. Ili ripozas komunume en arboj aŭ kanejoj kaj disiĝas amplekse dumtage. Nesto estas ĉe la fino de 1-2 metra longa nestotruo en tereca bordo, kie la ino demetas 2-5 ovojn. Tiu ĉi estas [[birdomigrado|migranta]] specio, kiu loĝas dum la reprodukta sezono, inter aŭgusto kaj novembro, en [[Zimbabvo]] ekzemple, antaŭ translokiĝi suden al [[Sudafriko]] por la someraj (en suda hemisfero) monatoj, kaj migri al [[ekvatora]] [[Afriko]] el marto al aŭgusto. Ties dieto komponas ĉefe el [[abelo]]j kaj aliaj flugantaj [[insekto]]j, kaj ties plej ĉasstrategio inkludas gvatadon de flugantaj insektoj, kiel ĉe [[rabobirdo]]j el gvatejoj. Tiuj gvatejoj povas inkludi branĉojn aŭ eĉ dorsojn de grandaj animaloj, kiel tiuj de la specio [[Koria otido]], de kie ili povas vidi tiujn insektojn kiuj ekflugas aŭ eksaltas pro la paŝo de la granda birdo. Tiu strategio estas simila al tiu de pli grandaj birdoj, kiel [[bovardeo]], ekde la dorso de [[ŝafo]]j, [[bovo]]j aŭ eĉ pli grandaj mamuloj. Tiuj abelmanĝuloj estas allogitaj de incendioj, kiuj forpelas kaj eĉ preskaŭ rostas [[insekto]]jn, kaj pro tio ili estas ofte vidataj ĉirkaŭ tiuj alte en aero; ankaŭ tiu strategio estas propra de aliaj pli grandaj birdoj, kiel [[turfalko]]j. == Bildaro == <gallery> Merops nubicoides.jpg Merops nubicoides, South Luangwa, Zambia 3.jpg Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (13951693613).jpg Kori Bustard (Ardeotis kori) and Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (6021439753).jpg|Ĉasanta super [[Koria otido]] Southern Carmine Bee-eaters (Merops nubicoides) hunting over Southern Ground Hornbills (Bucorvus leadbeateri) (16732493964).jpg|Ĉasanta super [[Suda bukorvo|bukorvoj]] Merops nubicoides00.jpg Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Chobe National Park, Botswana (31649416003).jpg|{{center|Ripoze ĉe kanejo de ''[[Phragmites]]''}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462175975).jpg|{{center|Plenkreskulo kun junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462176535).jpg|{{center|Junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (31650329123).jpg|{{center|Junulu kun vespo ''Belonogaster'' kiel predo}} </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj}} == Bibliografio == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47778|title=Merops nubicoides|downloaded=18a de Novembro 2007}} Ne minacata * Roberts' Birds of Southern Africa - 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) ISBN 0-620-17583-4 ({{en}}) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/guepier.carmin.html En la franca] {{Bibliotekoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] 8osgktt0ts67asupmc8i6kd72x0pf7d 9417500 9417498 2026-06-30T11:43:42Z Kani 670 9417500 wikitext text/x-wiki {{Sen referencoj|birdoj|marto 2023}} {{Taksonomio |nomo = Sudkarmina abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (16732824032).jpg |priskribo de dosiero = Sudkarmina abelmanĝulo, ripoze | dosiero larĝo=220px |dosiero2 = Merops nubicoides, crop.jpg |priskribo de dosiero2 = Sudkarmina abelmanĝulo, dumfluge | dosiero2 larĝo=220px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Sudkarmina abelmanĝulo''' ''M. nubicoides'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops nubicoides'' |volume=2016 |article-number=e.T22683772A93000205 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683772A93000205.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops nubicoides'' |dunomo aŭtoritato = ([[Marc Athanese Parfait Oeillet Des Murs|Des Murs]] & [[Jacques Pucheran|Pucheran]], 1846) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = ruĝe, loĝanto la tutan jaron; <br> oranĝe, reprodukta vizitanto; <br> flave, nereprodukta vizitanto }} La '''Sudkarmina abelmanĝulo''' aŭ simple '''Karmina abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops nubicoides'') (iam simple '''Karmina abelmanĝulo''') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]]. Ĝi reproduktiĝas en subekvatora [[Afriko]], kun teritorio el norda [[Sudafriko]] kaj [[Namibio]] al [[Gabono]], orienta [[Kongo]] kaj [[Kenjo]]. ==Aspekto== Tiu ĉi specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, rimarkinda birdo, ĉefe [[karmina|karminkolora]], sed kun krono, pugo kaj subventro bluaj. Krome estas nigra makulo ekde la nigra beko al okulo kaj ĉirkaŭ, sub kaj malantaŭ ĝi. La vosto- kaj flugilpintoj estas grizecaj. Same la subvosto. La vosto montras du longajn centroplumojn. La specio estas metalbrila en kapo, kie ambaŭ koloroj kaj blua kaj karmina estas tre kontrastaj (dividitaj per la nigra strio), rimarkindaj kaj brilegaj. Tiu specio longas 34 ĝis 39&nbsp;cm kaj pezas 40 ĝis 67 g. ==Kutimaro== Ties kutima habitato inkludas malaltajn rivervalojn kaj [[inundebenaĵo]]jn, prefere kun vertikalaj bordoj taŭgaj por tunelfosi por reproduktado. Tiu ĉi estas tre sociema specio, kiu kuniĝas en grandaj birdaroj, en aŭ for de la [[reprodukta sezono]]. Ili ripozas komunume en arboj aŭ kanejoj kaj disiĝas amplekse dumtage. Nesto estas ĉe la fino de 1-2 metra longa nestotruo en tereca bordo, kie la ino demetas 2-5 ovojn. Tiu ĉi estas [[birdomigrado|migranta]] specio, kiu loĝas dum la reprodukta sezono, inter aŭgusto kaj novembro, en [[Zimbabvo]] ekzemple, antaŭ translokiĝi suden al [[Sudafriko]] por la someraj (en suda hemisfero) monatoj, kaj migri al [[ekvatora]] [[Afriko]] el marto al aŭgusto. Ties dieto komponas ĉefe el [[abelo]]j kaj aliaj flugantaj [[insekto]]j, kaj ties plej ĉasstrategio inkludas gvatadon de flugantaj insektoj, kiel ĉe [[rabobirdo]]j el gvatejoj. Tiuj gvatejoj povas inkludi branĉojn aŭ eĉ dorsojn de grandaj animaloj, kiel tiuj de la specio [[Koria otido]], de kie ili povas vidi tiujn insektojn kiuj ekflugas aŭ eksaltas pro la paŝo de la granda birdo. Tiu strategio estas simila al tiu de pli grandaj birdoj, kiel [[bovardeo]], ekde la dorso de [[ŝafo]]j, [[bovo]]j aŭ eĉ pli grandaj mamuloj. Tiuj abelmanĝuloj estas allogitaj de incendioj, kiuj forpelas kaj eĉ preskaŭ rostas [[insekto]]jn, kaj pro tio ili estas ofte vidataj ĉirkaŭ tiuj alte en aero; ankaŭ tiu strategio estas propra de aliaj pli grandaj birdoj, kiel [[turfalko]]j. == Bildaro == <gallery> Merops nubicoides.jpg Merops nubicoides, South Luangwa, Zambia 3.jpg Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (13951693613).jpg Kori Bustard (Ardeotis kori) and Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (6021439753).jpg|Ĉasanta super [[Koria otido]] Southern Carmine Bee-eaters (Merops nubicoides) hunting over Southern Ground Hornbills (Bucorvus leadbeateri) (16732493964).jpg|Ĉasanta super [[Suda bukorvo|bukorvoj]] Merops nubicoides00.jpg Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Chobe National Park, Botswana (31649416003).jpg|{{center|Ripoze ĉe kanejo de ''[[Phragmites]]''}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462175975).jpg|{{center|Plenkreskulo kun junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462176535).jpg|{{center|Junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (31650329123).jpg|{{center|Junulu kun vespo ''Belonogaster'' kiel predo}} </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj}} == Bibliografio == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47778|title=Merops nubicoides|downloaded=18a de Novembro 2007}} Ne minacata * Roberts' Birds of Southern Africa - 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) ISBN 0-620-17583-4 ({{en}}) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/guepier.carmin.html En la franca] {{Bibliotekoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] cpk8hhopq9nls5n1c7parhjrin7l6rp 9417502 9417500 2026-06-30T11:47:18Z Kani 670 /* Aspekto */ 9417502 wikitext text/x-wiki {{Sen referencoj|birdoj|marto 2023}} {{Taksonomio |nomo = Sudkarmina abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (16732824032).jpg |priskribo de dosiero = Sudkarmina abelmanĝulo, ripoze | dosiero larĝo=220px |dosiero2 = Merops nubicoides, crop.jpg |priskribo de dosiero2 = Sudkarmina abelmanĝulo, dumfluge | dosiero2 larĝo=220px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Sudkarmina abelmanĝulo''' ''M. nubicoides'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops nubicoides'' |volume=2016 |article-number=e.T22683772A93000205 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683772A93000205.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops nubicoides'' |dunomo aŭtoritato = ([[Marc Athanese Parfait Oeillet Des Murs|Des Murs]] & [[Jacques Pucheran|Pucheran]], 1846) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = ruĝe, loĝanto la tutan jaron; <br> oranĝe, reprodukta vizitanto; <br> flave, nereprodukta vizitanto }} La '''Sudkarmina abelmanĝulo''' aŭ simple '''Karmina abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops nubicoides'') (iam simple '''Karmina abelmanĝulo''') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]]. Ĝi reproduktiĝas en subekvatora [[Afriko]], kun teritorio el norda [[Sudafriko]] kaj [[Namibio]] al [[Gabono]], orienta [[Kongo]] kaj [[Kenjo]]. ==Aspekto== Tiu ĉi specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, rimarkinda birdo, ĉefe [[karmina|karminkolora]], sed kun krono, pugo kaj subventro bluaj. Krome estas nigra makulo ekde la nigra beko al okulo kaj ĉirkaŭ, sub kaj malantaŭ ĝi. La vosto- kaj flugilpintoj estas grizecaj. Same la subvosto. La vosto montras du longajn centroplumojn. La specio estas metalbrila en kapo, kie ambaŭ koloroj kaj blua kaj karmina estas tre kontrastaj (dividitaj per la nigra strio), rimarkindaj kaj brilegaj. Tiu specio longas 34 ĝis 39&nbsp;cm kaj pezas 40 ĝis 43 g.<ref>[https://www.oiseaux.net/oiseaux/guepier.carmin.html Guêpier carmin] en oiseaux en franca, alirita la 30an de junio 2026</ref> ==Kutimaro== Ties kutima habitato inkludas malaltajn rivervalojn kaj [[inundebenaĵo]]jn, prefere kun vertikalaj bordoj taŭgaj por tunelfosi por reproduktado. Tiu ĉi estas tre sociema specio, kiu kuniĝas en grandaj birdaroj, en aŭ for de la [[reprodukta sezono]]. Ili ripozas komunume en arboj aŭ kanejoj kaj disiĝas amplekse dumtage. Nesto estas ĉe la fino de 1-2 metra longa nestotruo en tereca bordo, kie la ino demetas 2-5 ovojn. Tiu ĉi estas [[birdomigrado|migranta]] specio, kiu loĝas dum la reprodukta sezono, inter aŭgusto kaj novembro, en [[Zimbabvo]] ekzemple, antaŭ translokiĝi suden al [[Sudafriko]] por la someraj (en suda hemisfero) monatoj, kaj migri al [[ekvatora]] [[Afriko]] el marto al aŭgusto. Ties dieto komponas ĉefe el [[abelo]]j kaj aliaj flugantaj [[insekto]]j, kaj ties plej ĉasstrategio inkludas gvatadon de flugantaj insektoj, kiel ĉe [[rabobirdo]]j el gvatejoj. Tiuj gvatejoj povas inkludi branĉojn aŭ eĉ dorsojn de grandaj animaloj, kiel tiuj de la specio [[Koria otido]], de kie ili povas vidi tiujn insektojn kiuj ekflugas aŭ eksaltas pro la paŝo de la granda birdo. Tiu strategio estas simila al tiu de pli grandaj birdoj, kiel [[bovardeo]], ekde la dorso de [[ŝafo]]j, [[bovo]]j aŭ eĉ pli grandaj mamuloj. Tiuj abelmanĝuloj estas allogitaj de incendioj, kiuj forpelas kaj eĉ preskaŭ rostas [[insekto]]jn, kaj pro tio ili estas ofte vidataj ĉirkaŭ tiuj alte en aero; ankaŭ tiu strategio estas propra de aliaj pli grandaj birdoj, kiel [[turfalko]]j. == Bildaro == <gallery> Merops nubicoides.jpg Merops nubicoides, South Luangwa, Zambia 3.jpg Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (13951693613).jpg Kori Bustard (Ardeotis kori) and Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (6021439753).jpg|Ĉasanta super [[Koria otido]] Southern Carmine Bee-eaters (Merops nubicoides) hunting over Southern Ground Hornbills (Bucorvus leadbeateri) (16732493964).jpg|Ĉasanta super [[Suda bukorvo|bukorvoj]] Merops nubicoides00.jpg Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Chobe National Park, Botswana (31649416003).jpg|{{center|Ripoze ĉe kanejo de ''[[Phragmites]]''}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462175975).jpg|{{center|Plenkreskulo kun junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462176535).jpg|{{center|Junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (31650329123).jpg|{{center|Junulu kun vespo ''Belonogaster'' kiel predo}} </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj}} == Bibliografio == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47778|title=Merops nubicoides|downloaded=18a de Novembro 2007}} Ne minacata * Roberts' Birds of Southern Africa - 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) ISBN 0-620-17583-4 ({{en}}) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/guepier.carmin.html En la franca] {{Bibliotekoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] e7y637a30d7lwpdxesbpgzbr44pn5ls 9417507 9417502 2026-06-30T11:58:48Z Kani 670 /* Aspekto */ 9417507 wikitext text/x-wiki {{Sen referencoj|birdoj|marto 2023}} {{Taksonomio |nomo = Sudkarmina abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (16732824032).jpg |priskribo de dosiero = Sudkarmina abelmanĝulo, ripoze | dosiero larĝo=220px |dosiero2 = Merops nubicoides, crop.jpg |priskribo de dosiero2 = Sudkarmina abelmanĝulo, dumfluge | dosiero2 larĝo=220px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Sudkarmina abelmanĝulo''' ''M. nubicoides'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops nubicoides'' |volume=2016 |article-number=e.T22683772A93000205 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683772A93000205.en |access-date=11a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops nubicoides'' |dunomo aŭtoritato = ([[Marc Athanese Parfait Oeillet Des Murs|Des Murs]] & [[Jacques Pucheran|Pucheran]], 1846) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = ruĝe, loĝanto la tutan jaron; <br> oranĝe, reprodukta vizitanto; <br> flave, nereprodukta vizitanto }} La '''Sudkarmina abelmanĝulo''' aŭ simple '''Karmina abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops nubicoides'') (iam simple '''Karmina abelmanĝulo''') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]]. Ĝi reproduktiĝas en subekvatora [[Afriko]], kun teritorio el norda [[Sudafriko]] kaj [[Namibio]] al [[Gabono]], orienta [[Kongo]] kaj [[Kenjo]]. ==Aspekto== Tiu ĉi specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, rimarkinda birdo, ĉefe [[karmina|karminkolora]], sed kun krono, pugo kaj subventro bluaj. Krome estas nigra makulo ekde la nigra beko al okulo kaj ĉirkaŭ, sub kaj malantaŭ ĝi. La vosto- kaj flugilpintoj estas grizecaj. Same la subvosto. La vosto montras du longajn centroplumojn. La specio estas metalbrila en kapo, kie ambaŭ koloroj kaj blua kaj karmina estas tre kontrastaj (dividitaj per la nigra strio), rimarkindaj kaj brilegaj. Tiu specio longas 34 ĝis 39&nbsp;cm kaj pezas 40 ĝis 43 g.<ref name="oiseaux">[https://www.oiseaux.net/oiseaux/guepier.carmin.html Guêpier carmin] en oiseaux en franca, alirita la 30an de junio 2026</ref> ==Kutimaro== Ties kutima habitato inkludas malaltajn rivervalojn kaj [[inundebenaĵo]]jn, prefere kun vertikalaj bordoj taŭgaj por tunelfosi por reproduktado. Tiu ĉi estas tre sociema specio, kiu kuniĝas en grandaj birdaroj, en aŭ for de la [[reprodukta sezono]]. Ili ripozas komunume en arboj aŭ kanejoj kaj disiĝas amplekse dumtage. Nesto estas ĉe la fino de 1-2 metra longa nestotruo en tereca bordo, kie la ino demetas 2-5 ovojn. Tiu ĉi estas [[birdomigrado|migranta]] specio, kiu loĝas dum la reprodukta sezono, inter aŭgusto kaj novembro, en [[Zimbabvo]] ekzemple, antaŭ translokiĝi suden al [[Sudafriko]] por la someraj (en suda hemisfero) monatoj, kaj migri al [[ekvatora]] [[Afriko]] el marto al aŭgusto. Ties dieto komponas ĉefe el [[abelo]]j kaj aliaj flugantaj [[insekto]]j, kaj ties plej ĉasstrategio inkludas gvatadon de flugantaj insektoj, kiel ĉe [[rabobirdo]]j el gvatejoj. Tiuj gvatejoj povas inkludi branĉojn aŭ eĉ dorsojn de grandaj animaloj, kiel tiuj de la specio [[Koria otido]], de kie ili povas vidi tiujn insektojn kiuj ekflugas aŭ eksaltas pro la paŝo de la granda birdo. Tiu strategio estas simila al tiu de pli grandaj birdoj, kiel [[bovardeo]], ekde la dorso de [[ŝafo]]j, [[bovo]]j aŭ eĉ pli grandaj mamuloj. Tiuj abelmanĝuloj estas allogitaj de incendioj, kiuj forpelas kaj eĉ preskaŭ rostas [[insekto]]jn, kaj pro tio ili estas ofte vidataj ĉirkaŭ tiuj alte en aero; ankaŭ tiu strategio estas propra de aliaj pli grandaj birdoj, kiel [[turfalko]]j. == Bildaro == <gallery> Merops nubicoides.jpg Merops nubicoides, South Luangwa, Zambia 3.jpg Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (13951693613).jpg Kori Bustard (Ardeotis kori) and Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides) (6021439753).jpg|Ĉasanta super [[Koria otido]] Southern Carmine Bee-eaters (Merops nubicoides) hunting over Southern Ground Hornbills (Bucorvus leadbeateri) (16732493964).jpg|Ĉasanta super [[Suda bukorvo|bukorvoj]] Merops nubicoides00.jpg Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Chobe National Park, Botswana (31649416003).jpg|{{center|Ripoze ĉe kanejo de ''[[Phragmites]]''}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462175975).jpg|{{center|Plenkreskulo kun junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32462176535).jpg|{{center|Junulo}} Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (31650329123).jpg|{{center|Junulu kun vespo ''Belonogaster'' kiel predo}} </gallery> ==Referencoj== {{Referencoj}} == Bibliografio == * {{IUCN2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47778|title=Merops nubicoides|downloaded=18a de Novembro 2007}} Ne minacata * Roberts' Birds of Southern Africa - 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) ISBN 0-620-17583-4 ({{en}}) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/guepier.carmin.html En la franca] {{Bibliotekoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] 9pgbg2ay0fwgfiy7eitmng0se09q67g 0 250991 9417487 8389975 2026-06-30T11:25:22Z Kani 670 9417487 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Nordkarmina abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Merops nubicus -near Watamu, Kenya-8.jpg |priskribo de dosiero = Nordkarmina abelmanĝulo, Kwatamu, Kenjo |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Nordkarmina abelmanĝulo''' ''M. nubicus'' |statuso = LC |dunomo = ''Merops nubicus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Nordkarmina abelmanĝulo''' aŭ '''Skarlata abelmanĝulo''',<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ''Merops nubicus'', estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]]. Alternativaj ordinaraj nomoj estas '''Norda karmina abelmanĝulo''' aŭ '''Nubia abelmanĝulo'''. == Distribuado == Ĝia teritorio inkludas plej parton de la nordaj Sub[[sahara]]j regionoj de [[Afriko]]. Do, ĝi disdividas kun la tre parenca [[Sudkarmina abelmanĝulo]] la tutan teritorion de subsahara Afriko: norde tiu ĉi kaj sude la ''Merops nubicoides''. == Aspekto == [[Dosiero:Merops nubicus luc viatour-crop.jpg|eta|dekstre|maldekstre|200px]] [[Dosiero:Northern Carmine Bee Eater.jpg|eta|dekstre|maldekstre|200px]] Tiu ĉi specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, svelta birdo, ĉefe [[karmina]] en koloro, escepte pri bluverdecaj kaj brilmetalaj kapo kaj gorĝo, suba ventro kaj flugilpintoj kaj diferenciga nigra masko, sed ne tiom kontrasta kiom ĉe aliaj abelmanĝuloj. Tiu ĉi specio pli malpli similkoloras kun la [[sudkarmina abelmanĝulo]], kiu diference havas rozkarminajn subvizaĝon kaj gorĝon, kion tiu ĉi havas blue. Krome tiu ĉi havas ruĝajn okulojn (la alia nigrajn), kaj kiel la alia nigran, pintakran sufiĉe subenkurban bekon kaj pli longajn centrajn vostoplumojn. Ambaŭ seksoj estas similaj laŭ aspekto, kaj la junuloj povas esti distingitaj el plenkreskuloj pro la manko de longaj centraj vostoplumoj kaj pro la rozbruna koloro de sia dorso, brusto al ventro kaj flankoj. == Kutimoj == === Reproduktado === Ili nestumas en grandaj kolonioj en klifoj, kutime ĉe riverbordoj, kie ili elfosas per beko longajn horizontalajn nestotunelojn, ofte ĝis okfute longajn. La ino demetas el 3 ĝis 5 ovojn. === Manĝado === La dieto estas ĉefe el [[abelo]]j kaj aliaj flugantaj [[insekto]]j, kiel [[lokusto]]j kaj [[akrido]]j. La ĉefa ĉasstrategio de tiuj abelmanĝuloj estas gvati flugantajn insektojn el gvatejo kaj eksalti al ili kaj kapti ilin per beko, antaŭ reveni al gvatejo. === Voĉo === La alvoko estas profunda, gorĝeca ''"tank"'' dumfluge kaj serioj de notoj kiel ''"rik"'' dum gvatado. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.zoobasel.ch/Tiere/tiere/voegel_details.asp?TiereID=276&ZooeinteilungID=20 Nordkarmina abelmanĝulo en Zoo de Basel/Svisio]{{404|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} voĉo * [http://zipcodezoo.com/Animals/M/Merops_nubicus.asp] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080415132450/http://zipcodezoo.com/Animals/M/Merops_nubicus.asp |date=2008-04-15 }} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/photos/guepier.ecarlate.html Bildoj] {{Birdoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] fr8mgjjzfz7jhtf9p914ngwhix1x354 9417488 9417487 2026-06-30T11:26:09Z Kani 670 9417488 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Nordkarmina abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Merops nubicus -near Watamu, Kenya-8.jpg |priskribo de dosiero = Nordkarmina abelmanĝulo, Kwatamu, Kenjo |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Nordkarmina abelmanĝulo''' ''M. nubicus'' |statuso = LC |dunomo = ''Merops nubicus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | dosiero larĝo=220px |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Nordkarmina abelmanĝulo''' aŭ '''Skarlata abelmanĝulo''',<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ''Merops nubicus'', estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]]. Alternativaj ordinaraj nomoj estas '''Norda karmina abelmanĝulo''' aŭ '''Nubia abelmanĝulo'''. == Distribuado == Ĝia teritorio inkludas plej parton de la nordaj Sub[[sahara]]j regionoj de [[Afriko]]. Do, ĝi disdividas kun la tre parenca [[Sudkarmina abelmanĝulo]] la tutan teritorion de subsahara Afriko: norde tiu ĉi kaj sude la ''Merops nubicoides''. == Aspekto == [[Dosiero:Merops nubicus luc viatour-crop.jpg|eta|maldekstre|200px]] [[Dosiero:Northern Carmine Bee Eater.jpg|eta|maldekstre|200px]] Tiu ĉi specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, svelta birdo, ĉefe [[karmina]] en koloro, escepte pri bluverdecaj kaj brilmetalaj kapo kaj gorĝo, suba ventro kaj flugilpintoj kaj diferenciga nigra masko, sed ne tiom kontrasta kiom ĉe aliaj abelmanĝuloj. Tiu ĉi specio pli malpli similkoloras kun la [[sudkarmina abelmanĝulo]], kiu diference havas rozkarminajn subvizaĝon kaj gorĝon, kion tiu ĉi havas blue. Krome tiu ĉi havas ruĝajn okulojn (la alia nigrajn), kaj kiel la alia nigran, pintakran sufiĉe subenkurban bekon kaj pli longajn centrajn vostoplumojn. Ambaŭ seksoj estas similaj laŭ aspekto, kaj la junuloj povas esti distingitaj el plenkreskuloj pro la manko de longaj centraj vostoplumoj kaj pro la rozbruna koloro de sia dorso, brusto al ventro kaj flankoj. == Kutimoj == === Reproduktado === Ili nestumas en grandaj kolonioj en klifoj, kutime ĉe riverbordoj, kie ili elfosas per beko longajn horizontalajn nestotunelojn, ofte ĝis okfute longajn. La ino demetas el 3 ĝis 5 ovojn. === Manĝado === La dieto estas ĉefe el [[abelo]]j kaj aliaj flugantaj [[insekto]]j, kiel [[lokusto]]j kaj [[akrido]]j. La ĉefa ĉasstrategio de tiuj abelmanĝuloj estas gvati flugantajn insektojn el gvatejo kaj eksalti al ili kaj kapti ilin per beko, antaŭ reveni al gvatejo. === Voĉo === La alvoko estas profunda, gorĝeca ''"tank"'' dumfluge kaj serioj de notoj kiel ''"rik"'' dum gvatado. ==Referencoj== {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.zoobasel.ch/Tiere/tiere/voegel_details.asp?TiereID=276&ZooeinteilungID=20 Nordkarmina abelmanĝulo en Zoo de Basel/Svisio]{{404|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} voĉo * [http://zipcodezoo.com/Animals/M/Merops_nubicus.asp] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080415132450/http://zipcodezoo.com/Animals/M/Merops_nubicus.asp |date=2008-04-15 }} * [http://www.oiseaux.net/oiseaux/photos/guepier.ecarlate.html Bildoj] {{Birdoj}} [[Kategorio:Meropedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] lb7umx5hjq84eohzdslpwenpr2z0o5m 0 277018 9417155 9048966 2026-06-29T19:46:48Z Aidas 3488 Vidu la diskutpaĝan noton 9417155 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Los-Anĝeleso |bildo= |bilda_larĝo= 250ra |ĉefurbo= [[Los-Anĝeleso]] |plej_granda_urbo= |subŝtato= Kalifornio |mapo= Map of California highlighting Los Angeles County.svg |areo_suma_km2= {{nombro|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} |areo_tera_km2= {{nombro|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-80)}}}} |areo_akva_km2= {{nombro|80}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{nombro|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{nombro|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[pacifika tempa zono]]: [[UTC-8]] / [[somera tempo]] [[UTC-7]] |zomo = 7 |nomo_laŭ= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P138}}'' |retejo= <!-- aŭtomate metiĝas en la teksto mem --> }} La '''Kantono Los-Anĝeleso''' - [[angle]] ''Los Angeles [[County]]'' (''Los Angeles'' signifas en la [[hispana]] ''La anĝeloj'') - estas kantono de la ŝtato [[Kalifornio]] en [[Usono]]. Laŭ takso de la usona censa oficejo de julio 2006 ĝi havis 9 948 081 loĝantojn. Sekve temas pri la plej loĝantoriĉa kantono de tuta Usono. La sidejo kaj administra centro de la kantono estas en la urbo [[Los-Anĝeleso]]. La marborda parto de la kantono ĉe la [[Pacifika Oceano]] estas urbare strukturigita. Pli oriente, en la valo ''Santa Clarita'' kaj en la nordo de la kantono, proksime al la najbara kantono ''Kern'', la pejzaĝo estas [[dezerto]]simila. == Geografio == La kantono kovras areon de 10.517 kvadrataj kilometroj kaj okcidente respektive pro malregula marbordo ankaŭ sude limas al la [[Pacifika Oceano]]. Al la oceano tra la distrikto fluas la riveroj ''Los Angeles, Rio Hondo, San Gabriel'' kaj ''Santa Clara''. La plej signifaj montaroj nomiĝas ''Santa Clara'' kaj ''San Gabriel'', ili jam konsideriĝas parto de la [[Roka Montaro]]. Al la teritorio ankaŭ apartenas la oceanaj insuloj ''San Clemente'' kaj ''Santa Catalina''. Granda parto de la marbordo limas al la [[golfo de Santa Monica]]. Limas la kaliforniaj kantonoj ''Ventura, Kern, San Bernardino'' kaj ''Orange''. La teritorio dividiĝas al {{vikidatuma listo|p-kodo=P150|modo=kaj}}. === Urboj laŭ loĝantaronombro === {|class="wikitable sortable" ! + style="background:DarkSlateBlue; color:white" | ! + style="background:DarkSlateBlue; color:white" | Urbo ! + style="background:DarkSlateBlue; color:white" | Loĝantaro ! + style="background:DarkSlateBlue; color:white" | |- |1 |[[Los Anĝeleso]] |4&nbsp;018&nbsp;080 |milionurbo |- |2 |[[Long Beach]] |491&nbsp;564 |grandurbo |- |3 |[[Glendale (Kalifornio)]] |207&nbsp;007 |grandurbo |- |4 |[[Santa Clarita]] |167&nbsp;954 |grandurbo |- |5 |[[Pomona (Kalifornio)]] |149&nbsp;473 |grandurbo |- |6 |[[Palmdale]] |143&nbsp;227 |grandurbo |- |7 |[[Torrance]] |137&nbsp;946 |grandurbo |- |8 |[[Pasadena (Kalifornio)]] |133&nbsp;936 |grandurbo |- |9 |[[Lancaster (Kalifornio)]] |133&nbsp;709 |grandurbo |- |10 |[[El Monte]] |125&nbsp;832 |grandurbo |- |11 |[[Inglewood (Kalifornio)]] |112&nbsp;580 |grandurbo |- |12 |[[West Covina]] |107&nbsp;694 |grandurbo |- |13 |[[Downey (Kalifornio)]] |107&nbsp;323 |grandurbo |- |14 |[[Burbank (Kantono Los-Anĝeleso)]] |105&nbsp;400 |grandurbo |- |15 |[[Norwalk (Kalifornio)]] |103&nbsp;298 |grandurbo |- |16 |[[South Gate (Kalifornio)]] |96&nbsp;375 |urbo |- |17 |[[Compton (Kalifornio)]] |93&nbsp;493 |urbo |- |18 |[[Carson (Kalifornio)]] |89&nbsp;730 |urbo |- |19 |[[Alhambra (Kalifornio)]] |85&nbsp;804 |urbo |- |20 |[[Santa Monica]] |88&nbsp;084 |urbo |- |21 |[[Whittier]] |83&nbsp;680 |urbo |- |22 |[[Lakewood (Kalifornio)]] |79&nbsp;345 |urbo |- |23 |[[Baldwin Park]] |75&nbsp;837 |urbo |- |24 |[[Bellflower (Kalifornio)]] |72&nbsp;878 |urbo |- |25 |[[Lynwood]] |69&nbsp;845 |urbo |- |} === Aliaj setlejoj === * [[Covina (Kalifornio)|Covina]] * [[West Hollywood]] ==== Plaĝaj urboj ==== * [[Hermosa Beach]] * [[Manhattan Beach]] * [[Redondo Beach]] == Historio == La kantono Los-Anĝeleso estas unu el la unuaj kantonoj de la usona ŝtato Kalifornio. Ĝi kreiĝis dum la jaro [[1850]]. Partoj de la distrikta teritorio pli poste estis donataj al la najbaraj distriktoj San Bernardino ([[1853]]), Kern ([[1866]]) kaj Orange ([[1899]]). == Servoj == * [[Observatorio de Monto Wilson]] * [[Metroo de Los-Anĝeleso]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://lacounty.info/ oficiala retejo de la distrikto (angle)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060424153558/http://www.lacounty.info/ |date=2006-04-24 }} {{Koordinatoj |34_10_48_N_118_15_36_W|34° 10' 48" norde, 118° 15' 36" okcidente}} {{kantonoj de Kalifornio}} {{urboj de la kantono Los-Anĝeleso}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Los-Anĝeleso}} [[Kategorio:Kantonoj de Kalifornio]] [[Kategorio:Los-Anĝeleso| ]] [[Kategorio:Kantono Los-Anĝeleso (Kalifornio)| ]] pqmg9wk7gw0zxoongpsr65b5ngylpl6 0 277029 9417156 9396490 2026-06-29T19:48:00Z Oursana 80009 -+Rogier van der Weyden (1399 - 1464) - Portrait of a Young Woman with a White Headdress - 545D - Gemäldegalerie.jpg 9417156 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto}} [[Dosiero:Weyden madonna 1440 Roger.jpg|eta|Ebla memportreto <small>kiel Lukaso en ''Sankta Lukaso portretas la madonon'', 1440</small>]] [[Dosiero:Rogier van der Weyden (1399 - 1464) - Portrait of a Young Woman with a White Headdress - 545D - Gemäldegalerie.jpg|eta|Bildo de juna virino, [[Gemäldegalerie (Berlin)|Pentraĵgalerio Berlino]]]] [[Dosiero:Nicolas Rolin.jpg|eta|[[Nicolas Rolin]], ĉefministro de [[Filipo la bona]], portretita en la ''Lasta Juĝo'' (eltondaĵo)]] '''Rogier van der WEYDEN''', antaŭe '''Rogier de la Pasture''', (naskiĝis en [[1399]]/[[1400]] en [[Tournai]] en la tiam franca provinco Cambrésis, mortis la {{daton|18|junio|1464}} en [[Bruselo]]) estis [[Flandrio|flandra]] [[pentristo]]. Rogier van der Weyden jam de siaj samtempuloj estis taksata unu el la plej gravaj pentristoj de la [[Malaltaj Landoj]]. Li estis samepokano de la potenca [[Burgundio|burgundia]] princo [[Filipo la 3-a (Burgonjo)|Filipo la bona]]. == Vivo == Rogier estis filo de tranĉil-forĝisto Henry de la Pasture. Pri lia infan- kaj junul-aĝo preskaŭ nenio estas konata. La {{daton|5|marto|1427}}, post lernado de la pentra metio, li komencis labori en la studio de majstro [[Robert Campin]] (la "[[majstro de Flémalle]]"). Lia kolego en la metiejo de Campin estis [[Jacques Daret]]. La {{daton|1|aŭgusto|1432}}, Rogier estis akceptita kiel majstro en la [[gildo]] de pentristoj en [[Tournai]]. Baldaŭ poste Rogier translokiĝis al Bruselo kaj edziĝis al Elisabeth (Lysebette) Goffaert, filino de ŝuisto Jan Goffaert kaj edzino Cathelyne van Stockem. La paro havis plurajn gefilojn, inter ili la artistojn ''Jan van der Weyden'' (oraĵisto) kaj ''Peter van der Weyden'' (pentristo). Pentristo ''Goossen van der Weyden'' estis lia nepo. En 1436 (aŭ 1437) Rogier fariĝis urbopentristo de Bruselo. En 1450 Rogier faris vojaĝon al Romo, kaj tie humanistoj, i.a. [[Cyriakus]] kaj [[Bartholomaeus Facius]], laŭdis lin kiel "plej bona pentristo de la nordo post [[Jan van Eyck]]". En la jaroj 1460 ĝis 1461 la itala pentristo [[Zanetto Bugatto]] fariĝis lia lernanto. Rogier mortis la {{daton|18|junio|1464}} aĝante 65 jarojn. Lia tombo troviĝas en la brusela katedralo de Sanktaj Mikaelo kaj Gudulo. == Verko == Kun la verkaro de [[Robert Campin]], Rogier van der Weyden kaj [[Jan van Eyck]] komenciĝas nova epoko de pentrado: la farboj estas pretigataj ne plu surbaze de [[ovo|ova]] proteino, sed surbaze de [[oleo]]. La farboj estas malpli pastecaj, ili povas esti aplikataj en tre maldikaj tavoloj, tiel permesas tre realisman pentradon, de nuancetoj de lumo kaj ombro, de plej fajnaj detaloj ekzemple unuopaj [[larmo]]j aŭ delikataj [[vualo]]j. === Pentraĵoj (elekto) === * ĉirkaŭ 1440: ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Dosiero:Weyden_Crucifixion_Triptych.jpg Krucuma triptiko]'', [[Kunsthistorisches Museum Wien|Arthistoria muzeo]] en [[Vieno]], [[Dosiero:El Descendimiento, by Rogier van der Weyden, from Prado in Google Earth.jpg|dekstra|eta|350ra|''Depreno de la kruco'' de Rogier van der Weyden (ĉ.1435), 220 x 262 cm [[Museo del Prado]], Madrido]] * ĉirkaŭ 1435-40: ''Depreno de la kruco'', [[Madrido]], [[Museo del Prado|Prado]], * ĉirkaŭ 1435-40: ''Lukaso-Madono'' aŭ ''Sankta Lukaso portretas la madonon'' [http://commons.wikimedia.org/wiki/Dosiero:Rogier van der Weyden - Beaune Altarpiece (1443).jpg], [[Museum of Fine Arts]] en Boston; kopio en [[Malnova pinakoteko]] en Munkeno, * ĉirkaŭ 1445: ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Dosiero:Seven_Sacraments_Rogier.jpg Altaro de la sep sakramentoj]'', tempero sur ligno, Antverpeno, Reĝa muzeo de belartoj, * ĉirkaŭ 1445-48 ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Dosiero:Weyden_Bladelin_Triptych.jpg Bladelin-altaro]'', Triptiko de la kristnaskiĝo, [[Gemäldegalerie in Berlin|Pentraĵgalerio en Berlino]], * ĉirkaŭ 1445-49: ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Dosiero:Rogier van der Weyden - Beaune Altarpiece (1443).jpg La lasta juĝo]'', [[Hospicoj de Bono|Hôtel-Dieu]] en [[Beaune]], * ĉirkaŭ 1450: ''Medici-madono'' (Maria kun infano kaj sanktaj Petro, Johano, Kozimo kaj Damiano), tempero sur ligno, [[Muzeo Städel]], [[Frankfurt am Main|Frankfurto]], * ĉirkaŭ 1450: ''Entombigo'', oleo sur ligno, Florenco, [[Galleria degli Uffizi]], * ĉirkaŭ 1450: ''Miraflores-altaro'', [[Gemäldegalerie (Berlin)|Pentraĵgalerio]], [[Berlino]], * ĉirkaŭ 1452: ''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Dosiero:Weyden_Braque_Family_Triptych_right_wing.jpg Maria Magdalena]'', dekstra flanko de Braque-altaro, oleo sur ligno, [[Luvro]], [[Parizo]], * ĉirkaŭ 1455: ''Columba-altaro'' aŭ ''Adorado de la Tri magoj'', [[Malnova pinakoteko]] en [[Munkeno]], * ĉirkaŭ 1460: ''Johano-altaro'', [[Staatliche Museen zu Berlin]], [[Gemäldegalerie (Berlin)|Pentraĵgalerio]], Berlino, * ĉirkaŭ 1460: ''Maria kun la infano'', [[Gemäldegalerie (Berlin)|Pentraĵgalerio]], Berlino. == Galerio == ;Personaj portretoj, kaj detaloj: <gallery> Dosiero:Philip the good.jpg|<small>[[Filipo la Bona]]</small> Dosiero:Rogier van der Weyden (workshop of) - Portrait of Isabella of Portugal.jpg|<small>[[Infanta Isabel, Dukino de Burgundio]]</small> Dosiero:Charles the Bold 1460.jpg|<small>[[Karlo la Brava]]</small> Dosiero:Antoine de Bourgogne.jpg|<small>[[Antoine, bastardo de Burgundio|Antono]], [[nelegitima]] duonfrato de [[Karlo la Brava|Karlo]]</small> Dosiero:Rogier van der Weyden 024.jpg|<small>Francesco d'Este</small> Dosiero:Rogier van der Weyden 027.jpg|<small>Portreto de virino</small> Dosiero:Braque_Family_Triptych_closed_WGA.jpg|<small>Triptiko de Braque familio, aloj fermitaj</small> Dosiero:Rogier van der Weyden 014.jpg|<small>''Sankta Lukaso pentras la madonon'' (memportreto)</small> </gallery> ;Altaroj: <gallery> Dosiero:Adoration_of_the_Magi_WGA_Weyden.jpg|<small>[[Adorado de la magoj]]</small> Dosiero:Workshop of Rogier van der Weyden - Polyptych with the Nativity, mid-15th century, Metropolitan Museum of Art.jpg|<small>Multpanela altaro pri la Naskiĝo, studio de Rogier van der Weyden, [[Metropolitan Museum of Art]]</small> Dosiero:Rogier van der Weyden - Beaune Altarpiece (1443).jpg|<small>Lasta juĝo en [[Beaune|Bono]]</small> Dosiero:Van-der-Weyden-Pieta.jpg|<small>Pietato, [[Museo del Prado]]</small> </gallery> == Literaturo == * Lorne Campbell: ''Van der Weyden''. Chaucer Press, London 2004, ISBN 1-904449-24-7 * Albert Châtelet: ''Rogier van der Weyden. Roger de la Pasture''. Gallimard, Paris 1999, ISBN 2-07-011613-1 * Odile Delenda: ''Rogier van der Weyden. Das Gesamtwerk des Meisters. Belser, Stuttgart 1996, ISBN 3-7630-2346-1 * Dirk DeVos: ''Rogier van der Weyden. The complete works''. Abrams, New York 1999, ISBN 0-8109-6390-6 * Dirk de Vos: ''Rogier van der Weyden. Das Gesamtwerk''. Hirmer Verlag, München 1999, ISBN 3-7774-8330-3 (Originalausgabe: Het volledige Oeuvre, Mercatorfonds Antwerpen 1999, ISBN 90-6153-427-5). * Felix Thürlemann: ''Rogier van der Weyden Leben und Werk'', C.H. Beck Wissen 2006, ISBN 3-406-53592-5 Leginda enkonduko! * Stephan Kemperdick: ''Rogier van der Weyden''. Könemann, Köln 2000, ISBN 3-8290-2569-6 * Otto Pächt: ''Altniederländische Malerei. Von Rogier van der Weyden bis Gerard David''. Prestel, München 1994, ISBN 3-7913-1389-4 * [[Erwin Panofsky]]: ''Die altniederländische Malerei. Ihr Ursprung und Wesen''. Dumont, Köln 2001, ISBN 3-7701-3857-0 (Bd. 1) * Hansjürg Buchmeier & Peter Stobbe: "Van der Weydens Leiter", Lose Blatt Buch, Verlag Martin Wallimann, Alpnach 1999, ISBN 3-908713-00-5 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{PND|118860143}} ; Muzeoj * [http://www.nga.gov/cgi-bin/psearch?Request=A&Person=32900 Rogier van der Weyden en ''National Gallery of Art, Washington, DC''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041108150006/http://www.nga.gov/cgi-bin/psearch?Request=A&Person=32900 |date=2004-11-08 }} * [http://www.nationalgallery.org.uk/exhibitions/past/rogier.htm Rogier van der Weyden en ''National Gallery Trafalgar Square London''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090507110610/http://www.nationalgallery.org.uk/exhibitions/past/rogier.htm |date=2009-05-07 }} * [http://www.smb.spk-berlin.de/smb/kalender/details.php?lang=en&objID=10311&p=0&typeId=11 Rogier van der Weyden en ''Staatliche Museen zu Berlin''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080107044048/http://www.smb.spk-berlin.de/smb/kalender/details.php?lang=en&objID=10311&p=0&typeId=11 |date=2008-01-07 }} * [http://www.kfki.hu/~arthp/html/w/weyden/rogier/index.html Rogier van der Weyden en ''Web Gallery of Art''] ; Ekspozicioj 2009 * [http://www.staedelmuseum.de/index.php?id=1491 "La majstro de Flémalle kaj Rogier van der Weyden"] <br />Ekspozicio en ''Städel Museum, Frankfurt'''' == Vidu ankaŭ == * [[Jan van Eyck]] * [[Robert Campin]] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Weyden, Rogier Van Der}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Renesancaj pentristoj]] kc686zu4fc6by4a8xgpyj2lvy2bm8xe 0 277471 9416920 8890872 2026-06-29T12:28:47Z Sj1mor 12103 9416920 wikitext text/x-wiki {{Heredaĵo de UNESKO}} {{Ne konfuzu2|[[d:Q183283]], [[sankta tago]] en [[Islamo]]; la deka tago de la monato Muharam en la [[islama kalendaro]]}} {{Informkesto urbo | regiono-ISO=IQ | tipo1 = reliefo | zomo = 11 | bildo = }} '''Aŝuro''' - [[akade]] ''Aššur'', foje literumita sen supersignoj ''Assur'', nuntempe ''Kalat Ŝerkât'' (''Qal'at Šerqat'') - estas historia urbo en la nordo de la nuntempa ŝtato [[Irako]]. Aŝuro situas ĉe la dekstra bordo de la rivero [[Tigriso]], en la antikva regionego [[Mezopotamio]]. La urbo estis la ĉefurbo de la antikva regno [[Asirio]]. La anoj de la regno adoradis la tutan babilonan panteonon de dioj, sed en ĝia kapo starigis sian propran dion - "Aŝuron". La ĉefurbo de la lando ricevis sian nomon pro la dia nomo - Aŝuro. La abundaj arkeologiaj trovoj en Aŝuro permesas la dedukton, ke la urbo fondiĝis inter la jaroj [[2700]] kaj [[2600]] antaŭ nia erao, dum la epoko de la antikva regno [[Sumero]]. Ankaŭ dum la epoko de la [[Partoj|Parta imperio]], post la deklino de Asirio, la urbo ankoraŭ floris. La antikva ruinaro de ŝuro ekde la jaro [[2003]] estas listigata [[monda kultura heredaĵo]] de [[Unesko]]. [[Dosiero:Babilono (eo).svg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|mapo de la unua dinastio de Babilono<br />(tiam la persa golfo multe pli vastis ol nun)}}]] {{Ĝermo|historio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Mezopotamio]] [[Kategorio:Asirio]] [[Kategorio:Parta imperio]] [[Kategorio:Historio de Irako]] [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Irako]] 4kpm8bsjltglm7wmrwki2gldw8lsayv 9417017 9416920 2026-06-29T14:48:34Z Sj1mor 12103 9417017 wikitext text/x-wiki {{Heredaĵo de UNESKO}} {{Ne konfuzu2|{{Q:Q183283}}, [[sankta tago]] en [[Islamo]]; la deka tago de la monato Muharam en la [[islama kalendaro]]}} {{Informkesto urbo | regiono-ISO=IQ | tipo1 = reliefo | zomo = 11 | bildo = }} '''Aŝuro''' - [[akade]] ''Aššur'', foje literumita sen supersignoj ''Assur'', nuntempe ''Kalat Ŝerkât'' (''Qal'at Šerqat'') - estas historia urbo en la nordo de la nuntempa ŝtato [[Irako]]. Aŝuro situas ĉe la dekstra bordo de la rivero [[Tigriso]], en la antikva regionego [[Mezopotamio]]. La urbo estis la ĉefurbo de la antikva regno [[Asirio]]. La anoj de la regno adoradis la tutan babilonan panteonon de dioj, sed en ĝia kapo starigis sian propran dion - "Aŝuron". La ĉefurbo de la lando ricevis sian nomon pro la dia nomo - Aŝuro. La abundaj arkeologiaj trovoj en Aŝuro permesas la dedukton, ke la urbo fondiĝis inter la jaroj [[2700]] kaj [[2600]] antaŭ nia erao, dum la epoko de la antikva regno [[Sumero]]. Ankaŭ dum la epoko de la [[Partoj|Parta imperio]], post la deklino de Asirio, la urbo ankoraŭ floris. La antikva ruinaro de ŝuro ekde la jaro [[2003]] estas listigata [[monda kultura heredaĵo]] de [[Unesko]]. [[Dosiero:Babilono (eo).svg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|mapo de la unua dinastio de Babilono<br />(tiam la persa golfo multe pli vastis ol nun)}}]] {{Ĝermo|historio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Mezopotamio]] [[Kategorio:Asirio]] [[Kategorio:Parta imperio]] [[Kategorio:Historio de Irako]] [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Irako]] nt1rwxh742vtbzth3as2t75hqskeoif 9417018 9417017 2026-06-29T14:48:43Z Sj1mor 12103 9417018 wikitext text/x-wiki {{Heredaĵo de UNESKO}} {{Ne konfuzu2|{{Q|Q183283}}, [[sankta tago]] en [[Islamo]]; la deka tago de la monato Muharam en la [[islama kalendaro]]}} {{Informkesto urbo | regiono-ISO=IQ | tipo1 = reliefo | zomo = 11 | bildo = }} '''Aŝuro''' - [[akade]] ''Aššur'', foje literumita sen supersignoj ''Assur'', nuntempe ''Kalat Ŝerkât'' (''Qal'at Šerqat'') - estas historia urbo en la nordo de la nuntempa ŝtato [[Irako]]. Aŝuro situas ĉe la dekstra bordo de la rivero [[Tigriso]], en la antikva regionego [[Mezopotamio]]. La urbo estis la ĉefurbo de la antikva regno [[Asirio]]. La anoj de la regno adoradis la tutan babilonan panteonon de dioj, sed en ĝia kapo starigis sian propran dion - "Aŝuron". La ĉefurbo de la lando ricevis sian nomon pro la dia nomo - Aŝuro. La abundaj arkeologiaj trovoj en Aŝuro permesas la dedukton, ke la urbo fondiĝis inter la jaroj [[2700]] kaj [[2600]] antaŭ nia erao, dum la epoko de la antikva regno [[Sumero]]. Ankaŭ dum la epoko de la [[Partoj|Parta imperio]], post la deklino de Asirio, la urbo ankoraŭ floris. La antikva ruinaro de ŝuro ekde la jaro [[2003]] estas listigata [[monda kultura heredaĵo]] de [[Unesko]]. [[Dosiero:Babilono (eo).svg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|mapo de la unua dinastio de Babilono<br />(tiam la persa golfo multe pli vastis ol nun)}}]] {{Ĝermo|historio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Mezopotamio]] [[Kategorio:Asirio]] [[Kategorio:Parta imperio]] [[Kategorio:Historio de Irako]] [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Irako]] jdi39vg8ql0nggyt4i81bsoogvvzvw2 3 278224 9416924 9410613 2026-06-29T12:37:29Z Kani 670 /* Aleksandro la 2-a */ 9416924 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="background:#fafae2; width:90%; margin:0 auto;"> <div class="center" style="font-size:120%;">[[Dosiero:Gtk-dialog-info.svg|30px|i|ligilo=]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Vikipedio:Bonvenon al Vikipedio|Bonvenon]] al '''Vikipedio en Esperanto''', [[Uzanto:{{PAĜNOMO}}|{{PAĜNOMO}}]]!</div> Ĉi tio estas via [[Vikipedio:Diskutpaĝo|diskutpaĝo]], kiu utilos por ricevi mesaĝojn de la aliaj [[Vikipedio:Vikipediistoj|uzantoj]]. En Vikipedio ekzistas cetere [[Vikipedio:Diskutejo|diskutejo]], kie vi povas fari demandojn, sugestojn kaj proponojn. Se vi havas demandojn, rigardu jenajn paĝojn: * [[Portalo:Komunumo|Komunuma portalo]] * [[Helpo:Enhavo|Helpo]] * [[Helpo:Oftaj demandoj|Oftaj demandoj]] Antaŭ ol redakti, ni tre rekomendas tralegi [[Helpo:Redakti|kiel redakti paĝon]] kaj [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon|kiel verki bonan artikolon]]. Konsideru, ke se viaj redaktoj ne respektas la [[Vikipedio:Regularo|regulojn]], tiam alia vikipediisto verŝajne rapide forigos aŭ malfaros ilin. Bonvolu lerni la [[Vikipedio:Kvin principoj|kvin principojn]] kiuj regas Vikipedion. Memoru [[Vikipedio:Aŭtorrajto|ne kopii]] tekstojn aŭ bildojn el libroj aŭ el interreto sen permeso, krom se estas via laboro! Bonvolu atenti, ke vi kiel novulo dum la unuaj kvar tagoj ne povas laŭlicence [[Helpo:Alinomi paĝon|alinomi artikolon]]. Do, bonvolu ne fari kopion sub nova titolo, ĉar tio ne estas la ĝusta maniero! Petu, ke pli spertajn uzantojn faru tion por vi sur la diskutopaĝo de la koncerna artikolo. Por respondi al mesaĝo de alia uzanto, iru al ties diskutpaĝo, alikaze tiu ne rimarkos la informilon "Vi havas novan mesaĝon"&nbsp;— kaj eblas ke vi ne ricevos respondon. Skribu vian mesaĝon en la fino de la diskutpaĝo kaj ne forgesu [[Helpo:Subskribo|subskribi]] ĝin tajpante <code> —~~<nowiki/>~~</code> aŭ uzante la butonon [[Dosiero:Insert-signature.png|Via subskribo kun tempstampo|ligilo=]]. Alternative, se vi preferas havi vian respondon en la sama loko kiel la demandon, respondu rekte sub la demando, sed komence metu la ŝablonon {{ŝ|Respondo al|…}} kun la nomo de la alia uzanto. Tiel li ricevos atentigon ke vi respondis. Metu komence de ĉiu alineo dupunkton (:) por dekstrenigi vian tekston. Ankaŭ tiuokaze bonvolu subskribi per ~~<nowiki>~~</nowiki>. Vi disponas ankaŭ [[Vikipedio:Uzantopaĝo|uzantopaĝon]], kie vi povas meti informojn pri vi mem kaj pri viaj interesoj aŭ listigi la lingvojn kiujn vi komprenas. Vi povas fari tion, tre elegante, enmetante en vian [[{{ns:2}}:{{PAĜNOMO}}|uzantopaĝon]] la kodon <code>{<nowiki/>{BabelLando}}</code>. Per tiu ŝablono via paĝo estos aŭtomate ordigita en la kategoriojn kiuj listigas la uzantoj laŭ [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ lingvo|lingvokapabloj]] kaj [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ landoj|devenlando]]. Pliajn klarigojn vi trovos rigardante {{Ŝ|BabelLando}}. </div> Agrablegan kunlaboradon deziras al vi&nbsp; [[Vikipediisto:DidiWeidmann|DidiWeidmann]] 23:18, 7. Mar 2009 (UTC) == Mirinfano == Dankon pro la ampleksigo kaj referencigo ĉe la artikolo [[Mirinfano]] 👍💚 Ĝi bezonegis ĝin. Kiam vi aldonas referenco(j)n se ĝi estas la unua aldonu je a fino ankaŭ:<br> <nowiki>== Referencoj ==</nowiki><br> <nowiki>{{Referencoj}}</nowiki><br> Por ke ili aperu bele listigitaj! --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 19:58, 22 mar. 2021 (UTC) ==Saluton== Saluton. Mi ne certas pri kio okazis al vi, sed povas supozi, ke rilatas al provizora forbaro fare de administranto, kiu deziras komuniki kun vi. Tamen ĝis hodiaŭ vi aperis kiel ruĝa anonimulo, tio estas vi ne plenumis la uzantopaĝon kaj oni ne scias ĉu oni parolas al iu, al grupo, al maŝino ktp., ĉu oni legos mesaĝojn direktitajn al vi, ĉu vi respondos aŭ ne. Viaj kontribuoj estas interesaj, sed vi lasis erarojn kaj misojn en jam faritaj artikoloj. Fakte vi mem agnoskas, ke via lingonivelo estas ankoraŭ plibonigenda. Fakte en la mesaĝo kiun vi ĵus lasis anstataŭ priskribon vi lasis multajn gramatikajn erarojn en nur la du lastaj linioj. Krome en Diskutejo > Administrejo, okazis debateto pri novuloj kiuj lasas strangajn misojn en kreitaj artikoloj. Kaj eble tiu estas via kazo. Tie mi lasis mian informon: "Mi jam korektis multajn el tiuj strangaĵoj. Lia specialaĵo estas ne ĝuste manipuli la rimedojn per kiu la dua parto de ligiloj povas esti ion proksima, ekzemple libro|librojn aŭ komerco|merkatigi ktp. Male ĉe li la dua parto povas esti absolute io ajn. Mi trafis la artikolon Simfonio n-ro 6a, patosa (Ĉajkovski) kie inter aliaj floroj aperas en instrumentado fagoto|sunaistoj, Korno (muzikinstrumento)|monrimedoj en la buŝo, Tubjo|favoro, Kontrabaso|duobla malaltaj kaj nekredeble Aldviolono|, vi seksperfortas! Mi povus simple korekti tion, sed eble tio ripetiĝos. Mi ne komprenas kio okazas. Fakte kelkaj liaj kontribuoj estas interesaj, sed li jam kreis kelkajn laborigojn por Alinomendaj artikoloj kaj mi ne scias kion li povas fari en nenovaj artikoloj." Eble necesas al vi relegado de viaj kreitaj artikoloj por kontroli la rezultojn. Mi restos je via dispono kaj plu helpos en la plibonigo de viaj artikoloj, sed memoru, ke indas pli la kvalito ol la kvanto. Kaj certe la kunlaboro kun kolegoj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2021 (UTC) ==[[Bruligo de libroj en Nazia Germanio]]== Saluton. Mi ne scias ĉu vi scias alveni al tiu via diskutejo. Mi korektis kelkajn viajn artikolojn. Mi supozas, ke vi ankoraŭ ne regas la ĝustan dividon de ligiloj per | kiu dividas maldekstren la titolon de la celitan ligeblan artikolon kaj dekstren kion vi aperigos en la artikolo. Se vi rerigardas la redaktopaĝon (aŭ la historion) ekzemple de tiu artikolo vi komprenos kiel tio funkcias. Ekzemple vi modifas proprajn nomojn de verkistoj kiun vi arbitre alinomas. Mi korektis tion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 5 maj. 2021 (UTC) Multajn Dankojn. Mi multe lernas post ke mi faris komparon inter la du versioj kaj detale kontrolis la diferencojn dekstre kontraŭ maldekstre alineo post alineo. Mi pardopetas ke mi faris al vi tro multe da kontrola laborado kaj do en la estonteco mi estu pli zorgema kaj kontrolu ankaŭ la fonton de la tekston == Korinna of Tanagra == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis en via komento ĉe la alinomado de [[Korinna of Tanagra]], ke vi ial havis problemon ligi la artikolon kun alilingvaj versio. Mi senprobleme povis ligi ĝin kun la angla [[:en:Corinna]]. Ĉu iu erarmesaĝo aperis ĉe vi aŭ eble io alia? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:53, 1 jun. 2021 (UTC) Dankon Tlistulimu. ne, mi ne ricevis kaj ne aperis ia ajn mesaĝon. simple estis ke la eo paĝon ne ligils al la samaj en aliaj haveblaj linvgoj, malgraŭ ke mi ekis la paĝon per traduko de la angla. :Saluton, Sj1mor. Nun la titolo de la artikolo post alinomado estas [[Korinna de Tanagra]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:31, 6 jul. 2021 (UTC) == Andrej Belij‎‎ == Saluton, Sj1mor. Dankon pro la nova artikolo [[Andrej Belij‎‎]]. Tamen mi trovis iomete ion por aldoni. Ĉar la rusa temulo naskiĝis en la 19-a jarcento, mi aldonis la ŝablonon {{ŝ|JULGREGDATO}}, tiel ke nun aperas la naskiĝdato ne nur laŭ la [[gregoria kalendaro]], sed ankaŭ laŭ la [[julia kalendaro]]. En Ruslando la transiro de la kalendaro okazis nur post la unua mondmilito. Ĉar ĉe la temulo nur la tago ŝanĝiĝis laŭ la du kalendaroj, mi eĉ aldonis helpan parametron dum la ŝablonuzado. Detaloj ja legeblas en la [[Ŝablono:JULGREGDATO/dokumentado|dokumentado de la ŝablono]]. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:22, 7 jun. 2021 (UTC) ==[[Umm Kulthum]]== Saluton. En tiu artikolo estis averto "Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu. Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Tiel mi devis forigi viajn korektojn por povi konservi tiujn miajn. Nun mi ripozas por tagmanĝo, kaj vi povos refari ilin, se vi deziras, dum iom pli ol unu horo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:02, 13 jun. 2021 (UTC) == Kampa (monstro) == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi tradukis artikolon per la tradukilo de Vikipedio. Ĉar vi akcidente uzis jam uzitan titolon, mi korektis tion. La nuna titolo estas [[Kampa (monstro)]]. La alia [[Kampa]] temas pri io tute ne rilata, nome insulo de [[Prago]]. Mi tial rekomendas estonte krei tradukaĵojn kiel subpaĝo de via uzanto, kiel tion faras aliaj uzantoj, por eviti tian problemon. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:42, 1 jul. 2021 (UTC) ==Virinoj== Saluton kaj gratulon pro bona ideo krei artikolojn pri historiaj artistinoj. Tio plibonigas la kvaliton de nia Vikipedio. Du rekomendoj: en nuntempa Esperanto apenaŭ oni uzas romiajn ciferojn por indiki jarcentojn aŭ monarkojn. Tio estas tre komuna en kelkaj landoj, sed en aliaj ne tiom; tial, kiam mi revizias artikolojn mi ŝanĝas al sistemo de 12-a jarcento, Alfonso la 2-a ktp. Mi scias, ke en praaj esperantlingvaj tekstoj, tiaj ciferoj aperis, sed tiam eble ne estis tiom klara konscio pri la universaleco de Esperanto. Dua rekomendo: kelkaj biografioj aperas tro tranĉitaj kun alineoj de po nur unu frazo. Do, kiel estas la kutimo en multaj lingvoj, mi grupigis frazojn en alineo, nome en paragrafoj. Krome, oni diras, ke tiuj tekstoj venas el radiprogramoj aŭ io tia, sed vi scias, ke oni ne rajtas rekte kopii tekston el iu loko al Vikipedio: oni devas resumi, traduki, reredakti ilin por eviti piratadon. Plej verŝajne vi jam faras tion. Kaj finfine, ja, foje vi lasas vortojn ekzemple en la angla. Je via dispono.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:23, 5 jul. 2021 (UTC) ==Estis mia plezuro!== Saluton Sj1mor! Mi tre amuziĝis renkonti vin hodiaŭ en la ĝenerala Vikipedia renkontiĝo! Ni havis tre multe da aferoj, pri kiuj ni ŝatas paroli (kaj parolis). Mi tuj sendos al vi retpoŝton, pri la materialoj, kiujn mi preparis por mia Esperanta kurso. {{Rideto}} Pacan Sabaton, [[Uzanto:כובש המלפפונים|כובש המלפפונים]] ([[Uzanto-Diskuto:כובש המלפפונים|diskuto]]) 12:36, 9 jul. 2021 (UTC) == Internaj ligiloj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Eble vi ne scias tion: Vi povas pli simple skribi <nowiki>[[gladiatoro]]j</nowiki> anstataŭ <nowiki>[[Gladiatoro|gladiatoroj]]</nowiki>, do alglui -j kaj -n tuj post la ligilo. Bedaŭrinde tio ne funkcias same por plurvortaj esprimoj, sed por unuvortaj tiu skribo ja estas rekomendinda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:15, 10 jul. 2021 (UTC) :Plia ekzemplo: Ne skribu "<nowiki>[[Statuso|statuson]]</nowiki>", sed skribu anstataŭ tio "<nowiki>[[statuso]]n</nowiki>" (en artikolo [[Norma lingvo]]). - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:22, 10 jul. 2021 (UTC) Sed kial? Kio estas la diferenco? vizaspekte tiu ŝajnas la samo. Ŝajnas ke tio postulus plian laboron de mi. :Nu, mi spertas ke la konciza formo estas pli praktika kaj laborŝpara (kaj krome pli eleganta). Mi supozis ke la sola kialo uzi la kompleksan formon estas ke oni ne konas la simplan. Sed eble vi havas alian labormetodon kaj intence preferas la malsimplan (eĉ se mi ne komprenas kial). Faru laŭ via prefero. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:55, 10 jul. 2021 (UTC) Pri mia labormetodo, verkante pri la teksto de artikolo mi certe ne redaktu la fonton mane, noto per noto. Mi redaktas per la funkcio de la alt-shift-v (visuale). Tie, kiam mi kreas ligilon mi tajpas la kombinaĵon alt-k kaj elektas la titolon de la dezirita artikolo. tiel la vikio kreas la ligilon kiel vi vidas. Kiel oni povas fari alie? :Nu, por redakti ion ajn en Vikipedio, mi elektas "Redakti fonton" kaj prilaboras rekte la fontotekston. Jen mia normala labormaniero. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:58, 14 jul. 2021 (UTC) == peto al nova ŝablono kiu temas pri nacia personigo == Mi intencas krei artikolojn pri naciaj personigoj. Estas multaj, kaj nemalofte pli ol unu al ĉiu nacio. Do por plibone organizi la temon, mi volas krei novan ŝablonon, kiu grupigantos naciaj personigoj de tra la mondo. sed mi ne havas la teknikan scipovon, kaj ankaŭ probable mia uzantkonto ne havas la rajton fari tion en vikipedio, kaj tiel mi bezonas helpon. :Saluton Sj1mor! Taŭga loko por tia peto estas [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. Pri via teknika scipovo mi ne havas opinion, sed pri la rajto mi ja supozas ke tiu kiu rajtas krei artikolon ankaŭ rajtas krei ŝablonon. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:33, 12 jul. 2021 (UTC) == Grado == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi alinomis [[Grado]] al [[Grado (angulo)]]. Ĉar la termino "Grado" havas kelkajn malsamajn signifojn, mi ĵus ŝanĝis la alidirektilon al apartigilo. Krome mi metis eĉ intervikiajn ligilojn. Ĉu vi eble havus proponon pri aldonoj al tiu nova apartigilo [[Grado]]? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:49, 16 jul. 2021 (UTC) :(+) Ĉar jam delonge ekzistas apartigilo [[Grado (apartigilo)]], mi ĵus malfaris la ŝanĝon de la antaŭa alidirektilo al apartigilo. Do, [[grado]] nun denove estas alidirektilo. Ni ne bezonas du apartigilojn por la sama vorto. Ĉu ne? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:33, 16 jul. 2021 (UTC) ==Stando== Saluton. Mi vidis viajn artikolojn [[Manstando]] kaj [[Kapstando]]. ''Stando'' laŭ PIV estas ''Ĉiu el la apartaj montrejoj, disponigitaj de ekspozicio al la partoprenantoj: ⁓o de E. en foiro. ☞ budo, kiosko. Do nenio rilata al tiu afero''. Mi supozas, ke vi celis vorton "staro" anstataŭ "stando" kaj tiel vi mem uzis tiun radikon en Kapstando. Mi proponas alinomi tiujn du artikolojn al Manostaro kaj Kapostaro (finaĵo -a por eviti tri konsonantojn kvankam tio povas esti ankaŭ [[Manstaro]] kaj [[Kapstaro]]. Eble vi mem povas alinomi se uzi la maldekstran supran fakon ''Pli'' apud la stelo kaj marki kiel tialo ''Evidenta eraro''. Se vi ne povas fari tion, mi povos proponi la aferon en Vikipedio:Alinomendaj artikoloj. Kion vi opinias prie?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:59, 17 jul. 2021 (UTC) :Saluton. Mi jam proponis alinomadon sur [[VP:AA]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:03, 17 jul. 2021 (UTC) Dankon pro via atento. Jes mi konsentas. Mi jam pripensis tiel sed ne estis certa. Mi devintus kontroli la signifon de la radikon ''stando'' ĉe PIV. ĉu kapstaro aŭ kapostaro? laŭ mi kapstaro pli glatas al la lango. ==Parenteze== Saluton. Mi trarigardis viajn interesajn artikolojn pri personigoj kaj aliajn. Vi uzis por la titolo, laŭ mia opinio, troajn parentezojn. Tiu uzado celas nur artikolojn kiuj ja bezonas tiun klarigon; ekzemple, Badajoz (provinco) kaj Badajoz (urbo), kaj pli simple nur en unu el ili. Tamen vi sisteme aldonis (personigo) aŭ ion similan nenecese. Ekzemple [[Parvatio (diino)]] montris sian parentezon kiam en ĉiuj dekoj da lingvoj tio ne aperas. Tiel mi rekte alinomis ĉar eble ekzistas en aliaj artikoloj ligilo [[Parvatio]] kiu restus ruĝa kvankam la artikolo jam ekzistas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:41, 19 jul. 2021 (UTC) Vi pravas sed por la naciaj personigoj mi vidis tiun uzon de parentezoj en la angla (personification). Ĉu mi daŭros meti la (personigo) post la nomo de la naciaj personigoj? :Laŭ mia opinio nur se tio necesas, ĉar jam estas alia artikolo kun sama nomo, ekzemple [[Rusio]] -> Rusio (personigo).--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==Jardekoj== Notu, ke [[70-aj jaroj]] kaj [[90-aj jaroj]] estas jardekoj de la unua jarcento de nia erao. Mi jam korektos tion al [[1990-aj jaroj]] en [[Stanley J. Drake]]. Por havi tiun efikon vi povas uzi la manieron 1990-aj jaroj|90-aj jaroj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==[[Plurtaskado de persono]]== Tiu artikolo aspektas pli artikolo por gazeto ol por enciklopedio. Enciklopedie oni ekas tiel: elefanto estas mamulo, kiu ktp. Tio mankas en la artikolo. Mankas ankaŭ referenco al aludita studo. Kaj ligoj al alilingvaj korespondaj artikoloj. Malmankas personaj observoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:30, 27 jul. 2021 (UTC) Vi pravas. erare mi postis. BV malfari la paĝon. == Sklavecaj militoj == Saluton Sj1mor, vi kreis tri artikolojn pri sklavecaj militoj ([[Unua sklaveca milito]]...). Sed kiu militis? Ĉu sklaveco kiel sistemo? Ĉu sklavoj? La titolo diras, ke la sistemo, sed se sklavoj, poste la paĝoj estas alinomendaj, ekz. Unua sklava milito aŭ Unua milito de sklavoj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 13:25, 7 aŭg. 2021 (UTC) Bona demando. Jes ja okazis en historio de Romio tri tiaj eventoj sufiĉe bone dokumentitaj kaj konsekvence tre gravaj en la historio, ĉefe pri ilia influo al modernaj liberecmovadoj. Militis liberiĝitaj sklavoj kontraŭ la establita sklaveca ordo, kontraŭ establita armeo de Romio. la historio estis skribita de la ventintoj, do de la romianoj. Pri la specifa formo de la nomo, jes mi elektis nomi tiel ĉar mi konstatis ke la ĉefaj eŭropaj lingvoj ja uzas en la nomo la radikon "servile", do servile milito (eble sekvantaj la latinan formon). Laŭ mia kompreno, "sklava milito" ankaŭ funkcias. ==Legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe mi klopodis plialtigi kvantan kaj kvalitan nivelojn de kelkaj el la mil havendaj artikoloj. Kelkaj el ili restas neatentitaj en listo de proponoj por estis akceptitaj en la listo de legindaj artikoloj, kiuj estas ne la unua, sed la dua kategorio post Elstaraj artikoloj. Por ĝisdatigi tion mi proponas vizitojn al almenaŭ kelkaj el tiuj ses artikoloj kaj partoprenu en la balotoj anoncitaj komence de la artikoloj. Temas pri [[Jane Austen]], [[Lenin]], [[Abraham Lincoln]], [[Karolo Lineo]], [[Fernão de Magalhães]] kaj [[Mekko]]. Jen varieco, por ke vi elektu vian preferatan temon, kaj ne forgesu, ke temas pri elekto de gravaj artikoloj, sendepende ĉu vi konsentas ideologie kun la temo. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:24, 18 aŭg. 2021 (UTC) == [[Jane Austen]] == Estimata, mi petas vin forigi la ligon al la tute senrilata libro [[Postmortaj Verkoj]]. Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:14, 1 sep. 2021 (UTC) Certe. Mi jam faris. Pardonu, mi misfaris kaj ne kontrolis la ligilon propran. == Nenecesaj kategori-aldonoj == Estimata! Vi aldonis al [[Bertha von Suttner]] kategoriojn por "Virinoj" kaj por vivojaroj. Tio estas tute superflua laboro. Se vi rigardas la artikolon en la stato antaŭ via redakto, vi vidas ke la kategorioj jam ekzistas tie. Ili estas aŭtomate aldonitaj per la ŝablonoj en la artikolo (Informkesto, Vivtempo). - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:02, 22 sep. 2021 (UTC) ==[[Respubliko de leteroj]]== Saluton. Kvankam ja leteroj estis grava ilo por tiu afero, la titolo en aliaj lingvoj ne estas pri "leteroj" sed pri "literoj", Republic of Letters, en la franca: République des Lettres, en la latina : Respublica Literaria, kvankam ni en Esperanto havas pli ĝustan terminon, kia estas beletro. La eraro estas tute komprenebla, ĉar kaj en franca kaj en angla la sama vorto uzeblas por ambaŭ konceptoj, kiel vi mem poste konstatas; sed se oni rigardaas lupee oni komprenas, ke ne temas nur pri leteroj. La latina nomo ekzemple ne lasas dubon. Do mi proponas al vi, kiel aŭtoro kaj nura kontribuanto ĝis nun, alinomi al Respubliko de Beletroj. Se vi ne scias fari tion, mi pretas helpi.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:46, 27 sep. 2021 (UTC) :Dankon. Pri tio mi aldonis la alternativan nomon en la redakto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 4 okt. 2021 (UTC) ::Ĉu vi eldonis tion uzante vikidatumon? mi kontrolis kaj ne. do kial vi aldonis la alternativan nomon? Ĉu ion en la paĝo mem aŭ ekstere de ĝi? mi konas nur iomete da simplaj teknikaĵoj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:22, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Ŝtrumpeta ĉapelo]]== Saluton. Denove mi sugestas alinomigon al Lanĉapelo, pli ĝusta kaj amplekse komprenata. Mi ne vidas en la titoloj de aliaj lingvoj aludon al ŝtrumpetoj, sed eble estas: mi ne regas kompreneble ĉiujn lingvojn. Ĉiuokaze plej bone estas konsulti kun iu ajn. Al mi sonas strange aludo al ŝtrumpetoj en ĉapelo. Krome, gratulon pro tiom interesaj artikoloj pri ĉiutagaĵoj kaj ĝeneralaĵoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Spoken Word]]== Saluton. Mi denove proponas alian titolon kaj mi tute pardonpetas prie. Fakte retenon de anglalingva titolo en kelkaj artikoloj alilingvaj ŝajne respondas al modo. La tre interesa temo estas universala kaj tiel kelkaj aliaj lingvoj tradukas la koncepton: Paraula parlada, Mluvené slovo, Verbum dictum, Recitação, Hovorené slovo, Deklamatsiya senkalkuli la alialfabetajn. Kial ne traduki en Esperanton? Eblas parolata vorto kiel rekta traduko aŭ eĉ plej bone deklamado, ĉar tio estas la titolo de la intervikia ligilaro en [https://www.wikidata.org/wiki/Q1428637#sitelinks-wikipedia] kaj en la rusa. Vi mem decidu kaj mi pretas reredakti la artikolon por inkludi ĉiujn eblajn titolojn inklude la nunan kiel internacia termino.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 7 okt. 2021 (UTC) ==Nobel-premio pri paco== Saluton. Kaj gratulon pri tiom da artikoloj pri ricevintoj de la [[Nobel-premio pri paco]]. Estas tre necesaj kaj utilaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:34, 11 okt. 2021 (UTC) ==[[Don DeLillo]]== Saluton. Vi lasis la ĉapitron Verkaro tute en la angla lingvo. Mi forigis ĝin. Se vi intencas aranĝi tion, ĉiam oni povas remeti tiun parton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 25 okt. 2021 (UTC) ==[[Balado popola]]== Saluton. Nu, vi insistas pri duarangigo de la adjekto. Vi povas vidi, ke la kutimo en Vikipedio (kaj en Esperanto ĝenerale) estas mala: [[Popola muziko]], [[Popola kulturo]], [[Popola altlernejo]], [[Popola danco]] ktp. Vi eble argumentas, ke kiam oni serĉas per vorto "balado", la artikolo tuj aperu; sed estas du facilaj rimedoj, kiujn vi povas uzi: unue meti en artikolo [[balado]] ion pri popola balado, due uzi alinomon, tio estas, se vi nun alinomas al Popola balado, Balado popola restos kiel alidirektilo, kaj tiel kiu serĉos per vorto "balado" la artikolon tuj trovos; eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre. Resume, mi proponas alinomon al [[Popola balado]]. Alimaniere, oni povas iri al la paĝo Vikipedio:Alinomendaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:04, 26 okt. 2021 (UTC) Dankon pro via konsilo. mi sekvis vian kaj faris. Mi ja deziras krei alidirektilon. mi provis sekvi viajn instrukciojn sed mi ne trovis la ikonojn ke vi provis ekzpliki al mi. Ĉu eblas ke niaj interfacoj ne estas samaj? mi pensas ke estas standarto de viki. " eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre" :Mi uzas ĉiam la redaktopaĝo de Redakti fonton, ne de Redakti; tiun mi tre bone uzas, dum Redakti estas por mi komplika. Nun venas la vico de [[Formorto amasa]] al Amasa formorto aŭ al Amasformorto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:04, 26 okt. 2021 (UTC) ::Estis ia fuŝo (falis litero) en la alinomo al [[Amasa formorto]], sed mi korektis tion kaj nun ĉio estas en ordo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) :bone. nun mi komprenas. mi trovis la alidirektilan butonon. dankon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:28, 26 okt. 2021 (UTC) ==[[Periandro el Korinto]]== Saluton kaj gratulon pri artikoloj pri helenoj. Mi foje korektas literumadojn, ĉar ekzemple ĉe tiu artikolo vi tajpis Priandros anstataŭ Periandro, kvankam la ĝusta titolo estas tiu ĉi kaj ankaŭ la literumado el la greka. Simile mi foje dekonstruas la parojn faritajn de vi inter duoblaj krampoj dividitajn per |. Tre ofte la ĝusta nomo estas la unua, kiu korespondas kun la celita ligita artikolo, foje en Esperanto, dum tiu proponita de vi duarange estas anglalingva aŭ kun iu modifo de la ĝusta nomo nenecesa; tiukadre vi uzas foje finaĵon -us por nomoj de grekoj, laŭ la anglalingva kutimo, dum en Esperanto nepras finaĵo -o (aŭ ĉiuoakza se oni volas proksimecon al la greka: -os, sed neniam -us. Vi metas ankaŭ artikolon aŭ prepozicion nenecese kaj kontraŭ la vikipedia kutimo, ekzemple "en 2021" anstataŭ en [[2021]] aŭ "en Ameriko" anstataŭ en [[Ameriko]] ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) == Juda/hebrea kalendara dato == Mi konscias pri la ŝablono JULGREGDATO. Mi kontrolis ĝin en la dokumentado pri uzo sed ne scipovas ĝian realiĝon per kodo. Kiam mi verkas pri jaddevenaj aŭ judreligiaj figuroj mi deziras ankaŭ doni la hebrean daton, flankalflanke de la gregorian. Ĉu eblas havi novan ŝablonon, JUDGREGDATO aŭ HEBGREGDATO kiu konvertiĝu la gregorian daton al la jud-hebrea kalendaro? ==Alilingvaj ligiloj== Saluton. Vi forgesis ligi artikolojn de universalaj verkoj al alia lingvo. Tion mi faras.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:53, 9 nov. 2021 (UTC) :Dank, sed pri kio vi parolas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:50, 9 nov. 2021 (UTC) ::Vi foje forgesas ligi ĵus kreitan artikolon al aliaj lingvoj. Tion mi faras ekde lunde. Ne gravas. Tiuokaze temis, laŭ mia malbona memoro, pri verkoj de universala literaturo, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:47, 17 nov. 2021 (UTC) == Alidirektoj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Mi rimarkis ke vi aldonis kelkajn fuŝajn alidirektilojn, ekz-e <nowiki> #ALIDIREKTI [[Pastafarianismo]]</nowiki> en [[Fluganta Spagetmonstro]]. Mi forigis ilin. Eble vi intencis fari alidirekton en la ''inversan'' direkton. Por tiu celo, vi kreu novan paĝon [[Pastafarianismo]], kies sola enhavo estu: <nowiki> #ALIDIREKTI [[Fluganta Spagetmonstro]]</nowiki> Espereble tio helpas. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:09, 12 nov. 2021 (UTC) :Estimata Moldur! Bonege. Mi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:43, 12 nov. 2021 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Estas proponoj tie kiuj postulas balotadon, nome por [[Mil kaj unu noktoj]], [[Modo]], [[Mohamedo]], [[Monarkio]], [[Eŭropa Parlamento]], [[Monto]] kaj [[Naturo]]. Mi kuraĝas ĝeni vin petante voĉdonon por almenaŭ kelkaj el tiuj proponoj, tiuj kiuj plej altiros vin, ne gravas ĉu pozitive aŭ male. Miaj intencoj estas: unue ke la decido estu pli kolektiva eble, kaj due ke la nombro de legindaj artikoloj estu pli multnombra ol tiu de elstaraj artikoloj, kiel necesa larĝa bazo por piramido. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:34, 14 nov. 2021 (UTC) ==Saluton== Kaj gratulon pro tiom da kaj tiom interesaj artikoloj en pasinta semajno. Mi ege ĝojas tralegante ilin, ĉar ofte tiuj ties temoj koincidas kun miaj interesoj. Mi profitas por krei ligojn al tiuj novaj artikoloj el "patraj artikoloj", ekzemple por la timora partio en [[Orienta Timoro]] ktp. Krome mi foje korektetas lingvaĵojn, ekzemple vi ankoraŭ estas tre ligita al la angla, ekzemple tre ofte America kaj American devas esti tradukita ne al Ameriko kaj amerika sed al Usono kaj usona, ĉar tia estis la signifo fare de usonanoj: Americans first! ;-) Ne nur tio, ankaŭ karaktero anstataŭ [[rolulo]] kaj foje mi ne scias ĉu vi komprenas, ke la uzo de | por apartigi duonojn de ligiloj celas aperigi la duan parton en ligilo kiu kondukas al la unua. Tio utilas ekzemple por pluraloj, akuzativoj, ktp., sed estas nek utila nek kutima por meti en la ligilon artikolojn aŭ prepoziciojn kiuj ne estas parto de la titolo. Vi foje ankaŭ uzas tiun ilon por meti en la duan parton alian literumadon de propraj nomoj, foje kiam la titolo jam estis esperantigita, foje por aperigi anglalingvajn literumadojn (taŭge kiam temas pri anglalingvaj aŭ almenaŭ latinalfabetaj nomoj, sed ne tiom kiam temas pri rusaj, arabaj, ĉinaj ktp.) kaj finfine foje por aldoni aŭ forigi literojn kiujn mi vidas kiel tajperaroj aŭ nedevenaj el la origina nomo. Ekzemple la grupoj Sh aŭ Kh estas akceptebla en anglo, sed ne tiom en azianoj aŭ alikontinentanoj kie estus Ŝ aŭ Ĥ: reveni al la angla ne utilas. En tiaj okazoj mi korektas. Same vi uzas ofte -anta kiam infinitivo aŭ aliaj tensoj plej ĝustas. Vi povas komenti tiujn aferojn kun aliaj esperantistoj aŭ vikipediistoj por ke la decidoj estu plej kolektivaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 16 nov. 2021 (UTC) : Vi plue estas la nura vikipediisto kiu metas la artikolon en la ligilo aŭ en la liternigrigo. Tio estas ĝusta ilo en unu el dek fojoj en kiuj vi uzas la sistemon, ekzemple en titolo de verkoj, sed tute ne en la aliaj naŭ okazoj. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:11, 22 nov. 2021 (UTC) ::Kes vi pravas. liternigrigo? Tio okazas ĉar mi tradukas ĉefe el la hebrea kaj tiel okazas laŭ la lingvo. la forigo de la artikolo el la titolo de la ligilo estas pli ol nura forviŝo de ĝi, ĉar endas refari la tutan ligilon. tio multege okazas kaj mi preferas ŝpari mian limigitan energion kaj elŝpari ĝin al pli gravaj, ne semantikaj, aferoj. Mi ne finkontrolas la tekston laŭ fontan redaktilon. mi pardonpetas ke mi lacigas vin. Mi esperas fari pli bone en la baldaŭa estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:22, 22 nov. 2021 (UTC) ::Jes ja. mi kontrolas viajn redaktojn de miaj kaj mi tute komprenas vin. tute endas ke mi kontrolu la finan version per fonta redaktilo [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:32, 22 nov. 2021 (UTC) :Aparte vi ricevu mian admiron pro la interese elektitaj artikoloj, nun pri literaturaj verkoj, ege interesaj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:29, 22 nov. 2021 (UTC) ==Тихий Дон== Vi pravas, la titolo estas stranga. Nepre malfermu novan eron en Alinomendaj artikoloj. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 10:06, 26 nov. 2021 (UTC) :Dank al via agnosko. Mi provis trovi kiel fari sed ŝajne mi ne scias [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:28, 26 nov. 2021 (UTC) ==Pliaj konsiloj== Ĉefe por tradukoj el angla. ''Both'' povas esti tradukita al ambaŭ ... kaj ... Sed pli esperanta estus kaj ... kaj ...--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:10, 29 nov. 2021 (UTC) :Kvankam viaj artikoloj estas multe pli bonkvalitaj, ankoraŭ restas indikiloj de nesufiĉa polurado, ekzemple ĉe [[Bel-Ami]] [[Vincent van Gogh|Vincent furgono Gogh]] estis ridinda. Vi fidas, ke iu korektos viajn artikolojn, sed tio ne eblos porĉiame. Mi profitas, por konsili, ke vi aldonu antaŭ la kategoriojn Bibliotekoj inter {{. Mi profitas ankaŭ por gratuli la elektojn de temoj. Ekzemple vi metis artikolon pri [[Rekviemo por hispana kamparano]] de [[Ramón J. Sender]], pri kiu mi verkis doktorigan disertacion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:43, 29 nov. 2021 (UTC) ::Mi ĝojas ke tio kion mi verkas interesas vin. Mi ja pensas pri la ĝenerala intereso kaj graveco de tio kion mi elektas publiki. Mi tre dankas al vi pro viaj penoj kal laboroj kontroli kaj plibonigi mian verkadon. Mi kontrolas viajn redaktojn kaj mi multe profitas de via laboro, kaj certe ankaŭ la artikoloj mem fariĝas pli kompreneblaj kaj legindaj. ::Mi scias ke la laboro estas granda, kaj foje ankaŭ eble pena, sed estas grava al mi ke almenaŭ unu alia kontrolu kaj la lingvon kaj la kvaliton de tio kion mi publikas. Ju pli da kontrolo des pli bone. Tiu ja estas grava kaj tre valora laboro, ne malpli ol la unua publikado. Mi deziras sukceson al ĉiuj ni klopodantoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:28, 30 nov. 2021 (UTC) :Alia konsilo: ne uzu hebrelingvajn referencojn. Ne estas problemo uzi en la teksto (neniam en titolo) nelatinlingajn alfabetojn, ekzemple oni uzis cirilan, ĉinan, japanan, korean ktp. Sed la problemo estas ke kaj la hebrea kaj la araba kun direkto al maldekstro modifas aŭtomate la tekstojn, kio kreas neutile multajn malfacilaĵojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:32, 30 nov. 2021 (UTC) ::Alia konsilo: en Esperanto oni ne uzas majusklojn ene de la titolo de verko, spite la fakton, ke en aliaj lingvoj (ekzemple la angla) tio okazas, same kiel foje eĉ en Vikipedio, sed tio estas evitinda. [[Cent jaroj da soleco]] kaj ne Cent Jaroj da Soleco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:10, 30 nov. 2021 (UTC) ==Mia laboro== Saluton. Mia laboro en Vikipedio ne konsistas nur en korekto. Fakte kiam mi komencas semajnon per aliro al novaj artikoloj, mi celas ne korekton, sed ĉefe plifortigon de la ligojn internajn, nome la konstruo de la reto per internaj ligiloj (bluaj ligiloj), aldono de bildoj, foje de alia materialo ktp., kaj mi profitas la okazon por eventuale iom korekteti. Ĉe viaj artikoloj mi devis tro korekti. Ekzemple por [[Kodparolantoj]] eble mi dediĉis similan tempokvanton ol vi, aŭ eĉ pli (multe pli ol unu horo). Lingvonivelo estas kontentiga, sed ankoraŭ estas kontaĝo de aliaj lingvoj, ĉefe de la angla, laŭ mia kono. Sed eble la problemo venas de la uzado de aŭtomata tradukilo. Tiu tradukas foje pli ol necese. Tiel mi trafis titolojn de verkojn en la angla kun unu vorto en Esperanto aŭ inverse, tio estas kotejo. Foje mi eĉ ne scias kiu estus la solvo de la kotejo kaj mi devas subnaĝi, foje ĝis alilingva versio. Tio estas ĉefe grava en la referencoj. Mi timas, ke vi jam alkutimiĝis al la fakto, ke iu venos por korekti viajn artikolojn. Vi eĉ uzas neekzistantan kategorion por korektendaj artikoloj, kiujn mi korektos, ĉar ŝajne ne estos multaj aliaj kiuj faras saman taskon. Vikipedio bedaŭrinde ne povas funkcii kiel lernokurso. Resume, mi ne plu tiom korektos. Mi konsilas al vi dediĉi duonon de la tempo al per lupeo poluri la artikolojn. Vikipedio ricevos malpli da artikoloj, sed pli bonkvalitaj. Ĉiuj gajnos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:04, 1 dec. 2021 (UTC) == Pri kio la artikolo ne temas == Saluton, mi rimarkis, ke vi aldonas en paĝojn atentigon, al kio ĝi ne rilatas. Ĉu vi opinias, ke tio estas bona ideo? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:20, 10 dec. 2021 (UTC) :Konkrete temas pri okulfrapa frazo supre en la nerilata paĝo: ''Ĉi tiu artikolo ''ne'' rilatas al [[Ustaŝe]] [[Koncentrejo Jasenovac]].'' [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:25, 10 dec. 2021 (UTC) :danokn pri via atento kaj atentigo. Vi pravas. Mi ne estis certa kaj mi akceptas vian konsideron. La nomo de la vilaĝo sonas same kaj pro tio mi adonis la komenton. Estontece se mi faros, mi aldonos nur por la loko mem. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:45, 10 dec. 2021 (UTC) ==Aktualaĵoj== Saluton. Mi vidas, ke vi partoprenas en la redaktadon de tiu fako de la Ĉefpaĝo, dankon pro tio. Antaŭ kelkaj malmultaj jaroj oni voĉdonis ŝanĝon de la tiama aspekto de la paĝo por plinovigi ĝin kaj oni akceptis tiun kiu nun videblas. Tiam oni proponis la tutan enhavon kaj ne la lokon de ĉiu el la ses fakoj. Krom komentoj, la voĉdonado estis decidita grandparte per la voĉdonoj de vikipediistoj kiuj apenaŭ kunlaboris/as en la projekto; eble kelkaj tute neniom partoprenis post voĉdoni tion. Mi iam proponis, ke oni metu la fakon Aktualaĵoj en la supra strio por ke ĉiu kiu venu, ĉefe novuloj, al la Ĉefpaĝo vidu, ke Vikipedio estas freŝa afero kaj ke ĉiutage aperas novaĵoj. Tiel okazas (en unua aŭ dua rango) ĉe ĉefaj vikipediaj versioj, kiel la angla, sveda, germana, franca, rusa, hispana, kaj pola. Tiuj komentoj estis neatentitaj. Pasis la tempo kaj mi vidas, ke nun eble estas nova momento por rekomenci la aferon. Mia persona propono estus interŝanĝi la fakon Aktualaĵoj kun la fako Enkonduko, kiun neniu legas se rigardi la agadon de novuloj al kiuj estas celita la menciita fako. Tamen aliajn proponojn mi bonvenigus, se temas pri suprenigi ion ĉiutagan kaj malsuprenigi la fakon Enkonduko. Mi atendas kaj esperas vian reagon kaj tiam ni povos proponi ŝanĝon ĉefe se ni povos altiri iun administranton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:34, 16 dec. 2021 (UTC) :Saluton kaj dankon ke vi kundividas kun mi tion gravaĵon. :Mi pripensis la aferon kaj mi tute konsentas kun vi pri la graveco de aktualeco ĉe la ĉefpaĝo. Ja titoloj aŭ avertoj povas esti konstantaj sed necesas ke sekcioj estu aktualaj, eĉ trafaj kaj inspirigitaj laŭ eble. :Laŭ mia sperto de uzo, mi estas tre influita de la vikioj en la hebrea kaj la angla. La nuna stato de la ĉefpaĝo en esperanto ne impresas min. plibonigo kaj aktualigo estas necesaj, endas kaj indas. :Ekzemplo, je la Zamenhof tago ne estis mencio pri tio en iu sekcio de la la ĉefpaĝo. kiom bedaŭrinde. :Laŭ mi, mi volas ke la ĉefpaĝo estu pli simila al tiu de la hebrea, inkluzivanta ĉiun tagan ŝanĝiĝantaj: :bildon, citaĵon, datrevenon en la historio (festo, nasko, morto, okazaĵo), kaj jes aktualaĵojn el la lastaj tagoj de la tuta mondo, sekcio "Ĉu vi sciis ke..." kun trafa rakonteto kiu invitas la leganton legi plu. Oni ankaŭ povas mencii la internacian tagon laŭ la "Kategorio:Internaciaj tagoj" kaj rekomedi portalon laŭ tiu temo. :Eĉ al rekomendo pri elstara artikolo, povas esti ankaŭ leginda, pli bone estu pli ofta ol monato. :Jes aktualeco kaj freŝeco ĉe la enirejo de vikio gravas. Statikaj informoj, kiome gravaj, estu alie. :P.S. Mi konfesas ke mi, kiel aktiva vikiisto, ankoraŭ ne komprenas kiel voĉdoni en vikiaj balotadoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:13, 16 dec. 2021 (UTC) :Kaj ĉefe la ĉefpaĝo de la E-vikio havas potenciale grandegan valoron al reklamado kapli bona sciigo pri la tutan aferon de Esperanto, pri ĝia kulturo kaj historio, kaj al E-istoj kaj al ĉiu interesita homo. :Renoviĝebla sekcio dedicita pri Esperanto estas tre taŭga en la ĉefpaĝo, kiel ekzemple en la hebrea vikio por la juda kulturo laŭ la juda kalandaro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:51, 18 dec. 2021 (UTC) ==Pluaj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Nazia Germanio]], [[Friedrich Nietzsche]], [[Jawaharlal Nehru]], [[Naciismo]], [[Nederlando]], [[Nigra maro]], [[Federico García Lorca]], [[Jean-Jacques Rousseau]]; kiel oni vidas, tre varia temogamo. Por voĉdoni, rigardu en la komenco de la menciitaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:04, 17 dec. 2021 (UTC) :Mi gratulas pro la elekto de la temoj laŭ nacieco, sed bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, ĉar laŭ la spirito de nia epoko necesas festi pli la historion de elstaraj virinojn. Ĉu ne? ::Ankaŭ mi bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, sed temas ĉefe pri mil havendaj artikoloj elektitaj ne de mi, sed de internacia komunumo montrante tion kio la historio estis kaj ne tion kio ĝi devus esti. Same ankaŭ vi kreas pli da artikoloj pri viroj ol pri virinoj, sed tio estas normala afero. Ĉiuokaze ankaŭ en Vikipedio oni klopodas montri virinojn. Mi jam laboris pri [[Jane Austen]], [[Simone de Beauvoir]], [[Sarah Bernhardt]], [[Marie Curie]], [[Marlene Dietrich]], [[Elizabeto la 1-a (Anglio)]], [[Johana de Arko]], [[Frida Kahlo]], [[Marilyn Monroe]], krom pri [[Virino]] kaj [[Feminismo]], ĉiuj el ili el la mil havendaj artikoloj kaj plej el ili elstaraj aŭ legindaj. Nun temas pri proponoj de la lastaj artikoloj pri kiuj mi laboris ĉefe laŭ alfabeta ordo en tiu listo de havendaj artikoloj, pri kiuj vi ne voĉdonis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi ankaŭ interesiĝas kial la Nigra Maro estis elektita por tiu laŭda laborego kaj ne ekzemple la Mediteranea? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:59, 17 dec. 2021 (UTC) ::Vi pravas. Mediteraneo meritas pli elstaran lokon. Prilaboru ĝin plue, ĝis nun nur 1000 bitokojn; dum mi ĉirkaŭ 23 000. Ni kunlaboru.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi profitas la okazon por rememori, ke plej ofte la tendenco en Esperanto kaj en Vikipedio estas ne majuskligi ĉiujn vortojn en verkotitoloj, diference de la anglalingva kutimo. Tio laborigas min.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) ==Januaraj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Ovidio]], [[Oceano]], [[Pandemio]], [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], [[Interna milito]], [[Johano Keplero]], kaj [[Partenono]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:48, 11 jan. 2022 (UTC) == Kategorio:Virinoj sur monbiletoj == Saluton, vi kreis [[:Kategorio:Virinoj sur monbiletoj|Kategorion:Virinoj sur monbiletoj]]. Ĉu vi povus korekti ĉiujn artikolojn tie laŭ [[:Kategorio:Personecoj sur germanaj monbiletoj]] kiu aperu en [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj]]? Kategorio:Virinoj sur monbiletoj ne estas ĝusta, ĉar sur monbiletoj estis kaj estas ankaŭ viroj. Ankaŭ ili estu en la saman kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]]. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:51, 23 jan. 2022 (UTC) :dankon pro via atento. Sed mi ne komprenas kion vi deziras ke mi faru kaj kial la kategorio ne estas ĝusta. :Laŭ mia kompreno, sub kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]] povus esti tiu nova kategorio pri virinoj, ĉar la reprezentado kaj agnosko de elstaraj virinoj estas sufiĉe grava temo en nia tempo kaj en la monda kulturo. :Se vi deziras fari ion korekton vi ne bezonas mian permeson do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:31, 23 jan. 2022 (UTC) ==Julio Baghy== Saluton. Dum mia kutima lunda revizio mi trafis [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], dum jam ekzistis [[Verdaj Donkiĥotoj]], kaj mi certas, ke ne temas pri alia verko, kaj ke Paŭlo Paal estas nur subtitolo de la plej granda parto de Verdaj Donkiĥotoj, kiun mi posedas (1996). Tiel mi prenis la tutan materialon el [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], metis ĝin en [[Verdaj Donkiĥotoj]] kaj konvertis tiun en alidirektilo al tiu ĉi. Mi esperas, ke tiu estis la ĝusta proceduro. Tamen, se vi ne konsentas, oni povas tuj facile malfari ĉion. Alia afero estas la inkludo de recenzoj kiel propra materialo. Mi supozas, ke tiu materialo estis publikigita ie. Tiuokaze, tio malobeas la regulojn de Vikipedio (de la tuta sistemo). Se tiel, mi proponas por la estonteco ne sekvi tiun agadmanieron kaj sekvi unu el du aliaj alternativaj agadmanieroj. Ĉu reredakti la materialon elpreninte la ideon, sed ŝanĝante la redaktomanieron; ĉu uzante la rimedon de Citaĵo, kion oni povas rigardi en [[Verdaj Donkiĥotoj]]; la unua recenzo estas kiel citaĵo, dum la aliaj du laŭ "via" sistemo. Ke vis dispono. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:08, 31 jan. 2022 (UTC) :Tre Estimata Kani, Saluton. :Mi ne sciis pri la ekzisto de tiu artikolo. Mi konsentas kaj mi pensas ke vi tre bone vi faris. Dankon! :Jes, la recenzoj estas publikitigitaj en la retejo http://literaturo.esperanto.net/index.html :Ĝuste mi atendis kontrolon kaj kritikon antaŭ ol daŭrigi plu. :Jes, mi akceptas uzi la ŝablonon citaĵo, sed la recenzoj povas esti longaj. :Mia instigo al tiu ĉi laboro estas ke mi timas ke iam la retejo ne estos havebla kaj la recenzoj malaperos por ĉiam. Jam okazis tiuj neeviteblaj okazaĵoj en la reto. Tial mi volas konservi ilin, kaj aldone pli bone reprezenti la verkaĵon mem, en propra vikia artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:19, 31 jan. 2022 (UTC) ::Vi pravas, ke indas konservi tiun materialon por eviti malaperon. Por la ŝablono citaĵo dekomence ne estas problemo la longeco. Eble estos iom stranga, sed... finfine akceptebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:50, 31 jan. 2022 (UTC) :Aparte mi alinomis [[Nigra kaj blanka fotado]] al [[Nigrablanka arto]] por malfermi kampon al similaj artoj kongrue kun kelkaj alilingvaj versioj; tiukadre mi aldonis kelkajn detaletojn. Krome oni lasas la eblojn Nigrablanka fotado aŭ Unukolora fotado por aparta artikolo, eble uzante parton de la materialo, kiu temas specife nur pri fotarto ligota ekzemple al la anglalingva Monochrome photography aŭ Black-and-white photography. Kiel ĉiam, se vi ne konsentas, oni povas malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:15, 31 jan. 2022 (UTC) ::Ankoraŭfoje vi tre bone faris. Gratulojn. Mi fidas viajn konsiderojn kaj sperton. Sentu vin libera fari kion ajn vi konsideras farindan. Aldone, mi ne sentas propriecon pri la artikolojn. Tion kion mi faras estas por la tuta leganta komunumo kaj mi ĉiam bonvenigas la konsiderojn kaj klopodojn de aliaj kiuj deziras ankoraŭ kontribui al la klopodo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:25, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi ege dankas vian komprenemon. Ankaŭ mi preferas koletivan agadon, kaj tial mi estas en Vikipedio. Mi konsentas kaj kunsentas. Tamen mi foje trafis kelkajn mordemajn hundojn. :-) Kaj mi mem povas foje iĝi mordema hundo kontraŭ fuŝuloj. Ĉiuokaze mi preferas interkonsenti pri gravaj ŝanĝoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:40, 31 jan. 2022 (UTC) ::Estas mi kiu ege dankas vin pro via kompreno, kunlaborado kaj ĉiuj klopodoj ke vi faras por la esperanta vikipedio. Kolektivan agadon estas tute natura en vikio, sed specife al Viaj klopodoj la Esperantismo multege ŝuldas. ::Ĉu mi rajtas demandi vin, mi estas scivolema kial vi klopodas pri ĉiuj municipoj en Hispanio, kaj aliaj pri komunumoj en Francio aŭ en aliaj landoj de centra Eŭropo. Kiel ili ĉiuj, kaj ĉiu el ili, gravas? (kaj la samo pri metrostacioj, astroidoj, molekuloj, KTP). Certe ĉiu rajtas verki pri kio ajn ili deziras sed Ĉu tiom da laboro por kreskigi la nombron de la paĝoj? aŭ por konkurenci kun Interlingvao kies robotoj ankaŭ faras tiujn artikoletojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:55, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi konsideras, ke Vikipedio ne estas normala enciklopedio kiu celas nur amasan sciaron, sed ankaŭ celas kolektivan agadmanieron kaj ion ne tiom konfesitan, nome propagando, kaj mi ne parolas pri Esperanto, sed pri ĝenerala sistemo. Mi iam esploris la konkurencon inter diverslingvaj versioj per artikolo en Sennaciulo. Tio klarigas la aperon inter la pintaj vikioj de fuŝaj versioj kiel de filipinaj minoritataj lingvoj kaj de aliaj lingvoj kiuj subite supreniregas per roboto kaj fuŝo. Ankaŭ ni esperantistoj falas en tiu kirlo. Sed almenaŭ multaj el ni celas ankaŭ kvaliton. Certe montri al "normaluloj", ke Esperanto estas en tiu sistemo inter la unuaj tri dek lingvoj de la tuta mondo ja utilas. Kaj fakte tio aperas en gazetaro. Ĉiuj metas artikolojn pri tio kion tiu konas. Ĉiuokaze similaj artikoloj estas pli facile konstrueblaj ol apartaj aferoj. La vortotrezoro jam estas konata kaj foje oni povas reuzi tutajn frazojn kaj eĉ alineojn. Tio okazas ankaŭ en aliaj lingvoj. Mi fakte eklaboris ne per hispanaj loĝlokoj, sed per birdoj, kion mi ŝatas. Post plibonigo kaj kreado, ĉiuj eŭropaj birdoj havas sian artikolon; kaj mi kreis ankaŭ aliajn pri alikontinentaj. Tio utilus al birdamantoj certe. Poste mi kreis pri literaturo, historio, geografio ktp. Mi neniam uzis roboton (tion mi ne scipovas) kaj tre tre malmulte la tradukilon WikiTrans (0'0003 %). Krom amasa kreado, mi laboras ĉefe por plibonigo de kvalito en la mil havendaj artikoloj, kaj ne tiom por kvanto. Dum mi kreas artikolojn pri loĝlokoj de mia lando aŭ de aliaj, mi veturas kaj konas aferojn. Tial la unua utilo estas persona. Sed same tio povas esti utila al esperantistoj kiuj veturas trae, kiuj devenas el tiuj lokoj, kiuj konas iun el tiu areo ktp. Eĉ neesperantistoj povas gapi ke tio ekzistas en Esperanto kaj scivolemi pri nia afero ktp. Do, mi laboregis por Vikipedio dum multaj jaroj kaj tiel mi povus paroli tro. Mi silentu por ke ni povu labori. Dankon pro la intereso.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:44, 1 feb. 2022 (UTC) ==[[Wordle]]== Saluton. Tie, ĉu Vortjo aŭ Vortoj?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 7 feb. 2022 (UTC) :https://vortjo.net/ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:02, 7 feb. 2022 (UTC) == Miaj pardonpetoj == Ŝajnas, ke mia redaktaĵo kaŭzis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_%282022%29&type=revision&diff=7475880&oldid=7475879 la konflikton de versioj]. Mi petas pardonon.<br> Tamen, ĉu vi ankaŭ (kiel mi) dum redaktado nun estas <s>afekt</s>efikadata per per konstanta neigo de enslauto?<br> . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:19, 5 mar. 2022 (UTC) :Laŭ mi ne estas problemo. Mia ŝanĝo estis eta. Mi ne spertas tiu problemon (afektadata?) ke vi mencias. Mi daŭre estas ensalutanta. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:26, 5 mar. 2022 (UTC) :: Nu, per sufikso -ad- mi volis esprimi, ke eĉ por skribi mesaĝon al vi mi faris almenaŭ 3 resalutojn por okazis sukcesa konservado. Nun respondante, mi jam vidas, ke en mia subskribo estas menciata mia IP-adreso anstataŭ konto, el kio sekvas, ke mi denove estas malensalutigita. :: Jes, <s>afekt</s> <u>efik</u>-ad-ita. Mi eĉ riparus la misuzitan radikon... sed la kondiĉoj faras tion malsimpla. :: . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:40, 5 mar. 2022 (UTC) == [[Pablo Picasso]] == Saluton. Dum ok tagoj mi plibonigis tiun artikolon kaj bluigis aŭ malaperigis ruĝajn ligilojn. Nun mi kandidatigas la artikolon al kategorio de Legindaj artikoloj. Unu el la tialoj estas abundo de bluaj ligiloj kaj foresto de ruĝaj ligiloj. Nun restas kvar ruĝaj ligiloj kiujn vi kreis. Ĉu vi planas tuj bluigi ilin? Se ne, mi forigos la krampojn kaj kiam vi deziros iam krei tiujn artikolojn, ĉiam oni povos refari la krampojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:09, 10 mar. 2022 (UTC) :Dankon pro via atento kaj laboro. Mi ne planas tuj bluigi ilin. Jes vi rajtas forigi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 22:27, 10 mar. 2022 (UTC) ::Dankon. Mi profitis viajn sugestojn en la enkonduko, kiu certe bezonis revizion. Mi solvis la problemojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:49, 10 mar. 2022 (UTC) == Varma telefonlinio == Kara Sj1mor, vi uzas la terminon [[linio]], kiu estas evitinda (laŭ NPIV) anstataŭ [[lineo]], kiu fakte ĉitie rilatas al propago de ondo, signalo, informo ktp. Mi proponas, ke vi anstataŭos en l'artikolo la terminon '''[[linio (geometrio)|linio]]''' per la temino '''[[lineo]]''' kaj alinomos [[varma telefonlinio|varman telefonlinion]] al '''[[varma telefonlineo]]'''. Amike--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 13:40, 13 mar. 2022 (UTC) :farite. Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:44, 13 mar. 2022 (UTC) :Kara amiko, mi vidas, ke vi tuj korektis laŭ mia propono kaj aprecas vian zorgon. Relegante mian vortaron, mi vidas, ke la adjektivo "varmo" rilatas al agrablaj sentoj, kio kutime ne koncernas la uzon de tiaj telefonoj, mi do ankoraŭ proponas (pardonu al mi) pli bonigi la titolon per '''[[Varmega telefonlineo]]'''; "varmega" rilatas al malagrabla sento, ĉu ne ? Kore.--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 14:10, 13 mar. 2022 (UTC) ::Akceptite. Dankon ankoraŭfoje [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:18, 13 mar. 2022 (UTC) == [[Marie-Elizabeth Cléry]] == Saluton Ŝaj! En artikolo [[Marie-Elizabeth Cléry]], kredeble estas eraro pri la numero de la reĝo - miaopinie temas pri [[Ludoviko la 16-a (Francio)]]. Aliflanke la "gereĝoj" ne estis ekzekutitaj la saman tagon: la 21/01/1793 por la reĝo kaj 16/10/1793 por la reĝino. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:41, 14 mar. 2022 (UTC) :Dankon. Korektite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 14 mar. 2022 (UTC) == Invado de rusio en ukrainion == Saluton Sj1mor, <br> Kial vi nuligis miajn redaktojn pri la rifuĝintoj, pri la reagoj de Israelo, Barato, ktp?? Amike<br> --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 17:02, 19 mar. 2022 (UTC) :Saluton Baba79, strange. Mi ne faris ion ajn simile! kiam kion kiel? :Fakte, mi alte aprecas viajn redaktojn kaj daŭraj kontribuojn. :Respekte kaj amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:08, 19 mar. 2022 (UTC) ::Pardonu min ke mi enmiksiĝu en vian interparolon. Estas ja videble ke [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=7487976&oldid=7487823 tiu redakto] de {{u|Sj1mor}} fakte forigis plurajn redaktojn de antaŭuloj. Tamen tio supozeble ne estis malbona intenco, sed nur teknika miso. Tre verŝajne vi, {{u|Sj1mor}}, ekredaktis iun pli malnovan version de la artikolo, celante aldoni pri la blanka-blua-blanka flago. Kiam vi konservis vian redakton, vi neintence malaperigis ĵus faritajn aldonojn de aliaj kontribuantoj. Ĉu eble okazis ĝuste tiel? - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:41, 19 mar. 2022 (UTC) :::Dankon. Jes vi pravas ke okazis ĝuste tiel fare de mia redakto de iun pli malnovan version. Tio ja estis teknika miso, sen malbona intenco. Vi tute rajtas fari kion necesas por restarigi la plurajn redaktojn de antaŭuloj kiuj estis forigitaj, kiel ekz nuligi mian redakton. :::Mi dankas vin pro vian atenton kaj korekton. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:48, 19 mar. 2022 (UTC) :Mi dankas ambaŭ vin! --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 20:47, 19 mar. 2022 (UTC) ==[[Arcesilao]]== Saluton. Tiu esperantigo devenus el la latina literumado, dum la origina greka nomo rezultus en Arkesilao. Eĉ en latina la prononco eble estis [k]. Mi konsilas alinomi al Arkesilao (Arcesilao restus kiel alidirektilo) aŭ konsulti kun iu fakulo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 19 apr. 2022 (UTC) :Mi akceptas. farita. dank. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:46, 19 apr. 2022 (UTC) == 50 First Dates == Kara '''Sj1mor''' via komento ĉe la informkesto de la filmo [[50 First Dates]] iom fuŝis la artikolon, mi ne bone komprenas kion vi celis tial mi ne malfaris ĝin, ĉu eble vi celis memkompletigon pere de vikidatumoj? Se jes simple forigu ĉion alian. Dankon pro la kunlaboro, mi aparte tre ŝatas tiun filmon. --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 04:56, 4 jun. 2022 (UTC) :Frita. Jes mi tion celis, memkompletigon pere de vikidatumoj. La problemo estis ke komento ne povas situi en alian komenton. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:00, 4 jun. 2022 (UTC) == Nacia Biblioteko de Francio‎‎ == Saluton, Sj1mor. Mi rimarkis antaŭ iom da tempo, ke vi aldonis al [[Nacia Biblioteko de Francio‎‎]] la ŝablonon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Sed biblioteko ja estas unuavice institucio kaj nur duavice troviĝas en konstruaĵo. Tial mi ŝanĝis al {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}}. Krome jam ekzistas kelkaj artikoloj troveblaj per la kategorio [[:Kategorio:Biblioteko kun ŝablono Geokesto|Biblioteko kun ŝablono Geokesto]]. Ni ne havas ŝablonon "Informkesto biblioteko". Sed eble ni eĉ ne devus krei ĝin. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:03, 6 jun. 2022 (UTC) :Fakte mi ne konis kian precizan informkeston uzi. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:06, 6 jun. 2022 (UTC) ::Dankon pro via daŭrigo de aldonoj. Tamen estus bone, se vi unue rigardus, ĉu estas ligilo al germana artikolo. Mi preferus aldoni laŭ ĝi al la informkesto. - Alie mi devus improvizi laŭ la teksto aŭ eble alilingva artikolo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:26, 6 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Saluton Ŝaj! Mi informas vin ke viaj ĵusaj redaktoj en 16 artikoloj pri bibliotekoj enlistigis ilin en la zorgigan kategorion "[[:Kategorio:Parametra eraro]]". Mi supozas ke mankas en ili parametro "regiono-ISO=". Mi jam malfaris vian redakton en artikolo [[Nacia Biblioteko de Kataro]]. Ĉion plej bonan! --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:20, 7 jun. 2022 (UTC) :Post pripenso, mi pensas ke {{ŝ|Informkesto muzeo}} povus taŭgi por bibliotekoj. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:14, 7 jun. 2022 (UTC) ::Tamen ambaŭ ŝablonoj, kaj {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}} kaj {{ŝ|informkesto muzeo}} postulas ĉe ĉeesto de koordinatoj samtempe difinon de <code>regiono-ISO</code>, por eviti aperon en la menciita zorgiga kategorio. Por provizore havi valoron, eblas uzi la ŝablonon {{ŝ|ISO}}. Sed ĝi ne taŭgas por subŝtata ISO-kodo kaj ne funkcias, se intervikoj mankas aŭ la rilata Vikidatuma ero ne havas difinon por {{wikidata|P17}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:07, 7 jun. 2022 (UTC) :::<small>Korekteto de fuŝeto en mia teksto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:40, 7 jun. 2022 (UTC)</small> == Vikivojaĝa konkurso speciale por Esperantaj renkontiĝoj == Kara, Sj1mor, ĉar vi pasintece partoprenis artikol-redaktan konkurson, vi povus interesiĝi ankaŭ pri la nuna konkurso okaziĝanta en Vikivojaĝo partnere kun organizantoj de Esperantaj renkontiĝoj - '''[[:voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|Eventejo 2022]]'''! Dum Vikivojaĝo estas ĝenerala vojaĝa gvidilo, unu el plej gravaj uzokazoj por esperantistoj estas ĝuste veturado al Esperantaj renkontiĝoj. Tial ni partneriĝis kun pluraj organizantoj - ni verkas vojaĝan gvidilon pri ilia renkontiĝo kaj ili provizas premiojn. Unuflanke ni volas krei detalajn gvidilojn por pluraj landoj, urboj kaj lingvoj, kiuj estos utilaj por multaj jaroj ankaŭ en estoneco. Duaflanke ni volas instigi ankaŭ aliajn organizantojn de Esperantaj renkontiĝoj al uzado de Vikivojaĝo por helpi al siaj partoprenontoj. Tiel ni povas krei virtan cirklon, kiu helpos krei la plej gravajn partojn de Vikivojaĝo kaj helpos al multaj esperantistoj {{R|;-)}} '''<div style="text-align: center; font-size: 150%" class="mw-ui-progressive">{{Alklakebla butono|voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|PARTOPRENU LA KONKURSON}}</div>''' Amike, --[[Uzanto:KuboF Hromoslav|KuboF Hromoslav]] 19:23, 8 jun. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:KuboF Hromoslav@eowiki using the list at https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Interesi%C4%9Dantoj_pri_konkursoj_en_Vikipedio&oldid=7603400 --> ==Judoj== Saluton. Eble interesos al vi la historio de la nomo de [[Castrillo Mota de Judíos]] en Hispanio. Mi ĵus kreis la artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 11 jun. 2022 (UTC) :Saluton Kani kaj dankon. Mi memoras ke mi legis pri tiu municipo en gazeto antaŭ jaroj. :Iom malpli da malamo estas bona paŝeto al plibona estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:16, 11 jun. 2022 (UTC) ::Prave. Tamen, post la oficialigo de la (mal)nova nomo, iu stultulo faris skribaĵon en la vilaĝo kontraŭ la alinomigo; plej verŝajne temis pli ol pri antaŭsemitismo pri ekstremdekstra stultuleco. Mi ne metis tion en la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:05, 11 jun. 2022 (UTC) :::Vi bone faris. Laŭ le hebrea vikio estas ankaŭ la naskiĝloko de [[Antonio de Cabezón]]. :::En Francio ankaŭ ekzistis La Mort aux Juifs. :::Ĉu vi sciis pri tiuj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:15, 11 jun. 2022 (UTC) :Diable, pri Cabezón mi sciis kaj fakte ŝanĝis tion en lia artikolo, sed forgesis meti ĝin en la nuna lok-artikolo. Nun mi jam metis tion kaj tion pri La Mort aux Juifs.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 11 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Gratulon pro tiom da artikoloj pri naciaj bibliotekoj. Mi sugestas uzi majusklojn ĉar temas pri propra nomo de institucio, do ‎Nacia Biblioteko de Irlando; eble ne meritas la penon nun alinomi, sed por estontaj artikoloj. Tio ne validos se la biblioteko havas alian propran nomon ekzemple Biblioteko Irlanda estas la nacia biblioteko de Irlando. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:01, 13 jun. 2022 (UTC) :Dankon. Konsentite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:12, 13 jun. 2022 (UTC) == Komerco == Saluton. Vi lasis en tiu artikolo la averton redaktata kaj dum monatoj vi ne revenis. Eble vi forgesis forigi ĝin aŭ des pli bone se vi ankoraŭ intencas pliampleksigi aŭ plibonigi ĝin. Nun mi iom trarigardas la liston por plialtigi la kategorion de kelkaj el tiuj havendaj artikoloj, kaj mi planas fari tion al [[Komerco]], nur se vi forigas la averton aŭ konfirmas, ke vi plue plibonigos la artikolon. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:18, 23 jun. 2022 (UTC) :Pardonou, mi ja forgesis forigi la averton. Nun frita! Vi rajtas pluverki ĝin. Bonan verkadon. Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:35, 23 jun. 2022 (UTC) == Amasa ŝanĝo de informkesto == Saluton, S1jmor. Mi rimarkis, ke vi amase ŝanĝas la uzon de {{ŝ|informkesto homo}} al {{ŝ|informkesto verkisto}}. Kial? Ĉu vere ĉiuj temuloj plejparte estas verkistoj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:37, 23 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi eble robotumas? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:41, 23 jun. 2022 (UTC) :Jes ja ili estas verkistoj. BV kontroli! Mi ne robotumas:) :LA kialo ke mi pensas ke la ŝanĝo valoras estas ke infromkesto homo ne donas la plenon de la detaloj ĉe vikidatumoj, sed la informkesto verkisto, sciencisto kaj politikisto montras la plenon inkluzive de la la honorigoj kaj membrecoj. Kion vi pripensas? Amike via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:44, 23 jun. 2022 (UTC) ::Eble estus pli bone ion aldoni al la "informkesto homo" anstataŭ amase anstataŭigi ĝin. Sed por tiaj diskutoj ja ekzistas aliaj paĝoj, nome [[Projekta diskuto:Ŝablonoj]] aŭ eble por atingi pli da legantoj [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:51, 23 jun. 2022 (UTC) :::Ĉe [[Statio]] jam "efikas" fuŝo de {{ŝ|dato kaj loko}} ĉe la parto pri la naskiĝdato kaj mortodato, simple pro foresto de parametroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:53, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Ĉar duobla uzo de la sama informkesto ne tre utilas, mi elĵetis la duoblajon el [[Statio]]. Krome mi eĉ elĵetis tie la strangan uzon de <code>&lt;big&gt;</code>. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:58, 23 jun. 2022 (UTC) :::Eble vi aŭ iu alia povos plibonigi la informkesto homo. Sed homo estas tre ĝenerala, kompare kun verkisto, politikisto kaj sciencisto kiuj estas pli precizaj. :::Foje mi ja uzas duobla informkesto ĉar iu jam verkis tajloritan informkeston kaj mi ne volas forigi la verkon kaj la plia nova infromkesto donas pli da informo. Se ne plaĉas al vi aŭ iu alia oni rajtas forigi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:59, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Eble mi je la semajnfino okupiĝos pri {{ŝ|informkesto homo}}. Sed nun jam malfruetas ĉi tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:01, 23 jun. 2022 (UTC) Estus bone, se vi ne redaktus artikolojn, kies temuloj vivis antaŭ la jaro 0, ĉar tiam tutcerte aperas fuŝo en la informkesto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:24, 23 jun. 2022 (UTC) :Dankon pro la averto. Mi faros tiel. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:26, 23 jun. 2022 (UTC) ::Sed fakte fuŝo jam povas aperi, se la naskiĝdato aŭ/kaj mortodato estis antaŭ la jaro 1000. Do, la ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}} devos esti korektata. Sed ne nun nek tuj. Eble mi ja je la semajnfino foje rigardos ĝin kaj provos eble eĉ krei Lua-modulon. Ĝi ne povos resti tia, kia ĝi nun estas. Bedaŭrinde ĝia kreinto nuntempe malpli aktivas ol antaŭe. Ekde 2019-2020 estas granda problemo, ke multaj uzantoj malaperis aŭ fariĝis malpli aktivaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:29, 23 jun. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto geografiaĵo kaj parko == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi uzis {{Ŝ|Informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro <code>parko</code> en kelkaj artikoloj. Ĉu vi eble antaŭ viaj redaktoj foje legis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo/dokumentado|dokumentadon de la ŝablono]]? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:32, 28 jun. 2022 (UTC) :Saluton Tlustulimu, kiel vi povas suposi, la uzo de ŝablono estas laŭ mi grava ĉar ĝi povas provizi tiom da faktaj informoj de vikidatumo pri la suĵeto de la artikolo. La aspekto de seriozeco de la artikolo (kaj la grafigo kaj la ordigo) ankaŭ gravas. :Sed mi konfesas ke mia uzo de ŝablono estas tre malplena, mi ne sufiĉe bone regas la uzadon, kaj pro tio mi ofte bezonas vian helpon kompletiĝi iuj el la parametroj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:30, 29 jun. 2022 (UTC) == Dato de naskiĝo kaj morto == Saluton, Sj1mor. Bonvolu atenti, ke foje la informoj pri naskiĝdato kaj/aŭ mortodato estas difinataj per parametro, ekz. en [[Al-Ĥorezmi‎‎]]. Tio necesas pro aĉa cimo de la helpa ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}. Bedaŭrinde ĝia kreinto lastatempe malaktivas. Tial ĝis nun neniu forigis la diversajn cimojn de la helpa ŝablono. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:20, 30 jun. 2022 (UTC) == Informkesto konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke vi aldonis al kelkaj artikoloj {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Tamen enrampi̍ĝis erareto ĉe la koordinatoj. Fakte konstruaĵo ne havas ĉefan sidejon kaj tial la kodo por la koordinatoj estu iomete pli mallonga. Krome la valoro por "regiono-ISO" estu tiu por la subŝtato, se eblas. Alie <code>Mapo en angulo</code> aperigas mapon de la tuta mondo, kio tutcerte apenaŭ havas sencon. - Mi jam korektis kelkajn artikolojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:48, 30 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi foje legas la kaŝitajn komentojn en la parametroj? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:28, 30 jun. 2022 (UTC) ::Ne. Pardonu. Kiel precize labori kun la ŝablono restas granda mistero al mi. Mi esperas plibonig miajn scipovojn estontece. Dankegon pro via kontrolo! kun respekto via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:32, 30 jun. 2022 (UTC) :::Aha. Mi ofte rigardas dum redaktado de artikoloj, kio estas difinita en la rilata Vikidatuma ero de artikolo. Tio povas esti grava kaj decidiga, por la maniero, laŭ kiu oni devas difini la parametrojn <code>bildo</code>, <code>latitudo</code> kaj <code>longitudo</code>. Bedaŭrinde apenaŭ eblas pli detalege skribi la dokumentadojn. - Krome <code>regiono-ISO</code> ĝis nun ne iel estas facile tirebla el iu ajn Vikidatuma informopeco, ĉar tie simple mankas io simila, eble ĉar tian parametron ne la angla, sed la germana Vikipedio verŝajne "inventis". --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:41, 30 jun. 2022 (UTC) ::::Mi ĵus aldonis plian ĉapitron "Trukoj" al la dokumentado de {{ŝ|informkesto alta konstruaĵo}}, kies alidirektilon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}} vi uzadas. Sed mi ne certas, ĉu tia klarigeto sufiĉos. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:05, 30 jun. 2022 (UTC) ==Turoj== Saluton. Mi vidis kelkajn neĝustajn titolojn kaj tial mi alinomis al [[Ĉielarba Turo]] laŭ la modelo de via ĵusa Ĉielarka Ponto anstataŭ komplika sinteksa strukturo. Se vi ne konsentas, vi povas malfari la alinomon. Krome mi ankaŭ ne bone komprenas vian uzadon de la ekzistanta kategorio Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj. Mi sisteme forigas tion, ĉu mi korektis ĉu ne. Fakte ĉiuj 300 000 artikoloj estas reviziotaj ĉefe post ampleksigo. Kaj fakte eble estas mi la nura kiu atentas tiun averton; ĉu iu alia kontaktis vin prie? Plej bone, oni povas esti pli zorgema kaj ne lasi korektindaĵojn, ekzemple hebreajn literojn. Ĉiuokaze mi revizietos.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 4 jul. 2022 (UTC) :Saluton Kani. Tre bone vi faris kaj faras. Mi dankas. :Krome, pri la kategorio "Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj" mi konstatas ke ĝi estas aŭtomate aldonita de la vikitradukilo. Vi pravas pri via konstato. Neniu kontaktis min prie; mi lasis ĝin tie sed mi ja povas forigi estonte. :Amike kaj zorgema via, Ŝ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:28, 5 jul. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto universitato == Saluton. Mi ĵus korektadis la ripetiĝemajn erarojn ĉe la uzado de {{ŝ|informkesto universitato}}. La ŝablono ne havas la parametrojn <code>Mapo en angulo</code> (Anstataŭ tio la tutlando mapo povas esti aperigita per <code>situo sur mapo2</code>.) nek <code>mapo lokumilo</code> (Nur ekzistas en tri informkestoj!). Krome anstataŭ la mistajpita <code>gviadanto</code> estas <code>gvidanto</code>. Estus bone, se vi malpli rapide redaktus, tiel ke ankoraŭ samtage eble eblus, ke mi aŭ alia uzanto povu korekti tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:48, 6 jul. 2022 (UTC) :Jes. mi forte akceptas vian komentojn k sugestojn. Ho ve, mi tiom multe faris kaj misfaretis.. kiel mi povas korekti? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:50, 6 jul. 2022 (UTC) ::Bedaŭrinde tio iomete dependas de la uzataj parametroj. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas tutlandan kodon, la korekto estu simila pli malpli al tio, kion mi ĵus faris en [[University College Utrecht]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj aperigas iel ruze eĉ subŝtatan mapon, tiam la korekto okazu eble laŭ [[Universitato de Ĉikago]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj tamen aperigas la tutlandan mapon, la parametro <code>situo sur mapo2</code> eĉ superfluas kaj povas resti malplena aŭ esti forigata. Krome necesas kontrolo, se ial mapo nek koordinatoj emas aperi per la kutima kodo, kio estas en la rilata Vikidatuma ero pri koordinatoj. Se tie legeblas io pri "ĉefa sidejo" kaj la koordinatoj estas tie iel subordigitaj, necesas aldono, ĉikaze laŭ mia korekto de [[Nordorienta Universitato (Bostono)]]. - Bedaŭrinde pli simpla uzo aŭ eble eĉ uzo sen iu ajn parametro ĉe tiu informkesto nun ne eblas. Krome mi nuntempe ne havas tempon eĉ ŝanĝi la informkeston, tiel ke ĝi uzus pli da trajtoj el Vikidatumoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:25, 6 jul. 2022 (UTC) == Informkestoj kaj miaj korektoj == Saluton, Sj1mor. Ĉar mi ekde morgaŭ ferios, mi ne povos korekti eventualajn fuŝojn en informkestoj. Do, eble vi iomete paŭzu pri tio ĝis la 18-a de julio. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:13, 8 jul. 2022 (UTC) :Jes, mi akceptas. Dankon por informi min. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:06, 9 jul. 2022 (UTC) == regiono-ISO == Saluton Sj1mor! Kelkaj el la lastaj artikoloj kiujn vi redaktis trafis en la zorgigan kategorion [[:Kategorio:Parametra eraro]] pro manko de "|regiono-ISO = " en la informkesto. Mi ekzemple aldonis "|regiono-ISO = GB" al [[Zoo de Londono]] por forigi la zorgigan kategorion el tiu artikolo. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:00, 13 jul. 2022 (UTC) :Dankegon ke vi avertis min! Mi tute ne sciis. Mi korektis al ĉiuj en la kategorio. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:03, 13 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi amasege aldonis la ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro "ekoregiono". Kelkajn artikolojn mi jam ŝanĝis tiel, ke ĉe arbaroj la parametro havas la valoron "arbaro" kaj ĉe dezertoj la valoron "dezerto". Sed kiel ni traktu ekz. kserofitarojn? Por tio ne ekzistas io specifa. Krome estus ege pli bone redukti la redaktoritmon por ke ankoraŭ estu ŝanco por lertuloj eventuale ripari fuŝojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 20 jul. 2022 (UTC) :Dankegon pro viaj penegoj kontroli kaj pliĝusti miajn redaktojn. Mi akceptas vian proponon sed mi konfesas ke ŝajne mi havas fortan dependon fari tion kion mi faras en la vikio. Espereble mi iompostiome eliĝas de tiu dependo. :Mi ĵus prenis vian suĝestojn kaj reredaktis iom da artikoloj pri dezertaj ekoregionoj. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:23, 20 jul. 2022 (UTC) ::Tamen la informkesto eĉ enŝovigis al [[Kaŭkazaj, anatoliaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj]] kaj tie ne estas tre utila, ĉar mankas aldonaj informoj. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:25, 20 jul. 2022 (UTC) :::Mi ne scias. Sed laŭ via konsidero, vi tute rajtas malfari miajn redaktojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:28, 20 jul. 2022 (UTC) ::::Hm. Ĉu vi eble legis mian antaŭan komenteton pri "kserofitaroj"? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:32, 20 jul. 2022 (UTC) :::::Jes ja. Mi vere ne povas diri aŭ sugesti sed mi konstatas ke kserofitaroj kutime venas kun dezertoj. Nun mi eldonas la informkeston al dezertaj ekoregionoj en tiu kategorio, sen atento fakte al aldonajn trajtoj de la nomo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:36, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::Nu bone. Mi krome metis eble helpan frazeton en [[:Kategorio:Ekoregiono kun ŝablono Geokesto]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:46, 20 jul. 2022 (UTC) :::::::Kelkfoje utilas uzi en "regiono-ISO" du kodojn, kiel troveblas ekz. en [[ Malsupra-gango-ebenaĵaj humidaj deciduaj arbaroj‎]]. Ja kelkaj ekoregionoj estas plurlandaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:33, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::::Saluton Kara, Ĉu mi povas scii al kiuj urboj nia vikipedio havas urban mapon por montri situo kaj uzi lokumilo per ruĝa punkto? Mi konas ke ja estas por Parizo, Londono, Madrido, Novjorko kaj Vaŝingtono. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 22 jul. 2022 (UTC) :::::::::Saluton, kara. Mi ne plu havas kompletan superrigardon pri la mapaj ŝablonoj, ĉar estas jam pli ol mil. Eble vi ja foje mem rigardu al la kategorio [[:Kategorio:Ŝablono:Situo sur mapo|Ŝablono:Situo sur mapo]]. Bonvolu atenti, ke la kategorio ne nur enhavas urbajn mapojn, sed mapojn por tutaj landoj, tutaj kontinentoj kaj diversaj subŝtatoj. Do, estas iomete mikso tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:29, 22 jul. 2022 (UTC) ::::::::::Mi trovis respondon al mia demando kaj mi volas kundividi kun vi por klarigi mian demandon. Estas ŝablonoj nomataj "Ŝablono:Situo sur mapo ..." kun la kutima daŭrigo [Ŝtato] [Urbo] kaj ofte [subŝtato] aŭ [regiono]. Pri tiuj ŝablonoj mi demandis. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:52, 23 jul. 2022 (UTC) == Miĥail Larionov == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi provis nestigi du informkestojn en [[Miĥail Larionov]]. Bedaŭrinde nun aperas fuŝaĵo en la artikolo. La ŝablono {{ŝ|informkesto artisto}} simple ignoras la parametron <code>subŝablono</code>. Do, kion fari? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:16, 21 jul. 2022 (UTC) :Alia uzanto jam malfaris la provon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:17, 21 jul. 2022 (UTC) :Dankon pri la averto. Ĉu eblas nesti informkesto homo ene de artisto? Aŭ ĉu oni povas lasi ambaŭ informkestoj aparte en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 21 jul. 2022 (UTC) ::{{farite|Mi faris}} aldonojn al ambaŭ informkestoj, tiel ke nestado nun en [[Miĥail Larionov]] funkcias. Sed tian nestadon ni prefere ne tro ofte uzu. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:49, 21 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO por Parizo == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi kelkfoje uzis en artikoloj la valoron <code>FR-PR</code> por Parizo. Bedaŭrinde tio malĝustas kaj devas esti <code>FR-75C</code>. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:53, 24 jul. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo, rememorigo kaj averto al postaj faroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:38, 24 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO kun pli ol unu valoro == Saluton. Mi hodiaŭ plurfoje vidis, ke vi ial uzis \ en <code>regiono-ISO</code> por apartigi la unuopajn valorojn. Bedaŭrinde tio ne ĝustas, ̍car <code>/</code> devas esti uzata. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:06, 27 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo (2) == Saluton, Sj1mor. Mi jam kelkfoje rimarkis, ke vi aldonas al artikoloj kun la ŝablono {{ŝ|geokesto}} la novan ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Bedaŭrinde tio nur estas parte utila, ĉar {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} fakte laŭ la parametroj kaj la trajtoj estas la posteulo de {{ŝ|geokesto}}. Tial mi jam foje ŝanĝis la artikolojn kun ambaŭ ŝablonoj al unuopa ŝablono, kiel ekz. ĉe [[Paskinsulo]]. Tie mi konservis ĉiujn parametrojn de la malnova {{ŝ|geokesto}} kaj aldonis nur tiujn, kiuj tie mankis kaj poste ŝanĝis la artikolon tiel, ke nur restis en ĝi {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Krome eĉ legeblas en la dokumentado de {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}, ke ĝi estas posteulo ne nur de {{ŝ|geokesto}}, sed eĉ de {{ŝ|geokesto2}}. Tamen ni atente agu, ĉar la kreinto de "Geokesto" eble povus protesti kontraŭ tia ŝanĝo en multaj artikoloj. Do, ni prefere ignoru nun artikolojn pri Ĉeĥio kaj Slovakio, ĉar li tre ofte okupiĝas pri ili. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 3 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu paramegtro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirksuc la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Estontece mi NE faros tion. Dankon pro via averto. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:00, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe vi proponis artikolojn, sed nur per la du unuaj paŝoj. Necesas ankaŭ 3 kaj 4. # En la proponatan paĝon enmetu la ŝablonon {{ŝ|PLA}}. # En la ŝablono alklaku la ligilon <span style="color: blue;">Bv. krei baloton.</span> - tiel oni atingas subpaĝon de ''Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj'' kiu estos uzata kiel balotpaĝo. Sekvu la klarigojn en la teksto kaj konservu la paĝon. # En tiu ĉi paĝo, sub la parto ''[[#Proponoj|Proponoj]]'' aldonu <nowiki>{{/Titolo de la balotpaĝo}}</nowiki> (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). # En la koncerna sekcio de [[Ŝablono:Diskutindaj_artikoloj/listo]] aldonu ligilon gvidantan al balotpaĝo. Male tio restos neatentite.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis pri 3 kaj 4 kaj bezonas la averton. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:29, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Mi ĵus konstatis, ke ekzemple vi proponis Berlinon kaj Londonon sen 3 kaj 4. Nun mi aldonis ilin kaj baldaŭ legindigos ilin. Sed mi ne povas scii ĉu estas ankoraŭ proponitaj artikoloj perditaj en la tuta Vikipedio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:32, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Dankon tre estimata samideano pro viaj klopodoj kaj atentigoj. ::Mi ja memoras ke mi proponis iom da grandurboj tra la mondo ([[Sankt-Peterburgo]], [[Moskvo]], [[Pekino]]) kaj ankaŭ aliaj famegaj monumentoj (kiel [[Eiffel-Turo]]) aŭ bazaj terminojn de la ĉiutaga vivo (ekz. [[biciklo]], [[hundo]] kaj [[ĉevalo]]). Ĉar pasis iom da monatoj mi mem ne tute memoras. Miopinie ne estas urĝeco, ĉar tiom kiom tio okazis estos bone. ::Amike via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:23, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Aldone, [[Delhio]] kaj [[Kairo]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:51, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Kaj tre tre gravas [[Abelo]], [[Insektoj]], [[Anuroj]], [[Amfibioj]], [[Reptilioj]], [[Ronĝuloj]], [[Mamuloj]], [[Homo]], [[Cetacoj]]. ::Krome, [[Tero]], [[OPEL]], [[Fajro]], [[Belo]], [[Mineralo]], [[Infano]], [[Scienco]], [[Plantoscienco]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:21, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Necesas sarki la liston de 1000 nemalhaveblaj artikoloj por eltrovi kandidatojn al legindaj artikoloj. Tio estas grava fonto por la eltrovo kaj por instigi kunlaborantoj kunlabori kaj ampleksigi ilin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:42, 14 aŭg. 2022 (UTC) :Mi faris por la aldonaĵoj, sed mi ne komprenas la 3-an sekcion [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Mi dankas kaj gratulas pro via entuziasmo. Certe vi ne komprenis la sekcion 3-an, kiu fakte estas la plej grave funkcianta. Se vi iras al ĉefa artikolo [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] 3a sekcio diras "En tiu ĉi paĝo, sub la parto Proponoj aldonu /Titolo de la balotpaĝo (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). Kaj ''Proponoj'' estas blua vorto, se vi klakas tie oni malsupreniras al la koncerna ĉapitro ''Proponoj'' kies estas la ĵus aprobitaj proponoj kaj la aprobotaj proponoj. Se tie vi klakas en redakti fonton, aperas listo de tiuj proponoj; por aldoni novan, nur oni kopiu la lastan kaj oni anstataŭu la titolon. Tamen nun eble ne indas aldoni novajn en 3a, kvankam ja ili estas en 4a, kiu eble ne estas tiom vizitata. Nun estas tro da aprobitaj kaj ses aprobotaj. Pri aprobitaj, iu devas forigi kelkajn: pro tio mi demarŝos. Pri aprobotaj, ses estas sufiĉe por instigi la partoprenon de voĉdonontoj; havi dudekon estos tro, kaj eble voĉdonontoj forirus. Vidu, ke plej parto de ili venis nur pro persona instigo kaj ili faris tion preskaŭ en la sama tago. Do, nun ni lasu tiujn tie kaj oni vidos tion kio okazos. Poste mi povos aldoni pliajn. Pri tiuj, mi jam sciis, ke en Havendaj artikoloj estas eblaj kandidatoj, ĉefe en la tria kategorio, por kiu mi laboris dum jaroj. Sed ne indas amase meti ilin en Legindaj aŭ Elstaraj artikoloj. Tio devas esti kolektiva farado, dum Havendaj artikoloj povas esti individua tasko. Mi eĉ sen 3a, jam voĉdonis por kelkaj pore, kaj por kelkaj malpore. Mi opinias, ke estas konsilinde retiri kelkajn el tiuj, se neniu pli voĉdonis. Ĉiuokaze plej utila estus laboro rekte en Havendaj artikoloj. El mia sperto estas du ĉefaj fakoj kiuj bezonas plibonigon, nome la plej malalta kategorio kie nur 20 artikoloj postulas plialtigon super 10 000 bitokoj. Tie mi jam ne plu povas helpi. Kaj en la dua kategorio por plialtigi iun super 30 000 bitokoj, kaj tiuokaze mi konsilas fari tion el la fino de la alfabeta listo, ĉar mi laboris lastfoje ekde la komenco, nun mi estas ĉirkaŭ la litero Po.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 14 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu parametro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirkaŭ la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Pluvo== Ne gravas. Mi rearanĝis. Se vi volas kontribui al havendaj artikoloj, preferinde ĉe Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 30 kB, des pli bone se vi iras al la fino de la alfabeto: literoj kun supersigno, Z, W, V, U, T, S... Tie vi havas grandan kampon. Tiel ni ne kolizios.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC) == Informkesto urbo kaj "iso" == Saluton, Sj1rmor. Mi ĵus rimarkis, ke vi kelkfoje provis uzi la valoron "ISO" en la parametro "situo sur mapo" de {{ŝ|informkesto urbo}}. Tia parametro ne ekzistas kaj eĉ superfluas, ĉar la informkesto laŭ la valoro de "regiono-ISO" iel ruze mem elektas la mapon. Se oni volas havi alian mapon, necesas aldona parametro "situo sur mapo". Tio devus esti eĉ legebla en la dokumentado de la ŝablono. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:31, 20 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo. Mi ja konstatis tion. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 aŭg. 2022 (UTC) == Problemo pri la iamaj distriktoj de Albanio == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus legis en la germana artikolo [[:de:ISO 3166-2:AL]], ke la iso-kodoj por la distriktoj de Albanio jam ekde 2015 ne plu estas validaj. Tial simple ne eblas krei rilatajn helpajn ŝablonojn. Krome mi ĵus skribis diskuteron al [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Problemo pri iamaj distriktoj de Albanio|Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:37, 27 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Tlustulimu. Dankon pri la atentigo. Bone, faru laŭ via bona juĝo. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:39, 27 aŭg. 2022 (UTC) ==Satsuma, Kagoŝima== Saluton. Vi bone titoligis artikolon [[Kiriŝima (Kagoŝima)]], kvankam povus esti ankaŭ Kiriŝima (Kagoŝimo), Kiriŝimo (Kagoŝimo) ktp. Sed kial titologi [[Satsuma, Kagoŝima]] anstataŭ Sacuma (Kagoŝimo) aŭ Sacumo (Kagoŝimo). Pri finaĵo, bone, oni povas lasi la originan finaĵon aŭ konverti ĝin esperante en -o, tio ne gravas se ne temas pri tre uzata nomo en Esperantujo, kiel Berlino, Londono ktp. Sed kial konservi la anglalingvajn literumadojn sh, ts, kh, kiuj egalas al esperantaj ŝ, c, ĥ ktp.?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:13, 30 aŭg. 2022 (UTC) == Oaxaca de Juárez == Vi kreis paĝon pri Oaxaca de Juárez, kiun vi nomis ridinde nur Oaxaca urbo. Bv alinomi la paĝon al la ĝusta nomo. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:26, 4 sep. 2022 (UTC) :Pardonu sed mi ne tute komprenas vin. Se vi havas sugestojn por plibonigi miajn faraĵojn bonvolu diru al mi e-k-s-p-l-i-c-i-t-e tion kion vi sugestas. Interalie vi tute rajtas fari la ŝanĝojn vi mem laŭ via bona juĝo. Dankon. :PS jam estas alidirektilo nomata "Oaxaca de Juárez", Ĉu mi forigus ĝin per mia artikolo pri la urbo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:31, 4 sep. 2022 (UTC) ::La titolo de la paĝo devas esti Oaxaca de Juárez, ne Oaxaca urbo, kio estas malĝusta. Rigardu la aliajn lingvojn, kiel ili nomas la paĝon. Ĉiuj uzas la nomon Oaxaca de Juárez. Do alinomu ĝin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 09:14, 4 sep. 2022 (UTC) :::Bone, sed jam estas alidirektilon nomita "Oaxaca de Juárez" al "Oaxaca de Juárez (municipio)". :::La samon okazas ekz de :::Xalapa de Enríquez al Xalapa :::kaj :::Tlaxcala de Xicohténcatl al [[Tlaxcala (komunumo)]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:21, 4 sep. 2022 (UTC) == Kupiansk-->Kupjansk == Saluton Sj1mor! Mi alinomis la artikolon "Kupiansk" al [[Kupjansk]], konforme al transskribo de la [[Ukraina lingvo]] (я="ja"). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:48, 20 sep. 2022 (UTC) :Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:49, 20 sep. 2022 (UTC) == Kvalito, ne kvantito == Saluton, vi haste aldona ŝablonojn en subŝtatojn de Brazilo. Bv rigardi kion vi faras. Vi lasas tie bonajn ŝablonojn kaj enmetas tien ja ŝablonon, kiu scius bildigi tion, sed vi absolute ne ĝenas vin enskribi ilin, kaj due ĉu vi revenos duanfojon tien, por ke vi forigu nebezonatajn ŝablonojn el la paĝoj? Aŭ ĉu vi konkursas kun iu en enmetado de ŝablonoj? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:13, 21 sep. 2022 (UTC) :Kara kontrolanto, dankon pro via zorgo. :Vi absolute prava pri via zorgo. Ja mi deziras labori sisteme kaj orde ĉar la amplekso de la laboro estas sufiĉe granda. Mi tute ne estas en konkurenco kun iu ajn. :Kiam mi aldonas ŝablonon estas mia opinio ke tiu povus plivalorigi la artikolon, aŭ informe aŭ strukture, kaj povas esti ke la bona juĝo de kontrolisto kontraŭas al la mia. Tio estas tute en ordo. Mi ja deziras ke la kontrolisto efektivos sian propran bonjuĝon, aparte de la mia, al mia redakton kaj la paĝo entute. :Se estas jam nebezonataj ŝablonoj (aŭ tabeloj), kiuj oni povas forigi aŭ kunigi en la novan ŝablonon, do estas mia prefero, se mi rajtas, lasi la taskon al la bona juĝo de la kontrolisto. :Verdire mi havas bonan deziron al la esperantlingva vikipedio, kaj efektive mi klopodas al tiu celo. :Amike kaj respekte via, S [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 sep. 2022 (UTC) Redaktu kun kuraĝo. Kion povas fari vi, faru vi, sed ne laborigu sisteme ceterajn. Mi opinias, ke vi povas plenigi informojn en la ŝablonojn, kiujn vi enmetas. Iam oni devas serĉi ilin en alilingvaj vikipedioj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:34, 21 sep. 2022 (UTC) :Dankon pro la kuraĝigo. La ĉefa kial ke mi aldonas ŝablonon estas ĉar mi deziras ke la artikolo profitu de ĝiaj vikidatumoj. Ĉar estas multaj samecaj artikoloj en katerogiaro mi deziras sisteme fari tion por ne konfuziĝi. Do tiele la aldono de la ŝablono estas la unua paŝo. :Mi opinias ke la sekvaj paŝoj (ĉu kompletigo, kunmeto, aŭ nuligo) prefere estas lasota al kontrolisto(j). Ja temas pri sistema kaj ripeta laboro ĉar estas tiom multaj da artikoloj. Mi jam konstatis ke kontrolisto foje povas fari pli akurata kompletigo ol mi povus fari. :NB La tajpado de specifaj datumoj kaj ilia valoroj ne estas tiom konfidinda sen eksteraj referencoj, kaj pri la vikidatumoj mi havas konfidencon pri la fonto de la informeroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:02, 21 sep. 2022 (UTC) ::Bv rigardi, kiel mi kompletigis ŝablonon en paĝo pri [[Moraviasilezia regiono]]. Ĉio permane. Mi devis serĉi informojn en Vikipedio. Preskaŭ ĉiuj artikoloj en la ŝablono estas kreitaj de mi kaj ankaŭ tiuj enhavas permane kompletigitajn ŝablonojn. Mi kredas, ke se oni volus, oni trovus informojn ankaŭ por ŝablonoj de aliaj regionoj kaj geografiaĵojn en la mondo. Ne ĉio estas kaj estos en vikidatumoj. Almenaŭ nun. Se entute ili iam estos tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:38, 21 sep. 2022 (UTC) :::Farita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 22 sep. 2022 (UTC) == Ŝablonoj == Saluton, vi aldonas tute neutilajn ŝablonoj en paĝojn. Bv malfermi la okulojn, kiam vi estas redaktanta. Por [[Orienta Markio]] aŭ [[Markio de Verono]] servas ekz. [[ŝablono:Informkesto pereinta ŝtato]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:08, 24 sep. 2022 (UTC) :Pardonu, sed mi tute ne konsentas ke la ŝablono-informkesto estas senutila. Male, mi pensas ke tiu donas gravajn informojn, kiel la ĉefurbo kaj ĝiaj koordinatoj, la blazono kaj la mapoj de vikidatumoj KTP, kaj servas kiel platformo al pliaj informoj estontece. :Se vi deziras alĝustigi ion informeron laŭ via bona scio tiam vi estas bonvena. :Se mi estas en malkonsento pri la utileco, mi sugestas alveni alian kontrolisto, ĉu [[Uzanto:Tlustulimu|<bdi>Tlustulimu</bdi>]], por aprezi la situacion.‎ :Via malfeliĉo ne estas taŭga al kunlaborado. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:15, 24 sep. 2022 (UTC) ::Mi ne estas malfeliĉa, sed viaj aldonadoj de ŝablonoj estas neutilaj, iam eĉ ĥaosaj. Mi faris en Vikipedio multe pli da utila laboro ol vi, sed ĝojas min, ke vi bonvenigas min. Vi devas anoraŭ multe lerni pri la laboro ĉi tie, por kio servas kiu ŝablono. Eble se vi estus unue pli bone interkonatiĝonta kun konvenaj ŝablonoj, viaj aldonadoj de ŝablonoj estus bonaj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:22, 24 sep. 2022 (UTC) :::Kara, eble iom da ĝentileco helpos al la kunlaboro. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:31, 3 okt. 2022 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi bonvenigas vian kunlaboron al Proponoj por legindaj artikoloj. Sed nun ni havas 19 proponojn, plus aliajn ĉe Diskutindaj artikoloj. Mi kandidatigis kelkajn kaj vi pliajn, sed nur vi kaj mi voĉdonis. Ne sufiĉas proponi: necesas revizii la artikolojn, instigi konatulojn voĉdoni ktp., kaj certe esti pli postulemaj por atingi porojn kaj eviti malporojn. Necesos fortondado kaj serĉi kunlaborantojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:37, 3 okt. 2022 (UTC) :Dankon Kara, Jes ja mi konsentas ke necesas iom da reviziado antaŭ ol proponi artikolon, sed pri varbado (aŭ lobiado) bedaŭrinde mi ne utilas. Kion vi signifas per "Necesos fortondado"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:45, 3 okt. 2022 (UTC) ::Nuligo de pli malprobablaj kandidatoj por koncentriĝi al pli konvenaj. Kiel stucado ĉe arboj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:31, 3 okt. 2022 (UTC) :::Mi konsentas. Ĉu vi deziras fari la fortondadon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:53, 4 okt. 2022 (UTC) ==[[Monda Kultura Konsilio]]== Saluton. Estis ĥaoso kaj en Premiaj ceremonioj kaj en Notoj. Mi komencis ripari tion, sed ĝi estas tro laboriga. Memoru, ke tiu tradukilo konvertas ĉiun propran nomon en anglalingva versio, eĉ se ne temas pri anglalingva lando. Ekzemple Universitato de Lisbono|University of Lisbon. Tio estas neakceptebla lingva koloniismo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 24 okt. 2022 (UTC) :Dankon, jes vi pravas. Mi ne deziras laborigi vin. Vi jam donas en la artikolo ekzemplon por plibonigi ĝin do BV lasu al mi sekvi vian redaktan ekzemplon kaj mi kompletos la artikolon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:59, 24 okt. 2022 (UTC) :Bone, mi faris sekvante vian ekzemplon pri flago kaj referencoj. :Sed restas multe pli por fari ke mi ne scias kiel, ekz la arkivitaj referencoj kun arkivita dato kiu videblas ĉe la referenco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:49, 24 okt. 2022 (UTC) ::Ho, kiom multaj ruĝaj ligiloj estas en tiu artikolo! Mi hieraŭ donacis al ĝi tekstojn pri kvar universitatoj, kies nomoj hieraŭ estis nigraj kaj nun bluaj, ĉar mi pensas ke tutaj universitatoj pli gravas ol biografioj de unuopaj hometoj - temas pri [[Universitato de Cukuba]], [[Urba Universitato de Honkongo]], [[Teknologia Universitato Rigo]] kaj [[Universitato de Dundio]]... kvankam eblus pensi ke "kvar gutoj da akvo estas tre malmulte sur varmega forno" - sed male al la metaforo, la novaj tekstoj ja ne forvaporiĝas kaj restas ankaŭ por uzo en aliaj artikoloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:28, 27 jul. 2023 (UTC) == Nova aspekto == Saluton. Mi estis surprizita per la nova aspekto de Vikipedio, Eble tio plaĉos al kelkaj, sed al mi plaĉas nek la malavantaĝoj nek la maniero per kiu oni decidis tion, ĉu demokrate? Kia demokratio? Mi bedaŭras, ke tio estos la lasta frapo en la maniero kiel homoj kiuj ne tiom laboras decidas gravajn aferojn, ekzemple la ĉefpaĝon iam. Mi estis kontenta esti (aparte kun vi) kunlaboranto dum jaroj, sed mi timas, ke se tio ne retroiros, mi ĉesos miajn laborojn en Vikipedio. Tiam mi publikigos liston de miaj taskoj: eble iu decidinto entreprenos ilin. Bonan sorton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:04, 24 okt. 2022 (UTC) == artikolo Universala Esperanto-Asocio == Saluton Sj1mor! Mi hazarde vidis, ke artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]] estis proponita kiel Leginda artikolo. Post esploro mi vidis ke la proponon faris vi la {{Daton|28|04|2022}} - tamen, laŭ mia kompreno, vi ne faris pluajn paŝojn por aldoni ĝin al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:11, 27 okt. 2022 (UTC) :Jes vi pravas. Ĉar pasis sufiĉe longa tempo mi sugestas forigi la proponon-baloton kaj rekandidatigi la artikolon estontece post kiam ĝi estos ampleksigita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:57, 27 okt. 2022 (UTC) ::Laŭ via sugesto, mi forigis la ŝablonon {{Ŝ|PLA}} el la artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:39, 27 okt. 2022 (UTC) == artikolo [[Greenwich]] == Saluton Sj1mor. Vi forigis la situomapon de Britio en junio 2022, post kiam Tlustulimu metis ĝin tien la 6-on de majo 2022. Eble vi pensas ke ĉiukaze ĉiu en la mondo scias kie proksimume en la Brita Insulo situas Londono, kaj situomapo de Britio tial ne necesas en la teksto. Sed mi opinias ke pli malfokusita situomapo kiel tiu tre utilas por orientiĝo kaj nepre ne estu forigita. Problemo de la artikolo, pri tio mi kritike konscias, estas ke ĝi parte aludas al la urbodistrikto Greenwich de Granda Londono, kaj parte pri la urbokvartalo Greenwich, kiu estas nur parto de la urbodistrikto. Tial la alilingvaj artikoloj pri la urbodistrikto ne trovas ĝin. Laŭ la ideo ke en enciklopedio en kazo de dubo pli ampleksaj temoj estu pli gravaj ol pli detalaj, estus pripensinde klare atribui la tekston al la urbodistrikto kaj en la teksto nur mencii, ke ekzistas ankaŭ pli malgranda urbokvartalo Greenwich ene de la urbodistrikto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 26 nov. 2022 (UTC) :Saluton ThomasPusch. Dankon pro la atentigo kaj klarigo. :Mi ne memoras ke mi faris tion. Sed mi kontrolis kaj tiu ŝajnas eraro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:15, 26 nov. 2022 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton kaj bondezirojn por 2023! Koncerne [[Vikipedio:Artikolo de la monato|Artikolon de la monato]], mi nuligis vian redakton de Aprilo ĉar artikolo "[[Paco]]" estas nek elstara, nek leginda. Laŭ la regularo "ĉiu uzanto povas proponi artikolon jam antaŭe elektitan kiel leginda aŭ elstara". En artikolo "[[Milito]]", kiun vi proponis por Marto, vi forgesis aldoni ŝablonon {{ŝ|ADLM|2023|03}} - mi aldonis ĝin por vi. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:32, 2 jan. 2023 (UTC) :Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:58, 2 jan. 2023 (UTC) == artikolo [[Paronimo]] == Saluton. Vi malfaris miajn korektojn al la artikolo [[paronimo]] sen meti ian klarigon. Mi povas klarigi miajn korektojn ĉi tie, se vi deziras. Ekzemple, la franca «cor» estas «korno», dum «cœr» estas «koro», do tiel mi korektis. «garmane» ne estas vorto, sed evidenta mistajpado de «germane». «pano» ne devenas de la germana vorto «Panne», kiu havas neniun rilaton al pano. «μέτρον» evidente estas greka vorto, ne rusa. Estus tre bone, se vi donis al mi kialon, kiam vi malfaris la redakton. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:30, 15 jan. 2023 (UTC) :Pardonu, mi tute ne intencis malfari viajn redaktojn. :Mi nur intencis aldoni pri disciplinjo kaj disĉiplo. :Mi sugestas ke vi kontaktu administranton por kontroli la versiojn de tiu ĉi artikolo. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:34, 15 jan. 2023 (UTC) ::Mi nun komprenas, kio okazis; tre dankon pro la klarigo. Ĝis la revido. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:41, 15 jan. 2023 (UTC) == [[Julian Sands]] == Hello. Can you add the disappearance with news sources of the English actor [[Julian Sands]] in his article? He has been missing since 13 January 2023, after he went hiking in the San Gabriel Mountains in California near Los Angeles. Yours sincerely, [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 10:31, 28 jan. 2023 (UTC) :I withdraw my request, because the article has been updated. [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 05:46, 29 jan. 2023 (UTC) == Burokratoj == Saluton! Ĉu vi bonvolus [[Vikipedio:Diskutejo/Diversejo#Burokratoj|partopreni en elekto de du novaj burokratoj]]? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 07:06, 17 feb. 2023 (UTC) == [[Ideala urbo]] == Saluton. Restis kelkaj fotoklarigoj netradukitaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:18, 20 feb. 2023 (UTC) :Jes ja, ĉar ili estas hispanlingvaj ĉu mi rajtas peti helpon de hispanlingvano por kompletigi la artikolon? mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:45, 20 feb. 2023 (UTC) == Akredito == Saluton. Vi uzis en [[Malferma universitato]] (fine de Funkciado) kaj en [[Eduka akredito]] la vorton "akredito". Mi vidis la signifojn en PIV kaj mi dubas pri la ĝusteco de tiu uzo. Ĉu eble "atestilo" estus pli ĝusta? Ĉu oni celas traduki la hispanlingvan nuntempan uzon de "crédito" en la alteduka sistemo?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:44, 27 feb. 2023 (UTC) :Dankon pro via atento kaj zorgado. Mi ne konas en la hispana sed en la angla oni uzas "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Academic_accreditation&redirect=no Academic accreditation]", kaj simile en multajn aliaj lingvoj (kaj specife en la hispana mi kontrolis ke "Acreditación de la educación"). :Mi bedaŭras diri sed Ŝajnas ke PIV mankas tiun trian signifon por tiu ĉi termino. :Vi rajtas fari kion ajn vi pensas ke estas bone fari. :Respekte via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:54, 27 feb. 2023 (UTC) == Mankantaj artikoloj == Se vi interesiĝas pri tio, vizitu [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Listo_de_artikoloj_kiuj_estas_en_EN_kaj_DE_kaj_forestas_en_EO/2010-03-26]. Supozeble ĝi ne estas aktuala, mi longe ne uzis ĝin. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:10, 28 feb. 2023 (UTC) == Tageventoj == Hieraŭ vi aldonis al la ĉefpaĝo la noton: "[[Lionel Messi]] estis elektita kiel la futbalisto de la jaro 2022 (premio "The Best" de [[FIFA]]), antaŭ [[Kylian Mbappé]] kaj [[Karim Benzema]], kaj al la hispana [[Alexia Putellas]] por [[Virina futbalo|futbalistino]]. [[Golulo]] de la jaro estis elektita [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro." Mi aldonis novajn artikolojn pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]], kaj ankoraŭ pri pluraj el la kunteamanoj (pri ĉiuj mi ne sukcesis), sed tamen mi ne tute komprenas la signifon de "[[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro". Mi nur divenas ke povus esti "la belga nacia teamo reprezentite per T. Courtois kiel 'nacia teamo de la jaro'". Pli longe, malelegante, sed la koncizega versio de vi strangas. Sed kio pli iritis min, estis ke mi en neniu lingva artikolo pri T. Courtois trovis mencion de la honorigo, kaj do ankaŭ ne trovis referencon. Mi ankoraŭ rigardis en la teksto pri la belga nacia teamo en eo, en, fr - ankaŭ tie mi nenion trovis, eble mi ne ne sufiĉe atente serĉis... kaj mi ne pluserĉas inter ĉiaj aliaj lingvoj. Nun, kiam la tekstoj pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] jam ekzistas: ĉu vi volus tie notis frazon pri la honorigo, kaj tie aldoni referenco(j)n? En individua paĝo referencojn aldoni multe pli praktikas kaj kutimas ol en la telegramstile kunpremitaj frazetoj de la rubriko "Tageventoj". Pri Messi kaj Putellas mi mem trovis la FIFA-paĝon [https://www.fifa.com/fifaplus/fr/the-best-fifa-football-awards] pri la premiigo, tie supozeble ie estas mencio pri Courtois kiun mi ne vidis, sed ĉar la frazo estas aldonita de vi, vi certe jam havis fonton hieraŭ kaj tute ne devas serĉi kiel mi devus... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:53, 2 mar. 2023 (UTC) :Dankegon pro via kontrolo. Gravegas! :Ja la fino de tiu novaĵo strangas kaj ne estis tute klara ankaŭ al mi.. :Mi prenis la novaĵon de la hebrea vikipedio, de la tageventa rubriko ĉe la ĉefpaĝo (nuntempe ĉe la antaŭlasta novaĵo), kaj jen la ĵurnala fonto [https://m.one.co.il/mobile/Article/22-23/3,14,75,32662/430527.html] (hebrea). Kiam mi kontrolas la fonton mi notas ke "Kiu estis elektita al la golulo de la jaro, Emiliano Martins, kiu gajnis la Argentinan teamon en la Monda Pokalo ..., li antaŭis Reala Madrido Golejisto, Tibo Courtois, kiu registris grandegan sezonon. :Eble pli koncize kaj resume povus estis: (de tiu sama fonto) "FIFA teamo de la jaro: [[Thibaut Courtois]], [[Achraf Hakimi]], [[Virgil van Dijk]], [[Joao Cancelo]], [[Casemiro]], [[Luka Modrić]], [[Kevin De Bruyne]], [[Lionel Messi]], [[Kylian Mbappe]], [[Karim Benzema]] and [[Erling Holland]]." :Sed jen la alia fonto "GIANLUIGI DONNARUMMA, JOÃO CANCELO, RÚBEN DIAS, MARQUINHOS, ACHRAF HAKIMI, KEVIN DE BRUYNE, JORGINHO N'GOLO KANTÉ, KYLIAN MBAPPÉ, ROBERT LEWANDOWSKI, LIONEL MESSI" [https://www.ea.com/games/fifa/fifa-22/ultimate-team/toty] :kaj de la retejo de FIFA mem [https://www.fifa.com/fifaplus/en/the-best-fifa-football-awards]. :Mi korektis la lingvaĵon kaj nun pli klaras. :Ĉar ne latinlitera, mi timemas aldoni fontojn en la hebrea. Ĉu mi tamen rajtas fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 3 mar. 2023 (UTC) La hebrea estas lingvo kiel ĉiu alia, kompreneble oni rajtas uzi ĝin por referenco, kvankam homoj miros kial aperas la hebrea ĉi tie (aŭ la litova, svahila, indonezia...), se la noto tute ne havas ligon al tiu lingvo. Tial ja pli bonas uzi iun referencon de FIFA, aŭ denaskan lingvon almenaŭ de unu el la temuloj. Sed dankon pro klariga ŝanĝo de la lingvaĵo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:58, 12 mar. 2023 (UTC) :PS: Cetere vi helpos min teni la superrigardon pri tio kie estas noto por mi ekster mia propra diskutpaĝo, se vi metas <nowiki>{{re|ThomasPusch|montri=ne}}</nowiki> komence de la noto por mi (kompreneble tio validas same por ĉiuj aliaj vikianoj): Ĉar nevidebla, tio tute ne ŝanĝos la paĝan aspekton, sed tiam mi tuj post kiam mi ensalutos de Vikipedio ricevos averton ke ie alvenis noto por mi, kaj tio vere helpas, se multe da temoj samtempe svarmas en la kapo. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 12 mar. 2023 (UTC) == Erich Kästner == Kara {{U|Sj1mor}}, mi volas preni la okazon danki al vi por viaj kontribuoj pri [[Erich Kästner]], aŭtoro kies librojn mi varme rememoras el mia junaĝo, specife [[Das doppelte Lottchen]]. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:25, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon kara Moldur pro via agnosko de mia laboro. Estis mia plezuro fari tion pro, per, kaj por Esperanto. :Mi ankaŭ volas danki la vi pro vian gravan laboron kontroli kaj polurigi mian skribaĵon. Mi provas lerni kiel fari pli bone, kun malpli da eraroj, estonte. Sincere, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:30, 8 mar. 2023 (UTC) ::Dankon ankaŭ por via kontribuo pri [[Kitty Crowther]]! Se vi serĉas temojn pri kiuj vi volas kontribui, mi opinias ke verkistoj de infanliteraturo, specife ricevantoj de la [[ALMA-premio]], estas indaj kandidatoj kaj meritas artikolojn. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:01, 8 mar. 2023 (UTC) == Revizianto == Kara Sj1mor, mi sincere pensas ke estas tempo por vi iĝi vikipedia revizianto (patrolanto). Vi nun havas la rajton de mempatrolanto, tio signifas ke se vi faras iun redakton, ĝi tuj validas, ne nur tiam kiam iu alia redaktanto benis ĝin. Sed se antaŭe estis iu ajn alia redakteto de nova kontribuanto aŭ de anonimulo, tiam ĉiuj redaktoj inkluzive de via ne jam validas. Tio ekzemple ĵus okazis en [[UK 2022]], kie iuj anonimuloj ŝanĝis la os-formojn al is-formoj, sendiskute bona kontribuo, ĉar la UK 2022 vere jam estas pasinto, kaj vi aldonis la kongresan temon, same sendiskute bona kontribuo. Mi proponas ke vi iru al la paĝo [[Vikipedio:Markitaj versioj/reviziantoj]] kaj petu por vi rajton de revizianto (patrolanto). Tio signifas ke la sistemo demandos al vi ĉu vi povas kaj volas konfirmi eblajn kontribuojn de aliuloj - vi ne devas konfirmi ion pri kio vi ne certas, sed havos la rajton fari tion, kaj kiel en la ekzemplo pri la teksto [[UK 2022]] vi senhezite povus konfirmi la antaŭajn redaktojn. Ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:00, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon pro la klarigo kaj la instigo. Jes ja mi povas kaj interesiĝas esti kaj fari. La peto nun estas farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:16, 8 mar. 2023 (UTC) :: Pardonu ke mi bezonis 4 tagojn por reiri al la peta listo: Gratulon, vi nun havas la rajton de patrolanto / revizianto ! Bonan pluredaktadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:44, 12 mar. 2023 (UTC) == Lingvaj ŝablonoj == Ĉaŭ, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]! Kiam vi enigas parenteze tradukon de nomo/titolo en la angla (plejofte, en la enkonduko de artikolo), vi povus uzi la ŝablonon {{ŝ|lang-en}}. Ekzemple, <code><nowiki>Londono ({{lang-en|London}}) ...</nowiki></code> eligas <code>Londono ({{lang-en|London}}) ...</code>. Similaj ŝablonoj ekzistas por ĉiuj lingvoj: simple anstataŭu «en» kun la kodo de la lingvo («it» por la itala, «es» por la hispana, ktp). Alia ŝablono kun rilata uzo estas {{ŝ|traduke}}, uzinda por klarigi signifon de termo en Esperanto. Ekzemple, <code><nowiki>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</nowiki></code> eligas <code>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</code>. Ĝis ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:59, 10 mar. 2023 (UTC) :Saluton Super nabla kaj dankon pro la informo. Jes ja mi uzos tiujn ŝablonojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:08, 10 mar. 2023 (UTC) ::{{kom}} Ĉaŭ denove! Ĉar vi ofte redaktas paĝojn pri filmoj, mi ankaŭ sugestas la ŝablonojn {{ŝ|intrigo}} kaj {{ŝ|intrigofino}}. Ili ankaŭ uzindas por rakontoj, libroj, ktp. Vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Chicago_%28filmo%29&diff=7962873&oldid=7960140 ĉi tie]. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:07, 14 mar. 2023 (UTC) :::Dankon estimata amiko pro via zorgo kaj atentigo al mi. Bone mi faros kaj uzos. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:34, 14 mar. 2023 (UTC) == Stilogvido pri datoj == Ĉaŭ, Sj1mor. Mi volas proponi stilogvidon pri datoj (vizitu: [[Uzanto:Super nabla/Datoj]]). Se vi havas tempon, ĉu vi povus kontroli ĝin kaj esprimi vian opinion? Ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 22:25, 19 mar. 2023 (UTC) ==Majuskloj== Saluton. Mi vidas, ke en kelkaj titoloj vi ofte uzas troajn majusklojn. Ekzemple en [[La Stranga Kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde]], ĝi povus esti La stranga kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde. En Esperanto ne necesas tiom da majuskloj kiom en la angla ekzemple, kvankam ili aperus en titolpaĝoj pro tipografiaj tialoj. Krome specife en tiu kazo majuskloj nur en la personaj nomoj helpus marki la kontraston inter ambaŭ personecoj. Mi opinias, ke estas dubinda ankaŭ la uzado de tradukoj de titoloj, se la koncerna filmo aŭ libro ne estas tradukita al Esperanto. Evidente tiu ne estas la kazo, ĉar tiu verko ja estas tradukita en Esperanto laŭ tiu titolo. En aliaj artikoloj, ekzemple pri filmoj, restis tro multaj ruĝaj ligiloj; eble konvenus lasi nur tiujn kiuj havas ŝancojn estis kreitaj en la sekva jardeko, ni diru. Mi pardopnteas pri tiom da konsiloj, eble nenecesaj ĉar viaj kontribuoj estas tre bone prilaboritaj kaj ties temoj tre bone elektitaj, kiuj laŭ mia supozo kontentigas ĉiujn. Amike. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:22, 20 mar. 2023 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton Sj1mor! Koncerne Artikolon de la monato, vi proponis artikolon [[Ĵurnalismo]] por monato junio. Tamen tiu ĉi artikolo estas nek leginda nek elstara, do ne eniras la kriteriojn por elektebleco. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:50, 21 mar. 2023 (UTC) :Ĉu vi volas proponi ĝin kiel "leginda artikolo"? Certe ĝi elektiĝus, plej laste se la lastaj tri ruĝaj ligiloj iĝus bluaj. Poste ĝi ankoraŭ estos ĝustatempa por tamen iĝi artikolo de la monato por junio. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) == Netanja == Mi ĵus prilaboras la artikolon [[Nathan Straus]], laŭ kiu estas nomita la urbo [[Netanja]], kaj lige al tio vidis vian [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Netanja&diff=prev&oldid=7984505 aldonon], en kiu vi metis ruĝan ligilon pri [[Ŝaron (regiono)]]. Ĉar ni estu atentaj ne krei pli da ruĝaj ligiloj ol ni kune povas forlabori, mi - antaŭ ol mi konsciis ke vi nur ĵus metis la ruĝan ligilon (mi pensis ke ĝi, kiel la ĝis nun ruĝa ligilo [[Nathan Straus]], estis de la origina teksto de antaŭ multaj jaroj) - ĵus ŝanĝis la duonfrazon al "...(la ĉirkaŭaĵo de Tel-Avivo kaj de ĝia antaŭurboj) en la Ŝarona ebenaĵo." Tamen mi tute ne volas bremsi vin, se vi volas meti artikolon pri la Ŝarona ebenaĵo - ĝi certe estas inda teksto por priskribo de la topografio de la centra regiono. Cetere eble vi atentu ke mi hieraŭ faris novan ŝablonon {{Ŝ|Situo sur mapo Israelo Centra}}. Nun la urboj de la centra regiono povas havi du situomapojn en la {{ŝ|informkesto urbo}} - mi jam metis la novan teknikan atingon al ĉiuj tekstoj kiuj jam ekzistas... Mia motivo hieraŭ fakte nur estis, ke mi volis meti novan tekston pri [[Modiino]], ĉar mi vidis pli-malpli 20 ruĝajn ligilojn pri la nova urbo, kaj metante rimarkis la mankon de tiu situomapa ŝablono. Mazltov, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) :PS, cetere: Ĉu vi havas konsilon kiel solvi la teknikan problemon pri la hebrea kaj Vikipedio, kiun mi ĵus priskribis en [[Diskuto:Modiino]]? Mi supozas ke vi pli ofte umas kun tekstoj, kiuj uzas kaj hebreajn kaj latinliterajn vortojn... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:55, 25 mar. 2023 (UTC) :Kara Thomas, Dankon pro la atentigoj kaj pro viaj teknikaj klopodoj kaj atingoj. Via laboro gravas kaj mi sekvas ĝin. :Jes mi aldonis ĉar mi pensis tion sufiĉe grava, ĉar mi volis mencii ke la urbo estas konsiderata la "la regiona ĉefurbo", sed mi ne, almenaŭ ne tuj, intencis prilabori pri tiu-ĉi regiono. :Mi komprenas la malŝaton pri ruĝaj ligiloj, sed ion kiel ligilon pri regiono, iam aŭ certe finfine ne ruĝos. Ne gravas kiun faras la laboron, sed ke la faraĵo estu de sufiĉe bona kvalito (vikipediece, lingve ktp). Ŝajnas al mi ke vi estas pli profesia pri tio ol mi. :Ĉar mi kutime tradukas el la hebrea, ĝenerale malpli konvenas la mi verki pri israelaj temoj, ĉar pri tiuj la hebrea artikolo estas tre prilaborita kaj tiel ne donas bonan koncizan resumon. :Kiel vi laboris pri komunumoj, kaj specife pri [[Ĥulda]], mi pensas iam labori pri Kibucoj (estas 275) (kaj moŝavoj, pli ol 400), sed mi bezonas koni kaj esti certa pri la ĝusta meniero prilabori tiujn, kaj tio scipovo plejparte signifas sekvi bona(j)n ekzemplo(j)n. :Ŝajnas ke antaŭe oni bezonas prepari teknikaĵojn kiel ŝablonojn kaj regionajn mapojn, simile kiel vi faris por la centra regiono. :''[[wiktionary:Hals-_und_Beinbruch|Hals- und Beinbruch]]'' [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 25 mar. 2023 (UTC) == {{ŝ|Bildgalerio}} == Ĉaŭ, Sj1mor! Mi ĵus kreis novan ŝablonon nome {{ŝ|Bildgalerio}} por enmeti bildaron. La ŝablono estas 100% en Esperanto, inkluzive de la parametroj kaj valoroj. Mi volas nur konigi vin pri la ŝablono: absolute ne estas devo uzi ĝin! Ankaŭ la etikedo <code><nowiki><gallery></nowiki></code> funkcias bone. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:56, 27 mar. 2023 (UTC) == Artikoloj pri kino 🎬 == Ĉaŭ, Sj1mor! La venontajn semajnojn mi laboros por klopodi elstarigi artikolon pri [https://www.wikidata.org/wiki/Q3234794#sitelinks-wikipedia grava barata filmo] kiu havas muŝon kiel protagonisto. Por fari tion mi bezonas traduki iom da artikoloj kiuj nuntempe ne ekzistas en Vikipedio ([[:en:User:Super nabla/farendaj|por la listo de miaj farendaj artikoloj alklaku ĉi tie]]). Ĉar mi vidis ke vi fojfoje interesiĝas pri kino kaj vi ankaŭ skribis: {{citaĵo|Ĉiu estas bonvena kontakti min por peti aŭ mendi ke mi ekverku aŭ pliverku/ĝisdatigo iun ajn artikolon}} mi pensis ke vi eble povus interesiĝis pri la skribado de kelkaj el ĉi tiuj artikoloj. Se vi faros tion, mi estos tre dankema; alie, entute ne zorgu. Amike. Ĝis baldaŭ, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:32, 29 mar. 2023 (UTC) == Ŝablono:Informkesto organizaĵo == Estimata, en [[Ŝablono:Informkesto organizaĵo]] mi aldonis bildon kaj emblemon el Vikidatumoj, do ne necesas mencii ilin en unuopaj artikoloj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 29 mar. 2023 (UTC) :Bone dankon. kaj kio pri la informkesto filmo? legu ĉe la diskuto de informkesto libro, specife mia respondo de 14:55, 26 mar. 2023 al via de 15:47, 15 mar. 2023 (UTC). [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:07, 29 mar. 2023 (UTC) :Saluton Moldur, ĉu vi povas fari la samon por informkesto firmao? Mi kontrolis la kodon de tiu ĉi informkesto, kaj ŝajnas al mi ke estas multe da laboro ĝisdatigi ĝin laŭ la nuna evolunivelo de organizaĵo. :Mi antaŭdankas kaj pardonpetas ke mi laborigas vin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:52, 1 apr. 2023 (UTC) ::Mi faris aldonojn al {{Ŝ|informkesto firmao}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:09, 1 apr. 2023 (UTC) {{re|Sj1mor|Moldur}} Vi scias ke mi vin ambaŭ tre aprezas kiel kolegoj. Tial ne estas malica kritiko kion mi notos. Sed mi opinias ke malpraktikas diskuti tiom fundamentajn ŝanĝojn pri informkestoj en personaj diskutpaĝoj, simple ĉar ne eblas facile trovi ilin tie. La ĝusta vojo estas noti tiajn notojn en la koncernaj diskutpaĝoj mem, kaj altiri la atenton de kundiskutanto per la ŝablono {{ŝ|re}}. Kaj Moldur, ankoraŭ plian noton mi havas por vi, kun danko por viaj ĵusaj aldonoj al {{Ŝ|informkesto firmao}}: kvankam ja eblas spuri la unuopajn paŝojn en la unuopaj redaktoresumoj, kiujn vi modele notis, vi ne forgesu ke ankoraŭ fine necesas klarigi la novan situacion en la dokumentado de la ŝablono. Ĉar la ŝablono ne estas nur por Sj1mor, sed por ĉiu, kaj al "ĉiu" komuniki ion plej funkcias per la dokumentado de la ŝablono. Bonan fruktodonan semajnfinon! {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:43, 1 apr. 2023 (UTC) ::Kara {{re|ThomasPusch}}, vi plene pravas. Mi petas pardonon. Dokumentadon pri {{Ŝ|informkesto firmao}} mi ĵus iom aktualigis. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:22, 1 apr. 2023 (UTC) Saluton Ŝaj! Ekzistas {{ŝ|informkesto premio}}. Videbla ekz-e en [[ALMA-premio]]. Eble pli konvena por premioj? (Eble indas plibonigi tiun, preni parametrojn el Vikidatumoj...). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:18, 6 apr. 2023 (UTC) :Jes mi konstatis tion. Eble mi povas plibonigi la tiun ĉi informkesto (premio) kiel tio de organizo, tiel ke la datumoj de vikidatumaro alvenos aŭtomate. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:20, 6 apr. 2023 (UTC) :1. Farite. Dankon. :2. Ĉu medalo ankaŭ estas kiel premio? :3. Kio okazas kun iuj kiel la aspekto de iuj instancoj de la informkesto kiel ĉe [[Premio Por Juna Artisto]]? :4. Mi volas aldoni la la informkeston detaloj kiel ĉe informkesto dinastio, vidu [[Ordre des Arts et des Lettres]] sub la parametro Branĉoj. :Amike - [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 6 apr. 2023 (UTC) ::Nur mallonge: ::1. Bone. ::2. Jes, ekz-e [[Medalo Fields]]. ::3. Mankis "|-". Mi riparis. ::4. Atendu iom. Mi revenos. ::Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 6 apr. 2023 (UTC) :::Dankon denove. La samon por informkesto distingo mi petas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Tiun informkeston mi tute ne konas, kaj ĝi estas tre malmulte uzata (en la kazo de [[Hilary Koprowski]] eĉ malĝuste uzata, ĉar li estas persono kaj ne distingo). Ĉu vere indas havi tiom multajn, tre similajn ŝablonojn? Tio nur kaŭzas multan nenecesan laboron kaj konfuzon. Mi proponas forĵeti {{ŝ|informkesto distingo}}, kaj anstataŭe uzi {{ŝ|informkesto premio}} ankaŭ tie. Eble kun alinomigo al iom pli ĝenerala {{ŝ|informkesto honorigo}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:08, 6 apr. 2023 (UTC) :::::Mi pensas ke estas kultura diferenco inter premio kaj distingo, sed por tiu diskuto oni certe distukos ĉe tauĝa diskutpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:10, 6 apr. 2023 (UTC) :::Ĉu ankaŭ Konkursoj taŭgas por informkesto premio? vidu ekz [[Vuelta a Colombia]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:35, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Mi opinias ke premioj, distingoj kaj similaj honorigoj estas sufiĉe similaj ke ni uzu saman ŝablonon por ambaŭ. Pri konkursoj mi ne certas; se tio bone funkcias por vi, do bone, faru! ::::Aliaj informkestoj kiujn oni bone povus unuigi: {{ŝ|informkesto prezidento}} kaj {{ŝ|informkesto ofico}}. ::::Jen ankaŭ {{ŝ|informkesto kristana eklezio}}. Tiu informkesto estas taŭga por kristanaj eklezioj, havante kelkajn pli specialigitajn karakterizaĵojn ol la pli ĝenerala {{ŝ|informkesto organizaĵo}}. Sed ĝi bezonus iom da prilaboro - reverkado de anglalingvaj parametroj, aldono de Vikidatumoj ktp. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:46, 10 apr. 2023 (UTC) :::::Mi antaŭdankas vin! Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:48, 10 apr. 2023 (UTC) == Via noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu == Kara Ŝaj, mi ne bone komprenas kion vi petis en via [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Tlustulimu&oldid=7994808 noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu]: se vi volis diri, ke vi pretas meti blokon pri {{ŝ|informkesto rivero}} al riveraj paĝoj kaj petas al Tlustulimu sekvi vin kaj individue plenigi la erojn, tiam vi havas la agrablan parton kaj Tlustulimu havas la koŝmaran taskon, pri kiu li supozeble ne sukcesos, kaj se li sukcesos, tiam estos malŝparo de lia tempo (kvankam mi konscias ke vi ne premis lin, nur miele petis). Kion eblas peti al Tlustulimu, estas konkrete pluevolui informkestan kodon, kiel ĵus faris Moldur pri {{Ŝ|informkesto firmao}}. Mi vidis ke vi al multaj riveraj artikoloj metis la blokon kun forta uzo de vikidatumoj, kiun mi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_rivero%2Fdokumentado&diff=prev&oldid=7796035&diffmode=source antaŭ iom da tempo] metis al la dokumentado de {{ŝ|informkesto rivero}}. Bone, por tio ĝi estas. Sed mi ĵus pliperfektigis la modelon, aktualigis la dokumentadon kaj kopie notas la novan modelon ankaŭ ĉi tie: <pre> {{informkesto rivero |nomo= {{paĝonomo}} |longo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2043}} |akvokolekta areo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2053}} |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |landoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] ([[{{#invoke:Wikidata|claim|P30}}]]) <!--P30 ankoraŭ ne pri ĉiu rivero notiĝas en vikidatumoj: se ne estas, aldonu se eble en vikidatumoj aŭ forstreku ĉi tie --> |regionoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |urboj= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo elektitajn urbojn (plej grandajn / gravajn), ankaŭ kun internaj ligiloj, se oni volas indikon --> |dosiero={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |fonto= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P885}}]] |fonto-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per kopiado el alia lingvo, se oni volas indikon --> |flankriveroj= {{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}} <!-- vidu ĉu ne estos tro multaj, alternative eblas mem aldoni elektitajn alfluantojn, ankaŭ kun internaj ligiloj, per preno el alia lingvo --> |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P403}}]] |enfluejo-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo, se oni volas indikon --> |meznombra trafluo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2225}} }} </pre> Vidu en la paĝo [[Makenzio]] kiel funkcias la nova modelo! Vi komprenas ke '''kutime''' la informkesto antaŭvidas ke redaktanto mem notu alfluajn riverojn en sinsekvo de fonto ĝis enfluo al pli granda akvejo, kaj postulas dividi ilin al dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tio belas, sed ne funkcias ĉe uzo de vikidatumoj. Tial la alternativa parametro "flankriveroj", kiu ne atentas pri dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tamen demando estas ĉu la meto de ĉiuj flankriveroj el vikidatumoj ne estas tro: pri [[Makenzio]] ankoraŭ eblas (kaj ne ĝenas ke ne estas internaj ligiloj, ĉar ĉiukaze apenaŭ ekzistas paĝoj pri la flankriveroj), sed jam aspektas iom malelegante. Tamen ĉe rivero de multegaj alfluoj, ekzemple [[Majno (rivero)]], '''netolereblas''' la listigo de amaso de alfluaj riveroj, ĉiuj sen internaj ligiloj, per <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>. Sed eblas antaŭrigardi rezulton de informkesto, juĝi la rezulton, kaj se necese forstreki ion antaŭ publikigo de la ŝanĝoj. Mi ne volas prisilenti la alternativon de <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>, ankaŭ se ĝi ne ĉiam donas belan kaj sufiĉe koncizan rezulton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 1 apr. 2023 (UTC) == {{lang|en| + {{lang|en| == @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]: Ĉu eblas apliki tion kiam oni nur verkas en vida metodo? <ins><nowiki>{{lang|en|</nowiki></ins>Open Society Institute<ins><nowiki>}}</nowiki></ins> aŭ <ins><nowiki>{{traduke|</nowiki></ins>instituto pri malferma socio<ins><nowiki>}}</nowiki></ins>) [[Uzanto:Alifono|Alifono]] ([[Uzanto-Diskuto:Alifono|diskuto]]) 15:33, 12 apr. 2023 (UTC) :Jes certe, simple tajpu, noton post noto. :Pardonu sed eble mi ne komprenas vian demandon. :kiel oni povas direkte vidi, la uzo de lang-en montras angle ĉe la komenco, sed la uzo de lang|en ne montras ĝin. :Oni simple ne volas naŭze ripeti sennecese la nomo de la lingvo de la tekstero aŭ nomo je ĉiuj aperoj. :Mi kontrolis la [[Fondumoj pri malferma socio]] kaj trovis nenion elstaran. :Vi ja povas uzi tiujn ĉe tiu ĉi artikolo aŭ ĉe aliaj. :Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:48, 12 apr. 2023 (UTC) == Ordo de sekcioj == Saluton, Sj1mor. Mi trovis en la paĝo [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon]] ke la decidita ordo de sekcioj estas * Notoj * Referencoj * Literaturo * Vidu ankaŭ * Eksteraj ligiloj Do, surbaze de tio, mi movis supren la referencojn en la artikolo [[Seksa ekscitiĝo]]. Ĝis, — <span style="background-color:NavajoWhite;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:Tomato;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:IndianRed">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 22:34, 12 apr. 2023 (UTC) == Tutfreŝa ekpaĝo == Mi komprenas ke vi ĵus ekverkis la artikolon [[Armani]] kiu en unua savo nur konsistis el tri vortoj "Por plia legado", kaj redaktoresumo "Kreita per traduko de la paĝo "Armani", kio aspektis amuze... 10 minutojn poste alvenis bona kaj bela ampleksa artikolo. Ne estas problemo se ankaŭ pasus pli da tempo inter anonco de nova paĝo kaj efektiva alveno, sed pripensu ĉu en tia situacio ne eblas aldoni ŝablonojn <nowiki>{{redaktas|Sj1mor|2023-04-14}} kaj {{ĝermeto}}</nowiki> al la unua, ankoraŭ baze tute malplena paĝo. Mi komprenas ke la ideo estas "Kiu rimarkos ion dum tiuj mizeraj 10 minutoj?", kaj iusence tio ankaŭ estas prava, sed tute formale eblas indiki baldaŭan alvenon de nova paĝo per ŝablono "redaktas", por tio ĝi ja inventiĝis jam en 2006. Bonan vendredon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:42, 14 apr. 2023 (UTC) :Sed neniam bonas fari nur saĝajn konsilojn, tial mi ĵus kiel kontribuo al via paĝo [[Armani]] ekkreis paĝon pri la juna kantisto [[Shawn Mendes]]. Mi baze nur kovris la komencon de lia kariero, kiam li estis ne-jam-matura 15- kaj 16-jarulo, kaj jam finos la redaktadon tie, ĉar mi ne sentas ke mi estus lia biografo, sed por artikolo tio jam sufiĉas... Do laŭ nuna stato de la teksto nur restas kvin ruĝaj ligiloj en la paĝo [[Armani]], vi pravas ke la kvin temoj vere meritus artikolojn, kaj principe el la nomoj de grandmagazenoj oni povus ankoraŭ fari pliajn ruĝajn ligilojn, sed bonas iri malgrandajn paŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:13, 14 apr. 2023 (UTC) :Kara kaj altestimata samideana verkanto Thomas, :Mi tre dankas vin pro ĉio kion vi faras, kaj specife pro via atento, kontrolo kaj kritiko al tio kion mi faras. :Ĉion bona al Vi. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:23, 14 apr. 2023 (UTC) == Eta peto == Vi ricevis la rajton de revizianto la 12-an de marto kun la celo, ke vi libere rajtas uzi tiun rajton. Ekzemple la paĝo [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]] tamen restas nereviziita, post kiam vi tie la 31-an de marto dankinde aldonis informkeston. Mi povas kompreni, ke se vi rapide volas aldoni informkestojn al multaj artikoloj, vi ne volas bremsi la agofluon, sed ĉiukaze vi devas ĵeti rapidan rigardon ĉu la informkesto bone aspektos post la metado, ĉar foje okazas miskomprenoj en la interago inter vikidatumoj kaj la paĝoj, kaj se vi faras tion, estus bele se vi ankaŭ revizias eblajn antaŭajn redaktetojn. Ĉi tie estis nur du tute senproblemaj, bonaj redaktetoj, kiuj jam atendis duonjaron, ke iu kun rajto revizius ilin. Se vi ne faras tion, ankaŭ via propra redakto ne estas reviziita. Vi nun povas revizii, sed por fakte fari tion tamen fojfoje vi devus konscie premi la butonon "aprobi revizion". Eble vi krome ĉiam faras tion kaj nur ĉi tie iel forgesis. Tiam mi pardonpetas, alikaze validas mia peto - estu tiom bona kaj helpu en la reviziado, via juĝo estos bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 19 apr. 2023 (UTC) :Saluton Kara, dankon pro via atentigo. Fakte, bv kontroli se vi povas, mi ricevis la rajtoj revizii antaŭ malmultaj tagoj kaj ekde tiam mi jam aprobis kelkajn antaŭajn reviziaĵojn en iuj artikoloj. :Bone mi faros pli post inspektado kaj se mi sentas ke la reviziaĵoj indas aprobon. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:46, 19 apr. 2023 (UTC) == [[Mikronovelo]] == Mi ŝanĝis la alilingvan ligon al pli ĝusta artikolaro kun pli da lingvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC) :Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:53, 3 maj. 2023 (UTC) == Sead Mahmutefendić == {{Forigu|Sead Mahmutefendić|petanto=Brunnaiz}} -- [[Uzanto:Brunnaiz|Brunnaiz]] ([[Uzanto-Diskuto:Brunnaiz|diskuto]]) 17:12, 5 maj. 2023 (UTC) == Nicolau Dols Salas == Kara. Jam en 2021 vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicolau_Dols_Salas&direction=next&oldid=7366787 ruĝigis tri instituciojn en la teksto] [[Nicolau Dols Salas]]. Certe bonvenus se tiuj institucioj havus e-lingvan artikolon, sed por ekhavi tian artikolon ne sufiĉas nur ruĝigi artikolon... almenaŭ ne ĉiam funkcias tiel, ke iu alia vidas tian ruĝan ligilon kaj tuj ekverkas... Intertempe, mi supozas kaj esperas, vi sentas vin multe pli sekura en via Esperanto ol tiam. Ĉu vi ankoraŭ volus krei iujn el tiuj tri artikoloj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:25, 5 maj. 2023 (UTC) ==Aŭtomata tradukilo== Saluton. Eble vi uzas aŭtomatajn tradukilojn, tial vi povas krei tiom multajn artikolojn. Gratulon. Tamen, se tio certas, restas ankaŭ kelkaj malĝustaĵoj, pri kiuj mi eble iam avertis. Datoj de referencoj restas anglalingve; mi tradukis kelkajn. En duoblaj ligiloj (ligilo kiu kondukas al redakta vorto) foje ne korespondas la duonan parton al la unu, aŭ la dua ne ĝustas esperantlingve aŭ tute ne havas sencon (ekzemple ĉe datoj) ktp. Foje aperas sintaksaj eraroj, manko de akuzativo aŭ pluralo ktp., sed tio okazas al ni ĉiuj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 23 maj. 2023 (UTC) :Saluton, Jes. Mi pardonpetas pro miaj fuŝaĵoj kaj tiuj de la tradukiloj. Foje ripetiĝantaj alĝustigindoj, kiel la formato de datoj, estas tro tedaj por mi ripeti ĉiofoje. Estontece mi faros kun pli da kontrolo kaj zorgemo kaj espereble la rezultoj fariĝos pli altkvalitaj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:13, 23 maj. 2023 (UTC) ::Dankon. En ĵazmuzikistoj restis centoj da ruĝaj ligiloj pri muzikistoj aŭ albumoj, multaj el ili kun anglalingvaj vortoj ene, tiel ke neniam ili bluiĝos. Mi senruĝigis (senligiĝis) kelkajn, sed ĉe [[Billy Higgins]] mi jam laciĝis. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:28, 23 maj. 2023 (UTC) :::Discografio ne ekzistas en Esperanto, eble Diskografio aŭ pli bone Diskaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:36, 23 maj. 2023 (UTC) :Vi atingis rekordon en [[Reĝa Akademio de Drama Arto]]. Gratulon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:14, 26 jun. 2023 (UTC) ::Dankon pro la atentigo. Mi kontrolis vian redakton de la artikolo. ::Mi pardonpetas ke eskapis de mia kapo kaj tiel mi preterlasis la redakton de la notindaj famaj verkaĵoj de famaj eks-studentoj. ::Se vi atentus min pri tio ĉi mi povas mem fari la redakton kaj tiel malpli laborigi vin. ::Danke kaj amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:21, 26 jun. 2023 (UTC) == Honoroj == Saluton, vikikolego. Kiel vi? Mi ne skribis al vi dum longa tempo. Mi vidis de tempo al tempo, ke vi foje interesiĝas pri militaj medaloj aŭ similaj <del>ornamentaĵoj</del> ornamaĵoj de militistoj. Mi ĵus kreis la ŝablonon {{ŝ|Honoroj}}, sekvante la stilon de simila ŝablono de la itallingva Vikipedio. Eble vi povus uzi ĝin de tempo al tempo por viaj biografioj. Ĝis la onta fojo. — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 12:36, 8 jul. 2023 (UTC) :Saluton SuperNabla. Dankon pro via farado pensante pri mia laboro. :Mi komprenas ke oni uzu tiun ĉi ŝablonon en biografioj. :Bone, mi provis ie, sed mi notas ke oni devas specifi la valorojn de ĉiuj kvin parametroj. :Krome, pensante pri la afero, iu kiu ricevis honoron verŝajne recevis pli ol unu, kaj notindas ke la informkesto biografio kaj ĉiuj aliaj informkestoj (krom la simpla informkesto homo) jam listigas ĉiujn honorojn laŭ nome, kaj ene de la informkesto pri tiu ĉi persono. :Eble mi estas laca kaj pigra, sed mi ŝatas uzi ŝablonon kiuj mi povas uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj! :Se eblos nesti tiun ĉi ŝablonon kaj uzi ĝin *sen scii nenion* pri la tema persono aŭ la honorigo(j), tio estas multe pli preferata kaj do uzebla. :Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:49, 8 jul. 2023 (UTC) :: Bone, komprenite. Jes, aŭtomataj ŝablonoj estas ĉiam preferindaj. Ĉiukaze, la nura deviga parametro estas {{parametro|nomo_honoro}}, do por pluraj honoroj oni povas skribi ion kiel jenas: {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Ora medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Arĝenta medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Bronza medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} Estas nur ebleco. Mi ne scias ĉu la ŝablono estas utila aŭ ne. Bonan redaktadon kaj bonan monaton julion. Ĝis baldaŭ, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 13:06, 8 jul. 2023 (UTC) == Elekto de nova administranto == [[Dosiero:Wikipedia Administrator.svg|eta|100px|La balailo estas simbolo de la administrantoj.]]Saluton {{BASEPAGENAME}},</br>Mi ĵus kandidatigis [[Uzanto:Kani]]-n kiel administronton. Se vi havas tempon, bonvolu partopreni la elekton de la nova administranto ĉi tie: [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Kani]]. En tiu paĝo, vi povas legi la kialojn de la kandidatiĝo. La kandidato jam akceptis la proponon de administrantiĝo.</br>Dankon kaj ĝis baldaŭ! Amike, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 08:21, 24 jul. 2023 (UTC) == Ŝablonoj == Kara, laŭ mi estas tre en ordo esti iom tempoŝpara kaj preferi ŝablonojn kiujn eblas "uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj" (kiel vi supre skribis al Nabla). Ĝuste tial mi tiom aprezas vikidatumojn kaj investas konsiderindan tempon en ĝia ampleksigo kaj aktualigo, eĉ se de tio fine nur solidare profitas iuj aliaj malgrandaj vikipedioj, en kiuj mi eble ankoraŭ neniam estis (ekzemple la ĉuvaŝa, baŝkira, navaja aŭ keĉua). Sed vi atentu ne tro rapide komplete malplenigi tutajn informkestojn, se tio forigas enhavon, kiel ekzemple okazis en aprilo 2023 en la paĝo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Memorial&oldid=8028006 Memorial] aŭ jam en junio 2022 en la biografio pri [[Pamela Sargent]], kie el {{ŝ|Informkesto homo}} vi faris {{ŝ|Informkesto verkisto}}, tute bone, sed vi devintus kopii la portreton de ŝi al la nova informkesto. Bonvolu klopodu ĉiam ekstreme atenti kaj rigardi la pretan rezulton, ĉu per via poluro vi ne malaperigas gravajn informerojn, ĉar tiam ne plu temas pri tempoŝparo, sed male pri tempomalŝparo, se iu devas ripari la agon. {{rideto}} Tio ne estas problemo: ankaŭ mi hieraŭ senintence fuŝis 30 paĝojn, kiujn mi intencis plibonigi, Dominik rimarkis tion, atentigis min kaj jam riparis duonon, kaj mi dankante riparis la reston. Fuŝoj okazas, sed estas grave atentigi pri ili kaj ne daŭre ripeti ilin, por ke ili ne multobliĝas. Dankon pro via tre utila kaj diligenta laboro, aparte pri aldonoj de informkestoj! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:30, 26 jul. 2023 (UTC) :Saluton Estimata kaj dankon pro la atentigo. Jes ja kiam mi redaktas mi atentas aldoni valoron al la artikolo kaj ne male. :Pri memorial ŝajnas ke mi vere fuŝis, ĉar parametroj estis donitaj kaj laŭ la historio mi forigis ilin. Pri Pamela Sargent mi estis surprizita ke foto aperas por homo sed ne por verkisto, ĉar mi pensis ke tiu valoro venas de la sama parametro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:39, 26 jul. 2023 (UTC) ::Mi povas malkaŝi ke la sekreto kuŝas en tio, ke la foto de Pamela Sargent stokiĝis kiel dosiero de justa uzo en la esperanta vikipedio kaj ne estas el la komunejo. Tial ĝi ne notiĝas en vikidatumaro, kaj tial necesas individue mencii ĝin, en kaj informkesto homo kaj informkesto verkisto. Tio estas rara kazo. Kutime la fotoj estas en la komunejo kaj notiĝas en vikidatumoj, sed, nu, ne ĉiam. La angla vikio multe pli amplekse uzas lokajn dosierojn je justa uzo, kiun tiam nur povas uzi la anglaj teksto, ol ni, sed samkiel la anglalingvaj kolegoj rajtas loke stoki dosierojn en "sia" vikipedia branĉo, principe rajtas fari ankaŭ ni. Tial bonas uzi momenton post ĉiu finredakto por okule inspekti la finan rezulton - tion ankaŭ ne ĉiam faras mi, kaj tial ankaŭ mi foje ne rimarkas miajn fuŝojn, sed mi klopodas investi tiun finan kontrolan sekundon kaj provas ne forgesi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) == Internacia Tribunalo de Arbitracio == Mi hodiaŭ vespere ricevis rimarkon ke vi ŝanĝis mian alidirekligon Chevron de belga vilaĝo al usona korporacio - tute bone tiel, vere la korporacio internacie pli ligiĝas al la nomo ol la belga vilaĝo! - kaj rigardante la paĝon Chevron vidis ruĝan ligilon Internacia Tribunalo de Arbitracio, kiu dum mi rigardis bluiĝis. Gratulon pri la nova teksto pri internacie grava temo !! Nur mi havas etan rimarkon, ke la angla nomo "International Court of Arbitration", NE estas "mallonge ICC", ĉar ICC estas la angla mallongigo de la [[Internacia Komerca Ĉambro]], tegmento de la tribunalo, sed ke ĝi angle nomiĝas "formale ''ICC International Court of Arbitration'', ne mallongigite sed male pli-longigite. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) :Jes ja. Dankegon pro la kontrolo kaj la riparo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:43, 28 jul. 2023 (UTC) == Majuskloj == Saluton. Mi majuskligas titolojn de organizoj, kiel Internacia unio de kristalografio al Internacia Unio de Kristalografio. Tio estas la kutimo kaj en Esperanto kaj en Vikipedio. La malo estas nur franca kutimo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:16, 7 aŭg. 2023 (UTC) == Wikidata == Saluton Sj1mor! Ĉu vi estas ensalutinta en Wikidata? Se ne, tio klarigas kial ĝi estas ŝlosita. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 13:13, 8 aŭg. 2023 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:30, 8 aŭg. 2023 (UTC) == troviĝita == Saluton. La vorto "troviĝita" tute ne eblas: troviĝinta, troviĝanta, trovita ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 14 aŭg. 2023 (UTC) :Krome Universitato de Tromsø troviĝas en la urbo de Tromsø (NE), sed en la urbo Tromsø.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:38, 14 aŭg. 2023 (UTC) == Kanado == Koran dankon pro la kreoj de nova, laŭ mi tute bezonata paĝo pri la [[Metropolo Vankuvero]] kaj pri ties parto [[West Vancouver]]. Tamen la lastan paĝon vi poste ŝovis al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]]. Tio sencus, se ekzistus pluraj / multaj loĝlokoj "West Vancouver" sur la tero kaj necesus per klarigo inter krampoj priskribi pri kiu loko la teksto temas (kaj tiam la paĝo "West Vancouver" devas esti apartiga listo, kiu listigas ĉiujn tiujn loĝlokojn). Sed ne ekzistas pluraj loĝlokoj "West Vancouver", almenaŭ ĉiu pensas pri unu certa loĝloko en Vankuvero, notante la nomon "West Vancouver". Tial la pluŝovo al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]] estas misgvida, nenecese komplikiga kaj ... fakte fuŝa. Mi alvokas uzi aldonaĵojn inter krampoj en vikipediaj titoloj vere nur kiam necesas. Ĉu konsentite? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Do: En la kazo de [[Langley (Brita Kolumbio)]] la aldonaĵo sencas, ĉar ankaŭ ekzistas esperantlingva teksto pri [[Langley (Vosges)]], eĉ se apartigila paĝo "Langley" en Esperanto ankoraŭ ne kreiĝis kaj en kazo de nur du eroj ankaŭ ne nepras. Sed '''se''' iam ekestus pliaj esperantaj artikoloj pri ekzemple Langley (Cheshire), Langley (Essex), Langley (Hampshire), Langley (Hertfordshire), Langley (Kent), Langley (Northumberland), Langley (Slough), Langley (Warwickshire), Langley (West Sussex), Abbots Langley (Hertfordshire), Kings Langley (Hertfordshire) en [[Britio]] aŭ pri Langley (Arkansas), Langley (Illinois), Langley (Oklahoma), Langley (South Carolina), Langley (Virginia) aŭ Langley (Washington), prefere kun esperantlingvaj klarigoj inter la krampoj, tiam apartigila listo "Landley" sencas kaj povas senprokraste esti farita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:03, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Jes, konsentite. Mi faris tion sen pripense ĉar preskaŭ ĉiuj aliaj urboj en la Kategorio:Urboj en Brita Kolumbio havas tion en la titolo ene de krampoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:04, 26 aŭg. 2023 (UTC) == Informkesto firmao == Amasa adnonado de {{ŝ|Informkesto firmao}} ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gluo&curid=133603&diff=8316188&oldid=6938943 ekzemplo]). Problemo: la plejmultaj celaj paĝoj (gluo, pulio, BIOS, ...) '''NE''' estas firmaoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:04, 3 sep. 2023 (UTC) :Jes sed temas pri (industriaj kaj tiel firmaaj) produktoj, kaj la informkesto vidigas sufiĉe gravajn detalojn. :Se vi povas sugesti pli bonan informkesto bonvolu fari. (Informkesto ilo ja bezonas laboron kaj ĝisdatigon, sed ne ĉiu produkto temas pri ilo) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 03:44, 4 sep. 2023 (UTC) == [[Bertelsmann]] == Saluton kara kaj gratulon pro via ĉi-matena nova artikolo [[Bertelsmann]]. Vi nur ne atentis (ĉu?), ke jam ekzistas artikolo pri la eldonejo [[C. Bertelsmann]] (eĉ kun esperantlingva foto de la frankfurta librofoiro de 2012) - ne estas granda problemo, la teksto pri la origina eldonejo kaj la nuna konzerno bone harmonias, nur oni devas interne interligi ambaŭ. Kaj vi ankaŭ malatentis, ke pri pluraj pliaj subtemoj ankaŭ ekzistas bonaj tekstoj, kiujn indas interligi, ekzemple [[Random House]], [[BMG]] kaj la fuziigita [[Sony Music]]. Mi nun metis tiujn internajn interligilojn - eble mi ankoraŭ malatentis plian ligeblan temon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:44, 4 sep. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Vi pravas mi ne atentis. Dankon pro via atento, kontrolo kaj aldonaj interligiloj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:51, 4 sep. 2023 (UTC) == Peto kunvoĉdoni == En la diskutejo pri [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#499 redundaj paĝoj|eble forigendaj artikoloj]] diskutiĝis la bezono havi duan roboton kun administraj rajtoj, por forigi grandan kvanton da forigendaj tekstoj aŭ ĉi tie alidirektiloj, post decido de laŭorda diskuto, ĉar normala roboto ne rajtas forigi ajnan eron kaj administrantoj sen roboto bezonus tagojn da monotona forĵeto antaŭ ol la monto estus forigita. Mi publike petis LiMr, ĉu li pretus funkciigi sian roboton por tiaj petoj, sed ankoraŭ necesas [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/LiMrBot|voĉdoni pri tio]], kaj la voĉdonon ĝis nun preskaŭ neniu atentis. Tial mi petas vin pripensi kaj kunvoĉdoni. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:20, 21 sep. 2023 (UTC) == Muziko == Eble vi povas helpi min. Post multe da klopodoj mi enmetis muzikajn notojn en la paĝon [[La Espero]], sed ili nuntempe prenas multe da spaco. Ĉu vi scias, se oni povas malgrandigi la dimension de la muziko? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:#7e7a46;font-size:8pt;">'''Super'''</span> • <span style="font-family:Lucida Console;color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .3em .3em .3em">'''nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰🍃]] 12:48, 24 sep. 2023 (UTC) == Referencdatoj == Saluton. Traduki la daton de referencoj ne estas tro da laboro. Mi faris tion en kelkaj el viaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 25 sep. 2023 (UTC) : Kolego, kial vi ĝuste tradukis, sed ne cifirigis la datojn? En priskribo de [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]] estas rekte indikita uzado de jjjj-mm-tt formo de prezento de dato. Des pli tian formon estas komplike fuŝigi: cifera formo estas klara eĉ por novicoj. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:52, 26 sep. 2023 (UTC) ::Mi ne komprenas kion vi intencas diri. ::Mi estas sufiĉe okupata kaj ne interesiĝas pri la tedaĵo de reformatigo de datoj. ::Senpripensa laboro estu pli bone lasota al robotoj! kaj laŭ mi aliaj aferoj multe pli gravas. ::Se iu konsideras tion grava kaj urĝa do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 26 sep. 2023 (UTC) ::: Ĉiu el ni estas tre okupita, tamen tio ne pravigas erarojn. Nia vikio estas malgranda kaj ni ne havas redaktorojn, kiju povas korekti kaŝitajn etaĵojn. Des pli neniu vin kulpigas. Dum via laboro estu pli atenta al la instrukcioj de ŝablonoj uzataj en viaj artikoloj. Tio estas tre facile: jen estas [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]], tralegu kaj faru laŭ ties instrukcio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:18, 26 sep. 2023 (UTC) ==[[Tutmonda Fonduso por Lukti Aidoson, Tuberkulozon kaj Malarion]]== Saluton. Lukti estas netransitiva.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:18, 26 sep. 2023 (UTC) :Saluton. Mi korektis al Batali. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:58, 26 sep. 2023 (UTC) ::Ankaŭ batali estas netransitiva. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:07, 29 sep. 2023 (UTC) :::Se mi aldonus la preposicion kontraŭ post batali, ĉu tio estas en ordo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:15, 30 sep. 2023 (UTC) ::::Kaj oni forprenu la akuzativon. Tion mi supozas. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:15, 30 sep. 2023 (UTC) :::::Tutmonda Fonduso por Batali Kontraŭ Aidoso, Tuberkulozo kaj Malario perfektas! Vi ambaŭ bone kunlaboras. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:55, 9 okt. 2023 (UTC) == L'education sentimentale == Saluton! Bonvolu alinomi ''L'education sentimentale'' al: ''L'Éducation sentimentale'' (titolo en la franca). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:51, 5 okt. 2023 (UTC) :Farite, dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:16, 5 okt. 2023 (UTC) == Makroetiko kaj mikroetiko == Cetere, en julio vi pluredaktis la tekston [[Makroetiko kaj mikroetiko]], en kiu en 2019 la redaktinto ''kani'' forgesis ŝablonon "redaktata". Tiu ŝablono estas por meto de maksimume semajno, sed ripete okazas ke iu simple forgesas forpreni ĝin - tio ankaŭ jam al mi okazis. La ŝablono avertas "Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Do se vi kuraĝas tamen pluredakti, kio pro averto de 2019 estas tute en ordo fari en 2023, utilos al Vikipedio se vi ankaŭ ordige forprenas la forgesitan ŝablonon, aŭ - se vi nepre ne volas malfari ion kion ''kani'' faris, vi povas ankaŭ en lia diskutpaĝo meti etan noton "Hej, ĉu povas esti ke vi en tiu paĝo forgesis ŝablonon?" Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 9 okt. 2023 (UTC) :Simile pri [[Ray Heredia]], kvankam tie vi nur korektetis. Kaj mi certas ke estas kaj estos pliaj kazoj, kie vi vidos tian forgesitan ŝablonon, kaj same havas la licencon forigi ĝin kiom vi havas la rajton ĝustigi evidentan tajperaron... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 9 okt. 2023 (UTC) ::Bone. En ordo. Dankon pro la notigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:45, 10 okt. 2023 (UTC) == Jara / Jaraĝa == Saluton kara! Mi vidas ke vi plurloke ŝanĝas ''jara'' al ''jaraĝa'', evidente konsiderante la unuan formon erara uzo. Tamen PIV klare diras ke tio estas normo, ekzemple: [https://vortaro.net/#dujara_kdu ''dujara: 1 Atinginta du jarojn''] dum ''jaraĝa'' havas tre limigitan sencon: [https://vortaro.net/#jara%C4%9Da_kdcu ''jaraĝa: Havanta la aĝon de unu jaro: pretigu jaraĝan ŝafidon kiel bruloferon X; jaraĝa ĉevalo'']. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:24, 18 okt. 2023 (UTC) :Dankon RG72 pro via kontrolo kaj atentigo. :Efektive mi ja kontrolis miajn ŝanĝojn kaj riparis nur tie kie la signifo estas jaroj de aĝo, kaj ne tie kie temas pri simpla daŭro de jaroj. La ŝanĝo al jaraĝa estas por pliprecizi la lingvaĵon nur tiam kiam temas pri aĝo. :Verdire, estas multege da instancoj kaj mi nur ŝanĝis iuj el ili (specife mi serĉis 10-jaraĝa, ankaŭ havi ideon pri la ĝenerala situacio) kaj verŝajne sufiĉis al mi kaj mi ne faros pli ĉar tiu ĉi laboro tedas min. :Bonvolu kontroli miajn ŝanĝoj, kaj specife pri [[Lupuso]], kiun vi malfaris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:47, 18 okt. 2023 (UTC) == Mapo, Malnova Urbo (Jerusalemo) == Jen ĵus tradukita mapo kun etikedoj en Esperanto: [[:Dosiero:Mapo de la Malnova Urbo de Jerusalemo.svg]]. Se mi enmetis fuŝaĵojn en la etikedoj, korekti ilin estas nun simple. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 11:05, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon Kara, sed mia demando estas kiel mi povas uzi ĝin por doni al parametro "situo sur mapo" aŭ "mapo lokumilo"? :Ekzemple, mi provis :Informkesto urbo||situo sur mapo2= :Aŭ Informkesto Monda Heredaĵo |mapo= :Mi provis doni la nomon de la dosiero kun aŭ sen la sufikso .svg :Sed ĉiam ricevis eraron. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:57, 22 okt. 2023 (UTC) :Kaj por uzi la mapon kiel parametron preferitas uzi la dosieron "Jerusalem_Old_City_location_map.png" ĉar tiu formato de bilgo estas kutime uzita tra la vikipedio por doni kiel parametron kaj montri lokon de koordinatojn sur la mapo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:05, 22 okt. 2023 (UTC) ::Saluton. Mi parte respondis en [[Diskuto:Malnova_Urbo_(Jerusalemo)#Urba_mapo]]. Oni devas krei ŝablonon. Hodiaŭ mi ne havas multan tempon por VP, sed verŝajne mi helpos dum la ontaj tagoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 13:33, 22 okt. 2023 (UTC) == Re:orfigas Informkesto konstruaĵo-n == Saluton. Mi vidis, ke {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo») permesas pli paramatrojn ol {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}; do, kion mi faras estas baze anstataŭi la duan per la unua. Ni povas diskuti pri tio: ĉu vi havas malsaman opinion aŭ aliajn ideojn? {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} permesas eĉ aldoni kromajn mapojn kaj klarigetojn sub la mapoj, kaj havas pli parametrojn prenatajn el Vikidatumo (ekzemple: la parametro «bildo»). «[[VP:orfo|Orfigi]]» paĝon en la Vikipedia ĵargono signifas forigi ĉiujn enirantajn vikiligilojn al tiu paĝo (sinteze, malplenigi la paĝon [[Speciala:Kio ligas ĉi tien?/Ŝablono:Informkesto konstruaĵo]]). En ĉi tiu kazo, mi faras tion enmetante la {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}}-n anstataŭ la alia. Kion vi opinias pri tio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:32, 22 okt. 2023 (UTC) :Vidu, ekz., la malnovan version [[Special:permaLink/8226992]] kompare al la nova versio [[Special:permaLink/8408398]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:38, 22 okt. 2023 (UTC) ::Post iom da tempo, eble ni povos eĉ forigi {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}-n, kaj restigi nur {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo»). Kiu estas via opinio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:43, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon pro la ekspliko. Ja estas pli da parametroj kaj mi ofte uzis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo|Informkesto geografiaĵo]]-n ĉar konvenis kiam estis pli ol unu bildo. :Mi opinias ke endas ke vi diskutu pri tiu ĉi kun administrantoj kiuj havas sufiĉe da teknika scio antaŭ ol vi faru la ŝanĝojn amase. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:33, 23 okt. 2023 (UTC) == Artikoloj pri metrooj == Saluton! Mi rimarkis ke vi sisteme aldonas informkeston {{Ŝ|Informkesto organizaĵo}} al artikoloj pri metrooj, eĉ kiam jam ekzistas informkesto {{Ŝ|Informkesto publika transporto}}. Pro tio mi komencis aldoni kaŝskatolon: <nowiki><div style="float:right;">{{Kaŝskatolo|alteco=40px|titolo={{PAGENAMEBASE}}|larĝeco=300px|enteno={{Informkesto organizaĵo}}}}</div></nowiki> ĉar miaopinie ne vere necesas havi du informkestojn por unusola artikolo. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:43, 24 okt. 2023 (UTC) :Saluton! Jes mi aldonis informkeston organizaĵo tiam kiam estas pliaj detaloj el vikidatumoj. :Tion kion vi faras estas bona. Se eblas aldoni tiujn pliajn informerojn de vikidatumoj al informkesto publika transporto tiu estos tre bona kaj utila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:14, 24 okt. 2023 (UTC) == «Aŭtomata» enmeto de la oficiala retejo == Saluton denove. Mi skribas al vi por "trukoj" por facile enmeti la oficialan retejon de paĝo. Simple, fine de paĝo, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}}|}} </pre> Se vi volas enmeti ankaŭ la {{ŝ|Projektoj}}-n, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}} * {{Oficiala retejo}}|{{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}}}} </pre> Tiuj kodoj faras absolute nenion se la oficiala retejo kaj la projektoj ankoraŭ ne ekzistas en Vikidatumoj; alie, ili enmetas la oficialan retejon kaj la projektojn. Mi scias, ke ili aspektas kvazaŭ sensencaĵo 😁, sed ili funkcias! Provu ilin (kopiu kaj algluu) en kelkaj paĝoj, se vi volas. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 17:58, 25 okt. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Dankon pro via help al mi. Sed io neklaras al mi. Mi kopiias la kodon kaj '''simple''' (tiel kiel ĝi estas) metas en paĝo , ĉe la fino, sed mi ricevas la vido de la sama kodo en la formatita paĝo. :Klare, la kodon ne povas esti skribita en la paĝo mem... do Ĉu io mankas? :Ĉu la kodo estus en informkesto aŭ ŝablono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:56, 18 nov. 2023 (UTC) == Gratulon == {| style="border: 3px solid SpringGreen; border-radius: 10px; background-color: #F2FFDD;" |rowspan="2" valign="middle" | [[Dosiero:New Barnstar with pencil.png|140ra]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: MediumSeaGreen; font-family: Tahoma ;" |Bieno-stelo, kreinto |- |style="vertical-align: middle; border-top: 3px solid SpringGreen; padding: 10px; font-family: Georgia ; " |Estimata {{PAĜONOMO}},<br>Per ĉi tiu mesaĝo mi rajtigas vin fanfaroni kun la ''bieno-stelo de la kreinto'' ✏️, kiu estas premiita al vi pro la jena kialo: <dd style="font-size: 140%; font-family: Brush Script MT;">Pro la kreado de 3000 novaj artikoloj en Vikipedio</dd> <dd style="font-size: 85%; color: #800; text-align: right; padding-right: 5px; font-style: italic;">—[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC)</dd> |} P.S.: Mi rimarkis, ke vi lastatempe kreis vian 3000-an artikolon kaj ankoraŭ neniu metis stelon en vian paĝon. Ĉar estas Vikipedia tradicio meti ĉi tiun specon da steloj por gratuli redaktantojn, mi «donu» al vi ĉi tiun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC) :Do dankon pri la honorigo, sed mi estas scivola kiel la nombrado funkcias? Ĉu eblas ke dum la lastaj du jaroj ke mi laboras ĉi tie mi kreis averaĝe 5 artikolon po tage? ĉu alidirektiloj same nombriĝas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:58, 18 nov. 2023 (UTC) ::Viaj statistikoj troveblas ĉi tie: https://xtools.wmcloud.org/pages/eo.wikipedia.org/Sj1mor?uselang=eo ::Vi ĝis nun kreis 3 062 artikolojn (ne inkluzive de alidirektoj); 5 el tiuj paĝoj estas forigitaj, do vi kontribuis nete kun 3 057 paĝoj ĝis nun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:13, 18 nov. 2023 (UTC) :Ĉu mi povas scii kiom da redaktoj mi faris ĝis nuntempe? mi volas havi similan ligilon kun la ĝisdatigitaj statistikoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:11, 5 jan. 2024 (UTC) == Soledad Bengoechea de Cármena == Saluton! Atentu! Ĝusta titolo estas: "Soledad <u>Bengoechea</u> de Cármena" (kaj ne: Soledad <s>Bengoecha</s> de Cármena) [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:01, 12 nov. 2023 (UTC) :Dankon, mi korektis. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:52, 12 nov. 2023 (UTC) == Vikivortaro == Saluton kara! Mi decidis kandidatiĝi kiel administranto je Vikivortaro. Vi povas esprimi vian opinion ĉi tie: [https://eo.wiktionary.org/wiki/Vikivortaro:Kandidatiĝoj#Dua_administranto-kandidatiĝo_RG72 ] [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:46, 12 nov. 2023 (UTC) : RG72 jam delonge havas personan problemon pri mi tute nerilata al vikioj, kaj ripete tre agreseme atakas min: [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3ADiskutejo&diff=901026&oldid=901025] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto%3ATaylor_49&diff=1185333&oldid=1184939]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:28, 13 nov. 2023 (UTC) == Nova ŝablono petita: Fotomontaĵo == Tiu ŝablono jam ekzistas en 100 diverlingvaj vikipedioj! (anglalinve tiu nomiĝas Template:Photo montage) Notu ke temas pri malsama ŝablono ol Ŝablono:Pluraj bildoj. Mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:54, 13 nov. 2023 (UTC) :{{Farite}}, temas pri {{Ŝ|Fotomuntaĵo}} kun sama uzo kiel en la angla vikipedio (ĝi uzas la saman modulon). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:25, 13 dec. 2023 (UTC) == Interesa diskuto == Saluton kara! Antaŭ kelkaj tagoj komenciĝis [[VP:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|interesa diskuto]] pri kies rezulto mi tre scivolas, ĉar tiaĵoj ofte okazas nun en la mondo kaj estos interese vidi, ĉu ankaŭ Esperantujo tion spertos. Via opinio estas bonvena.[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:49, 29 nov. 2023 (UTC) == Ruĝa flago == Tiel ĉi, la paĝo [[Ruĝa flago]] havas tro malmultan enhavon por resti en vikipedio, sed mi supozas ke vi ĵus kreas ion - nur foto kompreneble ne sufiĉas. Vi povas ankaŭ meti la ŝablonon {{ŝ|redaktas}} al la kreota paĝo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:25, 30 nov. 2023 (UTC) :Dankon. mi faras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 30 nov. 2023 (UTC) ::Jam la paĝo aspektas tute informplena. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:59, 5 dec. 2023 (UTC) == [[Universitato de la Salvadoro]] == Saluton. Mi opinias, ke pli ĝusta titolo estus Universitato de la Savinto, ĉar jam estas dekomence esperantigita, dum adapto al Salvadoro estigus konfuzon kun [[Salvadoro]]. Tamen mi ne alinomis nesciante vian opinion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 4 dec. 2023 (UTC) :Jes, mi konsentas kun via opinio. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 4 dec. 2023 (UTC) ::Plej bone faru vi, Sj1mor, estis origine via teksto! Fakte negravas kiu faras alinomigon, sed tamen aspektas pli bele, se ne iu alia "ĝustigas eraron", sed oni mem pripensas kaj elektas ankoraŭ pli bonan titolon por sia kreita teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) :Finfine ĝi restis malĝuste titolita kaj mi alinomis. Mi profitis la okazon por korekti la tutan artikolon kie restis ankaŭ pluraj malglataĵoj. Mi konsilas, kara Sj1mor, ne tiom akceli la kreadon de artikoloj kaj iomete pli lupee zorgi pri la detala redaktado kaj speciale la titoloj por eviti alinomojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:32, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Verdire la nomigo (fasoni aŭ elekti propran nomon, se ne estis deantaŭe tajpita ĉe vikidatumoj) estas grava decidoen la kreado kaj efektive unu el plej grandaj defioj por krei sufiĉe multajn de artikoloj. La kontrolado fare de sperta redaktanto/isto estas nemalhavebla por certigi la kvaliton. Jes foje mi hastas ĉar la laboro estas enorma kaj mi deziras atingi multon malgraŭ ke mi ne havas ian personan intereson en la temo. Fojfoje mi mem kontrolas lastatempajn redaktojn kaj tuje notas simplajn erarojn kaj misojn, do verŝajne ankaŭ aliaj redaktantoj ne tiom kontrolas ilian laboron kaj la ĝeneralan staton de artikolo kiu ili redaktas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:43, 12 dec. 2023 (UTC) == [[Sky (kompaniaro)]] == Mi havas du etajn konsilojn la vi, rilate la kreon de la informriĉa kaj ĝenerale tute dece farita teksto [[Sky (kompaniaro)]]. Povas esti ke miaj konsiloj aspektos iom kritikemaj, pri tio mi anticipe pardonpetas, sed mi tamen volas rapide noti mian observon ĉi tie, antaŭ ol mi reforgesas ĝin. Unue vi notis ruĝan ligilon [[Londona Akcia Borso]]: ruĝa koloro de ligilo ĉiam estas io averta, io kio volas alvoki kreon de teksto, sed ankaŭ (kaj tio tie ĉi gravas) volas averti "ĉu povas esti de vi ion iomete malĝuste vortumis en via ligilo?". La londona borso estas tiom centra temo, ke malverŝajnas ke nenio pri ĝi jam estis verkita esperante. Se vi forprenas la mezan vorton kaj estas [[Londona Borso]] (ĉar pri kio borso okupiĝus se ne pri akcioj???), vi tuj havas bluan alidirektilon kiu plugvidas al la ĝusta paĝo [[Reĝa Borso de Londono]]. Do la konsilo estas ĉiam esti skeptika kiam temas pri ruĝa ligilo, kaj bonas en kazo de dubo rapide kontroli en alilingva versio de teksto ĵus tradukata, ĉu en tiu lingvo de la temo ne hazarde estas vorto "Esperanto" en la listo de lingvoj ĉe la maldekstra rando - tiam vi, se vi volas, ankaŭ povas krei novan alidirektilon, por ligi de via vortumo al la ĝusta temo, aŭ povas tuj noti la ĝustan vortumon. Povas esti ke per "Londona Akcia Borso" vi celis iun subkomercejon de la tuta "Londona Borso", sed eĉ se, tiam ruĝa ligilo "Londona Akcia Borso" multe malpli helpas ol blua "Londona Borso". Kaj dua noto, pri kiu vi certe teorie same konscias kiel mi: mi petas vin esti skeptika se iu vorto aspektas plej iomete strangeta: ĉi tie estis la vorto "komponento", kiu kompreneble similforme konatas en pluraj okcidenteŭropaj naciaj lingvoj. Sed en Esperanto ne estas klare, ĉu se estas simpla verbo "komponi", oni permesos al si la lukson havi sendependan duan vortoradikon "komponento" (Esperanto en facilanima kreo de novaj vortoradikoj ne estas lingvo luksema, sed baze spartana) - kaj rapide rigardo al la reta PIV montras ke tiu vorto entute ne ekzistas, kaj la silabo -ent- ankaŭ ne estas esperanta sufikso. Kvankam "komponi" unuavice uzatas pri muziko, ĝi tamen havas ankaŭ kemian sencon "konsistigi miksaĵon, kombinaĵon", kaj metafore eblas uzi la kemian sencon ĉi tie, per uzo de la ekzistanta esperanta sufikso -aĵ- kreante la vorton "komponaĵo". Tiu vorto eble ankaŭ aspektas nekutima, sed se oni uzas la sufikson -aĵ- en ĝusta senco, oni ankaŭ rajtas fari vortojn kiujn eble neniu alia jam faris, do "komponento" estas "komponaĵo". Kompreneble ne temas pri tiuj konkretaj eraretoj kiujn mi jam glatigis en la teksto, sed temas pri konsilo laŭeble neniam "elŝalti" skeptikon pri tio kion oni ĵus rapide verkis. Ĉar oni neniam scias, kiam kolego legos la tekston kiun oni ĵus kreis, plej bone estas tuj mem pliĝustigi sian skribaĵon (tio kompreneble estas teorio: al ĉiu okazas tamen "tapjeraroj" - tamen, ĉiu havas la taskon laŭeble mem trovi kaj ĝustigi siajn proprajn eraretojn). Nun iĝis multaj vortoj por diri preskaŭ memkompreneblajn konsiletojn. Sed mi supozas kaj esperas ke vi ankoraŭ faros multajn tekstojn, kaj utilas se ili estas dekomence tiom perfektaj, ke neniu alia kolego povas ankoraŭ plibonigi ion... Belan tagon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) ==Gardio Nacia de Francio== Saluton. La vorto Gardio ne ekzistas en Esperanto, nur gvardio, kiel vi bone uzas ĝin en la redakto de la artikolo. Ĉar necesas alinomi, mi konsilas Nacia Gvardio de Francio aŭ Franca Nacia Gvardio. Ankaŭ Nacigvardio ne indas, ĉar tio estus Gvardio de la Nacio kaj ne Nacia Gvardio, kio estas preskaŭ sama, sed gramatike ne tute. Tio ĉio utilus ankaŭ por la redaktado de la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 12 dec. 2023 (UTC) :Mi tute konsentas kun via bonjuĝo. Ĉikaze mi prenis la nomon de vikidatumoj, do mi devas kontroli ankaŭ la nomon kiel ĝi estas donita de vikidatumoj! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:45, 12 dec. 2023 (UTC) ==Penny-farthing== Saluton. Mi vidis, ke nur la portugala kaj du slavaj lingvoj konservas la anglalingvan titolon dum la ceteraj lingvoj havas proprajn tradukojn. Se ni ne havas tion en Esperanto (eble jes) oni povas fari facile la tradukon ĉar penny jam estas tradukita, dum farthing estas kvaroneto, do penco-kvaroneto aŭ io tia.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:17, 12 dec. 2023 (UTC) :Alternativoj estus radet-radega biciklo, radet-radega velocipedo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:18, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Konsentita. Aldonita en la artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:56, 13 dec. 2023 (UTC) == Ŝablono informkesto urbo == Saluton, vi faris ŝanĝon en la ŝablono Informkesto urbo. [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_urbo&diff=8543028&oldid=8465180|Via ŝanĝo] faris nedeziratajn ŝanĝojn en ŝablono Geokesto. Ĉu vi povus forigi tion? Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:12, 24 dec. 2023 (UTC). Bv Pardoni, mi nur poste rimarkis, ke vi ŝanĝis ankaŭ ŝablonon Geokeston. Mi malfaris viajn ŝanĝojn tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:16, 24 dec. 2023 (UTC) :Kial vi malfaris la ŝanĝon al Geokesto? Ĉu ne plaĉas al vi la aldono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:52, 24 dec. 2023 (UTC) :Saluton Administrantoj @Kani, @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] kaj @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] (mi ne konas aliajn). :Se mi rajtas, mi volas atentigi vin pri tiu ĉi faro kaj malfaro. Kiel vi povas legi desupre mi demandis [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] kial li malfaris mian ŝanĝon al ŝablono Geokesto, sed mi ne ricevis respondon dum du tagoj. Mioponie la ŝanĝo estas grava aldono pri ĉiuj artikoloj (ja estas multaj) kiuj rekte aŭ nerekte uzas tiu ĉi ŝablonon. La valorlisto de la vikidatuma parametro P31 klare montras oficiale pri kio(j) temas la artikolo. :Se estas disputo pri la ŝanĝo mi sugestas preni la aferon al publika voĉdonado. :Dankon pro via atento. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:56, 25 dec. 2023 (UTC) ==Nacia Ekstertera Societo== Saluton. Mi komprenas, ke vi ankoraŭ prilaboras tiun artikolon. Dume, mi tute komprenas la logikan tradukon de la tri vortoj de la titolo, sed ĉu ne estas iu kontraŭdiro inter ''Nacia'' kaj ''Ekstertera''? Eble oni povus alinomi al Nacia Kosmekspluata Societo, ĉar Nacia Kosmesplora Societo estus neĝusta kaj nur unuflanka.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 25 dec. 2023 (UTC) :Dankon Kara Kani pri via atento kaj atentigo. :Mi nur tradukis simple kaj laŭvorte la nomon el la angla. :Via sugesto pri "Nacia Kosmekspluata Societo" povus esti bona, sed mi nur atentigas ke la organizaĵo ne temas ekskluzive pri ekspluato! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:41, 25 dec. 2023 (UTC) ::Jes, vi pravas, temas kaj pri ekspluatado kaj pri esplorado. Mi ne kapablas unuigi tion per unu vorto, kvankam eble tiu ekzistas. Ni povus cerbumi; se oni ne sukcesas, alia alternativo estus lasi la originan anglalingvan nomon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:42, 26 dec. 2023 (UTC) :Mi alinomis al [[Nacia Kosmo Societo]] laŭ la debato en koncerna paĝo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) ==Homecoj== Saluton. Vi uzas ofte la tradukon Homecoj por ekzemple la hispana Humanidades, kio laŭvorte estus ĝuste, sed laŭsence tute ne, ĉar homeco estas abstrakta vorto, dum la celita senco estus Homaj Sciencoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) :Dankon Kani pro la grava atentigo. Mi korektis ĉie kie mi trovis la eraron. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:35, 3 jan. 2024 (UTC) == Malbonaj tradukoj == Kolego, mi rimarkis vian aktivecon en kampo de novaj artikoloj. Tamen laŭ mi vi tro okupiĝas pri kvanto kaj tute ne interesiĝas pri kvalito de la artikoloj. Sed vikio postulas ĝuste kvaliton. Mi opinias, ke vi uzas aŭtomatikan tradukilon kaj poste ne poluras la tradukojn. Rezulte viaj artikoloj havas ne nur gramatikaj erarojn kaj stilajn problemojn, sed misajn postulojn.<br> Mi avertas vin: se vi daŭre plenigos vikion per kvalite malbonaj artikoloj mi lanĉos procezon de forigo de via kontribuo. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 21:00, 10 jan. 2024 (UTC) :Saluton Kolego. Via aserto simple ne estas ĝusta. Vi nur vidas la tempon de mi alŝuto de la artikolo, sed mi ja laboras horojn, foje tagojn, antaŭ ol mi publikas artikolon en vikipedio. Jes ja, lingva kontrolo necesas kaj estas nemalhavebla. :Mi estas certa ke miaj faraĵoj ne estas perfektaj kaj certe ke eraroj povas okazi. Sed ankaŭ mi volas noti ke artikolo ne estas kompleta produkto ĉar vikipedia laboro finfine temas pri ne-organizita kunlaboro, kaj do mi estus feliĉa se iuj almenaŭ baze lingve kontrolu la enhavon sed mi tute ne intecas laborigi iu ajn. :La lingva, informa kaj ĝenerala kvalito de miaj produktaĵoj ja gravas al mi kaj se oni povas noti al mi problemojn mi estos feliĉa ripari kaj noti ilin por mia estonta laboro. Tion dirite, mi scias kaj agnoskas ke mult(eg)e mi ne scias kaj ke necesus ke miaj scioj kaj kapabloj pliboniĝu sed kiun povas helpi al mi? Mi faras kiom eble plej bone ke mi povas sed tio neniam povus sufiĉi. :PS Mi provas elekti temojn kiujn miopinie estas interesaj, aŭ sufiĉe gravaj en la ĝenerala vivo aŭ povus esti gravaj por Esperanto. Kiam temas pri temoj pri kiuj tute ne ekzistas artikolo en la esperantlingva vikipedio, se administrantoj preferas la nenion ol mia faraĵo do oni tute rajtas forigi la mian kaj bedaŭrinde resti kun nenio. :Kolegie via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:09, 10 jan. 2024 (UTC) :: Mi ankaŭ ne taksas min sperta pri lingvo, tamen mi estas sperta pri vikio: neniu kaj neniam korektos viajn erarojn. Tio okazas pro multaj kaŭzoj kaj ĉefa estas homa naturo: viki-aŭtoroj ŝatas esti verkisto kaj ĉiu fanfaronas pri kvanto de artikoloj. Kaj male: neniu volas serĉi kaj ripari fremdajn erarojn. La problemo ekzistas en ĉiu vikio. Tamen en Eo-vikio la problemo staras pli serioze: esperantistoj ne ŝatas legi librojn kaj ŝatas konversacii en la reto. Ili ne havas denaskan fundamenton de nacia kulturo (libroj, teatroj, lernejoj kaj tp) kaj Eo estas por ili fremda lingvo. Kaj esperantistoj venas al vikio (ĝi estas unu el la plej popularaj Eo-servoj) kaj vidas artikolojn kun eraroj. Ni ne rajtas doni fuŝan ekzemplon de lingvouzo.<br>Mi ne povas konsili vin pri rimedoj de altigo de lingva novelo (mi mem ne estas lingve sperta kaj lerta), tamen mi scias rimedojn por eviti erarojn de komputila tradukilo: 1. traduku de alia lingvo ne al esperanto sed al via denaska lingvo 2. Kaj el la lingvo traduku ne per komputilo, sed per homa scipovo. 3. forgesu hasti, ĉar ĝis nasko de [[fera stelo]], ni havas tempon por poluri artikolojn. Verku ĉian artikolon tielmaniere, ke oni montru ilin al novicoj kiel ekzemplo de plej bonstila kaj bonlingva Esperanto. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:14, 11 jan. 2024 (UTC) == Geografiaj koordinatoj == Saluton kara! Mi vidas ke vi diligente kaj persiste aldonas informkestojn al la artikoloj, do evidente vi sufiĉe lertas pri teknikaĵoj kaj povus helpi al mi solvi delonge min ĝenantan problemon. Mi ne scias kiel ĝuste aldoni geografiajn koordinatojn al informkestoj. Se mi aldonas datumojn, trovitajn surmape, la sistemo ofte diras ke ili estas malvalidaj. Se mi provas mallongigi aŭ alimaniere redakti ilin, rezulto estas plorinda kaj la mapo montras tute alian lokon. Ekzemple en [[Voyage (Tjumeno)]] aperas iu fantazia situo, kvankam [[Yandex Mapoj]] diras ke devas esti [https://yandex.ru/maps/55/tyumen/?ll=65.542852%2C57.146141&mode=search&sctx=ZAAAAAgBEAAaKAoSCRB1H4DUY1BAETzdeeI5j0xAEhIJaf0tAfinrD8RmNu93CdHkT8iBgABAgMEBSgKOABArZ8NSAFqAnJ1nQHNzEw9oAEAqAEAvQFHapxpwgEF2vvr5ATqAQDyAQD4AQCCAhrRgtGGINCy0L7Rj9C2INGC0Y7QvNC10L3RjIoCAJICAjU1mgIMZGVza3RvcC1tYXBz&sll=65.542852%2C57.146141&source=serp_navig&sspn=0.027985%2C0.008430&text=%D1%82%D1%86%20%D0%B2%D0%BE%D1%8F%D0%B6%20%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8C&whatshere%5Bpoint%5D=65.542214%2C57.146235&whatshere%5Bzoom%5D=15.69&z=15.69 57.146235, 65.542214]. La sama problemo estas ĉe [[CUM (Tjumeno)]], [[Magellan (Tjumeno)]], [[Premier (Tjumeno)]]. Nur kaze de [[Goodwin (Tjumeno)]] kaj [[Kristall (Tjumeno)]] la problemo estis solvita helpe de aliaj vikipediistoj. Sed mi ne komprenas kiel? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:53, 15 jan. 2024 (UTC) :Saluton kara! laŭ via peto mi kontrolis la situacion sed ankaŭ mi ne kompreas kiel kaj kio okazas. :Sed mi resumis la jenon :Goodwin (Tjumeno) (la ĝusta) :|latitudo =57/8.93 :|longitudo=65/33.63 :( sed jen kion aperas supre de la informkesto 57°08'56.0"N 65°33'38.0"E kaj laŭ Guglo Mapoj ĝi ja estas ĝusta) :Voyage (Tjumeno) (la malĝusta) :|latitudo =57/06/44.3 :|longitudo=65/34/56.3 :(kaj supre la informkesto efektive montriĝas [https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Voyage_(Tjumeno)&language=eo&params=57.112305555556_N_65.582305555556_E_region:RU-TYU_type:landmark 57° 6′ 44″ <abbr>N</abbr>, 65° 34′ 56″ <abbr>O</abbr>] [[Voyage (Tjumeno)#/maplink/1|(mapo)]]) :Sed laŭ via indiko, laux Yandex Mapoj 57.146235, 65.542214, kaj mi kontrolis la lokon sur la mapo. :|latitudo =57/14/6.235 <!-- char 57.14.62.35 ne eblas --> :|longitudo=65/54/22.14 :Ŝajne sur la mapo aperas ekstere de la urbo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:33, 15 jan. 2024 (UTC) Jes, stranga afero. Tamen dankon pro viaj klopodoj. Sukceson! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:37, 15 jan. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto nederlanda municipo == Saluton. Bonvolu rigardi la paĝon pri la nederlanda loĝloko [[Grave]]. Tie nun maldekstre supre estas iu stranga signaro "{{if:". Tiun signaron mi antaŭe dum jaroj vidis en neniu alia paĝo pri nederlanda loko, kaj kontrolante oni vidas ke la stranga signaro nun aperas ĉie. Mi forte supozas ke tion kaŭzis unu el viaj lastaj du adaptoj de {{Ŝablono|Informkesto nederlanda municipo}} meze respektive fine de tiu ĉi monato. Bonvolu rekontroli kaj trovi la eraron. Mazltov - bonŝancon pri tio! Antaŭdankas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:06, 30 jan. 2024 (UTC) :Pardonu. Mi korektis. Mi tuj kontrolos la aliajn informkestojn. Mi dankas pro la atentigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:29, 30 jan. 2024 (UTC) :@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Mi kontrolis kaj la eraro aperis nur tie. :Pri tiu temo mi volas atentigi vin pri la diskuto kiu okazis ĉi tie sur mia diskutpaĝo sub la titolo "Ŝablono informkesto urbo". Antaŭ pli ol monato mi faris la samajn ŝanĝojn al ŝablono {{ŝ|Geokesto}} sed [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] malfaris tiun dirante ke la ŝanĝojn estas nedezirataj, sen ajn ekspliko. Mi opinias la ŝanĝoj gravaj, interalie ĉar la gravaj urboj de la mondo uzas tiun ŝablonon. Mi petas vian intervenon sed ankoraŭ ne ricevis respondon. Bonvolu interveni. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:53, 30 jan. 2024 (UTC) Saluton, mi nun komprenas kiu okazis en la nederlandaj paĝoj. Dankon pro la rapida riparo. Aliflanke mi ne komprenas kial mi ne atentis vian alvokon la 25-an de decembro. Eble meze de la festotagoj mi estis iom distrita, aŭ miaj filoj pli ol kutime kun-uzis la komputilon... Ne gravas, simple la atentigo ne atingis min. Ĉu mi bone komprenas, ke la aldono p31 al geokesto same bone funkciis kiel ĝi funkcias en informkesto urbo kaj en ĉiuj specifaj informkestoj pri administraj unuoj, kaj Petr Tomasovsky simple neŝatis la ideon kaj malfaris ĝin pensante ke geokesto estas lia posedaĵo? Tiam efektive estos bone pli vaste diskuti la temon. Al mi la parto pri p31 en la informkestoj kaj ankaŭ la griza fermita tirkesto pri partneraj urboj el vikidatumaro ĝenerale plaĉas, kaj mi bonvenigas unuecan uzon ĉie en urbaj tekstoj. Nur foje la parto pri p31 iom vastiĝas, kiam oni en vikdatumoj notis multajn parametrojn (kiel ekzemplo vidu la tekston pri [[Bonno]]). Tie utilus uzi la eblecon de vikidatumoj pri prioritatigo: nome ĉie kie en vikidatumoj unu ero indikiĝis prioritata, "helverda", nur uzi tiujn prioritatajn, helverdajn indikojn (tiam la aliaj eroj sur blanka fono kutime estas eks-aktualaj). Alia ekzemplo estas la teksto pri longa hungara urbonomo [[Hódmezővásárhely]], kie indikiĝas "Hungaria urbo • urbo kun departementaj rajtoj • urbo kun komunumaj rajtoj", sed "urbo kun departementaj rajtoj" validas ekde 1990 kaj "urbo kun komunumaj rajtoj" validis nur ĝis 1950 - pri la lasta indiko ekde pli ol 70 jaroj ne plu aktuala oni facile povus rezigni. Pri iuj francaj aŭ italaj urboj, mi nun ne plu memoras kiuj, estis similaj indikoj "urbo komunumo eksa komunumo vilaĝo" - tio nur konfuzigas (se mi revidas ion tian, mi povos atentigi vin rekte). Do por tiuj kazoj bonas uzi la prioritatajn indikojn en vikidatumoj kaj malatenti la "normalajn". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:18, 30 jan. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via respondo. Jes ja okazis precize tiel kiel vi priskribis kaj do mi subtenas vastigi la diskuton pri la afero. :Certe vi pli bone scias pri la temo de urboj kaj setlejlokoj kaj mi respektas vian juĝon. Mi samopinias kun vi, sed pri la "helverda" mi ne konas kiel fari la trukon. :Ĝenerale dirite, kiam oni montras liston da valoroj de parametro, tiam indas kaj endas flanke montri kun ĉiu valoro ĝia(j)n referenco(j)n (same kiel faras aliaj vikipedioj), kaj tiu mi ankaŭ ne konas kiel fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:18, 31 jan. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vidu sekundon la paĝon pri [[Vjatskije Polani]], tie la sama problemo ankoraŭ aperas kio jam notiĝis supre: la urbo laŭdire samtempe estas "urbo • labora loĝloko de Rusio • vilaĝo", sed ĝi estis vilaĝo nur ĝis 1938 kaj "labora loĝloko de Rusio" (ŝajne aparta sovetunia kategorio) nur de 1938 ĝis 1942, do estus helpe nomi ĝin nur "urbo". Mi havas nenian konon kiel aranĝi tion en la informkesto, kaj klaras ankaŭ ke kutime eĉ kun adaptita informkesto la problemo ne tuj estus solvita, ĉar la unuopaj eblecoj en vikidatumoj kutime ne jam estas elektitaj prioritataj aŭ malprioritataj - ĉiuj dekomence estas "normalaj". Sed se oni elektas ion eblecon prioritata, tio tamen nun ankoraŭ tute ne ŝanĝas ion. Mi petus vin ankoraŭ iom sondi, eble peti helpon de ie, kiel eblus solvi tion. Plej elegante kompreneble estus se iu aŭtomatismo vidus ke iu elekto havas noton "ekde" kaj "ĝis", do estas jam historia, kaj ignorus ĉiujn elektojn kiuj havas "ĝis". Tiam restus nur la aktualaj informoj, ĉi tie "urbo", kaj jam ĉio estus en ordo sen prioritatigo en vikidatumoj, kiun ĉiukaze iu usonano aŭ polineziano kiu tute ne komprenus la sencon de helverdaj aŭ rozkoloraj elektoj en tiu ĉi specifa kazo povos ĉiam malfari... Ja la vikidatumoj ne estas nur por tio ke ili perfekte servas iujn ŝablonon en la esperanta vikipedio, kiu estas nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj kaj ne la plej grava. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:20, 14 feb. 2024 (UTC) :::Jes ja vi pravas. Mi jam iom sondadis sed ankotaŭ ne sukcesis trovi la solvon. Eble @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] scipovas. :::De kie vi scias la vicloko de la esperanta vikipedio (nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 14 feb. 2024 (UTC) ::::{{re|Sj1mor}} (kvankam en propra diskutpaĝo la atentigo kompreneble ne necesas) Pardonu - tiun ĉi demandon de vi mi preteratentis. La koncerna statistika prezento pri la 40 plej grandaj vikipedioj, tute aktuala, estas [[Vikipedio:Internacia Vikipedio]]. Estas dua prezento pri la 100 plej grandaj lingvoj, ne tute aktuala, taksite eble de antaŭ 3-7 tagoj, en [[Vikipedio:Internacia Vikipedio/La 100 plej grandaj]]. Sed dum "ni ankoraŭ estas inter la 40 plej grandaj lingvoj", la dua listo eĉ ne tiom gravas. Cetere jam de longe la hebrea vikipedio sekvas la esperantan kaj restas ĉiam iom malantaŭ ĝi, kaj tio, kvankam lastatempe ni forigis relative multajn rubajn paĝojn, laŭ decidoj de la diskutoj en [[vikipedio:forigendaj artikoloj]], do intence malgrandigis la esperantan vikipedion - ĉar, kompreneble, la nura kvanto de artikoloj ne estas la sola kriterio pri kvalito... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:45, 20 feb. 2024 (UTC) :::Notu la parametron Tipo de la {{ŝ|informkesto urbo}}. Oni facile povas kondiĉi ke se tiu tipo havas valoron oni ne aperigu la liston de P31. Eble tio estas kruda solvo sed estas tiu kiun mi povas oferti. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:35, 14 feb. 2024 (UTC) ::::Sed, via propono estus kruda solvo. Pli bone ol neniu. Sed mi certas, ke ankoraŭ estas pli saĝa solvo. Se en vikidatumaro estas dek nombroj por loĝantaro en diversaj jaroj, la informkesto ja ankaŭ aŭtomate prenas la prioritatan, "helverdan" nombron. Do devas esti iu truko saĝe solvi la problemon. Ni tenu vian proponon pri parametro tipo kiel lastan elturniĝon, se vere neniu trovos la bonan solvon, sed ankoraŭ ne aktivigu ĝin... Mi iel certas, ke devas ankoraŭ esti pli profesia ŝlosilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:55, 20 feb. 2024 (UTC) :::::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Jes, sed via ekzemplo ne estas taŭga ĉar estas granda diferenco inter la kazoj. Por statistiko estas ja ununura "ĝusta" - t.e. plej aktuala - valoro (tiu kiu estas markita helverde kaj estas aŭtomate prenita kiel valoro de la petita parametro), sed por valoroj de parametro kiel ekz statuso estas potenciale pli ol unu ĝusta-aktuala respondo, do pli ol unu valoro kiu estas markita helvedre, kaj por tiuj oni bezonas tajlori LISTOn de valoroj, kaj nur por ili, ellasante la aliajn historiajn valorojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 feb. 2024 (UTC) ::::::Vi pravas ke en nombroj por loĝantaro nur preniĝas unu nombro, kaj ke mia ekzemplo ne tre bone taŭgas. Sed vi malpravas ke ĉe nombroj por loĝantaro en vikidatumoj nur povas esti unu helverda indiko kaj ke tio estas ĉiam la plej aktuala: tiel nur estas, se iu homo aranĝis tion. En multaj kazoj mi jam vidis ke robotoj metis novajn nombrojn de 2018, 2020, 2022, 2024, sed neniu atentis ke la helverda indiko ankoraŭ estis ĉe la nombro de 2013, aŭ de 2003 - tiam en niaj esperantaj informkesto kompreneble montratas la nombro de 2013, aŭ de 2003, kvankam en vikidatumoj jam estas bona nombro pri 2024. Kaj ankaŭ facile teknike eblas ke iu helverdigas novan nombron, sed ne malverdigas la malnovan - tiam estas pluraj helverdaj nombroj, kaj la aŭtomatismo elektas tiun kiu staras pli supre en la listo, ne tiun kiu pli aktualus... Do la nombroj de loĝantaroj ankaŭ nur bone funkcias se iuj purigistoj kontinue poluras kaj senpolvigas vikidatumojn. Sed vi pravas ke tio ĉio ne helpas en la nuna serĉo de solvo. Tamen, mi certas ke estas solvo, kaj certas ke mi ne sufiĉe fakas por tuj koni ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:28, 21 feb. 2024 (UTC) :::::::@[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:31, 21 feb. 2024 (UTC) == Nombro de redaktoj == Saluton kolego! [[#Gratulon|Supre]] vi demandis min kie legeblas via nombro da redaktoj. Jen: https://xtools.wmcloud.org/ec/eo.wikipedia.org/Sj1mor Krome, mi ne konsentas pri ĉi tiu modifo kiun vi faris: [[speciala:diff/8601264]]. Vi tie aldonis informkeston, sed informkesto jam estis tie, do nun la paĝo havas du informkestojn kun la sama enhavo. Ĉu mi povas malfari la modifon? Ĝis ĝis! —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 23:34, 31 jan. 2024 (UTC) :Dankon pro la informo. Jes certe vi tute rajtas. faru laŭ via plaĉu kaj bona juĝo. Mi aldonis la regulan informkeston muzeo ĉar mi pensis ke ĝi donas pli da gravaj informeroj ol la antaŭa informkesto, ekz pri la konsistuantaj galerioj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:27, 1 feb. 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 feb. 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == informkesto urbo == Mi komprenas ke en la ŝablono informkesto urbo vi hodiaŭ aranĝis, se estas "ligbutono por vikivojaĝoj" en vikidatumoj ke ĝi aŭtonate tre larĝe montriĝas supre dekstre de paĝo. Kompreneble mi komprenas ankaŭ la ideon malantaŭ la ago, nome se eble aldoni ankoraŭ grafike altiran bildon ekster la informkesto. Jen estas la teorio. Tamen en praktiko estas multaj tekstoj kiuj ĉiukaze havas malmultan tekston maldekstre. Mi momente riparas paĝojn en Rumanio, tial mi montras al vi du paĝojn tie: la unua '''[[Piatra Neamț]]''' estas ekstrema: tie la tuta teksto aperas tutsupre kun la larĝigita ligbutuno, kaj kie dekstre la informkesto komenciĝas jam maldekstre estas nur vakuo. Dua ekzemplo '''[[Brăila]]''' ne tiom drastas, ĉar tie bildgalerio iom plenigas la supran randon de la vakuo, sed la malplena spacego maldekstre de la informkesto ankoraŭ sufiĉe stulte aspektas. Ni devos ankoraŭ pripensi, kiel poluri la ideon ke ne aperos tiom draste dekstre tro plenaj kaj maldekstre vakuaj paĝoj. Kompreneble estus neniu problemo se la larĝa panorama dosiero simple aperus sube de la paĝo sub la eksteraj ligiloj kaj super la navigiloj, centre aŭ maldekstre. Sed klaras al mi ke tiel apenaŭ eblas aranĝi, krom per aldona ŝablono permane metita kun nomo kiel {{ŝ|panorama bildo}}, kiu kiel nun en informkesto urbo faras nenion se en vikidatumoj ne estas taŭga bildo, sed jes aŭtomate metas larĝan bildon se ĝi estas. Tian ŝablonon oni ankaŭ helpe de robotoj povus dissemi. Alternativo estus (eble tio jam estas, mi ankoraŭ ne vidis detale la informkeston urbo nun) lasi ĉiun kiel vi instalis hodiaŭ, nur kun ebleco en la informkesto per iu parametro kiel "| panorama bildo = neniu " bremsi la aŭtomatan montron de la larĝa bildo supre dekstre, kaj tiam povos mem meti ĝin malsupren maldekstren aŭ centren. Sed paĝoj kiel [[Piatra Neamț]] kaj [[Brăila]] nun ne aspektas saĝe kaj bele. Kaj mi timas ke estos tre multaj paĝoj kie la vakuo maldekstra, kiu ĉiukaze jam estas en multaj paĝoj ĉar ni tendencas ŝtopi tiom da informoj en la informkeston urbo tute ĉe la dekstra rando, ekstreme pli grandiĝas. Ankoraŭ necesos perfektigi la ideon. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:47, 19 feb. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via atento. Ĉiuj kiuj vi proponas aspektas bone laŭ mi. Sed mi diru al vi ke mi ne vidas tiun dividon de dekstre kaj maldekstre de la informkesto (mi uzas retumilo chrome). Specife, ambaŭ viaj ekzemploj aspektas ordinare por mi, ĝermoj pri romaniaj urboj. :Ĉiukaze, kiel ni jam diskutis, mi volas rememori vi pri la daŭre neatendita situacio kun Geokesto (la ne montrado de P31 kaj ĝemelurboj) ĉar iu decidis male. Kion oni faros? kion oni povos fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 20 feb. 2024 (UTC) ::Pri Geokesto vi pravas, tiu temo estas netraktita, mi revenos al ĝi, kaj mi pensas ke ni devos fari sondan enketon en la teknika diskutejo pri la temo. Sed unue pri la aktuala temo de hieraŭ: ĉe mi ĝi same aperas en retumilo Chrome, kaj neniel nur en sudeŭropaj paĝoj - ĵus mi havis paĝon pri [[Leka (Norvegio)]], kie ĝi tutsame estas. Probable vi zomis vian retumilon al pli grandaj literoj kaj la efiko ne tiom drastas, sed ĉiukaze restos la fakto, kiom ajn grandaj estos la literoj, ke niaj artikolaj ĝermoj per la nova instalaĵo dekstre ankoraŭ pli plenas kaj maldekstre kompense malpli plenas, ĉar la malmulta teksto "glitas supren" maldekstren de la panorama bildo supre dekstre. Ĉe mi en tiuj ekzemploj nun ĉiu teksto kaj la panorama bildo gluiĝas supre, kaj la longega informkesto staras tute nude apud blankega malplena spaco maldekstre. Vi komprenas la problemon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:28, 20 feb. 2024 (UTC) :::La grandeco de miaj literoj kiel prezentitaj en Chrome estas 100%. Finfine mi ŝanĝis ke la bildo ĉiam estu en la centro. Tiu aspektas pli "robust" al ŝanĝojn de grandeco de la tiparo. Ĉu bonas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 feb. 2024 (UTC) :Jes, pli bone! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:36, 20 feb. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vi vidis ke mi demandis al Tlustulimu, Moldur kaj LiMr pri la priortitatiga problemo de la datumo p31 antaŭ kvar tagoj. Ankoraŭ mi ne ricecis respondon, mia tiel ĵus rememorigis mian peton en la koncerna ŝablona diskutpaĝo, kaj mi pensas ke saĝas antaŭe solvi la problemon antaŭ en pli granda forumo prezenti la proponon en ĉiuj samspecaj informkestoj uzi la novajn funkciojn, ankaŭ en tiuj kiujn iuj kolegoj eble konsideras sia propra trezoro. Alikaze estas la risko ke iu vidas la restan problemeton kaj elkrios: neniel eblas uzi la tute nematuran ideon! ::Dum la atendado mi havas ankoraŭ alian peton al vi: mi rimarkis ke en italaj komunumoj (vidu ekzemple [[Belgioioso]]) la normala stato de ne estas panorama larĝa bildo supre kaŭzas ke estas larĝa vakua streko supre, dum en germanaj komunumoj (vidu ekzemple [[Lingen]]) tia problemo ne estas. Io do pli saĝe endoniĝis en la germanan informkestan ŝablonon ol en la italan. Ĉar vi faris ambaŭ aldonojn: ĉu vi povas ankoraŭ rigardi kion vi faris pli bone en la germana ŝablono ol en la itala, kaj ŝanĝi la italan tiel ke ĝi reagas kiel la germana ??? Se vere kaj Tlustulimu, Moldur kaj LiMr ankaŭ ne povas helpi, ni devas preni vian savoplanon, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31. Fakte bonus fari tiel, ke en tiu kazo la enhavo de "statuso" aperas en sama aspekto kiel normale la datumoj de p31. Tiam ankaŭ eblas bremsi se per vikdatumaj kialoj metiĝas tre multvortaj klarigoj en p31, kiuj ĉiuj estas same aktualaj, kiel ekzemple en la paĝo [[Stutgarto]] - tie mi jam forpurigis ĉiujn anglaĵojn, sed la ĉe mia ekrano ses grasliteraj linioj, kie la unua elekto "urbego" tute sufiĉus, aspektas troigite. Tial fakte vian "savoplanon indas ĉiukaze uzi. Kaj necesas atenti ke nenio fuŝiĝas en la speciala kazo de statuso= vilaĝo, kio entute ŝanĝas la aspekton de la informkesto (ekzemplo en [[Bathford]]). ::Kaj mi havas ankoraŭ subjektivan juĝon: grafike mi pensas ke la hel'''viola''' fonkoloro de p31 (e4dcf6) iom miskongruas kun la hel'''verda''' (aŭ en kazo de vilaĝoj grizverda) ĝenerala koloro informkesta. Pli neŭtralus tute helblua koloro (ccddff), kie ĝin uzas alilingvaj vikioj entute por urbaj informkestoj (ekz. la angla kaj itala) aŭ tute helhelverda fonkoloro (ddffd) kiun la germana informkesto uzas en la subaj ĉapitrotitoloj aŭ informkesto urbo uzas ĝenerale (por distingi la plej supran kampon de la subaj, eblus en informkesto urbo ankoraŭ pli malheligi la plej supran trabon, kiel estas en la germana informkesto). Sed tio estas polura detalo, kiu ne tiom gravas kiom estas teknike nesolvitaj demandoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 25 feb. 2024 (UTC) :::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Dankegon pro la atentigo. Vi pravas, estas mia redakto pri la supra bildo kiu kaŭzis la aperon de tiu larĝa vakua streko supre. Mi ne komprenas kial sed mi forkomentis la ŝanĝon. :::ps Mi konsentas kun viaj sugestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:38, 25 feb. 2024 (UTC) ::::Dankon, nun la paĝoj pri italaj urboj sen panorama bildo supre denove normale aspektas. Vi probable vidis ke Moldur indikis ne povi helpi pri la p31-problemo, kaj Robin v.d.Vliet 3 semajnojn ne plu estis vikipedie. Se Tlustulimu kaj esperinde LiMr ankoraŭ eĥas ĉu ili havas ideon aŭ ne... ĉu vi jam volus testi aŭ realigi vian proponon pri savoplano, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:56, 25 feb. 2024 (UTC) :::::Ne senesperiĝo, mi estas certa ke estas solvo, nur temas pri programado, ŝajne de modulo. :::::Jes, realigo mian sugeston ne estas malfacila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:59, 25 feb. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas la problemon en la kodo mem estas ĉe :::<nowiki><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="eo" dir="ltr"></nowiki>'''<nowiki><p><br /></nowiki><nowiki></p></nowiki>'''<table class="infobox" :::Do jen mi solvis la problemon. Eksterordinare temis pri superflua "Enter" post la nova kodo pri la supera bildo. :::Dankegon denove pro la atentigo. Mi tuj reparos ĉe la aliaj informkestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:08, 25 feb. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto alta konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi iam aldonis multaj vikidatumajn P-kodojn al la ŝablono {{ŝ|Informkesto alta konstruaĵo}}. Sed vi nenion aldonis pri tio al la dokumentado de la ŝablono. Mi ĵus faris tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 22:02, 20 feb. 2024 (UTC) == Capraia Isola kun duobla apero de P948-bildo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke en [[Capraia Isola]] pro uzo de du informkestoj nun duoble aperas la bildego el {{wikidata|P948}}. Eble ni finfine forprenu la duan, iom malnovan informkeston el la artikolo. Sed eble ja iuj el ĝiaj informoj devus iel esti transprenataj al {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Do, kiuj informoj el ĝi do estas konservendaj? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:08, 29 feb. 2024 (UTC) :Traktita. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 29 feb. 2024 (UTC) ::Ne dankinde. Sed la sama duoblaĵo aperas en [[Metropola urbo Venecio]]. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:43, 29 feb. 2024 (UTC) :::Mi provis fari la samon, sed ĉifoje tio ne funkcias. Atentu mi korektos la informkeston. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:47, 29 feb. 2024 (UTC) :Kiel vi povas vidi, mi trairis ĉiuj komunomoj de ital(i)a regiono [[Abruco]], por korekti tiujn kiujn ne havis la informkeston supre. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 29 feb. 2024 (UTC) == Norvegiaj provincoj == Bv.noti [[Viken]] for, antaŭaj tri restarigitaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 29 feb. 2024 (UTC) :Saluton kaj dankon, Mi konstatis vian malredaktoj, sed kion vi intencas diri per "for"? kial nur tiuj kvar el ĉiuj 11? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:10, 29 feb. 2024 (UTC) ::En 2020 okazis provinca reformo. Pluraj iamaj provincoj malaperis, aliaj novaj ekestis. Interalie tiuj tri ĉesis ekzisti, kaj el ilia loko kreiĝis nova provinco Viken. ::En 2024, tiu ŝanĝo (nur tiu, ne la tuta reformo) estis malfarita. Viken estis dissolvita post nur kvarjara ekzisto, kaj la tri antaŭaj (A, B kaj Ø) restarigitaj. ::Do ĝuste tiuj tri dum kvar jaroj estis "eksaj provincoj", sed nun jam ree estas normalaj provincoj. Male, Viken nun fakte estas "eksa provinco". ::[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:38, 1 mar. 2024 (UTC) :::Dankon pro la ekspliko. Ĉu vi deziras montri tiun gravan informon en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 1 mar. 2024 (UTC) ::::Ĉio estas klare priskribita en alilingvaj Vikipedioj. Ankaŭ la esperanta estu nepre aktualigota pri tio. ::::Mi nuntempe vikipaŭzas kaj (preskaŭ) nenion kontribuas, sed volis almenaŭ atentigi pri tiu ĉi malaktualeco. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:52, 1 mar. 2024 (UTC) == Alidirektoj == Saluton, estimata. <abbr class="abbr" style="font: 1em 'Lucida Sans';" title="Mi ne scias" >MNS</abbr> ĉu tio interesas al vi. Se oni volas, oni povas krei alidirektojn tajpante <code><nowiki>#AL [[Alia paĝo]]</nowiki></code> (pli rapida por skribi), anstataŭ tajpi <code><nowiki>#ALIDIREKTI [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Alia valida variaĵo estus: <code><nowiki>#ALIDIREKTU [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Dankegon pro via vikilaboro. Ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 12:54, 21 mar. 2024 (UTC) == Regiono-iso de Filipinoj == Saluton, @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]. Mi ĵus rimarkis ke la de vi metitaj regiono-IOS-kodoj de Filipinoj estas malĝustaj. De kie vi prenas ilin? Mi esperas, ke vi ne divenas ilin. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:04, 25 mar. 2024 (UTC) :Dankon Tlu pro la aldona kontrolo via. Certe mi tute ne divenas! mi prenas la kodojn de [[ISO_3166-2:PH]]. Ĉu mi misis ion? pri kio temas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:06, 25 mar. 2024 (UTC) ::Foje eĉ okazas, ke mi eraras. Do, mi malfaris miajn "korektojn" kaj kreis kelkajn helpajn ŝablonojn. Ĉar Filipinoj laŭ la germana artikolo pri la stranga iso-kodo havas 82 provincojn, la kreado povas daŭri iomete. Sed nun mi emas fari ion alian. Eble mi ja daŭrigos la kreadon morgaŭ. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:25, 25 mar. 2024 (UTC) :::Dankon Estimata pro viaj klopodoj. Havu bonon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:27, 25 mar. 2024 (UTC) == Hejtilejego en Brühl (Erfurto) == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi ekuzis {{ŝ|informkesto firmao}} en [[Hejtilejego en Brühl (Erfurto)]]. Sed pro kopiado vi preteratentis, ke la informkesto neniujn parametrojn por koordinatoj nek mapojn subtenas. Dume, por povi korekti la artikolon, mi aldonis la parametron "kesteroj" al la informkesto. Tamen la nun uzata kodo nur taŭgas malofte kaj tial ne ĉiam kopiendas. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:12, 6 apr. 2024 (UTC) :Dankon pro via atento, atentigo, kaj klopodo. Mi ja atentis, sed akceptis tiel kiel ĝi montriĝis. Do tio oni povas fari, aldoni, kesterigi, al aliaj instancoj de la informkesto firmao se oni deziras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:20, 6 apr. 2024 (UTC) :Sed montrado de la loko en la (federacia) lando ne tiom informigas. T.e., ruĝa punkto sur malgranda mapo de granda areo. Multe pli bone montri la Wikimedia Openstreet kiel faras la ŝablono Mapframe, ĉu ne? Vidu kion mi faris kun [[IBM]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:24, 6 apr. 2024 (UTC) ::Prave ke montro de interaktiva mapo kiel nun en la paĝo [[IBM]] pli bonas, kvankam la eta ruĝa ankaŭ donas proksimuman impreson kie pli-malpli situas la loko. Plej bone estus havi ambaŭ eblecojn, kiel estas kutime en paĝoj pri komunumoj/urboj/vilaĝoj/loĝlokoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:42, 7 apr. 2024 (UTC) == Supraj banderoloj == Ĝustas ke la paĝosupraj banderoloj nun enkondukitaj en multajn paĝojn kutime tre taŭgas en geografiaj temoj, sed foje misas pri aliaj, "[[Listo de nemateria kultura heredaĵo de Unesko|nemateriaj kulturaj heredaĵoj]]" kaj nelokigitaj temoj - ekzemple ili tre dubindas en multaj paĝoj pri lingvoj, ĵus mi vidis aparte misan prezenton en la paĝo pri la [[rumana lingvo]]: sed ja bonas ke principe oni nun povas individue malŝalti la banderolon tie. Tamen mi nun tendencas ke por {{ŝ|informkesto lingvo}} eble pli bonas defaŭlte tute ne montri banderolon, sed nur individue aldoni ĝin, kiel vi jam faris tion en iuj pliaj paĝoj. Ekzemple en [[Pandemio de KOVIM-19]], kie vi aldonis linion <nowiki>[[file:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|775px]]</nowiki>. En tio nur ĝenas min, ke vi male al la ĝenerala nova kutimo metis la banderolon maldekstren, ne centren kiel alie, kaj vi sen neceso uzis anglajn parametrojn, kvankam dum enigo same rapide eblas enigi linion <nowiki>[[dosiero:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|centre|775ra]]</nowiki>, eĉ povus, se vikidatumoj proponas tauĝan bildon, pli pigre enkopii simple <nowiki>[[dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P948}}|centre|775ra]]</nowiki> (pri la pandemio tamen pli bonas via elektita bildo, mi tute konsentas). Klaras ke ''file'''’''''' tute ne estas [[diskuto:fileo|esperanta vorto]], "px" ankaŭ estas stranga mallongigo de la vorto "[[rastrumero]]j", kaj dum en malmultaj kazoj oni devas uzi nacilingvajn vortojn en Vikipedio anstataŭ internacilingvaj (ekzemple la parametro <gallery> ankoraŭ ne eviteblas), en simpla enkopiado de tekstoblokoj eblas bone eviti tiajn fremdlingvaĵojn. Mi scias ke ankaŭ mi mem uzis tiajn anglaĵojn en miaj unuaj redaktoj en 2006 kaj 2007, ĉar tiam la vikipedia terminaro ankoraŭ ne komprenis aliel, sed ekde pli-malpli 15 jaroj ne estas problemo skribi esperantajn teknikajn terminojn, kaj mi petus vin uzi tiajn esperantajn terminojn, se vi bloke enkopias multajn samspecajn blokojn, ne nur fidi "ke iam poste roboto venos kaj tradukos mian anglaĵon", ĉar tio estas kromvojo. Kompreneble tio nur estas peto, klaras ke teknike ankaŭ la anglaĵoj kompreniĝas, sed la peto laŭ mi estas sen granda peno sekvebla. Kaj plia peto kompreneble estas, uzi saman centrigitan dezajnon por ĉiuj banderoloj. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:20, 7 apr. 2024 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via atentigo. Gravas kaj bonas. Mi fidas vian juĝon. :# Oni povus malŝalti la banderolojn por informkesto lingvo, sed iuj ja trafas kaj eĉ bone. :# Pri la kodo, bone mi faros :# Mi ne sciis ke ra estas mallongigo de rastrumeroj, kaj ne konsciis ke ra kaj px samas. :# Mi uzas <nowiki><gallery> sufiĉe ofte. @</nowiki>[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] jam estas tempo provizi esperantlingvan :Refoje, dankon. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:45, 7 apr. 2024 (UTC) PS: Pri la esperantigo de lastaj ne ankoraŭ esperantlingvaj parametroj, kiel ekzemple <gallery>, jam de iom da tempo okupiĝas super nabla. Li bone scias kaj montris al mi kie en vikipedio estas la loko por peti tiajn adaptojn, kaj lobias ĉe la vikistrukturaj teknikistoj por instalo de la lastaj esperantigoj. Laŭ mi ni povas lasi la temon en liaj manoj, kaj atendi rezulton ene de ni diru du monatoj (mi ne scias, eble la instalo eĉ jam estas farita, kaj simple ankoraŭ ne estas diskonigita...). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:11, 7 apr. 2024 (UTC) PPS: Prave, pri informkesto lingvo simple necesas decidi, ĉu la trafaj aŭ la maltrafaj banderoloj en paĝoj pri lingvoj pli multas. Mi konsentas ke estas iuj tre trafaj, sed laŭ mia (kompreneble subjektiva) nuna impreso la maltrafaj estas en plimulto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:15, 7 apr. 2024 (UTC) == Sorry for reply in english == Hello, I saw that a year ago you have translated the [[Societo Marsa]] page. I've just finished writing the English version of the article at [[:en:Mars Society]]. Please do translate the article again. If you need help, feel free to ask me. Thank you - [[Uzanto:CactiStaccingCrane|CactiStaccingCrane]] ([[Uzanto-Diskuto:CactiStaccingCrane|diskuto]]) 17:41, 7 apr. 2024 (UTC) == Estas mirinde ... == Saluton, estas mirinde, kiom da mistajpoj vi trovas kaj korektas tiel rapide. Estas mirinde, ke neniu antaŭe trovis ilin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:48, 16 apr. 2024 (UTC) :Verŝajne neniu klopodis jam desufiĉe longe. Sed mi certas ke multaj aliaj, ni diru plikreivaj, tajperaroj ke mi serĉas mi fakte ne trovas! Oni nepre devas uzi literuman korektilon, ekz ĉe languagetool.org <br /> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:02, 16 apr. 2024 (UTC) :Ortografia korektilo ekzistas jam ekde jaroj eĉ kiel etendilo por Fajrovulpo. Eĉ se ĝi fojfoje ne rekonas ĉiujn vortojn, ĝi estas pli bona ol neniu helpilo. - Sed ĝi estas verŝajne nur uzebla por uzantoj, kiuj ankoraŭ rekte redaktas la fontotekston de Vikipediaj artikoloj. Por uzantoj de Vida redakto devus ekzisti io alia, pri kio mi ne scias ion. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:13, 16 apr. 2024 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Rabindranath Tagore]], [[Rasismo]], [[Abu Nuŭas]], [[Afganio]], [[Aidoso]], [[Akva ciklo]], [[Akvobaraĵo]], [[Al-Ĥorezmi]], [[Alzheimer-malsano]], [[Amfibioj]], [[Molière]], kaj [[William Shakespeare]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:38, 27 apr. 2024 (UTC) == Listoj pri unuopaj tagoj == La kronologiaj listoj pri unuopaj tagoj en multaj lingvoj estas trione por ligiloj de paĝoj pri elstaraj eventoj, trione por ligiloj al biografioj de naskiĝintoj kaj trione de mortintoj. La listoj samrange kovru ĉiujn epokojn de la homa historio kaj samrange kovru ĉiujn mondopartojn. Tial estas katastrofa situacio, ke la ekstreme pole patriota uzanto ''Sliwinski'' en granda energio misuzadas la sublistojn pri eventoj, tien vortriĉe ŝtopante amason da detaloj pri tragikaj sortoj de pollingvanoj inter la jaroj 1939 kaj 1944. Kompreneble en la tempo de la dua mondmilito okazis aparte multaj krimoj, tial pravigeblas ne trakti la 5 jarojn same koncize kiel kvin aliaj jaroj de la antikva aŭ mezepoko - sed bonvenas en unu teksta linio en ĉiu jaro mencii iujn aparte kruelajn krimojn, jen en Balkano, orienta, norda kaj okcidenta Eŭropo, ankaŭ militkrimojn en Ĉinio, Koreio kaj aliloke en Azio. Sed ke la homa historio reduktiĝas je pli 90 % al patriotisma lamentado pri mortoj de nur pollingvaj eŭropanoj nur inter 1939 ĝis 1944 ne respegulas la dimensiojn de la homa historio kaj simple estas perfortigo de la listoj. La eksa administranto RG72 estis la pli-malpli sola kiu bremsis tiun groteskan redaktadon, post kiam li ne plu estas administranto, la uzanto ''Sliwinski'' povas senbremsite daŭrigi sian akaparon de la listoj. Mi ĵus pene malfaris la lastajn ŝanĝojn post la lasta granda paĝoredukto de RG72, kaj ĝis nun nur faris tion de la 1-a ĝis la 11-a de oktobro (do nur 30-ono de ĉiuj perfortitaj listoj) - tio ne kovras ĉiujn trovastajn kontribuojn, sed tamen kunforigis iujn senkulpajn kaj saĝajn redaktetojn de vi. Pri tio mi pardonpetas. Sed mi pene sukcesos trakti la aliajn 350 listojn, kaj povas nur peti vin individue restarigi viajn malmultajn redaktojn kiuj kontraŭintence ankaŭ iĝis viktimoj de la redukto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:34, 28 apr. 2024 (UTC) :Saluton Estimata Thomas, jes ja mi tute komprenas kaj konsentas pri via analizo kaj traktado de la situacio. Miaj redaktetoj ne estas tiom gravaj aŭ signifaj, certe ne kompare kun la preventa agado de vi en tiu frustriga situacio. :Dankon pro viaj bremsigoj kaj laboro restarigi la paĝojn al iom da normaleco. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:43, 28 apr. 2024 (UTC) :Se la homo deziras detali pri kronologio de la specife menciita periodo, do li estu bonvena ĉe [[Tempolinio de la Dua Mondmilito]], ĝis nun malplena!, aŭ eĉ pli precize ĉe nova artikolo [[Tempolinio de la Dua Mondmilito en Pollando]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:31, 29 apr. 2024 (UTC) ::Saluton, Ŝaj, ::vi detale sekvis la evoluon de la listoj pri tagoj dum la lastaj jaroj kontribuante al ili, kaj vidis kiel RG72 provis haltigi uzanton kaj anonimulojn kiuj en pola patriotismo metis tutajn artikoletojn pri suferoj kaj sekvaj militaj triumfoj de la pola nacio en la dua mondmiltito al la teksto, sed li en multaj paĝoj malsukcesis kaj la neekvilibraj redaktoj simple obstine reaperis. Nun nur 9 tagoj de la 5-a ĝis 13-a de majo estas vere reviziitaj, tie ĝis nun ankoraŭ ne reaperis aldonegoj, sed 357 tagoj estas en grandparte mizera stato, kaj estas malkonsento ĉu nova tute diskreta admono kiu nur videblas se oni redaktas la paĝojn sufiĉas por vere protekti ilin, aŭ ĉu estu ankaŭ alvoko pri neŭtraleco en la diskutpaĝo, io tia kiel ĝin metis Thomas antaŭ du semajnoj. Problemo estas ke Taylor 49 amase malŝatas ĉiun videblan mencion pri kritiko, čar en unuaj komentoj aperis ankaŭ la nomo de RG72, kiun Taylor 49 ŝajne persone malŝategas. Tial Taylor postulas forigon de ĉiuj diskutpaĝoj, kvankam Thomas eĉ zorge forigis ĉiujn aludojn al iuj ajn uzantoj el la diskutpaĝoj. Mi aliflanke helpis al Thomas en purigo de la unuaj 9 tagoj, mem traktis 2 el ili, konfirmas ke estas granda laboro pesi ĉiun vorton de la listegoj ĉu eblas iel koncizigi ĝin, kaj ne pretas daŭrigi tian frustrigan laboron se ĉiaspeca alvoko pri ekvilibro en la diskutpaĝoj estos forigita. Kaj Thomas ankaŭ videble ĉesis la koncizigon de la listoj. Tial mi petas vin pripensi ĉu vi povas trovi opinion en la diskuto en paĝo [[VP:FA]], serĉvorto "366 listoj", kaj se jes esprimi ĝin. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 08:15, 14 maj. 2024 (UTC) == Ju pli multe == Vi korektas mistajpojn, sed ju pli multe vi korektos ilin, des pli multe ili aperos. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:28, 29 apr. 2024 (UTC) :Kial kaj kiel tiu povus okazi tiel vi sugestas? kio estas la rilato? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:29, 29 apr. 2024 (UTC) ::Pripensu mem. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:30, 29 apr. 2024 (UTC) :::Mi sugestis kaj spekulatis, do vi klarigu. Mi ne vidas tiun rilaton, sed la malon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:32, 29 apr. 2024 (UTC) ::::Ekz ĉe [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pam%C4%9Btice&diff=8719360&oldid=7768112 Pamětnice] mi neniam faris tiun mistajpon, ĉar la enhavo de artikoloj estas kopiita, la enkonduko preskaŭ ĉiam la sama ĉe ĉiuj paĝoj. Ĉu vi ne pensas, ke mi devus rimarki tiun mistajpon jam tiam kaj korekti ĝin? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:43, 29 apr. 2024 (UTC) :::::Mi ne komprenas kion vi volas diri [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:54, 29 apr. 2024 (UTC) == Distingo inter akcesa kaj ekscesa == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi "korektis" fojfoje "ekcsesa" ne al "ekcesa" sed al "akcesa". Ĉu vi ĉion bone pripensis? Fojfoje la ŝanĝo devus esti refarata, ĉar ne harmonias al la kunteksto de la artikolo, kiel ekz. en [[Neŭrodiverseco]]. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:30, 20 jun. 2024 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis, kaj ankaŭ ne aperas "ekces" en vortaro.net [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 20 jun. 2024 (UTC) ::Ho. Mi eraris pri la dua vorto. Devas esti "ekscesa". Do kun alia sinsekvo de ŝuŝaj konsonantoj. Ne estas miraklo, ke "ekcesa" ne aperas en vortaro. Ĝi ne ekzistas. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:43, 20 jun. 2024 (UTC) :::Bone. Do kiam mi korektis "ekcesa" al '''akcesa''' ĉu pli taŭgus '''ekscesa'''? :::'''eksces2o''' '''1''' Ago transpasanta la limojn de modereco, sobreco, justeco, humaneco: ''la patro, kiu en la fluado de liaj ekscesoj maloportunigas al li la vojon'' Z; ''fari ekscesojn en la manĝado''; ''elporti la ekscesojn de tirano''. ☞ ''diboĉo'', ''maljustaĵo'', ''perfortaĵo'', ''supermezura''. :::'''2''' Troo. :::'''ekscesa'''. Ne konanta limon, mezuron: ''ekscesa kolero, amorado''. ☞ ''ekstravaganca''. :::'''ekscesi''' (<abbr>ntr</abbr>) Fari ekscesojn. ☞ ''troigi''. :::'''valoreksceso''' Troo aŭ maltroo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:49, 20 jun. 2024 (UTC) ::::Krome "akceso" kaj "akcesa" ktp. ne ekzistas. Supozeble ĉikaze temas pri aĉa lingva interfero el la angla "access". Ĉikaze pli taŭgas eĉ "ekscesa", ĉar temas pri tio kaj ne pri atingo aŭ io simila, kiu ja estus la ĝusta traduko de la angla "access". [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:54, 20 jun. 2024 (UTC) :::::Jes ja, sed en la angla ''excess'', ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:57, 20 jun. 2024 (UTC) ==Olimpiado== Saluton. [[Olimpiado]] ne estas sinonimo de Olimpikoj = Olimpiaj ludoj. Rigardu ĉe PIV. Mi supozas, ke necesas alinomi kelkajn artikolojn. Eble ankaŭ mi iam misfaris saman eraron. Mi ĵus kontrolis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:17, 23 jul. 2024 (UTC) :Saluton. jes ja mi konscias pri la malsamon. Intense mi ne nomis kaj ne uzis olimpiko, sed olimpiado. :Notindas ke ĉiuj aliaj lingvoj ankaŭ uzas olimpiad kaj ne olimpik! Olimpiko estas io alia, nome la olimpikaj ludoj. :Laŭ mia nuna scio, mi opinias ke la ĝusta termino ja estas olimpiado, konforme al la uztermino de la aliaj lingvoj, sed eble iu povus esplori plibone kaj ŝanĝigi mian opinion. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 24 jul. 2024 (UTC) ::{{re|kani|Sj1mor|montri=ne}} Tute klare ke olimpiado estas antikva kvarjara tempointervalo ([[d:Q221956]]), kaj nur tio, kaj tiel estas en ĉiuj lingvoj kiujn mi komprenas (vidu la vikidatuman eron). Supozeble vi cerbumas pri tekstoj kiel [[Internacia Biologia Olimpiado]], [[Internacia Filozofia Olimpiado]], [[Internacia Fizika Olimpiado]], ĉu? Multaj el tiuj konkursoj estas ĉiujaraj, ne okazas ĉiun kvaran jaron ... se ili ekzakte okazus ĉiun kvaran jaron ekzakte en jaroj de la olimpikoj, oni ankoraŭ povus pravigi uzon de la antikva vorto olimpiado. Alikaze tre dubindas la uzo de la vorto pri sciencaj konkursoj, kaj fakte dubindas en ĉiuj lingvoj, kvankam en aliaj lingvoj oni evidente tute neglektas tiun faktan eraron. Do ni estos en dilemo, ne povi ŝanĝi ĉiujn naciajn lingvojn, kaj ankaŭ ne havi la legitimon simple inventi kroman, "modernan" PIV-an signifon por la antikva kvarjara tempointervalo. Tamen, ĉar la dilemo ne solveblas, mi komprenas la sintenon preferi la duan vojon kaj paralele al la naciaj lingvoj alinventi kroman, "modernan" signifon por la antikva vorto olimpiado. Ĉar evidente [[Internacia Biologia Olimpiko]], [[Internacia Filozofia Olimpiko]], [[Internacia Fizika Olimpiko]] ankaŭ ne estus tute ĝusta... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 25 jul. 2024 (UTC) :::Olimpiado en Esperanto referencas al kvar jaroj, nepre. Olimpiko ne tiom, ĉar foje ne okazas la kutimaj kvar jaroj, ekzemple kiam ĝi prokrastiĝis pro la epidemio de KOVIM-19 aŭ en aliaj historiaj okazoj: ili estis olimpikoj, eĉ se ne ĝustis la kvar jaroj. Tial tiuj tri artikoloj devus esti ĝuste Olimpikoj, eĉ se ili okazas ĉiujare. Esperanto rajtas kaj eĉ bezonas krei neologismojn per simpla adapto de internacia vorto (kiel klopodis Sj1mor), sed nur KONDIĈE ke ne okazu kolizio, kiel ja okazas ĉe "olimpiado". [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:56, 25 jul. 2024 (UTC) == teksto [[Kamala Harris]] == Vi pro via longa restado en Norda Ameriko konsidereblas aparte aktiva esperantlingva vikipediano el tiu kontinento, tial mi volas varbi vin kunhelpi bluigi la lastajn ruĝajn ligilojn kaj revizii la ankoraŭ dubindajn referencojn en la teksto [[Kamala Harris]]. Ŝia nomo kaj bildo nun elstaras centre de la vikipedia titolpaĝo, kaj decus se la artikolo estus polurita. Mi hodiaŭ aldonis artikolojn pri [[Alan Cranston]] kaj [[Willie Brown]], kaj faris iujn ŝanĝojn, sed la laboro ankoraŭ ne estas finita... Sed se pluraj homoj kunlaboras, ĉiu kreas 2-3 artikolojn kaj oni komune revizias la referencojn, la laboro devus esti rapide finebla. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:24, 25 jul. 2024 (UTC) :Koran dankon pro via rapida kreo de la teksto pri la [[Asocio de Nigraj Jurstudentoj]] kaj la 4 personaj paĝoj pri [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]], [[Val Demings]] kaj [[Keisha Lance Bottoms]]. Rilate al B. Kavanaugh mi aldonis ankoraŭ novan ĝerman artikolon pri la [[Federalista Societo]], nur minimuma, sed ĉio kion devas havi ĝermo. Estas vere bone se se pluraj homoj kunlaboras en komuna finfaro de pli vasta teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:42, 25 jul. 2024 (UTC) == Nacia Arkivo kaj Rekorda Administracio == Saluton. Rekordo estas tute alia afero ol tiu ''Records''; rigardu ĉe PIV. Tial mi proponas alinomon al [[Nacia Arkivo kaj Registra Administracio]], laŭ la senco kiun vi mem uzas en la redakto. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:48, 25 jul. 2024 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon pro via atento. Ĉu vi faros la alinomon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:53, 25 jul. 2024 (UTC) == Gabrielle Roy == Saluton. Vi iam kreis tiun artikolon [[Gabrielle Roy]] kaj nun kelkajn pri kelkaj ŝiaj verkoj, kiuj en la verkolisto aperas dekomence kun titolo en la angla kaj nur poste duarange en la franca, sed se mi bone komprenas, temas pri originale verkitaj france, ĉu ne? Mi pretas forigi la anglalingvajn titolojn, sed ĉu vi konsentas aŭ ĉu vi volas mem fari tion?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 13 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton kani. Dankon pro via atentigo. Jes mi faris. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:38, 13 aŭg. 2024 (UTC) == [[La Mesaĝisto]] == Saluton. Kion signifas "juna plenkreska libro"? Ĉu temas pri libro por junuloj kaj plenkreskuloj aŭ pri libro ĵus publikigita, matura ktp.? Same ĉe [[The Hate U Give (romano)]] kaj ĉe [[Angie Thomas]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:08, 26 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton. Bonega demando! la intenco estis libro por junaj plenkreskuloj (kontraŭe al tiuj plenkreskuloj kiuj estas maljunaj). Do junplenkreskula? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:01, 27 aŭg. 2024 (UTC) ::Do, libro por plenkreskaj junuloj, ĉu ne?. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 2 sep. 2024 (UTC) :::Mi ne sufiĉe komprenas la diferencon inter plenkreskaj junuloj kaj junaj plenkreskuloj. Ĉu oni povas distingigi helpe de intervaloj de aĝoj? ĉu plenkreskaj junuloj ne estas [[oksimoro]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:48, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Agi Mishol]]== Saluton. Agi Mishol publikigis duciferan nombron da volumoj de poezio, sed kiom eĉ proksimume? ĉu 10 aŭ 99? Eble oni povas anstataŭi "duciferan nombron da volumoj" per "nombrajn volumojn", ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:43, 2 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Jes mi ŝanĝis al " pli ol dek volumoj de poezio". Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:46, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Unuopa gepatro]]== Saluton. Mi opinias, ke la artikolo devus esti alinmita kaj reverkita, ĉar laŭ mia kompreno la sufikso ge- utilas nur por pluralo ĉu gramatike ĉu laŭsence. Tiel ke esprimoj kiel Unuopa gepatro, unugepatraj familioj kaj Unuopa gepatreco estas kontraŭgramatika, tio estas, ke ge- kaj unu estas malkongrueblaj; sed ĉar mi komprenas, ke temas pri diskuteblaj aferoj, mi rekomendas al vi konsulti kun pli altnivela esperantisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:09, 10 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Mi akceptas vian proponon al plua diskutado, ĉu de spertulo aŭ de la komunumo. :Laŭ mia kompreno la pluralo en Esperanto estas J, kaj neniu alia sufikso aŭ prefikso. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:02, 10 sep. 2024 (UTC) ::La vorto gepatro estas ĝusta, sed la artikolo temas pri [[soliĝinta gepatro]]. La paĝo pri Unuopa gepatro estas laŭ mia opinio alinomenda al soliĝinta gepatro. La gepatro estas unu el du gepatroj en la familio, en ĝenerala senco, ne gravas ĉu temas pri viro aŭ pri virino. Ekz. juna vidvo, kiu zorgas pri neplenkreskaj infanoj estas gepatro, eĉ kiam lia edzino mortis kaj li vivas sola kun la infanoj. La vorto estas malofte uzata, sed eblas uzi ĝin. En la ĉeĥa tia varianto ekzistas. Gepatroj - gepatro (rodiče - rodič). [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:09, 10 sep. 2024 (UTC) :::Dankon. Mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 10 sep. 2024 (UTC) == Estingi == Kara {{u|Sj1mor}}, notu ke "estingi" estas ĝusta, eĉ Fundamenta vorto: [https://vortaro.net/#estingi_kdc]! Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 15 sep. 2024 (UTC) :Kara Moldur, dankon pro via atento kaj atentigo, ja esting estas fundamenta vorto kaj mi kontrolis la signifojn en vortaro.net sed estas diferenco inter esting (angle extinguish, usone turn off) kaj eksting (angle extinct). :La unua estas uzata por fajro kaj similaĵoj, la dua signifas ne plu viva, formortinta. Do laŭsense, dinastio, homegrupo aŭ specio ne estas estingita sed ekstingita. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:22, 15 sep. 2024 (UTC) ::Kara {{u|Sj1mor}}, iu vorto "ekstingi" ne ekzistas. Notu la ekzemplojn: "estingiĝis lia tuta familio. ☞ morti, pasi, velki, elvaporiĝi, foriĝi, forviŝiĝi, neniiĝi." Do jes dinastio ktp. povas estingiĝi. La neekzistanta vorto "ekstingi" estas nepre forigenda. La uzoj de la vorto '''estingi''' ja estis tute ĝustaj (almenaŭ tiuj kiujn mi vidis). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:40, 15 sep. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas de kie vi prenis tiun fuŝan vorton: Vi trovis ĝin ĉi tie en Vikipedio! Tamen, tio kion vi trovis ''ne'' estas aparta vorto, ĝi estas nur misskribo de la ĝusta vorto '''estingi''', simpla lingva erareto. Vikipedianoj ne estas perfektaj, ili foje faras erarojn. Restu skeptika kaj rekontrolu mem. Ne imitu la erarojn de aliaj. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:45, 15 sep. 2024 (UTC) == [[Falsita informo]] == Saluton. En redakto vi uzas ĉefe Misinformadon, ĉu tiel mi alinomu la artikolon al Misinfomado? Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:15, 17 sep. 2024 (UTC) :falsita informo estis prenita de vikidatumoj. Se mi rajtas, mi petas helpon pri klarigado de terminologio. :Do ĉu falsita, mis, mal, dis - inform(ad)o, kiuj estas propraj aŭ uzataj? :Mi antaŭdankas, amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:17, 17 sep. 2024 (UTC) == Universitato en Riado == Saluton Sj1mor! Mi rimarkis, ke vi ofte redaktas artikolojn pri universitatoj. Jen propono de artikolo: [[:en:King Saud bin Abdulaziz University for Health Sciences]]… ĉion plej bonan! [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:28, 25 sep. 2024 (UTC) :Saluton Dominik! estas pluraj dekoj da University Health Sciences en la anglalingva vikipedio, do kial ni faru precize ĉi tiu? Ĉu vi ne kapablas fari vi mem? ankaŭ plej bonan al vi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:13, 25 sep. 2024 (UTC) ::Dankon Sj1mor pro via rapida respondo. Mi vidis, ke vi aldonis la esperantan nomon "Universitato Reĝo Saud bin Abdulaziz por Sanscienco" al Vikidatumoj. Mi supozeble mem redaktos tiun artikolon. La rimarkinda trajto de tiu universitato estas ke trolebuso priservas ĝian kampuson ([[Trolebusa transporto en Riado]]). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:12, 25 sep. 2024 (UTC) == Diskuto pri referencoj == Kolego, ek de la 10-a de septembro en Diskutejo estis lanĉita grava diskuto pri aspekto de referencoj en vikiaj artikoloj. Rezulto de la diskuto grave influos ĉiun (!) artikolon de vikipedio, ŝablonojn de fontoj kaj plej verŝajne regolojn de artikola dizajno.<br> Vikia komunumo atendas vian opinion, ĉar vi estas aktiva partoprenantio de nia projekto.<br> Mi invitas vin partopreni la diskuton kaj eldiri vian opinion, prezenti vian sperton de uzo de referencoj en eo-vikipedio kaj vikipedioj en aliaj lingvoj. Ankaŭestas interesa via sperto ekster vikio: kiel aspektas referencoj en libroj kaj revuoj en esperanto kaj aliaj lingvoj. Jen estas ligilo al la diskuto: [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Fremdlingvaj referencoj sen traduko al Esperanto]]. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:49, 26 sep. 2024 (UTC) == Helpo == Sal! Mi petas helpon, ĉar mi forgesis, kial krei ĝin. Ĉu vi povas krei ŝablonon kun titolo '''Hungaraj urboj kun departementrajto'''! La aspekto similu al {{Gravaj hungaraj urboj}}, sed interne la rubrikojn vi lasu malplena, poste mi zorgos plu pri la redakto.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 12:04, 26 sep. 2024 (UTC) :Saluton Crosstor, Laŭ via peto mi faris kopion de Ŝablono:Gravaj hungaraj urboj kaj nomata Ŝablono:Hungaraj urboj kun departementrajto. {{Hungaraj urboj kun departementrajto}} :Vi povas fari kion ajn ke vi deziras kun la enhavo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 26 sep. 2024 UTC) ::Dankon!--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 04:03, 27 sep. 2024 (UTC) == [[Ŝaknovelo]] == Mi eklaboris pri la traduko de la artikolo el la franca. Planante fintraduki ĝin mi rimarkis ke vi intertempe jam kreis la artikolon el la angla. Stranga koincido ke ene de du tagoj du vikipediistoj eklaboras pri la sama artikolo ! Mi sekve rezignas pri mia traduko: tio ŝparas al mi iom da tempo kaj da energio. Dankon! [[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:01, 30 sep. 2024 (UTC) :Saluton Agloforto, dankon pro via noto. Tute ne estas koincido ĉar tion kion instigis mi ektraduki estas via redakto pri la esperantaj tradukaĵoj en la artikolo pri la aŭtoro. Ĉar estas pli ol unu traduko de tiu ĉi verko mi komprenis ke ĝi ja estas grava kaj indas verkis decan artikolon. :Se mi rajtas mi forte kuraĝigas vin kontroli mian tradukon, kaj la lingvaĵo, kaj la lingvostilo, kaj la vortouzo, kaj eĉ la detaloj mem. Vi ankaŭ povas aldoni mankantajn detalojn kiuj laŭ via opinio estas gravaj. Ja la laboraĵo necesitas kontrolon. Notu ke mi tradukis el pluraj lingvoj kaj nur ekis el la angla. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:18, 30 sep. 2024 (UTC) :Mi nur volas klarigi ke mi tute ne konscias pri la enhavo kaj kvalito de la tradukoj ĉar mi ne legis ilin, nur kontrolis pri la esperantigita nomo de Ĉentovic (Czentovic). Do certe la fida rilato al la tradukoj ja estas grava, ĉar la artikolo estas iamaniere kiel resumo de ili. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:56, 30 sep. 2024 (UTC) :: Bonvolu sciigi kiam vi finos redakti la artikolon. Mi provlegis pro sekcioj sed miaj lastaj redaktoj estas perditaj pro redaktokonflikto. Prefere mi porvlegu nur kiam vi ne ankaŭ redaktos. --[[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:58, 30 sep. 2024 (UTC) :::Vi pravas. Pardonu. Mi finis por nuntempe kaj ne plu okupiĝas pri tiu hodiaŭ. Bonvolu daŭrigi kaj fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:00, 30 sep. 2024 (UTC) :::{{re|Agloforto}}Estas sistemo eviti foje perdojn pro redaktokonflikto. Kiam aperas tiu averto, vi povas kopii vian redakton, reiri al la artikolo, al nova redaktopaĝo kaj glui la kopiitan redakton. Bedaŭrinde tio funkcias nur por aparta redakto (ekzemple aparta alineo), inter kiu ne estu la redaktoj de aliulo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:43, 5 nov. 2024 (UTC) == [[Neceloj]] == Saluton. Mi dubas pri la ĝusteco de la adapto de tiu koncepto al Neceloj, konsiderante, ke en Esperanto ekzistas la vorto celo, kaj tial ekestas konfuzo. Verdire, mi ne proponas alternativon, ĉu estus simpla fonetika adapto inceloj (kiel en aliaj lingvoj), aŭ ebla traduko al nevolfraŭloj aŭ simila monstraĵo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:40, 5 nov. 2024 (UTC) :Saluton. Jes povus esti. [[Inseloj]] jam ekzistas kaj ''nevolfraŭloj'' estas ankaŭ ebla traduko. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:19, 5 nov. 2024 (UTC) == eraroj == Saluton, kial la roboto ne faras erarojn en sistemo en paĝoj pri Slovakio, ekzemple. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:20, 6 nov. 2024 (UTC) :Kio? pri kio temas? bonvolu doni al mi konkretan ekzemplon de artikoloj kaj eraroj? Dank [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:22, 6 nov. 2024 (UTC) :Ĉi ti vi respondis al mi. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:54, 6 nov. 2024 (UTC) ::Vi ofte korektas erarojn en paĝoj kreitaj kaj redaktitaj nur de mi. Tiujn erarojn mi neniam skribis. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:42, 6 nov. 2024 (UTC) == [[Fonduso Ŝoaho]] == Saluton. Fonduso estas mono. Plej verŝajne vi celis Fondaĵo Ŝoaho. Eblas alinomo, ĉu ne? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:53, 18 nov. 2024 (UTC) :Jes ja. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:55, 18 nov. 2024 (UTC) == Brazilaj municipoj == Saluton, mi vidis ke vi antaŭ tri horoj metis informkeston "urbo" al la paĝo pri [[Viçosa do Ceará]]. Se vi tiel faras, estas pli utile uzi la informkestan blokon uzitan en vikipedie disvolvintaj regionoj de Brazilo. Mi ĵus metis la informkestan blokon, kiel ĝi estas uzata kun multaj notoj: Fakte en Cearao eblas ankaŭ plene rezigni pri "mezoregionoj" kaj "mikroregionoj", ĉar en tiu ŝubŝtato neniu jam ekfaris iun tian paĝon (kvankam ekzistas plene malatentata listigo [[municipoj de Cearao]], kiu klarigus kiel estus la mezo- kaj mikroregionoj, laŭ stato de 2007, do ne verŝajne eĉ ne ĝisdata), kaj certe vi kaj mi nun ne volas komenci tion. Sed mi en unua paĝo lasis ĉiujn notojn, por ke estu pli klare - ĉiukaze la notoj en simpla legomodo ne videblas. Sed bonas ke ĉiuj informkestoj pri Brazilaj municipoj laŭeble aspektu simile/aŭ plej bone same. Tial utilas enmeti ne nur la minimumajn parametrojn, kiel faris vi, sed enmeti tiom da ke la kesto vere similas al tiuj de SP, MG aŭ RJ. La laboroinvesto en kopiado ne estas pli granda. En sama subŝtato nenio ŝanĝiĝas, do plej bonas trakti ĉiujn paĝojn de sama subŝtato, kaj se ŝanĝiĝas la ŝubŝtato, nur necesas ŝanĝi la nomon, kodon kaj eventuale la regionegon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:17, 15 dec. 2024 (UTC) :Ekzemplon pri '''simpligita informkesto pri Cearao''' vidu en [[Barbalha]]. Parametron pri alto oni ne bezonas, tio aŭtomate metiĝas, sed parametro pri areo eĉ sencas, ĉar se sen parametro, metiĝas superflue komplike "479,184 km² (4 791 8.4 ha) [+]" kaj kun parametro, bele koncize estas nur "479,18 km²". :Tamen la paĝo pri Barbalha estas tute tipa pri paĝoj de brazilaj municipoj. En la teksto estas nur 2 frazoj, ne sufiĉe por artikola ĝermo, kaj ne metiĝis la retejo tien. Plej bone estus aldoni iujn ŝablonajn frazojn, disigi la unuan frazon al du, poste frazon pri loĝantoj, unu pri areo kaj loĝdenso, plia pri najbaraj municipoj. Plus retejo. Tiam el 2 frazoj oni faris 6, sen granda peno. Sed eĉ se ne fari ion, almenaŭ estas sence aldoni {{ŝ|ĝermo|Brazilo}}, ankaŭ se tio estas ioma troigo, sed ne meti ĝerman ŝablonon estas multe pli forta troigo. Mi adaptos la paĝon [[Barbalha]], tiel kiel mi imagas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 15 dec. 2024 (UTC) ::Principe necesus ankoraŭ meti "Vidu ankaŭ: ● [[Listo de la municipoj de Cearao]]". Nun la listo nur ligiĝas el 2 normalaj paĝoj (Municipoj de Cearao kaj Municipoj de Brazilo), konsidereblas orfa paĝo kaj neniu atentas pri ĝi, krom se iu premas la ilon "Ligiloj ĉi tien". La listo nun estas embarasa, ĉar ĝi preskaŭ nur ruĝas, sed ankaŭ se oni honte kaŝas la liston, la paĝoj pri la subpaĝo ne pli multiĝas, do nur estas trompo kaŝi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:44, 15 dec. 2024 (UTC) == JELI == Mi petas mallonge vian helpon. En la paĝo [[Junulara Esperanto-Ligo Israela]] estas la frazo "Laŭ la stato de marto 2012 la prezidanto de JELI estis Adam Meŝa". Tio sendube ĝustis en 2012, sed same sendube estas aĝa jam 13 jarojn, kaj supozeble ne plu reflektas la nunan staton. El [https://www.esperanto.org.il/jeli.html] mi ne iĝas pli saĝa - ĉu vi havas ideon, de kie eblas preni pli aktualan informon pri la nunaj gvidantoj de JELI? Bonus bazigi tiujn informojn per pruvo(j), sed ne devas esti reta referenco - ankaŭ papera referenco el iu presaĵo same bonas, se oni indikas nomon, numeron kaj paĝon de la publikaĵo. Flanke mi petas vin ankaŭ rigardeti la paĝon [[IJK 2013]], kie la organiza teamo konsistas grandparte el ruĝaj ligiloj. Da du bluajn nomojn mi bluigis en 2012, havinte ekstreme malmultajn informojn, sed unu el la nomoj intertempe kreskis al normala malgranda artikolo, kaj la alia, Dror Gaon, pri kiu mi nur trovis Facobook-paĝon kun tre malmultaj informoj, almenaŭ havas tiom da miniaturaj informeroj ke sufiĉas por mencio en la ĝermolisto de israelaj esperantistoj. Mi supozas ke pri la restaj 5 nomoj ankaŭ eblus kunskrapi tiom da informoj ke sufiĉus por eta ero en la ĝermolisto - eble vi ankaŭ pri tio havas iun ideon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:49, 3 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, do mi ne persone scias pri tiu sed mi sendis retmesaĝon kun via peto al Jehoŝua Tilleman, estrarano de ELI. Se iu povus helpi estu li. Mi respondos al vi ĉi tie tiam kiam li respondos al mi. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:32, 3 jan. 2025 (UTC) :Jehoŝua Tilleman respondis la mi kaj diris ke JELI ne plu aktivas. Adam Meŝa ne estas plu aktivas. Estas proksimume dek membroj. :La nuna prezidanto estas S-ro Ariel Schwartz. Tiu estas lasta oficiala informo kiu aperis presita en 2018 en la Jarlibro de UEA. Lia retadreso estas Arieschwartz613@gmail.com . [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:41, 8 jan. 2025 (UTC) :Nu, tiam mi ĝustigu la pesimistan respondon de Jehoŝua Tilleman kaj vortumas "ke JELI momente ne aktivas" - ĉar kiel mi konstatas JELI havas ondojn de aktivado, foje malaperas kaj foje reaperas. Cetere ĉu vi certas ke Ariel Schwartz estas sinjoro? - la nomo aspektas al mi pli kvazaŭ ina nomo, sed kompreneble ne tre gravas. Mi pensas ke mi '''ne''' mem alskribos Ariel Schwartz retpoŝte por peti pliajn informojn, tio ŝajnus al iom tro da engaĝiĝo. Mi kontentas se la vikipedia paĝo pri [[JELI]] aspektas havi la staton de 2025 kaj ne restis sekiĝinta en la stato de 2012. Jom tov. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 13 jan. 2025 (UTC) ::Do tradicie Ariel estas vira nomo, kaj Ariela la ina, sed mi ne estus surprizita se pli kaj pli da infaninoj ricevas tiun nomon, same kiel la mian. Kol tuv. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:33, 13 jan. 2025 (UTC) :::Guglo per serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" trovas vere amason la [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&sca_esv=4fbe7c869920a6f3&sxsrf=ADLYWIIE-KlyisQID3jkipn8-DEdz0VaAA:1736767258070&q=Ariel+Schwartz&nirf=Arielle+Schwartz&sa=X&ved=2ahUKEwjK5-WbyvKKAxUKhf0HHfn7JYYQ8BYoAXoECBUQAg&biw=1216&bih=587&dpr=1.58 inoj] (voste venas ankaŭ iom da viroj) ... Eble la junaj judaj familioj ekster Israelo estas iom konfuzitaj pri personaj nomoj. Ne gravas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:43, 13 jan. 2025 (UTC) ::::Laŭ mia kompreno "Arielle" estas franca virinnomo (laŭ la finaĵo ''elle''), kaj eble ankaŭ pruntita en la britangla. Ĉe la hebrea oni simple transliterumas Ariel, vidu ekz. [[Ariel Sharon]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:50, 13 jan. 2025 (UTC) :::::Vi pravas ke povas esti ke la virinoj kiujn trovis guglo per la serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" entute ne estas el judaj familioj, sed simple per modo ricevis la personan nomon "Ariel". Kompreneble en retejoj kiel "linkedin" oni ne detale mencias la kulturan fonon de la devena familio. Cetere plej multaj virinoj kiujn trovis guglo je tiu nomo ne estas britoj sed usonanoj. Kompreneble mi konas Ariel Sharon, kaj mi trovis ankaŭ viran [https://www.arielschwartz.net/about "Ariel Schwartz"] en la reto, kiu kompreneble ne estas la esperantisto. La familia nomo "Schwartz" aŭ "Schwarz" estas tre multe disvastiĝinta kaj inter jidaj kaj gojaj germanoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:14, 13 jan. 2025 (UTC) ==Entuziasma laboro== Mi gratulas al vi al via granda laboro en Vp. Mi aldonas, ke en artikolo [[Banlago de Gyömrő]] mi tial ne ligis Gyömrő, ĉar en la enkonduka frazo jam la 4-a vorto estas Gyömrő, kiu jam havas ligilon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:11, 9 jan. 2025 (UTC) == Cetere == Cetere, mi konstatas ke mi ofte revizias viajn redaktojn (vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Pasteur&action=history ekzemple tiun redaktan historion]), kvankam vi havas ĉiujn rajtojn fari tion mem kaj mi juĝas vin absolute kompetenta mem revizii paĝon. Tial mi volas kuraĝigi vin uzi vian rajton kaj mem revizii ne nur viajn proprajn redaktojn sed ankaŭ tiujn de malpli spertaj redaktantoj antaŭ vi, se estis sendiskutaj teknikaj redaktetoj. Vi estas en multaj paĝoj, kaj domaĝas se tiuj paĝoj post via redaktado restas nereviziitaj. Estas en ordo en dubaj kazoj foje deteni sin de reviziado, sed bonas kutimiĝi principe kuraĝe revizii ne reviziitan paĝon, kaj tiel helpi al la malpli spertaj redaktantoj, kiuj ankoraŭ ne mem havas tiun rajton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 13 jan. 2025 (UTC) == Situo sur mapo Irlando Dublino == Saluton, mi vidis, ke vi kreis artikolon "Kreado de Ŝablono:Situo sur mapo Irlando Dublino", kiu entenas parametran eraron - ĉu forigenda artikolo? [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:24, 26 jan. 2025 (UTC) :Saluton kaj dankon Dominik. Mi aldonis la komenton en ĝia diskuto "Forigebla tujtuje" [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:04, 26 jan. 2025 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:22, 26 jan. 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Kontribuoj de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]] == Kara Ŝaj, mi dankas pro viaj bonaj kontribuoj (ankaŭ) de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]]. Tamen mi ankoraŭ havas plian peton, nome se vi vidas tian paĝon tiel tiun, kiu nur apenaŭ atingas la kvanton de [[artikola ĝermo]], kaj kiu tute ne havas ĝermon indikante pri tio, ke estus granda helpo se vi krom via principa laboro ankaŭ aldonus ŝablonon pri ĝermeco. Ne gravas ĉu temas pri {{ŝ|ĝermo|Pollando}}, {{ŝ|ĝermo|medicino}} aŭ {{ŝ|ĝermo|universitato}}. Sed iu ŝablono pri ĝermeco estus sincera. Mi ne volas skoldi vin, sciente ke la manko tute ne estas via kulpo, sed jam estas ekde pli ol 18 jaroj tia. Sed se vi jam havas "la paĝon en la mano", vi havas la ŝancon rimarki la mankon kaj rapide aldoni la ŝablonon. Mi ekzemple ĝis antaŭ minuto neniam vidis tiun paĝon, kvankam mi multe zorgas pri medicino, universitatoj kaj ankaŭ redaktis jam faskon da paĝoj pri Poznano. Sed kun preskaŭ 400 000 paĝoj ĉiam estas iuj pri kiuj oni ne multe atentas - despli bone estas havi vaste malfermitajn okulojn se oni ĵus havas "la paĝon en la mano". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 28 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, dankon pri via atentigo kaj bonvenataj konsilojn. Mi faris tiel por tiu ĉi artikolo kaj mi faros tiel por aliaj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:08, 28 jan. 2025 (UTC) == [[Nova Ĝardeno (Pocdamo)]] == Saluton. Tiu artikolo restis neredaktita. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:28, 3 feb. 2025 (UTC) :Farite. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:52, 3 feb. 2025 (UTC) == Demando pri stranga agado de ŝablono == Mi petas vin rigardeti la tre specifan paĝon [[One Punch Man]] pri mangao. Ĝi evidente uzas la same tre specifan ŝablonon "Informkesto animemangao", kiun lastfoje redaktis vi antaŭ ekzake jaro. La ŝablono tamen agas strange, kaj metas la informkeston tute post la alia materialo, kvankam en la paĝo [[One Punch Man]] ĉio ĝustas. Do la cimo estas en la ŝablono "Informkesto animemangao" mem. Mi havas supraĵan impreson ke la ŝablono estas tre arkaike trikita. Fakte mi dubas ĉu entute sencas havi tian ekstran ŝablonon pri "animeo+mangao", kiu funkcias tute alia ol informkestoj pri "ne en Japanio faritaj animaciaj filmoj kaj bildliteraturo". Kiel ajn, baza demando nun estas: kie estas la eraro? Ĉu vi havas ideon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 6 feb. 2025 (UTC) :Saluton Thomas, do mi vidis tiun sed vere ne scias. Sed viaj bonaj demandoj estas por @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]]. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:09, 6 feb. 2025 (UTC) :: Estas stulte, sed: ĉu mi povas peti vin "pingi" min per @, eĉ se mi antaŭ dek minutoj mem havis demandon al vi. Mi post dek minutoj jam estas ĉe tute alia temo, aŭ eble faras ion en la vera vivo, kaj fidas je tiuj "pingoj" por atentigi min ke iu havas ion por mi... Pardonpete antaŭdankante [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) == [[Emma Goldman]] == En via teksto pri ŝi la vorto "Esperanto" restis stranga ĉapitrotitolo sen ĉapitro. Mi volis scii kiel ekestis la stranga vakuo kaj en malpli nova versio de la teksto trovis la frazon "Ŝi estas menciita en la esperantlingva libro «[[Kronikoj el la monteto]]» de [[Anna Maria Riccardi]], eld. [[Edistudio]] 2020, ISBN 9788870360943." Tio supozeble ne estas referenco pri ŝia rilato al Esperanto, mi ne havas la libron, sed ĉiukaze apartenas al la pli vasta temo WEsperanto", do mi reenigis ĝin. Ĉu vi akcidente aŭ intence forigis la antaŭan frazon?? Se akcidente, vi povus ankoraŭ enketi ĉu akcidente eble ankoraŭ plia informero forpreniĝis. Ĉiukaze mi videbligis vian kaŝitan noton videble en improvizita frazo. Tio ĉi tie escepte pravigeblas, kvankam ni ĝenerale en tekstoj ne vaste listigas ĉion, pri kiu ni NE scias kaj NE havas ajnajn referencoj. Sed mia frazeto ne estas listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) :Do temas preskaŭ tri jaroj kaj mi ne plu memoras la detalojn, sed eble mi lasis la subtitolon Esperanto vakua ĉar mi deziras traktado de la temo rilate al ŝi sed verŝajne mi ne havis informojn haveblajn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:28, 14 feb. 2025 (UTC) ::Jes, supozeble estis tiel. Sed estis domaĝe ke vi - do evidente akcidente - viŝis tute bonan informon. Povus eĉ esti ke en la librfo de Edistudio el 2020 estus eĉ ankoraŭ valoraj informoj, sed mi ne havas la libron kaj vi supozeble ankaŭ ne, ĉu? Ne gravas, nun estas du frazetoj, tio sufiĉas por ĉapitro, dum nul literoj ne sufiĉas. Eble iu alia ankoraŭ scias ion aŭ havas la libron de 2020... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:10, 15 feb. 2025 (UTC) :::Mi nek posedas nek havas iun ajn presaĵon esperantlingvan. La tuta aliro al esperanto por mi senescepte estas helpe de komputilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:14, 15 feb. 2025 (UTC) :::: Mi komprenas. Estas en ordo - ni estas en la 21-a jarcento... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) == [[Stanislaw Trabalski]] == Dankon, per la supra titolo vi vere trovis escepte konfuzan tekstoprovon. Tute bone ke vi aldonis la ŝablonon {{ŝ|polurinda}} jam en 2022. Mi pene provis savi la tekston, sed ne eblas - tial mi fine forigis ĉion kaj dokumentigis tion en la diskutpaĝo. Oni povus fari novan kompreneblan tekston surbaze de iu komprenebla alilingva teksto. Sed mi, kiu nur volis ĝustigi unu literon en kategorio, vere ne havus la tempon fari tion. Per la pli konciza teksto ni ankoraŭ sufiĉe honorigas la socialistan kamaradon Trabalski. Eta noto: se vi aldonas la ŝablonon, aldonu ĝin en formo <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>. Se vi ne faras la aldonon, la ŝablono postulas ke vi devas en aparta paĝo listigi la mankojn - tion vi ne faris kaj mi komprenas ke vi ŝparis al vi tiun ekstran laboron. Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) :Pardonu sed mi ne konrenis vian lastan kaj resuman frazon, tiun "Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton." :Kaj aldone kion signifas " aldonu ĝin en formo {{polurinda}}"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:24, 15 feb. 2025 (UTC) ::Pardonu, mi forgesis aldoni markigon <nowiki><nowiki></nowiki> - kun ĝi la ŝablono aspektas tiel <span style="color:green">''' <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>'''</span> kaj eblas vidi la aldonon<span style="color:green">''' |listigi=ne. Sen'''</span> tiu aldono, vi devas aldoni klarigon en la paĝo [[vikipedio:polurado]] (vidu la noton en la flava kesto supre: <small>''"La priskribo de la problemo troviĝas [[vikipedio:polurado|ĉi tie]]"''</small>). Kun la aldono |listigi=ne, vi '''ne''' devas klarigi ion ajn. Vi povas, se vi volas, "fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton". Ĉu klare nun? Mi iom tro haste savis mian lastan noton, ĉar mi estis vokita al la kuirejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:04, 15 feb. 2025 (UTC) == 地球語エスペラント == Salton, ĉu vi povus forigi [[地球語エスペラント]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:21, 22 feb. 2025 (UTC) :Saluton, pri kiu temas? bonvolu aldoni ligilon al la propra artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:48, 22 feb. 2025 (UTC) Dumtempe forigindaĵo forigita. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 12:18, 22 feb. 2025 (UTC) == [[Futvolejo]] == Saluton. Mi dubas antaŭ tiu fonetika adaptaĵo, ĉar finaĵo -ejo povas esti komprenata kiel ejo; sed tute ne estas vorto futvolo. La radiko estas ĝuste rilata al volejbalo. Mi ege dubas. Ĉu eble "futvoleo" kontentigu la fonetikan adapton kaj vin mem? Ĉu ni petu konsilon en la koncerna diskutejo? Dankon. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:35, 10 mar. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon pro la atentigo. Precize kiel vi diris, mi prenis la nomon de volejbalo. :La literumo de radiko povus aperi en vortoj eĉ sen esti tiu radiko. Tamen, malgraŭ ke mi kreis la artikolon, mia opinio ne estas io grava pri tiu temo kaj konsilon en la koncerna diskutejo certe kaj komuna decidado certe estas en ordo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:53, 10 mar. 2025 (UTC) == Viaj fuŝoj en mapoj == [[File:Bamako, kopio de ekrano.jpg|thumb|250px|Tiel aspektis paĝo post ŝanĝo de ŝablono Geokesto, ĉiokaze pri Bamako]] Kial vi fuŝas paĝojn kun geokesto anstataŭigante ili per ŝablonoj kiuj fuŝas ilin? Ekz [[Bratislavo]], [[Astano]] ... [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 11:20, 25 mar. 2025 (UTC) :Kial vi diras fuŝi? mi simple aldonis la situan mapon de la urbo al la informkesto uzante parametro lokumilo. Mi devis ŝangi la ŝablonon al Geokesto2 por ebligi la lokumiloN. Ĉu sensas paroli sense kun vi? Ĉu administranto bezonas interveni? @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] aŭ @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:46, 25 mar. 2025 (UTC) Ne minacu al mi, vi fuŝan bone funkciantajn artikolojn kiuj poste ne funkcias bone. Mi povas sendi al vi foton de viaj fuŝoj.[[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:05, 25 mar. 2025 (UTC) :Jes bonvolu kontroli mian laboron kaj pruvu al mi kion mi povos fari plibone. Senminace. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:16, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi vidas vian afiŝon, sed kio laŭ vi estas la fuŝo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:40, 25 mar. 2025 (UTC) Ny estas en vykypedio, ču ni? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:43, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi ne komprenas vian aludon. Bonvolu rekte paroli vian intencon kaj priskribo la laŭ vi fuŝon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:47, 25 mar. 2025 (UTC) :Vi ne konas min, vi ŝjanigas vin ke min vi konas, sed vi erara. Mi bone vidas ĉion. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:50, 25 mar. 2025 (UTC) ::{{re|Petr Tomasovsky}} La peto de Sj1mor, ke vi klarigu kion precize vi petas, ŝajnas al mi tute racia. Oni ne povas fari ion pri problemo, se oni ne scias kio estas la problemo. Mi fortege petas al vi dialogi pli ĝentile kun aliaj vikipediistoj. ::{{re|Sj1mor}} Post iom da rigardado al la versioj, mi vidas ke en viaj versioj kun Geokesto2 la mapoj montriĝas strange malgrande. Eble pri tio temas. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:10, 25 mar. 2025 (UTC) :::Saluton Arbarulo, laŭ mia rigardo la grandeco de la montrataj mapoj, kaj urba de mi kaj aliaj en la informkesto, samas (aŭ larĝo aŭ longo) kaj normale aspektas plenlarĝe en la informkesto! Mi vidas la supre aldonitan afiŝon kaj ĉiuj tri mapoj sajnas malgrandaj. Strange mi ne povas diri precize kial tio okazas sed ja estas parametro pri grandeco por ĉiu el la tri lokumiloj (kutime tiuj ne estas uzataj). Mi ne povas solvi problemon ke mi ne vidas, ĉu? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:05, 26 mar. 2025 (UTC) Vudu ankaŭ tion ĉi: [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo/+#Rompita!|Rompita!]], [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo Slovakio Centra Bratislavo#senutilaj ŝalbonoj|senutilaj ŝalbonoj]], artikolon pri [[Praga linio]]. Nun la mapoj aspektas kiel fekaĵo de birdo. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:34, 26 mar. 2025 (UTC) Sed kial "korekti" tion, kio fukcias bone. Ni estas en Vikipedio, ne en sabloludejo aŭ en iu konkursejo. Mi vidas multon ĉi tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:39, 26 mar. 2025 (UTC) == Kongreso/registaro de la Filipinoj == Kara, kiam mi antaŭ du tagoj ekfaris novan artikolon [[registaro de la Filipinoj]], en tiu teksto ankaŭ aperis la institucio "Kongreso de la Filipinoj", kaj mi dankeme enplektis vian tekston "kongreso de Filipinoj" de 2024, kreita per traduko de la paĝo "Congress of the Philippines", aldonante la laŭ mi manketan artikolon "la", kiu ne nur aperas en la angla kaj pli-malpli ĉiuj eŭropaj lingvoj, sed ankaŭ en Esperanto estas la kutima, do aparte ofta formo, kvankam fakte en Esperanto la formo sen artikolo estas ankaŭ ĝusta, do mi ne korektis eraron de vi, sed nur unuecigis la formon stile al la pli kutima el du gramatika same permeseblaj nomoj (kia longa, senkulpiga frazo... {{s}}). Tamen Kani en mia diskutpaĝo komencis vastan disputon, ĉu mi havis la rajton entute ekfari novan artikolon je la titolo [[registaro de la Filipinoj]], anstataŭ "registaro de Filipinoj" (certe mi havis), kaj despli dubis ĉu mi rajtus aldoni la du literojn al via teksto. Mi sincere dirite tute ne vidis problemon, alikaze mi rekte kontaktintus vin kaj konsultintus kun vi, do sliĥa' se mi tro facilanime movetis vian paĝon. Sed vi tamen, kiel origina redaktinto de la teksto, havas la liberon mem akcepti la adapton al la aparte kutima formo "de la Filipinoj", aŭ vi povas indiki ke vi tamen volus havi la tekston sub formo "de Filipinoj" sen artikolo. Se vi volus la lastan formon, vi ne devos nun refari la antaŭan formon, kio aspektus kvazaŭ ni estus malsamopinie en redaktomilito, sed vi povas simple peti al mi ke mi remetu la titolon al sia antaŭa formo kaj mi facilanime faros tion - fakte mia psika ekvilibro tute ne dependas de la titolo de tiu teksto, pri kiu mi antaŭ du tagoj estis nur feliĉa ke ĝi jam ekzistas, male al tiom da aliaj ankoraŭ mankaj tekstoj pri politiko de la Filipinoj. Ĉu? Legetu la notojn en mia diskutpaĝo kaj mem ekhavu opinion kion vi preferus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:32, 7 apr. 2025 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via ekspliko, malgraŭ ke la frazo estis tiomege longa:). Do ne estas problemo. Mi vidis la diskuton/disputon de vi kaj Kani. Vi tute rajtas redakti kaj ŝanĝi la tekston. Mi konsentas kun via bonjuĝo pri la afero. Sukceson. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 7 apr. 2025 (UTC) ::Cetere, mi ĵus vidis ankoraŭ problemeton en la paĝo [[Bongbong Marcos]]. Tie aperas la landonomo "Filipinio", kiu '''ne''' antaŭvideblas en [https://vortaro.net/#filipinio_kd vortaro.net], do en PIV 2020, kvankam mi jam rimarkis ke la aŭtomatisma guglo-tradukilo ŝatas la vorton, sed la anglalingva "krokodila" usona konzerno Google Inc. ne estas PIV, kaj la tradukilo estas fakte nur senanima aŭtomatismo, kiu ankaŭ adaptos sian vortuzon se oni instruas al ĝi, ofte korektante la misan landonomon "Filipinio" (sed nek mi, nek ŝajne iu alia tre entuziasmas nun baze eduki la guglo-tradukilon - mi antaŭ multaj jaroj senlacigite edukis la aŭtomatan tradukilon, kiam ĝi ankoraŭ liveris tute fuŝajn esperantaĵojn, sed intertempe la lingvaĵo ofte estas kontentiga, kaj strangaj neoficialaj landonomo kiel "Filipinio" estas nur detaloj). Mi ne scias, povas esti ke ankaŭ la vikipedio-interna tradukilo uzas la misan landonomon, sed ni homaj redaktantoj tamen atentu ne kopii erarojn de aŭtomatoj. Do la landonomo "Filipinoj" bonas kun kaj sen artikolo "la", sed "Filipinio" estas kaprica inventaĵo de iu inventinto sen vortara referenco. Ne estas problemo, ĉu oni nun aŭ post du semajnoj adaptos la vorton al la ĝusta formo, sed vi atentu ne pli disvastigi la kaprican inventaĵon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 7 apr. 2025 (UTC) :::Jes ja. Nepre korektindas! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:26, 7 apr. 2025 (UTC) :::Mi faris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:28, 7 apr. 2025 (UTC) ::::{{farite|Tre bone}}, dankon. Kaj precipe bone ke vi atentiĝis kaj mem klopodos ne plu disvastigi la aŭtomatisman inventaĵon... Mi scias ke foje kostas energion ĉiam skeptiki kion algoritmoj skribas en Esperanto, sed ĝuste pro tiu reviziado ekzistas kleraj homoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:28, 8 apr. 2025 (UTC) == Muzeo El Greko == Pri via ĵusa redakto en la paĝo [[Muzeo El Greko]]: vi tute pravas ke la ŝablono {{ŝ|informkesto muzeo}} teknike pli elegantas, kaj mi samopinias ke tian kompliketan redakton ne povas transpreni roboto. Se vi ankoraŭ havas kapaciton samtempe atenti pri alia detalo, kiun ankaŭ aŭtomata redakto ne povas transpreni: en tiu paĝo ankoraŭ mankis vikidatuma priskribo en Esperanto - mi ĵus aldonis tion per "monumento kaj vidindaĵo en la urbo de Toledo, Hispanio", simple elkopiita el la unua frazo. Se estas multaj samnomaj priskriboj en paĝoj, ekzemple "municipo en la provinco Toledo de Hispanio", tiujn priskribojn ankaŭ eblas aŭtomatigite aldoni, kaj kiel tion fari, foje instruis al mi LiMr laŭ mia peto (pri tio ne necesas roboto). Sed pri unuopa muzeo pli facilas unuope mem aldoni la priskribon. Mi scias ke ne eblas ripari ĉiujn manketojn en unusola redaktopaŝo, sed tamen invitas vin iom kunatenti la vikidatumajn priskribojn en Esperanto kaj, se tio ne tro deflankiigas vin en via laborfluo, plenigi mankojn tie - simple ĉar vi jam persone redaktas la paĝon kaj havas ĝin sur via ekrano... la roboto LiMrBot, kiu antaŭ 18 monatoj lastfoje redaktetis la paĝon, kompreneble ne povas fari tion, unue ĉar ĝi ne povas samtempe atenti pri pluraj taskoj kaj plie kompreneble ĉar vikidatumoj estas ekster la teknikaj limoj de la e-lingva vikipedio. Sed vi aŭ mi aŭ ĉiu alia uzanto kiel homo senprobleme povas salti inter la forte interplektitaj projektoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 8 apr. 2025 (UTC) :{{farite}} al la 221 esperantaj paĝoj pri "municipo en la provinco Toledo de Hispanio" mi ĵus sukcesis bloke aldoni vikidatumajn priskribojn en Esperanto, la portugala kaj litova. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:31, 8 apr. 2025 (UTC) :Jes ja mi kontrolas la esperanta linioj en vikidatumo kaj aldonas la priskribon. Sed tiukaze mi ja forlasis tiun tasketon. Bonege vi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 8 apr. 2025 (UTC) == Alidirektilo == Saluton. Vi kreis [[Genraj studoj]] kiel alidirektilo al [[ Scienco de seksa identeco]], kiu ne ekzistas. Se vi ne planas krei ĝin, oni povas forigi la alidirektilon, ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 9 jun. 2025 (UTC) == Mi esperas ke ĉio estas en ordo == Saluton, estimata kolego. Kiel vi fartas? Mi ne skribis dum jaroj. Se vi troviĝas en Israelo, mi esperas, ke ĉio bonas ĉe vi kaj al via familio dum la nuntempa milito. Tre amike,—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 16:16, 19 jun. 2025 (UTC) :Saluton super nabla, dankon al vi pro la kortuŝa persona mesaĝo. Donante la teroregan situacion de daŭra milito en mia malfeliĉa lando, mi persone ankoraŭ fartas sufiĉe bone, tiel kiel mi sukcesas dormi seninterrompe dumnokte. Sed pli ol miaj personaj travivaĵetoj, iri al ŝirmejo laŭ alarmo, mi estas pezita de la daŭra suferego de tiomego da homoj kiuj tute ne apartenas al la batalado, kaj ili estas la veraj viktimoj de tiu ĉi damna militego. :Mi deziras al ni ĉiuj ke ni laboru kaj batalu por paco, laŭ la [[esperantismo]] kaj efektive tiel kiel ĉiu el ni komprenas ĝin. :Kolege via, Ŝajo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:25, 19 jun. 2025 (UTC) == [[Tuja fotilo]] == Saluton. Mi iom sentas, ke la vorto "tuja" aplikeblas pli al la foto ol al la fotilo, kiu ja fotas "tuje". Mi proponas alinomi al Tujfotilo, sed ĉu vi konsentas?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:55, 23 jun. 2025 (UTC) == Translation request into Esperanto == Hello, Sj1mor. Can you translate and upload the two articles [[:he:מס-קום-יה]] and [[:he:סוחר שמח]] in Esperanto Wikipedia? The former is an antisemitic theater play from 1975 by the rabid antisemite and Hamas supporter [[Recep Tayyip Erdoğan]] (who needs no further introduction), and the latter is a rabid antisemitic caricature and internet meme, which has spiked in the internet since the horrific terrorist attack by Hamas. Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 20:32, 23 jun. 2025 (UTC) :Hello, Sj1mor. :Thank you very much for creating the two articles in Esperanto Wikipedia. :Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 11:34, 11 jul. 2025 (UTC) == [[Ekspozomo]] == Saluton. Kiel evidentas ĉe neologismo, ĝis nun ekzistas nek ekspozomo nek eksposomo, kio aperas en la redakto. Mi tute ne proponas ĝustan literumadon, sed mi supozas, ke nepras unusola literumado ĉu kun so ĉu kun zo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 7 jul. 2025 (UTC) == Saluton == En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas novaj proponoj kaj en [[Vikipedio:Proponoj por elstaraj artikoloj]] estas unu. Kiam vi havos tempon, eble indos interveni en kelkaj el ili.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:55, 23 jul. 2025 (UTC) == [[Nigra turismo]] == Saluton kaj gratulon pri tiu interesa artikolo. Pri la dua duono eble "morbida" ne estas ĝusta nomo: vidu ĉe PIV la signifojn kaj de ''morbida'', kaj de ''morbo''; tro specifaj. Eble indas depreni el la enkonduko "funebra turismo" kaj uzi tiun nomon por tiu dua parto, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:13, 28 jul. 2025 (UTC) :Saluton Kani. kiel kutime mi fidas vian bonan juĝon. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:18, 28 jul. 2025 (UTC) :mi ŝanĝis morbida la morna. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 28 jul. 2025 (UTC) [[dosiero:Cezaro de Mirko Jeluŝiĉ dua eldono 1997.jpg|eta|maldekstra|150ra|{{centre|la esperanta romano Cezaro de [[Mirko Jeluŝiĉ]], dua eldono 1997}}]] == romano Cezaro == Saluton, kara. Mi hodiaŭ sentis neceson por la artikolo [[Julio Cezaro]] kaj [[Mirko Jeluŝiĉ]] havi titolpaĝon pri la romano, vidis ke la titolpaĝo estas grafika verko de la dua eldono de 1997, do kopirajta, krom ke la eldonejo tutpersone rezignus pri sia kopirajto, kaj elektis por alŝuto nur al la esperanta branĉo licencon de justa uzo. Kiam mi volis meti la dosieron ankaŭ al la paĝo [[Ivo Rotkvić]], mi rimarkis ke tie jam estis praktike sama dosiero, kiun vi en 2021 alŝutis rekte al la komunejo. Ke ĝis nun 4 jarojn neniu protestis en la komunejo estas bonŝanca hazardo. Sed se iu el la forigemuloj en la komunejo volus forigi la dosieron, vi havus malbonajn argumentojn kontraŭ tio kaj malvenkus. Tial mi proponas provizore ĉion lasi kiel estas nun, sed konscii ke se estas problemo pri tenado de la komuneja bildo, ke tiam rezerve ankoraŭ estos la nur-esperanta titolbildo kun licenco "justa uzo". Sed vi mem jam sciu ke via komuneja alŝuto neniam estos tre sekura en la komunejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:27, 1 aŭg. 2025 (UTC) == Peto pri konsilo == Jam denove saluton: mi rapide petas vin je konsilo de denaska ivritparolanto. Mi rimarkis ke mi en novembro 2010 faris suman paĝon pri la [[Distriktoj de Israelo]] kaj aldone faris la ses apartajn paĝojn pri la unuopaj distriktoj. Sed ĵus mi vidis, ke en la apartaj paĝoj pri la unuopaj distriktoj mi latinliterigis la hebrean vorton por "distrikto" per "Meĥoc" kun fina "c" - kvankam mi nun vidas tie klare la signon ז, zain, do sonon "z". Kaj efektive en la suma paĝo mi latinliterigis la saman vorton per "Maĥoz". Mi supozas ke la "c" en "Meĥoc" estis simpla tajperaro de mi, kiun simple en 15 jaroj neniu rimarkis. Vi probable povas konfirmi mian suspekton - tiam mi povas ŝanĝi la literojn al ĝusta "z". Kaj mi scias ke la vokalo post la iniciala M estas ne tiom fikse reguligata, povas prononce esti io inter a aŭ e aŭ [[ŝvao]], sed mi lernis ke en kazo de dubo oni prefere en latinliterigo uzu plenigan vokalon "a". Demando estas ĉu ĉi tie estas kazo de dubo. Ĉu vi konsilus en esperanta latinliterigo la formon "Maĥoz" aŭ "Meĥoz", aŭ ĉu vi eble ankoraŭ havas ivritan vortaron hejme, kiu notus aldonan diakritan signon sub la מ, kiu bedaŭrinde en normalaj tekstoj, ankaŭ en la ivritlingva vikipedio, preskaŭ neniam skribiĝas? Laŭ mia sperto la uzo de angla literumo por identigo de plej ĝusta vokalo estas problema, ĉar la angla ofte havas alian komprenon de vokaloj ol ĉiuj aliaj lingvoj, tial la [[sistemo IFA]] estas multe pli bona konsililo, sed mi ankoraŭ ne vidis la vorton meĥoz/mahoz en sistemo IFA. STOP: Ĵus mi vidis ke la angla teksto "Districts of Israel" tamen uzas diakritajn subsignojn, do laŭ tiu paĝo estas singulare מָחוֹז, maĥoz kun a, kaj plurale מְחוֹזוֹת meĥozot kun e. Mi ĉi tie reprenas mian kritikan noton pri la neklaraj difinoj inter sonoj a kaj e ĉe la anglalingvanoj, kaj dankemas ke ĉi tie la angla vikipedio estis tiom ekzakta. Do singulare מָחוֹז, maĥoz kun a. Vi povas tamen ankoraŭ legi mian noton, kaj en kazo de neceso komenti. Sed mi dum la demandado jam trovis la respondon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Saluton Kara Thomas, jes mi konfirmas maĥoz kun a, kaj plurale meĥozot. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:39, 2 aŭg. 2025 (UTC) == Kirjat Mockin == Resaluton, mi agrable rimarkis, ke vi "ŝtelis" mian hodiaŭan paĝon pri [[Kirjat Jam]] kaj el tio faris novan paĝon [[Kirjat Mockin]]. Tre simpatie, sed vi en la informkesto kaj en la suba parto de la teksteto ne adaptis la kopion, tiel ke la informkesto nomis la paĝon "Kirjat Jam" (2.0). Kion mi vidis, mi jam ĝustigis, sed vi ankoraŭfoje tralegu la paĝon, ĉu nun ĉiuj neintencaj spuroj pri Kirjat Jam estas for... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:08, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita, dankon. Mi ankaŭ faris pri [[Kirjat Ata]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Se vi deziras serioze verki artikolon pri urbo, mi forte sugestas [[:en:Cité_Soleil|Cité Soleil]] (Civito Suna?) komunumo de Haitio kaj fifama kvartalo de [[Portoprinco]]. Homoj kiuj vivas en malfeliĉegaj cirkomstancoj estas tiuj kiuj plej bezonas Esperanton (eĉ ke ili tute ne konscias, ne scias aŭ eĉ neus tion), ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:12, 2 aŭg. 2025 (UTC) == [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]] == Saluton. Mi alinomis artikolon [[Monumento de la Afrika Renesanco]] al [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]], ĉar laŭ PIV Renesanco referencas nur al la historia periodo post la fino de la [[Mezepoko]] en [[Eŭropo]]. Se vi ne konsentas, ĉiam oni povas nuligi la alinomadon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:44, 4 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita. dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:21, 4 aŭg. 2025 (UTC) ::Senrilate, en pluraj lastaj artikoloj aperas asteriskoj anstataŭ aŭ eĉ krom citiloj. Mi foje nuligas ilin, sed indas eviti tiun aperon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:15, 4 aŭg. 2025 (UTC) :::Akceptita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:37, 4 aŭg. 2025 (UTC) ==Forigoj== Saluton, ĉu oni forigos ĉiujn diskutojn de uzantoj [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Forigu tie mirakle ligitaj]? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:38, 23 aŭg. 2025 (UTC) == Alinomo == Mi alinomis artikolon "Aromatakologio" al "Aromokologio", sed mi dubas pri la ĝusta literumado. Se mi eraris, bv malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:11, 1 sep. 2025 (UTC) == [[Minutmanoj (milico)]] == Saluton. Mi kredas, ke uzi la radikon "man-" por la angla "men" estas tro krude. Mi sugestas pli esperantlingvan titolon [[Minutuloj]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:43, 6 sep. 2025 (UTC) :Saluton. Bone. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:44, 6 sep. 2025 (UTC) :Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 6 sep. 2025 (UTC) == Disciplino, [[Durnegoculo]] kaj [[Akrigilisto]] == Saluton. Lastatempe vi uzas tiun vorton kiel sinonimo de fako, de scienca fako. Laŭ PIV tiu termino estas limigita al "Instrua aŭ sporta fako" kaj eĉ evitinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:21, 8 sep. 2025 (UTC) :Pri Durnegoculo, strangas al mi la radiko "negoco" en tiu kunteksto. Mi kredas, ke estus pli taŭgaj titoloj kaj tradukoj de la anglalingva termino arbustejulo, makisulo, durmakisulo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 8 sep. 2025 (UTC) ::Pri Akrigilisto mi vidas du problemojn. Unue estas enhava miso: Akrigilisto ne estus tiu kiu akrigas ilojn (kiu estus ilakrigisto), sed tiu kiu prilaboras akrigilojn. Tial la redakto estas io konfuza. Due ekzistis jam la artikolo [[Akrigisto]], en kies enhavo eble la nura nuanco estas ke temas pri tradicie vaganta profesio. Tiu artikolo havas korespondon en multaj lingvoj, dum Akrigilisto havas tion nur en germana kaj en rusa; la rusa ne ekzistas por Akrigisto, dum mi ne tiom konas la germanan por kompreni la diferencojn inter la du artikoloj en la germana. Eble indas kunigi ambaŭ artikolojn, sed mi dubas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:49, 8 sep. 2025 (UTC) :::Mi dirus ke en la germana lingvo oni povus prave diskuti pri kunigo de Schleifer (akrigisto) kaj Scherenschleifer (laŭvorte akrigisto aparte de tondiloj). Fakte malgraŭ la titolo la teksto Scherenschleifer ŝajne pli amplekse kovras la metion, de migra profesio de romaoj kaj sintioj ĝis profesiaj metiejoj, de la mezepoko ĝis la 21-a jarcento, kaj pri akrigo de ĉiuj eblaj akraj surfacoj, de tondiloj, tranĉiloj, hakiloj, gilotinoj - kaj la dua teksto, germane Schleifer, malgraŭ la pli vasta titolo enhave pli malvaste koncentriĝas al iuj historiaj faktoj. Ĉiukaze tre utilas konscii pri la du tekstoj, kaj memori la alternativon ke ankaŭ esperante estus eblo kunigi la du tekstojn, al kio mi tendence inklinus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:19, 9 sep. 2025 (UTC) ::Saluton, mi ŝanĝis kaj alinomigis de durnegoculo al arbustejulo kaj plene akceptis viajn bonajn rekomendoj. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:30, 9 sep. 2025 (UTC) == Request == Hello, Sj1mor. Can you update the article [[Minska Grupo]] with new sources and rewrite it in the past tense? It was dissolved on 1 September 2025, as a requisite of the peace agreement signed by Azerbaijan and Armenia on 8 August 2025. Can you also write the article [[Respubliko Montara Karabaĥo]] in the past tense, and also update the articles [[Montara Karabaĥo]] and [[Stepanakerto]] and indeed any article in [[:Kategorio:Montara Karabaĥo]], reflecting the dissolution of the Nagorno-Karabakh Republic and the flight of virtually all Armenians from the region in 2023, rendering an Armenian presence in Azerbaijan to almost 0%? https://www.thecaliforniacourier.com/there-are-only-13-armenians-left-in-nagorno-karabakh/ Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 08:55, 9 sep. 2025 (UTC) :Thank you for updating [[Minska Grupo]]. Can you also add a sentence about its dissolution? :Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 15:51, 9 sep. 2025 (UTC) ::Done. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:05, 9 sep. 2025 (UTC) :::Thank you very much. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-56434-5|&#126;2025-56434-5]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-56434-5|diskuto]]) 18:00, 9 sep. 2025 (UTC) == nova teksto [[Nir Alon]] == Mi volas aparte direkti vian atenton al la nova teksto pri [[Nir Alon]], kies vastigo al pli-ol-ĝermo estis flankefiko de preskaŭ 20 komence ŝablonaj novaj artikolaj ĝermoj pri skulptistoj - Mi ne scias kiel vi emocie rilatas al la e-lingva teksto pri la kampanjo "[[Bojkoto, Malinvesto kaj Sankciumoj]]" menciita en la teksto, kaj pri tio tute ne temas mia atentigo: sed mi scias ke vi havas grandan talenton fari bonajn tekstojn pri institucioj kaj organizaĵoj, kaj kvankam ne necesas premi sin fari tekstojn pri ĉiuj ministerioj de ĉiuj registaroj de la mondo, tamen estas bone se iom post iom iuj pliaj tekstoj pri ministerioj de eksteraj kaj internaj rilatoj, de sociaj servoj, eduko kaj kulturo aldoniĝos - la ministerioj tendence pli gravaj por la esperantista movado. En la teksto estas vorto sen ruĝa ligilo pri la Israela Ministerio pri Edukado kaj Kulturo. Ĝi povas resti tiel, sed ankaŭ estus okazo krei esperantlingvan tekston pri la ministerio. Ĝi ne vivnecesas esperantlingve, sed estus ĉarma pluso havi ĝin: mi ĵus komprenis, ke ekde 2006 estas du ministerioj, unu pri eduko, la alia pri kulturo+sporto. tiam teksto pri la komuna ministerio de ĝis 2006 kompreneble estas neglektinda temo, sed sed estus okazo eĉ fari 2 ministeriajn tekstojn[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC). Krome fakte ankaŭ la Hamburga Universitato de Aplikataj Sciencoj ({{l-de|Hochschule für angewandte Wissenschaften Hamburg}}, en [[d:Q913987|vikidatumoj]]), dua plej granda universitato en la due plej granda urbo de Germanio, povus profiti de universitata artikola ĝermo. Ankaŭ tio ne nepras, sed belus... La teksto de Nir Alon ne estas unua teksto de artisto en Israelo. Laŭ nuna stato jam estas 7 esperantlingvaj tekstoj nur pri israelaj skulptistoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC) :Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], dankon pro via instigo. Farite! Sed se oni esploras pli, kaj verŝajne valoras atingi la realan veron ol la titolaj sloganoj pri la [[Israela Ministerio pri Edukado]], ekde kelkaj jardekoj ĝis nun, grandparte de la eduka sistemo en la lando estas financata sed independa (privata, t.e. [[Ortodoksa Judismo|ortodoksa]], vidu [[d:Q12411986]]) de la ministro! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:41, 9 sep. 2025 (UTC) == Alpina skiisto == Saluton. Mi forigis tiun malplenan titolon. Mi supozas, ke se vi planas tian artikolon, la titolo estus Alpa skiisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:50, 15 sep. 2025 (UTC) == Parlamento de Feroio == Saluton, Mi ne vidas iun uzon de tiu vorto por la lando, kaj ĉiam [[Ferooj]]. Mi sugestas alinomi al Parlamento de Ferooj kaj nuligi tiun nunan. Ja plimulto de lando en Esperanto havas finaĵon en -io (-ujo), sed insularoj foje en -oj, ekzemple Filipinoj, Maldivoj ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 22 sep. 2025 (UTC) :Bonvolu kontroli la diskutan paĝon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:06, 22 sep. 2025 (UTC) ::Vi pravas, ne nur vikidatumoj, ankaŭ PIV.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:02, 29 sep. 2025 (UTC) == [[Simbionta Liberiga Armeo]] == Ĉu Simbionta, Simbiona aŭ Simbioza?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:59, 29 sep. 2025 (UTC) :Ankaŭ mi ne certas... [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:01, 29 sep. 2025 (UTC) :Mi konsilus ne traduki la nomon, ĉar ''Symbionese'' ne estas normala aŭ facile komprenebla angla vorto. Se vi nepre volas tradukon, tiam mi konsilas "simbioza", ĉar laŭ la angla vikipedio ''Symbionese'' deriviĝis de ''symbiosis''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:57, 29 sep. 2025 (UTC) == Kategorioj == Saluton. Vi kreis kategoriojn [[:Kategorio:Edukado en Nov-Brunsviko]] kaj [[:Kategorio:Edukado en Insulo Princo Eduardo]], kiuj nun estas malplenaj. Mi supozas, ke vi planas krei artikolojn kiuj plenigu ilin, aŭ kiu estas la celo? Tamen ĉefe interesas al mi kial ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj, dum la kategorioj kiujn mi kreas ne aperas tie. Ĉu estas du kategorioj de kategorioj? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:14, 20 okt. 2025 (UTC) :Saluton Kani, mi ne planis plenigi ilin. Mi kreis ilin ĉar @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] jam kreis tiujn kategoriojn por ĉiuj subŝtatoj de Usono (ekz. [[:Kategorio:Edukado en Kalifornio]]). Mi ne precize komprenas viaj postan demandon, kio signifas "ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj"? mi ne konas pri kiuj kategorioj, kiuj vi kreas, vi intencas kompari. Tiuj du kategrioj estus precize same kiel ĉiuj aliaj por la aliaj provincoj de Kanado. Amike. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:49, 20 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Sj1mor|Kani}} Mi ĵus revenis al vikipedio post plurtaga paŭzo pro translokiĝo. Efektive la kat.oj aspektas sencaj kaj iom post iom plenigeblaj. Unua paŝo kompreneble estas intervikiigi ilin, kion mi ĵus faris. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:07, 24 okt. 2025 (UTC) ==Kinfestivaloj== Saluton. Rilate iel al ĵusa supra temo, mi ĵus alinomis al [[Internacia Kinfestivalo de Valadolido]] anstataŭ Filmfestivalo, ĉefe ĉar estis kelkaj korektendaĵoj en la redakto pri tradukoj el hispana ktp. Krome laŭ mi Kinfestivalo estas pli facile prononcebla kaj pli ĝusta traduko, ĉar en pluraj lingvoj eble filmo kaj kino estas sinonimaj, sed ne en Esperanto. Kaj en tiaj festivaloj ĉefa afero estas prezento de filmoj, sed ankaŭ gazetaraj kunsidoj, solena fotado, intervjuoj, premioj, ceremonioj ktp. Tamen, se vi ne konsentas oni povas malfari la aferon. Krome eble mi estus devinta konsulti tion en la koncerna paĝo, kiu nun ne estas tre aktiva. Ĉio tio koncernas ankaŭ al la ĵus kreita de vi [[:Kategorio:Filmfestivaloj en Hispanio]], sed mi vidas, ke ankaŭ aliaj rilataj kategorioj uzas film- anstataŭ kin-; eble pli internacia, sed malpli esperanteca.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:42, 21 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Bonege. Se mi rajtas peti vin, bonvolu fari/meti vian komenton ekzemple ĉe la diskuto de [[Filmofestivalo]]. Estas multaj artikoloj kies nomo komencas per tiu Filmofestivalo, kaj kelkaj alidirektiloj kun Kinfestivalo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:30, 21 nov. 2025 (UTC) :Mi nur notas ke sub filmofestivalo ([[d:Q220505|Q220505]]) la plej multaj el la lingvoj nomas tiajn festivaloj kun film, kaj nur la litova kaj la uzbeka, uzas kin! Mi konfesas ke mi tute ni scis ke estas diferenco inter filmfestivalo kaj kinofestivalo kaj do indas eksplicite noti tiun ĉi gravan distingon. Ĉu vi faru tion? Mi antaŭdankas vin. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:36, 21 nov. 2025 (UTC) ::Tion mi faris, dankon. La solvo ne estas facila.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 21 nov. 2025 (UTC) :::{{re|Sj1mor|Kani}} Nu, kino estas ĉio rilate al farado de filmoj, tial "kinfestivalo" kaj "filmfestivalo" estas laŭ senco fakte sinonimoj. Kompreneble festivalo pri filmoj estas ĉiam kunveno, evento, do la invititaj filmofarintoj renkontiĝas, babiletas, trinkas, manĝetas, amplekse fotiĝas, aŭskultas, aplaŭdas... sed la baza temo tamen estas la farado de filmoj, do la eldona "industrio" kino. Tial fakte ne estas kategoria "diferenco inter filmfestivalo kaj kinfestivalo". Konsentite ke {Lang-es|Semana Internacional de Cine de Valladolid}} klare havas la vorton "cine=kino" en la titolo, tial tute sencas tie uzi la sinonimon kino, dum la [[Internacia filmfestivalo Palm Springs]] ({{l-en|Palm Springs International Film Festival}}) kaj tre multaj aliaj havas la vorton "festival'" en la titolo, tial saĝas uzi la vorton ankaŭ en Esperanto. Sed mi avertas ke ne estus saĝe nun artefarite konstrui iun "diferencon inter filmfestivalo kaj kinfestivalo", kaj ekzemple krei diversajn kategoriojn. Kaj tre saĝas uzi la vorton filmfestivalo kiel baza kategorio, ĉar filmo estas pli baza vorto ol kino (=farado de filmoj). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion via en la [[Diskuto:Filmfestivalo]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:40, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Mi supozas, ke vi celis "filmon" en "havas la vorton "festival'" en la titolo". Mi ne volis fari du kategoriojn, sed postuli la nomon kino, kie indas, dum ankoraŭ vidas la hegemonion de "filmo" en preskaŭsinonimaj kuntekstoj, kiel anglalingva influo, kaj ne nur en Esperanto. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:13, 27 nov. 2025 (UTC) == Eta konsilo == Mi fakte nun venis ĉi tien tute ne por komenti pri festivaloj, sed por doni al vi etan amikan konsilon: vi faris tekston pri la eldona '''firmao''' [[Pearson Education]] en feburaro 2024, kaj nomis la firmaon "'''brita eldonisto'''" en la unua frazo kaj en vikidatumoj. Tamen, en Esperanto la substantivoj faritaj el verbo plus participo estas klare individuaj homoj, kiuj faras iun agon, kaj ĉiu firmao sendube estas pli ol unu homo. Tial la vorto "eldonejo" pli taŭgas, kvankam ejo estas loko, kaj klaras ke firmao povas havi centran plus aldonajn lokojn, kaj ĝin ne nur difinas la muroj kaj tegmentoj de la centra domo, sed ĉiuj homoj, maŝinoj, bankokontoj kaj produktoj kiuj rilatas al la firmaa domo. Sed tamen la vorto ejo, simboligite por la tuta aktivejo kun multaj laborantoj, pli bone taŭgas ol simboligi multajn homojn per nur unu homo. Tial [[DuMont]] aŭ intertempe je plena nomo [[M. DuMont Schauberg]] estas eldona firmao, libroeldonejoj ekde 1620 en Kolonjo, kaj unu el siaj ĉefoj, [[Joseph DuMont]] (1811-1861) estis eldonisto. Kaj tial ekzemple en la franca aŭ itala oni aparte akcentas la centran domon, kiam oni aludas al eldona entrepreno, per la nomo ''maison d'édition'' aŭ ''casa editrice'' ("domo eldona"). Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:04, 27 nov. 2025 (UTC) :PS: Aparte ĉi tie neniam ekzistis iu "pionira eldonisto sinjoro Pearson". Sed la bazo de la firmao "Pearson" estis konstrufirmao, kiu komence masonis dometojn, poste realigis gigantajn tunelojn kaj kanalojn, sekve investis en la naftoindustrion kaj tute fine ankaŭ investis en libroeldonado... Iu fonda "eldonisto Pearson" tial vere ne identigeblas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 27 nov. 2025 (UTC) :Nu denove Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion vian en la Diskuto:eldonejo, Diskuto:eldonisto, kaj en Diskuto:ejo, Diskuto:isto? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 27 nov. 2025 (UTC) == [[Kunhavigo]] == Saluton, dankon kaj gratulon pro tiom bela koncepto kaj artikolo. Mi opinias, ke estus pli ĝusta titolo Kunhavado, dum Kunhavigo estus la momento kiam iu igas, ke aliaj (eble inklude tiun mem) ekkunhavas ion kaj poste ili kunhavas, tio estas kunhavadas. Eble ankaŭ kunhavo eblus. Krome en la fino oni povus iom pliigi pri sociaj retoj rekte eĉ al Vikipedio kaj ĝenerale vikioj, kiuj estus ekzemplo de kunhavo, ĉu ne?, kie ni ĉiuj agadas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:21, 27 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon. Do bone korektu, alĝustigu kaj aldono laŭ via kompreno. Sed mi nur petas ke vi metu tiun ĉi diskuton vian pri la nomigo en la diskuto de la artikolo, kie ĝi gravas. Pri la sociaj retejoj laŭ mia kompreno grava malfacilaĵo estas la uzo de disdivid por la sama termino sed esence de kontraŭa signifo. Pri (inter)vikia laboro mi ne certas ke mi komprenas vian intencon, ĉu vi intencas ke ekz Vikidatumoj kunhavigas datumojn kun la lingvaj vikipedioj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 27 nov. 2025 (UTC) ::Farite. Ankaŭ mi ne komprenas vian nekomprenon pri (inter)vikia laboro; mi intencis fari nur tion kion mi jŭs faris, nome aldoni aludon al Vikipedio en la fino de la teksto, kiel mi faris. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:42, 28 nov. 2025 (UTC) == [[Nudstriado]] == Denove mi havas dubojn pri la trovo de ĝusta titolo. Vere la signifoj de la radiko stri- laŭ PIV neniel rilatas al la koncepto. Pli ĝusta fonetika adapto postulus la radikon strik- kiu simile kolizias kun plena signifo tute ne rilata. Nudmontrado povus esti ne sufiĉe signifa, kiel tro proksima al simpla [[publika nudeco]]. Nudmanifestacii eble estas tro longa vortaĉo, sed ja pli ĝusta, simile eble al Persona nudmanifestacio aŭ simile. Kion vi opinias? Solvite tion, mi ŝatus aldoni aludon al [[FEMEN]]. Fakte en tiu artikolo estas proponata artikolo Nuda protesto, titolo kiu ankaŭ ne tute kongruas kun la koncepto de "Nudstriado".--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:54, 28 nov. 2025 (UTC) == ŝuoj sur la bordo de Danubo == Dankon pro la enmeto de la foto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-39102-04|&#126;2025-39102-04]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-39102-04|diskuto]]) 08:55, 9 dec. 2025 (UTC) =="federera"== "Federera" en [[Urbestro]] ne estis eraro, sed mia provo traduki ''state [or] territorial''. "Federala" signifas alian aferon, nome "(tut)landa". Cetere estas bona momento danki vian amasan korektadon, kiu jam forigis multajn verajn erarojn interalie de miaj kontribuoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:35, 21 dec. 2025 (UTC) == Mi erare malfaris vian redakton en "Hohe Liebe" == Mi ne volis fari tion kaj jam malfaris mian malfaron. Pardonu por la konfuzo. Cetere, mi volas danki vin por via laboro dum la lastaj jaroj, precipe la amasa korektado de eraretoj. Tio ege helpas la projekton! [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 17:41, 11 jan. 2026 (UTC) == Forigproponoj == Saluton ... vi lastatempe faris plurajn strangajn forigproponojn, ekzemple https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Server_farm&action=history . Ĉi la volas forigi nur la diskpaĝon (kiu antaŭ via interveno ne ekzistis), aŭ la artikolan paĝon kiu estas nur alidirektilo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:30, 16 jan. 2026 (UTC) :Saluton ... mi ne certe pri kiuj forigproponojn vi parolas. En la kazo de [[Server farm]], tio erare kreiĝis fare de mi kiam mi ekkreis la artikolon [[Servilaro]], do tiu alidirektilon estas forigenda. Ĝenerale, kiam mi petas forigon mi intencas forigo de la tuta artikolo (alidirektilo), ne sole de la disuktpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:54, 16 jan. 2026 (UTC) == Invitation: Bring Feminism and Folklore to your wiki == <div style="border:4px maroon ridge; padding:4px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Hello {{BASEPAGENAME}}, We noticed your dedicated contributions to this wiki. As an experienced editor, your leadership could help bridge the gender gap on Wikipedia. We are inviting you to '''organize the Feminism and Folklore 2026''' writing competition for your community. ;Why Organize? The campaign (1 Feb – 31 March) focuses on women’s stories, folk culture, and traditions. By setting up a local page, you help your community document their unique history. ;We have made it easy for you You do not need to do everything from scratch. The international team has prepared tools to help you: * '''Article Lists:''' Find missing topics relevant to your culture. * '''CampWiz Tool:''' Easily manage the contest and track points. ;Want to talk to us first? If you have questions or want to meet the team, you are welcome to join our Office Hours (live Q&A sessions). ''[[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|Click here to see the Office Hours schedule]]'' ;Ready to start? Please check the project page to see how simple it is to register. '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Click here to Learn More and Sign Up]]''' Thank you for your time and hard work! '''The Feminism and Folklore 2026 Team''' ---- <small>You received this message because you are a valued contributor. If you have questions, please ask on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta Talk Page]].</small> </div></div> --[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:49, 18 jan. 2026 (UTC) == Eta atentigo == Neekzistanta "kategorio:Usonaj organizaĵoj", kiu fakte celas gvidi al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono", laŭ la hodiaŭa stato havis eĉ 11 paĝojn. Tio estas multo por "hazarda mistajpo". Tial mi ĵus ĝustigas tiujn 11 kategorionomojn en la paĝoj, sed lasas ĉi tie kategorian alidirektilon, kiu helpu eviti ke tia miso ripetiĝos. 4 unuaj el la 11 paĝoj kiujn mi korektis, ĉiuj estis de vi. Tial supozeble plej gravas ke vi konscias ne ripeti la misan formon. Vi ĝis nun vidis ruĝan ligilon "Usonaj organizaĵoj" sube de la paĝo, nun kiam mi mezti la alidirektilon, estas klinitaj bluaj literoj "Usonaj organizaĵoj". Sed tiu kategorio en klinikaj literoj tamen estas alarmiga signo: Tamen oni devas en la paĝo gŭstigi la kategorion al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono" - alikaze la tekstoj tamen ne enordiĝas ĝuste. Komprenite, ĉu? Kaj dankon .. ke tiom da eraroj estas el via klavaro, sendube unuavice ŝuldiĝas je tio ke vi estas tiom produktema. Do simple atentu estonte ne plu ripeti la erareton kaj ĉiam estu alarmigita kiam vi vidas ruĝan aŭ klinitan bluan kategorionomon sube de paĝo - ambaŭ variaĵoj ne estas bonaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 25 jan. 2026 (UTC) :Komprenite. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:32, 25 jan. 2026 (UTC) == Plia eta atentigo == Kaj mi ĵus rimarkis ankoraŭ plian, vere etan erareton, kiu tamen sumiĝas al multaj eraretoj, se multe ripetata. Vi foje tradukante el la angla al Esperanto, ne metas ligilon <nowiki>* {{Oficiala retejo}} ({{en}})</nowiki>, sed nur <nowiki>* {{Oficiala retejo}}</nowiki> (ekzemple [[Instituto por Politikaj Studoj|jen]]). Tio sencas en anglalingva teksto, kie oni supozas ke aŭtomate ligilo estas en la angla, se neniu alia lingvo estas notata. Sed en Esperanto kaj en ĉiu ajn alia lingvo la supozo ne estas tia. Do ĉiam necesas la indiko <nowiki>({{en}})</nowiki> (eĉ se estas iuj tre malnovaj paĝoj, kie oni ankaŭ forgesis indiki lingvo(j)n, kaj tiujn postaldoni post multaj jaroj ne funkcias 100-procente, ĉar simple estas iuj paĝoj kiuj tre malofte ricevas atenton). Mi komprenas ke vi principe komprenas tion, kaj nur volas memorigi al vi ankaŭ ĉiam apliki la scion... 17:57, 25 jan. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) == Landmann naskiĝjaro == Saluton! Vi enmetis malpost kelkaj semajnoj en la artikolo de [[Angelika Landmann]] shablonon kun naskighdato "30-a de novembro 1944". Mi nenie trovis fonton pri tio. Peto de mi estas ke vi malkashu vian fonton pri shia naskighdato. Dankon! [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 16:58, 5 feb. 2026 (UTC) :Saluton! Mi enmetis ŝablonoN:homo, sed la montro de la naskiĝdato mi ne donis de mi mem. Mi kontrolis vikidatmojn kaj tie la dato ankaŭ ne troveblas do mi ne scias de kiel ĝi venas. Ĉiukaze mi ne havas fonton por ĝi. Dankon pro via kontrolo! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:13, 5 feb. 2026 (UTC) ::Estimataj [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] kaj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], permesu ke mi komentu pri tiu temo. La montrata dato "30-a de novembro" ne havas iun fonton, ĝin kaŭzas teknika eraro. (Pardonu min, mi kredis ke ĉiu regula kontribuanto ĉi tie sciis pri tiu eraro. La eraro estas priskribita ĉi tie: [[Ŝablono:Informkesto homo]]). '''Resume:''' Kiam oni metas iun person-ŝablonon (Informkesto homo/persono/gravulo/verkisto/sanktulo/papo/...), kaj [[Vikidatumoj]] havas ''nekompletan'' daton, ekz-e nur jaron sen monato kaj tago, tiam povas aperi erara dato en la montro de la ŝablono. Tre ofte la fuŝa dato estas ĝuste la 30-a de novembro. '''Kion vi faru por solvi la problemon:''' Enmetu en la ŝablonon la parametron "<nowiki>dato de naskiĝo</nowiki>" kun la informo kiun vi volas aperigi, ekz-e ĉe [[Angelika Landmann]], anstataŭ nura <nowiki>{{informkesto homo}}</nowiki> vi skribu <nowiki>{{informkesto homo | dato de naskiĝo = ĉ. [[1945]] }}</nowiki>. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:26, 6 feb. 2026 (UTC) :::Estimata [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], vi skribas multajn artikolojn kaj aldonas informkestojn. Dankon por via diligenta laboro kaj viaj valoraj kontribuoj! - Notu: Vi kutimas aldoni informkestojn sen iuj ajn parametroj. Mi volas rekomendi al vi: Reiru al ĉiuj personoj kie vi enmetis informkeston, kaj kontrolu la montratajn datojn - specife, se iu montrata dato estas precize la 30-a de novembro. Komparu kun Vikidatumoj, kaj kiam necese, aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" por korekti eraron. Tio estas inda plibonigo de nia Vikipedio! :::Estimata [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]], vi skribas multajn artikolojn kaj faras multajn valorajn kontribuojn en Vikipedio. Dankon por via diligenta laboro! - Notu: Vi kutimas tute ne uzi iujn informkestojn. Mi volas rekomendi al vi: Estos bone se vi aldonos informkeston en artikoloj pri homoj (tuj komence de la artikolo). Tio aŭtomate donas facile alireblajn informojn pri tiu homo, en konvena prezentado, kaj ĝenerale plibonigas la artikolon. Ekzistas pluraj informkestoj, sed mi rekomendas simple ĉiam uzi {{ŝ|Informkesto gravulo}}, tio tute bone funkcias. Nur atentu pri tiu citita teknika eraro, kaj aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" kiam necese. :::Sincere salutas al vi ambaŭ [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:47, 6 feb. 2026 (UTC) ::::(P.S. Se vi interesiĝas pri teknikaj detaloj: La kulpulo pri la eraro estas la help-ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}, kiu havas tre komplikan programkodon. Plurfoje oni jam diskutis eblajn vojojn ripari ĝin, sed ŝajne ni ne havas sufiĉe kompetentan (aŭ eman) programiston por solvi tiun problemon. Mi supozas ke ie interne la kodo uzas -1 por signifi "nekonata monato" resp. "nekonata tago en la monato", kaj poste la programkodo misinterpretas tiujn valorojn, elirante de la 1-a de januaro erare adicias -1 al la monato kaj -1 al la tago, efektive do subtrahas 1 monaton kaj 1 tagon, alvenante al la 30-a de novembro de la antaŭa jaro. - Supozeble ni ne baldaŭ solvos la problemon en la helpŝablono mem, restas do la supre menciita ĉirkaŭvojo mem plenigi la deziratajn parametrojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 6 feb. 2026 (UTC)) :::::Estimata @[[Uzanto:Moldur|Moldur]], dankon pro via konsciigo. Efektive ĝi estas grava kaj notinda en pliaj ĉefaj lokoj. :::::Mi kontrolis ke estas pli ol 3 mil! artikoloj kun "Naskiĝo 30-an de novembro" (inkluzive de tiuj kiuj havas [[:Kategorio:Naskiĝintoj la 30-an de novembro]], kiu entenas 200. Efektive simila serĉo de aliaj datoj donas ĉirkaŭ 200 rezultoj) :::::Do mi pensas ke tiu laborego estas farota de roboto, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:05, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Mi ne certas ĉu eblas fari tion per roboto, sed ''se'' tio estas farebla, tiam certe robota laboro estos bonvena. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:08, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Aldone, mi konstatas ke estas instancoj de informkestoj kiuj uzas ŝablonon [[Ŝablono:Dato|Dato]] por tiuj parametroj (do naskiĝo kaj morto) anstataŭ [[Ŝablono:Daton|Daton]]. Vidu ekz. [[Afonso Pena]]. Korektendaj, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Ne, tio povas bone resti. Akuzativo ja necesas en plena frazo, ekz-e "Li naskiĝis la {{daton|30|11|1847}}.". Sed en tabela formo ja ne estas plena frazo, nur: "dato de naskiĝo: {{dato|30|11|1847}}". Oni povas mense kompletigi tion al frazo: "Lia dato de naskiĝo estis la {{dato|30|11|1847}}.", sen akuzativo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:46, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Dankon pro via klariga respondo sed ĝi strangas (efektive tre) al mi ĉar la granda plejmulto da instancoj, kaj efektive la defaŭlto, uzas la akuzativan datformon por tiuj datoj kiuj estas montrataj en la infromkesto! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:50, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::Ho, vi pravas, mi eĉ ne rimarkis tion antaŭe. Eble iu mense kompletigis: "Lia naskiĝo okazis la {{daton|30|11|1847}}.". Tio ankaŭ eblas. Do, gramatike ambaŭ formoj estas taŭgaj. Se vi preferas unuecan aperon, vi povas ŝanĝi "dato" al "daton". - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:59, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Kaj aldone, ĉu la artikolo necesas por la entabela dato (notu ke tiu ne estas la defaŭlto, do la def. estas senartikola)? Iuj (malmultaj) el la [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Biografioj]] ja metas ĝin. ::::::PS notu ke iuj uzas [[ŝablono:Naskiĝdato]] (alinomata [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]]), kiu ja metas la artikolon (la) antaŭ la dato) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:30, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::PS ankaŭ strangas al mi ke [[Ŝablono:Naskiĝdato|Naskiĝdato]] estas uzata 1739, kaj kompare [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]] 5721 (do pli ol 3oble) malgraŭ ke la unua estas, almenaŭ laŭ mi, la pli preciza termino. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:34, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::::<nowiki>Mi plie kontrolis ke "|dato de naskiĝo = {{naskiĝdato" okazas 49 foje kaj "|dato de naskiĝo = {{naskiĝtago" okazas 738 foje! Mi memorigas ke tiu ŝablono aperis la antaŭ la dato.</nowiki> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:33, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Estimata kunvikipediano Moldur! Dankon por la laudo de mia laboro. Laudoj chiam dorlotas onin. Koncerne informkestojn mi devas konfesi ke mi vere MALAMAS ilin (kun la esceptoj "urboj, burgoj, nobeloj"). Mi - tree, rilate al tio - shatas la germanlingvan Vikipedion kio ghenerale tre shpare utiligas ilin. Tial treege bedauras mi kiam mi, kiel artikoliniciinto kiu zorge estis elektinta taugan foton lau sia gusto, devas baldau poste forigi ghin kaj akcepti la ofte netiomtaugan foton aperantan ene de la informkesto ... Alia problemo estas ke che kelkaj informkestoj la informoj - tre maldikas. Ridinde pluse se ja estis metita informkesto en kiu estas NEK foto NEK multa informo. Kiel la romanoj diris: de gustibus (non) est disputandum. [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 13:29, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Estimata, pri bildoj mi tre rekomendas enigi ilin ''en'' la informkeston - informkestoj ja estas tre adapteblaj. Se vi metis belan bildon "<nowiki>[[Dosiero:mia_bildo.jpg|mia_priskribo]]</nowiki>", kaj vi (aŭ iu alia) aldonas ekz-e "<nowiki>{{informkesto gravulo}}</nowiki>" kiu aperigas malbelan bildon, tiam tre simple eblas igi la informkeston vidigi vian preferatan bildon: "<nowiki>{{informkesto gravulo | dosiero = mia_bildo.jpg | priskribo = mia_priskribo }}</nowiki>". Jen kion mi ĉi-kaze rekomendas. Entute mi trovas ke informkesto preskaŭ ĉiam plibonigas artikolon, escepte en la kazo kiam gi estas tute aŭ preskaŭ tute malplena. Sed tute prave, pri gustoj (ne) eblas disputi, do mi ne provos trudi al vi miajn preferojn. - Sincerajn saluton, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:15, 6 feb. 2026 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:42, 14 feb. 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:Uzanto:Sj1mor]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == [[Ateromo]] ne egalas al [[aterosklerozo]] == Saluton! Mi devas atentigi vin ke tiuj ĉi terminoj ne estas sinonimoj. La dua rilatas al la [[:en:Atherosclerosis]], do ĝi plu bezonas apartan artikolon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:39, 25 feb. 2026 (UTC) :Do bone Dankon. La artikolo devus esti korektota kaj ankaŭ la alidirektilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:43, 25 feb. 2026 (UTC) ==Referencoj== Sj1mor, mi estas ne nur malĝoja sed ankaŭ konfuzita pri la aspektoj de via uzado de fontoj, kiujn mi lastatempe rimarkis. Kial vi volas meti referencojn el angla artikolo, kiuj ne rilatas al la informoj en via artikolo, anstataŭ la ĝustaj referencoj el la artikolo, kiun vi tradukis? Ĉu tio estas iel pli facila, aŭ ĉu eble vi provas komuniki ion per tio? Kaj ĉu vi malkredas miajn asertojn, ke tio povas trompi legantojn? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:41, 13 mar. 2026 (UTC) :Mi ne certas ke mi bone komprenas vin sed mi provos. Mi ja komprenas ke referencoj estas grava parto de kvalita artikolo. Certe mi ne inventas referencojn, sed se mi teknike povas mi simple prenas ilin de iuj el la alilingvaj (jes kutime el la anglalingva) artikolojn, kaj mi metas ilin tie kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo. Laŭ mia kompreno la referencoj ja rilatas la enhavo de la artikolo, eble ne la tuto, ne ĉiuj asertojn, sed almenaŭ parte. :Laŭ via volo kredu min aŭ ne sed mi ne havas iun alian intencon ol krei esperantlingvan artikolon kiel plej kvalite ke mi povas fari. Certe mi ne intencas trompi iun ajn. Estas bone ke vi ankau kontrolas la referencojn. Mi konfesas ke kutime mi ne faras tion sed simple fidas ilian uzon ĉe la fonta artikolo. :Ĉu mi sufiĉe klare respondis viajn demandojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:49, 13 mar. 2026 (UTC) ::Mi certe kredas ke viaj intencoj estas bonaj. Via cetera redaktado atestas tion. ::Eble do vi povus pli atenti la flankon "meti ilin kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo". Ekzemple en [[Budapeŝta geto]] vi ne konservis la parton de la anglalingva artikolo, kiu havis la referencon al ''Holocaust Encyclopedia'', do oni ne povas aŭtomate meti tiun referencon en la esperantan artikolon. Ĉe la mapo de US Holocaust Museum, vi ŝajne ankoraŭ havas la referencendan informon (pri la situo de la geto), sed vi erare metis alian informon (pri la barilo; ĉu el la hebrea artikolo?) inter tio kaj la referenco. Tiel ŝajnis ke la referenco apogas la priskribon de la barilo. Ĉu tio estas sufiĉe klara? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:38, 13 mar. 2026 (UTC) :::Mi konfesas ke ne estas facila al mi kompreni vin, bedaŭrinde. :::Nek la esperanta nek la angalingva havas mencion de ''Holocaust Encyclopedia''! Pri la dua el la du referencoj, mi komprenis ke ĝi subtenu la aserton pri situo de la geto, ĉirkaŭ la [[Granda Sinagogo de Budapeŝto|Granda Sinagogo]], ne pri la barilo. :::Kion vi intencas per " la mapo de US Holocaust Museum"? Ĉu la [[:Dosiero:Bp-getto-map.jpg]]? Kion "referencendan informon" vi intencas? Cetere, la nuna versio de la hebrea artikolo ne havas referencojn! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 13 mar. 2026 (UTC) ::::Do mi provos alivortigi ĉion. Via unua referenco (kiu laŭ mia kompreno estas artikolo el ''Holocaust Encyclopedia'') citiĝas en la angla artikolo, ĉar ĝi diras ke 70 mil homoj loĝis en la geto. Sed vi donas pli precizan nombron (68 mil) kaj daton (dirante ke temas pri homoj, kiuj sukcesis vivi ĝis la liberiĝo). Tiuj informoj ne aperas en la referenco, do oni ne citu tiun referencon. ::::La nombro 68 mil, kaj la tuta cetera enkonduko, estas traduko de la enkonduko de la germana artikolo. La germana artikolo citas alian referencon, nome ''Die Verfolgung und Ermordung . . .'' de Fritz. Verŝajne ĉiuj statistikoj menciitaj en la enkonduko aperas en tiu referenco. Do ankaŭ ni citu tiun referencon. ::::Kaj kiel vi ŝajne jam komprenas, via dua referenco (kiu estas mapo de US Holocaust Museum) devus metiĝi tuj post la aserto pri la situo de la geto, por ke ne ŝajnu ke ĝi rilatas al la barilo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) :Simila ekzemplo: Ĉe [[Agrikultura eduko]] vi citis ''Agricultural Sciences'' de Mathews. Tiu fonto aperis en la angla vikipedio por apogi difinon de agrikultura eduko. Sed vi uzis alian difinon. Tial vi devus ne citi Mathews. Se la informoj venas de la rumana artikolo, kaj la rumana artikolo estas senreferenca, ankaŭ nia artikolo devos esti senreferenca (krom se iu esperantlingva vikipediisto mem enketos en fontoj, kaj konstatos, ke ili diras same kiel la rumana vikipedio). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) Pli resume: "tie, kie ili estas lokitaj en la alilingva artikolo" havas sencon nur se tiu parto de la esperanta artikolo estas traduko de tiu parto de la alilingva artikolo, aŭ almenaŭ samsignifa kun ĝi. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:28, 14 mar. 2026 (UTC) Ĉe [[Jan Fridegård]] vi kopiis referencon el la angla artikolo por apogi aserton, ke li verkis pri "stataroj". Tia aserto ne fariĝas en la angla artikolo nek la germana. De kie ĝi venas reale? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:50, 18 mar. 2026 (UTC) :Ĝi estas la dua referenco en la anglalingva versio, sekve de la verkoj "was a Swedish writer". [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:05, 18 mar. 2026 (UTC) ::Mi scias ke la referenco estis en la anglalingva versio. Mi demandis ne pri la referenco, sed pri la aserto. Kiel vi scias, ke li verkis pri stataroj? Ĉar la [[Vikipedio:Kontrolebleco|tasko de referenco]] estas respondi tiun demandon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:22, 18 mar. 2026 (UTC) :::Cetere, dum ni atentas al la afero, ankaŭ aliaj asertoj ŝajnas dubindaj. Jen tuj post la afero de stataroj estas eldondatoj kiuj malkonsentas kun la aliaj vikipedioj - kaj de kie vi prenis la literumon "Larŝ Hord"? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:30, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Temas pri Lars Hård, ankoraŭfoje mistradukaĵo el la rusa. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:10, 18 mar. 2026 (UTC) :::Do mi kontrolis tion kaj trovis ĝin en la rusa versio. Tie ili estas nomataj статарах. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:08, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Do kial vi almetis referencon el la angla vikipedio, kiu ne diras tion? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 18 mar. 2026 (UTC) :::::Estis du referencoj. La dua vi forigis (kaj mi remetis ĝin kaj ĝian enhavon en la diskuto de la paĝo). La alia (unua) referenco aperas post la vortoj "estis sveda [[proletara verkisto]]." precize same kiel en la angla. La dua (forigita de vi) referenco estis lokita post " la tiel nomataj stataroj.". En la angla ĝi estas la tria referenco kaj ĝiaj tri instancoj lokitaj meze de la dua alineo kaj post la sekvaj alineoj. Mi kontrolis sed nature ne precize memoras kial mi metis ĝin tie (jam pasis preskaŭ duonjaro). :::::Mi esperas ke via klopodo estas fakta por la plibonigo de la afero sed mi bedaŭras vian tonon. Mi sugestas ke se vi povas iel plibonigi ion kion mi faris bonvolu fari vin mem sen daŭre ĝeni kaj enketi min, sed mi ja petas vin ne buĉi la materialon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:50, 18 mar. 2026 (UTC) ::::::Sj1mor, pardonu, mi ne rimarkis ke tio estis malnova redakto. Ĉu vi jam ĉesis la agadon kiu tiel ĝenis min, t.e. la metado de fontoj el anglalingvaj artikoloj por apogi asertojn, kiuj ne aperas tie? Se jes, ni povas lasi la temon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:36, 18 mar. 2026 (UTC) ==[[Graz]]== Saluton. En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas, inter aliaj, propono por legindigi [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj#Graz|Graz]], kio estas nepra kondiĉo por elekti ĝin kiel sekva Artikolo de la monato post [[Aŭstrio]], ĉio rilate al venonta UK. Ĉar tion oni planis tro urĝe oni ne povos atendi sufiĉan tempon kaj ĉion oni devos fari antaŭ la monatfino. Se vi bonvolas voĉdoni, tio ege helpos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:42, 26 mar. 2026 (UTC) Saluton. Fakte planiĝis ke Kani metus la ĉefpaĝan resumon, sed eble okazis miskompreno en tio. Mi, kiam mi ĵus vidis vian noton ke komence de l' tago resumo mankis kaj poste aperis, unue pensis ke Kani kelkajn horojn malfrue plenumis la vakuon; tiam mi vidis ke estis vi. Des pli bone. Ni ambaŭ preskaŭ samsekunde volis aldoni la piedon "plena artikolo ... Lastaj artikoloj de la monato: Aŭstrio - Azerbajĝano - pingveno" Vi je sekundero antaŭis, gratulon. Poste vi aldonis iom da teksto, kaj mi volis aldoni alian teksteron. Mi nun metis ambaŭ eltranĉaĵojn, ĉar tiel ekestos proksimume tiom da teksto ke estas nek tro malmulte nek tro multe. Ke nun iuj frazoj el la teksto estas miksitaj por la resumo, ne gravas. Nur bonas ke la resumo estas bona esenco pri la temo. Ĉe mi la rezulta kvanto de vortoj ankoraŭ ne montriĝas ekrane - kiam ĝi estos, ni vidos ĉu la kvanto nun bonas... se ankoraŭ iom da materialo mankos, ni povos elprovi kiel aspektos la unua foto de la monto anstataŭ la blazono... tiel ankoraŭ eblos iom vastigi la kvanton. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 1 apr. 2026 (UTC) :Jes ja. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:42, 1 apr. 2026 (UTC) Nun mi retrovis la butonon [action=purge], malplenigis la kaŝmemoron, vidas la rezulton, kaj la kvanto jam bonas. Ĉu ne? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 apr. 2026 (UTC) == Peto pri kunvoĉdono == Cetere, kara, vi laŭ mia impreso sendube estas unu el la plej kunlaboraj agantoj en tiu ĉi vikipedio. Tial mi volus peti vin konsideri ĉu - post kiam la temo de la artikolo de aprilo estas solvita - vi povus voĉdoni favore al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj/Lajsana albatroso|legindeco de la teksto]] [[Lajsana albatroso]]. Mi ŝatus havi ĝin baldaŭ kiel artikolon de la monato, sed rifuzas fari tion sen leginda statuso... Fakte jam estas kvar poraj voĉoj, tio teknike sufiĉus por fini la voĉdonon, sed se eblas ankoraŭ havi iom pli da subteno, tio estus des pli bona... Bonajn pesaĥajn festotagojn ankoraŭfoje! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 3 apr. 2026 (UTC) :Voĉdonita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:58, 3 apr. 2026 (UTC) ==[[Petro Hrihorenko]]== Saluton. Plejmulto de lingvo uzas literumadon "Grigorenko" inklude la ukraina. Mi suspektas, ke la literumado per H estas signo de kontraŭrusigo kaj truda ukrainigo fare de poloj, katalunoj ktp. Krome la kariero de la biografiito estis en Soveta Rusio, kiel montras la bildo. La referenco de la enkonduko estas ĝenerala kaj tute ne mencias ukrainan devenon, eĉ se lia vivo rilatis al Krimeo. Mi proponas alinomi al Grigorenko, dum la nuna titolo restu kiel alternativa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 28 apr. 2026 (UTC) :Saluton. Faru laŭ via bona juĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2026 (UTC) == A question == Apologies for not using Esperanto, I'm still learning it, so I'd prefer to use English here avoid any communication misunderstandings. I have an inquiry about editing, as I've been putting Esperantizations of some individuals names on their pages. Do you think this is unnecessary? I'm having some second thoughts about it, and I'd like to seek a more experienced editor's opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:14, 4 maj. 2026 (UTC) :Hi there, Thank you for asking. Yes, in fact I do think this is unnecessary and even harmful to the overhaul quality of the article because it is misleading and with a strong potential to be incorrect. One simply cannot esperanticize names like that on a whim, it simply doesn't work that way. Another general rule is that if you are not sure in what you're doing then simply don't do it - take your time to think it over and seek advice, preferably from multiple independent sources, about what it is you're uncertain about. :Specifically about esperanticizing names, it should come with reference of an exterior and reputable source like PIV. :What made you having second thoughts? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:22, 4 maj. 2026 (UTC) ::It's sort of like what you said - I realized that I might have been inserting incorrect translations on accident. I of course didn't want to harm the quality of the project, so I decided to undo most of them, and seek your opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:40, 4 maj. 2026 (UTC) == Esperanto == Hello. I'm looking for Esperanto translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Uzanto:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Uzanto-Diskuto:Eurohunter|diskuto]]) 19:19, 7 maj. 2026 (UTC) :Hi There, sure. You don't trust automatic translation? What is it for? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:05, 8 maj. 2026 (UTC) :: I never use automatic translation due to errors. I'm looking for translation of: ::: "compilation album by Basshunter" ::: "single by Käärijä and Basshunter" ::: "promotional single by Basshunter" :::: [[Uzanto:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Uzanto-Diskuto:Eurohunter|diskuto]]) 20:13, 15 maj. 2026 (UTC) :::Well then :::kompilaĵo de Basshunter :::unuopaĵo de Käärijä kaj Basshunter :::varba unuopaĵo de Basshunter :::I hope that helps. In fact it's the same as automatic translation. I'm sorry that's what I have to offer. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:03, 16 maj. 2026 (UTC) == [[Aleksandro la 2-a]] == Kara {{u|Sj1mor}} estas bone ke vi movis paĝon [[Aleksandro la 2-a]] al [[Aleksandro la 2-a (papo)]]. Sed atentu ke al tiu movo ankaŭ apartenas la tasko kontroli ĉiujn(!) paĝojn kiuj ligas al [[Aleksandro la 2-a]], kaj redirekti ilin ĉiujn al la nova paĝo [[Aleksandro la 2-a (papo)]]. (Kun escepto nur de tiuj kiuj eble ''erare'' ligis al la papo). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:56, 21 jun. 2026 (UTC) :Sed kial? la nuna alidirektilo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Aleksandro_la_2-a&redirect=no Aleksandro la 2-a] alidirektas al [[Aleksandro (regantoj)]] kial antaŭe, kaj la papoj, de la 1-a la ĝis 8-a estas listigitaj tie. Estis mia eraro nomi la paĝon Aleksandro la 2-a kaj mi tuj korektis per alinomi kun aldono de (papo) kaj reen establi la alidirektilon kiel ĝi estis antaŭe. Mi jam kontrolis ĉiujn instancojn de "papo Aleksandro la 2-a" kaj ligiligis ilin, sed se la kvalifiko papo ne estas eksplicite menciita en la teksto kial ne lasi la ligilon al la alidirektilo (do la listo de Aleksandroj)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:34, 21 jun. 2026 (UTC) ::Hm, mi ne rigardis la antaŭhistorion, do mi ne vidis ke jam antaŭe estis malbonaj referencoj, ĉu al caro, ĉu al papo. Nu bone, eble tio restu, ne estas vi kiu kreis tion. Tamen ĝenerale, estas pli bone ke ligiloj ligu rekte al la ĝusta celpaĝo kaj ne al apartigilo. Tio ankaŭ estas rekomendata tie (kvankam eble ne tre klare vortumita): [[Helpo:Apartigiloj#Orfigo_de_apartigiloj]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:12, 21 jun. 2026 (UTC) ==[[Jean-Jacques Henner]]== Saluton. En tiu artikolo, la tria pentraĵo nomiĝas lizistino; kio estas tio? ĉu eraro anstataŭ legistino?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:37, 29 jun. 2026 (UTC) == Ankoraŭ iuj mankantaj tekstoj pri usonaj universitatoj == Nur nun fine pretas la listo "48 teamoj" de la teksto [[Futbala Mondpokalo 2026]]. Ne estas problemo, sed tie videblas ke ankoraŭ mankas pluraj tekstoj pri usonaj kantonoj kaj pri usonaj universitatoj, ekzemple {| | {{Egiptio}} | [[universitato]] ''Gonzaga'', [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{FrancioFB}} | [[universitato]] ''Bentley'', [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | [[universitato]] ''Wake Forest'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] |- | {{GanaoFB}} | [[universitato]] ''Bryant'', [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | [[universitato]] ''Stockton'', ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |} Nu, futbalo nur estas hobio, kaj tiu turniro estos baldaŭ finita, post monato, tial fakte eĉ ne nervas min ke iuj tekstoj de la nun tre multaj partoprenantaj naciaj teamoj ankoraŭ estas finitaj, kaj ankaŭ ne estas problemo ke e-lingvaj tekstoj pri kelkaj urbetoj kaj censaj lokoj de Usono kaj Kanado ankoraŭ mankas, ĉar ne estas sekreto ke tekstoj pri '''centmiloj''' da similaj simplaj loĝlokoj en tiuj du landegoj same mankas. Sed pri universitatoj estas aparta intereso en la "eduka lingvo Esperanto", kaj se tie tekstoj fariĝas, la tekstoj estas por multe pli longe ol la nuna futbala turniro. Tial mi volas demandi vin, ĉu vi hazarde emas "apliki vian engaĝiĝon" al iuj de tiuj temoj. Ne estas katastrofa kazo, sed mi supozas ke la tekstoj estos bone utilaj. Mi mem en la pasintaj tagoj forte kreis tekstojn pri usonaj kantonoj, el kiuj mi nur scias ke estas sume 3 144, mi taksus ke nun estas e-lingvaj tekstoj pri iom pli ol duono - do statistike estas tute negrave se oni faras novajn tekstojn pri 10 aŭ pri 100 kantonoj, ĉar tio apenaŭ senteblas vidante la tutan oceanon da eblaj temoj. Tamen tiel paŝon post paŝo eblas ankaŭ progresi en granda kontinento. Do, mi simple rekomendas tiujn temojn el la aktuala listo al vi. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:03, 21 jun. 2026 (UTC) :Jes certe mi povas krei artikol(et)ojn por tiuj universitatoj kaj eĉ pli, kaj certe tio valoras la penon kiel vi diras. Mi faros baldaŭ. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 21 jun. 2026 (UTC) :Jen farite. Mi estas feliĉa helpi ankaŭ tie. Dankon pro la instigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:10, 22 jun. 2026 (UTC) ::Tre koran dankon! La tekstoj aspektas konvinke. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:48, 22 jun. 2026 (UTC) :::PS: Mi ĵus en la nova teksto [[universitato Gonzaga]] ankoraŭ kontrolis, kiuj paĝoj ligas al la nova teksto (per la ilo "Ligiloj ĉi tien" en la maldekstra kolumno de la redakta fenestro), kaj el tiuj informoj ankoraŭ povis aldoni plian frazon ::::«Ekzemplaj studentoj de la universitato en ties historio ekzemple estis [[Bing Crosby]] kaj lia pli juna frato [[Bob Crosby]], [[Christine Gregoire]] kaj [[Ira Brown]].» :::Kompreneble la ilo "Ligiloj ĉi tien" nur montras ekzistantajn esperantajn artikolojn, do filtras ekzakte tiujn esperantajn paĝojn kiuj ekzistas kaj samtempe havas apartan rilaton al la universitato - sed tiuj estas ĝuste la studentoj (inter sendube multege pliaj anglalingvaj studentoj kiuj simple '''ne''' havas esperantajn paĝojn), kiuj aparte interesas por interligiĝo en la esperantas projekto. La eks-guberniestrino [[Christine Gregoire]] ĝis nun esperantlingve estis ligita el 4 paĝoj, tio ĵus sufiĉis por ne plu esti "artikola orfo", nun estas 5. Do la interligiĝo estas valora, jam el "teknika vidpunkto"... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:04, 22 jun. 2026 (UTC) 50cwfpek7vlf80qwylk1dqfd8xuc9zs 9416925 9416924 2026-06-29T12:42:54Z Sj1mor 12103 /* Jean-Jacques Henner */ Respondo 9416925 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="background:#fafae2; width:90%; margin:0 auto;"> <div class="center" style="font-size:120%;">[[Dosiero:Gtk-dialog-info.svg|30px|i|ligilo=]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Vikipedio:Bonvenon al Vikipedio|Bonvenon]] al '''Vikipedio en Esperanto''', [[Uzanto:{{PAĜNOMO}}|{{PAĜNOMO}}]]!</div> Ĉi tio estas via [[Vikipedio:Diskutpaĝo|diskutpaĝo]], kiu utilos por ricevi mesaĝojn de la aliaj [[Vikipedio:Vikipediistoj|uzantoj]]. En Vikipedio ekzistas cetere [[Vikipedio:Diskutejo|diskutejo]], kie vi povas fari demandojn, sugestojn kaj proponojn. Se vi havas demandojn, rigardu jenajn paĝojn: * [[Portalo:Komunumo|Komunuma portalo]] * [[Helpo:Enhavo|Helpo]] * [[Helpo:Oftaj demandoj|Oftaj demandoj]] Antaŭ ol redakti, ni tre rekomendas tralegi [[Helpo:Redakti|kiel redakti paĝon]] kaj [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon|kiel verki bonan artikolon]]. Konsideru, ke se viaj redaktoj ne respektas la [[Vikipedio:Regularo|regulojn]], tiam alia vikipediisto verŝajne rapide forigos aŭ malfaros ilin. Bonvolu lerni la [[Vikipedio:Kvin principoj|kvin principojn]] kiuj regas Vikipedion. Memoru [[Vikipedio:Aŭtorrajto|ne kopii]] tekstojn aŭ bildojn el libroj aŭ el interreto sen permeso, krom se estas via laboro! Bonvolu atenti, ke vi kiel novulo dum la unuaj kvar tagoj ne povas laŭlicence [[Helpo:Alinomi paĝon|alinomi artikolon]]. Do, bonvolu ne fari kopion sub nova titolo, ĉar tio ne estas la ĝusta maniero! Petu, ke pli spertajn uzantojn faru tion por vi sur la diskutopaĝo de la koncerna artikolo. Por respondi al mesaĝo de alia uzanto, iru al ties diskutpaĝo, alikaze tiu ne rimarkos la informilon "Vi havas novan mesaĝon"&nbsp;— kaj eblas ke vi ne ricevos respondon. Skribu vian mesaĝon en la fino de la diskutpaĝo kaj ne forgesu [[Helpo:Subskribo|subskribi]] ĝin tajpante <code> —~~<nowiki/>~~</code> aŭ uzante la butonon [[Dosiero:Insert-signature.png|Via subskribo kun tempstampo|ligilo=]]. Alternative, se vi preferas havi vian respondon en la sama loko kiel la demandon, respondu rekte sub la demando, sed komence metu la ŝablonon {{ŝ|Respondo al|…}} kun la nomo de la alia uzanto. Tiel li ricevos atentigon ke vi respondis. Metu komence de ĉiu alineo dupunkton (:) por dekstrenigi vian tekston. Ankaŭ tiuokaze bonvolu subskribi per ~~<nowiki>~~</nowiki>. Vi disponas ankaŭ [[Vikipedio:Uzantopaĝo|uzantopaĝon]], kie vi povas meti informojn pri vi mem kaj pri viaj interesoj aŭ listigi la lingvojn kiujn vi komprenas. Vi povas fari tion, tre elegante, enmetante en vian [[{{ns:2}}:{{PAĜNOMO}}|uzantopaĝon]] la kodon <code>{<nowiki/>{BabelLando}}</code>. Per tiu ŝablono via paĝo estos aŭtomate ordigita en la kategoriojn kiuj listigas la uzantoj laŭ [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ lingvo|lingvokapabloj]] kaj [[:Kategorio:Vikipediistoj laŭ landoj|devenlando]]. Pliajn klarigojn vi trovos rigardante {{Ŝ|BabelLando}}. </div> Agrablegan kunlaboradon deziras al vi&nbsp; [[Vikipediisto:DidiWeidmann|DidiWeidmann]] 23:18, 7. Mar 2009 (UTC) == Mirinfano == Dankon pro la ampleksigo kaj referencigo ĉe la artikolo [[Mirinfano]] 👍💚 Ĝi bezonegis ĝin. Kiam vi aldonas referenco(j)n se ĝi estas la unua aldonu je a fino ankaŭ:<br> <nowiki>== Referencoj ==</nowiki><br> <nowiki>{{Referencoj}}</nowiki><br> Por ke ili aperu bele listigitaj! --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 19:58, 22 mar. 2021 (UTC) ==Saluton== Saluton. Mi ne certas pri kio okazis al vi, sed povas supozi, ke rilatas al provizora forbaro fare de administranto, kiu deziras komuniki kun vi. Tamen ĝis hodiaŭ vi aperis kiel ruĝa anonimulo, tio estas vi ne plenumis la uzantopaĝon kaj oni ne scias ĉu oni parolas al iu, al grupo, al maŝino ktp., ĉu oni legos mesaĝojn direktitajn al vi, ĉu vi respondos aŭ ne. Viaj kontribuoj estas interesaj, sed vi lasis erarojn kaj misojn en jam faritaj artikoloj. Fakte vi mem agnoskas, ke via lingonivelo estas ankoraŭ plibonigenda. Fakte en la mesaĝo kiun vi ĵus lasis anstataŭ priskribon vi lasis multajn gramatikajn erarojn en nur la du lastaj linioj. Krome en Diskutejo > Administrejo, okazis debateto pri novuloj kiuj lasas strangajn misojn en kreitaj artikoloj. Kaj eble tiu estas via kazo. Tie mi lasis mian informon: "Mi jam korektis multajn el tiuj strangaĵoj. Lia specialaĵo estas ne ĝuste manipuli la rimedojn per kiu la dua parto de ligiloj povas esti ion proksima, ekzemple libro|librojn aŭ komerco|merkatigi ktp. Male ĉe li la dua parto povas esti absolute io ajn. Mi trafis la artikolon Simfonio n-ro 6a, patosa (Ĉajkovski) kie inter aliaj floroj aperas en instrumentado fagoto|sunaistoj, Korno (muzikinstrumento)|monrimedoj en la buŝo, Tubjo|favoro, Kontrabaso|duobla malaltaj kaj nekredeble Aldviolono|, vi seksperfortas! Mi povus simple korekti tion, sed eble tio ripetiĝos. Mi ne komprenas kio okazas. Fakte kelkaj liaj kontribuoj estas interesaj, sed li jam kreis kelkajn laborigojn por Alinomendaj artikoloj kaj mi ne scias kion li povas fari en nenovaj artikoloj." Eble necesas al vi relegado de viaj kreitaj artikoloj por kontroli la rezultojn. Mi restos je via dispono kaj plu helpos en la plibonigo de viaj artikoloj, sed memoru, ke indas pli la kvalito ol la kvanto. Kaj certe la kunlaboro kun kolegoj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2021 (UTC) ==[[Bruligo de libroj en Nazia Germanio]]== Saluton. Mi ne scias ĉu vi scias alveni al tiu via diskutejo. Mi korektis kelkajn viajn artikolojn. Mi supozas, ke vi ankoraŭ ne regas la ĝustan dividon de ligiloj per | kiu dividas maldekstren la titolon de la celitan ligeblan artikolon kaj dekstren kion vi aperigos en la artikolo. Se vi rerigardas la redaktopaĝon (aŭ la historion) ekzemple de tiu artikolo vi komprenos kiel tio funkcias. Ekzemple vi modifas proprajn nomojn de verkistoj kiun vi arbitre alinomas. Mi korektis tion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 5 maj. 2021 (UTC) Multajn Dankojn. Mi multe lernas post ke mi faris komparon inter la du versioj kaj detale kontrolis la diferencojn dekstre kontraŭ maldekstre alineo post alineo. Mi pardopetas ke mi faris al vi tro multe da kontrola laborado kaj do en la estonteco mi estu pli zorgema kaj kontrolu ankaŭ la fonton de la tekston == Korinna of Tanagra == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis en via komento ĉe la alinomado de [[Korinna of Tanagra]], ke vi ial havis problemon ligi la artikolon kun alilingvaj versio. Mi senprobleme povis ligi ĝin kun la angla [[:en:Corinna]]. Ĉu iu erarmesaĝo aperis ĉe vi aŭ eble io alia? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:53, 1 jun. 2021 (UTC) Dankon Tlistulimu. ne, mi ne ricevis kaj ne aperis ia ajn mesaĝon. simple estis ke la eo paĝon ne ligils al la samaj en aliaj haveblaj linvgoj, malgraŭ ke mi ekis la paĝon per traduko de la angla. :Saluton, Sj1mor. Nun la titolo de la artikolo post alinomado estas [[Korinna de Tanagra]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:31, 6 jul. 2021 (UTC) == Andrej Belij‎‎ == Saluton, Sj1mor. Dankon pro la nova artikolo [[Andrej Belij‎‎]]. Tamen mi trovis iomete ion por aldoni. Ĉar la rusa temulo naskiĝis en la 19-a jarcento, mi aldonis la ŝablonon {{ŝ|JULGREGDATO}}, tiel ke nun aperas la naskiĝdato ne nur laŭ la [[gregoria kalendaro]], sed ankaŭ laŭ la [[julia kalendaro]]. En Ruslando la transiro de la kalendaro okazis nur post la unua mondmilito. Ĉar ĉe la temulo nur la tago ŝanĝiĝis laŭ la du kalendaroj, mi eĉ aldonis helpan parametron dum la ŝablonuzado. Detaloj ja legeblas en la [[Ŝablono:JULGREGDATO/dokumentado|dokumentado de la ŝablono]]. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:22, 7 jun. 2021 (UTC) ==[[Umm Kulthum]]== Saluton. En tiu artikolo estis averto "Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu. Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Tiel mi devis forigi viajn korektojn por povi konservi tiujn miajn. Nun mi ripozas por tagmanĝo, kaj vi povos refari ilin, se vi deziras, dum iom pli ol unu horo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:02, 13 jun. 2021 (UTC) == Kampa (monstro) == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi tradukis artikolon per la tradukilo de Vikipedio. Ĉar vi akcidente uzis jam uzitan titolon, mi korektis tion. La nuna titolo estas [[Kampa (monstro)]]. La alia [[Kampa]] temas pri io tute ne rilata, nome insulo de [[Prago]]. Mi tial rekomendas estonte krei tradukaĵojn kiel subpaĝo de via uzanto, kiel tion faras aliaj uzantoj, por eviti tian problemon. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:42, 1 jul. 2021 (UTC) ==Virinoj== Saluton kaj gratulon pro bona ideo krei artikolojn pri historiaj artistinoj. Tio plibonigas la kvaliton de nia Vikipedio. Du rekomendoj: en nuntempa Esperanto apenaŭ oni uzas romiajn ciferojn por indiki jarcentojn aŭ monarkojn. Tio estas tre komuna en kelkaj landoj, sed en aliaj ne tiom; tial, kiam mi revizias artikolojn mi ŝanĝas al sistemo de 12-a jarcento, Alfonso la 2-a ktp. Mi scias, ke en praaj esperantlingvaj tekstoj, tiaj ciferoj aperis, sed tiam eble ne estis tiom klara konscio pri la universaleco de Esperanto. Dua rekomendo: kelkaj biografioj aperas tro tranĉitaj kun alineoj de po nur unu frazo. Do, kiel estas la kutimo en multaj lingvoj, mi grupigis frazojn en alineo, nome en paragrafoj. Krome, oni diras, ke tiuj tekstoj venas el radiprogramoj aŭ io tia, sed vi scias, ke oni ne rajtas rekte kopii tekston el iu loko al Vikipedio: oni devas resumi, traduki, reredakti ilin por eviti piratadon. Plej verŝajne vi jam faras tion. Kaj finfine, ja, foje vi lasas vortojn ekzemple en la angla. Je via dispono.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:23, 5 jul. 2021 (UTC) ==Estis mia plezuro!== Saluton Sj1mor! Mi tre amuziĝis renkonti vin hodiaŭ en la ĝenerala Vikipedia renkontiĝo! Ni havis tre multe da aferoj, pri kiuj ni ŝatas paroli (kaj parolis). Mi tuj sendos al vi retpoŝton, pri la materialoj, kiujn mi preparis por mia Esperanta kurso. {{Rideto}} Pacan Sabaton, [[Uzanto:כובש המלפפונים|כובש המלפפונים]] ([[Uzanto-Diskuto:כובש המלפפונים|diskuto]]) 12:36, 9 jul. 2021 (UTC) == Internaj ligiloj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Eble vi ne scias tion: Vi povas pli simple skribi <nowiki>[[gladiatoro]]j</nowiki> anstataŭ <nowiki>[[Gladiatoro|gladiatoroj]]</nowiki>, do alglui -j kaj -n tuj post la ligilo. Bedaŭrinde tio ne funkcias same por plurvortaj esprimoj, sed por unuvortaj tiu skribo ja estas rekomendinda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:15, 10 jul. 2021 (UTC) :Plia ekzemplo: Ne skribu "<nowiki>[[Statuso|statuson]]</nowiki>", sed skribu anstataŭ tio "<nowiki>[[statuso]]n</nowiki>" (en artikolo [[Norma lingvo]]). - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:22, 10 jul. 2021 (UTC) Sed kial? Kio estas la diferenco? vizaspekte tiu ŝajnas la samo. Ŝajnas ke tio postulus plian laboron de mi. :Nu, mi spertas ke la konciza formo estas pli praktika kaj laborŝpara (kaj krome pli eleganta). Mi supozis ke la sola kialo uzi la kompleksan formon estas ke oni ne konas la simplan. Sed eble vi havas alian labormetodon kaj intence preferas la malsimplan (eĉ se mi ne komprenas kial). Faru laŭ via prefero. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:55, 10 jul. 2021 (UTC) Pri mia labormetodo, verkante pri la teksto de artikolo mi certe ne redaktu la fonton mane, noto per noto. Mi redaktas per la funkcio de la alt-shift-v (visuale). Tie, kiam mi kreas ligilon mi tajpas la kombinaĵon alt-k kaj elektas la titolon de la dezirita artikolo. tiel la vikio kreas la ligilon kiel vi vidas. Kiel oni povas fari alie? :Nu, por redakti ion ajn en Vikipedio, mi elektas "Redakti fonton" kaj prilaboras rekte la fontotekston. Jen mia normala labormaniero. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:58, 14 jul. 2021 (UTC) == peto al nova ŝablono kiu temas pri nacia personigo == Mi intencas krei artikolojn pri naciaj personigoj. Estas multaj, kaj nemalofte pli ol unu al ĉiu nacio. Do por plibone organizi la temon, mi volas krei novan ŝablonon, kiu grupigantos naciaj personigoj de tra la mondo. sed mi ne havas la teknikan scipovon, kaj ankaŭ probable mia uzantkonto ne havas la rajton fari tion en vikipedio, kaj tiel mi bezonas helpon. :Saluton Sj1mor! Taŭga loko por tia peto estas [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. Pri via teknika scipovo mi ne havas opinion, sed pri la rajto mi ja supozas ke tiu kiu rajtas krei artikolon ankaŭ rajtas krei ŝablonon. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:33, 12 jul. 2021 (UTC) == Grado == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi alinomis [[Grado]] al [[Grado (angulo)]]. Ĉar la termino "Grado" havas kelkajn malsamajn signifojn, mi ĵus ŝanĝis la alidirektilon al apartigilo. Krome mi metis eĉ intervikiajn ligilojn. Ĉu vi eble havus proponon pri aldonoj al tiu nova apartigilo [[Grado]]? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:49, 16 jul. 2021 (UTC) :(+) Ĉar jam delonge ekzistas apartigilo [[Grado (apartigilo)]], mi ĵus malfaris la ŝanĝon de la antaŭa alidirektilo al apartigilo. Do, [[grado]] nun denove estas alidirektilo. Ni ne bezonas du apartigilojn por la sama vorto. Ĉu ne? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:33, 16 jul. 2021 (UTC) ==Stando== Saluton. Mi vidis viajn artikolojn [[Manstando]] kaj [[Kapstando]]. ''Stando'' laŭ PIV estas ''Ĉiu el la apartaj montrejoj, disponigitaj de ekspozicio al la partoprenantoj: ⁓o de E. en foiro. ☞ budo, kiosko. Do nenio rilata al tiu afero''. Mi supozas, ke vi celis vorton "staro" anstataŭ "stando" kaj tiel vi mem uzis tiun radikon en Kapstando. Mi proponas alinomi tiujn du artikolojn al Manostaro kaj Kapostaro (finaĵo -a por eviti tri konsonantojn kvankam tio povas esti ankaŭ [[Manstaro]] kaj [[Kapstaro]]. Eble vi mem povas alinomi se uzi la maldekstran supran fakon ''Pli'' apud la stelo kaj marki kiel tialo ''Evidenta eraro''. Se vi ne povas fari tion, mi povos proponi la aferon en Vikipedio:Alinomendaj artikoloj. Kion vi opinias prie?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:59, 17 jul. 2021 (UTC) :Saluton. Mi jam proponis alinomadon sur [[VP:AA]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:03, 17 jul. 2021 (UTC) Dankon pro via atento. Jes mi konsentas. Mi jam pripensis tiel sed ne estis certa. Mi devintus kontroli la signifon de la radikon ''stando'' ĉe PIV. ĉu kapstaro aŭ kapostaro? laŭ mi kapstaro pli glatas al la lango. ==Parenteze== Saluton. Mi trarigardis viajn interesajn artikolojn pri personigoj kaj aliajn. Vi uzis por la titolo, laŭ mia opinio, troajn parentezojn. Tiu uzado celas nur artikolojn kiuj ja bezonas tiun klarigon; ekzemple, Badajoz (provinco) kaj Badajoz (urbo), kaj pli simple nur en unu el ili. Tamen vi sisteme aldonis (personigo) aŭ ion similan nenecese. Ekzemple [[Parvatio (diino)]] montris sian parentezon kiam en ĉiuj dekoj da lingvoj tio ne aperas. Tiel mi rekte alinomis ĉar eble ekzistas en aliaj artikoloj ligilo [[Parvatio]] kiu restus ruĝa kvankam la artikolo jam ekzistas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:41, 19 jul. 2021 (UTC) Vi pravas sed por la naciaj personigoj mi vidis tiun uzon de parentezoj en la angla (personification). Ĉu mi daŭros meti la (personigo) post la nomo de la naciaj personigoj? :Laŭ mia opinio nur se tio necesas, ĉar jam estas alia artikolo kun sama nomo, ekzemple [[Rusio]] -> Rusio (personigo).--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==Jardekoj== Notu, ke [[70-aj jaroj]] kaj [[90-aj jaroj]] estas jardekoj de la unua jarcento de nia erao. Mi jam korektos tion al [[1990-aj jaroj]] en [[Stanley J. Drake]]. Por havi tiun efikon vi povas uzi la manieron 1990-aj jaroj|90-aj jaroj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:46, 27 jul. 2021 (UTC) ==[[Plurtaskado de persono]]== Tiu artikolo aspektas pli artikolo por gazeto ol por enciklopedio. Enciklopedie oni ekas tiel: elefanto estas mamulo, kiu ktp. Tio mankas en la artikolo. Mankas ankaŭ referenco al aludita studo. Kaj ligoj al alilingvaj korespondaj artikoloj. Malmankas personaj observoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:30, 27 jul. 2021 (UTC) Vi pravas. erare mi postis. BV malfari la paĝon. == Sklavecaj militoj == Saluton Sj1mor, vi kreis tri artikolojn pri sklavecaj militoj ([[Unua sklaveca milito]]...). Sed kiu militis? Ĉu sklaveco kiel sistemo? Ĉu sklavoj? La titolo diras, ke la sistemo, sed se sklavoj, poste la paĝoj estas alinomendaj, ekz. Unua sklava milito aŭ Unua milito de sklavoj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 13:25, 7 aŭg. 2021 (UTC) Bona demando. Jes ja okazis en historio de Romio tri tiaj eventoj sufiĉe bone dokumentitaj kaj konsekvence tre gravaj en la historio, ĉefe pri ilia influo al modernaj liberecmovadoj. Militis liberiĝitaj sklavoj kontraŭ la establita sklaveca ordo, kontraŭ establita armeo de Romio. la historio estis skribita de la ventintoj, do de la romianoj. Pri la specifa formo de la nomo, jes mi elektis nomi tiel ĉar mi konstatis ke la ĉefaj eŭropaj lingvoj ja uzas en la nomo la radikon "servile", do servile milito (eble sekvantaj la latinan formon). Laŭ mia kompreno, "sklava milito" ankaŭ funkcias. ==Legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe mi klopodis plialtigi kvantan kaj kvalitan nivelojn de kelkaj el la mil havendaj artikoloj. Kelkaj el ili restas neatentitaj en listo de proponoj por estis akceptitaj en la listo de legindaj artikoloj, kiuj estas ne la unua, sed la dua kategorio post Elstaraj artikoloj. Por ĝisdatigi tion mi proponas vizitojn al almenaŭ kelkaj el tiuj ses artikoloj kaj partoprenu en la balotoj anoncitaj komence de la artikoloj. Temas pri [[Jane Austen]], [[Lenin]], [[Abraham Lincoln]], [[Karolo Lineo]], [[Fernão de Magalhães]] kaj [[Mekko]]. Jen varieco, por ke vi elektu vian preferatan temon, kaj ne forgesu, ke temas pri elekto de gravaj artikoloj, sendepende ĉu vi konsentas ideologie kun la temo. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:24, 18 aŭg. 2021 (UTC) == [[Jane Austen]] == Estimata, mi petas vin forigi la ligon al la tute senrilata libro [[Postmortaj Verkoj]]. Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:14, 1 sep. 2021 (UTC) Certe. Mi jam faris. Pardonu, mi misfaris kaj ne kontrolis la ligilon propran. == Nenecesaj kategori-aldonoj == Estimata! Vi aldonis al [[Bertha von Suttner]] kategoriojn por "Virinoj" kaj por vivojaroj. Tio estas tute superflua laboro. Se vi rigardas la artikolon en la stato antaŭ via redakto, vi vidas ke la kategorioj jam ekzistas tie. Ili estas aŭtomate aldonitaj per la ŝablonoj en la artikolo (Informkesto, Vivtempo). - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:02, 22 sep. 2021 (UTC) ==[[Respubliko de leteroj]]== Saluton. Kvankam ja leteroj estis grava ilo por tiu afero, la titolo en aliaj lingvoj ne estas pri "leteroj" sed pri "literoj", Republic of Letters, en la franca: République des Lettres, en la latina : Respublica Literaria, kvankam ni en Esperanto havas pli ĝustan terminon, kia estas beletro. La eraro estas tute komprenebla, ĉar kaj en franca kaj en angla la sama vorto uzeblas por ambaŭ konceptoj, kiel vi mem poste konstatas; sed se oni rigardaas lupee oni komprenas, ke ne temas nur pri leteroj. La latina nomo ekzemple ne lasas dubon. Do mi proponas al vi, kiel aŭtoro kaj nura kontribuanto ĝis nun, alinomi al Respubliko de Beletroj. Se vi ne scias fari tion, mi pretas helpi.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:46, 27 sep. 2021 (UTC) :Dankon. Pri tio mi aldonis la alternativan nomon en la redakto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 4 okt. 2021 (UTC) ::Ĉu vi eldonis tion uzante vikidatumon? mi kontrolis kaj ne. do kial vi aldonis la alternativan nomon? Ĉu ion en la paĝo mem aŭ ekstere de ĝi? mi konas nur iomete da simplaj teknikaĵoj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:22, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Ŝtrumpeta ĉapelo]]== Saluton. Denove mi sugestas alinomigon al Lanĉapelo, pli ĝusta kaj amplekse komprenata. Mi ne vidas en la titoloj de aliaj lingvoj aludon al ŝtrumpetoj, sed eble estas: mi ne regas kompreneble ĉiujn lingvojn. Ĉiuokaze plej bone estas konsulti kun iu ajn. Al mi sonas strange aludo al ŝtrumpetoj en ĉapelo. Krome, gratulon pro tiom interesaj artikoloj pri ĉiutagaĵoj kaj ĝeneralaĵoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 4 okt. 2021 (UTC) ==[[Spoken Word]]== Saluton. Mi denove proponas alian titolon kaj mi tute pardonpetas prie. Fakte retenon de anglalingva titolo en kelkaj artikoloj alilingvaj ŝajne respondas al modo. La tre interesa temo estas universala kaj tiel kelkaj aliaj lingvoj tradukas la koncepton: Paraula parlada, Mluvené slovo, Verbum dictum, Recitação, Hovorené slovo, Deklamatsiya senkalkuli la alialfabetajn. Kial ne traduki en Esperanton? Eblas parolata vorto kiel rekta traduko aŭ eĉ plej bone deklamado, ĉar tio estas la titolo de la intervikia ligilaro en [https://www.wikidata.org/wiki/Q1428637#sitelinks-wikipedia] kaj en la rusa. Vi mem decidu kaj mi pretas reredakti la artikolon por inkludi ĉiujn eblajn titolojn inklude la nunan kiel internacia termino.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 7 okt. 2021 (UTC) ==Nobel-premio pri paco== Saluton. Kaj gratulon pri tiom da artikoloj pri ricevintoj de la [[Nobel-premio pri paco]]. Estas tre necesaj kaj utilaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:34, 11 okt. 2021 (UTC) ==[[Don DeLillo]]== Saluton. Vi lasis la ĉapitron Verkaro tute en la angla lingvo. Mi forigis ĝin. Se vi intencas aranĝi tion, ĉiam oni povas remeti tiun parton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 25 okt. 2021 (UTC) ==[[Balado popola]]== Saluton. Nu, vi insistas pri duarangigo de la adjekto. Vi povas vidi, ke la kutimo en Vikipedio (kaj en Esperanto ĝenerale) estas mala: [[Popola muziko]], [[Popola kulturo]], [[Popola altlernejo]], [[Popola danco]] ktp. Vi eble argumentas, ke kiam oni serĉas per vorto "balado", la artikolo tuj aperu; sed estas du facilaj rimedoj, kiujn vi povas uzi: unue meti en artikolo [[balado]] ion pri popola balado, due uzi alinomon, tio estas, se vi nun alinomas al Popola balado, Balado popola restos kiel alidirektilo, kaj tiel kiu serĉos per vorto "balado" la artikolon tuj trovos; eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre. Resume, mi proponas alinomon al [[Popola balado]]. Alimaniere, oni povas iri al la paĝo Vikipedio:Alinomendaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:04, 26 okt. 2021 (UTC) Dankon pro via konsilo. mi sekvis vian kaj faris. Mi ja deziras krei alidirektilon. mi provis sekvi viajn instrukciojn sed mi ne trovis la ikonojn ke vi provis ekzpliki al mi. Ĉu eblas ke niaj interfacoj ne estas samaj? mi pensas ke estas standarto de viki. " eĉ sen alinomo vi povas krei la alidirektilon per la bildo en redaktopaĝo kiu estas ĉe la sago inter la montoj kaj krado: en Pliaj iloj, tute dekstre" :Mi uzas ĉiam la redaktopaĝo de Redakti fonton, ne de Redakti; tiun mi tre bone uzas, dum Redakti estas por mi komplika. Nun venas la vico de [[Formorto amasa]] al Amasa formorto aŭ al Amasformorto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:04, 26 okt. 2021 (UTC) ::Estis ia fuŝo (falis litero) en la alinomo al [[Amasa formorto]], sed mi korektis tion kaj nun ĉio estas en ordo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) :bone. nun mi komprenas. mi trovis la alidirektilan butonon. dankon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:28, 26 okt. 2021 (UTC) ==[[Periandro el Korinto]]== Saluton kaj gratulon pri artikoloj pri helenoj. Mi foje korektas literumadojn, ĉar ekzemple ĉe tiu artikolo vi tajpis Priandros anstataŭ Periandro, kvankam la ĝusta titolo estas tiu ĉi kaj ankaŭ la literumado el la greka. Simile mi foje dekonstruas la parojn faritajn de vi inter duoblaj krampoj dividitajn per |. Tre ofte la ĝusta nomo estas la unua, kiu korespondas kun la celita ligita artikolo, foje en Esperanto, dum tiu proponita de vi duarange estas anglalingva aŭ kun iu modifo de la ĝusta nomo nenecesa; tiukadre vi uzas foje finaĵon -us por nomoj de grekoj, laŭ la anglalingva kutimo, dum en Esperanto nepras finaĵo -o (aŭ ĉiuoakza se oni volas proksimecon al la greka: -os, sed neniam -us. Vi metas ankaŭ artikolon aŭ prepozicion nenecese kaj kontraŭ la vikipedia kutimo, ekzemple "en 2021" anstataŭ en [[2021]] aŭ "en Ameriko" anstataŭ en [[Ameriko]] ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:22, 1 nov. 2021 (UTC) == Juda/hebrea kalendara dato == Mi konscias pri la ŝablono JULGREGDATO. Mi kontrolis ĝin en la dokumentado pri uzo sed ne scipovas ĝian realiĝon per kodo. Kiam mi verkas pri jaddevenaj aŭ judreligiaj figuroj mi deziras ankaŭ doni la hebrean daton, flankalflanke de la gregorian. Ĉu eblas havi novan ŝablonon, JUDGREGDATO aŭ HEBGREGDATO kiu konvertiĝu la gregorian daton al la jud-hebrea kalendaro? ==Alilingvaj ligiloj== Saluton. Vi forgesis ligi artikolojn de universalaj verkoj al alia lingvo. Tion mi faras.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:53, 9 nov. 2021 (UTC) :Dank, sed pri kio vi parolas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:50, 9 nov. 2021 (UTC) ::Vi foje forgesas ligi ĵus kreitan artikolon al aliaj lingvoj. Tion mi faras ekde lunde. Ne gravas. Tiuokaze temis, laŭ mia malbona memoro, pri verkoj de universala literaturo, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:47, 17 nov. 2021 (UTC) == Alidirektoj == Estimata {{u|Sj1mor}}! Mi rimarkis ke vi aldonis kelkajn fuŝajn alidirektilojn, ekz-e <nowiki> #ALIDIREKTI [[Pastafarianismo]]</nowiki> en [[Fluganta Spagetmonstro]]. Mi forigis ilin. Eble vi intencis fari alidirekton en la ''inversan'' direkton. Por tiu celo, vi kreu novan paĝon [[Pastafarianismo]], kies sola enhavo estu: <nowiki> #ALIDIREKTI [[Fluganta Spagetmonstro]]</nowiki> Espereble tio helpas. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:09, 12 nov. 2021 (UTC) :Estimata Moldur! Bonege. Mi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:43, 12 nov. 2021 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Estas proponoj tie kiuj postulas balotadon, nome por [[Mil kaj unu noktoj]], [[Modo]], [[Mohamedo]], [[Monarkio]], [[Eŭropa Parlamento]], [[Monto]] kaj [[Naturo]]. Mi kuraĝas ĝeni vin petante voĉdonon por almenaŭ kelkaj el tiuj proponoj, tiuj kiuj plej altiros vin, ne gravas ĉu pozitive aŭ male. Miaj intencoj estas: unue ke la decido estu pli kolektiva eble, kaj due ke la nombro de legindaj artikoloj estu pli multnombra ol tiu de elstaraj artikoloj, kiel necesa larĝa bazo por piramido. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:34, 14 nov. 2021 (UTC) ==Saluton== Kaj gratulon pro tiom da kaj tiom interesaj artikoloj en pasinta semajno. Mi ege ĝojas tralegante ilin, ĉar ofte tiuj ties temoj koincidas kun miaj interesoj. Mi profitas por krei ligojn al tiuj novaj artikoloj el "patraj artikoloj", ekzemple por la timora partio en [[Orienta Timoro]] ktp. Krome mi foje korektetas lingvaĵojn, ekzemple vi ankoraŭ estas tre ligita al la angla, ekzemple tre ofte America kaj American devas esti tradukita ne al Ameriko kaj amerika sed al Usono kaj usona, ĉar tia estis la signifo fare de usonanoj: Americans first! ;-) Ne nur tio, ankaŭ karaktero anstataŭ [[rolulo]] kaj foje mi ne scias ĉu vi komprenas, ke la uzo de | por apartigi duonojn de ligiloj celas aperigi la duan parton en ligilo kiu kondukas al la unua. Tio utilas ekzemple por pluraloj, akuzativoj, ktp., sed estas nek utila nek kutima por meti en la ligilon artikolojn aŭ prepoziciojn kiuj ne estas parto de la titolo. Vi foje ankaŭ uzas tiun ilon por meti en la duan parton alian literumadon de propraj nomoj, foje kiam la titolo jam estis esperantigita, foje por aperigi anglalingvajn literumadojn (taŭge kiam temas pri anglalingvaj aŭ almenaŭ latinalfabetaj nomoj, sed ne tiom kiam temas pri rusaj, arabaj, ĉinaj ktp.) kaj finfine foje por aldoni aŭ forigi literojn kiujn mi vidas kiel tajperaroj aŭ nedevenaj el la origina nomo. Ekzemple la grupoj Sh aŭ Kh estas akceptebla en anglo, sed ne tiom en azianoj aŭ alikontinentanoj kie estus Ŝ aŭ Ĥ: reveni al la angla ne utilas. En tiaj okazoj mi korektas. Same vi uzas ofte -anta kiam infinitivo aŭ aliaj tensoj plej ĝustas. Vi povas komenti tiujn aferojn kun aliaj esperantistoj aŭ vikipediistoj por ke la decidoj estu plej kolektivaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 16 nov. 2021 (UTC) : Vi plue estas la nura vikipediisto kiu metas la artikolon en la ligilo aŭ en la liternigrigo. Tio estas ĝusta ilo en unu el dek fojoj en kiuj vi uzas la sistemon, ekzemple en titolo de verkoj, sed tute ne en la aliaj naŭ okazoj. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:11, 22 nov. 2021 (UTC) ::Kes vi pravas. liternigrigo? Tio okazas ĉar mi tradukas ĉefe el la hebrea kaj tiel okazas laŭ la lingvo. la forigo de la artikolo el la titolo de la ligilo estas pli ol nura forviŝo de ĝi, ĉar endas refari la tutan ligilon. tio multege okazas kaj mi preferas ŝpari mian limigitan energion kaj elŝpari ĝin al pli gravaj, ne semantikaj, aferoj. Mi ne finkontrolas la tekston laŭ fontan redaktilon. mi pardonpetas ke mi lacigas vin. Mi esperas fari pli bone en la baldaŭa estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:22, 22 nov. 2021 (UTC) ::Jes ja. mi kontrolas viajn redaktojn de miaj kaj mi tute komprenas vin. tute endas ke mi kontrolu la finan version per fonta redaktilo [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:32, 22 nov. 2021 (UTC) :Aparte vi ricevu mian admiron pro la interese elektitaj artikoloj, nun pri literaturaj verkoj, ege interesaj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:29, 22 nov. 2021 (UTC) ==Тихий Дон== Vi pravas, la titolo estas stranga. Nepre malfermu novan eron en Alinomendaj artikoloj. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 10:06, 26 nov. 2021 (UTC) :Dank al via agnosko. Mi provis trovi kiel fari sed ŝajne mi ne scias [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:28, 26 nov. 2021 (UTC) ==Pliaj konsiloj== Ĉefe por tradukoj el angla. ''Both'' povas esti tradukita al ambaŭ ... kaj ... Sed pli esperanta estus kaj ... kaj ...--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:10, 29 nov. 2021 (UTC) :Kvankam viaj artikoloj estas multe pli bonkvalitaj, ankoraŭ restas indikiloj de nesufiĉa polurado, ekzemple ĉe [[Bel-Ami]] [[Vincent van Gogh|Vincent furgono Gogh]] estis ridinda. Vi fidas, ke iu korektos viajn artikolojn, sed tio ne eblos porĉiame. Mi profitas, por konsili, ke vi aldonu antaŭ la kategoriojn Bibliotekoj inter {{. Mi profitas ankaŭ por gratuli la elektojn de temoj. Ekzemple vi metis artikolon pri [[Rekviemo por hispana kamparano]] de [[Ramón J. Sender]], pri kiu mi verkis doktorigan disertacion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:43, 29 nov. 2021 (UTC) ::Mi ĝojas ke tio kion mi verkas interesas vin. Mi ja pensas pri la ĝenerala intereso kaj graveco de tio kion mi elektas publiki. Mi tre dankas al vi pro viaj penoj kal laboroj kontroli kaj plibonigi mian verkadon. Mi kontrolas viajn redaktojn kaj mi multe profitas de via laboro, kaj certe ankaŭ la artikoloj mem fariĝas pli kompreneblaj kaj legindaj. ::Mi scias ke la laboro estas granda, kaj foje ankaŭ eble pena, sed estas grava al mi ke almenaŭ unu alia kontrolu kaj la lingvon kaj la kvaliton de tio kion mi publikas. Ju pli da kontrolo des pli bone. Tiu ja estas grava kaj tre valora laboro, ne malpli ol la unua publikado. Mi deziras sukceson al ĉiuj ni klopodantoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:28, 30 nov. 2021 (UTC) :Alia konsilo: ne uzu hebrelingvajn referencojn. Ne estas problemo uzi en la teksto (neniam en titolo) nelatinlingajn alfabetojn, ekzemple oni uzis cirilan, ĉinan, japanan, korean ktp. Sed la problemo estas ke kaj la hebrea kaj la araba kun direkto al maldekstro modifas aŭtomate la tekstojn, kio kreas neutile multajn malfacilaĵojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:32, 30 nov. 2021 (UTC) ::Alia konsilo: en Esperanto oni ne uzas majusklojn ene de la titolo de verko, spite la fakton, ke en aliaj lingvoj (ekzemple la angla) tio okazas, same kiel foje eĉ en Vikipedio, sed tio estas evitinda. [[Cent jaroj da soleco]] kaj ne Cent Jaroj da Soleco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:10, 30 nov. 2021 (UTC) ==Mia laboro== Saluton. Mia laboro en Vikipedio ne konsistas nur en korekto. Fakte kiam mi komencas semajnon per aliro al novaj artikoloj, mi celas ne korekton, sed ĉefe plifortigon de la ligojn internajn, nome la konstruo de la reto per internaj ligiloj (bluaj ligiloj), aldono de bildoj, foje de alia materialo ktp., kaj mi profitas la okazon por eventuale iom korekteti. Ĉe viaj artikoloj mi devis tro korekti. Ekzemple por [[Kodparolantoj]] eble mi dediĉis similan tempokvanton ol vi, aŭ eĉ pli (multe pli ol unu horo). Lingvonivelo estas kontentiga, sed ankoraŭ estas kontaĝo de aliaj lingvoj, ĉefe de la angla, laŭ mia kono. Sed eble la problemo venas de la uzado de aŭtomata tradukilo. Tiu tradukas foje pli ol necese. Tiel mi trafis titolojn de verkojn en la angla kun unu vorto en Esperanto aŭ inverse, tio estas kotejo. Foje mi eĉ ne scias kiu estus la solvo de la kotejo kaj mi devas subnaĝi, foje ĝis alilingva versio. Tio estas ĉefe grava en la referencoj. Mi timas, ke vi jam alkutimiĝis al la fakto, ke iu venos por korekti viajn artikolojn. Vi eĉ uzas neekzistantan kategorion por korektendaj artikoloj, kiujn mi korektos, ĉar ŝajne ne estos multaj aliaj kiuj faras saman taskon. Vikipedio bedaŭrinde ne povas funkcii kiel lernokurso. Resume, mi ne plu tiom korektos. Mi konsilas al vi dediĉi duonon de la tempo al per lupeo poluri la artikolojn. Vikipedio ricevos malpli da artikoloj, sed pli bonkvalitaj. Ĉiuj gajnos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:04, 1 dec. 2021 (UTC) == Pri kio la artikolo ne temas == Saluton, mi rimarkis, ke vi aldonas en paĝojn atentigon, al kio ĝi ne rilatas. Ĉu vi opinias, ke tio estas bona ideo? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:20, 10 dec. 2021 (UTC) :Konkrete temas pri okulfrapa frazo supre en la nerilata paĝo: ''Ĉi tiu artikolo ''ne'' rilatas al [[Ustaŝe]] [[Koncentrejo Jasenovac]].'' [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 15:25, 10 dec. 2021 (UTC) :danokn pri via atento kaj atentigo. Vi pravas. Mi ne estis certa kaj mi akceptas vian konsideron. La nomo de la vilaĝo sonas same kaj pro tio mi adonis la komenton. Estontece se mi faros, mi aldonos nur por la loko mem. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:45, 10 dec. 2021 (UTC) ==Aktualaĵoj== Saluton. Mi vidas, ke vi partoprenas en la redaktadon de tiu fako de la Ĉefpaĝo, dankon pro tio. Antaŭ kelkaj malmultaj jaroj oni voĉdonis ŝanĝon de la tiama aspekto de la paĝo por plinovigi ĝin kaj oni akceptis tiun kiu nun videblas. Tiam oni proponis la tutan enhavon kaj ne la lokon de ĉiu el la ses fakoj. Krom komentoj, la voĉdonado estis decidita grandparte per la voĉdonoj de vikipediistoj kiuj apenaŭ kunlaboris/as en la projekto; eble kelkaj tute neniom partoprenis post voĉdoni tion. Mi iam proponis, ke oni metu la fakon Aktualaĵoj en la supra strio por ke ĉiu kiu venu, ĉefe novuloj, al la Ĉefpaĝo vidu, ke Vikipedio estas freŝa afero kaj ke ĉiutage aperas novaĵoj. Tiel okazas (en unua aŭ dua rango) ĉe ĉefaj vikipediaj versioj, kiel la angla, sveda, germana, franca, rusa, hispana, kaj pola. Tiuj komentoj estis neatentitaj. Pasis la tempo kaj mi vidas, ke nun eble estas nova momento por rekomenci la aferon. Mia persona propono estus interŝanĝi la fakon Aktualaĵoj kun la fako Enkonduko, kiun neniu legas se rigardi la agadon de novuloj al kiuj estas celita la menciita fako. Tamen aliajn proponojn mi bonvenigus, se temas pri suprenigi ion ĉiutagan kaj malsuprenigi la fakon Enkonduko. Mi atendas kaj esperas vian reagon kaj tiam ni povos proponi ŝanĝon ĉefe se ni povos altiri iun administranton.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:34, 16 dec. 2021 (UTC) :Saluton kaj dankon ke vi kundividas kun mi tion gravaĵon. :Mi pripensis la aferon kaj mi tute konsentas kun vi pri la graveco de aktualeco ĉe la ĉefpaĝo. Ja titoloj aŭ avertoj povas esti konstantaj sed necesas ke sekcioj estu aktualaj, eĉ trafaj kaj inspirigitaj laŭ eble. :Laŭ mia sperto de uzo, mi estas tre influita de la vikioj en la hebrea kaj la angla. La nuna stato de la ĉefpaĝo en esperanto ne impresas min. plibonigo kaj aktualigo estas necesaj, endas kaj indas. :Ekzemplo, je la Zamenhof tago ne estis mencio pri tio en iu sekcio de la la ĉefpaĝo. kiom bedaŭrinde. :Laŭ mi, mi volas ke la ĉefpaĝo estu pli simila al tiu de la hebrea, inkluzivanta ĉiun tagan ŝanĝiĝantaj: :bildon, citaĵon, datrevenon en la historio (festo, nasko, morto, okazaĵo), kaj jes aktualaĵojn el la lastaj tagoj de la tuta mondo, sekcio "Ĉu vi sciis ke..." kun trafa rakonteto kiu invitas la leganton legi plu. Oni ankaŭ povas mencii la internacian tagon laŭ la "Kategorio:Internaciaj tagoj" kaj rekomedi portalon laŭ tiu temo. :Eĉ al rekomendo pri elstara artikolo, povas esti ankaŭ leginda, pli bone estu pli ofta ol monato. :Jes aktualeco kaj freŝeco ĉe la enirejo de vikio gravas. Statikaj informoj, kiome gravaj, estu alie. :P.S. Mi konfesas ke mi, kiel aktiva vikiisto, ankoraŭ ne komprenas kiel voĉdoni en vikiaj balotadoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:13, 16 dec. 2021 (UTC) :Kaj ĉefe la ĉefpaĝo de la E-vikio havas potenciale grandegan valoron al reklamado kapli bona sciigo pri la tutan aferon de Esperanto, pri ĝia kulturo kaj historio, kaj al E-istoj kaj al ĉiu interesita homo. :Renoviĝebla sekcio dedicita pri Esperanto estas tre taŭga en la ĉefpaĝo, kiel ekzemple en la hebrea vikio por la juda kulturo laŭ la juda kalandaro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:51, 18 dec. 2021 (UTC) ==Pluaj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Nazia Germanio]], [[Friedrich Nietzsche]], [[Jawaharlal Nehru]], [[Naciismo]], [[Nederlando]], [[Nigra maro]], [[Federico García Lorca]], [[Jean-Jacques Rousseau]]; kiel oni vidas, tre varia temogamo. Por voĉdoni, rigardu en la komenco de la menciitaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:04, 17 dec. 2021 (UTC) :Mi gratulas pro la elekto de la temoj laŭ nacieco, sed bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, ĉar laŭ la spirito de nia epoko necesas festi pli la historion de elstaraj virinojn. Ĉu ne? ::Ankaŭ mi bedaŭras ke neniu el la gravuloj estas virino, sed temas ĉefe pri mil havendaj artikoloj elektitaj ne de mi, sed de internacia komunumo montrante tion kio la historio estis kaj ne tion kio ĝi devus esti. Same ankaŭ vi kreas pli da artikoloj pri viroj ol pri virinoj, sed tio estas normala afero. Ĉiuokaze ankaŭ en Vikipedio oni klopodas montri virinojn. Mi jam laboris pri [[Jane Austen]], [[Simone de Beauvoir]], [[Sarah Bernhardt]], [[Marie Curie]], [[Marlene Dietrich]], [[Elizabeto la 1-a (Anglio)]], [[Johana de Arko]], [[Frida Kahlo]], [[Marilyn Monroe]], krom pri [[Virino]] kaj [[Feminismo]], ĉiuj el ili el la mil havendaj artikoloj kaj plej el ili elstaraj aŭ legindaj. Nun temas pri proponoj de la lastaj artikoloj pri kiuj mi laboris ĉefe laŭ alfabeta ordo en tiu listo de havendaj artikoloj, pri kiuj vi ne voĉdonis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi ankaŭ interesiĝas kial la Nigra Maro estis elektita por tiu laŭda laborego kaj ne ekzemple la Mediteranea? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:59, 17 dec. 2021 (UTC) ::Vi pravas. Mediteraneo meritas pli elstaran lokon. Prilaboru ĝin plue, ĝis nun nur 1000 bitokojn; dum mi ĉirkaŭ 23 000. Ni kunlaboru.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) :Mi profitas la okazon por rememori, ke plej ofte la tendenco en Esperanto kaj en Vikipedio estas ne majuskligi ĉiujn vortojn en verkotitoloj, diference de la anglalingva kutimo. Tio laborigas min.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 20 dec. 2021 (UTC) ==Januaraj legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Ovidio]], [[Oceano]], [[Pandemio]], [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], [[Interna milito]], [[Johano Keplero]], kaj [[Partenono]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:48, 11 jan. 2022 (UTC) == Kategorio:Virinoj sur monbiletoj == Saluton, vi kreis [[:Kategorio:Virinoj sur monbiletoj|Kategorion:Virinoj sur monbiletoj]]. Ĉu vi povus korekti ĉiujn artikolojn tie laŭ [[:Kategorio:Personecoj sur germanaj monbiletoj]] kiu aperu en [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj]]? Kategorio:Virinoj sur monbiletoj ne estas ĝusta, ĉar sur monbiletoj estis kaj estas ankaŭ viroj. Ankaŭ ili estu en la saman kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]]. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:51, 23 jan. 2022 (UTC) :dankon pro via atento. Sed mi ne komprenas kion vi deziras ke mi faru kaj kial la kategorio ne estas ĝusta. :Laŭ mia kompreno, sub kategorio [[:Kategorio:Personecoj sur monbiletoj|Personecoj sur monbiletoj]] povus esti tiu nova kategorio pri virinoj, ĉar la reprezentado kaj agnosko de elstaraj virinoj estas sufiĉe grava temo en nia tempo kaj en la monda kulturo. :Se vi deziras fari ion korekton vi ne bezonas mian permeson do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:31, 23 jan. 2022 (UTC) ==Julio Baghy== Saluton. Dum mia kutima lunda revizio mi trafis [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], dum jam ekzistis [[Verdaj Donkiĥotoj]], kaj mi certas, ke ne temas pri alia verko, kaj ke Paŭlo Paal estas nur subtitolo de la plej granda parto de Verdaj Donkiĥotoj, kiun mi posedas (1996). Tiel mi prenis la tutan materialon el [[Paŭlo Paal - (Verdaj Donkiĥotoj)]], metis ĝin en [[Verdaj Donkiĥotoj]] kaj konvertis tiun en alidirektilo al tiu ĉi. Mi esperas, ke tiu estis la ĝusta proceduro. Tamen, se vi ne konsentas, oni povas tuj facile malfari ĉion. Alia afero estas la inkludo de recenzoj kiel propra materialo. Mi supozas, ke tiu materialo estis publikigita ie. Tiuokaze, tio malobeas la regulojn de Vikipedio (de la tuta sistemo). Se tiel, mi proponas por la estonteco ne sekvi tiun agadmanieron kaj sekvi unu el du aliaj alternativaj agadmanieroj. Ĉu reredakti la materialon elpreninte la ideon, sed ŝanĝante la redaktomanieron; ĉu uzante la rimedon de Citaĵo, kion oni povas rigardi en [[Verdaj Donkiĥotoj]]; la unua recenzo estas kiel citaĵo, dum la aliaj du laŭ "via" sistemo. Ke vis dispono. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 14:08, 31 jan. 2022 (UTC) :Tre Estimata Kani, Saluton. :Mi ne sciis pri la ekzisto de tiu artikolo. Mi konsentas kaj mi pensas ke vi tre bone vi faris. Dankon! :Jes, la recenzoj estas publikitigitaj en la retejo http://literaturo.esperanto.net/index.html :Ĝuste mi atendis kontrolon kaj kritikon antaŭ ol daŭrigi plu. :Jes, mi akceptas uzi la ŝablonon citaĵo, sed la recenzoj povas esti longaj. :Mia instigo al tiu ĉi laboro estas ke mi timas ke iam la retejo ne estos havebla kaj la recenzoj malaperos por ĉiam. Jam okazis tiuj neeviteblaj okazaĵoj en la reto. Tial mi volas konservi ilin, kaj aldone pli bone reprezenti la verkaĵon mem, en propra vikia artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:19, 31 jan. 2022 (UTC) ::Vi pravas, ke indas konservi tiun materialon por eviti malaperon. Por la ŝablono citaĵo dekomence ne estas problemo la longeco. Eble estos iom stranga, sed... finfine akceptebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 15:50, 31 jan. 2022 (UTC) :Aparte mi alinomis [[Nigra kaj blanka fotado]] al [[Nigrablanka arto]] por malfermi kampon al similaj artoj kongrue kun kelkaj alilingvaj versioj; tiukadre mi aldonis kelkajn detaletojn. Krome oni lasas la eblojn Nigrablanka fotado aŭ Unukolora fotado por aparta artikolo, eble uzante parton de la materialo, kiu temas specife nur pri fotarto ligota ekzemple al la anglalingva Monochrome photography aŭ Black-and-white photography. Kiel ĉiam, se vi ne konsentas, oni povas malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:15, 31 jan. 2022 (UTC) ::Ankoraŭfoje vi tre bone faris. Gratulojn. Mi fidas viajn konsiderojn kaj sperton. Sentu vin libera fari kion ajn vi konsideras farindan. Aldone, mi ne sentas propriecon pri la artikolojn. Tion kion mi faras estas por la tuta leganta komunumo kaj mi ĉiam bonvenigas la konsiderojn kaj klopodojn de aliaj kiuj deziras ankoraŭ kontribui al la klopodo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:25, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi ege dankas vian komprenemon. Ankaŭ mi preferas koletivan agadon, kaj tial mi estas en Vikipedio. Mi konsentas kaj kunsentas. Tamen mi foje trafis kelkajn mordemajn hundojn. :-) Kaj mi mem povas foje iĝi mordema hundo kontraŭ fuŝuloj. Ĉiuokaze mi preferas interkonsenti pri gravaj ŝanĝoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:40, 31 jan. 2022 (UTC) ::Estas mi kiu ege dankas vin pro via kompreno, kunlaborado kaj ĉiuj klopodoj ke vi faras por la esperanta vikipedio. Kolektivan agadon estas tute natura en vikio, sed specife al Viaj klopodoj la Esperantismo multege ŝuldas. ::Ĉu mi rajtas demandi vin, mi estas scivolema kial vi klopodas pri ĉiuj municipoj en Hispanio, kaj aliaj pri komunumoj en Francio aŭ en aliaj landoj de centra Eŭropo. Kiel ili ĉiuj, kaj ĉiu el ili, gravas? (kaj la samo pri metrostacioj, astroidoj, molekuloj, KTP). Certe ĉiu rajtas verki pri kio ajn ili deziras sed Ĉu tiom da laboro por kreskigi la nombron de la paĝoj? aŭ por konkurenci kun Interlingvao kies robotoj ankaŭ faras tiujn artikoletojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:55, 31 jan. 2022 (UTC) :Mi konsideras, ke Vikipedio ne estas normala enciklopedio kiu celas nur amasan sciaron, sed ankaŭ celas kolektivan agadmanieron kaj ion ne tiom konfesitan, nome propagando, kaj mi ne parolas pri Esperanto, sed pri ĝenerala sistemo. Mi iam esploris la konkurencon inter diverslingvaj versioj per artikolo en Sennaciulo. Tio klarigas la aperon inter la pintaj vikioj de fuŝaj versioj kiel de filipinaj minoritataj lingvoj kaj de aliaj lingvoj kiuj subite supreniregas per roboto kaj fuŝo. Ankaŭ ni esperantistoj falas en tiu kirlo. Sed almenaŭ multaj el ni celas ankaŭ kvaliton. Certe montri al "normaluloj", ke Esperanto estas en tiu sistemo inter la unuaj tri dek lingvoj de la tuta mondo ja utilas. Kaj fakte tio aperas en gazetaro. Ĉiuj metas artikolojn pri tio kion tiu konas. Ĉiuokaze similaj artikoloj estas pli facile konstrueblaj ol apartaj aferoj. La vortotrezoro jam estas konata kaj foje oni povas reuzi tutajn frazojn kaj eĉ alineojn. Tio okazas ankaŭ en aliaj lingvoj. Mi fakte eklaboris ne per hispanaj loĝlokoj, sed per birdoj, kion mi ŝatas. Post plibonigo kaj kreado, ĉiuj eŭropaj birdoj havas sian artikolon; kaj mi kreis ankaŭ aliajn pri alikontinentaj. Tio utilus al birdamantoj certe. Poste mi kreis pri literaturo, historio, geografio ktp. Mi neniam uzis roboton (tion mi ne scipovas) kaj tre tre malmulte la tradukilon WikiTrans (0'0003 %). Krom amasa kreado, mi laboras ĉefe por plibonigo de kvalito en la mil havendaj artikoloj, kaj ne tiom por kvanto. Dum mi kreas artikolojn pri loĝlokoj de mia lando aŭ de aliaj, mi veturas kaj konas aferojn. Tial la unua utilo estas persona. Sed same tio povas esti utila al esperantistoj kiuj veturas trae, kiuj devenas el tiuj lokoj, kiuj konas iun el tiu areo ktp. Eĉ neesperantistoj povas gapi ke tio ekzistas en Esperanto kaj scivolemi pri nia afero ktp. Do, mi laboregis por Vikipedio dum multaj jaroj kaj tiel mi povus paroli tro. Mi silentu por ke ni povu labori. Dankon pro la intereso.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:44, 1 feb. 2022 (UTC) ==[[Wordle]]== Saluton. Tie, ĉu Vortjo aŭ Vortoj?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 7 feb. 2022 (UTC) :https://vortjo.net/ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:02, 7 feb. 2022 (UTC) == Miaj pardonpetoj == Ŝajnas, ke mia redaktaĵo kaŭzis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_%282022%29&type=revision&diff=7475880&oldid=7475879 la konflikton de versioj]. Mi petas pardonon.<br> Tamen, ĉu vi ankaŭ (kiel mi) dum redaktado nun estas <s>afekt</s>efikadata per per konstanta neigo de enslauto?<br> . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:19, 5 mar. 2022 (UTC) :Laŭ mi ne estas problemo. Mia ŝanĝo estis eta. Mi ne spertas tiu problemon (afektadata?) ke vi mencias. Mi daŭre estas ensalutanta. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:26, 5 mar. 2022 (UTC) :: Nu, per sufikso -ad- mi volis esprimi, ke eĉ por skribi mesaĝon al vi mi faris almenaŭ 3 resalutojn por okazis sukcesa konservado. Nun respondante, mi jam vidas, ke en mia subskribo estas menciata mia IP-adreso anstataŭ konto, el kio sekvas, ke mi denove estas malensalutigita. :: Jes, <s>afekt</s> <u>efik</u>-ad-ita. Mi eĉ riparus la misuzitan radikon... sed la kondiĉoj faras tion malsimpla. :: . [[Uzanto:Vami|Vami]] ([[Uzanto-Diskuto:Vami|diskuto]]) 10:40, 5 mar. 2022 (UTC) == [[Pablo Picasso]] == Saluton. Dum ok tagoj mi plibonigis tiun artikolon kaj bluigis aŭ malaperigis ruĝajn ligilojn. Nun mi kandidatigas la artikolon al kategorio de Legindaj artikoloj. Unu el la tialoj estas abundo de bluaj ligiloj kaj foresto de ruĝaj ligiloj. Nun restas kvar ruĝaj ligiloj kiujn vi kreis. Ĉu vi planas tuj bluigi ilin? Se ne, mi forigos la krampojn kaj kiam vi deziros iam krei tiujn artikolojn, ĉiam oni povos refari la krampojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:09, 10 mar. 2022 (UTC) :Dankon pro via atento kaj laboro. Mi ne planas tuj bluigi ilin. Jes vi rajtas forigi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 22:27, 10 mar. 2022 (UTC) ::Dankon. Mi profitis viajn sugestojn en la enkonduko, kiu certe bezonis revizion. Mi solvis la problemojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:49, 10 mar. 2022 (UTC) == Varma telefonlinio == Kara Sj1mor, vi uzas la terminon [[linio]], kiu estas evitinda (laŭ NPIV) anstataŭ [[lineo]], kiu fakte ĉitie rilatas al propago de ondo, signalo, informo ktp. Mi proponas, ke vi anstataŭos en l'artikolo la terminon '''[[linio (geometrio)|linio]]''' per la temino '''[[lineo]]''' kaj alinomos [[varma telefonlinio|varman telefonlinion]] al '''[[varma telefonlineo]]'''. Amike--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 13:40, 13 mar. 2022 (UTC) :farite. Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:44, 13 mar. 2022 (UTC) :Kara amiko, mi vidas, ke vi tuj korektis laŭ mia propono kaj aprecas vian zorgon. Relegante mian vortaron, mi vidas, ke la adjektivo "varmo" rilatas al agrablaj sentoj, kio kutime ne koncernas la uzon de tiaj telefonoj, mi do ankoraŭ proponas (pardonu al mi) pli bonigi la titolon per '''[[Varmega telefonlineo]]'''; "varmega" rilatas al malagrabla sento, ĉu ne ? Kore.--[[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 14:10, 13 mar. 2022 (UTC) ::Akceptite. Dankon ankoraŭfoje [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:18, 13 mar. 2022 (UTC) == [[Marie-Elizabeth Cléry]] == Saluton Ŝaj! En artikolo [[Marie-Elizabeth Cléry]], kredeble estas eraro pri la numero de la reĝo - miaopinie temas pri [[Ludoviko la 16-a (Francio)]]. Aliflanke la "gereĝoj" ne estis ekzekutitaj la saman tagon: la 21/01/1793 por la reĝo kaj 16/10/1793 por la reĝino. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:41, 14 mar. 2022 (UTC) :Dankon. Korektite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 14 mar. 2022 (UTC) == Invado de rusio en ukrainion == Saluton Sj1mor, <br> Kial vi nuligis miajn redaktojn pri la rifuĝintoj, pri la reagoj de Israelo, Barato, ktp?? Amike<br> --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 17:02, 19 mar. 2022 (UTC) :Saluton Baba79, strange. Mi ne faris ion ajn simile! kiam kion kiel? :Fakte, mi alte aprecas viajn redaktojn kaj daŭraj kontribuojn. :Respekte kaj amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:08, 19 mar. 2022 (UTC) ::Pardonu min ke mi enmiksiĝu en vian interparolon. Estas ja videble ke [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=7487976&oldid=7487823 tiu redakto] de {{u|Sj1mor}} fakte forigis plurajn redaktojn de antaŭuloj. Tamen tio supozeble ne estis malbona intenco, sed nur teknika miso. Tre verŝajne vi, {{u|Sj1mor}}, ekredaktis iun pli malnovan version de la artikolo, celante aldoni pri la blanka-blua-blanka flago. Kiam vi konservis vian redakton, vi neintence malaperigis ĵus faritajn aldonojn de aliaj kontribuantoj. Ĉu eble okazis ĝuste tiel? - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:41, 19 mar. 2022 (UTC) :::Dankon. Jes vi pravas ke okazis ĝuste tiel fare de mia redakto de iun pli malnovan version. Tio ja estis teknika miso, sen malbona intenco. Vi tute rajtas fari kion necesas por restarigi la plurajn redaktojn de antaŭuloj kiuj estis forigitaj, kiel ekz nuligi mian redakton. :::Mi dankas vin pro vian atenton kaj korekton. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:48, 19 mar. 2022 (UTC) :Mi dankas ambaŭ vin! --[[Uzanto:Baba79|Baba79]] ([[Uzanto-Diskuto:Baba79|diskuto]]) 20:47, 19 mar. 2022 (UTC) ==[[Arcesilao]]== Saluton. Tiu esperantigo devenus el la latina literumado, dum la origina greka nomo rezultus en Arkesilao. Eĉ en latina la prononco eble estis [k]. Mi konsilas alinomi al Arkesilao (Arcesilao restus kiel alidirektilo) aŭ konsulti kun iu fakulo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:36, 19 apr. 2022 (UTC) :Mi akceptas. farita. dank. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:46, 19 apr. 2022 (UTC) == 50 First Dates == Kara '''Sj1mor''' via komento ĉe la informkesto de la filmo [[50 First Dates]] iom fuŝis la artikolon, mi ne bone komprenas kion vi celis tial mi ne malfaris ĝin, ĉu eble vi celis memkompletigon pere de vikidatumoj? Se jes simple forigu ĉion alian. Dankon pro la kunlaboro, mi aparte tre ŝatas tiun filmon. --[[Dosiero:Flag_of_Esperanto.svg|15px]] [[Uzanto:Radioamatoro|<span style="font-family:Segoe print; color:#008000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.4em;">Radioamatoro</span>]] [[Uzanto-Diskuto:Radioamatoro|''(diskuto)'']] 04:56, 4 jun. 2022 (UTC) :Frita. Jes mi tion celis, memkompletigon pere de vikidatumoj. La problemo estis ke komento ne povas situi en alian komenton. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:00, 4 jun. 2022 (UTC) == Nacia Biblioteko de Francio‎‎ == Saluton, Sj1mor. Mi rimarkis antaŭ iom da tempo, ke vi aldonis al [[Nacia Biblioteko de Francio‎‎]] la ŝablonon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Sed biblioteko ja estas unuavice institucio kaj nur duavice troviĝas en konstruaĵo. Tial mi ŝanĝis al {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}}. Krome jam ekzistas kelkaj artikoloj troveblaj per la kategorio [[:Kategorio:Biblioteko kun ŝablono Geokesto|Biblioteko kun ŝablono Geokesto]]. Ni ne havas ŝablonon "Informkesto biblioteko". Sed eble ni eĉ ne devus krei ĝin. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:03, 6 jun. 2022 (UTC) :Fakte mi ne konis kian precizan informkeston uzi. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:06, 6 jun. 2022 (UTC) ::Dankon pro via daŭrigo de aldonoj. Tamen estus bone, se vi unue rigardus, ĉu estas ligilo al germana artikolo. Mi preferus aldoni laŭ ĝi al la informkesto. - Alie mi devus improvizi laŭ la teksto aŭ eble alilingva artikolo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:26, 6 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Saluton Ŝaj! Mi informas vin ke viaj ĵusaj redaktoj en 16 artikoloj pri bibliotekoj enlistigis ilin en la zorgigan kategorion "[[:Kategorio:Parametra eraro]]". Mi supozas ke mankas en ili parametro "regiono-ISO=". Mi jam malfaris vian redakton en artikolo [[Nacia Biblioteko de Kataro]]. Ĉion plej bonan! --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:20, 7 jun. 2022 (UTC) :Post pripenso, mi pensas ke {{ŝ|Informkesto muzeo}} povus taŭgi por bibliotekoj. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:14, 7 jun. 2022 (UTC) ::Tamen ambaŭ ŝablonoj, kaj {{ŝ|informkesto geografiaĵo|biblioteko}} kaj {{ŝ|informkesto muzeo}} postulas ĉe ĉeesto de koordinatoj samtempe difinon de <code>regiono-ISO</code>, por eviti aperon en la menciita zorgiga kategorio. Por provizore havi valoron, eblas uzi la ŝablonon {{ŝ|ISO}}. Sed ĝi ne taŭgas por subŝtata ISO-kodo kaj ne funkcias, se intervikoj mankas aŭ la rilata Vikidatuma ero ne havas difinon por {{wikidata|P17}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:07, 7 jun. 2022 (UTC) :::<small>Korekteto de fuŝeto en mia teksto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:40, 7 jun. 2022 (UTC)</small> == Vikivojaĝa konkurso speciale por Esperantaj renkontiĝoj == Kara, Sj1mor, ĉar vi pasintece partoprenis artikol-redaktan konkurson, vi povus interesiĝi ankaŭ pri la nuna konkurso okaziĝanta en Vikivojaĝo partnere kun organizantoj de Esperantaj renkontiĝoj - '''[[:voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|Eventejo 2022]]'''! Dum Vikivojaĝo estas ĝenerala vojaĝa gvidilo, unu el plej gravaj uzokazoj por esperantistoj estas ĝuste veturado al Esperantaj renkontiĝoj. Tial ni partneriĝis kun pluraj organizantoj - ni verkas vojaĝan gvidilon pri ilia renkontiĝo kaj ili provizas premiojn. Unuflanke ni volas krei detalajn gvidilojn por pluraj landoj, urboj kaj lingvoj, kiuj estos utilaj por multaj jaroj ankaŭ en estoneco. Duaflanke ni volas instigi ankaŭ aliajn organizantojn de Esperantaj renkontiĝoj al uzado de Vikivojaĝo por helpi al siaj partoprenontoj. Tiel ni povas krei virtan cirklon, kiu helpos krei la plej gravajn partojn de Vikivojaĝo kaj helpos al multaj esperantistoj {{R|;-)}} '''<div style="text-align: center; font-size: 150%" class="mw-ui-progressive">{{Alklakebla butono|voy:Vikivojaĝo:Eventejo 2022|PARTOPRENU LA KONKURSON}}</div>''' Amike, --[[Uzanto:KuboF Hromoslav|KuboF Hromoslav]] 19:23, 8 jun. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:KuboF Hromoslav@eowiki using the list at https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Interesi%C4%9Dantoj_pri_konkursoj_en_Vikipedio&oldid=7603400 --> ==Judoj== Saluton. Eble interesos al vi la historio de la nomo de [[Castrillo Mota de Judíos]] en Hispanio. Mi ĵus kreis la artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 11 jun. 2022 (UTC) :Saluton Kani kaj dankon. Mi memoras ke mi legis pri tiu municipo en gazeto antaŭ jaroj. :Iom malpli da malamo estas bona paŝeto al plibona estonteco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:16, 11 jun. 2022 (UTC) ::Prave. Tamen, post la oficialigo de la (mal)nova nomo, iu stultulo faris skribaĵon en la vilaĝo kontraŭ la alinomigo; plej verŝajne temis pli ol pri antaŭsemitismo pri ekstremdekstra stultuleco. Mi ne metis tion en la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:05, 11 jun. 2022 (UTC) :::Vi bone faris. Laŭ le hebrea vikio estas ankaŭ la naskiĝloko de [[Antonio de Cabezón]]. :::En Francio ankaŭ ekzistis La Mort aux Juifs. :::Ĉu vi sciis pri tiuj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:15, 11 jun. 2022 (UTC) :Diable, pri Cabezón mi sciis kaj fakte ŝanĝis tion en lia artikolo, sed forgesis meti ĝin en la nuna lok-artikolo. Nun mi jam metis tion kaj tion pri La Mort aux Juifs.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 11 jun. 2022 (UTC) == Bibliotekoj == Gratulon pro tiom da artikoloj pri naciaj bibliotekoj. Mi sugestas uzi majusklojn ĉar temas pri propra nomo de institucio, do ‎Nacia Biblioteko de Irlando; eble ne meritas la penon nun alinomi, sed por estontaj artikoloj. Tio ne validos se la biblioteko havas alian propran nomon ekzemple Biblioteko Irlanda estas la nacia biblioteko de Irlando. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:01, 13 jun. 2022 (UTC) :Dankon. Konsentite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:12, 13 jun. 2022 (UTC) == Komerco == Saluton. Vi lasis en tiu artikolo la averton redaktata kaj dum monatoj vi ne revenis. Eble vi forgesis forigi ĝin aŭ des pli bone se vi ankoraŭ intencas pliampleksigi aŭ plibonigi ĝin. Nun mi iom trarigardas la liston por plialtigi la kategorion de kelkaj el tiuj havendaj artikoloj, kaj mi planas fari tion al [[Komerco]], nur se vi forigas la averton aŭ konfirmas, ke vi plue plibonigos la artikolon. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:18, 23 jun. 2022 (UTC) :Pardonou, mi ja forgesis forigi la averton. Nun frita! Vi rajtas pluverki ĝin. Bonan verkadon. Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:35, 23 jun. 2022 (UTC) == Amasa ŝanĝo de informkesto == Saluton, S1jmor. Mi rimarkis, ke vi amase ŝanĝas la uzon de {{ŝ|informkesto homo}} al {{ŝ|informkesto verkisto}}. Kial? Ĉu vere ĉiuj temuloj plejparte estas verkistoj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:37, 23 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi eble robotumas? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:41, 23 jun. 2022 (UTC) :Jes ja ili estas verkistoj. BV kontroli! Mi ne robotumas:) :LA kialo ke mi pensas ke la ŝanĝo valoras estas ke infromkesto homo ne donas la plenon de la detaloj ĉe vikidatumoj, sed la informkesto verkisto, sciencisto kaj politikisto montras la plenon inkluzive de la la honorigoj kaj membrecoj. Kion vi pripensas? Amike via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:44, 23 jun. 2022 (UTC) ::Eble estus pli bone ion aldoni al la "informkesto homo" anstataŭ amase anstataŭigi ĝin. Sed por tiaj diskutoj ja ekzistas aliaj paĝoj, nome [[Projekta diskuto:Ŝablonoj]] aŭ eble por atingi pli da legantoj [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:51, 23 jun. 2022 (UTC) :::Ĉe [[Statio]] jam "efikas" fuŝo de {{ŝ|dato kaj loko}} ĉe la parto pri la naskiĝdato kaj mortodato, simple pro foresto de parametroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:53, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Ĉar duobla uzo de la sama informkesto ne tre utilas, mi elĵetis la duoblajon el [[Statio]]. Krome mi eĉ elĵetis tie la strangan uzon de <code>&lt;big&gt;</code>. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:58, 23 jun. 2022 (UTC) :::Eble vi aŭ iu alia povos plibonigi la informkesto homo. Sed homo estas tre ĝenerala, kompare kun verkisto, politikisto kaj sciencisto kiuj estas pli precizaj. :::Foje mi ja uzas duobla informkesto ĉar iu jam verkis tajloritan informkeston kaj mi ne volas forigi la verkon kaj la plia nova infromkesto donas pli da informo. Se ne plaĉas al vi aŭ iu alia oni rajtas forigi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:59, 23 jun. 2022 (UTC) ::::Eble mi je la semajnfino okupiĝos pri {{ŝ|informkesto homo}}. Sed nun jam malfruetas ĉi tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:01, 23 jun. 2022 (UTC) Estus bone, se vi ne redaktus artikolojn, kies temuloj vivis antaŭ la jaro 0, ĉar tiam tutcerte aperas fuŝo en la informkesto. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:24, 23 jun. 2022 (UTC) :Dankon pro la averto. Mi faros tiel. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:26, 23 jun. 2022 (UTC) ::Sed fakte fuŝo jam povas aperi, se la naskiĝdato aŭ/kaj mortodato estis antaŭ la jaro 1000. Do, la ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}} devos esti korektata. Sed ne nun nek tuj. Eble mi ja je la semajnfino foje rigardos ĝin kaj provos eble eĉ krei Lua-modulon. Ĝi ne povos resti tia, kia ĝi nun estas. Bedaŭrinde ĝia kreinto nuntempe malpli aktivas ol antaŭe. Ekde 2019-2020 estas granda problemo, ke multaj uzantoj malaperis aŭ fariĝis malpli aktivaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:29, 23 jun. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto geografiaĵo kaj parko == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi uzis {{Ŝ|Informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro <code>parko</code> en kelkaj artikoloj. Ĉu vi eble antaŭ viaj redaktoj foje legis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo/dokumentado|dokumentadon de la ŝablono]]? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:32, 28 jun. 2022 (UTC) :Saluton Tlustulimu, kiel vi povas suposi, la uzo de ŝablono estas laŭ mi grava ĉar ĝi povas provizi tiom da faktaj informoj de vikidatumo pri la suĵeto de la artikolo. La aspekto de seriozeco de la artikolo (kaj la grafigo kaj la ordigo) ankaŭ gravas. :Sed mi konfesas ke mia uzo de ŝablono estas tre malplena, mi ne sufiĉe bone regas la uzadon, kaj pro tio mi ofte bezonas vian helpon kompletiĝi iuj el la parametroj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:30, 29 jun. 2022 (UTC) == Dato de naskiĝo kaj morto == Saluton, Sj1mor. Bonvolu atenti, ke foje la informoj pri naskiĝdato kaj/aŭ mortodato estas difinataj per parametro, ekz. en [[Al-Ĥorezmi‎‎]]. Tio necesas pro aĉa cimo de la helpa ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}. Bedaŭrinde ĝia kreinto lastatempe malaktivas. Tial ĝis nun neniu forigis la diversajn cimojn de la helpa ŝablono. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:20, 30 jun. 2022 (UTC) == Informkesto konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke vi aldonis al kelkaj artikoloj {{ŝ|informkesto konstruaĵo}}. Tamen enrampi̍ĝis erareto ĉe la koordinatoj. Fakte konstruaĵo ne havas ĉefan sidejon kaj tial la kodo por la koordinatoj estu iomete pli mallonga. Krome la valoro por "regiono-ISO" estu tiu por la subŝtato, se eblas. Alie <code>Mapo en angulo</code> aperigas mapon de la tuta mondo, kio tutcerte apenaŭ havas sencon. - Mi jam korektis kelkajn artikolojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:48, 30 jun. 2022 (UTC) :Ĉu vi foje legas la kaŝitajn komentojn en la parametroj? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:28, 30 jun. 2022 (UTC) ::Ne. Pardonu. Kiel precize labori kun la ŝablono restas granda mistero al mi. Mi esperas plibonig miajn scipovojn estontece. Dankegon pro via kontrolo! kun respekto via [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:32, 30 jun. 2022 (UTC) :::Aha. Mi ofte rigardas dum redaktado de artikoloj, kio estas difinita en la rilata Vikidatuma ero de artikolo. Tio povas esti grava kaj decidiga, por la maniero, laŭ kiu oni devas difini la parametrojn <code>bildo</code>, <code>latitudo</code> kaj <code>longitudo</code>. Bedaŭrinde apenaŭ eblas pli detalege skribi la dokumentadojn. - Krome <code>regiono-ISO</code> ĝis nun ne iel estas facile tirebla el iu ajn Vikidatuma informopeco, ĉar tie simple mankas io simila, eble ĉar tian parametron ne la angla, sed la germana Vikipedio verŝajne "inventis". --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:41, 30 jun. 2022 (UTC) ::::Mi ĵus aldonis plian ĉapitron "Trukoj" al la dokumentado de {{ŝ|informkesto alta konstruaĵo}}, kies alidirektilon {{ŝ|informkesto konstruaĵo}} vi uzadas. Sed mi ne certas, ĉu tia klarigeto sufiĉos. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:05, 30 jun. 2022 (UTC) ==Turoj== Saluton. Mi vidis kelkajn neĝustajn titolojn kaj tial mi alinomis al [[Ĉielarba Turo]] laŭ la modelo de via ĵusa Ĉielarka Ponto anstataŭ komplika sinteksa strukturo. Se vi ne konsentas, vi povas malfari la alinomon. Krome mi ankaŭ ne bone komprenas vian uzadon de la ekzistanta kategorio Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj. Mi sisteme forigas tion, ĉu mi korektis ĉu ne. Fakte ĉiuj 300 000 artikoloj estas reviziotaj ĉefe post ampleksigo. Kaj fakte eble estas mi la nura kiu atentas tiun averton; ĉu iu alia kontaktis vin prie? Plej bone, oni povas esti pli zorgema kaj ne lasi korektindaĵojn, ekzemple hebreajn literojn. Ĉiuokaze mi revizietos.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 4 jul. 2022 (UTC) :Saluton Kani. Tre bone vi faris kaj faras. Mi dankas. :Krome, pri la kategorio "Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj" mi konstatas ke ĝi estas aŭtomate aldonita de la vikitradukilo. Vi pravas pri via konstato. Neniu kontaktis min prie; mi lasis ĝin tie sed mi ja povas forigi estonte. :Amike kaj zorgema via, Ŝ [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:28, 5 jul. 2022 (UTC) == Ŝablono:Informkesto universitato == Saluton. Mi ĵus korektadis la ripetiĝemajn erarojn ĉe la uzado de {{ŝ|informkesto universitato}}. La ŝablono ne havas la parametrojn <code>Mapo en angulo</code> (Anstataŭ tio la tutlando mapo povas esti aperigita per <code>situo sur mapo2</code>.) nek <code>mapo lokumilo</code> (Nur ekzistas en tri informkestoj!). Krome anstataŭ la mistajpita <code>gviadanto</code> estas <code>gvidanto</code>. Estus bone, se vi malpli rapide redaktus, tiel ke ankoraŭ samtage eble eblus, ke mi aŭ alia uzanto povu korekti tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:48, 6 jul. 2022 (UTC) :Jes. mi forte akceptas vian komentojn k sugestojn. Ho ve, mi tiom multe faris kaj misfaretis.. kiel mi povas korekti? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:50, 6 jul. 2022 (UTC) ::Bedaŭrinde tio iomete dependas de la uzataj parametroj. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas tutlandan kodon, la korekto estu simila pli malpli al tio, kion mi ĵus faris en [[University College Utrecht]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj aperigas iel ruze eĉ subŝtatan mapon, tiam la korekto okazu eble laŭ [[Universitato de Ĉikago]]. Se <code>regiono-ISO</code> enhavas subŝtatan kodon kaj tamen aperigas la tutlandan mapon, la parametro <code>situo sur mapo2</code> eĉ superfluas kaj povas resti malplena aŭ esti forigata. Krome necesas kontrolo, se ial mapo nek koordinatoj emas aperi per la kutima kodo, kio estas en la rilata Vikidatuma ero pri koordinatoj. Se tie legeblas io pri "ĉefa sidejo" kaj la koordinatoj estas tie iel subordigitaj, necesas aldono, ĉikaze laŭ mia korekto de [[Nordorienta Universitato (Bostono)]]. - Bedaŭrinde pli simpla uzo aŭ eble eĉ uzo sen iu ajn parametro ĉe tiu informkesto nun ne eblas. Krome mi nuntempe ne havas tempon eĉ ŝanĝi la informkeston, tiel ke ĝi uzus pli da trajtoj el Vikidatumoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:25, 6 jul. 2022 (UTC) == Informkestoj kaj miaj korektoj == Saluton, Sj1mor. Ĉar mi ekde morgaŭ ferios, mi ne povos korekti eventualajn fuŝojn en informkestoj. Do, eble vi iomete paŭzu pri tio ĝis la 18-a de julio. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 21:13, 8 jul. 2022 (UTC) :Jes, mi akceptas. Dankon por informi min. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:06, 9 jul. 2022 (UTC) == regiono-ISO == Saluton Sj1mor! Kelkaj el la lastaj artikoloj kiujn vi redaktis trafis en la zorgigan kategorion [[:Kategorio:Parametra eraro]] pro manko de "|regiono-ISO = " en la informkesto. Mi ekzemple aldonis "|regiono-ISO = GB" al [[Zoo de Londono]] por forigi la zorgigan kategorion el tiu artikolo. --[[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:00, 13 jul. 2022 (UTC) :Dankegon ke vi avertis min! Mi tute ne sciis. Mi korektis al ĉiuj en la kategorio. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:03, 13 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi amasege aldonis la ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} kun la unua nenomita parametro "ekoregiono". Kelkajn artikolojn mi jam ŝanĝis tiel, ke ĉe arbaroj la parametro havas la valoron "arbaro" kaj ĉe dezertoj la valoron "dezerto". Sed kiel ni traktu ekz. kserofitarojn? Por tio ne ekzistas io specifa. Krome estus ege pli bone redukti la redaktoritmon por ke ankoraŭ estu ŝanco por lertuloj eventuale ripari fuŝojn. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 20 jul. 2022 (UTC) :Dankegon pro viaj penegoj kontroli kaj pliĝusti miajn redaktojn. Mi akceptas vian proponon sed mi konfesas ke ŝajne mi havas fortan dependon fari tion kion mi faras en la vikio. Espereble mi iompostiome eliĝas de tiu dependo. :Mi ĵus prenis vian suĝestojn kaj reredaktis iom da artikoloj pri dezertaj ekoregionoj. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:23, 20 jul. 2022 (UTC) ::Tamen la informkesto eĉ enŝovigis al [[Kaŭkazaj, anatoliaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj]] kaj tie ne estas tre utila, ĉar mankas aldonaj informoj. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:25, 20 jul. 2022 (UTC) :::Mi ne scias. Sed laŭ via konsidero, vi tute rajtas malfari miajn redaktojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:28, 20 jul. 2022 (UTC) ::::Hm. Ĉu vi eble legis mian antaŭan komenteton pri "kserofitaroj"? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:32, 20 jul. 2022 (UTC) :::::Jes ja. Mi vere ne povas diri aŭ sugesti sed mi konstatas ke kserofitaroj kutime venas kun dezertoj. Nun mi eldonas la informkeston al dezertaj ekoregionoj en tiu kategorio, sen atento fakte al aldonajn trajtoj de la nomo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:36, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::Nu bone. Mi krome metis eble helpan frazeton en [[:Kategorio:Ekoregiono kun ŝablono Geokesto]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:46, 20 jul. 2022 (UTC) :::::::Kelkfoje utilas uzi en "regiono-ISO" du kodojn, kiel troveblas ekz. en [[ Malsupra-gango-ebenaĵaj humidaj deciduaj arbaroj‎]]. Ja kelkaj ekoregionoj estas plurlandaj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:33, 20 jul. 2022 (UTC) ::::::::Saluton Kara, Ĉu mi povas scii al kiuj urboj nia vikipedio havas urban mapon por montri situo kaj uzi lokumilo per ruĝa punkto? Mi konas ke ja estas por Parizo, Londono, Madrido, Novjorko kaj Vaŝingtono. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 22 jul. 2022 (UTC) :::::::::Saluton, kara. Mi ne plu havas kompletan superrigardon pri la mapaj ŝablonoj, ĉar estas jam pli ol mil. Eble vi ja foje mem rigardu al la kategorio [[:Kategorio:Ŝablono:Situo sur mapo|Ŝablono:Situo sur mapo]]. Bonvolu atenti, ke la kategorio ne nur enhavas urbajn mapojn, sed mapojn por tutaj landoj, tutaj kontinentoj kaj diversaj subŝtatoj. Do, estas iomete mikso tie. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:29, 22 jul. 2022 (UTC) ::::::::::Mi trovis respondon al mia demando kaj mi volas kundividi kun vi por klarigi mian demandon. Estas ŝablonoj nomataj "Ŝablono:Situo sur mapo ..." kun la kutima daŭrigo [Ŝtato] [Urbo] kaj ofte [subŝtato] aŭ [regiono]. Pri tiuj ŝablonoj mi demandis. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:52, 23 jul. 2022 (UTC) == Miĥail Larionov == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus vidis, ke vi provis nestigi du informkestojn en [[Miĥail Larionov]]. Bedaŭrinde nun aperas fuŝaĵo en la artikolo. La ŝablono {{ŝ|informkesto artisto}} simple ignoras la parametron <code>subŝablono</code>. Do, kion fari? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:16, 21 jul. 2022 (UTC) :Alia uzanto jam malfaris la provon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:17, 21 jul. 2022 (UTC) :Dankon pri la averto. Ĉu eblas nesti informkesto homo ene de artisto? Aŭ ĉu oni povas lasi ambaŭ informkestoj aparte en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:18, 21 jul. 2022 (UTC) ::{{farite|Mi faris}} aldonojn al ambaŭ informkestoj, tiel ke nestado nun en [[Miĥail Larionov]] funkcias. Sed tian nestadon ni prefere ne tro ofte uzu. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:49, 21 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO por Parizo == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi kelkfoje uzis en artikoloj la valoron <code>FR-PR</code> por Parizo. Bedaŭrinde tio malĝustas kaj devas esti <code>FR-75C</code>. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:53, 24 jul. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo, rememorigo kaj averto al postaj faroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:38, 24 jul. 2022 (UTC) == Regiono-ISO kun pli ol unu valoro == Saluton. Mi hodiaŭ plurfoje vidis, ke vi ial uzis \ en <code>regiono-ISO</code> por apartigi la unuopajn valorojn. Bedaŭrinde tio ne ĝustas, ̍car <code>/</code> devas esti uzata. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:06, 27 jul. 2022 (UTC) == Informkesto geografiaĵo (2) == Saluton, Sj1mor. Mi jam kelkfoje rimarkis, ke vi aldonas al artikoloj kun la ŝablono {{ŝ|geokesto}} la novan ŝablonon {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Bedaŭrinde tio nur estas parte utila, ĉar {{ŝ|informkesto geografiaĵo}} fakte laŭ la parametroj kaj la trajtoj estas la posteulo de {{ŝ|geokesto}}. Tial mi jam foje ŝanĝis la artikolojn kun ambaŭ ŝablonoj al unuopa ŝablono, kiel ekz. ĉe [[Paskinsulo]]. Tie mi konservis ĉiujn parametrojn de la malnova {{ŝ|geokesto}} kaj aldonis nur tiujn, kiuj tie mankis kaj poste ŝanĝis la artikolon tiel, ke nur restis en ĝi {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Krome eĉ legeblas en la dokumentado de {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}, ke ĝi estas posteulo ne nur de {{ŝ|geokesto}}, sed eĉ de {{ŝ|geokesto2}}. Tamen ni atente agu, ĉar la kreinto de "Geokesto" eble povus protesti kontraŭ tia ŝanĝo en multaj artikoloj. Do, ni prefere ignoru nun artikolojn pri Ĉeĥio kaj Slovakio, ĉar li tre ofte okupiĝas pri ili. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:16, 3 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu paramegtro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirksuc la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Estontece mi NE faros tion. Dankon pro via averto. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:00, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj== Saluton. Lastatempe vi proponis artikolojn, sed nur per la du unuaj paŝoj. Necesas ankaŭ 3 kaj 4. # En la proponatan paĝon enmetu la ŝablonon {{ŝ|PLA}}. # En la ŝablono alklaku la ligilon <span style="color: blue;">Bv. krei baloton.</span> - tiel oni atingas subpaĝon de ''Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj'' kiu estos uzata kiel balotpaĝo. Sekvu la klarigojn en la teksto kaj konservu la paĝon. # En tiu ĉi paĝo, sub la parto ''[[#Proponoj|Proponoj]]'' aldonu <nowiki>{{/Titolo de la balotpaĝo}}</nowiki> (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). # En la koncerna sekcio de [[Ŝablono:Diskutindaj_artikoloj/listo]] aldonu ligilon gvidantan al balotpaĝo. Male tio restos neatentite.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:27, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis pri 3 kaj 4 kaj bezonas la averton. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:29, 8 aŭg. 2022 (UTC) :Mi ĵus konstatis, ke ekzemple vi proponis Berlinon kaj Londonon sen 3 kaj 4. Nun mi aldonis ilin kaj baldaŭ legindigos ilin. Sed mi ne povas scii ĉu estas ankoraŭ proponitaj artikoloj perditaj en la tuta Vikipedio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:32, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Dankon tre estimata samideano pro viaj klopodoj kaj atentigoj. ::Mi ja memoras ke mi proponis iom da grandurboj tra la mondo ([[Sankt-Peterburgo]], [[Moskvo]], [[Pekino]]) kaj ankaŭ aliaj famegaj monumentoj (kiel [[Eiffel-Turo]]) aŭ bazaj terminojn de la ĉiutaga vivo (ekz. [[biciklo]], [[hundo]] kaj [[ĉevalo]]). Ĉar pasis iom da monatoj mi mem ne tute memoras. Miopinie ne estas urĝeco, ĉar tiom kiom tio okazis estos bone. ::Amike via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:23, 13 aŭg. 2022 (UTC) ::Aldone, [[Delhio]] kaj [[Kairo]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:51, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Kaj tre tre gravas [[Abelo]], [[Insektoj]], [[Anuroj]], [[Amfibioj]], [[Reptilioj]], [[Ronĝuloj]], [[Mamuloj]], [[Homo]], [[Cetacoj]]. ::Krome, [[Tero]], [[OPEL]], [[Fajro]], [[Belo]], [[Mineralo]], [[Infano]], [[Scienco]], [[Plantoscienco]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:21, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Necesas sarki la liston de 1000 nemalhaveblaj artikoloj por eltrovi kandidatojn al legindaj artikoloj. Tio estas grava fonto por la eltrovo kaj por instigi kunlaborantoj kunlabori kaj ampleksigi ilin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:42, 14 aŭg. 2022 (UTC) :Mi faris por la aldonaĵoj, sed mi ne komprenas la 3-an sekcion [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 14 aŭg. 2022 (UTC) ::Mi dankas kaj gratulas pro via entuziasmo. Certe vi ne komprenis la sekcion 3-an, kiu fakte estas la plej grave funkcianta. Se vi iras al ĉefa artikolo [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] 3a sekcio diras "En tiu ĉi paĝo, sub la parto Proponoj aldonu /Titolo de la balotpaĝo (plejofte la titolo estas sama kiel la titolo de la proponata paĝo mem). Kaj ''Proponoj'' estas blua vorto, se vi klakas tie oni malsupreniras al la koncerna ĉapitro ''Proponoj'' kies estas la ĵus aprobitaj proponoj kaj la aprobotaj proponoj. Se tie vi klakas en redakti fonton, aperas listo de tiuj proponoj; por aldoni novan, nur oni kopiu la lastan kaj oni anstataŭu la titolon. Tamen nun eble ne indas aldoni novajn en 3a, kvankam ja ili estas en 4a, kiu eble ne estas tiom vizitata. Nun estas tro da aprobitaj kaj ses aprobotaj. Pri aprobitaj, iu devas forigi kelkajn: pro tio mi demarŝos. Pri aprobotaj, ses estas sufiĉe por instigi la partoprenon de voĉdonontoj; havi dudekon estos tro, kaj eble voĉdonontoj forirus. Vidu, ke plej parto de ili venis nur pro persona instigo kaj ili faris tion preskaŭ en la sama tago. Do, nun ni lasu tiujn tie kaj oni vidos tion kio okazos. Poste mi povos aldoni pliajn. Pri tiuj, mi jam sciis, ke en Havendaj artikoloj estas eblaj kandidatoj, ĉefe en la tria kategorio, por kiu mi laboris dum jaroj. Sed ne indas amase meti ilin en Legindaj aŭ Elstaraj artikoloj. Tio devas esti kolektiva farado, dum Havendaj artikoloj povas esti individua tasko. Mi eĉ sen 3a, jam voĉdonis por kelkaj pore, kaj por kelkaj malpore. Mi opinias, ke estas konsilinde retiri kelkajn el tiuj, se neniu pli voĉdonis. Ĉiuokaze plej utila estus laboro rekte en Havendaj artikoloj. El mia sperto estas du ĉefaj fakoj kiuj bezonas plibonigon, nome la plej malalta kategorio kie nur 20 artikoloj postulas plialtigon super 10 000 bitokoj. Tie mi jam ne plu povas helpi. Kaj en la dua kategorio por plialtigi iun super 30 000 bitokoj, kaj tiuokaze mi konsilas fari tion el la fino de la alfabeta listo, ĉar mi laboris lastfoje ekde la komenco, nun mi estas ĉirkaŭ la litero Po.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 14 aŭg. 2022 (UTC) ==Grandeco de dosieroj en ŝablono== Saluton, bv ne aldoni parametron "dosiero_grandeco = 300px" en ŝablono Geokesto, ĉar tiu parametro fuŝigas la ceteran spacon en la ŝablono. Ĉirkaŭ la mapoj estas poste tro granda spaco kaj tio aspektas terure. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:55, 18 aŭg. 2022 (UTC) ==Pluvo== Ne gravas. Mi rearanĝis. Se vi volas kontribui al havendaj artikoloj, preferinde ĉe Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 30 kB, des pli bone se vi iras al la fino de la alfabeto: literoj kun supersigno, Z, W, V, U, T, S... Tie vi havas grandan kampon. Tiel ni ne kolizios.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:56, 19 aŭg. 2022 (UTC) == Informkesto urbo kaj "iso" == Saluton, Sj1rmor. Mi ĵus rimarkis, ke vi kelkfoje provis uzi la valoron "ISO" en la parametro "situo sur mapo" de {{ŝ|informkesto urbo}}. Tia parametro ne ekzistas kaj eĉ superfluas, ĉar la informkesto laŭ la valoro de "regiono-ISO" iel ruze mem elektas la mapon. Se oni volas havi alian mapon, necesas aldona parametro "situo sur mapo". Tio devus esti eĉ legebla en la dokumentado de la ŝablono. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:31, 20 aŭg. 2022 (UTC) :Dankon pro la atentigo. Mi ja konstatis tion. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 aŭg. 2022 (UTC) == Problemo pri la iamaj distriktoj de Albanio == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus legis en la germana artikolo [[:de:ISO 3166-2:AL]], ke la iso-kodoj por la distriktoj de Albanio jam ekde 2015 ne plu estas validaj. Tial simple ne eblas krei rilatajn helpajn ŝablonojn. Krome mi ĵus skribis diskuteron al [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Problemo pri iamaj distriktoj de Albanio|Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo]] kaj proponas daŭrigi la diskuton tie. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:37, 27 aŭg. 2022 (UTC) :Saluton, Tlustulimu. Dankon pri la atentigo. Bone, faru laŭ via bona juĝo. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:39, 27 aŭg. 2022 (UTC) ==Satsuma, Kagoŝima== Saluton. Vi bone titoligis artikolon [[Kiriŝima (Kagoŝima)]], kvankam povus esti ankaŭ Kiriŝima (Kagoŝimo), Kiriŝimo (Kagoŝimo) ktp. Sed kial titologi [[Satsuma, Kagoŝima]] anstataŭ Sacuma (Kagoŝimo) aŭ Sacumo (Kagoŝimo). Pri finaĵo, bone, oni povas lasi la originan finaĵon aŭ konverti ĝin esperante en -o, tio ne gravas se ne temas pri tre uzata nomo en Esperantujo, kiel Berlino, Londono ktp. Sed kial konservi la anglalingvajn literumadojn sh, ts, kh, kiuj egalas al esperantaj ŝ, c, ĥ ktp.?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:13, 30 aŭg. 2022 (UTC) == Oaxaca de Juárez == Vi kreis paĝon pri Oaxaca de Juárez, kiun vi nomis ridinde nur Oaxaca urbo. Bv alinomi la paĝon al la ĝusta nomo. Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:26, 4 sep. 2022 (UTC) :Pardonu sed mi ne tute komprenas vin. Se vi havas sugestojn por plibonigi miajn faraĵojn bonvolu diru al mi e-k-s-p-l-i-c-i-t-e tion kion vi sugestas. Interalie vi tute rajtas fari la ŝanĝojn vi mem laŭ via bona juĝo. Dankon. :PS jam estas alidirektilo nomata "Oaxaca de Juárez", Ĉu mi forigus ĝin per mia artikolo pri la urbo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:31, 4 sep. 2022 (UTC) ::La titolo de la paĝo devas esti Oaxaca de Juárez, ne Oaxaca urbo, kio estas malĝusta. Rigardu la aliajn lingvojn, kiel ili nomas la paĝon. Ĉiuj uzas la nomon Oaxaca de Juárez. Do alinomu ĝin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 09:14, 4 sep. 2022 (UTC) :::Bone, sed jam estas alidirektilon nomita "Oaxaca de Juárez" al "Oaxaca de Juárez (municipio)". :::La samon okazas ekz de :::Xalapa de Enríquez al Xalapa :::kaj :::Tlaxcala de Xicohténcatl al [[Tlaxcala (komunumo)]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:21, 4 sep. 2022 (UTC) == Kupiansk-->Kupjansk == Saluton Sj1mor! Mi alinomis la artikolon "Kupiansk" al [[Kupjansk]], konforme al transskribo de la [[Ukraina lingvo]] (я="ja"). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:48, 20 sep. 2022 (UTC) :Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:49, 20 sep. 2022 (UTC) == Kvalito, ne kvantito == Saluton, vi haste aldona ŝablonojn en subŝtatojn de Brazilo. Bv rigardi kion vi faras. Vi lasas tie bonajn ŝablonojn kaj enmetas tien ja ŝablonon, kiu scius bildigi tion, sed vi absolute ne ĝenas vin enskribi ilin, kaj due ĉu vi revenos duanfojon tien, por ke vi forigu nebezonatajn ŝablonojn el la paĝoj? Aŭ ĉu vi konkursas kun iu en enmetado de ŝablonoj? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:13, 21 sep. 2022 (UTC) :Kara kontrolanto, dankon pro via zorgo. :Vi absolute prava pri via zorgo. Ja mi deziras labori sisteme kaj orde ĉar la amplekso de la laboro estas sufiĉe granda. Mi tute ne estas en konkurenco kun iu ajn. :Kiam mi aldonas ŝablonon estas mia opinio ke tiu povus plivalorigi la artikolon, aŭ informe aŭ strukture, kaj povas esti ke la bona juĝo de kontrolisto kontraŭas al la mia. Tio estas tute en ordo. Mi ja deziras ke la kontrolisto efektivos sian propran bonjuĝon, aparte de la mia, al mia redakton kaj la paĝo entute. :Se estas jam nebezonataj ŝablonoj (aŭ tabeloj), kiuj oni povas forigi aŭ kunigi en la novan ŝablonon, do estas mia prefero, se mi rajtas, lasi la taskon al la bona juĝo de la kontrolisto. :Verdire mi havas bonan deziron al la esperantlingva vikipedio, kaj efektive mi klopodas al tiu celo. :Amike kaj respekte via, S [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 sep. 2022 (UTC) Redaktu kun kuraĝo. Kion povas fari vi, faru vi, sed ne laborigu sisteme ceterajn. Mi opinias, ke vi povas plenigi informojn en la ŝablonojn, kiujn vi enmetas. Iam oni devas serĉi ilin en alilingvaj vikipedioj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 05:34, 21 sep. 2022 (UTC) :Dankon pro la kuraĝigo. La ĉefa kial ke mi aldonas ŝablonon estas ĉar mi deziras ke la artikolo profitu de ĝiaj vikidatumoj. Ĉar estas multaj samecaj artikoloj en katerogiaro mi deziras sisteme fari tion por ne konfuziĝi. Do tiele la aldono de la ŝablono estas la unua paŝo. :Mi opinias ke la sekvaj paŝoj (ĉu kompletigo, kunmeto, aŭ nuligo) prefere estas lasota al kontrolisto(j). Ja temas pri sistema kaj ripeta laboro ĉar estas tiom multaj da artikoloj. Mi jam konstatis ke kontrolisto foje povas fari pli akurata kompletigo ol mi povus fari. :NB La tajpado de specifaj datumoj kaj ilia valoroj ne estas tiom konfidinda sen eksteraj referencoj, kaj pri la vikidatumoj mi havas konfidencon pri la fonto de la informeroj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:02, 21 sep. 2022 (UTC) ::Bv rigardi, kiel mi kompletigis ŝablonon en paĝo pri [[Moraviasilezia regiono]]. Ĉio permane. Mi devis serĉi informojn en Vikipedio. Preskaŭ ĉiuj artikoloj en la ŝablono estas kreitaj de mi kaj ankaŭ tiuj enhavas permane kompletigitajn ŝablonojn. Mi kredas, ke se oni volus, oni trovus informojn ankaŭ por ŝablonoj de aliaj regionoj kaj geografiaĵojn en la mondo. Ne ĉio estas kaj estos en vikidatumoj. Almenaŭ nun. Se entute ili iam estos tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:38, 21 sep. 2022 (UTC) :::Farita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 22 sep. 2022 (UTC) == Ŝablonoj == Saluton, vi aldonas tute neutilajn ŝablonoj en paĝojn. Bv malfermi la okulojn, kiam vi estas redaktanta. Por [[Orienta Markio]] aŭ [[Markio de Verono]] servas ekz. [[ŝablono:Informkesto pereinta ŝtato]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:08, 24 sep. 2022 (UTC) :Pardonu, sed mi tute ne konsentas ke la ŝablono-informkesto estas senutila. Male, mi pensas ke tiu donas gravajn informojn, kiel la ĉefurbo kaj ĝiaj koordinatoj, la blazono kaj la mapoj de vikidatumoj KTP, kaj servas kiel platformo al pliaj informoj estontece. :Se vi deziras alĝustigi ion informeron laŭ via bona scio tiam vi estas bonvena. :Se mi estas en malkonsento pri la utileco, mi sugestas alveni alian kontrolisto, ĉu [[Uzanto:Tlustulimu|<bdi>Tlustulimu</bdi>]], por aprezi la situacion.‎ :Via malfeliĉo ne estas taŭga al kunlaborado. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:15, 24 sep. 2022 (UTC) ::Mi ne estas malfeliĉa, sed viaj aldonadoj de ŝablonoj estas neutilaj, iam eĉ ĥaosaj. Mi faris en Vikipedio multe pli da utila laboro ol vi, sed ĝojas min, ke vi bonvenigas min. Vi devas anoraŭ multe lerni pri la laboro ĉi tie, por kio servas kiu ŝablono. Eble se vi estus unue pli bone interkonatiĝonta kun konvenaj ŝablonoj, viaj aldonadoj de ŝablonoj estus bonaj. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 08:22, 24 sep. 2022 (UTC) :::Kara, eble iom da ĝentileco helpos al la kunlaboro. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:31, 3 okt. 2022 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi bonvenigas vian kunlaboron al Proponoj por legindaj artikoloj. Sed nun ni havas 19 proponojn, plus aliajn ĉe Diskutindaj artikoloj. Mi kandidatigis kelkajn kaj vi pliajn, sed nur vi kaj mi voĉdonis. Ne sufiĉas proponi: necesas revizii la artikolojn, instigi konatulojn voĉdoni ktp., kaj certe esti pli postulemaj por atingi porojn kaj eviti malporojn. Necesos fortondado kaj serĉi kunlaborantojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:37, 3 okt. 2022 (UTC) :Dankon Kara, Jes ja mi konsentas ke necesas iom da reviziado antaŭ ol proponi artikolon, sed pri varbado (aŭ lobiado) bedaŭrinde mi ne utilas. Kion vi signifas per "Necesos fortondado"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:45, 3 okt. 2022 (UTC) ::Nuligo de pli malprobablaj kandidatoj por koncentriĝi al pli konvenaj. Kiel stucado ĉe arboj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:31, 3 okt. 2022 (UTC) :::Mi konsentas. Ĉu vi deziras fari la fortondadon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:53, 4 okt. 2022 (UTC) ==[[Monda Kultura Konsilio]]== Saluton. Estis ĥaoso kaj en Premiaj ceremonioj kaj en Notoj. Mi komencis ripari tion, sed ĝi estas tro laboriga. Memoru, ke tiu tradukilo konvertas ĉiun propran nomon en anglalingva versio, eĉ se ne temas pri anglalingva lando. Ekzemple Universitato de Lisbono|University of Lisbon. Tio estas neakceptebla lingva koloniismo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:52, 24 okt. 2022 (UTC) :Dankon, jes vi pravas. Mi ne deziras laborigi vin. Vi jam donas en la artikolo ekzemplon por plibonigi ĝin do BV lasu al mi sekvi vian redaktan ekzemplon kaj mi kompletos la artikolon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:59, 24 okt. 2022 (UTC) :Bone, mi faris sekvante vian ekzemplon pri flago kaj referencoj. :Sed restas multe pli por fari ke mi ne scias kiel, ekz la arkivitaj referencoj kun arkivita dato kiu videblas ĉe la referenco. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:49, 24 okt. 2022 (UTC) ::Ho, kiom multaj ruĝaj ligiloj estas en tiu artikolo! Mi hieraŭ donacis al ĝi tekstojn pri kvar universitatoj, kies nomoj hieraŭ estis nigraj kaj nun bluaj, ĉar mi pensas ke tutaj universitatoj pli gravas ol biografioj de unuopaj hometoj - temas pri [[Universitato de Cukuba]], [[Urba Universitato de Honkongo]], [[Teknologia Universitato Rigo]] kaj [[Universitato de Dundio]]... kvankam eblus pensi ke "kvar gutoj da akvo estas tre malmulte sur varmega forno" - sed male al la metaforo, la novaj tekstoj ja ne forvaporiĝas kaj restas ankaŭ por uzo en aliaj artikoloj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:28, 27 jul. 2023 (UTC) == Nova aspekto == Saluton. Mi estis surprizita per la nova aspekto de Vikipedio, Eble tio plaĉos al kelkaj, sed al mi plaĉas nek la malavantaĝoj nek la maniero per kiu oni decidis tion, ĉu demokrate? Kia demokratio? Mi bedaŭras, ke tio estos la lasta frapo en la maniero kiel homoj kiuj ne tiom laboras decidas gravajn aferojn, ekzemple la ĉefpaĝon iam. Mi estis kontenta esti (aparte kun vi) kunlaboranto dum jaroj, sed mi timas, ke se tio ne retroiros, mi ĉesos miajn laborojn en Vikipedio. Tiam mi publikigos liston de miaj taskoj: eble iu decidinto entreprenos ilin. Bonan sorton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:04, 24 okt. 2022 (UTC) == artikolo Universala Esperanto-Asocio == Saluton Sj1mor! Mi hazarde vidis, ke artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]] estis proponita kiel Leginda artikolo. Post esploro mi vidis ke la proponon faris vi la {{Daton|28|04|2022}} - tamen, laŭ mia kompreno, vi ne faris pluajn paŝojn por aldoni ĝin al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:11, 27 okt. 2022 (UTC) :Jes vi pravas. Ĉar pasis sufiĉe longa tempo mi sugestas forigi la proponon-baloton kaj rekandidatigi la artikolon estontece post kiam ĝi estos ampleksigita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:57, 27 okt. 2022 (UTC) ::Laŭ via sugesto, mi forigis la ŝablonon {{Ŝ|PLA}} el la artikolo [[Universala Esperanto-Asocio]]. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:39, 27 okt. 2022 (UTC) == artikolo [[Greenwich]] == Saluton Sj1mor. Vi forigis la situomapon de Britio en junio 2022, post kiam Tlustulimu metis ĝin tien la 6-on de majo 2022. Eble vi pensas ke ĉiukaze ĉiu en la mondo scias kie proksimume en la Brita Insulo situas Londono, kaj situomapo de Britio tial ne necesas en la teksto. Sed mi opinias ke pli malfokusita situomapo kiel tiu tre utilas por orientiĝo kaj nepre ne estu forigita. Problemo de la artikolo, pri tio mi kritike konscias, estas ke ĝi parte aludas al la urbodistrikto Greenwich de Granda Londono, kaj parte pri la urbokvartalo Greenwich, kiu estas nur parto de la urbodistrikto. Tial la alilingvaj artikoloj pri la urbodistrikto ne trovas ĝin. Laŭ la ideo ke en enciklopedio en kazo de dubo pli ampleksaj temoj estu pli gravaj ol pli detalaj, estus pripensinde klare atribui la tekston al la urbodistrikto kaj en la teksto nur mencii, ke ekzistas ankaŭ pli malgranda urbokvartalo Greenwich ene de la urbodistrikto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 26 nov. 2022 (UTC) :Saluton ThomasPusch. Dankon pro la atentigo kaj klarigo. :Mi ne memoras ke mi faris tion. Sed mi kontrolis kaj tiu ŝajnas eraro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:15, 26 nov. 2022 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton kaj bondezirojn por 2023! Koncerne [[Vikipedio:Artikolo de la monato|Artikolon de la monato]], mi nuligis vian redakton de Aprilo ĉar artikolo "[[Paco]]" estas nek elstara, nek leginda. Laŭ la regularo "ĉiu uzanto povas proponi artikolon jam antaŭe elektitan kiel leginda aŭ elstara". En artikolo "[[Milito]]", kiun vi proponis por Marto, vi forgesis aldoni ŝablonon {{ŝ|ADLM|2023|03}} - mi aldonis ĝin por vi. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:32, 2 jan. 2023 (UTC) :Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:58, 2 jan. 2023 (UTC) == artikolo [[Paronimo]] == Saluton. Vi malfaris miajn korektojn al la artikolo [[paronimo]] sen meti ian klarigon. Mi povas klarigi miajn korektojn ĉi tie, se vi deziras. Ekzemple, la franca «cor» estas «korno», dum «cœr» estas «koro», do tiel mi korektis. «garmane» ne estas vorto, sed evidenta mistajpado de «germane». «pano» ne devenas de la germana vorto «Panne», kiu havas neniun rilaton al pano. «μέτρον» evidente estas greka vorto, ne rusa. Estus tre bone, se vi donis al mi kialon, kiam vi malfaris la redakton. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:30, 15 jan. 2023 (UTC) :Pardonu, mi tute ne intencis malfari viajn redaktojn. :Mi nur intencis aldoni pri disciplinjo kaj disĉiplo. :Mi sugestas ke vi kontaktu administranton por kontroli la versiojn de tiu ĉi artikolo. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:34, 15 jan. 2023 (UTC) ::Mi nun komprenas, kio okazis; tre dankon pro la klarigo. Ĝis la revido. [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.155.169.122|195.155.169.122]] 09:41, 15 jan. 2023 (UTC) == [[Julian Sands]] == Hello. Can you add the disappearance with news sources of the English actor [[Julian Sands]] in his article? He has been missing since 13 January 2023, after he went hiking in the San Gabriel Mountains in California near Los Angeles. Yours sincerely, [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 10:31, 28 jan. 2023 (UTC) :I withdraw my request, because the article has been updated. [[Specialaĵo:Kontribuoj/31.200.22.67|31.200.22.67]] 05:46, 29 jan. 2023 (UTC) == Burokratoj == Saluton! Ĉu vi bonvolus [[Vikipedio:Diskutejo/Diversejo#Burokratoj|partopreni en elekto de du novaj burokratoj]]? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 07:06, 17 feb. 2023 (UTC) == [[Ideala urbo]] == Saluton. Restis kelkaj fotoklarigoj netradukitaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:18, 20 feb. 2023 (UTC) :Jes ja, ĉar ili estas hispanlingvaj ĉu mi rajtas peti helpon de hispanlingvano por kompletigi la artikolon? mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:45, 20 feb. 2023 (UTC) == Akredito == Saluton. Vi uzis en [[Malferma universitato]] (fine de Funkciado) kaj en [[Eduka akredito]] la vorton "akredito". Mi vidis la signifojn en PIV kaj mi dubas pri la ĝusteco de tiu uzo. Ĉu eble "atestilo" estus pli ĝusta? Ĉu oni celas traduki la hispanlingvan nuntempan uzon de "crédito" en la alteduka sistemo?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:44, 27 feb. 2023 (UTC) :Dankon pro via atento kaj zorgado. Mi ne konas en la hispana sed en la angla oni uzas "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Academic_accreditation&redirect=no Academic accreditation]", kaj simile en multajn aliaj lingvoj (kaj specife en la hispana mi kontrolis ke "Acreditación de la educación"). :Mi bedaŭras diri sed Ŝajnas ke PIV mankas tiun trian signifon por tiu ĉi termino. :Vi rajtas fari kion ajn vi pensas ke estas bone fari. :Respekte via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:54, 27 feb. 2023 (UTC) == Mankantaj artikoloj == Se vi interesiĝas pri tio, vizitu [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Listo_de_artikoloj_kiuj_estas_en_EN_kaj_DE_kaj_forestas_en_EO/2010-03-26]. Supozeble ĝi ne estas aktuala, mi longe ne uzis ĝin. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:10, 28 feb. 2023 (UTC) == Tageventoj == Hieraŭ vi aldonis al la ĉefpaĝo la noton: "[[Lionel Messi]] estis elektita kiel la futbalisto de la jaro 2022 (premio "The Best" de [[FIFA]]), antaŭ [[Kylian Mbappé]] kaj [[Karim Benzema]], kaj al la hispana [[Alexia Putellas]] por [[Virina futbalo|futbalistino]]. [[Golulo]] de la jaro estis elektita [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro." Mi aldonis novajn artikolojn pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]], kaj ankoraŭ pri pluraj el la kunteamanoj (pri ĉiuj mi ne sukcesis), sed tamen mi ne tute komprenas la signifon de "[[Thibaut Courtois]] por [[nacia teamo]] de la jaro". Mi nur divenas ke povus esti "la belga nacia teamo reprezentite per T. Courtois kiel 'nacia teamo de la jaro'". Pli longe, malelegante, sed la koncizega versio de vi strangas. Sed kio pli iritis min, estis ke mi en neniu lingva artikolo pri T. Courtois trovis mencion de la honorigo, kaj do ankaŭ ne trovis referencon. Mi ankoraŭ rigardis en la teksto pri la belga nacia teamo en eo, en, fr - ankaŭ tie mi nenion trovis, eble mi ne ne sufiĉe atente serĉis... kaj mi ne pluserĉas inter ĉiaj aliaj lingvoj. Nun, kiam la tekstoj pri [[Emiliano Martínez]], kaj [[Thibaut Courtois]] jam ekzistas: ĉu vi volus tie notis frazon pri la honorigo, kaj tie aldoni referenco(j)n? En individua paĝo referencojn aldoni multe pli praktikas kaj kutimas ol en la telegramstile kunpremitaj frazetoj de la rubriko "Tageventoj". Pri Messi kaj Putellas mi mem trovis la FIFA-paĝon [https://www.fifa.com/fifaplus/fr/the-best-fifa-football-awards] pri la premiigo, tie supozeble ie estas mencio pri Courtois kiun mi ne vidis, sed ĉar la frazo estas aldonita de vi, vi certe jam havis fonton hieraŭ kaj tute ne devas serĉi kiel mi devus... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:53, 2 mar. 2023 (UTC) :Dankegon pro via kontrolo. Gravegas! :Ja la fino de tiu novaĵo strangas kaj ne estis tute klara ankaŭ al mi.. :Mi prenis la novaĵon de la hebrea vikipedio, de la tageventa rubriko ĉe la ĉefpaĝo (nuntempe ĉe la antaŭlasta novaĵo), kaj jen la ĵurnala fonto [https://m.one.co.il/mobile/Article/22-23/3,14,75,32662/430527.html] (hebrea). Kiam mi kontrolas la fonton mi notas ke "Kiu estis elektita al la golulo de la jaro, Emiliano Martins, kiu gajnis la Argentinan teamon en la Monda Pokalo ..., li antaŭis Reala Madrido Golejisto, Tibo Courtois, kiu registris grandegan sezonon. :Eble pli koncize kaj resume povus estis: (de tiu sama fonto) "FIFA teamo de la jaro: [[Thibaut Courtois]], [[Achraf Hakimi]], [[Virgil van Dijk]], [[Joao Cancelo]], [[Casemiro]], [[Luka Modrić]], [[Kevin De Bruyne]], [[Lionel Messi]], [[Kylian Mbappe]], [[Karim Benzema]] and [[Erling Holland]]." :Sed jen la alia fonto "GIANLUIGI DONNARUMMA, JOÃO CANCELO, RÚBEN DIAS, MARQUINHOS, ACHRAF HAKIMI, KEVIN DE BRUYNE, JORGINHO N'GOLO KANTÉ, KYLIAN MBAPPÉ, ROBERT LEWANDOWSKI, LIONEL MESSI" [https://www.ea.com/games/fifa/fifa-22/ultimate-team/toty] :kaj de la retejo de FIFA mem [https://www.fifa.com/fifaplus/en/the-best-fifa-football-awards]. :Mi korektis la lingvaĵon kaj nun pli klaras. :Ĉar ne latinlitera, mi timemas aldoni fontojn en la hebrea. Ĉu mi tamen rajtas fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 3 mar. 2023 (UTC) La hebrea estas lingvo kiel ĉiu alia, kompreneble oni rajtas uzi ĝin por referenco, kvankam homoj miros kial aperas la hebrea ĉi tie (aŭ la litova, svahila, indonezia...), se la noto tute ne havas ligon al tiu lingvo. Tial ja pli bonas uzi iun referencon de FIFA, aŭ denaskan lingvon almenaŭ de unu el la temuloj. Sed dankon pro klariga ŝanĝo de la lingvaĵo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:58, 12 mar. 2023 (UTC) :PS: Cetere vi helpos min teni la superrigardon pri tio kie estas noto por mi ekster mia propra diskutpaĝo, se vi metas <nowiki>{{re|ThomasPusch|montri=ne}}</nowiki> komence de la noto por mi (kompreneble tio validas same por ĉiuj aliaj vikianoj): Ĉar nevidebla, tio tute ne ŝanĝos la paĝan aspekton, sed tiam mi tuj post kiam mi ensalutos de Vikipedio ricevos averton ke ie alvenis noto por mi, kaj tio vere helpas, se multe da temoj samtempe svarmas en la kapo. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 12 mar. 2023 (UTC) == Erich Kästner == Kara {{U|Sj1mor}}, mi volas preni la okazon danki al vi por viaj kontribuoj pri [[Erich Kästner]], aŭtoro kies librojn mi varme rememoras el mia junaĝo, specife [[Das doppelte Lottchen]]. Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:25, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon kara Moldur pro via agnosko de mia laboro. Estis mia plezuro fari tion pro, per, kaj por Esperanto. :Mi ankaŭ volas danki la vi pro vian gravan laboron kontroli kaj polurigi mian skribaĵon. Mi provas lerni kiel fari pli bone, kun malpli da eraroj, estonte. Sincere, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:30, 8 mar. 2023 (UTC) ::Dankon ankaŭ por via kontribuo pri [[Kitty Crowther]]! Se vi serĉas temojn pri kiuj vi volas kontribui, mi opinias ke verkistoj de infanliteraturo, specife ricevantoj de la [[ALMA-premio]], estas indaj kandidatoj kaj meritas artikolojn. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:01, 8 mar. 2023 (UTC) == Revizianto == Kara Sj1mor, mi sincere pensas ke estas tempo por vi iĝi vikipedia revizianto (patrolanto). Vi nun havas la rajton de mempatrolanto, tio signifas ke se vi faras iun redakton, ĝi tuj validas, ne nur tiam kiam iu alia redaktanto benis ĝin. Sed se antaŭe estis iu ajn alia redakteto de nova kontribuanto aŭ de anonimulo, tiam ĉiuj redaktoj inkluzive de via ne jam validas. Tio ekzemple ĵus okazis en [[UK 2022]], kie iuj anonimuloj ŝanĝis la os-formojn al is-formoj, sendiskute bona kontribuo, ĉar la UK 2022 vere jam estas pasinto, kaj vi aldonis la kongresan temon, same sendiskute bona kontribuo. Mi proponas ke vi iru al la paĝo [[Vikipedio:Markitaj versioj/reviziantoj]] kaj petu por vi rajton de revizianto (patrolanto). Tio signifas ke la sistemo demandos al vi ĉu vi povas kaj volas konfirmi eblajn kontribuojn de aliuloj - vi ne devas konfirmi ion pri kio vi ne certas, sed havos la rajton fari tion, kaj kiel en la ekzemplo pri la teksto [[UK 2022]] vi senhezite povus konfirmi la antaŭajn redaktojn. Ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:00, 8 mar. 2023 (UTC) :Dankon pro la klarigo kaj la instigo. Jes ja mi povas kaj interesiĝas esti kaj fari. La peto nun estas farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:16, 8 mar. 2023 (UTC) :: Pardonu ke mi bezonis 4 tagojn por reiri al la peta listo: Gratulon, vi nun havas la rajton de patrolanto / revizianto ! Bonan pluredaktadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:44, 12 mar. 2023 (UTC) == Lingvaj ŝablonoj == Ĉaŭ, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]! Kiam vi enigas parenteze tradukon de nomo/titolo en la angla (plejofte, en la enkonduko de artikolo), vi povus uzi la ŝablonon {{ŝ|lang-en}}. Ekzemple, <code><nowiki>Londono ({{lang-en|London}}) ...</nowiki></code> eligas <code>Londono ({{lang-en|London}}) ...</code>. Similaj ŝablonoj ekzistas por ĉiuj lingvoj: simple anstataŭu «en» kun la kodo de la lingvo («it» por la itala, «es» por la hispana, ktp). Alia ŝablono kun rilata uzo estas {{ŝ|traduke}}, uzinda por klarigi signifon de termo en Esperanto. Ekzemple, <code><nowiki>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</nowiki></code> eligas <code>'''Minnār-e-Pakistān''' ({{traduke|Turo de Pakistano}}) estas fama monumento de [[Lahoro]]</code>. Ĝis ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:59, 10 mar. 2023 (UTC) :Saluton Super nabla kaj dankon pro la informo. Jes ja mi uzos tiujn ŝablonojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:08, 10 mar. 2023 (UTC) ::{{kom}} Ĉaŭ denove! Ĉar vi ofte redaktas paĝojn pri filmoj, mi ankaŭ sugestas la ŝablonojn {{ŝ|intrigo}} kaj {{ŝ|intrigofino}}. Ili ankaŭ uzindas por rakontoj, libroj, ktp. Vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Chicago_%28filmo%29&diff=7962873&oldid=7960140 ĉi tie]. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:07, 14 mar. 2023 (UTC) :::Dankon estimata amiko pro via zorgo kaj atentigo al mi. Bone mi faros kaj uzos. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:34, 14 mar. 2023 (UTC) == Stilogvido pri datoj == Ĉaŭ, Sj1mor. Mi volas proponi stilogvidon pri datoj (vizitu: [[Uzanto:Super nabla/Datoj]]). Se vi havas tempon, ĉu vi povus kontroli ĝin kaj esprimi vian opinion? Ĝis, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 22:25, 19 mar. 2023 (UTC) ==Majuskloj== Saluton. Mi vidas, ke en kelkaj titoloj vi ofte uzas troajn majusklojn. Ekzemple en [[La Stranga Kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde]], ĝi povus esti La stranga kazo de Doktoro Jekyll kaj Sinjoro Hyde. En Esperanto ne necesas tiom da majuskloj kiom en la angla ekzemple, kvankam ili aperus en titolpaĝoj pro tipografiaj tialoj. Krome specife en tiu kazo majuskloj nur en la personaj nomoj helpus marki la kontraston inter ambaŭ personecoj. Mi opinias, ke estas dubinda ankaŭ la uzado de tradukoj de titoloj, se la koncerna filmo aŭ libro ne estas tradukita al Esperanto. Evidente tiu ne estas la kazo, ĉar tiu verko ja estas tradukita en Esperanto laŭ tiu titolo. En aliaj artikoloj, ekzemple pri filmoj, restis tro multaj ruĝaj ligiloj; eble konvenus lasi nur tiujn kiuj havas ŝancojn estis kreitaj en la sekva jardeko, ni diru. Mi pardopnteas pri tiom da konsiloj, eble nenecesaj ĉar viaj kontribuoj estas tre bone prilaboritaj kaj ties temoj tre bone elektitaj, kiuj laŭ mia supozo kontentigas ĉiujn. Amike. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:22, 20 mar. 2023 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton Sj1mor! Koncerne Artikolon de la monato, vi proponis artikolon [[Ĵurnalismo]] por monato junio. Tamen tiu ĉi artikolo estas nek leginda nek elstara, do ne eniras la kriteriojn por elektebleco. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:50, 21 mar. 2023 (UTC) :Ĉu vi volas proponi ĝin kiel "leginda artikolo"? Certe ĝi elektiĝus, plej laste se la lastaj tri ruĝaj ligiloj iĝus bluaj. Poste ĝi ankoraŭ estos ĝustatempa por tamen iĝi artikolo de la monato por junio. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) == Netanja == Mi ĵus prilaboras la artikolon [[Nathan Straus]], laŭ kiu estas nomita la urbo [[Netanja]], kaj lige al tio vidis vian [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Netanja&diff=prev&oldid=7984505 aldonon], en kiu vi metis ruĝan ligilon pri [[Ŝaron (regiono)]]. Ĉar ni estu atentaj ne krei pli da ruĝaj ligiloj ol ni kune povas forlabori, mi - antaŭ ol mi konsciis ke vi nur ĵus metis la ruĝan ligilon (mi pensis ke ĝi, kiel la ĝis nun ruĝa ligilo [[Nathan Straus]], estis de la origina teksto de antaŭ multaj jaroj) - ĵus ŝanĝis la duonfrazon al "...(la ĉirkaŭaĵo de Tel-Avivo kaj de ĝia antaŭurboj) en la Ŝarona ebenaĵo." Tamen mi tute ne volas bremsi vin, se vi volas meti artikolon pri la Ŝarona ebenaĵo - ĝi certe estas inda teksto por priskribo de la topografio de la centra regiono. Cetere eble vi atentu ke mi hieraŭ faris novan ŝablonon {{Ŝ|Situo sur mapo Israelo Centra}}. Nun la urboj de la centra regiono povas havi du situomapojn en la {{ŝ|informkesto urbo}} - mi jam metis la novan teknikan atingon al ĉiuj tekstoj kiuj jam ekzistas... Mia motivo hieraŭ fakte nur estis, ke mi volis meti novan tekston pri [[Modiino]], ĉar mi vidis pli-malpli 20 ruĝajn ligilojn pri la nova urbo, kaj metante rimarkis la mankon de tiu situomapa ŝablono. Mazltov, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:36, 25 mar. 2023 (UTC) :PS, cetere: Ĉu vi havas konsilon kiel solvi la teknikan problemon pri la hebrea kaj Vikipedio, kiun mi ĵus priskribis en [[Diskuto:Modiino]]? Mi supozas ke vi pli ofte umas kun tekstoj, kiuj uzas kaj hebreajn kaj latinliterajn vortojn... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:55, 25 mar. 2023 (UTC) :Kara Thomas, Dankon pro la atentigoj kaj pro viaj teknikaj klopodoj kaj atingoj. Via laboro gravas kaj mi sekvas ĝin. :Jes mi aldonis ĉar mi pensis tion sufiĉe grava, ĉar mi volis mencii ke la urbo estas konsiderata la "la regiona ĉefurbo", sed mi ne, almenaŭ ne tuj, intencis prilabori pri tiu-ĉi regiono. :Mi komprenas la malŝaton pri ruĝaj ligiloj, sed ion kiel ligilon pri regiono, iam aŭ certe finfine ne ruĝos. Ne gravas kiun faras la laboron, sed ke la faraĵo estu de sufiĉe bona kvalito (vikipediece, lingve ktp). Ŝajnas al mi ke vi estas pli profesia pri tio ol mi. :Ĉar mi kutime tradukas el la hebrea, ĝenerale malpli konvenas la mi verki pri israelaj temoj, ĉar pri tiuj la hebrea artikolo estas tre prilaborita kaj tiel ne donas bonan koncizan resumon. :Kiel vi laboris pri komunumoj, kaj specife pri [[Ĥulda]], mi pensas iam labori pri Kibucoj (estas 275) (kaj moŝavoj, pli ol 400), sed mi bezonas koni kaj esti certa pri la ĝusta meniero prilabori tiujn, kaj tio scipovo plejparte signifas sekvi bona(j)n ekzemplo(j)n. :Ŝajnas ke antaŭe oni bezonas prepari teknikaĵojn kiel ŝablonojn kaj regionajn mapojn, simile kiel vi faris por la centra regiono. :''[[wiktionary:Hals-_und_Beinbruch|Hals- und Beinbruch]]'' [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 25 mar. 2023 (UTC) == {{ŝ|Bildgalerio}} == Ĉaŭ, Sj1mor! Mi ĵus kreis novan ŝablonon nome {{ŝ|Bildgalerio}} por enmeti bildaron. La ŝablono estas 100% en Esperanto, inkluzive de la parametroj kaj valoroj. Mi volas nur konigi vin pri la ŝablono: absolute ne estas devo uzi ĝin! Ankaŭ la etikedo <code><nowiki><gallery></nowiki></code> funkcias bone. Amike, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 00:56, 27 mar. 2023 (UTC) == Artikoloj pri kino 🎬 == Ĉaŭ, Sj1mor! La venontajn semajnojn mi laboros por klopodi elstarigi artikolon pri [https://www.wikidata.org/wiki/Q3234794#sitelinks-wikipedia grava barata filmo] kiu havas muŝon kiel protagonisto. Por fari tion mi bezonas traduki iom da artikoloj kiuj nuntempe ne ekzistas en Vikipedio ([[:en:User:Super nabla/farendaj|por la listo de miaj farendaj artikoloj alklaku ĉi tie]]). Ĉar mi vidis ke vi fojfoje interesiĝas pri kino kaj vi ankaŭ skribis: {{citaĵo|Ĉiu estas bonvena kontakti min por peti aŭ mendi ke mi ekverku aŭ pliverku/ĝisdatigo iun ajn artikolon}} mi pensis ke vi eble povus interesiĝis pri la skribado de kelkaj el ĉi tiuj artikoloj. Se vi faros tion, mi estos tre dankema; alie, entute ne zorgu. Amike. Ĝis baldaŭ, — [[Uzanto:Super nabla|Super nabla]] ([[Uzanto-Diskuto:Super nabla|diskuto]]) 01:32, 29 mar. 2023 (UTC) == Ŝablono:Informkesto organizaĵo == Estimata, en [[Ŝablono:Informkesto organizaĵo]] mi aldonis bildon kaj emblemon el Vikidatumoj, do ne necesas mencii ilin en unuopaj artikoloj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 29 mar. 2023 (UTC) :Bone dankon. kaj kio pri la informkesto filmo? legu ĉe la diskuto de informkesto libro, specife mia respondo de 14:55, 26 mar. 2023 al via de 15:47, 15 mar. 2023 (UTC). [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:07, 29 mar. 2023 (UTC) :Saluton Moldur, ĉu vi povas fari la samon por informkesto firmao? Mi kontrolis la kodon de tiu ĉi informkesto, kaj ŝajnas al mi ke estas multe da laboro ĝisdatigi ĝin laŭ la nuna evolunivelo de organizaĵo. :Mi antaŭdankas kaj pardonpetas ke mi laborigas vin. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:52, 1 apr. 2023 (UTC) ::Mi faris aldonojn al {{Ŝ|informkesto firmao}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:09, 1 apr. 2023 (UTC) {{re|Sj1mor|Moldur}} Vi scias ke mi vin ambaŭ tre aprezas kiel kolegoj. Tial ne estas malica kritiko kion mi notos. Sed mi opinias ke malpraktikas diskuti tiom fundamentajn ŝanĝojn pri informkestoj en personaj diskutpaĝoj, simple ĉar ne eblas facile trovi ilin tie. La ĝusta vojo estas noti tiajn notojn en la koncernaj diskutpaĝoj mem, kaj altiri la atenton de kundiskutanto per la ŝablono {{ŝ|re}}. Kaj Moldur, ankoraŭ plian noton mi havas por vi, kun danko por viaj ĵusaj aldonoj al {{Ŝ|informkesto firmao}}: kvankam ja eblas spuri la unuopajn paŝojn en la unuopaj redaktoresumoj, kiujn vi modele notis, vi ne forgesu ke ankoraŭ fine necesas klarigi la novan situacion en la dokumentado de la ŝablono. Ĉar la ŝablono ne estas nur por Sj1mor, sed por ĉiu, kaj al "ĉiu" komuniki ion plej funkcias per la dokumentado de la ŝablono. Bonan fruktodonan semajnfinon! {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:43, 1 apr. 2023 (UTC) ::Kara {{re|ThomasPusch}}, vi plene pravas. Mi petas pardonon. Dokumentadon pri {{Ŝ|informkesto firmao}} mi ĵus iom aktualigis. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:22, 1 apr. 2023 (UTC) Saluton Ŝaj! Ekzistas {{ŝ|informkesto premio}}. Videbla ekz-e en [[ALMA-premio]]. Eble pli konvena por premioj? (Eble indas plibonigi tiun, preni parametrojn el Vikidatumoj...). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:18, 6 apr. 2023 (UTC) :Jes mi konstatis tion. Eble mi povas plibonigi la tiun ĉi informkesto (premio) kiel tio de organizo, tiel ke la datumoj de vikidatumaro alvenos aŭtomate. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:20, 6 apr. 2023 (UTC) :1. Farite. Dankon. :2. Ĉu medalo ankaŭ estas kiel premio? :3. Kio okazas kun iuj kiel la aspekto de iuj instancoj de la informkesto kiel ĉe [[Premio Por Juna Artisto]]? :4. Mi volas aldoni la la informkeston detaloj kiel ĉe informkesto dinastio, vidu [[Ordre des Arts et des Lettres]] sub la parametro Branĉoj. :Amike - [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 6 apr. 2023 (UTC) ::Nur mallonge: ::1. Bone. ::2. Jes, ekz-e [[Medalo Fields]]. ::3. Mankis "|-". Mi riparis. ::4. Atendu iom. Mi revenos. ::Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 6 apr. 2023 (UTC) :::Dankon denove. La samon por informkesto distingo mi petas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Tiun informkeston mi tute ne konas, kaj ĝi estas tre malmulte uzata (en la kazo de [[Hilary Koprowski]] eĉ malĝuste uzata, ĉar li estas persono kaj ne distingo). Ĉu vere indas havi tiom multajn, tre similajn ŝablonojn? Tio nur kaŭzas multan nenecesan laboron kaj konfuzon. Mi proponas forĵeti {{ŝ|informkesto distingo}}, kaj anstataŭe uzi {{ŝ|informkesto premio}} ankaŭ tie. Eble kun alinomigo al iom pli ĝenerala {{ŝ|informkesto honorigo}}. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:08, 6 apr. 2023 (UTC) :::::Mi pensas ke estas kultura diferenco inter premio kaj distingo, sed por tiu diskuto oni certe distukos ĉe tauĝa diskutpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:10, 6 apr. 2023 (UTC) :::Ĉu ankaŭ Konkursoj taŭgas por informkesto premio? vidu ekz [[Vuelta a Colombia]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:35, 6 apr. 2023 (UTC) ::::Mi opinias ke premioj, distingoj kaj similaj honorigoj estas sufiĉe similaj ke ni uzu saman ŝablonon por ambaŭ. Pri konkursoj mi ne certas; se tio bone funkcias por vi, do bone, faru! ::::Aliaj informkestoj kiujn oni bone povus unuigi: {{ŝ|informkesto prezidento}} kaj {{ŝ|informkesto ofico}}. ::::Jen ankaŭ {{ŝ|informkesto kristana eklezio}}. Tiu informkesto estas taŭga por kristanaj eklezioj, havante kelkajn pli specialigitajn karakterizaĵojn ol la pli ĝenerala {{ŝ|informkesto organizaĵo}}. Sed ĝi bezonus iom da prilaboro - reverkado de anglalingvaj parametroj, aldono de Vikidatumoj ktp. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:46, 10 apr. 2023 (UTC) :::::Mi antaŭdankas vin! Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:48, 10 apr. 2023 (UTC) == Via noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu == Kara Ŝaj, mi ne bone komprenas kion vi petis en via [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Tlustulimu&oldid=7994808 noto de antaŭ du tagoj pri informkesto rivero al Tlustulimu]: se vi volis diri, ke vi pretas meti blokon pri {{ŝ|informkesto rivero}} al riveraj paĝoj kaj petas al Tlustulimu sekvi vin kaj individue plenigi la erojn, tiam vi havas la agrablan parton kaj Tlustulimu havas la koŝmaran taskon, pri kiu li supozeble ne sukcesos, kaj se li sukcesos, tiam estos malŝparo de lia tempo (kvankam mi konscias ke vi ne premis lin, nur miele petis). Kion eblas peti al Tlustulimu, estas konkrete pluevolui informkestan kodon, kiel ĵus faris Moldur pri {{Ŝ|informkesto firmao}}. Mi vidis ke vi al multaj riveraj artikoloj metis la blokon kun forta uzo de vikidatumoj, kiun mi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_rivero%2Fdokumentado&diff=prev&oldid=7796035&diffmode=source antaŭ iom da tempo] metis al la dokumentado de {{ŝ|informkesto rivero}}. Bone, por tio ĝi estas. Sed mi ĵus pliperfektigis la modelon, aktualigis la dokumentadon kaj kopie notas la novan modelon ankaŭ ĉi tie: <pre> {{informkesto rivero |nomo= {{paĝonomo}} |longo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2043}} |akvokolekta areo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2053}} |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |landoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] ([[{{#invoke:Wikidata|claim|P30}}]]) <!--P30 ankoraŭ ne pri ĉiu rivero notiĝas en vikidatumoj: se ne estas, aldonu se eble en vikidatumoj aŭ forstreku ĉi tie --> |regionoj= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P131}}]] |urboj= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo elektitajn urbojn (plej grandajn / gravajn), ankaŭ kun internaj ligiloj, se oni volas indikon --> |dosiero={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |fonto= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P885}}]] |fonto-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per kopiado el alia lingvo, se oni volas indikon --> |flankriveroj= {{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}} <!-- vidu ĉu ne estos tro multaj, alternative eblas mem aldoni elektitajn alfluantojn, ankaŭ kun internaj ligiloj, per preno el alia lingvo --> |enfluejo= [[{{#invoke:Wikidata|claim|P403}}]] |enfluejo-alteco= <!-- necesas ankoraŭ mem aldoni per preno el alia lingvo, se oni volas indikon --> |meznombra trafluo= {{#invoke:Wikidata|claim|P2225}} }} </pre> Vidu en la paĝo [[Makenzio]] kiel funkcias la nova modelo! Vi komprenas ke '''kutime''' la informkesto antaŭvidas ke redaktanto mem notu alfluajn riverojn en sinsekvo de fonto ĝis enfluo al pli granda akvejo, kaj postulas dividi ilin al dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tio belas, sed ne funkcias ĉe uzo de vikidatumoj. Tial la alternativa parametro "flankriveroj", kiu ne atentas pri dekstraj kaj maldekstraj alfluoj. Tamen demando estas ĉu la meto de ĉiuj flankriveroj el vikidatumoj ne estas tro: pri [[Makenzio]] ankoraŭ eblas (kaj ne ĝenas ke ne estas internaj ligiloj, ĉar ĉiukaze apenaŭ ekzistas paĝoj pri la flankriveroj), sed jam aspektas iom malelegante. Tamen ĉe rivero de multegaj alfluoj, ekzemple [[Majno (rivero)]], '''netolereblas''' la listigo de amaso de alfluaj riveroj, ĉiuj sen internaj ligiloj, per <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>. Sed eblas antaŭrigardi rezulton de informkesto, juĝi la rezulton, kaj se necese forstreki ion antaŭ publikigo de la ŝanĝoj. Mi ne volas prisilenti la alternativon de <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P974|modo=kaj}}</nowiki>, ankaŭ se ĝi ne ĉiam donas belan kaj sufiĉe koncizan rezulton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 1 apr. 2023 (UTC) == {{lang|en| + {{lang|en| == @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]: Ĉu eblas apliki tion kiam oni nur verkas en vida metodo? <ins><nowiki>{{lang|en|</nowiki></ins>Open Society Institute<ins><nowiki>}}</nowiki></ins> aŭ <ins><nowiki>{{traduke|</nowiki></ins>instituto pri malferma socio<ins><nowiki>}}</nowiki></ins>) [[Uzanto:Alifono|Alifono]] ([[Uzanto-Diskuto:Alifono|diskuto]]) 15:33, 12 apr. 2023 (UTC) :Jes certe, simple tajpu, noton post noto. :Pardonu sed eble mi ne komprenas vian demandon. :kiel oni povas direkte vidi, la uzo de lang-en montras angle ĉe la komenco, sed la uzo de lang|en ne montras ĝin. :Oni simple ne volas naŭze ripeti sennecese la nomo de la lingvo de la tekstero aŭ nomo je ĉiuj aperoj. :Mi kontrolis la [[Fondumoj pri malferma socio]] kaj trovis nenion elstaran. :Vi ja povas uzi tiujn ĉe tiu ĉi artikolo aŭ ĉe aliaj. :Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:48, 12 apr. 2023 (UTC) == Ordo de sekcioj == Saluton, Sj1mor. Mi trovis en la paĝo [[Helpo:Kiel verki bonan artikolon]] ke la decidita ordo de sekcioj estas * Notoj * Referencoj * Literaturo * Vidu ankaŭ * Eksteraj ligiloj Do, surbaze de tio, mi movis supren la referencojn en la artikolo [[Seksa ekscitiĝo]]. Ĝis, — <span style="background-color:NavajoWhite;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:Tomato;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:IndianRed">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 22:34, 12 apr. 2023 (UTC) == Tutfreŝa ekpaĝo == Mi komprenas ke vi ĵus ekverkis la artikolon [[Armani]] kiu en unua savo nur konsistis el tri vortoj "Por plia legado", kaj redaktoresumo "Kreita per traduko de la paĝo "Armani", kio aspektis amuze... 10 minutojn poste alvenis bona kaj bela ampleksa artikolo. Ne estas problemo se ankaŭ pasus pli da tempo inter anonco de nova paĝo kaj efektiva alveno, sed pripensu ĉu en tia situacio ne eblas aldoni ŝablonojn <nowiki>{{redaktas|Sj1mor|2023-04-14}} kaj {{ĝermeto}}</nowiki> al la unua, ankoraŭ baze tute malplena paĝo. Mi komprenas ke la ideo estas "Kiu rimarkos ion dum tiuj mizeraj 10 minutoj?", kaj iusence tio ankaŭ estas prava, sed tute formale eblas indiki baldaŭan alvenon de nova paĝo per ŝablono "redaktas", por tio ĝi ja inventiĝis jam en 2006. Bonan vendredon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:42, 14 apr. 2023 (UTC) :Sed neniam bonas fari nur saĝajn konsilojn, tial mi ĵus kiel kontribuo al via paĝo [[Armani]] ekkreis paĝon pri la juna kantisto [[Shawn Mendes]]. Mi baze nur kovris la komencon de lia kariero, kiam li estis ne-jam-matura 15- kaj 16-jarulo, kaj jam finos la redaktadon tie, ĉar mi ne sentas ke mi estus lia biografo, sed por artikolo tio jam sufiĉas... Do laŭ nuna stato de la teksto nur restas kvin ruĝaj ligiloj en la paĝo [[Armani]], vi pravas ke la kvin temoj vere meritus artikolojn, kaj principe el la nomoj de grandmagazenoj oni povus ankoraŭ fari pliajn ruĝajn ligilojn, sed bonas iri malgrandajn paŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:13, 14 apr. 2023 (UTC) :Kara kaj altestimata samideana verkanto Thomas, :Mi tre dankas vin pro ĉio kion vi faras, kaj specife pro via atento, kontrolo kaj kritiko al tio kion mi faras. :Ĉion bona al Vi. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:23, 14 apr. 2023 (UTC) == Eta peto == Vi ricevis la rajton de revizianto la 12-an de marto kun la celo, ke vi libere rajtas uzi tiun rajton. Ekzemple la paĝo [[Radio Libera Eŭropo/Radio Libero]] tamen restas nereviziita, post kiam vi tie la 31-an de marto dankinde aldonis informkeston. Mi povas kompreni, ke se vi rapide volas aldoni informkestojn al multaj artikoloj, vi ne volas bremsi la agofluon, sed ĉiukaze vi devas ĵeti rapidan rigardon ĉu la informkesto bone aspektos post la metado, ĉar foje okazas miskomprenoj en la interago inter vikidatumoj kaj la paĝoj, kaj se vi faras tion, estus bele se vi ankaŭ revizias eblajn antaŭajn redaktetojn. Ĉi tie estis nur du tute senproblemaj, bonaj redaktetoj, kiuj jam atendis duonjaron, ke iu kun rajto revizius ilin. Se vi ne faras tion, ankaŭ via propra redakto ne estas reviziita. Vi nun povas revizii, sed por fakte fari tion tamen fojfoje vi devus konscie premi la butonon "aprobi revizion". Eble vi krome ĉiam faras tion kaj nur ĉi tie iel forgesis. Tiam mi pardonpetas, alikaze validas mia peto - estu tiom bona kaj helpu en la reviziado, via juĝo estos bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 19 apr. 2023 (UTC) :Saluton Kara, dankon pro via atentigo. Fakte, bv kontroli se vi povas, mi ricevis la rajtoj revizii antaŭ malmultaj tagoj kaj ekde tiam mi jam aprobis kelkajn antaŭajn reviziaĵojn en iuj artikoloj. :Bone mi faros pli post inspektado kaj se mi sentas ke la reviziaĵoj indas aprobon. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:46, 19 apr. 2023 (UTC) == [[Mikronovelo]] == Mi ŝanĝis la alilingvan ligon al pli ĝusta artikolaro kun pli da lingvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC)--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 3 maj. 2023 (UTC) :Dankegon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:53, 3 maj. 2023 (UTC) == Sead Mahmutefendić == {{Forigu|Sead Mahmutefendić|petanto=Brunnaiz}} -- [[Uzanto:Brunnaiz|Brunnaiz]] ([[Uzanto-Diskuto:Brunnaiz|diskuto]]) 17:12, 5 maj. 2023 (UTC) == Nicolau Dols Salas == Kara. Jam en 2021 vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicolau_Dols_Salas&direction=next&oldid=7366787 ruĝigis tri instituciojn en la teksto] [[Nicolau Dols Salas]]. Certe bonvenus se tiuj institucioj havus e-lingvan artikolon, sed por ekhavi tian artikolon ne sufiĉas nur ruĝigi artikolon... almenaŭ ne ĉiam funkcias tiel, ke iu alia vidas tian ruĝan ligilon kaj tuj ekverkas... Intertempe, mi supozas kaj esperas, vi sentas vin multe pli sekura en via Esperanto ol tiam. Ĉu vi ankoraŭ volus krei iujn el tiuj tri artikoloj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:25, 5 maj. 2023 (UTC) ==Aŭtomata tradukilo== Saluton. Eble vi uzas aŭtomatajn tradukilojn, tial vi povas krei tiom multajn artikolojn. Gratulon. Tamen, se tio certas, restas ankaŭ kelkaj malĝustaĵoj, pri kiuj mi eble iam avertis. Datoj de referencoj restas anglalingve; mi tradukis kelkajn. En duoblaj ligiloj (ligilo kiu kondukas al redakta vorto) foje ne korespondas la duonan parton al la unu, aŭ la dua ne ĝustas esperantlingve aŭ tute ne havas sencon (ekzemple ĉe datoj) ktp. Foje aperas sintaksaj eraroj, manko de akuzativo aŭ pluralo ktp., sed tio okazas al ni ĉiuj. Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 23 maj. 2023 (UTC) :Saluton, Jes. Mi pardonpetas pro miaj fuŝaĵoj kaj tiuj de la tradukiloj. Foje ripetiĝantaj alĝustigindoj, kiel la formato de datoj, estas tro tedaj por mi ripeti ĉiofoje. Estontece mi faros kun pli da kontrolo kaj zorgemo kaj espereble la rezultoj fariĝos pli altkvalitaj. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:13, 23 maj. 2023 (UTC) ::Dankon. En ĵazmuzikistoj restis centoj da ruĝaj ligiloj pri muzikistoj aŭ albumoj, multaj el ili kun anglalingvaj vortoj ene, tiel ke neniam ili bluiĝos. Mi senruĝigis (senligiĝis) kelkajn, sed ĉe [[Billy Higgins]] mi jam laciĝis. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:28, 23 maj. 2023 (UTC) :::Discografio ne ekzistas en Esperanto, eble Diskografio aŭ pli bone Diskaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:36, 23 maj. 2023 (UTC) :Vi atingis rekordon en [[Reĝa Akademio de Drama Arto]]. Gratulon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:14, 26 jun. 2023 (UTC) ::Dankon pro la atentigo. Mi kontrolis vian redakton de la artikolo. ::Mi pardonpetas ke eskapis de mia kapo kaj tiel mi preterlasis la redakton de la notindaj famaj verkaĵoj de famaj eks-studentoj. ::Se vi atentus min pri tio ĉi mi povas mem fari la redakton kaj tiel malpli laborigi vin. ::Danke kaj amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:21, 26 jun. 2023 (UTC) == Honoroj == Saluton, vikikolego. Kiel vi? Mi ne skribis al vi dum longa tempo. Mi vidis de tempo al tempo, ke vi foje interesiĝas pri militaj medaloj aŭ similaj <del>ornamentaĵoj</del> ornamaĵoj de militistoj. Mi ĵus kreis la ŝablonon {{ŝ|Honoroj}}, sekvante la stilon de simila ŝablono de la itallingva Vikipedio. Eble vi povus uzi ĝin de tempo al tempo por viaj biografioj. Ĝis la onta fojo. — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 12:36, 8 jul. 2023 (UTC) :Saluton SuperNabla. Dankon pro via farado pensante pri mia laboro. :Mi komprenas ke oni uzu tiun ĉi ŝablonon en biografioj. :Bone, mi provis ie, sed mi notas ke oni devas specifi la valorojn de ĉiuj kvin parametroj. :Krome, pensante pri la afero, iu kiu ricevis honoron verŝajne recevis pli ol unu, kaj notindas ke la informkesto biografio kaj ĉiuj aliaj informkestoj (krom la simpla informkesto homo) jam listigas ĉiujn honorojn laŭ nome, kaj ene de la informkesto pri tiu ĉi persono. :Eble mi estas laca kaj pigra, sed mi ŝatas uzi ŝablonon kiuj mi povas uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj! :Se eblos nesti tiun ĉi ŝablonon kaj uzi ĝin *sen scii nenion* pri la tema persono aŭ la honorigo(j), tio estas multe pli preferata kaj do uzebla. :Amike -- [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:49, 8 jul. 2023 (UTC) :: Bone, komprenite. Jes, aŭtomataj ŝablonoj estas ĉiam preferindaj. Ĉiukaze, la nura deviga parametro estas {{parametro|nomo_honoro}}, do por pluraj honoroj oni povas skribi ion kiel jenas: {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Ora medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Arĝenta medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} {{Honoroj |bildo= |nomo_honoro = Bronza medalo ... |ligilo_honoro = |kialo = |dato = }} Estas nur ebleco. Mi ne scias ĉu la ŝablono estas utila aŭ ne. Bonan redaktadon kaj bonan monaton julion. Ĝis baldaŭ, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 13:06, 8 jul. 2023 (UTC) == Elekto de nova administranto == [[Dosiero:Wikipedia Administrator.svg|eta|100px|La balailo estas simbolo de la administrantoj.]]Saluton {{BASEPAGENAME}},</br>Mi ĵus kandidatigis [[Uzanto:Kani]]-n kiel administronton. Se vi havas tempon, bonvolu partopreni la elekton de la nova administranto ĉi tie: [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Kani]]. En tiu paĝo, vi povas legi la kialojn de la kandidatiĝo. La kandidato jam akceptis la proponon de administrantiĝo.</br>Dankon kaj ĝis baldaŭ! Amike, — <span style="background-color:LightYel;">[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:LightBlue;">'''Super '''</span><span style="font-family:Lucida Console;color:LightSkyBlue">'''Nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰]]</span> 08:21, 24 jul. 2023 (UTC) == Ŝablonoj == Kara, laŭ mi estas tre en ordo esti iom tempoŝpara kaj preferi ŝablonojn kiujn eblas "uzi tute sen specifi la valoron de iu ajn parametron kaj recevi kiom eble plej da valoroj al parametroj de vikidatumoj" (kiel vi supre skribis al Nabla). Ĝuste tial mi tiom aprezas vikidatumojn kaj investas konsiderindan tempon en ĝia ampleksigo kaj aktualigo, eĉ se de tio fine nur solidare profitas iuj aliaj malgrandaj vikipedioj, en kiuj mi eble ankoraŭ neniam estis (ekzemple la ĉuvaŝa, baŝkira, navaja aŭ keĉua). Sed vi atentu ne tro rapide komplete malplenigi tutajn informkestojn, se tio forigas enhavon, kiel ekzemple okazis en aprilo 2023 en la paĝo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Memorial&oldid=8028006 Memorial] aŭ jam en junio 2022 en la biografio pri [[Pamela Sargent]], kie el {{ŝ|Informkesto homo}} vi faris {{ŝ|Informkesto verkisto}}, tute bone, sed vi devintus kopii la portreton de ŝi al la nova informkesto. Bonvolu klopodu ĉiam ekstreme atenti kaj rigardi la pretan rezulton, ĉu per via poluro vi ne malaperigas gravajn informerojn, ĉar tiam ne plu temas pri tempoŝparo, sed male pri tempomalŝparo, se iu devas ripari la agon. {{rideto}} Tio ne estas problemo: ankaŭ mi hieraŭ senintence fuŝis 30 paĝojn, kiujn mi intencis plibonigi, Dominik rimarkis tion, atentigis min kaj jam riparis duonon, kaj mi dankante riparis la reston. Fuŝoj okazas, sed estas grave atentigi pri ili kaj ne daŭre ripeti ilin, por ke ili ne multobliĝas. Dankon pro via tre utila kaj diligenta laboro, aparte pri aldonoj de informkestoj! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:30, 26 jul. 2023 (UTC) :Saluton Estimata kaj dankon pro la atentigo. Jes ja kiam mi redaktas mi atentas aldoni valoron al la artikolo kaj ne male. :Pri memorial ŝajnas ke mi vere fuŝis, ĉar parametroj estis donitaj kaj laŭ la historio mi forigis ilin. Pri Pamela Sargent mi estis surprizita ke foto aperas por homo sed ne por verkisto, ĉar mi pensis ke tiu valoro venas de la sama parametro. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:39, 26 jul. 2023 (UTC) ::Mi povas malkaŝi ke la sekreto kuŝas en tio, ke la foto de Pamela Sargent stokiĝis kiel dosiero de justa uzo en la esperanta vikipedio kaj ne estas el la komunejo. Tial ĝi ne notiĝas en vikidatumaro, kaj tial necesas individue mencii ĝin, en kaj informkesto homo kaj informkesto verkisto. Tio estas rara kazo. Kutime la fotoj estas en la komunejo kaj notiĝas en vikidatumoj, sed, nu, ne ĉiam. La angla vikio multe pli amplekse uzas lokajn dosierojn je justa uzo, kiun tiam nur povas uzi la anglaj teksto, ol ni, sed samkiel la anglalingvaj kolegoj rajtas loke stoki dosierojn en "sia" vikipedia branĉo, principe rajtas fari ankaŭ ni. Tial bonas uzi momenton post ĉiu finredakto por okule inspekti la finan rezulton - tion ankaŭ ne ĉiam faras mi, kaj tial ankaŭ mi foje ne rimarkas miajn fuŝojn, sed mi klopodas investi tiun finan kontrolan sekundon kaj provas ne forgesi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) == Internacia Tribunalo de Arbitracio == Mi hodiaŭ vespere ricevis rimarkon ke vi ŝanĝis mian alidirekligon Chevron de belga vilaĝo al usona korporacio - tute bone tiel, vere la korporacio internacie pli ligiĝas al la nomo ol la belga vilaĝo! - kaj rigardante la paĝon Chevron vidis ruĝan ligilon Internacia Tribunalo de Arbitracio, kiu dum mi rigardis bluiĝis. Gratulon pri la nova teksto pri internacie grava temo !! Nur mi havas etan rimarkon, ke la angla nomo "International Court of Arbitration", NE estas "mallonge ICC", ĉar ICC estas la angla mallongigo de la [[Internacia Komerca Ĉambro]], tegmento de la tribunalo, sed ke ĝi angle nomiĝas "formale ''ICC International Court of Arbitration'', ne mallongigite sed male pli-longigite. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:08, 27 jul. 2023 (UTC) :Jes ja. Dankegon pro la kontrolo kaj la riparo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:43, 28 jul. 2023 (UTC) == Majuskloj == Saluton. Mi majuskligas titolojn de organizoj, kiel Internacia unio de kristalografio al Internacia Unio de Kristalografio. Tio estas la kutimo kaj en Esperanto kaj en Vikipedio. La malo estas nur franca kutimo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:16, 7 aŭg. 2023 (UTC) == Wikidata == Saluton Sj1mor! Ĉu vi estas ensalutinta en Wikidata? Se ne, tio klarigas kial ĝi estas ŝlosita. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 13:13, 8 aŭg. 2023 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:30, 8 aŭg. 2023 (UTC) == troviĝita == Saluton. La vorto "troviĝita" tute ne eblas: troviĝinta, troviĝanta, trovita ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 14 aŭg. 2023 (UTC) :Krome Universitato de Tromsø troviĝas en la urbo de Tromsø (NE), sed en la urbo Tromsø.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:38, 14 aŭg. 2023 (UTC) == Kanado == Koran dankon pro la kreoj de nova, laŭ mi tute bezonata paĝo pri la [[Metropolo Vankuvero]] kaj pri ties parto [[West Vancouver]]. Tamen la lastan paĝon vi poste ŝovis al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]]. Tio sencus, se ekzistus pluraj / multaj loĝlokoj "West Vancouver" sur la tero kaj necesus per klarigo inter krampoj priskribi pri kiu loko la teksto temas (kaj tiam la paĝo "West Vancouver" devas esti apartiga listo, kiu listigas ĉiujn tiujn loĝlokojn). Sed ne ekzistas pluraj loĝlokoj "West Vancouver", almenaŭ ĉiu pensas pri unu certa loĝloko en Vankuvero, notante la nomon "West Vancouver". Tial la pluŝovo al [[West Vancouver (Brita Kolumbio)]] estas misgvida, nenecese komplikiga kaj ... fakte fuŝa. Mi alvokas uzi aldonaĵojn inter krampoj en vikipediaj titoloj vere nur kiam necesas. Ĉu konsentite? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Do: En la kazo de [[Langley (Brita Kolumbio)]] la aldonaĵo sencas, ĉar ankaŭ ekzistas esperantlingva teksto pri [[Langley (Vosges)]], eĉ se apartigila paĝo "Langley" en Esperanto ankoraŭ ne kreiĝis kaj en kazo de nur du eroj ankaŭ ne nepras. Sed '''se''' iam ekestus pliaj esperantaj artikoloj pri ekzemple Langley (Cheshire), Langley (Essex), Langley (Hampshire), Langley (Hertfordshire), Langley (Kent), Langley (Northumberland), Langley (Slough), Langley (Warwickshire), Langley (West Sussex), Abbots Langley (Hertfordshire), Kings Langley (Hertfordshire) en [[Britio]] aŭ pri Langley (Arkansas), Langley (Illinois), Langley (Oklahoma), Langley (South Carolina), Langley (Virginia) aŭ Langley (Washington), prefere kun esperantlingvaj klarigoj inter la krampoj, tiam apartigila listo "Landley" sencas kaj povas senprokraste esti farita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:03, 26 aŭg. 2023 (UTC) :Jes, konsentite. Mi faris tion sen pripense ĉar preskaŭ ĉiuj aliaj urboj en la Kategorio:Urboj en Brita Kolumbio havas tion en la titolo ene de krampoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:04, 26 aŭg. 2023 (UTC) == Informkesto firmao == Amasa adnonado de {{ŝ|Informkesto firmao}} ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gluo&curid=133603&diff=8316188&oldid=6938943 ekzemplo]). Problemo: la plejmultaj celaj paĝoj (gluo, pulio, BIOS, ...) '''NE''' estas firmaoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:04, 3 sep. 2023 (UTC) :Jes sed temas pri (industriaj kaj tiel firmaaj) produktoj, kaj la informkesto vidigas sufiĉe gravajn detalojn. :Se vi povas sugesti pli bonan informkesto bonvolu fari. (Informkesto ilo ja bezonas laboron kaj ĝisdatigon, sed ne ĉiu produkto temas pri ilo) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 03:44, 4 sep. 2023 (UTC) == [[Bertelsmann]] == Saluton kara kaj gratulon pro via ĉi-matena nova artikolo [[Bertelsmann]]. Vi nur ne atentis (ĉu?), ke jam ekzistas artikolo pri la eldonejo [[C. Bertelsmann]] (eĉ kun esperantlingva foto de la frankfurta librofoiro de 2012) - ne estas granda problemo, la teksto pri la origina eldonejo kaj la nuna konzerno bone harmonias, nur oni devas interne interligi ambaŭ. Kaj vi ankaŭ malatentis, ke pri pluraj pliaj subtemoj ankaŭ ekzistas bonaj tekstoj, kiujn indas interligi, ekzemple [[Random House]], [[BMG]] kaj la fuziigita [[Sony Music]]. Mi nun metis tiujn internajn interligilojn - eble mi ankoraŭ malatentis plian ligeblan temon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:44, 4 sep. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Vi pravas mi ne atentis. Dankon pro via atento, kontrolo kaj aldonaj interligiloj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:51, 4 sep. 2023 (UTC) == Peto kunvoĉdoni == En la diskutejo pri [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#499 redundaj paĝoj|eble forigendaj artikoloj]] diskutiĝis la bezono havi duan roboton kun administraj rajtoj, por forigi grandan kvanton da forigendaj tekstoj aŭ ĉi tie alidirektiloj, post decido de laŭorda diskuto, ĉar normala roboto ne rajtas forigi ajnan eron kaj administrantoj sen roboto bezonus tagojn da monotona forĵeto antaŭ ol la monto estus forigita. Mi publike petis LiMr, ĉu li pretus funkciigi sian roboton por tiaj petoj, sed ankoraŭ necesas [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/LiMrBot|voĉdoni pri tio]], kaj la voĉdonon ĝis nun preskaŭ neniu atentis. Tial mi petas vin pripensi kaj kunvoĉdoni. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:20, 21 sep. 2023 (UTC) == Muziko == Eble vi povas helpi min. Post multe da klopodoj mi enmetis muzikajn notojn en la paĝon [[La Espero]], sed ili nuntempe prenas multe da spaco. Ĉu vi scias, se oni povas malgrandigi la dimension de la muziko? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font-family:Lucida Handwriting;color:#7e7a46;font-size:8pt;">'''Super'''</span> • <span style="font-family:Lucida Console;color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .3em .3em .3em">'''nabla'''</span>]][[User talk:Super nabla|🪰🍃]] 12:48, 24 sep. 2023 (UTC) == Referencdatoj == Saluton. Traduki la daton de referencoj ne estas tro da laboro. Mi faris tion en kelkaj el viaj artikoloj. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 25 sep. 2023 (UTC) : Kolego, kial vi ĝuste tradukis, sed ne cifirigis la datojn? En priskribo de [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]] estas rekte indikita uzado de jjjj-mm-tt formo de prezento de dato. Des pli tian formon estas komplike fuŝigi: cifera formo estas klara eĉ por novicoj. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:52, 26 sep. 2023 (UTC) ::Mi ne komprenas kion vi intencas diri. ::Mi estas sufiĉe okupata kaj ne interesiĝas pri la tedaĵo de reformatigo de datoj. ::Senpripensa laboro estu pli bone lasota al robotoj! kaj laŭ mi aliaj aferoj multe pli gravas. ::Se iu konsideras tion grava kaj urĝa do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 26 sep. 2023 (UTC) ::: Ĉiu el ni estas tre okupita, tamen tio ne pravigas erarojn. Nia vikio estas malgranda kaj ni ne havas redaktorojn, kiju povas korekti kaŝitajn etaĵojn. Des pli neniu vin kulpigas. Dum via laboro estu pli atenta al la instrukcioj de ŝablonoj uzataj en viaj artikoloj. Tio estas tre facile: jen estas [[Ŝablono:Citaĵo el la reto]], tralegu kaj faru laŭ ties instrukcio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:18, 26 sep. 2023 (UTC) ==[[Tutmonda Fonduso por Lukti Aidoson, Tuberkulozon kaj Malarion]]== Saluton. Lukti estas netransitiva.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:18, 26 sep. 2023 (UTC) :Saluton. Mi korektis al Batali. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:58, 26 sep. 2023 (UTC) ::Ankaŭ batali estas netransitiva. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:07, 29 sep. 2023 (UTC) :::Se mi aldonus la preposicion kontraŭ post batali, ĉu tio estas en ordo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:15, 30 sep. 2023 (UTC) ::::Kaj oni forprenu la akuzativon. Tion mi supozas. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:15, 30 sep. 2023 (UTC) :::::Tutmonda Fonduso por Batali Kontraŭ Aidoso, Tuberkulozo kaj Malario perfektas! Vi ambaŭ bone kunlaboras. {{rideto}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:55, 9 okt. 2023 (UTC) == L'education sentimentale == Saluton! Bonvolu alinomi ''L'education sentimentale'' al: ''L'Éducation sentimentale'' (titolo en la franca). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:51, 5 okt. 2023 (UTC) :Farite, dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:16, 5 okt. 2023 (UTC) == Makroetiko kaj mikroetiko == Cetere, en julio vi pluredaktis la tekston [[Makroetiko kaj mikroetiko]], en kiu en 2019 la redaktinto ''kani'' forgesis ŝablonon "redaktata". Tiu ŝablono estas por meto de maksimume semajno, sed ripete okazas ke iu simple forgesas forpreni ĝin - tio ankaŭ jam al mi okazis. La ŝablono avertas "Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese." Do se vi kuraĝas tamen pluredakti, kio pro averto de 2019 estas tute en ordo fari en 2023, utilos al Vikipedio se vi ankaŭ ordige forprenas la forgesitan ŝablonon, aŭ - se vi nepre ne volas malfari ion kion ''kani'' faris, vi povas ankaŭ en lia diskutpaĝo meti etan noton "Hej, ĉu povas esti ke vi en tiu paĝo forgesis ŝablonon?" Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 9 okt. 2023 (UTC) :Simile pri [[Ray Heredia]], kvankam tie vi nur korektetis. Kaj mi certas ke estas kaj estos pliaj kazoj, kie vi vidos tian forgesitan ŝablonon, kaj same havas la licencon forigi ĝin kiom vi havas la rajton ĝustigi evidentan tajperaron... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 9 okt. 2023 (UTC) ::Bone. En ordo. Dankon pro la notigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:45, 10 okt. 2023 (UTC) == Jara / Jaraĝa == Saluton kara! Mi vidas ke vi plurloke ŝanĝas ''jara'' al ''jaraĝa'', evidente konsiderante la unuan formon erara uzo. Tamen PIV klare diras ke tio estas normo, ekzemple: [https://vortaro.net/#dujara_kdu ''dujara: 1 Atinginta du jarojn''] dum ''jaraĝa'' havas tre limigitan sencon: [https://vortaro.net/#jara%C4%9Da_kdcu ''jaraĝa: Havanta la aĝon de unu jaro: pretigu jaraĝan ŝafidon kiel bruloferon X; jaraĝa ĉevalo'']. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:24, 18 okt. 2023 (UTC) :Dankon RG72 pro via kontrolo kaj atentigo. :Efektive mi ja kontrolis miajn ŝanĝojn kaj riparis nur tie kie la signifo estas jaroj de aĝo, kaj ne tie kie temas pri simpla daŭro de jaroj. La ŝanĝo al jaraĝa estas por pliprecizi la lingvaĵon nur tiam kiam temas pri aĝo. :Verdire, estas multege da instancoj kaj mi nur ŝanĝis iuj el ili (specife mi serĉis 10-jaraĝa, ankaŭ havi ideon pri la ĝenerala situacio) kaj verŝajne sufiĉis al mi kaj mi ne faros pli ĉar tiu ĉi laboro tedas min. :Bonvolu kontroli miajn ŝanĝoj, kaj specife pri [[Lupuso]], kiun vi malfaris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:47, 18 okt. 2023 (UTC) == Mapo, Malnova Urbo (Jerusalemo) == Jen ĵus tradukita mapo kun etikedoj en Esperanto: [[:Dosiero:Mapo de la Malnova Urbo de Jerusalemo.svg]]. Se mi enmetis fuŝaĵojn en la etikedoj, korekti ilin estas nun simple. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 11:05, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon Kara, sed mia demando estas kiel mi povas uzi ĝin por doni al parametro "situo sur mapo" aŭ "mapo lokumilo"? :Ekzemple, mi provis :Informkesto urbo||situo sur mapo2= :Aŭ Informkesto Monda Heredaĵo |mapo= :Mi provis doni la nomon de la dosiero kun aŭ sen la sufikso .svg :Sed ĉiam ricevis eraron. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:57, 22 okt. 2023 (UTC) :Kaj por uzi la mapon kiel parametron preferitas uzi la dosieron "Jerusalem_Old_City_location_map.png" ĉar tiu formato de bilgo estas kutime uzita tra la vikipedio por doni kiel parametron kaj montri lokon de koordinatojn sur la mapo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:05, 22 okt. 2023 (UTC) ::Saluton. Mi parte respondis en [[Diskuto:Malnova_Urbo_(Jerusalemo)#Urba_mapo]]. Oni devas krei ŝablonon. Hodiaŭ mi ne havas multan tempon por VP, sed verŝajne mi helpos dum la ontaj tagoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 13:33, 22 okt. 2023 (UTC) == Re:orfigas Informkesto konstruaĵo-n == Saluton. Mi vidis, ke {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo») permesas pli paramatrojn ol {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}; do, kion mi faras estas baze anstataŭi la duan per la unua. Ni povas diskuti pri tio: ĉu vi havas malsaman opinion aŭ aliajn ideojn? {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} permesas eĉ aldoni kromajn mapojn kaj klarigetojn sub la mapoj, kaj havas pli parametrojn prenatajn el Vikidatumo (ekzemple: la parametro «bildo»). «[[VP:orfo|Orfigi]]» paĝon en la Vikipedia ĵargono signifas forigi ĉiujn enirantajn vikiligilojn al tiu paĝo (sinteze, malplenigi la paĝon [[Speciala:Kio ligas ĉi tien?/Ŝablono:Informkesto konstruaĵo]]). En ĉi tiu kazo, mi faras tion enmetante la {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}}-n anstataŭ la alia. Kion vi opinias pri tio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:32, 22 okt. 2023 (UTC) :Vidu, ekz., la malnovan version [[Special:permaLink/8226992]] kompare al la nova versio [[Special:permaLink/8408398]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:38, 22 okt. 2023 (UTC) ::Post iom da tempo, eble ni povos eĉ forigi {{ŝ|Informkesto konstruaĵo}}-n, kaj restigi nur {{ŝ|Informkesto geografiaĵo}} (kun opcio «konstruaĵo»). Kiu estas via opinio? Amike, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:43, 22 okt. 2023 (UTC) :Dankon pro la ekspliko. Ja estas pli da parametroj kaj mi ofte uzis la [[Ŝablono:Informkesto geografiaĵo|Informkesto geografiaĵo]]-n ĉar konvenis kiam estis pli ol unu bildo. :Mi opinias ke endas ke vi diskutu pri tiu ĉi kun administrantoj kiuj havas sufiĉe da teknika scio antaŭ ol vi faru la ŝanĝojn amase. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:33, 23 okt. 2023 (UTC) == Artikoloj pri metrooj == Saluton! Mi rimarkis ke vi sisteme aldonas informkeston {{Ŝ|Informkesto organizaĵo}} al artikoloj pri metrooj, eĉ kiam jam ekzistas informkesto {{Ŝ|Informkesto publika transporto}}. Pro tio mi komencis aldoni kaŝskatolon: <nowiki><div style="float:right;">{{Kaŝskatolo|alteco=40px|titolo={{PAGENAMEBASE}}|larĝeco=300px|enteno={{Informkesto organizaĵo}}}}</div></nowiki> ĉar miaopinie ne vere necesas havi du informkestojn por unusola artikolo. [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 05:43, 24 okt. 2023 (UTC) :Saluton! Jes mi aldonis informkeston organizaĵo tiam kiam estas pliaj detaloj el vikidatumoj. :Tion kion vi faras estas bona. Se eblas aldoni tiujn pliajn informerojn de vikidatumoj al informkesto publika transporto tiu estos tre bona kaj utila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:14, 24 okt. 2023 (UTC) == «Aŭtomata» enmeto de la oficiala retejo == Saluton denove. Mi skribas al vi por "trukoj" por facile enmeti la oficialan retejon de paĝo. Simple, fine de paĝo, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}}|}} </pre> Se vi volas enmeti ankaŭ la {{ŝ|Projektoj}}-n, skribu: <pre> {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P856}}|== Eksteraj ligiloj == {{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}} * {{Oficiala retejo}}|{{anstat:#if:{{anstat:#Property:P225}}|{{Projektoj}}|}}}} </pre> Tiuj kodoj faras absolute nenion se la oficiala retejo kaj la projektoj ankoraŭ ne ekzistas en Vikidatumoj; alie, ili enmetas la oficialan retejon kaj la projektojn. Mi scias, ke ili aspektas kvazaŭ sensencaĵo 😁, sed ili funkcias! Provu ilin (kopiu kaj algluu) en kelkaj paĝoj, se vi volas. Ĝis ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 17:58, 25 okt. 2023 (UTC) :Saluton Kara, Dankon pro via help al mi. Sed io neklaras al mi. Mi kopiias la kodon kaj '''simple''' (tiel kiel ĝi estas) metas en paĝo , ĉe la fino, sed mi ricevas la vido de la sama kodo en la formatita paĝo. :Klare, la kodon ne povas esti skribita en la paĝo mem... do Ĉu io mankas? :Ĉu la kodo estus en informkesto aŭ ŝablono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:56, 18 nov. 2023 (UTC) == Gratulon == {| style="border: 3px solid SpringGreen; border-radius: 10px; background-color: #F2FFDD;" |rowspan="2" valign="middle" | [[Dosiero:New Barnstar with pencil.png|140ra]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: MediumSeaGreen; font-family: Tahoma ;" |Bieno-stelo, kreinto |- |style="vertical-align: middle; border-top: 3px solid SpringGreen; padding: 10px; font-family: Georgia ; " |Estimata {{PAĜONOMO}},<br>Per ĉi tiu mesaĝo mi rajtigas vin fanfaroni kun la ''bieno-stelo de la kreinto'' ✏️, kiu estas premiita al vi pro la jena kialo: <dd style="font-size: 140%; font-family: Brush Script MT;">Pro la kreado de 3000 novaj artikoloj en Vikipedio</dd> <dd style="font-size: 85%; color: #800; text-align: right; padding-right: 5px; font-style: italic;">—[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC)</dd> |} P.S.: Mi rimarkis, ke vi lastatempe kreis vian 3000-an artikolon kaj ankoraŭ neniu metis stelon en vian paĝon. Ĉar estas Vikipedia tradicio meti ĉi tiun specon da steloj por gratuli redaktantojn, mi «donu» al vi ĉi tiun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 21:25, 7 nov. 2023 (UTC) :Do dankon pri la honorigo, sed mi estas scivola kiel la nombrado funkcias? Ĉu eblas ke dum la lastaj du jaroj ke mi laboras ĉi tie mi kreis averaĝe 5 artikolon po tage? ĉu alidirektiloj same nombriĝas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:58, 18 nov. 2023 (UTC) ::Viaj statistikoj troveblas ĉi tie: https://xtools.wmcloud.org/pages/eo.wikipedia.org/Sj1mor?uselang=eo ::Vi ĝis nun kreis 3 062 artikolojn (ne inkluzive de alidirektoj); 5 el tiuj paĝoj estas forigitaj, do vi kontribuis nete kun 3 057 paĝoj ĝis nun. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 19:13, 18 nov. 2023 (UTC) :Ĉu mi povas scii kiom da redaktoj mi faris ĝis nuntempe? mi volas havi similan ligilon kun la ĝisdatigitaj statistikoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:11, 5 jan. 2024 (UTC) == Soledad Bengoechea de Cármena == Saluton! Atentu! Ĝusta titolo estas: "Soledad <u>Bengoechea</u> de Cármena" (kaj ne: Soledad <s>Bengoecha</s> de Cármena) [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:01, 12 nov. 2023 (UTC) :Dankon, mi korektis. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:52, 12 nov. 2023 (UTC) == Vikivortaro == Saluton kara! Mi decidis kandidatiĝi kiel administranto je Vikivortaro. Vi povas esprimi vian opinion ĉi tie: [https://eo.wiktionary.org/wiki/Vikivortaro:Kandidatiĝoj#Dua_administranto-kandidatiĝo_RG72 ] [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:46, 12 nov. 2023 (UTC) : RG72 jam delonge havas personan problemon pri mi tute nerilata al vikioj, kaj ripete tre agreseme atakas min: [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3ADiskutejo&diff=901026&oldid=901025] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto%3ATaylor_49&diff=1185333&oldid=1184939]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:28, 13 nov. 2023 (UTC) == Nova ŝablono petita: Fotomontaĵo == Tiu ŝablono jam ekzistas en 100 diverlingvaj vikipedioj! (anglalinve tiu nomiĝas Template:Photo montage) Notu ke temas pri malsama ŝablono ol Ŝablono:Pluraj bildoj. Mi antaŭdankas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:54, 13 nov. 2023 (UTC) :{{Farite}}, temas pri {{Ŝ|Fotomuntaĵo}} kun sama uzo kiel en la angla vikipedio (ĝi uzas la saman modulon). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 06:25, 13 dec. 2023 (UTC) == Interesa diskuto == Saluton kara! Antaŭ kelkaj tagoj komenciĝis [[VP:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|interesa diskuto]] pri kies rezulto mi tre scivolas, ĉar tiaĵoj ofte okazas nun en la mondo kaj estos interese vidi, ĉu ankaŭ Esperantujo tion spertos. Via opinio estas bonvena.[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:49, 29 nov. 2023 (UTC) == Ruĝa flago == Tiel ĉi, la paĝo [[Ruĝa flago]] havas tro malmultan enhavon por resti en vikipedio, sed mi supozas ke vi ĵus kreas ion - nur foto kompreneble ne sufiĉas. Vi povas ankaŭ meti la ŝablonon {{ŝ|redaktas}} al la kreota paĝo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:25, 30 nov. 2023 (UTC) :Dankon. mi faras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 30 nov. 2023 (UTC) ::Jam la paĝo aspektas tute informplena. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:59, 5 dec. 2023 (UTC) == [[Universitato de la Salvadoro]] == Saluton. Mi opinias, ke pli ĝusta titolo estus Universitato de la Savinto, ĉar jam estas dekomence esperantigita, dum adapto al Salvadoro estigus konfuzon kun [[Salvadoro]]. Tamen mi ne alinomis nesciante vian opinion.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 4 dec. 2023 (UTC) :Jes, mi konsentas kun via opinio. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:45, 4 dec. 2023 (UTC) ::Plej bone faru vi, Sj1mor, estis origine via teksto! Fakte negravas kiu faras alinomigon, sed tamen aspektas pli bele, se ne iu alia "ĝustigas eraron", sed oni mem pripensas kaj elektas ankoraŭ pli bonan titolon por sia kreita teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) :Finfine ĝi restis malĝuste titolita kaj mi alinomis. Mi profitis la okazon por korekti la tutan artikolon kie restis ankaŭ pluraj malglataĵoj. Mi konsilas, kara Sj1mor, ne tiom akceli la kreadon de artikoloj kaj iomete pli lupee zorgi pri la detala redaktado kaj speciale la titoloj por eviti alinomojn.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:32, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Verdire la nomigo (fasoni aŭ elekti propran nomon, se ne estis deantaŭe tajpita ĉe vikidatumoj) estas grava decidoen la kreado kaj efektive unu el plej grandaj defioj por krei sufiĉe multajn de artikoloj. La kontrolado fare de sperta redaktanto/isto estas nemalhavebla por certigi la kvaliton. Jes foje mi hastas ĉar la laboro estas enorma kaj mi deziras atingi multon malgraŭ ke mi ne havas ian personan intereson en la temo. Fojfoje mi mem kontrolas lastatempajn redaktojn kaj tuje notas simplajn erarojn kaj misojn, do verŝajne ankaŭ aliaj redaktantoj ne tiom kontrolas ilian laboron kaj la ĝeneralan staton de artikolo kiu ili redaktas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:43, 12 dec. 2023 (UTC) == [[Sky (kompaniaro)]] == Mi havas du etajn konsilojn la vi, rilate la kreon de la informriĉa kaj ĝenerale tute dece farita teksto [[Sky (kompaniaro)]]. Povas esti ke miaj konsiloj aspektos iom kritikemaj, pri tio mi anticipe pardonpetas, sed mi tamen volas rapide noti mian observon ĉi tie, antaŭ ol mi reforgesas ĝin. Unue vi notis ruĝan ligilon [[Londona Akcia Borso]]: ruĝa koloro de ligilo ĉiam estas io averta, io kio volas alvoki kreon de teksto, sed ankaŭ (kaj tio tie ĉi gravas) volas averti "ĉu povas esti de vi ion iomete malĝuste vortumis en via ligilo?". La londona borso estas tiom centra temo, ke malverŝajnas ke nenio pri ĝi jam estis verkita esperante. Se vi forprenas la mezan vorton kaj estas [[Londona Borso]] (ĉar pri kio borso okupiĝus se ne pri akcioj???), vi tuj havas bluan alidirektilon kiu plugvidas al la ĝusta paĝo [[Reĝa Borso de Londono]]. Do la konsilo estas ĉiam esti skeptika kiam temas pri ruĝa ligilo, kaj bonas en kazo de dubo rapide kontroli en alilingva versio de teksto ĵus tradukata, ĉu en tiu lingvo de la temo ne hazarde estas vorto "Esperanto" en la listo de lingvoj ĉe la maldekstra rando - tiam vi, se vi volas, ankaŭ povas krei novan alidirektilon, por ligi de via vortumo al la ĝusta temo, aŭ povas tuj noti la ĝustan vortumon. Povas esti ke per "Londona Akcia Borso" vi celis iun subkomercejon de la tuta "Londona Borso", sed eĉ se, tiam ruĝa ligilo "Londona Akcia Borso" multe malpli helpas ol blua "Londona Borso". Kaj dua noto, pri kiu vi certe teorie same konscias kiel mi: mi petas vin esti skeptika se iu vorto aspektas plej iomete strangeta: ĉi tie estis la vorto "komponento", kiu kompreneble similforme konatas en pluraj okcidenteŭropaj naciaj lingvoj. Sed en Esperanto ne estas klare, ĉu se estas simpla verbo "komponi", oni permesos al si la lukson havi sendependan duan vortoradikon "komponento" (Esperanto en facilanima kreo de novaj vortoradikoj ne estas lingvo luksema, sed baze spartana) - kaj rapide rigardo al la reta PIV montras ke tiu vorto entute ne ekzistas, kaj la silabo -ent- ankaŭ ne estas esperanta sufikso. Kvankam "komponi" unuavice uzatas pri muziko, ĝi tamen havas ankaŭ kemian sencon "konsistigi miksaĵon, kombinaĵon", kaj metafore eblas uzi la kemian sencon ĉi tie, per uzo de la ekzistanta esperanta sufikso -aĵ- kreante la vorton "komponaĵo". Tiu vorto eble ankaŭ aspektas nekutima, sed se oni uzas la sufikson -aĵ- en ĝusta senco, oni ankaŭ rajtas fari vortojn kiujn eble neniu alia jam faris, do "komponento" estas "komponaĵo". Kompreneble ne temas pri tiuj konkretaj eraretoj kiujn mi jam glatigis en la teksto, sed temas pri konsilo laŭeble neniam "elŝalti" skeptikon pri tio kion oni ĵus rapide verkis. Ĉar oni neniam scias, kiam kolego legos la tekston kiun oni ĵus kreis, plej bone estas tuj mem pliĝustigi sian skribaĵon (tio kompreneble estas teorio: al ĉiu okazas tamen "tapjeraroj" - tamen, ĉiu havas la taskon laŭeble mem trovi kaj ĝustigi siajn proprajn eraretojn). Nun iĝis multaj vortoj por diri preskaŭ memkompreneblajn konsiletojn. Sed mi supozas kaj esperas ke vi ankoraŭ faros multajn tekstojn, kaj utilas se ili estas dekomence tiom perfektaj, ke neniu alia kolego povas ankoraŭ plibonigi ion... Belan tagon! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:33, 5 dec. 2023 (UTC) ==Gardio Nacia de Francio== Saluton. La vorto Gardio ne ekzistas en Esperanto, nur gvardio, kiel vi bone uzas ĝin en la redakto de la artikolo. Ĉar necesas alinomi, mi konsilas Nacia Gvardio de Francio aŭ Franca Nacia Gvardio. Ankaŭ Nacigvardio ne indas, ĉar tio estus Gvardio de la Nacio kaj ne Nacia Gvardio, kio estas preskaŭ sama, sed gramatike ne tute. Tio ĉio utilus ankaŭ por la redaktado de la artikolo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:36, 12 dec. 2023 (UTC) :Mi tute konsentas kun via bonjuĝo. Ĉikaze mi prenis la nomon de vikidatumoj, do mi devas kontroli ankaŭ la nomon kiel ĝi estas donita de vikidatumoj! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:45, 12 dec. 2023 (UTC) ==Penny-farthing== Saluton. Mi vidis, ke nur la portugala kaj du slavaj lingvoj konservas la anglalingvan titolon dum la ceteraj lingvoj havas proprajn tradukojn. Se ni ne havas tion en Esperanto (eble jes) oni povas fari facile la tradukon ĉar penny jam estas tradukita, dum farthing estas kvaroneto, do penco-kvaroneto aŭ io tia.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:17, 12 dec. 2023 (UTC) :Alternativoj estus radet-radega biciklo, radet-radega velocipedo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:18, 12 dec. 2023 (UTC) ::Dankon. Konsentita. Aldonita en la artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:56, 13 dec. 2023 (UTC) == Ŝablono informkesto urbo == Saluton, vi faris ŝanĝon en la ŝablono Informkesto urbo. [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Cablono%3AInformkesto_urbo&diff=8543028&oldid=8465180|Via ŝanĝo] faris nedeziratajn ŝanĝojn en ŝablono Geokesto. Ĉu vi povus forigi tion? Dankon. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:12, 24 dec. 2023 (UTC). Bv Pardoni, mi nur poste rimarkis, ke vi ŝanĝis ankaŭ ŝablonon Geokeston. Mi malfaris viajn ŝanĝojn tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:16, 24 dec. 2023 (UTC) :Kial vi malfaris la ŝanĝon al Geokesto? Ĉu ne plaĉas al vi la aldono? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:52, 24 dec. 2023 (UTC) :Saluton Administrantoj @Kani, @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] kaj @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] (mi ne konas aliajn). :Se mi rajtas, mi volas atentigi vin pri tiu ĉi faro kaj malfaro. Kiel vi povas legi desupre mi demandis [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] kial li malfaris mian ŝanĝon al ŝablono Geokesto, sed mi ne ricevis respondon dum du tagoj. Mioponie la ŝanĝo estas grava aldono pri ĉiuj artikoloj (ja estas multaj) kiuj rekte aŭ nerekte uzas tiu ĉi ŝablonon. La valorlisto de la vikidatuma parametro P31 klare montras oficiale pri kio(j) temas la artikolo. :Se estas disputo pri la ŝanĝo mi sugestas preni la aferon al publika voĉdonado. :Dankon pro via atento. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:56, 25 dec. 2023 (UTC) ==Nacia Ekstertera Societo== Saluton. Mi komprenas, ke vi ankoraŭ prilaboras tiun artikolon. Dume, mi tute komprenas la logikan tradukon de la tri vortoj de la titolo, sed ĉu ne estas iu kontraŭdiro inter ''Nacia'' kaj ''Ekstertera''? Eble oni povus alinomi al Nacia Kosmekspluata Societo, ĉar Nacia Kosmesplora Societo estus neĝusta kaj nur unuflanka.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 25 dec. 2023 (UTC) :Dankon Kara Kani pri via atento kaj atentigo. :Mi nur tradukis simple kaj laŭvorte la nomon el la angla. :Via sugesto pri "Nacia Kosmekspluata Societo" povus esti bona, sed mi nur atentigas ke la organizaĵo ne temas ekskluzive pri ekspluato! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:41, 25 dec. 2023 (UTC) ::Jes, vi pravas, temas kaj pri ekspluatado kaj pri esplorado. Mi ne kapablas unuigi tion per unu vorto, kvankam eble tiu ekzistas. Ni povus cerbumi; se oni ne sukcesas, alia alternativo estus lasi la originan anglalingvan nomon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:42, 26 dec. 2023 (UTC) :Mi alinomis al [[Nacia Kosmo Societo]] laŭ la debato en koncerna paĝo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) ==Homecoj== Saluton. Vi uzas ofte la tradukon Homecoj por ekzemple la hispana Humanidades, kio laŭvorte estus ĝuste, sed laŭsence tute ne, ĉar homeco estas abstrakta vorto, dum la celita senco estus Homaj Sciencoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 2 jan. 2024 (UTC) :Dankon Kani pro la grava atentigo. Mi korektis ĉie kie mi trovis la eraron. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:35, 3 jan. 2024 (UTC) == Malbonaj tradukoj == Kolego, mi rimarkis vian aktivecon en kampo de novaj artikoloj. Tamen laŭ mi vi tro okupiĝas pri kvanto kaj tute ne interesiĝas pri kvalito de la artikoloj. Sed vikio postulas ĝuste kvaliton. Mi opinias, ke vi uzas aŭtomatikan tradukilon kaj poste ne poluras la tradukojn. Rezulte viaj artikoloj havas ne nur gramatikaj erarojn kaj stilajn problemojn, sed misajn postulojn.<br> Mi avertas vin: se vi daŭre plenigos vikion per kvalite malbonaj artikoloj mi lanĉos procezon de forigo de via kontribuo. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 21:00, 10 jan. 2024 (UTC) :Saluton Kolego. Via aserto simple ne estas ĝusta. Vi nur vidas la tempon de mi alŝuto de la artikolo, sed mi ja laboras horojn, foje tagojn, antaŭ ol mi publikas artikolon en vikipedio. Jes ja, lingva kontrolo necesas kaj estas nemalhavebla. :Mi estas certa ke miaj faraĵoj ne estas perfektaj kaj certe ke eraroj povas okazi. Sed ankaŭ mi volas noti ke artikolo ne estas kompleta produkto ĉar vikipedia laboro finfine temas pri ne-organizita kunlaboro, kaj do mi estus feliĉa se iuj almenaŭ baze lingve kontrolu la enhavon sed mi tute ne intecas laborigi iu ajn. :La lingva, informa kaj ĝenerala kvalito de miaj produktaĵoj ja gravas al mi kaj se oni povas noti al mi problemojn mi estos feliĉa ripari kaj noti ilin por mia estonta laboro. Tion dirite, mi scias kaj agnoskas ke mult(eg)e mi ne scias kaj ke necesus ke miaj scioj kaj kapabloj pliboniĝu sed kiun povas helpi al mi? Mi faras kiom eble plej bone ke mi povas sed tio neniam povus sufiĉi. :PS Mi provas elekti temojn kiujn miopinie estas interesaj, aŭ sufiĉe gravaj en la ĝenerala vivo aŭ povus esti gravaj por Esperanto. Kiam temas pri temoj pri kiuj tute ne ekzistas artikolo en la esperantlingva vikipedio, se administrantoj preferas la nenion ol mia faraĵo do oni tute rajtas forigi la mian kaj bedaŭrinde resti kun nenio. :Kolegie via, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:09, 10 jan. 2024 (UTC) :: Mi ankaŭ ne taksas min sperta pri lingvo, tamen mi estas sperta pri vikio: neniu kaj neniam korektos viajn erarojn. Tio okazas pro multaj kaŭzoj kaj ĉefa estas homa naturo: viki-aŭtoroj ŝatas esti verkisto kaj ĉiu fanfaronas pri kvanto de artikoloj. Kaj male: neniu volas serĉi kaj ripari fremdajn erarojn. La problemo ekzistas en ĉiu vikio. Tamen en Eo-vikio la problemo staras pli serioze: esperantistoj ne ŝatas legi librojn kaj ŝatas konversacii en la reto. Ili ne havas denaskan fundamenton de nacia kulturo (libroj, teatroj, lernejoj kaj tp) kaj Eo estas por ili fremda lingvo. Kaj esperantistoj venas al vikio (ĝi estas unu el la plej popularaj Eo-servoj) kaj vidas artikolojn kun eraroj. Ni ne rajtas doni fuŝan ekzemplon de lingvouzo.<br>Mi ne povas konsili vin pri rimedoj de altigo de lingva novelo (mi mem ne estas lingve sperta kaj lerta), tamen mi scias rimedojn por eviti erarojn de komputila tradukilo: 1. traduku de alia lingvo ne al esperanto sed al via denaska lingvo 2. Kaj el la lingvo traduku ne per komputilo, sed per homa scipovo. 3. forgesu hasti, ĉar ĝis nasko de [[fera stelo]], ni havas tempon por poluri artikolojn. Verku ĉian artikolon tielmaniere, ke oni montru ilin al novicoj kiel ekzemplo de plej bonstila kaj bonlingva Esperanto. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 06:14, 11 jan. 2024 (UTC) == Geografiaj koordinatoj == Saluton kara! Mi vidas ke vi diligente kaj persiste aldonas informkestojn al la artikoloj, do evidente vi sufiĉe lertas pri teknikaĵoj kaj povus helpi al mi solvi delonge min ĝenantan problemon. Mi ne scias kiel ĝuste aldoni geografiajn koordinatojn al informkestoj. Se mi aldonas datumojn, trovitajn surmape, la sistemo ofte diras ke ili estas malvalidaj. Se mi provas mallongigi aŭ alimaniere redakti ilin, rezulto estas plorinda kaj la mapo montras tute alian lokon. Ekzemple en [[Voyage (Tjumeno)]] aperas iu fantazia situo, kvankam [[Yandex Mapoj]] diras ke devas esti [https://yandex.ru/maps/55/tyumen/?ll=65.542852%2C57.146141&mode=search&sctx=ZAAAAAgBEAAaKAoSCRB1H4DUY1BAETzdeeI5j0xAEhIJaf0tAfinrD8RmNu93CdHkT8iBgABAgMEBSgKOABArZ8NSAFqAnJ1nQHNzEw9oAEAqAEAvQFHapxpwgEF2vvr5ATqAQDyAQD4AQCCAhrRgtGGINCy0L7Rj9C2INGC0Y7QvNC10L3RjIoCAJICAjU1mgIMZGVza3RvcC1tYXBz&sll=65.542852%2C57.146141&source=serp_navig&sspn=0.027985%2C0.008430&text=%D1%82%D1%86%20%D0%B2%D0%BE%D1%8F%D0%B6%20%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8C&whatshere%5Bpoint%5D=65.542214%2C57.146235&whatshere%5Bzoom%5D=15.69&z=15.69 57.146235, 65.542214]. La sama problemo estas ĉe [[CUM (Tjumeno)]], [[Magellan (Tjumeno)]], [[Premier (Tjumeno)]]. Nur kaze de [[Goodwin (Tjumeno)]] kaj [[Kristall (Tjumeno)]] la problemo estis solvita helpe de aliaj vikipediistoj. Sed mi ne komprenas kiel? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:53, 15 jan. 2024 (UTC) :Saluton kara! laŭ via peto mi kontrolis la situacion sed ankaŭ mi ne kompreas kiel kaj kio okazas. :Sed mi resumis la jenon :Goodwin (Tjumeno) (la ĝusta) :|latitudo =57/8.93 :|longitudo=65/33.63 :( sed jen kion aperas supre de la informkesto 57°08'56.0"N 65°33'38.0"E kaj laŭ Guglo Mapoj ĝi ja estas ĝusta) :Voyage (Tjumeno) (la malĝusta) :|latitudo =57/06/44.3 :|longitudo=65/34/56.3 :(kaj supre la informkesto efektive montriĝas [https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Voyage_(Tjumeno)&language=eo&params=57.112305555556_N_65.582305555556_E_region:RU-TYU_type:landmark 57° 6′ 44″ <abbr>N</abbr>, 65° 34′ 56″ <abbr>O</abbr>] [[Voyage (Tjumeno)#/maplink/1|(mapo)]]) :Sed laŭ via indiko, laux Yandex Mapoj 57.146235, 65.542214, kaj mi kontrolis la lokon sur la mapo. :|latitudo =57/14/6.235 <!-- char 57.14.62.35 ne eblas --> :|longitudo=65/54/22.14 :Ŝajne sur la mapo aperas ekstere de la urbo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:33, 15 jan. 2024 (UTC) Jes, stranga afero. Tamen dankon pro viaj klopodoj. Sukceson! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:37, 15 jan. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto nederlanda municipo == Saluton. Bonvolu rigardi la paĝon pri la nederlanda loĝloko [[Grave]]. Tie nun maldekstre supre estas iu stranga signaro "{{if:". Tiun signaron mi antaŭe dum jaroj vidis en neniu alia paĝo pri nederlanda loko, kaj kontrolante oni vidas ke la stranga signaro nun aperas ĉie. Mi forte supozas ke tion kaŭzis unu el viaj lastaj du adaptoj de {{Ŝablono|Informkesto nederlanda municipo}} meze respektive fine de tiu ĉi monato. Bonvolu rekontroli kaj trovi la eraron. Mazltov - bonŝancon pri tio! Antaŭdankas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:06, 30 jan. 2024 (UTC) :Pardonu. Mi korektis. Mi tuj kontrolos la aliajn informkestojn. Mi dankas pro la atentigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:29, 30 jan. 2024 (UTC) :@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Mi kontrolis kaj la eraro aperis nur tie. :Pri tiu temo mi volas atentigi vin pri la diskuto kiu okazis ĉi tie sur mia diskutpaĝo sub la titolo "Ŝablono informkesto urbo". Antaŭ pli ol monato mi faris la samajn ŝanĝojn al ŝablono {{ŝ|Geokesto}} sed [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] malfaris tiun dirante ke la ŝanĝojn estas nedezirataj, sen ajn ekspliko. Mi opinias la ŝanĝoj gravaj, interalie ĉar la gravaj urboj de la mondo uzas tiun ŝablonon. Mi petas vian intervenon sed ankoraŭ ne ricevis respondon. Bonvolu interveni. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:53, 30 jan. 2024 (UTC) Saluton, mi nun komprenas kiu okazis en la nederlandaj paĝoj. Dankon pro la rapida riparo. Aliflanke mi ne komprenas kial mi ne atentis vian alvokon la 25-an de decembro. Eble meze de la festotagoj mi estis iom distrita, aŭ miaj filoj pli ol kutime kun-uzis la komputilon... Ne gravas, simple la atentigo ne atingis min. Ĉu mi bone komprenas, ke la aldono p31 al geokesto same bone funkciis kiel ĝi funkcias en informkesto urbo kaj en ĉiuj specifaj informkestoj pri administraj unuoj, kaj Petr Tomasovsky simple neŝatis la ideon kaj malfaris ĝin pensante ke geokesto estas lia posedaĵo? Tiam efektive estos bone pli vaste diskuti la temon. Al mi la parto pri p31 en la informkestoj kaj ankaŭ la griza fermita tirkesto pri partneraj urboj el vikidatumaro ĝenerale plaĉas, kaj mi bonvenigas unuecan uzon ĉie en urbaj tekstoj. Nur foje la parto pri p31 iom vastiĝas, kiam oni en vikdatumoj notis multajn parametrojn (kiel ekzemplo vidu la tekston pri [[Bonno]]). Tie utilus uzi la eblecon de vikidatumoj pri prioritatigo: nome ĉie kie en vikidatumoj unu ero indikiĝis prioritata, "helverda", nur uzi tiujn prioritatajn, helverdajn indikojn (tiam la aliaj eroj sur blanka fono kutime estas eks-aktualaj). Alia ekzemplo estas la teksto pri longa hungara urbonomo [[Hódmezővásárhely]], kie indikiĝas "Hungaria urbo • urbo kun departementaj rajtoj • urbo kun komunumaj rajtoj", sed "urbo kun departementaj rajtoj" validas ekde 1990 kaj "urbo kun komunumaj rajtoj" validis nur ĝis 1950 - pri la lasta indiko ekde pli ol 70 jaroj ne plu aktuala oni facile povus rezigni. Pri iuj francaj aŭ italaj urboj, mi nun ne plu memoras kiuj, estis similaj indikoj "urbo komunumo eksa komunumo vilaĝo" - tio nur konfuzigas (se mi revidas ion tian, mi povos atentigi vin rekte). Do por tiuj kazoj bonas uzi la prioritatajn indikojn en vikidatumoj kaj malatenti la "normalajn". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:18, 30 jan. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via respondo. Jes ja okazis precize tiel kiel vi priskribis kaj do mi subtenas vastigi la diskuton pri la afero. :Certe vi pli bone scias pri la temo de urboj kaj setlejlokoj kaj mi respektas vian juĝon. Mi samopinias kun vi, sed pri la "helverda" mi ne konas kiel fari la trukon. :Ĝenerale dirite, kiam oni montras liston da valoroj de parametro, tiam indas kaj endas flanke montri kun ĉiu valoro ĝia(j)n referenco(j)n (same kiel faras aliaj vikipedioj), kaj tiu mi ankaŭ ne konas kiel fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:18, 31 jan. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vidu sekundon la paĝon pri [[Vjatskije Polani]], tie la sama problemo ankoraŭ aperas kio jam notiĝis supre: la urbo laŭdire samtempe estas "urbo • labora loĝloko de Rusio • vilaĝo", sed ĝi estis vilaĝo nur ĝis 1938 kaj "labora loĝloko de Rusio" (ŝajne aparta sovetunia kategorio) nur de 1938 ĝis 1942, do estus helpe nomi ĝin nur "urbo". Mi havas nenian konon kiel aranĝi tion en la informkesto, kaj klaras ankaŭ ke kutime eĉ kun adaptita informkesto la problemo ne tuj estus solvita, ĉar la unuopaj eblecoj en vikidatumoj kutime ne jam estas elektitaj prioritataj aŭ malprioritataj - ĉiuj dekomence estas "normalaj". Sed se oni elektas ion eblecon prioritata, tio tamen nun ankoraŭ tute ne ŝanĝas ion. Mi petus vin ankoraŭ iom sondi, eble peti helpon de ie, kiel eblus solvi tion. Plej elegante kompreneble estus se iu aŭtomatismo vidus ke iu elekto havas noton "ekde" kaj "ĝis", do estas jam historia, kaj ignorus ĉiujn elektojn kiuj havas "ĝis". Tiam restus nur la aktualaj informoj, ĉi tie "urbo", kaj jam ĉio estus en ordo sen prioritatigo en vikidatumoj, kiun ĉiukaze iu usonano aŭ polineziano kiu tute ne komprenus la sencon de helverdaj aŭ rozkoloraj elektoj en tiu ĉi specifa kazo povos ĉiam malfari... Ja la vikidatumoj ne estas nur por tio ke ili perfekte servas iujn ŝablonon en la esperanta vikipedio, kiu estas nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj kaj ne la plej grava. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:20, 14 feb. 2024 (UTC) :::Jes ja vi pravas. Mi jam iom sondadis sed ankotaŭ ne sukcesis trovi la solvon. Eble @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] scipovas. :::De kie vi scias la vicloko de la esperanta vikipedio (nur la 36-a laŭ grandeco el ĉiuj lingvobranĉoj)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 14 feb. 2024 (UTC) ::::{{re|Sj1mor}} (kvankam en propra diskutpaĝo la atentigo kompreneble ne necesas) Pardonu - tiun ĉi demandon de vi mi preteratentis. La koncerna statistika prezento pri la 40 plej grandaj vikipedioj, tute aktuala, estas [[Vikipedio:Internacia Vikipedio]]. Estas dua prezento pri la 100 plej grandaj lingvoj, ne tute aktuala, taksite eble de antaŭ 3-7 tagoj, en [[Vikipedio:Internacia Vikipedio/La 100 plej grandaj]]. Sed dum "ni ankoraŭ estas inter la 40 plej grandaj lingvoj", la dua listo eĉ ne tiom gravas. Cetere jam de longe la hebrea vikipedio sekvas la esperantan kaj restas ĉiam iom malantaŭ ĝi, kaj tio, kvankam lastatempe ni forigis relative multajn rubajn paĝojn, laŭ decidoj de la diskutoj en [[vikipedio:forigendaj artikoloj]], do intence malgrandigis la esperantan vikipedion - ĉar, kompreneble, la nura kvanto de artikoloj ne estas la sola kriterio pri kvalito... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:45, 20 feb. 2024 (UTC) :::Notu la parametron Tipo de la {{ŝ|informkesto urbo}}. Oni facile povas kondiĉi ke se tiu tipo havas valoron oni ne aperigu la liston de P31. Eble tio estas kruda solvo sed estas tiu kiun mi povas oferti. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:35, 14 feb. 2024 (UTC) ::::Sed, via propono estus kruda solvo. Pli bone ol neniu. Sed mi certas, ke ankoraŭ estas pli saĝa solvo. Se en vikidatumaro estas dek nombroj por loĝantaro en diversaj jaroj, la informkesto ja ankaŭ aŭtomate prenas la prioritatan, "helverdan" nombron. Do devas esti iu truko saĝe solvi la problemon. Ni tenu vian proponon pri parametro tipo kiel lastan elturniĝon, se vere neniu trovos la bonan solvon, sed ankoraŭ ne aktivigu ĝin... Mi iel certas, ke devas ankoraŭ esti pli profesia ŝlosilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:55, 20 feb. 2024 (UTC) :::::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Jes, sed via ekzemplo ne estas taŭga ĉar estas granda diferenco inter la kazoj. Por statistiko estas ja ununura "ĝusta" - t.e. plej aktuala - valoro (tiu kiu estas markita helverde kaj estas aŭtomate prenita kiel valoro de la petita parametro), sed por valoroj de parametro kiel ekz statuso estas potenciale pli ol unu ĝusta-aktuala respondo, do pli ol unu valoro kiu estas markita helvedre, kaj por tiuj oni bezonas tajlori LISTOn de valoroj, kaj nur por ili, ellasante la aliajn historiajn valorojn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:29, 21 feb. 2024 (UTC) ::::::Vi pravas ke en nombroj por loĝantaro nur preniĝas unu nombro, kaj ke mia ekzemplo ne tre bone taŭgas. Sed vi malpravas ke ĉe nombroj por loĝantaro en vikidatumoj nur povas esti unu helverda indiko kaj ke tio estas ĉiam la plej aktuala: tiel nur estas, se iu homo aranĝis tion. En multaj kazoj mi jam vidis ke robotoj metis novajn nombrojn de 2018, 2020, 2022, 2024, sed neniu atentis ke la helverda indiko ankoraŭ estis ĉe la nombro de 2013, aŭ de 2003 - tiam en niaj esperantaj informkesto kompreneble montratas la nombro de 2013, aŭ de 2003, kvankam en vikidatumoj jam estas bona nombro pri 2024. Kaj ankaŭ facile teknike eblas ke iu helverdigas novan nombron, sed ne malverdigas la malnovan - tiam estas pluraj helverdaj nombroj, kaj la aŭtomatismo elektas tiun kiu staras pli supre en la listo, ne tiun kiu pli aktualus... Do la nombroj de loĝantaroj ankaŭ nur bone funkcias se iuj purigistoj kontinue poluras kaj senpolvigas vikidatumojn. Sed vi pravas ke tio ĉio ne helpas en la nuna serĉo de solvo. Tamen, mi certas ke estas solvo, kaj certas ke mi ne sufiĉe fakas por tuj koni ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:28, 21 feb. 2024 (UTC) :::::::@[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] @[[Uzanto:Moldur|Moldur]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:31, 21 feb. 2024 (UTC) == Nombro de redaktoj == Saluton kolego! [[#Gratulon|Supre]] vi demandis min kie legeblas via nombro da redaktoj. Jen: https://xtools.wmcloud.org/ec/eo.wikipedia.org/Sj1mor Krome, mi ne konsentas pri ĉi tiu modifo kiun vi faris: [[speciala:diff/8601264]]. Vi tie aldonis informkeston, sed informkesto jam estis tie, do nun la paĝo havas du informkestojn kun la sama enhavo. Ĉu mi povas malfari la modifon? Ĝis ĝis! —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 23:34, 31 jan. 2024 (UTC) :Dankon pro la informo. Jes certe vi tute rajtas. faru laŭ via plaĉu kaj bona juĝo. Mi aldonis la regulan informkeston muzeo ĉar mi pensis ke ĝi donas pli da gravaj informeroj ol la antaŭa informkesto, ekz pri la konsistuantaj galerioj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:27, 1 feb. 2024 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 feb. 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 --> == informkesto urbo == Mi komprenas ke en la ŝablono informkesto urbo vi hodiaŭ aranĝis, se estas "ligbutono por vikivojaĝoj" en vikidatumoj ke ĝi aŭtonate tre larĝe montriĝas supre dekstre de paĝo. Kompreneble mi komprenas ankaŭ la ideon malantaŭ la ago, nome se eble aldoni ankoraŭ grafike altiran bildon ekster la informkesto. Jen estas la teorio. Tamen en praktiko estas multaj tekstoj kiuj ĉiukaze havas malmultan tekston maldekstre. Mi momente riparas paĝojn en Rumanio, tial mi montras al vi du paĝojn tie: la unua '''[[Piatra Neamț]]''' estas ekstrema: tie la tuta teksto aperas tutsupre kun la larĝigita ligbutuno, kaj kie dekstre la informkesto komenciĝas jam maldekstre estas nur vakuo. Dua ekzemplo '''[[Brăila]]''' ne tiom drastas, ĉar tie bildgalerio iom plenigas la supran randon de la vakuo, sed la malplena spacego maldekstre de la informkesto ankoraŭ sufiĉe stulte aspektas. Ni devos ankoraŭ pripensi, kiel poluri la ideon ke ne aperos tiom draste dekstre tro plenaj kaj maldekstre vakuaj paĝoj. Kompreneble estus neniu problemo se la larĝa panorama dosiero simple aperus sube de la paĝo sub la eksteraj ligiloj kaj super la navigiloj, centre aŭ maldekstre. Sed klaras al mi ke tiel apenaŭ eblas aranĝi, krom per aldona ŝablono permane metita kun nomo kiel {{ŝ|panorama bildo}}, kiu kiel nun en informkesto urbo faras nenion se en vikidatumoj ne estas taŭga bildo, sed jes aŭtomate metas larĝan bildon se ĝi estas. Tian ŝablonon oni ankaŭ helpe de robotoj povus dissemi. Alternativo estus (eble tio jam estas, mi ankoraŭ ne vidis detale la informkeston urbo nun) lasi ĉiun kiel vi instalis hodiaŭ, nur kun ebleco en la informkesto per iu parametro kiel "| panorama bildo = neniu " bremsi la aŭtomatan montron de la larĝa bildo supre dekstre, kaj tiam povos mem meti ĝin malsupren maldekstren aŭ centren. Sed paĝoj kiel [[Piatra Neamț]] kaj [[Brăila]] nun ne aspektas saĝe kaj bele. Kaj mi timas ke estos tre multaj paĝoj kie la vakuo maldekstra, kiu ĉiukaze jam estas en multaj paĝoj ĉar ni tendencas ŝtopi tiom da informoj en la informkeston urbo tute ĉe la dekstra rando, ekstreme pli grandiĝas. Ankoraŭ necesos perfektigi la ideon. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:47, 19 feb. 2024 (UTC) :Saluton Thomas kaj dankon pro via atento. Ĉiuj kiuj vi proponas aspektas bone laŭ mi. Sed mi diru al vi ke mi ne vidas tiun dividon de dekstre kaj maldekstre de la informkesto (mi uzas retumilo chrome). Specife, ambaŭ viaj ekzemploj aspektas ordinare por mi, ĝermoj pri romaniaj urboj. :Ĉiukaze, kiel ni jam diskutis, mi volas rememori vi pri la daŭre neatendita situacio kun Geokesto (la ne montrado de P31 kaj ĝemelurboj) ĉar iu decidis male. Kion oni faros? kion oni povos fari? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:10, 20 feb. 2024 (UTC) ::Pri Geokesto vi pravas, tiu temo estas netraktita, mi revenos al ĝi, kaj mi pensas ke ni devos fari sondan enketon en la teknika diskutejo pri la temo. Sed unue pri la aktuala temo de hieraŭ: ĉe mi ĝi same aperas en retumilo Chrome, kaj neniel nur en sudeŭropaj paĝoj - ĵus mi havis paĝon pri [[Leka (Norvegio)]], kie ĝi tutsame estas. Probable vi zomis vian retumilon al pli grandaj literoj kaj la efiko ne tiom drastas, sed ĉiukaze restos la fakto, kiom ajn grandaj estos la literoj, ke niaj artikolaj ĝermoj per la nova instalaĵo dekstre ankoraŭ pli plenas kaj maldekstre kompense malpli plenas, ĉar la malmulta teksto "glitas supren" maldekstren de la panorama bildo supre dekstre. Ĉe mi en tiuj ekzemploj nun ĉiu teksto kaj la panorama bildo gluiĝas supre, kaj la longega informkesto staras tute nude apud blankega malplena spaco maldekstre. Vi komprenas la problemon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:28, 20 feb. 2024 (UTC) :::La grandeco de miaj literoj kiel prezentitaj en Chrome estas 100%. Finfine mi ŝanĝis ke la bildo ĉiam estu en la centro. Tiu aspektas pli "robust" al ŝanĝojn de grandeco de la tiparo. Ĉu bonas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 20 feb. 2024 (UTC) :Jes, pli bone! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:36, 20 feb. 2024 (UTC) ::{{re|Sj1mor}} Vi vidis ke mi demandis al Tlustulimu, Moldur kaj LiMr pri la priortitatiga problemo de la datumo p31 antaŭ kvar tagoj. Ankoraŭ mi ne ricecis respondon, mia tiel ĵus rememorigis mian peton en la koncerna ŝablona diskutpaĝo, kaj mi pensas ke saĝas antaŭe solvi la problemon antaŭ en pli granda forumo prezenti la proponon en ĉiuj samspecaj informkestoj uzi la novajn funkciojn, ankaŭ en tiuj kiujn iuj kolegoj eble konsideras sia propra trezoro. Alikaze estas la risko ke iu vidas la restan problemeton kaj elkrios: neniel eblas uzi la tute nematuran ideon! ::Dum la atendado mi havas ankoraŭ alian peton al vi: mi rimarkis ke en italaj komunumoj (vidu ekzemple [[Belgioioso]]) la normala stato de ne estas panorama larĝa bildo supre kaŭzas ke estas larĝa vakua streko supre, dum en germanaj komunumoj (vidu ekzemple [[Lingen]]) tia problemo ne estas. Io do pli saĝe endoniĝis en la germanan informkestan ŝablonon ol en la italan. Ĉar vi faris ambaŭ aldonojn: ĉu vi povas ankoraŭ rigardi kion vi faris pli bone en la germana ŝablono ol en la itala, kaj ŝanĝi la italan tiel ke ĝi reagas kiel la germana ??? Se vere kaj Tlustulimu, Moldur kaj LiMr ankaŭ ne povas helpi, ni devas preni vian savoplanon, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31. Fakte bonus fari tiel, ke en tiu kazo la enhavo de "statuso" aperas en sama aspekto kiel normale la datumoj de p31. Tiam ankaŭ eblas bremsi se per vikdatumaj kialoj metiĝas tre multvortaj klarigoj en p31, kiuj ĉiuj estas same aktualaj, kiel ekzemple en la paĝo [[Stutgarto]] - tie mi jam forpurigis ĉiujn anglaĵojn, sed la ĉe mia ekrano ses grasliteraj linioj, kie la unua elekto "urbego" tute sufiĉus, aspektas troigite. Tial fakte vian "savoplanon indas ĉiukaze uzi. Kaj necesas atenti ke nenio fuŝiĝas en la speciala kazo de statuso= vilaĝo, kio entute ŝanĝas la aspekton de la informkesto (ekzemplo en [[Bathford]]). ::Kaj mi havas ankoraŭ subjektivan juĝon: grafike mi pensas ke la hel'''viola''' fonkoloro de p31 (e4dcf6) iom miskongruas kun la hel'''verda''' (aŭ en kazo de vilaĝoj grizverda) ĝenerala koloro informkesta. Pli neŭtralus tute helblua koloro (ccddff), kie ĝin uzas alilingvaj vikioj entute por urbaj informkestoj (ekz. la angla kaj itala) aŭ tute helhelverda fonkoloro (ddffd) kiun la germana informkesto uzas en la subaj ĉapitrotitoloj aŭ informkesto urbo uzas ĝenerale (por distingi la plej supran kampon de la subaj, eblus en informkesto urbo ankoraŭ pli malheligi la plej supran trabon, kiel estas en la germana informkesto). Sed tio estas polura detalo, kiu ne tiom gravas kiom estas teknike nesolvitaj demandoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 25 feb. 2024 (UTC) :::@[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Dankegon pro la atentigo. Vi pravas, estas mia redakto pri la supra bildo kiu kaŭzis la aperon de tiu larĝa vakua streko supre. Mi ne komprenas kial sed mi forkomentis la ŝanĝon. :::ps Mi konsentas kun viaj sugestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:38, 25 feb. 2024 (UTC) ::::Dankon, nun la paĝoj pri italaj urboj sen panorama bildo supre denove normale aspektas. Vi probable vidis ke Moldur indikis ne povi helpi pri la p31-problemo, kaj Robin v.d.Vliet 3 semajnojn ne plu estis vikipedie. Se Tlustulimu kaj esperinde LiMr ankoraŭ eĥas ĉu ili havas ideon aŭ ne... ĉu vi jam volus testi aŭ realigi vian proponon pri savoplano, instali ke meto de io en la parametron "statuso" malvidigas la datumojn de p31? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:56, 25 feb. 2024 (UTC) :::::Ne senesperiĝo, mi estas certa ke estas solvo, nur temas pri programado, ŝajne de modulo. :::::Jes, realigo mian sugeston ne estas malfacila. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:59, 25 feb. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas la problemon en la kodo mem estas ĉe :::<nowiki><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="eo" dir="ltr"></nowiki>'''<nowiki><p><br /></nowiki><nowiki></p></nowiki>'''<table class="infobox" :::Do jen mi solvis la problemon. Eksterordinare temis pri superflua "Enter" post la nova kodo pri la supera bildo. :::Dankegon denove pro la atentigo. Mi tuj reparos ĉe la aliaj informkestoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:08, 25 feb. 2024 (UTC) == Ŝablono:Informkesto alta konstruaĵo == Saluton, Sj1mor. Mi hodiaŭ rimarkis, ke vi iam aldonis multaj vikidatumajn P-kodojn al la ŝablono {{ŝ|Informkesto alta konstruaĵo}}. Sed vi nenion aldonis pri tio al la dokumentado de la ŝablono. Mi ĵus faris tion. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 22:02, 20 feb. 2024 (UTC) == Capraia Isola kun duobla apero de P948-bildo == Saluton, Sj1mor. Mi ĵus rimarkis, ke en [[Capraia Isola]] pro uzo de du informkestoj nun duoble aperas la bildego el {{wikidata|P948}}. Eble ni finfine forprenu la duan, iom malnovan informkeston el la artikolo. Sed eble ja iuj el ĝiaj informoj devus iel esti transprenataj al {{ŝ|informkesto geografiaĵo}}. Do, kiuj informoj el ĝi do estas konservendaj? - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:08, 29 feb. 2024 (UTC) :Traktita. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 29 feb. 2024 (UTC) ::Ne dankinde. Sed la sama duoblaĵo aperas en [[Metropola urbo Venecio]]. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:43, 29 feb. 2024 (UTC) :::Mi provis fari la samon, sed ĉifoje tio ne funkcias. Atentu mi korektos la informkeston. Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:47, 29 feb. 2024 (UTC) :Kiel vi povas vidi, mi trairis ĉiuj komunomoj de ital(i)a regiono [[Abruco]], por korekti tiujn kiujn ne havis la informkeston supre. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 29 feb. 2024 (UTC) == Norvegiaj provincoj == Bv.noti [[Viken]] for, antaŭaj tri restarigitaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 29 feb. 2024 (UTC) :Saluton kaj dankon, Mi konstatis vian malredaktoj, sed kion vi intencas diri per "for"? kial nur tiuj kvar el ĉiuj 11? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:10, 29 feb. 2024 (UTC) ::En 2020 okazis provinca reformo. Pluraj iamaj provincoj malaperis, aliaj novaj ekestis. Interalie tiuj tri ĉesis ekzisti, kaj el ilia loko kreiĝis nova provinco Viken. ::En 2024, tiu ŝanĝo (nur tiu, ne la tuta reformo) estis malfarita. Viken estis dissolvita post nur kvarjara ekzisto, kaj la tri antaŭaj (A, B kaj Ø) restarigitaj. ::Do ĝuste tiuj tri dum kvar jaroj estis "eksaj provincoj", sed nun jam ree estas normalaj provincoj. Male, Viken nun fakte estas "eksa provinco". ::[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:38, 1 mar. 2024 (UTC) :::Dankon pro la ekspliko. Ĉu vi deziras montri tiun gravan informon en la artikolo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:42, 1 mar. 2024 (UTC) ::::Ĉio estas klare priskribita en alilingvaj Vikipedioj. Ankaŭ la esperanta estu nepre aktualigota pri tio. ::::Mi nuntempe vikipaŭzas kaj (preskaŭ) nenion kontribuas, sed volis almenaŭ atentigi pri tiu ĉi malaktualeco. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:52, 1 mar. 2024 (UTC) == Alidirektoj == Saluton, estimata. <abbr class="abbr" style="font: 1em 'Lucida Sans';" title="Mi ne scias" >MNS</abbr> ĉu tio interesas al vi. Se oni volas, oni povas krei alidirektojn tajpante <code><nowiki>#AL [[Alia paĝo]]</nowiki></code> (pli rapida por skribi), anstataŭ tajpi <code><nowiki>#ALIDIREKTI [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Alia valida variaĵo estus: <code><nowiki>#ALIDIREKTU [[Alia paĝo]]</nowiki></code>. Dankegon pro via vikilaboro. Ĝis, —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 12:54, 21 mar. 2024 (UTC) == Regiono-iso de Filipinoj == Saluton, @[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]]. Mi ĵus rimarkis ke la de vi metitaj regiono-IOS-kodoj de Filipinoj estas malĝustaj. De kie vi prenas ilin? Mi esperas, ke vi ne divenas ilin. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:04, 25 mar. 2024 (UTC) :Dankon Tlu pro la aldona kontrolo via. Certe mi tute ne divenas! mi prenas la kodojn de [[ISO_3166-2:PH]]. Ĉu mi misis ion? pri kio temas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:06, 25 mar. 2024 (UTC) ::Foje eĉ okazas, ke mi eraras. Do, mi malfaris miajn "korektojn" kaj kreis kelkajn helpajn ŝablonojn. Ĉar Filipinoj laŭ la germana artikolo pri la stranga iso-kodo havas 82 provincojn, la kreado povas daŭri iomete. Sed nun mi emas fari ion alian. Eble mi ja daŭrigos la kreadon morgaŭ. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 19:25, 25 mar. 2024 (UTC) :::Dankon Estimata pro viaj klopodoj. Havu bonon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:27, 25 mar. 2024 (UTC) == Hejtilejego en Brühl (Erfurto) == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi ekuzis {{ŝ|informkesto firmao}} en [[Hejtilejego en Brühl (Erfurto)]]. Sed pro kopiado vi preteratentis, ke la informkesto neniujn parametrojn por koordinatoj nek mapojn subtenas. Dume, por povi korekti la artikolon, mi aldonis la parametron "kesteroj" al la informkesto. Tamen la nun uzata kodo nur taŭgas malofte kaj tial ne ĉiam kopiendas. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:12, 6 apr. 2024 (UTC) :Dankon pro via atento, atentigo, kaj klopodo. Mi ja atentis, sed akceptis tiel kiel ĝi montriĝis. Do tio oni povas fari, aldoni, kesterigi, al aliaj instancoj de la informkesto firmao se oni deziras. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:20, 6 apr. 2024 (UTC) :Sed montrado de la loko en la (federacia) lando ne tiom informigas. T.e., ruĝa punkto sur malgranda mapo de granda areo. Multe pli bone montri la Wikimedia Openstreet kiel faras la ŝablono Mapframe, ĉu ne? Vidu kion mi faris kun [[IBM]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:24, 6 apr. 2024 (UTC) ::Prave ke montro de interaktiva mapo kiel nun en la paĝo [[IBM]] pli bonas, kvankam la eta ruĝa ankaŭ donas proksimuman impreson kie pli-malpli situas la loko. Plej bone estus havi ambaŭ eblecojn, kiel estas kutime en paĝoj pri komunumoj/urboj/vilaĝoj/loĝlokoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:42, 7 apr. 2024 (UTC) == Supraj banderoloj == Ĝustas ke la paĝosupraj banderoloj nun enkondukitaj en multajn paĝojn kutime tre taŭgas en geografiaj temoj, sed foje misas pri aliaj, "[[Listo de nemateria kultura heredaĵo de Unesko|nemateriaj kulturaj heredaĵoj]]" kaj nelokigitaj temoj - ekzemple ili tre dubindas en multaj paĝoj pri lingvoj, ĵus mi vidis aparte misan prezenton en la paĝo pri la [[rumana lingvo]]: sed ja bonas ke principe oni nun povas individue malŝalti la banderolon tie. Tamen mi nun tendencas ke por {{ŝ|informkesto lingvo}} eble pli bonas defaŭlte tute ne montri banderolon, sed nur individue aldoni ĝin, kiel vi jam faris tion en iuj pliaj paĝoj. Ekzemple en [[Pandemio de KOVIM-19]], kie vi aldonis linion <nowiki>[[file:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|775px]]</nowiki>. En tio nur ĝenas min, ke vi male al la ĝenerala nova kutimo metis la banderolon maldekstren, ne centren kiel alie, kaj vi sen neceso uzis anglajn parametrojn, kvankam dum enigo same rapide eblas enigi linion <nowiki>[[dosiero:Corona Virus Wikivoyage banner.jpg|centre|775ra]]</nowiki>, eĉ povus, se vikidatumoj proponas tauĝan bildon, pli pigre enkopii simple <nowiki>[[dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P948}}|centre|775ra]]</nowiki> (pri la pandemio tamen pli bonas via elektita bildo, mi tute konsentas). Klaras ke ''file'''’''''' tute ne estas [[diskuto:fileo|esperanta vorto]], "px" ankaŭ estas stranga mallongigo de la vorto "[[rastrumero]]j", kaj dum en malmultaj kazoj oni devas uzi nacilingvajn vortojn en Vikipedio anstataŭ internacilingvaj (ekzemple la parametro <gallery> ankoraŭ ne eviteblas), en simpla enkopiado de tekstoblokoj eblas bone eviti tiajn fremdlingvaĵojn. Mi scias ke ankaŭ mi mem uzis tiajn anglaĵojn en miaj unuaj redaktoj en 2006 kaj 2007, ĉar tiam la vikipedia terminaro ankoraŭ ne komprenis aliel, sed ekde pli-malpli 15 jaroj ne estas problemo skribi esperantajn teknikajn terminojn, kaj mi petus vin uzi tiajn esperantajn terminojn, se vi bloke enkopias multajn samspecajn blokojn, ne nur fidi "ke iam poste roboto venos kaj tradukos mian anglaĵon", ĉar tio estas kromvojo. Kompreneble tio nur estas peto, klaras ke teknike ankaŭ la anglaĵoj kompreniĝas, sed la peto laŭ mi estas sen granda peno sekvebla. Kaj plia peto kompreneble estas, uzi saman centrigitan dezajnon por ĉiuj banderoloj. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:20, 7 apr. 2024 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via atentigo. Gravas kaj bonas. Mi fidas vian juĝon. :# Oni povus malŝalti la banderolojn por informkesto lingvo, sed iuj ja trafas kaj eĉ bone. :# Pri la kodo, bone mi faros :# Mi ne sciis ke ra estas mallongigo de rastrumeroj, kaj ne konsciis ke ra kaj px samas. :# Mi uzas <nowiki><gallery> sufiĉe ofte. @</nowiki>[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] jam estas tempo provizi esperantlingvan :Refoje, dankon. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:45, 7 apr. 2024 (UTC) PS: Pri la esperantigo de lastaj ne ankoraŭ esperantlingvaj parametroj, kiel ekzemple <gallery>, jam de iom da tempo okupiĝas super nabla. Li bone scias kaj montris al mi kie en vikipedio estas la loko por peti tiajn adaptojn, kaj lobias ĉe la vikistrukturaj teknikistoj por instalo de la lastaj esperantigoj. Laŭ mi ni povas lasi la temon en liaj manoj, kaj atendi rezulton ene de ni diru du monatoj (mi ne scias, eble la instalo eĉ jam estas farita, kaj simple ankoraŭ ne estas diskonigita...). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:11, 7 apr. 2024 (UTC) PPS: Prave, pri informkesto lingvo simple necesas decidi, ĉu la trafaj aŭ la maltrafaj banderoloj en paĝoj pri lingvoj pli multas. Mi konsentas ke estas iuj tre trafaj, sed laŭ mia (kompreneble subjektiva) nuna impreso la maltrafaj estas en plimulto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:15, 7 apr. 2024 (UTC) == Sorry for reply in english == Hello, I saw that a year ago you have translated the [[Societo Marsa]] page. I've just finished writing the English version of the article at [[:en:Mars Society]]. Please do translate the article again. If you need help, feel free to ask me. Thank you - [[Uzanto:CactiStaccingCrane|CactiStaccingCrane]] ([[Uzanto-Diskuto:CactiStaccingCrane|diskuto]]) 17:41, 7 apr. 2024 (UTC) == Estas mirinde ... == Saluton, estas mirinde, kiom da mistajpoj vi trovas kaj korektas tiel rapide. Estas mirinde, ke neniu antaŭe trovis ilin. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:48, 16 apr. 2024 (UTC) :Verŝajne neniu klopodis jam desufiĉe longe. Sed mi certas ke multaj aliaj, ni diru plikreivaj, tajperaroj ke mi serĉas mi fakte ne trovas! Oni nepre devas uzi literuman korektilon, ekz ĉe languagetool.org <br /> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:02, 16 apr. 2024 (UTC) :Ortografia korektilo ekzistas jam ekde jaroj eĉ kiel etendilo por Fajrovulpo. Eĉ se ĝi fojfoje ne rekonas ĉiujn vortojn, ĝi estas pli bona ol neniu helpilo. - Sed ĝi estas verŝajne nur uzebla por uzantoj, kiuj ankoraŭ rekte redaktas la fontotekston de Vikipediaj artikoloj. Por uzantoj de Vida redakto devus ekzisti io alia, pri kio mi ne scias ion. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:13, 16 apr. 2024 (UTC) ==Legindaj artikoloj== Saluton. Mi plibonigis novan grupon de artikoloj kandidatoj al statuso de legindaj artikoloj. Mi petas vin viziti almenaŭ kelkajn el ili, ĉu la plej allogajn al viaj plaĉoj kaj voĉdoni en la koncerna balotado. Temas pri [[Rabindranath Tagore]], [[Rasismo]], [[Abu Nuŭas]], [[Afganio]], [[Aidoso]], [[Akva ciklo]], [[Akvobaraĵo]], [[Al-Ĥorezmi]], [[Alzheimer-malsano]], [[Amfibioj]], [[Molière]], kaj [[William Shakespeare]]; kiel oni vidas, gravaj artikoloj kaj tre varia temogamo. Dankon pro via kontribuo kaj pardonu pri miaj insistoj plialtigi la nombron de legindaj artikoloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:38, 27 apr. 2024 (UTC) == Listoj pri unuopaj tagoj == La kronologiaj listoj pri unuopaj tagoj en multaj lingvoj estas trione por ligiloj de paĝoj pri elstaraj eventoj, trione por ligiloj al biografioj de naskiĝintoj kaj trione de mortintoj. La listoj samrange kovru ĉiujn epokojn de la homa historio kaj samrange kovru ĉiujn mondopartojn. Tial estas katastrofa situacio, ke la ekstreme pole patriota uzanto ''Sliwinski'' en granda energio misuzadas la sublistojn pri eventoj, tien vortriĉe ŝtopante amason da detaloj pri tragikaj sortoj de pollingvanoj inter la jaroj 1939 kaj 1944. Kompreneble en la tempo de la dua mondmilito okazis aparte multaj krimoj, tial pravigeblas ne trakti la 5 jarojn same koncize kiel kvin aliaj jaroj de la antikva aŭ mezepoko - sed bonvenas en unu teksta linio en ĉiu jaro mencii iujn aparte kruelajn krimojn, jen en Balkano, orienta, norda kaj okcidenta Eŭropo, ankaŭ militkrimojn en Ĉinio, Koreio kaj aliloke en Azio. Sed ke la homa historio reduktiĝas je pli 90 % al patriotisma lamentado pri mortoj de nur pollingvaj eŭropanoj nur inter 1939 ĝis 1944 ne respegulas la dimensiojn de la homa historio kaj simple estas perfortigo de la listoj. La eksa administranto RG72 estis la pli-malpli sola kiu bremsis tiun groteskan redaktadon, post kiam li ne plu estas administranto, la uzanto ''Sliwinski'' povas senbremsite daŭrigi sian akaparon de la listoj. Mi ĵus pene malfaris la lastajn ŝanĝojn post la lasta granda paĝoredukto de RG72, kaj ĝis nun nur faris tion de la 1-a ĝis la 11-a de oktobro (do nur 30-ono de ĉiuj perfortitaj listoj) - tio ne kovras ĉiujn trovastajn kontribuojn, sed tamen kunforigis iujn senkulpajn kaj saĝajn redaktetojn de vi. Pri tio mi pardonpetas. Sed mi pene sukcesos trakti la aliajn 350 listojn, kaj povas nur peti vin individue restarigi viajn malmultajn redaktojn kiuj kontraŭintence ankaŭ iĝis viktimoj de la redukto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:34, 28 apr. 2024 (UTC) :Saluton Estimata Thomas, jes ja mi tute komprenas kaj konsentas pri via analizo kaj traktado de la situacio. Miaj redaktetoj ne estas tiom gravaj aŭ signifaj, certe ne kompare kun la preventa agado de vi en tiu frustriga situacio. :Dankon pro viaj bremsigoj kaj laboro restarigi la paĝojn al iom da normaleco. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:43, 28 apr. 2024 (UTC) :Se la homo deziras detali pri kronologio de la specife menciita periodo, do li estu bonvena ĉe [[Tempolinio de la Dua Mondmilito]], ĝis nun malplena!, aŭ eĉ pli precize ĉe nova artikolo [[Tempolinio de la Dua Mondmilito en Pollando]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:31, 29 apr. 2024 (UTC) ::Saluton, Ŝaj, ::vi detale sekvis la evoluon de la listoj pri tagoj dum la lastaj jaroj kontribuante al ili, kaj vidis kiel RG72 provis haltigi uzanton kaj anonimulojn kiuj en pola patriotismo metis tutajn artikoletojn pri suferoj kaj sekvaj militaj triumfoj de la pola nacio en la dua mondmiltito al la teksto, sed li en multaj paĝoj malsukcesis kaj la neekvilibraj redaktoj simple obstine reaperis. Nun nur 9 tagoj de la 5-a ĝis 13-a de majo estas vere reviziitaj, tie ĝis nun ankoraŭ ne reaperis aldonegoj, sed 357 tagoj estas en grandparte mizera stato, kaj estas malkonsento ĉu nova tute diskreta admono kiu nur videblas se oni redaktas la paĝojn sufiĉas por vere protekti ilin, aŭ ĉu estu ankaŭ alvoko pri neŭtraleco en la diskutpaĝo, io tia kiel ĝin metis Thomas antaŭ du semajnoj. Problemo estas ke Taylor 49 amase malŝatas ĉiun videblan mencion pri kritiko, čar en unuaj komentoj aperis ankaŭ la nomo de RG72, kiun Taylor 49 ŝajne persone malŝategas. Tial Taylor postulas forigon de ĉiuj diskutpaĝoj, kvankam Thomas eĉ zorge forigis ĉiujn aludojn al iuj ajn uzantoj el la diskutpaĝoj. Mi aliflanke helpis al Thomas en purigo de la unuaj 9 tagoj, mem traktis 2 el ili, konfirmas ke estas granda laboro pesi ĉiun vorton de la listegoj ĉu eblas iel koncizigi ĝin, kaj ne pretas daŭrigi tian frustrigan laboron se ĉiaspeca alvoko pri ekvilibro en la diskutpaĝoj estos forigita. Kaj Thomas ankaŭ videble ĉesis la koncizigon de la listoj. Tial mi petas vin pripensi ĉu vi povas trovi opinion en la diskuto en paĝo [[VP:FA]], serĉvorto "366 listoj", kaj se jes esprimi ĝin. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 08:15, 14 maj. 2024 (UTC) == Ju pli multe == Vi korektas mistajpojn, sed ju pli multe vi korektos ilin, des pli multe ili aperos. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:28, 29 apr. 2024 (UTC) :Kial kaj kiel tiu povus okazi tiel vi sugestas? kio estas la rilato? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:29, 29 apr. 2024 (UTC) ::Pripensu mem. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:30, 29 apr. 2024 (UTC) :::Mi sugestis kaj spekulatis, do vi klarigu. Mi ne vidas tiun rilaton, sed la malon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:32, 29 apr. 2024 (UTC) ::::Ekz ĉe [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pam%C4%9Btice&diff=8719360&oldid=7768112 Pamětnice] mi neniam faris tiun mistajpon, ĉar la enhavo de artikoloj estas kopiita, la enkonduko preskaŭ ĉiam la sama ĉe ĉiuj paĝoj. Ĉu vi ne pensas, ke mi devus rimarki tiun mistajpon jam tiam kaj korekti ĝin? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 17:43, 29 apr. 2024 (UTC) :::::Mi ne komprenas kion vi volas diri [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:54, 29 apr. 2024 (UTC) == Distingo inter akcesa kaj ekscesa == Saluton. Mi ĵus vidis, ke vi "korektis" fojfoje "ekcsesa" ne al "ekcesa" sed al "akcesa". Ĉu vi ĉion bone pripensis? Fojfoje la ŝanĝo devus esti refarata, ĉar ne harmonias al la kunteksto de la artikolo, kiel ekz. en [[Neŭrodiverseco]]. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:30, 20 jun. 2024 (UTC) :Dankon. Mi ne sciis, kaj ankaŭ ne aperas "ekces" en vortaro.net [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 20 jun. 2024 (UTC) ::Ho. Mi eraris pri la dua vorto. Devas esti "ekscesa". Do kun alia sinsekvo de ŝuŝaj konsonantoj. Ne estas miraklo, ke "ekcesa" ne aperas en vortaro. Ĝi ne ekzistas. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:43, 20 jun. 2024 (UTC) :::Bone. Do kiam mi korektis "ekcesa" al '''akcesa''' ĉu pli taŭgus '''ekscesa'''? :::'''eksces2o''' '''1''' Ago transpasanta la limojn de modereco, sobreco, justeco, humaneco: ''la patro, kiu en la fluado de liaj ekscesoj maloportunigas al li la vojon'' Z; ''fari ekscesojn en la manĝado''; ''elporti la ekscesojn de tirano''. ☞ ''diboĉo'', ''maljustaĵo'', ''perfortaĵo'', ''supermezura''. :::'''2''' Troo. :::'''ekscesa'''. Ne konanta limon, mezuron: ''ekscesa kolero, amorado''. ☞ ''ekstravaganca''. :::'''ekscesi''' (<abbr>ntr</abbr>) Fari ekscesojn. ☞ ''troigi''. :::'''valoreksceso''' Troo aŭ maltroo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:49, 20 jun. 2024 (UTC) ::::Krome "akceso" kaj "akcesa" ktp. ne ekzistas. Supozeble ĉikaze temas pri aĉa lingva interfero el la angla "access". Ĉikaze pli taŭgas eĉ "ekscesa", ĉar temas pri tio kaj ne pri atingo aŭ io simila, kiu ja estus la ĝusta traduko de la angla "access". [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:54, 20 jun. 2024 (UTC) :::::Jes ja, sed en la angla ''excess'', ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:57, 20 jun. 2024 (UTC) ==Olimpiado== Saluton. [[Olimpiado]] ne estas sinonimo de Olimpikoj = Olimpiaj ludoj. Rigardu ĉe PIV. Mi supozas, ke necesas alinomi kelkajn artikolojn. Eble ankaŭ mi iam misfaris saman eraron. Mi ĵus kontrolis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:17, 23 jul. 2024 (UTC) :Saluton. jes ja mi konscias pri la malsamon. Intense mi ne nomis kaj ne uzis olimpiko, sed olimpiado. :Notindas ke ĉiuj aliaj lingvoj ankaŭ uzas olimpiad kaj ne olimpik! Olimpiko estas io alia, nome la olimpikaj ludoj. :Laŭ mia nuna scio, mi opinias ke la ĝusta termino ja estas olimpiado, konforme al la uztermino de la aliaj lingvoj, sed eble iu povus esplori plibone kaj ŝanĝigi mian opinion. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 24 jul. 2024 (UTC) ::{{re|kani|Sj1mor|montri=ne}} Tute klare ke olimpiado estas antikva kvarjara tempointervalo ([[d:Q221956]]), kaj nur tio, kaj tiel estas en ĉiuj lingvoj kiujn mi komprenas (vidu la vikidatuman eron). Supozeble vi cerbumas pri tekstoj kiel [[Internacia Biologia Olimpiado]], [[Internacia Filozofia Olimpiado]], [[Internacia Fizika Olimpiado]], ĉu? Multaj el tiuj konkursoj estas ĉiujaraj, ne okazas ĉiun kvaran jaron ... se ili ekzakte okazus ĉiun kvaran jaron ekzakte en jaroj de la olimpikoj, oni ankoraŭ povus pravigi uzon de la antikva vorto olimpiado. Alikaze tre dubindas la uzo de la vorto pri sciencaj konkursoj, kaj fakte dubindas en ĉiuj lingvoj, kvankam en aliaj lingvoj oni evidente tute neglektas tiun faktan eraron. Do ni estos en dilemo, ne povi ŝanĝi ĉiujn naciajn lingvojn, kaj ankaŭ ne havi la legitimon simple inventi kroman, "modernan" PIV-an signifon por la antikva kvarjara tempointervalo. Tamen, ĉar la dilemo ne solveblas, mi komprenas la sintenon preferi la duan vojon kaj paralele al la naciaj lingvoj alinventi kroman, "modernan" signifon por la antikva vorto olimpiado. Ĉar evidente [[Internacia Biologia Olimpiko]], [[Internacia Filozofia Olimpiko]], [[Internacia Fizika Olimpiko]] ankaŭ ne estus tute ĝusta... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:18, 25 jul. 2024 (UTC) :::Olimpiado en Esperanto referencas al kvar jaroj, nepre. Olimpiko ne tiom, ĉar foje ne okazas la kutimaj kvar jaroj, ekzemple kiam ĝi prokrastiĝis pro la epidemio de KOVIM-19 aŭ en aliaj historiaj okazoj: ili estis olimpikoj, eĉ se ne ĝustis la kvar jaroj. Tial tiuj tri artikoloj devus esti ĝuste Olimpikoj, eĉ se ili okazas ĉiujare. Esperanto rajtas kaj eĉ bezonas krei neologismojn per simpla adapto de internacia vorto (kiel klopodis Sj1mor), sed nur KONDIĈE ke ne okazu kolizio, kiel ja okazas ĉe "olimpiado". [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:56, 25 jul. 2024 (UTC) == teksto [[Kamala Harris]] == Vi pro via longa restado en Norda Ameriko konsidereblas aparte aktiva esperantlingva vikipediano el tiu kontinento, tial mi volas varbi vin kunhelpi bluigi la lastajn ruĝajn ligilojn kaj revizii la ankoraŭ dubindajn referencojn en la teksto [[Kamala Harris]]. Ŝia nomo kaj bildo nun elstaras centre de la vikipedia titolpaĝo, kaj decus se la artikolo estus polurita. Mi hodiaŭ aldonis artikolojn pri [[Alan Cranston]] kaj [[Willie Brown]], kaj faris iujn ŝanĝojn, sed la laboro ankoraŭ ne estas finita... Sed se pluraj homoj kunlaboras, ĉiu kreas 2-3 artikolojn kaj oni komune revizias la referencojn, la laboro devus esti rapide finebla. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:24, 25 jul. 2024 (UTC) :Koran dankon pro via rapida kreo de la teksto pri la [[Asocio de Nigraj Jurstudentoj]] kaj la 4 personaj paĝoj pri [[Neil Gorsuch]], [[Brett Kavanaugh]], [[Val Demings]] kaj [[Keisha Lance Bottoms]]. Rilate al B. Kavanaugh mi aldonis ankoraŭ novan ĝerman artikolon pri la [[Federalista Societo]], nur minimuma, sed ĉio kion devas havi ĝermo. Estas vere bone se se pluraj homoj kunlaboras en komuna finfaro de pli vasta teksto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:42, 25 jul. 2024 (UTC) == Nacia Arkivo kaj Rekorda Administracio == Saluton. Rekordo estas tute alia afero ol tiu ''Records''; rigardu ĉe PIV. Tial mi proponas alinomon al [[Nacia Arkivo kaj Registra Administracio]], laŭ la senco kiun vi mem uzas en la redakto. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:48, 25 jul. 2024 (UTC) :Jes ja vi pravas. Dankon pro via atento. Ĉu vi faros la alinomon? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:53, 25 jul. 2024 (UTC) == Gabrielle Roy == Saluton. Vi iam kreis tiun artikolon [[Gabrielle Roy]] kaj nun kelkajn pri kelkaj ŝiaj verkoj, kiuj en la verkolisto aperas dekomence kun titolo en la angla kaj nur poste duarange en la franca, sed se mi bone komprenas, temas pri originale verkitaj france, ĉu ne? Mi pretas forigi la anglalingvajn titolojn, sed ĉu vi konsentas aŭ ĉu vi volas mem fari tion?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 13 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton kani. Dankon pro via atentigo. Jes mi faris. Amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:38, 13 aŭg. 2024 (UTC) == [[La Mesaĝisto]] == Saluton. Kion signifas "juna plenkreska libro"? Ĉu temas pri libro por junuloj kaj plenkreskuloj aŭ pri libro ĵus publikigita, matura ktp.? Same ĉe [[The Hate U Give (romano)]] kaj ĉe [[Angie Thomas]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:08, 26 aŭg. 2024 (UTC) :Saluton. Bonega demando! la intenco estis libro por junaj plenkreskuloj (kontraŭe al tiuj plenkreskuloj kiuj estas maljunaj). Do junplenkreskula? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:01, 27 aŭg. 2024 (UTC) ::Do, libro por plenkreskaj junuloj, ĉu ne?. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:40, 2 sep. 2024 (UTC) :::Mi ne sufiĉe komprenas la diferencon inter plenkreskaj junuloj kaj junaj plenkreskuloj. Ĉu oni povas distingigi helpe de intervaloj de aĝoj? ĉu plenkreskaj junuloj ne estas [[oksimoro]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:48, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Agi Mishol]]== Saluton. Agi Mishol publikigis duciferan nombron da volumoj de poezio, sed kiom eĉ proksimume? ĉu 10 aŭ 99? Eble oni povas anstataŭi "duciferan nombron da volumoj" per "nombrajn volumojn", ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:43, 2 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Jes mi ŝanĝis al " pli ol dek volumoj de poezio". Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:46, 2 sep. 2024 (UTC) ==[[Unuopa gepatro]]== Saluton. Mi opinias, ke la artikolo devus esti alinmita kaj reverkita, ĉar laŭ mia kompreno la sufikso ge- utilas nur por pluralo ĉu gramatike ĉu laŭsence. Tiel ke esprimoj kiel Unuopa gepatro, unugepatraj familioj kaj Unuopa gepatreco estas kontraŭgramatika, tio estas, ke ge- kaj unu estas malkongrueblaj; sed ĉar mi komprenas, ke temas pri diskuteblaj aferoj, mi rekomendas al vi konsulti kun pli altnivela esperantisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:09, 10 sep. 2024 (UTC) :Saluton. Mi akceptas vian proponon al plua diskutado, ĉu de spertulo aŭ de la komunumo. :Laŭ mia kompreno la pluralo en Esperanto estas J, kaj neniu alia sufikso aŭ prefikso. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:02, 10 sep. 2024 (UTC) ::La vorto gepatro estas ĝusta, sed la artikolo temas pri [[soliĝinta gepatro]]. La paĝo pri Unuopa gepatro estas laŭ mia opinio alinomenda al soliĝinta gepatro. La gepatro estas unu el du gepatroj en la familio, en ĝenerala senco, ne gravas ĉu temas pri viro aŭ pri virino. Ekz. juna vidvo, kiu zorgas pri neplenkreskaj infanoj estas gepatro, eĉ kiam lia edzino mortis kaj li vivas sola kun la infanoj. La vorto estas malofte uzata, sed eblas uzi ĝin. En la ĉeĥa tia varianto ekzistas. Gepatroj - gepatro (rodiče - rodič). [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 07:09, 10 sep. 2024 (UTC) :::Dankon. Mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:17, 10 sep. 2024 (UTC) == Estingi == Kara {{u|Sj1mor}}, notu ke "estingi" estas ĝusta, eĉ Fundamenta vorto: [https://vortaro.net/#estingi_kdc]! Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:11, 15 sep. 2024 (UTC) :Kara Moldur, dankon pro via atento kaj atentigo, ja esting estas fundamenta vorto kaj mi kontrolis la signifojn en vortaro.net sed estas diferenco inter esting (angle extinguish, usone turn off) kaj eksting (angle extinct). :La unua estas uzata por fajro kaj similaĵoj, la dua signifas ne plu viva, formortinta. Do laŭsense, dinastio, homegrupo aŭ specio ne estas estingita sed ekstingita. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:22, 15 sep. 2024 (UTC) ::Kara {{u|Sj1mor}}, iu vorto "ekstingi" ne ekzistas. Notu la ekzemplojn: "estingiĝis lia tuta familio. ☞ morti, pasi, velki, elvaporiĝi, foriĝi, forviŝiĝi, neniiĝi." Do jes dinastio ktp. povas estingiĝi. La neekzistanta vorto "ekstingi" estas nepre forigenda. La uzoj de la vorto '''estingi''' ja estis tute ĝustaj (almenaŭ tiuj kiujn mi vidis). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:40, 15 sep. 2024 (UTC) :::Mi nun komprenas de kie vi prenis tiun fuŝan vorton: Vi trovis ĝin ĉi tie en Vikipedio! Tamen, tio kion vi trovis ''ne'' estas aparta vorto, ĝi estas nur misskribo de la ĝusta vorto '''estingi''', simpla lingva erareto. Vikipedianoj ne estas perfektaj, ili foje faras erarojn. Restu skeptika kaj rekontrolu mem. Ne imitu la erarojn de aliaj. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:45, 15 sep. 2024 (UTC) == [[Falsita informo]] == Saluton. En redakto vi uzas ĉefe Misinformadon, ĉu tiel mi alinomu la artikolon al Misinfomado? Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:15, 17 sep. 2024 (UTC) :falsita informo estis prenita de vikidatumoj. Se mi rajtas, mi petas helpon pri klarigado de terminologio. :Do ĉu falsita, mis, mal, dis - inform(ad)o, kiuj estas propraj aŭ uzataj? :Mi antaŭdankas, amike [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:17, 17 sep. 2024 (UTC) == Universitato en Riado == Saluton Sj1mor! Mi rimarkis, ke vi ofte redaktas artikolojn pri universitatoj. Jen propono de artikolo: [[:en:King Saud bin Abdulaziz University for Health Sciences]]… ĉion plej bonan! [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 07:28, 25 sep. 2024 (UTC) :Saluton Dominik! estas pluraj dekoj da University Health Sciences en la anglalingva vikipedio, do kial ni faru precize ĉi tiu? Ĉu vi ne kapablas fari vi mem? ankaŭ plej bonan al vi! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:13, 25 sep. 2024 (UTC) ::Dankon Sj1mor pro via rapida respondo. Mi vidis, ke vi aldonis la esperantan nomon "Universitato Reĝo Saud bin Abdulaziz por Sanscienco" al Vikidatumoj. Mi supozeble mem redaktos tiun artikolon. La rimarkinda trajto de tiu universitato estas ke trolebuso priservas ĝian kampuson ([[Trolebusa transporto en Riado]]). [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 14:12, 25 sep. 2024 (UTC) == Diskuto pri referencoj == Kolego, ek de la 10-a de septembro en Diskutejo estis lanĉita grava diskuto pri aspekto de referencoj en vikiaj artikoloj. Rezulto de la diskuto grave influos ĉiun (!) artikolon de vikipedio, ŝablonojn de fontoj kaj plej verŝajne regolojn de artikola dizajno.<br> Vikia komunumo atendas vian opinion, ĉar vi estas aktiva partoprenantio de nia projekto.<br> Mi invitas vin partopreni la diskuton kaj eldiri vian opinion, prezenti vian sperton de uzo de referencoj en eo-vikipedio kaj vikipedioj en aliaj lingvoj. Ankaŭestas interesa via sperto ekster vikio: kiel aspektas referencoj en libroj kaj revuoj en esperanto kaj aliaj lingvoj. Jen estas ligilo al la diskuto: [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Fremdlingvaj referencoj sen traduko al Esperanto]]. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) 05:49, 26 sep. 2024 (UTC) == Helpo == Sal! Mi petas helpon, ĉar mi forgesis, kial krei ĝin. Ĉu vi povas krei ŝablonon kun titolo '''Hungaraj urboj kun departementrajto'''! La aspekto similu al {{Gravaj hungaraj urboj}}, sed interne la rubrikojn vi lasu malplena, poste mi zorgos plu pri la redakto.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 12:04, 26 sep. 2024 (UTC) :Saluton Crosstor, Laŭ via peto mi faris kopion de Ŝablono:Gravaj hungaraj urboj kaj nomata Ŝablono:Hungaraj urboj kun departementrajto. {{Hungaraj urboj kun departementrajto}} :Vi povas fari kion ajn ke vi deziras kun la enhavo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 26 sep. 2024 UTC) ::Dankon!--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 04:03, 27 sep. 2024 (UTC) == [[Ŝaknovelo]] == Mi eklaboris pri la traduko de la artikolo el la franca. Planante fintraduki ĝin mi rimarkis ke vi intertempe jam kreis la artikolon el la angla. Stranga koincido ke ene de du tagoj du vikipediistoj eklaboras pri la sama artikolo ! Mi sekve rezignas pri mia traduko: tio ŝparas al mi iom da tempo kaj da energio. Dankon! [[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:01, 30 sep. 2024 (UTC) :Saluton Agloforto, dankon pro via noto. Tute ne estas koincido ĉar tion kion instigis mi ektraduki estas via redakto pri la esperantaj tradukaĵoj en la artikolo pri la aŭtoro. Ĉar estas pli ol unu traduko de tiu ĉi verko mi komprenis ke ĝi ja estas grava kaj indas verkis decan artikolon. :Se mi rajtas mi forte kuraĝigas vin kontroli mian tradukon, kaj la lingvaĵo, kaj la lingvostilo, kaj la vortouzo, kaj eĉ la detaloj mem. Vi ankaŭ povas aldoni mankantajn detalojn kiuj laŭ via opinio estas gravaj. Ja la laboraĵo necesitas kontrolon. Notu ke mi tradukis el pluraj lingvoj kaj nur ekis el la angla. :Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:18, 30 sep. 2024 (UTC) :Mi nur volas klarigi ke mi tute ne konscias pri la enhavo kaj kvalito de la tradukoj ĉar mi ne legis ilin, nur kontrolis pri la esperantigita nomo de Ĉentovic (Czentovic). Do certe la fida rilato al la tradukoj ja estas grava, ĉar la artikolo estas iamaniere kiel resumo de ili. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:56, 30 sep. 2024 (UTC) :: Bonvolu sciigi kiam vi finos redakti la artikolon. Mi provlegis pro sekcioj sed miaj lastaj redaktoj estas perditaj pro redaktokonflikto. Prefere mi porvlegu nur kiam vi ne ankaŭ redaktos. --[[Uzanto:Agloforto|Agloforto]] ([[Uzanto-Diskuto:Agloforto|diskuto]]) 09:58, 30 sep. 2024 (UTC) :::Vi pravas. Pardonu. Mi finis por nuntempe kaj ne plu okupiĝas pri tiu hodiaŭ. Bonvolu daŭrigi kaj fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:00, 30 sep. 2024 (UTC) :::{{re|Agloforto}}Estas sistemo eviti foje perdojn pro redaktokonflikto. Kiam aperas tiu averto, vi povas kopii vian redakton, reiri al la artikolo, al nova redaktopaĝo kaj glui la kopiitan redakton. Bedaŭrinde tio funkcias nur por aparta redakto (ekzemple aparta alineo), inter kiu ne estu la redaktoj de aliulo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:43, 5 nov. 2024 (UTC) == [[Neceloj]] == Saluton. Mi dubas pri la ĝusteco de la adapto de tiu koncepto al Neceloj, konsiderante, ke en Esperanto ekzistas la vorto celo, kaj tial ekestas konfuzo. Verdire, mi ne proponas alternativon, ĉu estus simpla fonetika adapto inceloj (kiel en aliaj lingvoj), aŭ ebla traduko al nevolfraŭloj aŭ simila monstraĵo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:40, 5 nov. 2024 (UTC) :Saluton. Jes povus esti. [[Inseloj]] jam ekzistas kaj ''nevolfraŭloj'' estas ankaŭ ebla traduko. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:19, 5 nov. 2024 (UTC) == eraroj == Saluton, kial la roboto ne faras erarojn en sistemo en paĝoj pri Slovakio, ekzemple. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:20, 6 nov. 2024 (UTC) :Kio? pri kio temas? bonvolu doni al mi konkretan ekzemplon de artikoloj kaj eraroj? Dank [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:22, 6 nov. 2024 (UTC) :Ĉi ti vi respondis al mi. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:54, 6 nov. 2024 (UTC) ::Vi ofte korektas erarojn en paĝoj kreitaj kaj redaktitaj nur de mi. Tiujn erarojn mi neniam skribis. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:42, 6 nov. 2024 (UTC) == [[Fonduso Ŝoaho]] == Saluton. Fonduso estas mono. Plej verŝajne vi celis Fondaĵo Ŝoaho. Eblas alinomo, ĉu ne? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:53, 18 nov. 2024 (UTC) :Jes ja. Bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:55, 18 nov. 2024 (UTC) == Brazilaj municipoj == Saluton, mi vidis ke vi antaŭ tri horoj metis informkeston "urbo" al la paĝo pri [[Viçosa do Ceará]]. Se vi tiel faras, estas pli utile uzi la informkestan blokon uzitan en vikipedie disvolvintaj regionoj de Brazilo. Mi ĵus metis la informkestan blokon, kiel ĝi estas uzata kun multaj notoj: Fakte en Cearao eblas ankaŭ plene rezigni pri "mezoregionoj" kaj "mikroregionoj", ĉar en tiu ŝubŝtato neniu jam ekfaris iun tian paĝon (kvankam ekzistas plene malatentata listigo [[municipoj de Cearao]], kiu klarigus kiel estus la mezo- kaj mikroregionoj, laŭ stato de 2007, do ne verŝajne eĉ ne ĝisdata), kaj certe vi kaj mi nun ne volas komenci tion. Sed mi en unua paĝo lasis ĉiujn notojn, por ke estu pli klare - ĉiukaze la notoj en simpla legomodo ne videblas. Sed bonas ke ĉiuj informkestoj pri Brazilaj municipoj laŭeble aspektu simile/aŭ plej bone same. Tial utilas enmeti ne nur la minimumajn parametrojn, kiel faris vi, sed enmeti tiom da ke la kesto vere similas al tiuj de SP, MG aŭ RJ. La laboroinvesto en kopiado ne estas pli granda. En sama subŝtato nenio ŝanĝiĝas, do plej bonas trakti ĉiujn paĝojn de sama subŝtato, kaj se ŝanĝiĝas la ŝubŝtato, nur necesas ŝanĝi la nomon, kodon kaj eventuale la regionegon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:17, 15 dec. 2024 (UTC) :Ekzemplon pri '''simpligita informkesto pri Cearao''' vidu en [[Barbalha]]. Parametron pri alto oni ne bezonas, tio aŭtomate metiĝas, sed parametro pri areo eĉ sencas, ĉar se sen parametro, metiĝas superflue komplike "479,184 km² (4 791 8.4 ha) [+]" kaj kun parametro, bele koncize estas nur "479,18 km²". :Tamen la paĝo pri Barbalha estas tute tipa pri paĝoj de brazilaj municipoj. En la teksto estas nur 2 frazoj, ne sufiĉe por artikola ĝermo, kaj ne metiĝis la retejo tien. Plej bone estus aldoni iujn ŝablonajn frazojn, disigi la unuan frazon al du, poste frazon pri loĝantoj, unu pri areo kaj loĝdenso, plia pri najbaraj municipoj. Plus retejo. Tiam el 2 frazoj oni faris 6, sen granda peno. Sed eĉ se ne fari ion, almenaŭ estas sence aldoni {{ŝ|ĝermo|Brazilo}}, ankaŭ se tio estas ioma troigo, sed ne meti ĝerman ŝablonon estas multe pli forta troigo. Mi adaptos la paĝon [[Barbalha]], tiel kiel mi imagas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 15 dec. 2024 (UTC) ::Principe necesus ankoraŭ meti "Vidu ankaŭ: ● [[Listo de la municipoj de Cearao]]". Nun la listo nur ligiĝas el 2 normalaj paĝoj (Municipoj de Cearao kaj Municipoj de Brazilo), konsidereblas orfa paĝo kaj neniu atentas pri ĝi, krom se iu premas la ilon "Ligiloj ĉi tien". La listo nun estas embarasa, ĉar ĝi preskaŭ nur ruĝas, sed ankaŭ se oni honte kaŝas la liston, la paĝoj pri la subpaĝo ne pli multiĝas, do nur estas trompo kaŝi ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:44, 15 dec. 2024 (UTC) == JELI == Mi petas mallonge vian helpon. En la paĝo [[Junulara Esperanto-Ligo Israela]] estas la frazo "Laŭ la stato de marto 2012 la prezidanto de JELI estis Adam Meŝa". Tio sendube ĝustis en 2012, sed same sendube estas aĝa jam 13 jarojn, kaj supozeble ne plu reflektas la nunan staton. El [https://www.esperanto.org.il/jeli.html] mi ne iĝas pli saĝa - ĉu vi havas ideon, de kie eblas preni pli aktualan informon pri la nunaj gvidantoj de JELI? Bonus bazigi tiujn informojn per pruvo(j), sed ne devas esti reta referenco - ankaŭ papera referenco el iu presaĵo same bonas, se oni indikas nomon, numeron kaj paĝon de la publikaĵo. Flanke mi petas vin ankaŭ rigardeti la paĝon [[IJK 2013]], kie la organiza teamo konsistas grandparte el ruĝaj ligiloj. Da du bluajn nomojn mi bluigis en 2012, havinte ekstreme malmultajn informojn, sed unu el la nomoj intertempe kreskis al normala malgranda artikolo, kaj la alia, Dror Gaon, pri kiu mi nur trovis Facobook-paĝon kun tre malmultaj informoj, almenaŭ havas tiom da miniaturaj informeroj ke sufiĉas por mencio en la ĝermolisto de israelaj esperantistoj. Mi supozas ke pri la restaj 5 nomoj ankaŭ eblus kunskrapi tiom da informoj ke sufiĉus por eta ero en la ĝermolisto - eble vi ankaŭ pri tio havas iun ideon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:49, 3 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, do mi ne persone scias pri tiu sed mi sendis retmesaĝon kun via peto al Jehoŝua Tilleman, estrarano de ELI. Se iu povus helpi estu li. Mi respondos al vi ĉi tie tiam kiam li respondos al mi. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:32, 3 jan. 2025 (UTC) :Jehoŝua Tilleman respondis la mi kaj diris ke JELI ne plu aktivas. Adam Meŝa ne estas plu aktivas. Estas proksimume dek membroj. :La nuna prezidanto estas S-ro Ariel Schwartz. Tiu estas lasta oficiala informo kiu aperis presita en 2018 en la Jarlibro de UEA. Lia retadreso estas Arieschwartz613@gmail.com . [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:41, 8 jan. 2025 (UTC) :Nu, tiam mi ĝustigu la pesimistan respondon de Jehoŝua Tilleman kaj vortumas "ke JELI momente ne aktivas" - ĉar kiel mi konstatas JELI havas ondojn de aktivado, foje malaperas kaj foje reaperas. Cetere ĉu vi certas ke Ariel Schwartz estas sinjoro? - la nomo aspektas al mi pli kvazaŭ ina nomo, sed kompreneble ne tre gravas. Mi pensas ke mi '''ne''' mem alskribos Ariel Schwartz retpoŝte por peti pliajn informojn, tio ŝajnus al iom tro da engaĝiĝo. Mi kontentas se la vikipedia paĝo pri [[JELI]] aspektas havi la staton de 2025 kaj ne restis sekiĝinta en la stato de 2012. Jom tov. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 13 jan. 2025 (UTC) ::Do tradicie Ariel estas vira nomo, kaj Ariela la ina, sed mi ne estus surprizita se pli kaj pli da infaninoj ricevas tiun nomon, same kiel la mian. Kol tuv. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:33, 13 jan. 2025 (UTC) :::Guglo per serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" trovas vere amason la [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&sca_esv=4fbe7c869920a6f3&sxsrf=ADLYWIIE-KlyisQID3jkipn8-DEdz0VaAA:1736767258070&q=Ariel+Schwartz&nirf=Arielle+Schwartz&sa=X&ved=2ahUKEwjK5-WbyvKKAxUKhf0HHfn7JYYQ8BYoAXoECBUQAg&biw=1216&bih=587&dpr=1.58 inoj] (voste venas ankaŭ iom da viroj) ... Eble la junaj judaj familioj ekster Israelo estas iom konfuzitaj pri personaj nomoj. Ne gravas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:43, 13 jan. 2025 (UTC) ::::Laŭ mia kompreno "Arielle" estas franca virinnomo (laŭ la finaĵo ''elle''), kaj eble ankaŭ pruntita en la britangla. Ĉe la hebrea oni simple transliterumas Ariel, vidu ekz. [[Ariel Sharon]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:50, 13 jan. 2025 (UTC) :::::Vi pravas ke povas esti ke la virinoj kiujn trovis guglo per la serĉo de Ariel Schwartz sen trovo de "Arielle Schwartz" entute ne estas el judaj familioj, sed simple per modo ricevis la personan nomon "Ariel". Kompreneble en retejoj kiel "linkedin" oni ne detale mencias la kulturan fonon de la devena familio. Cetere plej multaj virinoj kiujn trovis guglo je tiu nomo ne estas britoj sed usonanoj. Kompreneble mi konas Ariel Sharon, kaj mi trovis ankaŭ viran [https://www.arielschwartz.net/about "Ariel Schwartz"] en la reto, kiu kompreneble ne estas la esperantisto. La familia nomo "Schwartz" aŭ "Schwarz" estas tre multe disvastiĝinta kaj inter jidaj kaj gojaj germanoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:14, 13 jan. 2025 (UTC) ==Entuziasma laboro== Mi gratulas al vi al via granda laboro en Vp. Mi aldonas, ke en artikolo [[Banlago de Gyömrő]] mi tial ne ligis Gyömrő, ĉar en la enkonduka frazo jam la 4-a vorto estas Gyömrő, kiu jam havas ligilon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 13:11, 9 jan. 2025 (UTC) == Cetere == Cetere, mi konstatas ke mi ofte revizias viajn redaktojn (vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Pasteur&action=history ekzemple tiun redaktan historion]), kvankam vi havas ĉiujn rajtojn fari tion mem kaj mi juĝas vin absolute kompetenta mem revizii paĝon. Tial mi volas kuraĝigi vin uzi vian rajton kaj mem revizii ne nur viajn proprajn redaktojn sed ankaŭ tiujn de malpli spertaj redaktantoj antaŭ vi, se estis sendiskutaj teknikaj redaktetoj. Vi estas en multaj paĝoj, kaj domaĝas se tiuj paĝoj post via redaktado restas nereviziitaj. Estas en ordo en dubaj kazoj foje deteni sin de reviziado, sed bonas kutimiĝi principe kuraĝe revizii ne reviziitan paĝon, kaj tiel helpi al la malpli spertaj redaktantoj, kiuj ankoraŭ ne mem havas tiun rajton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 13 jan. 2025 (UTC) == Situo sur mapo Irlando Dublino == Saluton, mi vidis, ke vi kreis artikolon "Kreado de Ŝablono:Situo sur mapo Irlando Dublino", kiu entenas parametran eraron - ĉu forigenda artikolo? [[Uzanto:Dominik|Dominik]] ([[Uzanto-Diskuto:Dominik|diskuto]]) 03:24, 26 jan. 2025 (UTC) :Saluton kaj dankon Dominik. Mi aldonis la komenton en ĝia diskuto "Forigebla tujtuje" [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:04, 26 jan. 2025 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:22, 26 jan. 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Kontribuoj de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]] == Kara Ŝaj, mi dankas pro viaj bonaj kontribuoj (ankaŭ) de hodiaŭ, ekz. pri [[Medicina Universitato en Poznano]]. Tamen mi ankoraŭ havas plian peton, nome se vi vidas tian paĝon tiel tiun, kiu nur apenaŭ atingas la kvanton de [[artikola ĝermo]], kaj kiu tute ne havas ĝermon indikante pri tio, ke estus granda helpo se vi krom via principa laboro ankaŭ aldonus ŝablonon pri ĝermeco. Ne gravas ĉu temas pri {{ŝ|ĝermo|Pollando}}, {{ŝ|ĝermo|medicino}} aŭ {{ŝ|ĝermo|universitato}}. Sed iu ŝablono pri ĝermeco estus sincera. Mi ne volas skoldi vin, sciente ke la manko tute ne estas via kulpo, sed jam estas ekde pli ol 18 jaroj tia. Sed se vi jam havas "la paĝon en la mano", vi havas la ŝancon rimarki la mankon kaj rapide aldoni la ŝablonon. Mi ekzemple ĝis antaŭ minuto neniam vidis tiun paĝon, kvankam mi multe zorgas pri medicino, universitatoj kaj ankaŭ redaktis jam faskon da paĝoj pri Poznano. Sed kun preskaŭ 400 000 paĝoj ĉiam estas iuj pri kiuj oni ne multe atentas - despli bone estas havi vaste malfermitajn okulojn se oni ĵus havas "la paĝon en la mano". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 28 jan. 2025 (UTC) :Saluton kara Thomas, dankon pri via atentigo kaj bonvenataj konsilojn. Mi faris tiel por tiu ĉi artikolo kaj mi faros tiel por aliaj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:08, 28 jan. 2025 (UTC) == [[Nova Ĝardeno (Pocdamo)]] == Saluton. Tiu artikolo restis neredaktita. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:28, 3 feb. 2025 (UTC) :Farite. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:52, 3 feb. 2025 (UTC) == Demando pri stranga agado de ŝablono == Mi petas vin rigardeti la tre specifan paĝon [[One Punch Man]] pri mangao. Ĝi evidente uzas la same tre specifan ŝablonon "Informkesto animemangao", kiun lastfoje redaktis vi antaŭ ekzake jaro. La ŝablono tamen agas strange, kaj metas la informkeston tute post la alia materialo, kvankam en la paĝo [[One Punch Man]] ĉio ĝustas. Do la cimo estas en la ŝablono "Informkesto animemangao" mem. Mi havas supraĵan impreson ke la ŝablono estas tre arkaike trikita. Fakte mi dubas ĉu entute sencas havi tian ekstran ŝablonon pri "animeo+mangao", kiu funkcias tute alia ol informkestoj pri "ne en Japanio faritaj animaciaj filmoj kaj bildliteraturo". Kiel ajn, baza demando nun estas: kie estas la eraro? Ĉu vi havas ideon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 6 feb. 2025 (UTC) :Saluton Thomas, do mi vidis tiun sed vere ne scias. Sed viaj bonaj demandoj estas por @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]]. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:09, 6 feb. 2025 (UTC) :: Estas stulte, sed: ĉu mi povas peti vin "pingi" min per @, eĉ se mi antaŭ dek minutoj mem havis demandon al vi. Mi post dek minutoj jam estas ĉe tute alia temo, aŭ eble faras ion en la vera vivo, kaj fidas je tiuj "pingoj" por atentigi min ke iu havas ion por mi... Pardonpete antaŭdankante [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) == [[Emma Goldman]] == En via teksto pri ŝi la vorto "Esperanto" restis stranga ĉapitrotitolo sen ĉapitro. Mi volis scii kiel ekestis la stranga vakuo kaj en malpli nova versio de la teksto trovis la frazon "Ŝi estas menciita en la esperantlingva libro «[[Kronikoj el la monteto]]» de [[Anna Maria Riccardi]], eld. [[Edistudio]] 2020, ISBN 9788870360943." Tio supozeble ne estas referenco pri ŝia rilato al Esperanto, mi ne havas la libron, sed ĉiukaze apartenas al la pli vasta temo WEsperanto", do mi reenigis ĝin. Ĉu vi akcidente aŭ intence forigis la antaŭan frazon?? Se akcidente, vi povus ankoraŭ enketi ĉu akcidente eble ankoraŭ plia informero forpreniĝis. Ĉiukaze mi videbligis vian kaŝitan noton videble en improvizita frazo. Tio ĉi tie escepte pravigeblas, kvankam ni ĝenerale en tekstoj ne vaste listigas ĉion, pri kiu ni NE scias kaj NE havas ajnajn referencoj. Sed mia frazeto ne estas listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:59, 14 feb. 2025 (UTC) :Do temas preskaŭ tri jaroj kaj mi ne plu memoras la detalojn, sed eble mi lasis la subtitolon Esperanto vakua ĉar mi deziras traktado de la temo rilate al ŝi sed verŝajne mi ne havis informojn haveblajn. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:28, 14 feb. 2025 (UTC) ::Jes, supozeble estis tiel. Sed estis domaĝe ke vi - do evidente akcidente - viŝis tute bonan informon. Povus eĉ esti ke en la librfo de Edistudio el 2020 estus eĉ ankoraŭ valoraj informoj, sed mi ne havas la libron kaj vi supozeble ankaŭ ne, ĉu? Ne gravas, nun estas du frazetoj, tio sufiĉas por ĉapitro, dum nul literoj ne sufiĉas. Eble iu alia ankoraŭ scias ion aŭ havas la libron de 2020... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:10, 15 feb. 2025 (UTC) :::Mi nek posedas nek havas iun ajn presaĵon esperantlingvan. La tuta aliro al esperanto por mi senescepte estas helpe de komputilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:14, 15 feb. 2025 (UTC) :::: Mi komprenas. Estas en ordo - ni estas en la 21-a jarcento... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) == [[Stanislaw Trabalski]] == Dankon, per la supra titolo vi vere trovis escepte konfuzan tekstoprovon. Tute bone ke vi aldonis la ŝablonon {{ŝ|polurinda}} jam en 2022. Mi pene provis savi la tekston, sed ne eblas - tial mi fine forigis ĉion kaj dokumentigis tion en la diskutpaĝo. Oni povus fari novan kompreneblan tekston surbaze de iu komprenebla alilingva teksto. Sed mi, kiu nur volis ĝustigi unu literon en kategorio, vere ne havus la tempon fari tion. Per la pli konciza teksto ni ankoraŭ sufiĉe honorigas la socialistan kamaradon Trabalski. Eta noto: se vi aldonas la ŝablonon, aldonu ĝin en formo <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>. Se vi ne faras la aldonon, la ŝablono postulas ke vi devas en aparta paĝo listigi la mankojn - tion vi ne faris kaj mi komprenas ke vi ŝparis al vi tiun ekstran laboron. Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton. Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:19, 15 feb. 2025 (UTC) :Pardonu sed mi ne konrenis vian lastan kaj resuman frazon, tiun "Kun la aldono, sufiĉas fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton." :Kaj aldone kion signifas " aldonu ĝin en formo {{polurinda}}"? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:24, 15 feb. 2025 (UTC) ::Pardonu, mi forgesis aldoni markigon <nowiki><nowiki></nowiki> - kun ĝi la ŝablono aspektas tiel <span style="color:green">''' <nowiki>{{polurinda|listigi=ne}}</nowiki>'''</span> kaj eblas vidi la aldonon<span style="color:green">''' |listigi=ne. Sen'''</span> tiu aldono, vi devas aldoni klarigon en la paĝo [[vikipedio:polurado]] (vidu la noton en la flava kesto supre: <small>''"La priskribo de la problemo troviĝas [[vikipedio:polurado|ĉi tie]]"''</small>). Kun la aldono |listigi=ne, vi '''ne''' devas klarigi ion ajn. Vi povas, se vi volas, "fari etan noton en la diskutpaĝo, aŭ tute ne fari noton". Ĉu klare nun? Mi iom tro haste savis mian lastan noton, ĉar mi estis vokita al la kuirejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:04, 15 feb. 2025 (UTC) == 地球語エスペラント == Salton, ĉu vi povus forigi [[地球語エスペラント]]. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:21, 22 feb. 2025 (UTC) :Saluton, pri kiu temas? bonvolu aldoni ligilon al la propra artikolo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:48, 22 feb. 2025 (UTC) Dumtempe forigindaĵo forigita. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 12:18, 22 feb. 2025 (UTC) == [[Futvolejo]] == Saluton. Mi dubas antaŭ tiu fonetika adaptaĵo, ĉar finaĵo -ejo povas esti komprenata kiel ejo; sed tute ne estas vorto futvolo. La radiko estas ĝuste rilata al volejbalo. Mi ege dubas. Ĉu eble "futvoleo" kontentigu la fonetikan adapton kaj vin mem? Ĉu ni petu konsilon en la koncerna diskutejo? Dankon. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:35, 10 mar. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon pro la atentigo. Precize kiel vi diris, mi prenis la nomon de volejbalo. :La literumo de radiko povus aperi en vortoj eĉ sen esti tiu radiko. Tamen, malgraŭ ke mi kreis la artikolon, mia opinio ne estas io grava pri tiu temo kaj konsilon en la koncerna diskutejo certe kaj komuna decidado certe estas en ordo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:53, 10 mar. 2025 (UTC) == Viaj fuŝoj en mapoj == [[File:Bamako, kopio de ekrano.jpg|thumb|250px|Tiel aspektis paĝo post ŝanĝo de ŝablono Geokesto, ĉiokaze pri Bamako]] Kial vi fuŝas paĝojn kun geokesto anstataŭigante ili per ŝablonoj kiuj fuŝas ilin? Ekz [[Bratislavo]], [[Astano]] ... [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 11:20, 25 mar. 2025 (UTC) :Kial vi diras fuŝi? mi simple aldonis la situan mapon de la urbo al la informkesto uzante parametro lokumilo. Mi devis ŝangi la ŝablonon al Geokesto2 por ebligi la lokumiloN. Ĉu sensas paroli sense kun vi? Ĉu administranto bezonas interveni? @[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] aŭ @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] bonvolu helpi. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:46, 25 mar. 2025 (UTC) Ne minacu al mi, vi fuŝan bone funkciantajn artikolojn kiuj poste ne funkcias bone. Mi povas sendi al vi foton de viaj fuŝoj.[[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:05, 25 mar. 2025 (UTC) :Jes bonvolu kontroli mian laboron kaj pruvu al mi kion mi povos fari plibone. Senminace. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:16, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi vidas vian afiŝon, sed kio laŭ vi estas la fuŝo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:40, 25 mar. 2025 (UTC) Ny estas en vykypedio, ču ni? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:43, 25 mar. 2025 (UTC) :Mi ne komprenas vian aludon. Bonvolu rekte paroli vian intencon kaj priskribo la laŭ vi fuŝon [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:47, 25 mar. 2025 (UTC) :Vi ne konas min, vi ŝjanigas vin ke min vi konas, sed vi erara. Mi bone vidas ĉion. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 14:50, 25 mar. 2025 (UTC) ::{{re|Petr Tomasovsky}} La peto de Sj1mor, ke vi klarigu kion precize vi petas, ŝajnas al mi tute racia. Oni ne povas fari ion pri problemo, se oni ne scias kio estas la problemo. Mi fortege petas al vi dialogi pli ĝentile kun aliaj vikipediistoj. ::{{re|Sj1mor}} Post iom da rigardado al la versioj, mi vidas ke en viaj versioj kun Geokesto2 la mapoj montriĝas strange malgrande. Eble pri tio temas. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:10, 25 mar. 2025 (UTC) :::Saluton Arbarulo, laŭ mia rigardo la grandeco de la montrataj mapoj, kaj urba de mi kaj aliaj en la informkesto, samas (aŭ larĝo aŭ longo) kaj normale aspektas plenlarĝe en la informkesto! Mi vidas la supre aldonitan afiŝon kaj ĉiuj tri mapoj sajnas malgrandaj. Strange mi ne povas diri precize kial tio okazas sed ja estas parametro pri grandeco por ĉiu el la tri lokumiloj (kutime tiuj ne estas uzataj). Mi ne povas solvi problemon ke mi ne vidas, ĉu? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:05, 26 mar. 2025 (UTC) Vudu ankaŭ tion ĉi: [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo/+#Rompita!|Rompita!]], [[Ŝablono-Diskuto:Situo sur mapo Slovakio Centra Bratislavo#senutilaj ŝalbonoj|senutilaj ŝalbonoj]], artikolon pri [[Praga linio]]. Nun la mapoj aspektas kiel fekaĵo de birdo. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:34, 26 mar. 2025 (UTC) Sed kial "korekti" tion, kio fukcias bone. Ni estas en Vikipedio, ne en sabloludejo aŭ en iu konkursejo. Mi vidas multon ĉi tie. [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 06:39, 26 mar. 2025 (UTC) == Kongreso/registaro de la Filipinoj == Kara, kiam mi antaŭ du tagoj ekfaris novan artikolon [[registaro de la Filipinoj]], en tiu teksto ankaŭ aperis la institucio "Kongreso de la Filipinoj", kaj mi dankeme enplektis vian tekston "kongreso de Filipinoj" de 2024, kreita per traduko de la paĝo "Congress of the Philippines", aldonante la laŭ mi manketan artikolon "la", kiu ne nur aperas en la angla kaj pli-malpli ĉiuj eŭropaj lingvoj, sed ankaŭ en Esperanto estas la kutima, do aparte ofta formo, kvankam fakte en Esperanto la formo sen artikolo estas ankaŭ ĝusta, do mi ne korektis eraron de vi, sed nur unuecigis la formon stile al la pli kutima el du gramatika same permeseblaj nomoj (kia longa, senkulpiga frazo... {{s}}). Tamen Kani en mia diskutpaĝo komencis vastan disputon, ĉu mi havis la rajton entute ekfari novan artikolon je la titolo [[registaro de la Filipinoj]], anstataŭ "registaro de Filipinoj" (certe mi havis), kaj despli dubis ĉu mi rajtus aldoni la du literojn al via teksto. Mi sincere dirite tute ne vidis problemon, alikaze mi rekte kontaktintus vin kaj konsultintus kun vi, do sliĥa' se mi tro facilanime movetis vian paĝon. Sed vi tamen, kiel origina redaktinto de la teksto, havas la liberon mem akcepti la adapton al la aparte kutima formo "de la Filipinoj", aŭ vi povas indiki ke vi tamen volus havi la tekston sub formo "de Filipinoj" sen artikolo. Se vi volus la lastan formon, vi ne devos nun refari la antaŭan formon, kio aspektus kvazaŭ ni estus malsamopinie en redaktomilito, sed vi povas simple peti al mi ke mi remetu la titolon al sia antaŭa formo kaj mi facilanime faros tion - fakte mia psika ekvilibro tute ne dependas de la titolo de tiu teksto, pri kiu mi antaŭ du tagoj estis nur feliĉa ke ĝi jam ekzistas, male al tiom da aliaj ankoraŭ mankaj tekstoj pri politiko de la Filipinoj. Ĉu? Legetu la notojn en mia diskutpaĝo kaj mem ekhavu opinion kion vi preferus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:32, 7 apr. 2025 (UTC) :Saluton kara kaj dankon pro via ekspliko, malgraŭ ke la frazo estis tiomege longa:). Do ne estas problemo. Mi vidis la diskuton/disputon de vi kaj Kani. Vi tute rajtas redakti kaj ŝanĝi la tekston. Mi konsentas kun via bonjuĝo pri la afero. Sukceson. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:39, 7 apr. 2025 (UTC) ::Cetere, mi ĵus vidis ankoraŭ problemeton en la paĝo [[Bongbong Marcos]]. Tie aperas la landonomo "Filipinio", kiu '''ne''' antaŭvideblas en [https://vortaro.net/#filipinio_kd vortaro.net], do en PIV 2020, kvankam mi jam rimarkis ke la aŭtomatisma guglo-tradukilo ŝatas la vorton, sed la anglalingva "krokodila" usona konzerno Google Inc. ne estas PIV, kaj la tradukilo estas fakte nur senanima aŭtomatismo, kiu ankaŭ adaptos sian vortuzon se oni instruas al ĝi, ofte korektante la misan landonomon "Filipinio" (sed nek mi, nek ŝajne iu alia tre entuziasmas nun baze eduki la guglo-tradukilon - mi antaŭ multaj jaroj senlacigite edukis la aŭtomatan tradukilon, kiam ĝi ankoraŭ liveris tute fuŝajn esperantaĵojn, sed intertempe la lingvaĵo ofte estas kontentiga, kaj strangaj neoficialaj landonomo kiel "Filipinio" estas nur detaloj). Mi ne scias, povas esti ke ankaŭ la vikipedio-interna tradukilo uzas la misan landonomon, sed ni homaj redaktantoj tamen atentu ne kopii erarojn de aŭtomatoj. Do la landonomo "Filipinoj" bonas kun kaj sen artikolo "la", sed "Filipinio" estas kaprica inventaĵo de iu inventinto sen vortara referenco. Ne estas problemo, ĉu oni nun aŭ post du semajnoj adaptos la vorton al la ĝusta formo, sed vi atentu ne pli disvastigi la kaprican inventaĵon, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 7 apr. 2025 (UTC) :::Jes ja. Nepre korektindas! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:26, 7 apr. 2025 (UTC) :::Mi faris. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:28, 7 apr. 2025 (UTC) ::::{{farite|Tre bone}}, dankon. Kaj precipe bone ke vi atentiĝis kaj mem klopodos ne plu disvastigi la aŭtomatisman inventaĵon... Mi scias ke foje kostas energion ĉiam skeptiki kion algoritmoj skribas en Esperanto, sed ĝuste pro tiu reviziado ekzistas kleraj homoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:28, 8 apr. 2025 (UTC) == Muzeo El Greko == Pri via ĵusa redakto en la paĝo [[Muzeo El Greko]]: vi tute pravas ke la ŝablono {{ŝ|informkesto muzeo}} teknike pli elegantas, kaj mi samopinias ke tian kompliketan redakton ne povas transpreni roboto. Se vi ankoraŭ havas kapaciton samtempe atenti pri alia detalo, kiun ankaŭ aŭtomata redakto ne povas transpreni: en tiu paĝo ankoraŭ mankis vikidatuma priskribo en Esperanto - mi ĵus aldonis tion per "monumento kaj vidindaĵo en la urbo de Toledo, Hispanio", simple elkopiita el la unua frazo. Se estas multaj samnomaj priskriboj en paĝoj, ekzemple "municipo en la provinco Toledo de Hispanio", tiujn priskribojn ankaŭ eblas aŭtomatigite aldoni, kaj kiel tion fari, foje instruis al mi LiMr laŭ mia peto (pri tio ne necesas roboto). Sed pri unuopa muzeo pli facilas unuope mem aldoni la priskribon. Mi scias ke ne eblas ripari ĉiujn manketojn en unusola redaktopaŝo, sed tamen invitas vin iom kunatenti la vikidatumajn priskribojn en Esperanto kaj, se tio ne tro deflankiigas vin en via laborfluo, plenigi mankojn tie - simple ĉar vi jam persone redaktas la paĝon kaj havas ĝin sur via ekrano... la roboto LiMrBot, kiu antaŭ 18 monatoj lastfoje redaktetis la paĝon, kompreneble ne povas fari tion, unue ĉar ĝi ne povas samtempe atenti pri pluraj taskoj kaj plie kompreneble ĉar vikidatumoj estas ekster la teknikaj limoj de la e-lingva vikipedio. Sed vi aŭ mi aŭ ĉiu alia uzanto kiel homo senprobleme povas salti inter la forte interplektitaj projektoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 8 apr. 2025 (UTC) :{{farite}} al la 221 esperantaj paĝoj pri "municipo en la provinco Toledo de Hispanio" mi ĵus sukcesis bloke aldoni vikidatumajn priskribojn en Esperanto, la portugala kaj litova. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:31, 8 apr. 2025 (UTC) :Jes ja mi kontrolas la esperanta linioj en vikidatumo kaj aldonas la priskribon. Sed tiukaze mi ja forlasis tiun tasketon. Bonege vi faris. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:27, 8 apr. 2025 (UTC) == Alidirektilo == Saluton. Vi kreis [[Genraj studoj]] kiel alidirektilo al [[ Scienco de seksa identeco]], kiu ne ekzistas. Se vi ne planas krei ĝin, oni povas forigi la alidirektilon, ĉu?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 9 jun. 2025 (UTC) == Mi esperas ke ĉio estas en ordo == Saluton, estimata kolego. Kiel vi fartas? Mi ne skribis dum jaroj. Se vi troviĝas en Israelo, mi esperas, ke ĉio bonas ĉe vi kaj al via familio dum la nuntempa milito. Tre amike,—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 16:16, 19 jun. 2025 (UTC) :Saluton super nabla, dankon al vi pro la kortuŝa persona mesaĝo. Donante la teroregan situacion de daŭra milito en mia malfeliĉa lando, mi persone ankoraŭ fartas sufiĉe bone, tiel kiel mi sukcesas dormi seninterrompe dumnokte. Sed pli ol miaj personaj travivaĵetoj, iri al ŝirmejo laŭ alarmo, mi estas pezita de la daŭra suferego de tiomego da homoj kiuj tute ne apartenas al la batalado, kaj ili estas la veraj viktimoj de tiu ĉi damna militego. :Mi deziras al ni ĉiuj ke ni laboru kaj batalu por paco, laŭ la [[esperantismo]] kaj efektive tiel kiel ĉiu el ni komprenas ĝin. :Kolege via, Ŝajo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:25, 19 jun. 2025 (UTC) == [[Tuja fotilo]] == Saluton. Mi iom sentas, ke la vorto "tuja" aplikeblas pli al la foto ol al la fotilo, kiu ja fotas "tuje". Mi proponas alinomi al Tujfotilo, sed ĉu vi konsentas?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:55, 23 jun. 2025 (UTC) == Translation request into Esperanto == Hello, Sj1mor. Can you translate and upload the two articles [[:he:מס-קום-יה]] and [[:he:סוחר שמח]] in Esperanto Wikipedia? The former is an antisemitic theater play from 1975 by the rabid antisemite and Hamas supporter [[Recep Tayyip Erdoğan]] (who needs no further introduction), and the latter is a rabid antisemitic caricature and internet meme, which has spiked in the internet since the horrific terrorist attack by Hamas. Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 20:32, 23 jun. 2025 (UTC) :Hello, Sj1mor. :Thank you very much for creating the two articles in Esperanto Wikipedia. :Yours sincerely, [[Uzanto:Oratas|Oratas]] ([[Uzanto-Diskuto:Oratas|diskuto]]) 11:34, 11 jul. 2025 (UTC) == [[Ekspozomo]] == Saluton. Kiel evidentas ĉe neologismo, ĝis nun ekzistas nek ekspozomo nek eksposomo, kio aperas en la redakto. Mi tute ne proponas ĝustan literumadon, sed mi supozas, ke nepras unusola literumado ĉu kun so ĉu kun zo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 7 jul. 2025 (UTC) == Saluton == En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas novaj proponoj kaj en [[Vikipedio:Proponoj por elstaraj artikoloj]] estas unu. Kiam vi havos tempon, eble indos interveni en kelkaj el ili.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:55, 23 jul. 2025 (UTC) == [[Nigra turismo]] == Saluton kaj gratulon pri tiu interesa artikolo. Pri la dua duono eble "morbida" ne estas ĝusta nomo: vidu ĉe PIV la signifojn kaj de ''morbida'', kaj de ''morbo''; tro specifaj. Eble indas depreni el la enkonduko "funebra turismo" kaj uzi tiun nomon por tiu dua parto, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:13, 28 jul. 2025 (UTC) :Saluton Kani. kiel kutime mi fidas vian bonan juĝon. Jes mi konsentas. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:18, 28 jul. 2025 (UTC) :mi ŝanĝis morbida la morna. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:58, 28 jul. 2025 (UTC) [[dosiero:Cezaro de Mirko Jeluŝiĉ dua eldono 1997.jpg|eta|maldekstra|150ra|{{centre|la esperanta romano Cezaro de [[Mirko Jeluŝiĉ]], dua eldono 1997}}]] == romano Cezaro == Saluton, kara. Mi hodiaŭ sentis neceson por la artikolo [[Julio Cezaro]] kaj [[Mirko Jeluŝiĉ]] havi titolpaĝon pri la romano, vidis ke la titolpaĝo estas grafika verko de la dua eldono de 1997, do kopirajta, krom ke la eldonejo tutpersone rezignus pri sia kopirajto, kaj elektis por alŝuto nur al la esperanta branĉo licencon de justa uzo. Kiam mi volis meti la dosieron ankaŭ al la paĝo [[Ivo Rotkvić]], mi rimarkis ke tie jam estis praktike sama dosiero, kiun vi en 2021 alŝutis rekte al la komunejo. Ke ĝis nun 4 jarojn neniu protestis en la komunejo estas bonŝanca hazardo. Sed se iu el la forigemuloj en la komunejo volus forigi la dosieron, vi havus malbonajn argumentojn kontraŭ tio kaj malvenkus. Tial mi proponas provizore ĉion lasi kiel estas nun, sed konscii ke se estas problemo pri tenado de la komuneja bildo, ke tiam rezerve ankoraŭ estos la nur-esperanta titolbildo kun licenco "justa uzo". Sed vi mem jam sciu ke via komuneja alŝuto neniam estos tre sekura en la komunejo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:27, 1 aŭg. 2025 (UTC) == Peto pri konsilo == Jam denove saluton: mi rapide petas vin je konsilo de denaska ivritparolanto. Mi rimarkis ke mi en novembro 2010 faris suman paĝon pri la [[Distriktoj de Israelo]] kaj aldone faris la ses apartajn paĝojn pri la unuopaj distriktoj. Sed ĵus mi vidis, ke en la apartaj paĝoj pri la unuopaj distriktoj mi latinliterigis la hebrean vorton por "distrikto" per "Meĥoc" kun fina "c" - kvankam mi nun vidas tie klare la signon ז, zain, do sonon "z". Kaj efektive en la suma paĝo mi latinliterigis la saman vorton per "Maĥoz". Mi supozas ke la "c" en "Meĥoc" estis simpla tajperaro de mi, kiun simple en 15 jaroj neniu rimarkis. Vi probable povas konfirmi mian suspekton - tiam mi povas ŝanĝi la literojn al ĝusta "z". Kaj mi scias ke la vokalo post la iniciala M estas ne tiom fikse reguligata, povas prononce esti io inter a aŭ e aŭ [[ŝvao]], sed mi lernis ke en kazo de dubo oni prefere en latinliterigo uzu plenigan vokalon "a". Demando estas ĉu ĉi tie estas kazo de dubo. Ĉu vi konsilus en esperanta latinliterigo la formon "Maĥoz" aŭ "Meĥoz", aŭ ĉu vi eble ankoraŭ havas ivritan vortaron hejme, kiu notus aldonan diakritan signon sub la מ, kiu bedaŭrinde en normalaj tekstoj, ankaŭ en la ivritlingva vikipedio, preskaŭ neniam skribiĝas? Laŭ mia sperto la uzo de angla literumo por identigo de plej ĝusta vokalo estas problema, ĉar la angla ofte havas alian komprenon de vokaloj ol ĉiuj aliaj lingvoj, tial la [[sistemo IFA]] estas multe pli bona konsililo, sed mi ankoraŭ ne vidis la vorton meĥoz/mahoz en sistemo IFA. STOP: Ĵus mi vidis ke la angla teksto "Districts of Israel" tamen uzas diakritajn subsignojn, do laŭ tiu paĝo estas singulare מָחוֹז, maĥoz kun a, kaj plurale מְחוֹזוֹת meĥozot kun e. Mi ĉi tie reprenas mian kritikan noton pri la neklaraj difinoj inter sonoj a kaj e ĉe la anglalingvanoj, kaj dankemas ke ĉi tie la angla vikipedio estis tiom ekzakta. Do singulare מָחוֹז, maĥoz kun a. Vi povas tamen ankoraŭ legi mian noton, kaj en kazo de neceso komenti. Sed mi dum la demandado jam trovis la respondon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Saluton Kara Thomas, jes mi konfirmas maĥoz kun a, kaj plurale meĥozot. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:39, 2 aŭg. 2025 (UTC) == Kirjat Mockin == Resaluton, mi agrable rimarkis, ke vi "ŝtelis" mian hodiaŭan paĝon pri [[Kirjat Jam]] kaj el tio faris novan paĝon [[Kirjat Mockin]]. Tre simpatie, sed vi en la informkesto kaj en la suba parto de la teksteto ne adaptis la kopion, tiel ke la informkesto nomis la paĝon "Kirjat Jam" (2.0). Kion mi vidis, mi jam ĝustigis, sed vi ankoraŭfoje tralegu la paĝon, ĉu nun ĉiuj neintencaj spuroj pri Kirjat Jam estas for... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:08, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita, dankon. Mi ankaŭ faris pri [[Kirjat Ata]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:30, 2 aŭg. 2025 (UTC) :Se vi deziras serioze verki artikolon pri urbo, mi forte sugestas [[:en:Cité_Soleil|Cité Soleil]] (Civito Suna?) komunumo de Haitio kaj fifama kvartalo de [[Portoprinco]]. Homoj kiuj vivas en malfeliĉegaj cirkomstancoj estas tiuj kiuj plej bezonas Esperanton (eĉ ke ili tute ne konscias, ne scias aŭ eĉ neus tion), ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:12, 2 aŭg. 2025 (UTC) == [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]] == Saluton. Mi alinomis artikolon [[Monumento de la Afrika Renesanco]] al [[Monumento de la Afrika Renaskiĝo]], ĉar laŭ PIV Renesanco referencas nur al la historia periodo post la fino de la [[Mezepoko]] en [[Eŭropo]]. Se vi ne konsentas, ĉiam oni povas nuligi la alinomadon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:44, 4 aŭg. 2025 (UTC) :Bone farita. dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:21, 4 aŭg. 2025 (UTC) ::Senrilate, en pluraj lastaj artikoloj aperas asteriskoj anstataŭ aŭ eĉ krom citiloj. Mi foje nuligas ilin, sed indas eviti tiun aperon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:15, 4 aŭg. 2025 (UTC) :::Akceptita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:37, 4 aŭg. 2025 (UTC) ==Forigoj== Saluton, ĉu oni forigos ĉiujn diskutojn de uzantoj [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Forigu tie mirakle ligitaj]? [[Uzanto:Petr Tomasovsky|Petr Tomasovsky]] ([[Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky|diskuto]]) 10:38, 23 aŭg. 2025 (UTC) == Alinomo == Mi alinomis artikolon "Aromatakologio" al "Aromokologio", sed mi dubas pri la ĝusta literumado. Se mi eraris, bv malfari.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:11, 1 sep. 2025 (UTC) == [[Minutmanoj (milico)]] == Saluton. Mi kredas, ke uzi la radikon "man-" por la angla "men" estas tro krude. Mi sugestas pli esperantlingvan titolon [[Minutuloj]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:43, 6 sep. 2025 (UTC) :Saluton. Bone. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:44, 6 sep. 2025 (UTC) :Farite. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:29, 6 sep. 2025 (UTC) == Disciplino, [[Durnegoculo]] kaj [[Akrigilisto]] == Saluton. Lastatempe vi uzas tiun vorton kiel sinonimo de fako, de scienca fako. Laŭ PIV tiu termino estas limigita al "Instrua aŭ sporta fako" kaj eĉ evitinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:21, 8 sep. 2025 (UTC) :Pri Durnegoculo, strangas al mi la radiko "negoco" en tiu kunteksto. Mi kredas, ke estus pli taŭgaj titoloj kaj tradukoj de la anglalingva termino arbustejulo, makisulo, durmakisulo ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:19, 8 sep. 2025 (UTC) ::Pri Akrigilisto mi vidas du problemojn. Unue estas enhava miso: Akrigilisto ne estus tiu kiu akrigas ilojn (kiu estus ilakrigisto), sed tiu kiu prilaboras akrigilojn. Tial la redakto estas io konfuza. Due ekzistis jam la artikolo [[Akrigisto]], en kies enhavo eble la nura nuanco estas ke temas pri tradicie vaganta profesio. Tiu artikolo havas korespondon en multaj lingvoj, dum Akrigilisto havas tion nur en germana kaj en rusa; la rusa ne ekzistas por Akrigisto, dum mi ne tiom konas la germanan por kompreni la diferencojn inter la du artikoloj en la germana. Eble indas kunigi ambaŭ artikolojn, sed mi dubas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:49, 8 sep. 2025 (UTC) :::Mi dirus ke en la germana lingvo oni povus prave diskuti pri kunigo de Schleifer (akrigisto) kaj Scherenschleifer (laŭvorte akrigisto aparte de tondiloj). Fakte malgraŭ la titolo la teksto Scherenschleifer ŝajne pli amplekse kovras la metion, de migra profesio de romaoj kaj sintioj ĝis profesiaj metiejoj, de la mezepoko ĝis la 21-a jarcento, kaj pri akrigo de ĉiuj eblaj akraj surfacoj, de tondiloj, tranĉiloj, hakiloj, gilotinoj - kaj la dua teksto, germane Schleifer, malgraŭ la pli vasta titolo enhave pli malvaste koncentriĝas al iuj historiaj faktoj. Ĉiukaze tre utilas konscii pri la du tekstoj, kaj memori la alternativon ke ankaŭ esperante estus eblo kunigi la du tekstojn, al kio mi tendence inklinus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:19, 9 sep. 2025 (UTC) ::Saluton, mi ŝanĝis kaj alinomigis de durnegoculo al arbustejulo kaj plene akceptis viajn bonajn rekomendoj. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:30, 9 sep. 2025 (UTC) == Request == Hello, Sj1mor. Can you update the article [[Minska Grupo]] with new sources and rewrite it in the past tense? It was dissolved on 1 September 2025, as a requisite of the peace agreement signed by Azerbaijan and Armenia on 8 August 2025. Can you also write the article [[Respubliko Montara Karabaĥo]] in the past tense, and also update the articles [[Montara Karabaĥo]] and [[Stepanakerto]] and indeed any article in [[:Kategorio:Montara Karabaĥo]], reflecting the dissolution of the Nagorno-Karabakh Republic and the flight of virtually all Armenians from the region in 2023, rendering an Armenian presence in Azerbaijan to almost 0%? https://www.thecaliforniacourier.com/there-are-only-13-armenians-left-in-nagorno-karabakh/ Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 08:55, 9 sep. 2025 (UTC) :Thank you for updating [[Minska Grupo]]. Can you also add a sentence about its dissolution? :Kindest regards, [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-55614-7|&#126;2025-55614-7]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-55614-7|diskuto]]) 15:51, 9 sep. 2025 (UTC) ::Done. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:05, 9 sep. 2025 (UTC) :::Thank you very much. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-56434-5|&#126;2025-56434-5]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-56434-5|diskuto]]) 18:00, 9 sep. 2025 (UTC) == nova teksto [[Nir Alon]] == Mi volas aparte direkti vian atenton al la nova teksto pri [[Nir Alon]], kies vastigo al pli-ol-ĝermo estis flankefiko de preskaŭ 20 komence ŝablonaj novaj artikolaj ĝermoj pri skulptistoj - Mi ne scias kiel vi emocie rilatas al la e-lingva teksto pri la kampanjo "[[Bojkoto, Malinvesto kaj Sankciumoj]]" menciita en la teksto, kaj pri tio tute ne temas mia atentigo: sed mi scias ke vi havas grandan talenton fari bonajn tekstojn pri institucioj kaj organizaĵoj, kaj kvankam ne necesas premi sin fari tekstojn pri ĉiuj ministerioj de ĉiuj registaroj de la mondo, tamen estas bone se iom post iom iuj pliaj tekstoj pri ministerioj de eksteraj kaj internaj rilatoj, de sociaj servoj, eduko kaj kulturo aldoniĝos - la ministerioj tendence pli gravaj por la esperantista movado. En la teksto estas vorto sen ruĝa ligilo pri la Israela Ministerio pri Edukado kaj Kulturo. Ĝi povas resti tiel, sed ankaŭ estus okazo krei esperantlingvan tekston pri la ministerio. Ĝi ne vivnecesas esperantlingve, sed estus ĉarma pluso havi ĝin: mi ĵus komprenis, ke ekde 2006 estas du ministerioj, unu pri eduko, la alia pri kulturo+sporto. tiam teksto pri la komuna ministerio de ĝis 2006 kompreneble estas neglektinda temo, sed sed estus okazo eĉ fari 2 ministeriajn tekstojn[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC). Krome fakte ankaŭ la Hamburga Universitato de Aplikataj Sciencoj ({{l-de|Hochschule für angewandte Wissenschaften Hamburg}}, en [[d:Q913987|vikidatumoj]]), dua plej granda universitato en la due plej granda urbo de Germanio, povus profiti de universitata artikola ĝermo. Ankaŭ tio ne nepras, sed belus... La teksto de Nir Alon ne estas unua teksto de artisto en Israelo. Laŭ nuna stato jam estas 7 esperantlingvaj tekstoj nur pri israelaj skulptistoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 9 sep. 2025 (UTC) :Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], dankon pro via instigo. Farite! Sed se oni esploras pli, kaj verŝajne valoras atingi la realan veron ol la titolaj sloganoj pri la [[Israela Ministerio pri Edukado]], ekde kelkaj jardekoj ĝis nun, grandparte de la eduka sistemo en la lando estas financata sed independa (privata, t.e. [[Ortodoksa Judismo|ortodoksa]], vidu [[d:Q12411986]]) de la ministro! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:41, 9 sep. 2025 (UTC) == Alpina skiisto == Saluton. Mi forigis tiun malplenan titolon. Mi supozas, ke se vi planas tian artikolon, la titolo estus Alpa skiisto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:50, 15 sep. 2025 (UTC) == Parlamento de Feroio == Saluton, Mi ne vidas iun uzon de tiu vorto por la lando, kaj ĉiam [[Ferooj]]. Mi sugestas alinomi al Parlamento de Ferooj kaj nuligi tiun nunan. Ja plimulto de lando en Esperanto havas finaĵon en -io (-ujo), sed insularoj foje en -oj, ekzemple Filipinoj, Maldivoj ktp.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:48, 22 sep. 2025 (UTC) :Bonvolu kontroli la diskutan paĝon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:06, 22 sep. 2025 (UTC) ::Vi pravas, ne nur vikidatumoj, ankaŭ PIV.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:02, 29 sep. 2025 (UTC) == [[Simbionta Liberiga Armeo]] == Ĉu Simbionta, Simbiona aŭ Simbioza?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:59, 29 sep. 2025 (UTC) :Ankaŭ mi ne certas... [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:01, 29 sep. 2025 (UTC) :Mi konsilus ne traduki la nomon, ĉar ''Symbionese'' ne estas normala aŭ facile komprenebla angla vorto. Se vi nepre volas tradukon, tiam mi konsilas "simbioza", ĉar laŭ la angla vikipedio ''Symbionese'' deriviĝis de ''symbiosis''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:57, 29 sep. 2025 (UTC) == Kategorioj == Saluton. Vi kreis kategoriojn [[:Kategorio:Edukado en Nov-Brunsviko]] kaj [[:Kategorio:Edukado en Insulo Princo Eduardo]], kiuj nun estas malplenaj. Mi supozas, ke vi planas krei artikolojn kiuj plenigu ilin, aŭ kiu estas la celo? Tamen ĉefe interesas al mi kial ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj, dum la kategorioj kiujn mi kreas ne aperas tie. Ĉu estas du kategorioj de kategorioj? Amike.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:14, 20 okt. 2025 (UTC) :Saluton Kani, mi ne planis plenigi ilin. Mi kreis ilin ĉar @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] jam kreis tiujn kategoriojn por ĉiuj subŝtatoj de Usono (ekz. [[:Kategorio:Edukado en Kalifornio]]). Mi ne precize komprenas viaj postan demandon, kio signifas "ili enkalkuleblas en la Novaj paĝoj"? mi ne konas pri kiuj kategorioj, kiuj vi kreas, vi intencas kompari. Tiuj du kategrioj estus precize same kiel ĉiuj aliaj por la aliaj provincoj de Kanado. Amike. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:49, 20 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Sj1mor|Kani}} Mi ĵus revenis al vikipedio post plurtaga paŭzo pro translokiĝo. Efektive la kat.oj aspektas sencaj kaj iom post iom plenigeblaj. Unua paŝo kompreneble estas intervikiigi ilin, kion mi ĵus faris. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:07, 24 okt. 2025 (UTC) ==Kinfestivaloj== Saluton. Rilate iel al ĵusa supra temo, mi ĵus alinomis al [[Internacia Kinfestivalo de Valadolido]] anstataŭ Filmfestivalo, ĉefe ĉar estis kelkaj korektendaĵoj en la redakto pri tradukoj el hispana ktp. Krome laŭ mi Kinfestivalo estas pli facile prononcebla kaj pli ĝusta traduko, ĉar en pluraj lingvoj eble filmo kaj kino estas sinonimaj, sed ne en Esperanto. Kaj en tiaj festivaloj ĉefa afero estas prezento de filmoj, sed ankaŭ gazetaraj kunsidoj, solena fotado, intervjuoj, premioj, ceremonioj ktp. Tamen, se vi ne konsentas oni povas malfari la aferon. Krome eble mi estus devinta konsulti tion en la koncerna paĝo, kiu nun ne estas tre aktiva. Ĉio tio koncernas ankaŭ al la ĵus kreita de vi [[:Kategorio:Filmfestivaloj en Hispanio]], sed mi vidas, ke ankaŭ aliaj rilataj kategorioj uzas film- anstataŭ kin-; eble pli internacia, sed malpli esperanteca.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:42, 21 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Bonege. Se mi rajtas peti vin, bonvolu fari/meti vian komenton ekzemple ĉe la diskuto de [[Filmofestivalo]]. Estas multaj artikoloj kies nomo komencas per tiu Filmofestivalo, kaj kelkaj alidirektiloj kun Kinfestivalo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:30, 21 nov. 2025 (UTC) :Mi nur notas ke sub filmofestivalo ([[d:Q220505|Q220505]]) la plej multaj el la lingvoj nomas tiajn festivaloj kun film, kaj nur la litova kaj la uzbeka, uzas kin! Mi konfesas ke mi tute ni scis ke estas diferenco inter filmfestivalo kaj kinofestivalo kaj do indas eksplicite noti tiun ĉi gravan distingon. Ĉu vi faru tion? Mi antaŭdankas vin. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:36, 21 nov. 2025 (UTC) ::Tion mi faris, dankon. La solvo ne estas facila.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 21 nov. 2025 (UTC) :::{{re|Sj1mor|Kani}} Nu, kino estas ĉio rilate al farado de filmoj, tial "kinfestivalo" kaj "filmfestivalo" estas laŭ senco fakte sinonimoj. Kompreneble festivalo pri filmoj estas ĉiam kunveno, evento, do la invititaj filmofarintoj renkontiĝas, babiletas, trinkas, manĝetas, amplekse fotiĝas, aŭskultas, aplaŭdas... sed la baza temo tamen estas la farado de filmoj, do la eldona "industrio" kino. Tial fakte ne estas kategoria "diferenco inter filmfestivalo kaj kinfestivalo". Konsentite ke {Lang-es|Semana Internacional de Cine de Valladolid}} klare havas la vorton "cine=kino" en la titolo, tial tute sencas tie uzi la sinonimon kino, dum la [[Internacia filmfestivalo Palm Springs]] ({{l-en|Palm Springs International Film Festival}}) kaj tre multaj aliaj havas la vorton "festival'" en la titolo, tial saĝas uzi la vorton ankaŭ en Esperanto. Sed mi avertas ke ne estus saĝe nun artefarite konstrui iun "diferencon inter filmfestivalo kaj kinfestivalo", kaj ekzemple krei diversajn kategoriojn. Kaj tre saĝas uzi la vorton filmfestivalo kiel baza kategorio, ĉar filmo estas pli baza vorto ol kino (=farado de filmoj). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion via en la [[Diskuto:Filmfestivalo]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:40, 27 nov. 2025 (UTC) ::::Mi supozas, ke vi celis "filmon" en "havas la vorton "festival'" en la titolo". Mi ne volis fari du kategoriojn, sed postuli la nomon kino, kie indas, dum ankoraŭ vidas la hegemonion de "filmo" en preskaŭsinonimaj kuntekstoj, kiel anglalingva influo, kaj ne nur en Esperanto. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:13, 27 nov. 2025 (UTC) == Eta konsilo == Mi fakte nun venis ĉi tien tute ne por komenti pri festivaloj, sed por doni al vi etan amikan konsilon: vi faris tekston pri la eldona '''firmao''' [[Pearson Education]] en feburaro 2024, kaj nomis la firmaon "'''brita eldonisto'''" en la unua frazo kaj en vikidatumoj. Tamen, en Esperanto la substantivoj faritaj el verbo plus participo estas klare individuaj homoj, kiuj faras iun agon, kaj ĉiu firmao sendube estas pli ol unu homo. Tial la vorto "eldonejo" pli taŭgas, kvankam ejo estas loko, kaj klaras ke firmao povas havi centran plus aldonajn lokojn, kaj ĝin ne nur difinas la muroj kaj tegmentoj de la centra domo, sed ĉiuj homoj, maŝinoj, bankokontoj kaj produktoj kiuj rilatas al la firmaa domo. Sed tamen la vorto ejo, simboligite por la tuta aktivejo kun multaj laborantoj, pli bone taŭgas ol simboligi multajn homojn per nur unu homo. Tial [[DuMont]] aŭ intertempe je plena nomo [[M. DuMont Schauberg]] estas eldona firmao, libroeldonejoj ekde 1620 en Kolonjo, kaj unu el siaj ĉefoj, [[Joseph DuMont]] (1811-1861) estis eldonisto. Kaj tial ekzemple en la franca aŭ itala oni aparte akcentas la centran domon, kiam oni aludas al eldona entrepreno, per la nomo ''maison d'édition'' aŭ ''casa editrice'' ("domo eldona"). Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:04, 27 nov. 2025 (UTC) :PS: Aparte ĉi tie neniam ekzistis iu "pionira eldonisto sinjoro Pearson". Sed la bazo de la firmao "Pearson" estis konstrufirmao, kiu komence masonis dometojn, poste realigis gigantajn tunelojn kaj kanalojn, sekve investis en la naftoindustrion kaj tute fine ankaŭ investis en libroeldonado... Iu fonda "eldonisto Pearson" tial vere ne identigeblas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 27 nov. 2025 (UTC) :Nu denove Bone, interesa, dankon. Ĉu vi povas meti tion vian en la Diskuto:eldonejo, Diskuto:eldonisto, kaj en Diskuto:ejo, Diskuto:isto? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:43, 27 nov. 2025 (UTC) == [[Kunhavigo]] == Saluton, dankon kaj gratulon pro tiom bela koncepto kaj artikolo. Mi opinias, ke estus pli ĝusta titolo Kunhavado, dum Kunhavigo estus la momento kiam iu igas, ke aliaj (eble inklude tiun mem) ekkunhavas ion kaj poste ili kunhavas, tio estas kunhavadas. Eble ankaŭ kunhavo eblus. Krome en la fino oni povus iom pliigi pri sociaj retoj rekte eĉ al Vikipedio kaj ĝenerale vikioj, kiuj estus ekzemplo de kunhavo, ĉu ne?, kie ni ĉiuj agadas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:21, 27 nov. 2025 (UTC) :Saluton. Dankon. Do bone korektu, alĝustigu kaj aldono laŭ via kompreno. Sed mi nur petas ke vi metu tiun ĉi diskuton vian pri la nomigo en la diskuto de la artikolo, kie ĝi gravas. Pri la sociaj retejoj laŭ mia kompreno grava malfacilaĵo estas la uzo de disdivid por la sama termino sed esence de kontraŭa signifo. Pri (inter)vikia laboro mi ne certas ke mi komprenas vian intencon, ĉu vi intencas ke ekz Vikidatumoj kunhavigas datumojn kun la lingvaj vikipedioj? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:31, 27 nov. 2025 (UTC) ::Farite. Ankaŭ mi ne komprenas vian nekomprenon pri (inter)vikia laboro; mi intencis fari nur tion kion mi jŭs faris, nome aldoni aludon al Vikipedio en la fino de la teksto, kiel mi faris. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:42, 28 nov. 2025 (UTC) == [[Nudstriado]] == Denove mi havas dubojn pri la trovo de ĝusta titolo. Vere la signifoj de la radiko stri- laŭ PIV neniel rilatas al la koncepto. Pli ĝusta fonetika adapto postulus la radikon strik- kiu simile kolizias kun plena signifo tute ne rilata. Nudmontrado povus esti ne sufiĉe signifa, kiel tro proksima al simpla [[publika nudeco]]. Nudmanifestacii eble estas tro longa vortaĉo, sed ja pli ĝusta, simile eble al Persona nudmanifestacio aŭ simile. Kion vi opinias? Solvite tion, mi ŝatus aldoni aludon al [[FEMEN]]. Fakte en tiu artikolo estas proponata artikolo Nuda protesto, titolo kiu ankaŭ ne tute kongruas kun la koncepto de "Nudstriado".--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:54, 28 nov. 2025 (UTC) == ŝuoj sur la bordo de Danubo == Dankon pro la enmeto de la foto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2025-39102-04|&#126;2025-39102-04]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2025-39102-04|diskuto]]) 08:55, 9 dec. 2025 (UTC) =="federera"== "Federera" en [[Urbestro]] ne estis eraro, sed mia provo traduki ''state [or] territorial''. "Federala" signifas alian aferon, nome "(tut)landa". Cetere estas bona momento danki vian amasan korektadon, kiu jam forigis multajn verajn erarojn interalie de miaj kontribuoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:35, 21 dec. 2025 (UTC) == Mi erare malfaris vian redakton en "Hohe Liebe" == Mi ne volis fari tion kaj jam malfaris mian malfaron. Pardonu por la konfuzo. Cetere, mi volas danki vin por via laboro dum la lastaj jaroj, precipe la amasa korektado de eraretoj. Tio ege helpas la projekton! [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 17:41, 11 jan. 2026 (UTC) == Forigproponoj == Saluton ... vi lastatempe faris plurajn strangajn forigproponojn, ekzemple https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Server_farm&action=history . Ĉi la volas forigi nur la diskpaĝon (kiu antaŭ via interveno ne ekzistis), aŭ la artikolan paĝon kiu estas nur alidirektilo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:30, 16 jan. 2026 (UTC) :Saluton ... mi ne certe pri kiuj forigproponojn vi parolas. En la kazo de [[Server farm]], tio erare kreiĝis fare de mi kiam mi ekkreis la artikolon [[Servilaro]], do tiu alidirektilon estas forigenda. Ĝenerale, kiam mi petas forigon mi intencas forigo de la tuta artikolo (alidirektilo), ne sole de la disuktpaĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:54, 16 jan. 2026 (UTC) == Invitation: Bring Feminism and Folklore to your wiki == <div style="border:4px maroon ridge; padding:4px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Hello {{BASEPAGENAME}}, We noticed your dedicated contributions to this wiki. As an experienced editor, your leadership could help bridge the gender gap on Wikipedia. We are inviting you to '''organize the Feminism and Folklore 2026''' writing competition for your community. ;Why Organize? The campaign (1 Feb – 31 March) focuses on women’s stories, folk culture, and traditions. By setting up a local page, you help your community document their unique history. ;We have made it easy for you You do not need to do everything from scratch. The international team has prepared tools to help you: * '''Article Lists:''' Find missing topics relevant to your culture. * '''CampWiz Tool:''' Easily manage the contest and track points. ;Want to talk to us first? If you have questions or want to meet the team, you are welcome to join our Office Hours (live Q&A sessions). ''[[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|Click here to see the Office Hours schedule]]'' ;Ready to start? Please check the project page to see how simple it is to register. '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Click here to Learn More and Sign Up]]''' Thank you for your time and hard work! '''The Feminism and Folklore 2026 Team''' ---- <small>You received this message because you are a valued contributor. If you have questions, please ask on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta Talk Page]].</small> </div></div> --[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:49, 18 jan. 2026 (UTC) == Eta atentigo == Neekzistanta "kategorio:Usonaj organizaĵoj", kiu fakte celas gvidi al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono", laŭ la hodiaŭa stato havis eĉ 11 paĝojn. Tio estas multo por "hazarda mistajpo". Tial mi ĵus ĝustigas tiujn 11 kategorionomojn en la paĝoj, sed lasas ĉi tie kategorian alidirektilon, kiu helpu eviti ke tia miso ripetiĝos. 4 unuaj el la 11 paĝoj kiujn mi korektis, ĉiuj estis de vi. Tial supozeble plej gravas ke vi konscias ne ripeti la misan formon. Vi ĝis nun vidis ruĝan ligilon "Usonaj organizaĵoj" sube de la paĝo, nun kiam mi mezti la alidirektilon, estas klinitaj bluaj literoj "Usonaj organizaĵoj". Sed tiu kategorio en klinikaj literoj tamen estas alarmiga signo: Tamen oni devas en la paĝo gŭstigi la kategorion al kategoria nomo "Kategorio:Organizaĵoj en Usono" - alikaze la tekstoj tamen ne enordiĝas ĝuste. Komprenite, ĉu? Kaj dankon .. ke tiom da eraroj estas el via klavaro, sendube unuavice ŝuldiĝas je tio ke vi estas tiom produktema. Do simple atentu estonte ne plu ripeti la erareton kaj ĉiam estu alarmigita kiam vi vidas ruĝan aŭ klinitan bluan kategorionomon sube de paĝo - ambaŭ variaĵoj ne estas bonaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 25 jan. 2026 (UTC) :Komprenite. Dankon! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 21:32, 25 jan. 2026 (UTC) == Plia eta atentigo == Kaj mi ĵus rimarkis ankoraŭ plian, vere etan erareton, kiu tamen sumiĝas al multaj eraretoj, se multe ripetata. Vi foje tradukante el la angla al Esperanto, ne metas ligilon <nowiki>* {{Oficiala retejo}} ({{en}})</nowiki>, sed nur <nowiki>* {{Oficiala retejo}}</nowiki> (ekzemple [[Instituto por Politikaj Studoj|jen]]). Tio sencas en anglalingva teksto, kie oni supozas ke aŭtomate ligilo estas en la angla, se neniu alia lingvo estas notata. Sed en Esperanto kaj en ĉiu ajn alia lingvo la supozo ne estas tia. Do ĉiam necesas la indiko <nowiki>({{en}})</nowiki> (eĉ se estas iuj tre malnovaj paĝoj, kie oni ankaŭ forgesis indiki lingvo(j)n, kaj tiujn postaldoni post multaj jaroj ne funkcias 100-procente, ĉar simple estas iuj paĝoj kiuj tre malofte ricevas atenton). Mi komprenas ke vi principe komprenas tion, kaj nur volas memorigi al vi ankaŭ ĉiam apliki la scion... 17:57, 25 jan. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) == Landmann naskiĝjaro == Saluton! Vi enmetis malpost kelkaj semajnoj en la artikolo de [[Angelika Landmann]] shablonon kun naskighdato "30-a de novembro 1944". Mi nenie trovis fonton pri tio. Peto de mi estas ke vi malkashu vian fonton pri shia naskighdato. Dankon! [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 16:58, 5 feb. 2026 (UTC) :Saluton! Mi enmetis ŝablonoN:homo, sed la montro de la naskiĝdato mi ne donis de mi mem. Mi kontrolis vikidatmojn kaj tie la dato ankaŭ ne troveblas do mi ne scias de kiel ĝi venas. Ĉiukaze mi ne havas fonton por ĝi. Dankon pro via kontrolo! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:13, 5 feb. 2026 (UTC) ::Estimataj [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] kaj [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], permesu ke mi komentu pri tiu temo. La montrata dato "30-a de novembro" ne havas iun fonton, ĝin kaŭzas teknika eraro. (Pardonu min, mi kredis ke ĉiu regula kontribuanto ĉi tie sciis pri tiu eraro. La eraro estas priskribita ĉi tie: [[Ŝablono:Informkesto homo]]). '''Resume:''' Kiam oni metas iun person-ŝablonon (Informkesto homo/persono/gravulo/verkisto/sanktulo/papo/...), kaj [[Vikidatumoj]] havas ''nekompletan'' daton, ekz-e nur jaron sen monato kaj tago, tiam povas aperi erara dato en la montro de la ŝablono. Tre ofte la fuŝa dato estas ĝuste la 30-a de novembro. '''Kion vi faru por solvi la problemon:''' Enmetu en la ŝablonon la parametron "<nowiki>dato de naskiĝo</nowiki>" kun la informo kiun vi volas aperigi, ekz-e ĉe [[Angelika Landmann]], anstataŭ nura <nowiki>{{informkesto homo}}</nowiki> vi skribu <nowiki>{{informkesto homo | dato de naskiĝo = ĉ. [[1945]] }}</nowiki>. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:26, 6 feb. 2026 (UTC) :::Estimata [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]], vi skribas multajn artikolojn kaj aldonas informkestojn. Dankon por via diligenta laboro kaj viaj valoraj kontribuoj! - Notu: Vi kutimas aldoni informkestojn sen iuj ajn parametroj. Mi volas rekomendi al vi: Reiru al ĉiuj personoj kie vi enmetis informkeston, kaj kontrolu la montratajn datojn - specife, se iu montrata dato estas precize la 30-a de novembro. Komparu kun Vikidatumoj, kaj kiam necese, aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" por korekti eraron. Tio estas inda plibonigo de nia Vikipedio! :::Estimata [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]], vi skribas multajn artikolojn kaj faras multajn valorajn kontribuojn en Vikipedio. Dankon por via diligenta laboro! - Notu: Vi kutimas tute ne uzi iujn informkestojn. Mi volas rekomendi al vi: Estos bone se vi aldonos informkeston en artikoloj pri homoj (tuj komence de la artikolo). Tio aŭtomate donas facile alireblajn informojn pri tiu homo, en konvena prezentado, kaj ĝenerale plibonigas la artikolon. Ekzistas pluraj informkestoj, sed mi rekomendas simple ĉiam uzi {{ŝ|Informkesto gravulo}}, tio tute bone funkcias. Nur atentu pri tiu citita teknika eraro, kaj aldonu tiun "<nowiki>| dato de naskiĝo = ...</nowiki>" kiam necese. :::Sincere salutas al vi ambaŭ [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:47, 6 feb. 2026 (UTC) ::::(P.S. Se vi interesiĝas pri teknikaj detaloj: La kulpulo pri la eraro estas la help-ŝablono {{ŝ|dato kaj loko}}, kiu havas tre komplikan programkodon. Plurfoje oni jam diskutis eblajn vojojn ripari ĝin, sed ŝajne ni ne havas sufiĉe kompetentan (aŭ eman) programiston por solvi tiun problemon. Mi supozas ke ie interne la kodo uzas -1 por signifi "nekonata monato" resp. "nekonata tago en la monato", kaj poste la programkodo misinterpretas tiujn valorojn, elirante de la 1-a de januaro erare adicias -1 al la monato kaj -1 al la tago, efektive do subtrahas 1 monaton kaj 1 tagon, alvenante al la 30-a de novembro de la antaŭa jaro. - Supozeble ni ne baldaŭ solvos la problemon en la helpŝablono mem, restas do la supre menciita ĉirkaŭvojo mem plenigi la deziratajn parametrojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:04, 6 feb. 2026 (UTC)) :::::Estimata @[[Uzanto:Moldur|Moldur]], dankon pro via konsciigo. Efektive ĝi estas grava kaj notinda en pliaj ĉefaj lokoj. :::::Mi kontrolis ke estas pli ol 3 mil! artikoloj kun "Naskiĝo 30-an de novembro" (inkluzive de tiuj kiuj havas [[:Kategorio:Naskiĝintoj la 30-an de novembro]], kiu entenas 200. Efektive simila serĉo de aliaj datoj donas ĉirkaŭ 200 rezultoj) :::::Do mi pensas ke tiu laborego estas farota de roboto, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:05, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Mi ne certas ĉu eblas fari tion per roboto, sed ''se'' tio estas farebla, tiam certe robota laboro estos bonvena. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:08, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Aldone, mi konstatas ke estas instancoj de informkestoj kiuj uzas ŝablonon [[Ŝablono:Dato|Dato]] por tiuj parametroj (do naskiĝo kaj morto) anstataŭ [[Ŝablono:Daton|Daton]]. Vidu ekz. [[Afonso Pena]]. Korektendaj, ĉu ne? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:11, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Ne, tio povas bone resti. Akuzativo ja necesas en plena frazo, ekz-e "Li naskiĝis la {{daton|30|11|1847}}.". Sed en tabela formo ja ne estas plena frazo, nur: "dato de naskiĝo: {{dato|30|11|1847}}". Oni povas mense kompletigi tion al frazo: "Lia dato de naskiĝo estis la {{dato|30|11|1847}}.", sen akuzativo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:46, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Dankon pro via klariga respondo sed ĝi strangas (efektive tre) al mi ĉar la granda plejmulto da instancoj, kaj efektive la defaŭlto, uzas la akuzativan datformon por tiuj datoj kiuj estas montrataj en la infromkesto! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:50, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::Ho, vi pravas, mi eĉ ne rimarkis tion antaŭe. Eble iu mense kompletigis: "Lia naskiĝo okazis la {{daton|30|11|1847}}.". Tio ankaŭ eblas. Do, gramatike ambaŭ formoj estas taŭgaj. Se vi preferas unuecan aperon, vi povas ŝanĝi "dato" al "daton". - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:59, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::Kaj aldone, ĉu la artikolo necesas por la entabela dato (notu ke tiu ne estas la defaŭlto, do la def. estas senartikola)? Iuj (malmultaj) el la [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Biografioj]] ja metas ĝin. ::::::PS notu ke iuj uzas [[ŝablono:Naskiĝdato]] (alinomata [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]]), kiu ja metas la artikolon (la) antaŭ la dato) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:30, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::PS ankaŭ strangas al mi ke [[Ŝablono:Naskiĝdato|Naskiĝdato]] estas uzata 1739, kaj kompare [[Ŝablono:Naskiĝtago|Naskiĝtago]] 5721 (do pli ol 3oble) malgraŭ ke la unua estas, almenaŭ laŭ mi, la pli preciza termino. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:34, 6 feb. 2026 (UTC) ::::::::<nowiki>Mi plie kontrolis ke "|dato de naskiĝo = {{naskiĝdato" okazas 49 foje kaj "|dato de naskiĝo = {{naskiĝtago" okazas 738 foje! Mi memorigas ke tiu ŝablono aperis la antaŭ la dato.</nowiki> [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:33, 6 feb. 2026 (UTC) ::::Estimata kunvikipediano Moldur! Dankon por la laudo de mia laboro. Laudoj chiam dorlotas onin. Koncerne informkestojn mi devas konfesi ke mi vere MALAMAS ilin (kun la esceptoj "urboj, burgoj, nobeloj"). Mi - tree, rilate al tio - shatas la germanlingvan Vikipedion kio ghenerale tre shpare utiligas ilin. Tial treege bedauras mi kiam mi, kiel artikoliniciinto kiu zorge estis elektinta taugan foton lau sia gusto, devas baldau poste forigi ghin kaj akcepti la ofte netiomtaugan foton aperantan ene de la informkesto ... Alia problemo estas ke che kelkaj informkestoj la informoj - tre maldikas. Ridinde pluse se ja estis metita informkesto en kiu estas NEK foto NEK multa informo. Kiel la romanoj diris: de gustibus (non) est disputandum. [[Uzanto:Giorno2|Giorno2]] ([[Uzanto-Diskuto:Giorno2|diskuto]]) 13:29, 6 feb. 2026 (UTC) :::::Estimata, pri bildoj mi tre rekomendas enigi ilin ''en'' la informkeston - informkestoj ja estas tre adapteblaj. Se vi metis belan bildon "<nowiki>[[Dosiero:mia_bildo.jpg|mia_priskribo]]</nowiki>", kaj vi (aŭ iu alia) aldonas ekz-e "<nowiki>{{informkesto gravulo}}</nowiki>" kiu aperigas malbelan bildon, tiam tre simple eblas igi la informkeston vidigi vian preferatan bildon: "<nowiki>{{informkesto gravulo | dosiero = mia_bildo.jpg | priskribo = mia_priskribo }}</nowiki>". Jen kion mi ĉi-kaze rekomendas. Entute mi trovas ke informkesto preskaŭ ĉiam plibonigas artikolon, escepte en la kazo kiam gi estas tute aŭ preskaŭ tute malplena. Sed tute prave, pri gustoj (ne) eblas disputi, do mi ne provos trudi al vi miajn preferojn. - Sincerajn saluton, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:15, 6 feb. 2026 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:42, 14 feb. 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:Uzanto:Sj1mor]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&oldid=30070084 --> == [[Ateromo]] ne egalas al [[aterosklerozo]] == Saluton! Mi devas atentigi vin ke tiuj ĉi terminoj ne estas sinonimoj. La dua rilatas al la [[:en:Atherosclerosis]], do ĝi plu bezonas apartan artikolon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:39, 25 feb. 2026 (UTC) :Do bone Dankon. La artikolo devus esti korektota kaj ankaŭ la alidirektilo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 13:43, 25 feb. 2026 (UTC) ==Referencoj== Sj1mor, mi estas ne nur malĝoja sed ankaŭ konfuzita pri la aspektoj de via uzado de fontoj, kiujn mi lastatempe rimarkis. Kial vi volas meti referencojn el angla artikolo, kiuj ne rilatas al la informoj en via artikolo, anstataŭ la ĝustaj referencoj el la artikolo, kiun vi tradukis? Ĉu tio estas iel pli facila, aŭ ĉu eble vi provas komuniki ion per tio? Kaj ĉu vi malkredas miajn asertojn, ke tio povas trompi legantojn? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:41, 13 mar. 2026 (UTC) :Mi ne certas ke mi bone komprenas vin sed mi provos. Mi ja komprenas ke referencoj estas grava parto de kvalita artikolo. Certe mi ne inventas referencojn, sed se mi teknike povas mi simple prenas ilin de iuj el la alilingvaj (jes kutime el la anglalingva) artikolojn, kaj mi metas ilin tie kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo. Laŭ mia kompreno la referencoj ja rilatas la enhavo de la artikolo, eble ne la tuto, ne ĉiuj asertojn, sed almenaŭ parte. :Laŭ via volo kredu min aŭ ne sed mi ne havas iun alian intencon ol krei esperantlingvan artikolon kiel plej kvalite ke mi povas fari. Certe mi ne intencas trompi iun ajn. Estas bone ke vi ankau kontrolas la referencojn. Mi konfesas ke kutime mi ne faras tion sed simple fidas ilian uzon ĉe la fonta artikolo. :Ĉu mi sufiĉe klare respondis viajn demandojn? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:49, 13 mar. 2026 (UTC) ::Mi certe kredas ke viaj intencoj estas bonaj. Via cetera redaktado atestas tion. ::Eble do vi povus pli atenti la flankon "meti ilin kie ili estas lokitaj ĉe la alilingva artikolo". Ekzemple en [[Budapeŝta geto]] vi ne konservis la parton de la anglalingva artikolo, kiu havis la referencon al ''Holocaust Encyclopedia'', do oni ne povas aŭtomate meti tiun referencon en la esperantan artikolon. Ĉe la mapo de US Holocaust Museum, vi ŝajne ankoraŭ havas la referencendan informon (pri la situo de la geto), sed vi erare metis alian informon (pri la barilo; ĉu el la hebrea artikolo?) inter tio kaj la referenco. Tiel ŝajnis ke la referenco apogas la priskribon de la barilo. Ĉu tio estas sufiĉe klara? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:38, 13 mar. 2026 (UTC) :::Mi konfesas ke ne estas facila al mi kompreni vin, bedaŭrinde. :::Nek la esperanta nek la angalingva havas mencion de ''Holocaust Encyclopedia''! Pri la dua el la du referencoj, mi komprenis ke ĝi subtenu la aserton pri situo de la geto, ĉirkaŭ la [[Granda Sinagogo de Budapeŝto|Granda Sinagogo]], ne pri la barilo. :::Kion vi intencas per " la mapo de US Holocaust Museum"? Ĉu la [[:Dosiero:Bp-getto-map.jpg]]? Kion "referencendan informon" vi intencas? Cetere, la nuna versio de la hebrea artikolo ne havas referencojn! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:56, 13 mar. 2026 (UTC) ::::Do mi provos alivortigi ĉion. Via unua referenco (kiu laŭ mia kompreno estas artikolo el ''Holocaust Encyclopedia'') citiĝas en la angla artikolo, ĉar ĝi diras ke 70 mil homoj loĝis en la geto. Sed vi donas pli precizan nombron (68 mil) kaj daton (dirante ke temas pri homoj, kiuj sukcesis vivi ĝis la liberiĝo). Tiuj informoj ne aperas en la referenco, do oni ne citu tiun referencon. ::::La nombro 68 mil, kaj la tuta cetera enkonduko, estas traduko de la enkonduko de la germana artikolo. La germana artikolo citas alian referencon, nome ''Die Verfolgung und Ermordung . . .'' de Fritz. Verŝajne ĉiuj statistikoj menciitaj en la enkonduko aperas en tiu referenco. Do ankaŭ ni citu tiun referencon. ::::Kaj kiel vi ŝajne jam komprenas, via dua referenco (kiu estas mapo de US Holocaust Museum) devus metiĝi tuj post la aserto pri la situo de la geto, por ke ne ŝajnu ke ĝi rilatas al la barilo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) :Simila ekzemplo: Ĉe [[Agrikultura eduko]] vi citis ''Agricultural Sciences'' de Mathews. Tiu fonto aperis en la angla vikipedio por apogi difinon de agrikultura eduko. Sed vi uzis alian difinon. Tial vi devus ne citi Mathews. Se la informoj venas de la rumana artikolo, kaj la rumana artikolo estas senreferenca, ankaŭ nia artikolo devos esti senreferenca (krom se iu esperantlingva vikipediisto mem enketos en fontoj, kaj konstatos, ke ili diras same kiel la rumana vikipedio). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:48, 13 mar. 2026 (UTC) Pli resume: "tie, kie ili estas lokitaj en la alilingva artikolo" havas sencon nur se tiu parto de la esperanta artikolo estas traduko de tiu parto de la alilingva artikolo, aŭ almenaŭ samsignifa kun ĝi. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:28, 14 mar. 2026 (UTC) Ĉe [[Jan Fridegård]] vi kopiis referencon el la angla artikolo por apogi aserton, ke li verkis pri "stataroj". Tia aserto ne fariĝas en la angla artikolo nek la germana. De kie ĝi venas reale? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:50, 18 mar. 2026 (UTC) :Ĝi estas la dua referenco en la anglalingva versio, sekve de la verkoj "was a Swedish writer". [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:05, 18 mar. 2026 (UTC) ::Mi scias ke la referenco estis en la anglalingva versio. Mi demandis ne pri la referenco, sed pri la aserto. Kiel vi scias, ke li verkis pri stataroj? Ĉar la [[Vikipedio:Kontrolebleco|tasko de referenco]] estas respondi tiun demandon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:22, 18 mar. 2026 (UTC) :::Cetere, dum ni atentas al la afero, ankaŭ aliaj asertoj ŝajnas dubindaj. Jen tuj post la afero de stataroj estas eldondatoj kiuj malkonsentas kun la aliaj vikipedioj - kaj de kie vi prenis la literumon "Larŝ Hord"? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:30, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Temas pri Lars Hård, ankoraŭfoje mistradukaĵo el la rusa. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:10, 18 mar. 2026 (UTC) :::Do mi kontrolis tion kaj trovis ĝin en la rusa versio. Tie ili estas nomataj статарах. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:08, 18 mar. 2026 (UTC) ::::Do kial vi almetis referencon el la angla vikipedio, kiu ne diras tion? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 18 mar. 2026 (UTC) :::::Estis du referencoj. La dua vi forigis (kaj mi remetis ĝin kaj ĝian enhavon en la diskuto de la paĝo). La alia (unua) referenco aperas post la vortoj "estis sveda [[proletara verkisto]]." precize same kiel en la angla. La dua (forigita de vi) referenco estis lokita post " la tiel nomataj stataroj.". En la angla ĝi estas la tria referenco kaj ĝiaj tri instancoj lokitaj meze de la dua alineo kaj post la sekvaj alineoj. Mi kontrolis sed nature ne precize memoras kial mi metis ĝin tie (jam pasis preskaŭ duonjaro). :::::Mi esperas ke via klopodo estas fakta por la plibonigo de la afero sed mi bedaŭras vian tonon. Mi sugestas ke se vi povas iel plibonigi ion kion mi faris bonvolu fari vin mem sen daŭre ĝeni kaj enketi min, sed mi ja petas vin ne buĉi la materialon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:50, 18 mar. 2026 (UTC) ::::::Sj1mor, pardonu, mi ne rimarkis ke tio estis malnova redakto. Ĉu vi jam ĉesis la agadon kiu tiel ĝenis min, t.e. la metado de fontoj el anglalingvaj artikoloj por apogi asertojn, kiuj ne aperas tie? Se jes, ni povas lasi la temon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:36, 18 mar. 2026 (UTC) ==[[Graz]]== Saluton. En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas, inter aliaj, propono por legindigi [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj#Graz|Graz]], kio estas nepra kondiĉo por elekti ĝin kiel sekva Artikolo de la monato post [[Aŭstrio]], ĉio rilate al venonta UK. Ĉar tion oni planis tro urĝe oni ne povos atendi sufiĉan tempon kaj ĉion oni devos fari antaŭ la monatfino. Se vi bonvolas voĉdoni, tio ege helpos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:42, 26 mar. 2026 (UTC) Saluton. Fakte planiĝis ke Kani metus la ĉefpaĝan resumon, sed eble okazis miskompreno en tio. Mi, kiam mi ĵus vidis vian noton ke komence de l' tago resumo mankis kaj poste aperis, unue pensis ke Kani kelkajn horojn malfrue plenumis la vakuon; tiam mi vidis ke estis vi. Des pli bone. Ni ambaŭ preskaŭ samsekunde volis aldoni la piedon "plena artikolo ... Lastaj artikoloj de la monato: Aŭstrio - Azerbajĝano - pingveno" Vi je sekundero antaŭis, gratulon. Poste vi aldonis iom da teksto, kaj mi volis aldoni alian teksteron. Mi nun metis ambaŭ eltranĉaĵojn, ĉar tiel ekestos proksimume tiom da teksto ke estas nek tro malmulte nek tro multe. Ke nun iuj frazoj el la teksto estas miksitaj por la resumo, ne gravas. Nur bonas ke la resumo estas bona esenco pri la temo. Ĉe mi la rezulta kvanto de vortoj ankoraŭ ne montriĝas ekrane - kiam ĝi estos, ni vidos ĉu la kvanto nun bonas... se ankoraŭ iom da materialo mankos, ni povos elprovi kiel aspektos la unua foto de la monto anstataŭ la blazono... tiel ankoraŭ eblos iom vastigi la kvanton. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 1 apr. 2026 (UTC) :Jes ja. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:42, 1 apr. 2026 (UTC) Nun mi retrovis la butonon [action=purge], malplenigis la kaŝmemoron, vidas la rezulton, kaj la kvanto jam bonas. Ĉu ne? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 apr. 2026 (UTC) == Peto pri kunvoĉdono == Cetere, kara, vi laŭ mia impreso sendube estas unu el la plej kunlaboraj agantoj en tiu ĉi vikipedio. Tial mi volus peti vin konsideri ĉu - post kiam la temo de la artikolo de aprilo estas solvita - vi povus voĉdoni favore al [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj/Lajsana albatroso|legindeco de la teksto]] [[Lajsana albatroso]]. Mi ŝatus havi ĝin baldaŭ kiel artikolon de la monato, sed rifuzas fari tion sen leginda statuso... Fakte jam estas kvar poraj voĉoj, tio teknike sufiĉus por fini la voĉdonon, sed se eblas ankoraŭ havi iom pli da subteno, tio estus des pli bona... Bonajn pesaĥajn festotagojn ankoraŭfoje! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 3 apr. 2026 (UTC) :Voĉdonita. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:58, 3 apr. 2026 (UTC) ==[[Petro Hrihorenko]]== Saluton. Plejmulto de lingvo uzas literumadon "Grigorenko" inklude la ukraina. Mi suspektas, ke la literumado per H estas signo de kontraŭrusigo kaj truda ukrainigo fare de poloj, katalunoj ktp. Krome la kariero de la biografiito estis en Soveta Rusio, kiel montras la bildo. La referenco de la enkonduko estas ĝenerala kaj tute ne mencias ukrainan devenon, eĉ se lia vivo rilatis al Krimeo. Mi proponas alinomi al Grigorenko, dum la nuna titolo restu kiel alternativa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:48, 28 apr. 2026 (UTC) :Saluton. Faru laŭ via bona juĝo. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:52, 28 apr. 2026 (UTC) == A question == Apologies for not using Esperanto, I'm still learning it, so I'd prefer to use English here avoid any communication misunderstandings. I have an inquiry about editing, as I've been putting Esperantizations of some individuals names on their pages. Do you think this is unnecessary? I'm having some second thoughts about it, and I'd like to seek a more experienced editor's opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:14, 4 maj. 2026 (UTC) :Hi there, Thank you for asking. Yes, in fact I do think this is unnecessary and even harmful to the overhaul quality of the article because it is misleading and with a strong potential to be incorrect. One simply cannot esperanticize names like that on a whim, it simply doesn't work that way. Another general rule is that if you are not sure in what you're doing then simply don't do it - take your time to think it over and seek advice, preferably from multiple independent sources, about what it is you're uncertain about. :Specifically about esperanticizing names, it should come with reference of an exterior and reputable source like PIV. :What made you having second thoughts? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:22, 4 maj. 2026 (UTC) ::It's sort of like what you said - I realized that I might have been inserting incorrect translations on accident. I of course didn't want to harm the quality of the project, so I decided to undo most of them, and seek your opinion on the subject. [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 20:40, 4 maj. 2026 (UTC) == Esperanto == Hello. I'm looking for Esperanto translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Uzanto:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Uzanto-Diskuto:Eurohunter|diskuto]]) 19:19, 7 maj. 2026 (UTC) :Hi There, sure. You don't trust automatic translation? What is it for? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:05, 8 maj. 2026 (UTC) :: I never use automatic translation due to errors. I'm looking for translation of: ::: "compilation album by Basshunter" ::: "single by Käärijä and Basshunter" ::: "promotional single by Basshunter" :::: [[Uzanto:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Uzanto-Diskuto:Eurohunter|diskuto]]) 20:13, 15 maj. 2026 (UTC) :::Well then :::kompilaĵo de Basshunter :::unuopaĵo de Käärijä kaj Basshunter :::varba unuopaĵo de Basshunter :::I hope that helps. In fact it's the same as automatic translation. I'm sorry that's what I have to offer. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 04:03, 16 maj. 2026 (UTC) == [[Aleksandro la 2-a]] == Kara {{u|Sj1mor}} estas bone ke vi movis paĝon [[Aleksandro la 2-a]] al [[Aleksandro la 2-a (papo)]]. Sed atentu ke al tiu movo ankaŭ apartenas la tasko kontroli ĉiujn(!) paĝojn kiuj ligas al [[Aleksandro la 2-a]], kaj redirekti ilin ĉiujn al la nova paĝo [[Aleksandro la 2-a (papo)]]. (Kun escepto nur de tiuj kiuj eble ''erare'' ligis al la papo). - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:56, 21 jun. 2026 (UTC) :Sed kial? la nuna alidirektilo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Aleksandro_la_2-a&redirect=no Aleksandro la 2-a] alidirektas al [[Aleksandro (regantoj)]] kial antaŭe, kaj la papoj, de la 1-a la ĝis 8-a estas listigitaj tie. Estis mia eraro nomi la paĝon Aleksandro la 2-a kaj mi tuj korektis per alinomi kun aldono de (papo) kaj reen establi la alidirektilon kiel ĝi estis antaŭe. Mi jam kontrolis ĉiujn instancojn de "papo Aleksandro la 2-a" kaj ligiligis ilin, sed se la kvalifiko papo ne estas eksplicite menciita en la teksto kial ne lasi la ligilon al la alidirektilo (do la listo de Aleksandroj)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:34, 21 jun. 2026 (UTC) ::Hm, mi ne rigardis la antaŭhistorion, do mi ne vidis ke jam antaŭe estis malbonaj referencoj, ĉu al caro, ĉu al papo. Nu bone, eble tio restu, ne estas vi kiu kreis tion. Tamen ĝenerale, estas pli bone ke ligiloj ligu rekte al la ĝusta celpaĝo kaj ne al apartigilo. Tio ankaŭ estas rekomendata tie (kvankam eble ne tre klare vortumita): [[Helpo:Apartigiloj#Orfigo_de_apartigiloj]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:12, 21 jun. 2026 (UTC) ==[[Jean-Jacques Henner]]== Saluton. En tiu artikolo, la tria pentraĵo nomiĝas lizistino; kio estas tio? ĉu eraro anstataŭ legistino?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:37, 29 jun. 2026 (UTC) :"Dosiero:Jean Jacques Henner - La liseuse.jpg" jen ''[[:en:La_Liseuse|La liseuse]]''. Jes eraro kiel vi diras. Mi korektas. Dankon. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:42, 29 jun. 2026 (UTC) == Ankoraŭ iuj mankantaj tekstoj pri usonaj universitatoj == Nur nun fine pretas la listo "48 teamoj" de la teksto [[Futbala Mondpokalo 2026]]. Ne estas problemo, sed tie videblas ke ankoraŭ mankas pluraj tekstoj pri usonaj kantonoj kaj pri usonaj universitatoj, ekzemple {| | {{Egiptio}} | [[universitato]] ''Gonzaga'', [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{FrancioFB}} | [[universitato]] ''Bentley'', [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | [[universitato]] ''Wake Forest'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] |- | {{GanaoFB}} | [[universitato]] ''Bryant'', [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | [[universitato]] ''Stockton'', ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |} Nu, futbalo nur estas hobio, kaj tiu turniro estos baldaŭ finita, post monato, tial fakte eĉ ne nervas min ke iuj tekstoj de la nun tre multaj partoprenantaj naciaj teamoj ankoraŭ estas finitaj, kaj ankaŭ ne estas problemo ke e-lingvaj tekstoj pri kelkaj urbetoj kaj censaj lokoj de Usono kaj Kanado ankoraŭ mankas, ĉar ne estas sekreto ke tekstoj pri '''centmiloj''' da similaj simplaj loĝlokoj en tiuj du landegoj same mankas. Sed pri universitatoj estas aparta intereso en la "eduka lingvo Esperanto", kaj se tie tekstoj fariĝas, la tekstoj estas por multe pli longe ol la nuna futbala turniro. Tial mi volas demandi vin, ĉu vi hazarde emas "apliki vian engaĝiĝon" al iuj de tiuj temoj. Ne estas katastrofa kazo, sed mi supozas ke la tekstoj estos bone utilaj. Mi mem en la pasintaj tagoj forte kreis tekstojn pri usonaj kantonoj, el kiuj mi nur scias ke estas sume 3 144, mi taksus ke nun estas e-lingvaj tekstoj pri iom pli ol duono - do statistike estas tute negrave se oni faras novajn tekstojn pri 10 aŭ pri 100 kantonoj, ĉar tio apenaŭ senteblas vidante la tutan oceanon da eblaj temoj. Tamen tiel paŝon post paŝo eblas ankaŭ progresi en granda kontinento. Do, mi simple rekomendas tiujn temojn el la aktuala listo al vi. Salutas [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:03, 21 jun. 2026 (UTC) :Jes certe mi povas krei artikol(et)ojn por tiuj universitatoj kaj eĉ pli, kaj certe tio valoras la penon kiel vi diras. Mi faros baldaŭ. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:35, 21 jun. 2026 (UTC) :Jen farite. Mi estas feliĉa helpi ankaŭ tie. Dankon pro la instigo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:10, 22 jun. 2026 (UTC) ::Tre koran dankon! La tekstoj aspektas konvinke. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:48, 22 jun. 2026 (UTC) :::PS: Mi ĵus en la nova teksto [[universitato Gonzaga]] ankoraŭ kontrolis, kiuj paĝoj ligas al la nova teksto (per la ilo "Ligiloj ĉi tien" en la maldekstra kolumno de la redakta fenestro), kaj el tiuj informoj ankoraŭ povis aldoni plian frazon ::::«Ekzemplaj studentoj de la universitato en ties historio ekzemple estis [[Bing Crosby]] kaj lia pli juna frato [[Bob Crosby]], [[Christine Gregoire]] kaj [[Ira Brown]].» :::Kompreneble la ilo "Ligiloj ĉi tien" nur montras ekzistantajn esperantajn artikolojn, do filtras ekzakte tiujn esperantajn paĝojn kiuj ekzistas kaj samtempe havas apartan rilaton al la universitato - sed tiuj estas ĝuste la studentoj (inter sendube multege pliaj anglalingvaj studentoj kiuj simple '''ne''' havas esperantajn paĝojn), kiuj aparte interesas por interligiĝo en la esperantas projekto. La eks-guberniestrino [[Christine Gregoire]] ĝis nun esperantlingve estis ligita el 4 paĝoj, tio ĵus sufiĉis por ne plu esti "artikola orfo", nun estas 5. Do la interligiĝo estas valora, jam el "teknika vidpunkto"... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:04, 22 jun. 2026 (UTC) jnqg2gmo65zrvs45b7749d7tj1fsvxi 0 284798 9417329 9342562 2026-06-30T07:07:36Z Sj1mor 12103 9417329 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Hendrik_ter_Brugghen_-_Het_duet.jpg|eta|La Dueto (1628), fare de [[Hendrick ter Brugghen]]]] '''Dueto''' (de [[Latina lingvo|lat.]] ''duo'' = "du") estas [[Komponado (muziko)|muzika verko]], kiu estas prezentata de du [[muzikisto]]j ([[Ensemblo (muziko)|ensemblo]]) aŭ estas komponita tiucele: * aŭ kun vere nur du muzikistoj en verko de [[ĉambromuziko]]; * aŭ kun du [[Soloo|soloistoj]] akompanataj de aliaj instrumentoj, ekz. [[ario]] kun du soloistoj. La personaron realigantan dueton oni nomas ''[[duopo]]''. == Komponado == En dueto ambaŭ prezentistoj havas la saman gravecon en la muzikaĵo. "Dueto" ankaŭ estas utiligita kiel [[verbo]] por la ago de prezentado de muzika dueto, aŭ ordinarlingve kiel [[substantivo]] por rilati al duetprezentistoj, do duopo. Muzikaĵo prezentita fare de du pianistoj sur la sama piano estas nomita "piana dueto" aŭ "piano kun kvar manoj" <ref>Thomas Christensen, [https://dx.doi.org/10.2307/831999 Four-Hand Piano Transcription and Geographies of Nineteenth-Century Musical Reception], Journal of the American Musicological Society 52, 1999, p. 255–298 doi: 10.2307/831999 </ref>. muzikaĵo por du pianistoj kunprezentantaj sur apartaj pianoj estas "pianduopo". Muzika komponaĵo kun pli ol du solinstrumentoj aŭ voĉoj nomiĝas triteto, [[kvarteto]], kvinteto, seksteto, septeto, okteto ktp. == Historio == Kiam [[Mozart]] estis juna li kaj lia fratino [[Maria Anna Mozart|Maria Anna]] ludis dueton de lia komponaĵo en 1765. La kvar manoj, priskribitaj kiel dueto, estis en multaj el liaj verkoj kiuj inkluzivis kvin [[Sonato|sonatojn]]; Aro de [[Variacio|variacioj]], du prezentistoj kaj unu instrumento, kaj sonato por du pianoj. La unua publikigita soneto aŭ dueto estis en [[1777]] <ref>HUGH M. MILLER, [https://dx.doi.org/10.1093/mq/xxix.4.438 THE EARLIEST KEYBOARD DUETS], The Musical Quarterly XXIX, 1943, p. 438–457 doi: 10.1093/mq/xxix.4.438</ref>. En [[renesanca muziko]], dueto speciale celita kiel instruilo, farota de instruisto kaj studento, estas nomita ''bicinio'' (vidu [[etudo]]). == Opero == Duetoj ĉiam estis parto de la strukturo de operoj. Operoj de la frua [[16-a jarcento]] kiel ekzemple ''L'Orfeo'' kaj ''L'incoronazione di Poppea'' inkluzivas duetojn dum la prezento. En [[17-a jarcento]] [[Italio]], duetoj ofte estis uzitaj en komikaj scenoj ene de gravaj operoj. En [[Baroko|baroka]] Francio la dueto estis populara en [[Tragedio|tragedioj]], kiel [[venĝo]]- kaj konfliktokantoj. La [[amdueto]] estis karakterizita per [[kantado]] kun proksimaj [[Harmonio (muziko)|harmonioj]] de 3 kaj 6, simbolante unuecon post [[konflikto]] <ref>Michael Tilmouth, '''Duet''', Oxford University Press, 2001, Oxford Music Online</ref>. === Famaj operecaj duetoj === * ''[[Libiamo ne' lieti calici]]'' * ''La Clemenza di Tito'' de Wolfgang Amadeus Mozart * ''La Cenerentola'' de [[Gioachino Rossini]] * ''[[La puritanoj]]'' de [[Vincenzo Bellini]] * ''Don Pasquale'' de [[Gaetano Donizetti]] * ''La Traviata'' de [[Giuseppe Verdi]] * ''Aida'' de Giuseppe Verdi * ''El Mefistofeles'' de [[Arrigo Boito]] * ''Manon Lescaut'' de [[Giacomo Puccini]] * ''Madama Butterfly'' de Giacomo Puccini * ''L'Amico Fritz'' de [[Pietro Mascagni]] == En popmuziko == Dum la [[20-a jarcento]] duetoj estis oftaj en la [[populara muziko]] de la tempo. Kelkaj kantoj estis skribitaj por soni kiel [[konversacio]]<nowiki/>j, kiel "Honey, It's Cold Outside." Aliaj estis prezentitaj ĉirkaŭ temo, ekzemple Novjorko en "Empire State of Mind". Foje duetoj estas improvizoj inter artistoj, kiel ekzemple "Under Pressure". [[David Bowie]] kaj [[Freddie Mercury]] laŭdire komponis la kantotekston dum unu tago improvizante kune <ref>[https://www.openculture.com/2014/06/the-making-of-under-pressure.html The Making of Queen and David Bowie's 1981 Hit "Under Pressure”: Demos, Studio Sessions & More | Open Culture]</ref>. {{Projektoj|ReVo=duet.0o}} == Referencoj == {{Referencoj|2}} [[Kategorio:Ĉambromuziko]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Muzikaj ĝenroj]] s58g4c91z1kauoc8tbv3m6orx0dm0y7 0 292253 9417167 9239633 2026-06-29T20:24:53Z ThomasPusch 1869 9417167 wikitext text/x-wiki {{Informkesto vojo |tipo = Aŭtovojo |lando = GER |numero = 1 |tabuleto = Bundesautobahn 1 number.svg |oni konstruis = |longeco = 730 |nun konstruata = |regiono = [[Federacia lando (Germanio)|Landoj]] |r1 = [[Ŝlesvigo-Holstinio]] |r2 = [[Hamburgo]] |r3 = [[Malsupra Saksio]] |r4 = [[Bremeno]] |r5 = [[Nordrejn-Vestfalio]] |r6 = [[Rejnlando-Palatinato]] |r7 = [[Sarlando]] |mapo = Bundesautobahn 1 map.png |mapo priskribo = |foto = Autobahn Overhead Sign.jpg |foto priskribo = |kaŝebla = jes |itinero = {{Vojo-kontinuo|ok|DNK|A|30|e=47|direkto=ĝis|lando=DNK| [[Kopenhago]] }} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la ''[[Fehmarn-Markolo]] (''Fehmarnbeltbrücke'', finita en [[2018]])|longeco=18570}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|1|pramŝipa haveno [[Fehmarn]]-Puttgarden}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|2|[[Fehmarn]]-Burg}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|3|[[Fehmarn]]-Avendorf}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la [[sundo]] sude de la insulo [[Fehmarn]] (''Fehmarnsundbrücke'')|longeco=889}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|4|Großenbrode}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|5|Heiligenhafen-Ost (2011)}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-kontinuo|ok|GER|FV|207|e=47|direkto=ĝis|[[Fehmarn]]-Puttgarden}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|6|[[Heiligenhafen]]|km=6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|[[Gremersdorf]] - Nord|km=7}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|Gremersdorf|longeco=32}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|Gremersdorf - Süd}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|8|Jahnshof (Gremersdorf)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|9|[[Oldenburg in Holstein]] - Nord}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|10|Oldenburg in Holstein - Mitte}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|11|Oldenburg in Holstein - Süd|GER|FV|202}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Damlos''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|12|[[Lensahn]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|13|[[Neustadt in Holstein]]-Pelzerhaken}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hasselburger Mühle''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Binnenwasserbrücke''|longeco=2661}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|14|[[Neustadt in Holstein]] - Mitte}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Neustädter Bucht''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|15|[[Eutin]]|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|16|[[Scharbeutz]]|GER|FV|432}}{{Vojo|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|17|Pansdorf (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|18|[[Ratekau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|19|Sereetz (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|20|Aŭtovoja triangulo Bad Schwartau|GER|A|226}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|21|[[Bad Schwartau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|22|[[Lubeko]]-centro ([[parkejo]] por kamionoj)|GER|FV|207|}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|23|[[Lubeko]]-Moisling}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|24|aŭtovoja kruciĝo Lübeck|GER|A|20|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|25|[[Reinfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Trave''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Travebrücke'' super la rivero [[Trave]]|longeco=889}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|26|[[Bad Oldesloe]]|GER|FV|208}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|27|aŭtovoja kruciĝo [[Bargteheide]]|GER|A|21|}}{{Vojo|GER|FV|404}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Buddikate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|28|[[Ahrensburg]] / [[Großhansdorf]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|29|[[Stapelfeld]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|30|[[Barsbüttel]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|31|aŭtovoja kruciĝo [[Hamburgo]]-Ost|GER|A|24|26}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|32|[[Hamburgo]]-Öjendorf}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|33|[[Hamburgo]]-Billstedt|GER|FV|5}} {{Vojo-obstaklo|kon|TUN|Billwerder-Moorfleet|longeco=243}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|34|[[Hamburgo]]-Moorfleet ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|35|Aŭtovoja triangulo Hamburgo-Südost|GER|A|25}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Norderelbbrücke '' super norda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=411}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|36|aŭtovoja kruciĝo Hamburgo-Süd|GER|A|252}}{{Vojo|GER|A|255}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''HH-Stillhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|37|Hamburgo-Stillhorn|}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Süderelbbrücke'' super suda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=471}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|38|Hamburgo-Harburg}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|39|Maschener Kreuz|GER|A|39}}{{Vojo|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|40|Horster Dreieck|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|41|[[Seevetal]]-[[Hittfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sunderblick/Hittfeld-Süd''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|42|[[Buchholz in der Nordheide|Buchholz]]-Dibbersen|GER|FV|75}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|43| Buchholzer Dreieck|GER|A|261}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|44|[[Rade (Steinburg)|Rade]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hollenstedt/Aarbachkate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|45|[[Hollenstedt]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Stellheide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|46|[[Heidenau (Nordheide)|Heidenau]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Freetz/Heidenau''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ostetal'', valo de rivero [[Oste]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|47|[[Sittensen]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Elsdorf (Malsupra Saksio)|Elsdorf]] }} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bockel/Mulmshorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|49|Bockel ([[Gyhum]])|GER|FV|71||}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Reeßum/Glüversborstel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|50|Stuckenborstel ([[Sottrum]])|GER|FV|75}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Grundbergsee''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wümmebrücke'' super la rivero [[Wümme]]|longeco=321}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|51|Posthausen ([[Ottersberg]])}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|52|[[Oyten]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oyten''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|53|Bremer Kreuz|GER|A|27|234}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|54|Uphusen ([[Achim (Weser)|Achim]])/ [[Bremen]]-Mahndorf}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Marmdorfer Marsch''|sube}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|55|[[Bremeno]]-Hemelingen|GER|FV|75}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Weser]]|longeco=540}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|56|[[Bremeno]]-Arsten|GER|FV|6}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Alken/Krumhörens Kuhlen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|57|[[Bremeno]] / [[Brinkum]] ([[Stuhr]])|GER|FV|6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|58a|Aŭtovoja triangulo [[Stuhr]]|GER|A|28|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|58b|[[Delmenhorst]]-Ost|GER|FV|322}} (nur suda flanko) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|59|[[Groß Ippener]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oldenburg/Groß Ippener''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Prinzhöfte''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|60|[[Wildeshausen]]-Nord|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2| ''Wildeshausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Hunte]]|longeco=252}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wildeshausen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|61|[[Wildeshausen]]-West|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''[[Ahlhorn]] Varnhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|62|Ahlhorner Heide}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|62|Aŭtovoja triangulo Ahlhorner Heide|GER|A|29}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gartfeld/Darntumer Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|63|[[Cloppenburg]]|GER|FV|72|233}}{{Vojo|GER|FV|69}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|64|[[Vechta]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hausstette/Vossberg''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|65|[[Lohne (Oldenburgio)|Lohne]] / [[Dinklage]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Dinklage/Brockdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Dinklage/Holdorf''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|66|[[Holdorf (Oldenburgio)|Holdorf]]|GER|FV|214}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fladderlohausen/Holdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuenkirchen/Clemens-August-Klinik''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|67|[[Neuenkirchen-Vörden]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Rieste/Vörden''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la kanalo ''[[Mittellandkanal]]''|longeco=918}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|68|[[Bramsche]]|GER|FV|218}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|70|[[Osnabrück]]-Nord / [[Wallenhorst]]|GER|FV|68}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wersen/Büren''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|71|Osnabrück-Hafen ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Dütetalbrücke''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|72|aŭtovoja kruciĝo [[Lotte]]/Osnabrück|GER|A|30|30}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Habichtswald/Petersberg''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Tecklenburger Land''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Habichtswald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Smanforde''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Exterheide''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Exterheise/Bashake''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|73|[[Lengerich (Vestfalio)|Lengerich]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wechte/Sonnenhügel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|74|[[Ladbergen]]|GER|FV|475}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Aabach/Mühlenbach''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke''|longeco=582}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Flughaveno Münster-Osnabrück}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Maestruper Brook/?''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|76|[[Greven]]|GER|FV|481}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Emsbrücke'' super la rivero [[Ems]]|longeco=240}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gimbter Heide/Klaterberg''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Plugger Heide''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|77|[[Münster (Vestfalio)|Münster]]-Nord|GER|FV|54}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Toppheide''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Münsterland''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Roxel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|78|aŭtovoja kruciĝo Münster-Süd|GER|A|43}}{{Vojo|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kibitzhain/Erlenbruch''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke|longeco=214}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Münster-Hiltrup}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Davert/Weißes Venn''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kurze Geist/Hohe Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|79|[[Ascheberg]]|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Klein-Raststätte Eichengrund''|sube|}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Westerwinkel/Hasenkämpe''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|80|[[Hamm]]-Bockum / [[Werne]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fuchs-Eggen/An der Landwehr''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lippebrücke'' super la rivero [[Lippe]]|longeco=445}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Datteln-Hamm-Kanal]]-Brücke''|longeco=318}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|81|Hamm / [[Bergkamen]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Overberger Busch/Haus Reck''}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|82|Kamener Kreuz|GER|A|2|34}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|83|[[Kamen]]-Zentrum|GER|FV|233}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|[[Dortmund]]-Wickede}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|84|[[Unna]]-Zentrum|GER|FV|1}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|84|aŭtovoja kruciĝo Dortmund/Unna|GER|A|44}}{{vojo|EU|E|331}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Lichtendorf''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Blockheide''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|85|[[Schwerte]]|GER|FV|236}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|86|Westhofener Kreuz|GER|A|45}}{{Vojo|GER|EU|E|41}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Ruhrtalbrücke''|longeco=196}} {{Vojo-objekto|rek|SDV2|''Lennhof''|supere}} {{Vojo-objekto|rek|PAR|''An der Heimke ''|sube}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Lennebrücke'' super la rivero [[Lenne (Ruhr)|Lenne]]|longeco=227}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|rek|VK-B|87|[[Hagen]]-Nord}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Volmebrücke'' super la rivero [[Volme]]|longeco=484}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|''Vorhalle''|longeco=121}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|88|Hagen-West / [[Herdecke]]|GER|FV|54}}{{Vojo|GER|FV|226}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Eichenkamp/Funckenhausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Volmarstein''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|89|Volmarstein ([[Wetter (Ruhr)|Wetter]])}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|90|[[Gevelsberg]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bruchmühle/Klosterholz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|92|aŭtovoja kruciĝo Wuppertal-Nord|GER|A|43}}{{Vojo|GER|A|46}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|93|[[Wuppertal]]-Langerfeld|GER|FV|7}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Schwelmetalbrücke''|longeco=220}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Langerfeld''|longeco=325}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ehrenberg + Kucksiepen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wuppertalbrücke Öhde''|longeco=337}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|94|Wuppertal-Ronsdorf|GER|FV|51}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95a|[[Remscheid]]-Lennep|GER|FV|51}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Diepmannsbach''|longeco=296}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95b|[[Remscheid]]|GER|FV|229}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Eschbachtalbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Remscheid''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Höllenbach''|longeco=300}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Einsiedelstein''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|96|[[Wermelskirchen]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Talbrücke Brucher Mühle''|longeco=100}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|97|[[Burscheid]]|GER|FV|51}}{{Vojo|GER|FV|232}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Lambertsmühle''|longeco=150}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Köttersbachtalbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|98|aŭtovoja kruciĝo [[Leverkusen]]|GER|A|3|35}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=928}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|99|aŭtovoja kruciĝo Leverkusen-West|GER|A|59}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=527}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Rejno]]|longeco=1.061}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|100|[[Kolonjo]]-Niehl}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|101|aŭtovoja kruciĝo Kolonjo-Nord|GER|A|57|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|102|[[Kolonjo]]-Bocklemünd|GER|FV|59}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|103|[[Kolonjo]]-Lövenich|GER|FV|55}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|104|aŭtovoja kruciĝo Köln-West|GER|A|4|40}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|104|[[Frechen]]|GER|FV|264}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-nodo|ok|VK-B|105|[[Hürth]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ville''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|106|Knapsack ([[Hürth]])}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Erftbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|107|Aŭtovoja triangulo Erfttal|GER|A|61|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|108|[[Erftstadt]]|GER|FV|265}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|109|aŭtovoja kruciĝo Bliesheim (Erftstadt)|GER|A|61}} {{Vojo|GER|A|553}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oberste Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|110|[[Euskirchen]]|GER|FV|56}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|111|Wißkirchen (Euskirchen)|GER|FV|266}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-objekto|pro|SDV2|Grüner Winkel}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Krebsbachtalbrücke''|longeco=520}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|112|[[Bad Münstereifel]] / [[Mechernich]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|113|[[Nettersheim]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Zingsheimer Wald''|longeco=820}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Engelgau''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|114|[[Blankenheim (Ahr)|Blankenheim]] / Tondorf|GER|FV|51|29}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|''provizora kunligilo''}} {{Vojo-kontinuo|pro|||interrompo, prioritata parto}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Lommersdorf (Blankenheim)}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Aulbachtalbrücke|longeco=920}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Ahrtalbrücke|longeco=840}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Adenau]]}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Nord}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Hollerseifen}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Süd}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Heyroth}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Haiental}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Bongard}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Grünbach}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Kelberg]]}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Talbrücke Jeichensuhr}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Liesertalbrücke|longeco=578}} {{Vojo-streko}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Maubachtalbrücke''|longeco=234}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wolfbachtalbrücke''|longeco=167}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|119|[[Daun]]|GER|FV|257}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|120|Aŭtovoja triangulo [[Vulkaneifel]]|GER|A|48|44}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|121|[[Mehren]]|GER|FV|421}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schalkenmehren/Udler''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|122|[[Manderscheid]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''[[Eifel]]''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|123|[[Hasborn]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Lüxem''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|125|[[Wittlich]]|GER|FV|50}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Liesertalbrücke''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|126|aŭtovoja kruciĝo Wittlich|GER|A|60|42}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|Grünbrücke}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Salmrohr/Pohlbach''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|127|[[Salmtal]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Salmtalbrücke''|longeco=75}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hetzerath/Rivenich''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|128|[[Föhren]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|129|[[Schweich]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Mozelo]]|longeco=987}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|130|Aŭtovoja triangulo Moseltal|GER|A|602|44|22}}{{Vojo|EU|E|422}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Fellerbachtalbrücke''|longeco=829}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Molesbachtalbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Mehringer Höhe''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|131|[[Mehring]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hochwald''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|132|[[Reinsfeld]]|GER|FV|407}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|133|[[Hermeskeil]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Katzenberg/Steinerwald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lösterbachtalbrücke''|longeco=644}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|134|[[Nonnweiler]]-Bierfeld}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Primstalbrücke''|longeco=686}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|135|Aŭtovoja triangulo Nonnweiler|GER|A|62}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|136|[[Nonnweiler]]-Otzenhausen}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Münzbachtalbrücke''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|137|[[Nonnweiler]]-Braunshausen}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kastel''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Peterberg''|supere}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Mettnich''|longeco=300}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|138|[[Nonnweiler]]-Primstal}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sombach-Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|139|[[Tholey]]-Hasborn}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schaumberg-Kreuz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|140|Tholey|GER|FV|269}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schellenbach''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Klingelfloßtalbrücke''|longeco=350}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|141|[[Eppelborn]]|GER|FV|10}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Illtalbrücke''|longeco=125}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|142|[[Illingen (Saar)|Illingen]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|143|aŭtovoja kruciĝo [[Saarbrücken]]|GER|A|8}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|144|[[Quierschied]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|145|[[Holz]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuhaus''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|146|[[Riegelsberg]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|147|[[Saarbrücken]]-Neuhaus|GER|FV|268}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|148|[[Saarbrücken]]-Von der Heydt}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|150|[[Saarbrücken]]-Burbach|GER|FV|268}} }} La '''germana aŭtovojo A1''' ([[germane]] ''Autobahn 1'', aŭ '''BAB 1''', mallonge por ''Bundesautobahn 1'') estas [[aŭtovojo]] inter la urbo [[Heiligenhafen]] ĉe la [[Balta Maro]] en norda Germanio ĝis la urbo [[Saarbrücken]] proksime de la limo inter Germanio kaj Francio. La aŭtovojo longas 730 [[kilometro]]jn. Ĝi konektas de nordoriento al sudokcidento la [[federacia lando (Germanio)|germanajn federaciajn landojn]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]], [[Hamburgo]], [[Malsupra Saksio]], [[Bremeno]], [[Nordrejn-Vestfalio]], [[Rejnlando-Palatinato]] kaj [[Sarlando]]. Norde rekte konektiĝas la ponto ''Fehmarnbeltbrücke'' super la [[Fehmarn-Markolo]] de la [[Balta maro]] al {{Danio}}, direkte al [[Kopenhago]], kaj sude (kun mallonga interrompo en la natura parko [[Ejfelo]]) konektiĝas la historia regiono [[Loreno]] de {{Francio}} al la aŭtovoja reto de tiu lando. Temas pri la plej malnova aŭtovojo en Germanio - pro tio la numero "unu" estas tute taŭga. La vojo estas parto de la [[eŭropa ŝoseo|eŭropaj ŝoseoj]] {{vojo|EU|E|22}}, {{vojo|EU|E|29}}, {{vojo|EU|E|31}}, {{vojo|EU|E|37}}, {{vojo|EU|E|42}}, {{vojo|EU|E|44}}, {{vojo|EU|E|47}} kaj {{vojo|EU|E|422}}. {{Projektoj}} {{Ĝermo|vojo}} {{Germanaj aŭtovojoj}} [[Kategorio:Transporto en Ŝlesvigo-Holstinio]] [[Kategorio:Transporto en Hamburgo]] [[Kategorio:Transporto en Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Transporto en Bremeno]] [[Kategorio:Transporto en Nordrejn-Vestfalio]] [[Kategorio:Transporto en Rejnlando-Palatinato]] [[Kategorio:Transporto en Sarlando]] oprui5klv8yz6ka67mhh5jo32vru03k 9417268 9417167 2026-06-30T01:56:55Z Arbarulo 135469 9417268 wikitext text/x-wiki {{Informkesto vojo |tipo = Aŭtovojo |lando = GER |numero = 1 |tabuleto = Bundesautobahn 1 number.svg |oni konstruis = |longeco = 730 |nun konstruata = |regiono = [[Federacia lando (Germanio)|Landoj]] |r1 = [[Ŝlesvigo-Holstinio]] |r2 = [[Hamburgo]] |r3 = [[Malsupra Saksio]] |r4 = [[Bremeno]] |r5 = [[Nordrejn-Vestfalio]] |r6 = [[Rejnlando-Palatinato]] |r7 = [[Sarlando]] |mapo = Bundesautobahn 1 map.png |mapo priskribo = |foto = Autobahn Overhead Sign.jpg |foto priskribo = |kaŝebla = jes |itinero = {{Vojo-kontinuo|ok|DNK|A|30|e=47|direkto=ĝis|lando=DNK| [[Kopenhago]] }} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la ''[[Fehmarn-Markolo]] ([[Fehmarnbeltbrücke], finita en [[2018]])|longeco=18570}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|1|pramŝipa haveno [[Fehmarn]]-[[Puttgarden]]}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|2|[[Fehmarn]]-Burg}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|3|[[Fehmarn]]-Avendorf}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la [[sundo]] sude de la insulo [[Fehmarn]] ([[Fehmarnsundbrücke]])|longeco=889}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|4|Großenbrode}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|5|Heiligenhafen-Ost (2011)}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-kontinuo|ok|GER|FV|207|e=47|direkto=ĝis|[[Fehmarn]]-Puttgarden}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|6|[[Heiligenhafen]]|km=6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|[[Gremersdorf]] - Nord|km=7}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|Gremersdorf|longeco=32}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|Gremersdorf - Süd}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|8|[[Jahnshof]] (Gremersdorf)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|9|[[Oldenburg in Holstein]] - Nord}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|10|Oldenburg in Holstein - Mitte}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|11|Oldenburg in Holstein - Süd|GER|FV|202}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Damlos''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|12|[[Lensahn]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|13|[[Neustadt in Holstein]]-Pelzerhaken}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hasselburger Mühle''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Binnenwasserbrücke''|longeco=2661}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|14|[[Neustadt in Holstein]] - Mitte}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Neustädter Bucht''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|15|[[Eutin]]|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|16|[[Scharbeutz]]|GER|FV|432}}{{Vojo|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|17|[[Pansdorf]] (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|18|[[Ratekau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|19|[[Sereetz]] (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|20|Aŭtovoja triangulo Bad Schwartau|GER|A|226}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|21|[[Bad Schwartau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|22|[[Lubeko]]-centro ([[parkejo]] por kamionoj)|GER|FV|207|}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|23|[[Lubeko]]-Moisling}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|24|aŭtovoja kruciĝo Lübeck|GER|A|20|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|25|[[Reinfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Trave''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Travebrücke'' super la rivero [[Trave]]|longeco=889}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|26|[[Bad Oldesloe]]|GER|FV|208}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|27|aŭtovoja kruciĝo [[Bargteheide]]|GER|A|21|}}{{Vojo|GER|FV|404}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Buddikate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|28|[[Ahrensburg]] / [[Großhansdorf]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|29|[[Stapelfeld]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|30|[[Barsbüttel]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|31|aŭtovoja kruciĝo [[Hamburgo]]-Ost|GER|A|24|26}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|32|[[Hamburgo]]-Öjendorf}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|33|[[Hamburgo]]-Billstedt|GER|FV|5}} {{Vojo-obstaklo|kon|TUN|Billwerder-Moorfleet|longeco=243}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|34|[[Hamburgo]]-Moorfleet ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|35|Aŭtovoja triangulo Hamburgo-Südost|GER|A|25}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Norderelbbrücke '' super norda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=411}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|36|aŭtovoja kruciĝo Hamburgo-Süd|GER|A|252}}{{Vojo|GER|A|255}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''HH-Stillhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|37|Hamburgo-Stillhorn|}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Süderelbbrücke'' super suda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=471}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|38|Hamburgo-[[Harburg}]]} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|39|Maschener Kreuz|GER|A|39}}{{Vojo|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|40|Horster Dreieck|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|41|[[Seevetal]]-[[Hittfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sunderblick/Hittfeld-Süd''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|42|[[Buchholz in der Nordheide|Buchholz]]-Dibbersen|GER|FV|75}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|43| Buchholzer Dreieck|GER|A|261}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|44|[[Rade (Steinburg)|Rade]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hollenstedt/Aarbachkate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|45|[[Hollenstedt]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Stellheide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|46|[[Heidenau (Nordheide)|Heidenau]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Freetz/Heidenau''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ostetal'', valo de rivero [[Oste]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|47|[[Sittensen]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Elsdorf (Malsupra Saksio)|Elsdorf]] }} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bockel/Mulmshorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|49|Bockel ([[Gyhum]])|GER|FV|71||}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Reeßum/Glüversborstel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|50|[[Stuckenborstel]] ([[Sottrum]])|GER|FV|75}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Grundbergsee''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wümmebrücke'' super la rivero [[Wümme]]|longeco=321}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|51|[[Posthausen]] ([[Ottersberg]])}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|52|[[Oyten]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oyten''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|53|Bremer Kreuz|GER|A|27|234}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|54|[[Uphusen]] ([[Achim (Weser)|Achim]])/ [[Bremen]]-Mahndorf}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Marmdorfer Marsch''|sube}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|55|[[Bremeno]]-Hemelingen|GER|FV|75}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Weser]]|longeco=540}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|56|[[Bremeno]]-Arsten|GER|FV|6}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Alken/Krumhörens Kuhlen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|57|[[Bremeno]] / [[Brinkum]] ([[Stuhr]])|GER|FV|6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|58a|Aŭtovoja triangulo [[Stuhr]]|GER|A|28|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|58b|[[Delmenhorst]]-Ost|GER|FV|322}} (nur suda flanko) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|59|[[Groß Ippener]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oldenburg/Groß Ippener''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Prinzhöfte''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|60|[[Wildeshausen]]-Nord|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2| ''Wildeshausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Hunte]]|longeco=252}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wildeshausen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|61|[[Wildeshausen]]-West|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''[[Ahlhorn]] Varnhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|62|Ahlhorner Heide}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|62|Aŭtovoja triangulo Ahlhorner Heide|GER|A|29}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gartfeld/Darntumer Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|63|[[Cloppenburg]]|GER|FV|72|233}}{{Vojo|GER|FV|69}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|64|[[Vechta]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hausstette/Vossberg''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|65|[[Lohne (Oldenburgio)|Lohne]] / [[Dinklage]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Dinklage/Brockdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Dinklage/Holdorf''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|66|[[Holdorf (Oldenburgio)|Holdorf]]|GER|FV|214}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fladderlohausen/Holdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuenkirchen/Clemens-August-Klinik''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|67|[[Neuenkirchen-Vörden]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Rieste/Vörden''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la kanalo ''[[Mittellandkanal]]''|longeco=918}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|68|[[Bramsche]]|GER|FV|218}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|70|[[Osnabrück]]-Nord / [[Wallenhorst]]|GER|FV|68}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wersen/Büren''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|71|Osnabrück-Hafen ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Dütetalbrücke''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|72|aŭtovoja kruciĝo [[Lotte]]/Osnabrück|GER|A|30|30}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Habichtswald/Petersberg''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Tecklenburger Land''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Habichtswald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Smanforde''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Exterheide''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Exterheise/Bashake''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|73|[[Lengerich (Vestfalio)|Lengerich]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wechte/Sonnenhügel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|74|[[Ladbergen]]|GER|FV|475}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Aabach/Mühlenbach''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke''|longeco=582}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Flughaveno Münster-Osnabrück}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Maestruper Brook/?''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|76|[[Greven]]|GER|FV|481}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Emsbrücke'' super la rivero [[Ems]]|longeco=240}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gimbter Heide/Klaterberg''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Plugger Heide''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|77|[[Münster (Vestfalio)|Münster]]-Nord|GER|FV|54}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Toppheide''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Münsterland''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Roxel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|78|aŭtovoja kruciĝo Münster-Süd|GER|A|43}}{{Vojo|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kibitzhain/Erlenbruch''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke|longeco=214}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Münster-Hiltrup}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Davert/Weißes Venn''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kurze Geist/Hohe Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|79|[[Ascheberg]]|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Klein-Raststätte Eichengrund''|sube|}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Westerwinkel/Hasenkämpe''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|80|[[Hamm]]-[[Bockum]] / [[Werne]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fuchs-Eggen/An der Landwehr''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lippebrücke'' super la rivero [[Lippe]]|longeco=445}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Datteln-Hamm-Kanal]]-Brücke''|longeco=318}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|81|Hamm / [[Bergkamen]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Overberger Busch/Haus Reck''}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|82|Kamener Kreuz|GER|A|2|34}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|83|[[Kamen]]-Zentrum|GER|FV|233}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|[[Dortmund]]-Wickede}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|84|[[Unna]]-Zentrum|GER|FV|1}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|84|aŭtovoja kruciĝo Dortmund/Unna|GER|A|44}}{{vojo|EU|E|331}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Lichtendorf''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Blockheide''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|85|[[Schwerte]]|GER|FV|236}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|86|Westhofener Kreuz|GER|A|45}}{{Vojo|GER|EU|E|41}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Ruhrtalbrücke''|longeco=196}} {{Vojo-objekto|rek|SDV2|''Lennhof''|supere}} {{Vojo-objekto|rek|PAR|''An der Heimke ''|sube}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Lennebrücke'' super la rivero [[Lenne (Ruhr)|Lenne]]|longeco=227}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|rek|VK-B|87|[[Hagen]]-Nord}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Volmebrücke'' super la rivero [[Volme]]|longeco=484}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|''Vorhalle''|longeco=121}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|88|Hagen-West / [[Herdecke]]|GER|FV|54}}{{Vojo|GER|FV|226}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Eichenkamp/Funckenhausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Volmarstein''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|89|[[Volmarstein]] ([[Wetter (Ruhr)|Wetter]])}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|90|[[Gevelsberg]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bruchmühle/Klosterholz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|92|aŭtovoja kruciĝo Wuppertal-Nord|GER|A|43}}{{Vojo|GER|A|46}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|93|[[Wuppertal]]-[[Langerfeld]]|GER|FV|7}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Schwelmetalbrücke''|longeco=220}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Langerfeld''|longeco=325}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ehrenberg + Kucksiepen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wuppertalbrücke Öhde''|longeco=337}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|94|Wuppertal-[[Ronsdorf]]|GER|FV|51}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95a|[[Remscheid]]-[[Lennep]]|GER|FV|51}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Diepmannsbach''|longeco=296}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95b|[[Remscheid]]|GER|FV|229}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Eschbachtalbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Remscheid''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Höllenbach''|longeco=300}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Einsiedelstein''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|96|[[Wermelskirchen]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Talbrücke Brucher Mühle''|longeco=100}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|97|[[Burscheid]]|GER|FV|51}}{{Vojo|GER|FV|232}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Lambertsmühle''|longeco=150}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Köttersbachtalbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|98|aŭtovoja kruciĝo [[Leverkusen]]|GER|A|3|35}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=928}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|99|aŭtovoja kruciĝo Leverkusen-West|GER|A|59}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=527}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Rejno]]|longeco=1.061}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|100|[[Kolonjo]]-Niehl}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|101|aŭtovoja kruciĝo Kolonjo-Nord|GER|A|57|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|102|[[Kolonjo]]-Bocklemünd|GER|FV|59}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|103|[[Kolonjo]]-Lövenich|GER|FV|55}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|104|aŭtovoja kruciĝo Köln-West|GER|A|4|40}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|104|[[Frechen]]|GER|FV|264}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-nodo|ok|VK-B|105|[[Hürth]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ville''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|106|[[Knapsack]] ([[Hürth]])}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Erftbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|107|Aŭtovoja triangulo Erfttal|GER|A|61|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|108|[[Erftstadt]]|GER|FV|265}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|109|aŭtovoja kruciĝo [[Bliesheim]] (Erftstadt)|GER|A|61}} {{Vojo|GER|A|553}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oberste Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|110|[[Euskirchen]]|GER|FV|56}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|111|[[Wißkirchen]] (Euskirchen)|GER|FV|266}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-objekto|pro|SDV2|Grüner Winkel}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Krebsbachtalbrücke''|longeco=520}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|112|[[Bad Münstereifel]] / [[Mechernich]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|113|[[Nettersheim]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Zingsheimer Wald''|longeco=820}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Engelgau''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|114|[[Blankenheim (Ahr)|Blankenheim]] / [[Tondorf]]|GER|FV|51|29}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|''provizora kunligilo''}} {{Vojo-kontinuo|pro|||interrompo, prioritata parto}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Lommersdorf]] (Blankenheim)}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Aulbachtalbrücke|longeco=920}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Ahrtalbrücke|longeco=840}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Adenau]]}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Nord}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Hollerseifen}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Süd}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Heyroth}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Haiental}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Bongard}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Grünbach}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Kelberg]]}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Talbrücke Jeichensuhr}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Liesertalbrücke|longeco=578}} {{Vojo-streko}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Maubachtalbrücke''|longeco=234}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wolfbachtalbrücke''|longeco=167}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|119|[[Daun]]|GER|FV|257}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|120|Aŭtovoja triangulo [[Vulkaneifel]]|GER|A|48|44}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|121|[[Mehren]]|GER|FV|421}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schalkenmehren/Udler''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|122|[[Manderscheid]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''[[Eifel]]''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|123|[[Hasborn]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Lüxem''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|125|[[Wittlich]]|GER|FV|50}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Liesertalbrücke''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|126|aŭtovoja kruciĝo Wittlich|GER|A|60|42}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|Grünbrücke}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Salmrohr/Pohlbach''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|127|[[Salmtal]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Salmtalbrücke''|longeco=75}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hetzerath/Rivenich''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|128|[[Föhren]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|129|[[Schweich]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Mozelo]]|longeco=987}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|130|Aŭtovoja triangulo Moseltal|GER|A|602|44|22}}{{Vojo|EU|E|422}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Fellerbachtalbrücke''|longeco=829}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Molesbachtalbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Mehringer Höhe''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|131|[[Mehring]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hochwald''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|132|[[Reinsfeld]]|GER|FV|407}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|133|[[Hermeskeil]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Katzenberg/Steinerwald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lösterbachtalbrücke''|longeco=644}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|134|[[Nonnweiler]]-Bierfeld}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Primstalbrücke''|longeco=686}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|135|Aŭtovoja triangulo Nonnweiler|GER|A|62}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|136|[[Nonnweiler]]-Otzenhausen}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Münzbachtalbrücke''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|137|[[Nonnweiler]]-Braunshausen}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kastel''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Peterberg''|supere}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Mettnich''|longeco=300}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|138|[[Nonnweiler]]-Primstal}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sombach-Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|139|[[Tholey]]-Hasborn}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schaumberg-Kreuz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|140|Tholey|GER|FV|269}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schellenbach''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Klingelfloßtalbrücke''|longeco=350}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|141|[[Eppelborn]]|GER|FV|10}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Illtalbrücke''|longeco=125}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|142|[[Illingen (Saar)|Illingen]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|143|aŭtovoja kruciĝo [[Saarbrücken]]|GER|A|8}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|144|[[Quierschied]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|145|[[Holz]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuhaus''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|146|[[Riegelsberg]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|147|[[Saarbrücken]]-Neuhaus|GER|FV|268}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|148|[[Saarbrücken]]-Von der Heydt}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|150|[[Saarbrücken]]-Burbach|GER|FV|268}} }} La '''germana aŭtovojo A1''' ([[germane]] ''Autobahn 1'', aŭ '''BAB 1''', mallonge por ''Bundesautobahn 1'') estas [[aŭtovojo]] inter la urbo [[Heiligenhafen]] ĉe la [[Balta Maro]] en norda Germanio ĝis la urbo [[Saarbrücken]] proksime de la limo inter Germanio kaj Francio. La aŭtovojo longas 730 [[kilometro]]jn. Ĝi konektas de nordoriento al sudokcidento la [[federacia lando (Germanio)|germanajn federaciajn landojn]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]], [[Hamburgo]], [[Malsupra Saksio]], [[Bremeno]], [[Nordrejn-Vestfalio]], [[Rejnlando-Palatinato]] kaj [[Sarlando]]. Norde rekte konektiĝas la ponto ''Fehmarnbeltbrücke'' super la [[Fehmarn-Markolo]] de la [[Balta maro]] al {{Danio}}, direkte al [[Kopenhago]], kaj sude (kun mallonga interrompo en la natura parko [[Ejfelo]]) konektiĝas la historia regiono [[Loreno]] de {{Francio}} al la aŭtovoja reto de tiu lando. Temas pri la plej malnova aŭtovojo en Germanio - pro tio la numero "unu" estas tute taŭga. La vojo estas parto de la [[eŭropa ŝoseo|eŭropaj ŝoseoj]] {{vojo|EU|E|22}}, {{vojo|EU|E|29}}, {{vojo|EU|E|31}}, {{vojo|EU|E|37}}, {{vojo|EU|E|42}}, {{vojo|EU|E|44}}, {{vojo|EU|E|47}} kaj {{vojo|EU|E|422}}. {{Projektoj}} {{Ĝermo|vojo}} {{Germanaj aŭtovojoj}} [[Kategorio:Transporto en Ŝlesvigo-Holstinio]] [[Kategorio:Transporto en Hamburgo]] [[Kategorio:Transporto en Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Transporto en Bremeno]] [[Kategorio:Transporto en Nordrejn-Vestfalio]] [[Kategorio:Transporto en Rejnlando-Palatinato]] [[Kategorio:Transporto en Sarlando]] ihi5ww3cf2l8e7sa9ik6ulr8h94qrnn 9417269 9417268 2026-06-30T01:58:57Z Arbarulo 135469 9417269 wikitext text/x-wiki {{Informkesto vojo |tipo = Aŭtovojo |lando = GER |numero = 1 |tabuleto = Bundesautobahn 1 number.svg |oni konstruis = |longeco = 730 |nun konstruata = |regiono = [[Federacia lando (Germanio)|Landoj]] |r1 = [[Ŝlesvigo-Holstinio]] |r2 = [[Hamburgo]] |r3 = [[Malsupra Saksio]] |r4 = [[Bremeno]] |r5 = [[Nordrejn-Vestfalio]] |r6 = [[Rejnlando-Palatinato]] |r7 = [[Sarlando]] |mapo = Bundesautobahn 1 map.png |mapo priskribo = |foto = Autobahn Overhead Sign.jpg |foto priskribo = |kaŝebla = jes |itinero = {{Vojo-kontinuo|ok|DNK|A|30|e=47|direkto=ĝis|lando=DNK| [[Kopenhago]] }} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la ''[[Fehmarn-Markolo]] ([[Fehmarnbeltbrücke]], finita en [[2018]])|longeco=18570}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|1|pramŝipa haveno [[Fehmarn]]-[[Puttgarden]]}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|2|[[Fehmarn]]-Burg}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|3|[[Fehmarn]]-Avendorf}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la [[sundo]] sude de la insulo [[Fehmarn]] ([[Fehmarnsundbrücke]])|longeco=889}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|4|Großenbrode}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|5|Heiligenhafen-Ost (2011)}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-kontinuo|ok|GER|FV|207|e=47|direkto=ĝis|[[Fehmarn]]-Puttgarden}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|6|[[Heiligenhafen]]|km=6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|[[Gremersdorf]] - Nord|km=7}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|Gremersdorf|longeco=32}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|Gremersdorf - Süd}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|8|[[Jahnshof]] (Gremersdorf)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|9|[[Oldenburg in Holstein]] - Nord}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|10|Oldenburg in Holstein - Mitte}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|11|Oldenburg in Holstein - Süd|GER|FV|202}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Damlos''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|12|[[Lensahn]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|13|[[Neustadt in Holstein]]-Pelzerhaken}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hasselburger Mühle''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Binnenwasserbrücke''|longeco=2661}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|14|[[Neustadt in Holstein]] - Mitte}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Neustädter Bucht''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|15|[[Eutin]]|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|16|[[Scharbeutz]]|GER|FV|432}}{{Vojo|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|17|[[Pansdorf]] (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|18|[[Ratekau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|19|[[Sereetz]] (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|20|Aŭtovoja triangulo Bad Schwartau|GER|A|226}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|21|[[Bad Schwartau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|22|[[Lubeko]]-centro ([[parkejo]] por kamionoj)|GER|FV|207|}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|23|[[Lubeko]]-Moisling}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|24|aŭtovoja kruciĝo Lübeck|GER|A|20|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|25|[[Reinfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Trave''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Travebrücke'' super la rivero [[Trave]]|longeco=889}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|26|[[Bad Oldesloe]]|GER|FV|208}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|27|aŭtovoja kruciĝo [[Bargteheide]]|GER|A|21|}}{{Vojo|GER|FV|404}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Buddikate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|28|[[Ahrensburg]] / [[Großhansdorf]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|29|[[Stapelfeld]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|30|[[Barsbüttel]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|31|aŭtovoja kruciĝo [[Hamburgo]]-Ost|GER|A|24|26}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|32|[[Hamburgo]]-Öjendorf}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|33|[[Hamburgo]]-Billstedt|GER|FV|5}} {{Vojo-obstaklo|kon|TUN|Billwerder-Moorfleet|longeco=243}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|34|[[Hamburgo]]-Moorfleet ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|35|Aŭtovoja triangulo Hamburgo-Südost|GER|A|25}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Norderelbbrücke '' super norda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=411}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|36|aŭtovoja kruciĝo Hamburgo-Süd|GER|A|252}}{{Vojo|GER|A|255}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''HH-Stillhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|37|Hamburgo-Stillhorn|}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Süderelbbrücke'' super suda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=471}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|38|Hamburgo-[[Harburg}]]} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|39|Maschener Kreuz|GER|A|39}}{{Vojo|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|40|Horster Dreieck|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|41|[[Seevetal]]-[[Hittfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sunderblick/Hittfeld-Süd''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|42|[[Buchholz in der Nordheide|Buchholz]]-Dibbersen|GER|FV|75}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|43| Buchholzer Dreieck|GER|A|261}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|44|[[Rade (Steinburg)|Rade]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hollenstedt/Aarbachkate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|45|[[Hollenstedt]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Stellheide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|46|[[Heidenau (Nordheide)|Heidenau]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Freetz/Heidenau''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ostetal'', valo de rivero [[Oste]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|47|[[Sittensen]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Elsdorf (Malsupra Saksio)|Elsdorf]] }} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bockel/Mulmshorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|49|Bockel ([[Gyhum]])|GER|FV|71||}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Reeßum/Glüversborstel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|50|[[Stuckenborstel]] ([[Sottrum]])|GER|FV|75}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Grundbergsee''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wümmebrücke'' super la rivero [[Wümme]]|longeco=321}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|51|[[Posthausen]] ([[Ottersberg]])}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|52|[[Oyten]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oyten''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|53|Bremer Kreuz|GER|A|27|234}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|54|[[Uphusen]] ([[Achim (Weser)|Achim]])/ [[Bremen]]-Mahndorf}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Marmdorfer Marsch''|sube}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|55|[[Bremeno]]-Hemelingen|GER|FV|75}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Weser]]|longeco=540}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|56|[[Bremeno]]-Arsten|GER|FV|6}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Alken/Krumhörens Kuhlen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|57|[[Bremeno]] / [[Brinkum]] ([[Stuhr]])|GER|FV|6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|58a|Aŭtovoja triangulo [[Stuhr]]|GER|A|28|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|58b|[[Delmenhorst]]-Ost|GER|FV|322}} (nur suda flanko) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|59|[[Groß Ippener]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oldenburg/Groß Ippener''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Prinzhöfte''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|60|[[Wildeshausen]]-Nord|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2| ''Wildeshausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Hunte]]|longeco=252}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wildeshausen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|61|[[Wildeshausen]]-West|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''[[Ahlhorn]] Varnhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|62|Ahlhorner Heide}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|62|Aŭtovoja triangulo Ahlhorner Heide|GER|A|29}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gartfeld/Darntumer Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|63|[[Cloppenburg]]|GER|FV|72|233}}{{Vojo|GER|FV|69}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|64|[[Vechta]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hausstette/Vossberg''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|65|[[Lohne (Oldenburgio)|Lohne]] / [[Dinklage]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Dinklage/Brockdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Dinklage/Holdorf''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|66|[[Holdorf (Oldenburgio)|Holdorf]]|GER|FV|214}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fladderlohausen/Holdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuenkirchen/Clemens-August-Klinik''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|67|[[Neuenkirchen-Vörden]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Rieste/Vörden''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la kanalo ''[[Mittellandkanal]]''|longeco=918}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|68|[[Bramsche]]|GER|FV|218}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|70|[[Osnabrück]]-Nord / [[Wallenhorst]]|GER|FV|68}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wersen/Büren''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|71|Osnabrück-Hafen ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Dütetalbrücke''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|72|aŭtovoja kruciĝo [[Lotte]]/Osnabrück|GER|A|30|30}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Habichtswald/Petersberg''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Tecklenburger Land''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Habichtswald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Smanforde''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Exterheide''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Exterheise/Bashake''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|73|[[Lengerich (Vestfalio)|Lengerich]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wechte/Sonnenhügel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|74|[[Ladbergen]]|GER|FV|475}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Aabach/Mühlenbach''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke''|longeco=582}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Flughaveno Münster-Osnabrück}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Maestruper Brook/?''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|76|[[Greven]]|GER|FV|481}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Emsbrücke'' super la rivero [[Ems]]|longeco=240}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gimbter Heide/Klaterberg''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Plugger Heide''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|77|[[Münster (Vestfalio)|Münster]]-Nord|GER|FV|54}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Toppheide''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Münsterland''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Roxel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|78|aŭtovoja kruciĝo Münster-Süd|GER|A|43}}{{Vojo|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kibitzhain/Erlenbruch''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke|longeco=214}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Münster-Hiltrup}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Davert/Weißes Venn''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kurze Geist/Hohe Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|79|[[Ascheberg]]|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Klein-Raststätte Eichengrund''|sube|}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Westerwinkel/Hasenkämpe''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|80|[[Hamm]]-[[Bockum]] / [[Werne]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fuchs-Eggen/An der Landwehr''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lippebrücke'' super la rivero [[Lippe]]|longeco=445}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Datteln-Hamm-Kanal]]-Brücke''|longeco=318}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|81|Hamm / [[Bergkamen]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Overberger Busch/Haus Reck''}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|82|Kamener Kreuz|GER|A|2|34}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|83|[[Kamen]]-Zentrum|GER|FV|233}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|[[Dortmund]]-Wickede}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|84|[[Unna]]-Zentrum|GER|FV|1}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|84|aŭtovoja kruciĝo Dortmund/Unna|GER|A|44}}{{vojo|EU|E|331}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Lichtendorf''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Blockheide''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|85|[[Schwerte]]|GER|FV|236}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|86|Westhofener Kreuz|GER|A|45}}{{Vojo|GER|EU|E|41}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Ruhrtalbrücke''|longeco=196}} {{Vojo-objekto|rek|SDV2|''Lennhof''|supere}} {{Vojo-objekto|rek|PAR|''An der Heimke ''|sube}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Lennebrücke'' super la rivero [[Lenne (Ruhr)|Lenne]]|longeco=227}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|rek|VK-B|87|[[Hagen]]-Nord}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Volmebrücke'' super la rivero [[Volme]]|longeco=484}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|''Vorhalle''|longeco=121}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|88|Hagen-West / [[Herdecke]]|GER|FV|54}}{{Vojo|GER|FV|226}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Eichenkamp/Funckenhausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Volmarstein''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|89|[[Volmarstein]] ([[Wetter (Ruhr)|Wetter]])}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|90|[[Gevelsberg]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bruchmühle/Klosterholz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|92|aŭtovoja kruciĝo Wuppertal-Nord|GER|A|43}}{{Vojo|GER|A|46}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|93|[[Wuppertal]]-[[Langerfeld]]|GER|FV|7}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Schwelmetalbrücke''|longeco=220}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Langerfeld''|longeco=325}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ehrenberg + Kucksiepen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wuppertalbrücke Öhde''|longeco=337}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|94|Wuppertal-[[Ronsdorf]]|GER|FV|51}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95a|[[Remscheid]]-[[Lennep]]|GER|FV|51}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Diepmannsbach''|longeco=296}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95b|[[Remscheid]]|GER|FV|229}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Eschbachtalbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Remscheid''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Höllenbach''|longeco=300}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Einsiedelstein''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|96|[[Wermelskirchen]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Talbrücke Brucher Mühle''|longeco=100}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|97|[[Burscheid]]|GER|FV|51}}{{Vojo|GER|FV|232}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Lambertsmühle''|longeco=150}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Köttersbachtalbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|98|aŭtovoja kruciĝo [[Leverkusen]]|GER|A|3|35}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=928}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|99|aŭtovoja kruciĝo Leverkusen-West|GER|A|59}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=527}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Rejno]]|longeco=1.061}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|100|[[Kolonjo]]-Niehl}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|101|aŭtovoja kruciĝo Kolonjo-Nord|GER|A|57|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|102|[[Kolonjo]]-Bocklemünd|GER|FV|59}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|103|[[Kolonjo]]-Lövenich|GER|FV|55}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|104|aŭtovoja kruciĝo Köln-West|GER|A|4|40}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|104|[[Frechen]]|GER|FV|264}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-nodo|ok|VK-B|105|[[Hürth]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ville''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|106|[[Knapsack]] ([[Hürth]])}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Erftbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|107|Aŭtovoja triangulo Erfttal|GER|A|61|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|108|[[Erftstadt]]|GER|FV|265}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|109|aŭtovoja kruciĝo [[Bliesheim]] (Erftstadt)|GER|A|61}} {{Vojo|GER|A|553}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oberste Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|110|[[Euskirchen]]|GER|FV|56}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|111|[[Wißkirchen]] (Euskirchen)|GER|FV|266}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-objekto|pro|SDV2|Grüner Winkel}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Krebsbachtalbrücke''|longeco=520}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|112|[[Bad Münstereifel]] / [[Mechernich]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|113|[[Nettersheim]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Zingsheimer Wald''|longeco=820}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Engelgau''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|114|[[Blankenheim (Ahr)|Blankenheim]] / [[Tondorf]]|GER|FV|51|29}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|''provizora kunligilo''}} {{Vojo-kontinuo|pro|||interrompo, prioritata parto}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Lommersdorf]] (Blankenheim)}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Aulbachtalbrücke|longeco=920}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Ahrtalbrücke|longeco=840}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Adenau]]}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Nord}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Hollerseifen}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Süd}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Heyroth}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Haiental}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Bongard}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Grünbach}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Kelberg]]}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Talbrücke Jeichensuhr}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Liesertalbrücke|longeco=578}} {{Vojo-streko}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Maubachtalbrücke''|longeco=234}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wolfbachtalbrücke''|longeco=167}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|119|[[Daun]]|GER|FV|257}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|120|Aŭtovoja triangulo [[Vulkaneifel]]|GER|A|48|44}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|121|[[Mehren]]|GER|FV|421}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schalkenmehren/Udler''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|122|[[Manderscheid]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''[[Eifel]]''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|123|[[Hasborn]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Lüxem''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|125|[[Wittlich]]|GER|FV|50}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Liesertalbrücke''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|126|aŭtovoja kruciĝo Wittlich|GER|A|60|42}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|Grünbrücke}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Salmrohr/Pohlbach''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|127|[[Salmtal]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Salmtalbrücke''|longeco=75}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hetzerath/Rivenich''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|128|[[Föhren]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|129|[[Schweich]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Mozelo]]|longeco=987}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|130|Aŭtovoja triangulo Moseltal|GER|A|602|44|22}}{{Vojo|EU|E|422}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Fellerbachtalbrücke''|longeco=829}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Molesbachtalbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Mehringer Höhe''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|131|[[Mehring]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hochwald''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|132|[[Reinsfeld]]|GER|FV|407}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|133|[[Hermeskeil]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Katzenberg/Steinerwald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lösterbachtalbrücke''|longeco=644}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|134|[[Nonnweiler]]-Bierfeld}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Primstalbrücke''|longeco=686}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|135|Aŭtovoja triangulo Nonnweiler|GER|A|62}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|136|[[Nonnweiler]]-Otzenhausen}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Münzbachtalbrücke''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|137|[[Nonnweiler]]-Braunshausen}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kastel''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Peterberg''|supere}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Mettnich''|longeco=300}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|138|[[Nonnweiler]]-Primstal}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sombach-Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|139|[[Tholey]]-Hasborn}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schaumberg-Kreuz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|140|Tholey|GER|FV|269}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schellenbach''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Klingelfloßtalbrücke''|longeco=350}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|141|[[Eppelborn]]|GER|FV|10}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Illtalbrücke''|longeco=125}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|142|[[Illingen (Saar)|Illingen]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|143|aŭtovoja kruciĝo [[Saarbrücken]]|GER|A|8}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|144|[[Quierschied]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|145|[[Holz]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuhaus''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|146|[[Riegelsberg]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|147|[[Saarbrücken]]-Neuhaus|GER|FV|268}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|148|[[Saarbrücken]]-Von der Heydt}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|150|[[Saarbrücken]]-Burbach|GER|FV|268}} }} La '''germana aŭtovojo A1''' ([[germane]] ''Autobahn 1'', aŭ '''BAB 1''', mallonge por ''Bundesautobahn 1'') estas [[aŭtovojo]] inter la urbo [[Heiligenhafen]] ĉe la [[Balta Maro]] en norda Germanio ĝis la urbo [[Saarbrücken]] proksime de la limo inter Germanio kaj Francio. La aŭtovojo longas 730 [[kilometro]]jn. Ĝi konektas de nordoriento al sudokcidento la [[federacia lando (Germanio)|germanajn federaciajn landojn]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]], [[Hamburgo]], [[Malsupra Saksio]], [[Bremeno]], [[Nordrejn-Vestfalio]], [[Rejnlando-Palatinato]] kaj [[Sarlando]]. Norde rekte konektiĝas la ponto ''Fehmarnbeltbrücke'' super la [[Fehmarn-Markolo]] de la [[Balta maro]] al {{Danio}}, direkte al [[Kopenhago]], kaj sude (kun mallonga interrompo en la natura parko [[Ejfelo]]) konektiĝas la historia regiono [[Loreno]] de {{Francio}} al la aŭtovoja reto de tiu lando. Temas pri la plej malnova aŭtovojo en Germanio - pro tio la numero "unu" estas tute taŭga. La vojo estas parto de la [[eŭropa ŝoseo|eŭropaj ŝoseoj]] {{vojo|EU|E|22}}, {{vojo|EU|E|29}}, {{vojo|EU|E|31}}, {{vojo|EU|E|37}}, {{vojo|EU|E|42}}, {{vojo|EU|E|44}}, {{vojo|EU|E|47}} kaj {{vojo|EU|E|422}}. {{Projektoj}} {{Ĝermo|vojo}} {{Germanaj aŭtovojoj}} [[Kategorio:Transporto en Ŝlesvigo-Holstinio]] [[Kategorio:Transporto en Hamburgo]] [[Kategorio:Transporto en Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Transporto en Bremeno]] [[Kategorio:Transporto en Nordrejn-Vestfalio]] [[Kategorio:Transporto en Rejnlando-Palatinato]] [[Kategorio:Transporto en Sarlando]] rkeox6ey8wmg0gqt306dl7325jph12i 9417270 9417269 2026-06-30T01:59:47Z Arbarulo 135469 9417270 wikitext text/x-wiki {{Informkesto vojo |tipo = Aŭtovojo |lando = GER |numero = 1 |tabuleto = Bundesautobahn 1 number.svg |oni konstruis = |longeco = 730 |nun konstruata = |regiono = [[Federacia lando (Germanio)|Landoj]] |r1 = [[Ŝlesvigo-Holstinio]] |r2 = [[Hamburgo]] |r3 = [[Malsupra Saksio]] |r4 = [[Bremeno]] |r5 = [[Nordrejn-Vestfalio]] |r6 = [[Rejnlando-Palatinato]] |r7 = [[Sarlando]] |mapo = Bundesautobahn 1 map.png |mapo priskribo = |foto = Autobahn Overhead Sign.jpg |foto priskribo = |kaŝebla = jes |itinero = {{Vojo-kontinuo|ok|DNK|A|30|e=47|direkto=ĝis|lando=DNK| [[Kopenhago]] }} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la ''[[Fehmarn-Markolo]] ([[Fehmarnbeltbrücke]], finita en [[2018]])|longeco=18570}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|1|pramŝipa haveno [[Fehmarn]]-[[Puttgarden]]}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|2|[[Fehmarn]]-Burg}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|3|[[Fehmarn]]-Avendorf}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la [[sundo]] sude de la insulo [[Fehmarn]] ([[Fehmarnsundbrücke]])|longeco=889}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|4|Großenbrode}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|5|Heiligenhafen-Ost (2011)}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-kontinuo|ok|GER|FV|207|e=47|direkto=ĝis|[[Fehmarn]]-Puttgarden}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|6|[[Heiligenhafen]]|km=6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|[[Gremersdorf]] - Nord|km=7}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|Gremersdorf|longeco=32}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|Gremersdorf - Süd}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|8|[[Jahnshof]] (Gremersdorf)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|9|[[Oldenburg in Holstein]] - Nord}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|10|Oldenburg in Holstein - Mitte}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|11|Oldenburg in Holstein - Süd|GER|FV|202}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Damlos''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|12|[[Lensahn]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|13|[[Neustadt in Holstein]]-Pelzerhaken}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hasselburger Mühle''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Binnenwasserbrücke''|longeco=2661}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|14|[[Neustadt in Holstein]] - Mitte}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Neustädter Bucht''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|15|[[Eutin]]|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|16|[[Scharbeutz]]|GER|FV|432}}{{Vojo|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|17|[[Pansdorf]] (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|18|[[Ratekau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|19|[[Sereetz]] (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|20|Aŭtovoja triangulo Bad Schwartau|GER|A|226}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|21|[[Bad Schwartau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|22|[[Lubeko]]-centro ([[parkejo]] por kamionoj)|GER|FV|207|}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|23|[[Lubeko]]-Moisling}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|24|aŭtovoja kruciĝo Lübeck|GER|A|20|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|25|[[Reinfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Trave''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Travebrücke'' super la rivero [[Trave]]|longeco=889}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|26|[[Bad Oldesloe]]|GER|FV|208}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|27|aŭtovoja kruciĝo [[Bargteheide]]|GER|A|21|}}{{Vojo|GER|FV|404}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Buddikate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|28|[[Ahrensburg]] / [[Großhansdorf]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|29|[[Stapelfeld]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|30|[[Barsbüttel]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|31|aŭtovoja kruciĝo [[Hamburgo]]-Ost|GER|A|24|26}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|32|[[Hamburgo]]-Öjendorf}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|33|[[Hamburgo]]-Billstedt|GER|FV|5}} {{Vojo-obstaklo|kon|TUN|Billwerder-Moorfleet|longeco=243}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|34|[[Hamburgo]]-Moorfleet ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|35|Aŭtovoja triangulo Hamburgo-Südost|GER|A|25}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Norderelbbrücke '' super norda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=411}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|36|aŭtovoja kruciĝo Hamburgo-Süd|GER|A|252}}{{Vojo|GER|A|255}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''HH-Stillhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|37|Hamburgo-Stillhorn|}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Süderelbbrücke'' super suda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=471}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|38|Hamburgo-[[Harburg}]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|39|Maschener Kreuz|GER|A|39}}{{Vojo|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|40|Horster Dreieck|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|41|[[Seevetal]]-[[Hittfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sunderblick/Hittfeld-Süd''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|42|[[Buchholz in der Nordheide|Buchholz]]-Dibbersen|GER|FV|75}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|43| Buchholzer Dreieck|GER|A|261}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|44|[[Rade (Steinburg)|Rade]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hollenstedt/Aarbachkate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|45|[[Hollenstedt]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Stellheide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|46|[[Heidenau (Nordheide)|Heidenau]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Freetz/Heidenau''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ostetal'', valo de rivero [[Oste]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|47|[[Sittensen]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Elsdorf (Malsupra Saksio)|Elsdorf]] }} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bockel/Mulmshorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|49|Bockel ([[Gyhum]])|GER|FV|71||}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Reeßum/Glüversborstel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|50|[[Stuckenborstel]] ([[Sottrum]])|GER|FV|75}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Grundbergsee''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wümmebrücke'' super la rivero [[Wümme]]|longeco=321}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|51|[[Posthausen]] ([[Ottersberg]])}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|52|[[Oyten]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oyten''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|53|Bremer Kreuz|GER|A|27|234}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|54|[[Uphusen]] ([[Achim (Weser)|Achim]])/ [[Bremen]]-Mahndorf}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Marmdorfer Marsch''|sube}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|55|[[Bremeno]]-Hemelingen|GER|FV|75}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Weser]]|longeco=540}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|56|[[Bremeno]]-Arsten|GER|FV|6}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Alken/Krumhörens Kuhlen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|57|[[Bremeno]] / [[Brinkum]] ([[Stuhr]])|GER|FV|6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|58a|Aŭtovoja triangulo [[Stuhr]]|GER|A|28|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|58b|[[Delmenhorst]]-Ost|GER|FV|322}} (nur suda flanko) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|59|[[Groß Ippener]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oldenburg/Groß Ippener''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Prinzhöfte''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|60|[[Wildeshausen]]-Nord|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2| ''Wildeshausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Hunte]]|longeco=252}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wildeshausen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|61|[[Wildeshausen]]-West|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''[[Ahlhorn]] Varnhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|62|Ahlhorner Heide}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|62|Aŭtovoja triangulo Ahlhorner Heide|GER|A|29}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gartfeld/Darntumer Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|63|[[Cloppenburg]]|GER|FV|72|233}}{{Vojo|GER|FV|69}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|64|[[Vechta]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hausstette/Vossberg''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|65|[[Lohne (Oldenburgio)|Lohne]] / [[Dinklage]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Dinklage/Brockdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Dinklage/Holdorf''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|66|[[Holdorf (Oldenburgio)|Holdorf]]|GER|FV|214}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fladderlohausen/Holdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuenkirchen/Clemens-August-Klinik''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|67|[[Neuenkirchen-Vörden]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Rieste/Vörden''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la kanalo ''[[Mittellandkanal]]''|longeco=918}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|68|[[Bramsche]]|GER|FV|218}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|70|[[Osnabrück]]-Nord / [[Wallenhorst]]|GER|FV|68}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wersen/Büren''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|71|Osnabrück-Hafen ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Dütetalbrücke''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|72|aŭtovoja kruciĝo [[Lotte]]/Osnabrück|GER|A|30|30}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Habichtswald/Petersberg''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Tecklenburger Land''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Habichtswald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Smanforde''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Exterheide''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Exterheise/Bashake''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|73|[[Lengerich (Vestfalio)|Lengerich]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wechte/Sonnenhügel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|74|[[Ladbergen]]|GER|FV|475}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Aabach/Mühlenbach''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke''|longeco=582}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Flughaveno Münster-Osnabrück}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Maestruper Brook/?''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|76|[[Greven]]|GER|FV|481}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Emsbrücke'' super la rivero [[Ems]]|longeco=240}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gimbter Heide/Klaterberg''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Plugger Heide''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|77|[[Münster (Vestfalio)|Münster]]-Nord|GER|FV|54}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Toppheide''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Münsterland''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Roxel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|78|aŭtovoja kruciĝo Münster-Süd|GER|A|43}}{{Vojo|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kibitzhain/Erlenbruch''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke|longeco=214}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Münster-Hiltrup}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Davert/Weißes Venn''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kurze Geist/Hohe Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|79|[[Ascheberg]]|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Klein-Raststätte Eichengrund''|sube|}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Westerwinkel/Hasenkämpe''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|80|[[Hamm]]-[[Bockum]] / [[Werne]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fuchs-Eggen/An der Landwehr''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lippebrücke'' super la rivero [[Lippe]]|longeco=445}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Datteln-Hamm-Kanal]]-Brücke''|longeco=318}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|81|Hamm / [[Bergkamen]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Overberger Busch/Haus Reck''}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|82|Kamener Kreuz|GER|A|2|34}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|83|[[Kamen]]-Zentrum|GER|FV|233}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|[[Dortmund]]-Wickede}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|84|[[Unna]]-Zentrum|GER|FV|1}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|84|aŭtovoja kruciĝo Dortmund/Unna|GER|A|44}}{{vojo|EU|E|331}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Lichtendorf''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Blockheide''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|85|[[Schwerte]]|GER|FV|236}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|86|Westhofener Kreuz|GER|A|45}}{{Vojo|GER|EU|E|41}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Ruhrtalbrücke''|longeco=196}} {{Vojo-objekto|rek|SDV2|''Lennhof''|supere}} {{Vojo-objekto|rek|PAR|''An der Heimke ''|sube}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Lennebrücke'' super la rivero [[Lenne (Ruhr)|Lenne]]|longeco=227}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|rek|VK-B|87|[[Hagen]]-Nord}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Volmebrücke'' super la rivero [[Volme]]|longeco=484}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|''Vorhalle''|longeco=121}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|88|Hagen-West / [[Herdecke]]|GER|FV|54}}{{Vojo|GER|FV|226}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Eichenkamp/Funckenhausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Volmarstein''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|89|[[Volmarstein]] ([[Wetter (Ruhr)|Wetter]])}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|90|[[Gevelsberg]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bruchmühle/Klosterholz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|92|aŭtovoja kruciĝo Wuppertal-Nord|GER|A|43}}{{Vojo|GER|A|46}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|93|[[Wuppertal]]-[[Langerfeld]]|GER|FV|7}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Schwelmetalbrücke''|longeco=220}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Langerfeld''|longeco=325}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ehrenberg + Kucksiepen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wuppertalbrücke Öhde''|longeco=337}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|94|Wuppertal-[[Ronsdorf]]|GER|FV|51}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95a|[[Remscheid]]-[[Lennep]]|GER|FV|51}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Diepmannsbach''|longeco=296}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95b|[[Remscheid]]|GER|FV|229}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Eschbachtalbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Remscheid''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Höllenbach''|longeco=300}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Einsiedelstein''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|96|[[Wermelskirchen]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Talbrücke Brucher Mühle''|longeco=100}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|97|[[Burscheid]]|GER|FV|51}}{{Vojo|GER|FV|232}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Lambertsmühle''|longeco=150}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Köttersbachtalbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|98|aŭtovoja kruciĝo [[Leverkusen]]|GER|A|3|35}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=928}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|99|aŭtovoja kruciĝo Leverkusen-West|GER|A|59}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=527}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Rejno]]|longeco=1.061}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|100|[[Kolonjo]]-Niehl}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|101|aŭtovoja kruciĝo Kolonjo-Nord|GER|A|57|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|102|[[Kolonjo]]-Bocklemünd|GER|FV|59}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|103|[[Kolonjo]]-Lövenich|GER|FV|55}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|104|aŭtovoja kruciĝo Köln-West|GER|A|4|40}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|104|[[Frechen]]|GER|FV|264}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-nodo|ok|VK-B|105|[[Hürth]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ville''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|106|[[Knapsack]] ([[Hürth]])}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Erftbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|107|Aŭtovoja triangulo Erfttal|GER|A|61|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|108|[[Erftstadt]]|GER|FV|265}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|109|aŭtovoja kruciĝo [[Bliesheim]] (Erftstadt)|GER|A|61}} {{Vojo|GER|A|553}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oberste Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|110|[[Euskirchen]]|GER|FV|56}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|111|[[Wißkirchen]] (Euskirchen)|GER|FV|266}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-objekto|pro|SDV2|Grüner Winkel}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Krebsbachtalbrücke''|longeco=520}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|112|[[Bad Münstereifel]] / [[Mechernich]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|113|[[Nettersheim]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Zingsheimer Wald''|longeco=820}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Engelgau''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|114|[[Blankenheim (Ahr)|Blankenheim]] / [[Tondorf]]|GER|FV|51|29}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|''provizora kunligilo''}} {{Vojo-kontinuo|pro|||interrompo, prioritata parto}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Lommersdorf]] (Blankenheim)}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Aulbachtalbrücke|longeco=920}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Ahrtalbrücke|longeco=840}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Adenau]]}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Nord}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Hollerseifen}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Süd}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Heyroth}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Haiental}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Bongard}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Grünbach}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Kelberg]]}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Talbrücke Jeichensuhr}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Liesertalbrücke|longeco=578}} {{Vojo-streko}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Maubachtalbrücke''|longeco=234}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wolfbachtalbrücke''|longeco=167}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|119|[[Daun]]|GER|FV|257}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|120|Aŭtovoja triangulo [[Vulkaneifel]]|GER|A|48|44}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|121|[[Mehren]]|GER|FV|421}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schalkenmehren/Udler''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|122|[[Manderscheid]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''[[Eifel]]''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|123|[[Hasborn]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Lüxem''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|125|[[Wittlich]]|GER|FV|50}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Liesertalbrücke''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|126|aŭtovoja kruciĝo Wittlich|GER|A|60|42}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|Grünbrücke}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Salmrohr/Pohlbach''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|127|[[Salmtal]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Salmtalbrücke''|longeco=75}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hetzerath/Rivenich''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|128|[[Föhren]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|129|[[Schweich]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Mozelo]]|longeco=987}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|130|Aŭtovoja triangulo Moseltal|GER|A|602|44|22}}{{Vojo|EU|E|422}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Fellerbachtalbrücke''|longeco=829}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Molesbachtalbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Mehringer Höhe''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|131|[[Mehring]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hochwald''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|132|[[Reinsfeld]]|GER|FV|407}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|133|[[Hermeskeil]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Katzenberg/Steinerwald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lösterbachtalbrücke''|longeco=644}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|134|[[Nonnweiler]]-Bierfeld}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Primstalbrücke''|longeco=686}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|135|Aŭtovoja triangulo Nonnweiler|GER|A|62}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|136|[[Nonnweiler]]-Otzenhausen}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Münzbachtalbrücke''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|137|[[Nonnweiler]]-Braunshausen}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kastel''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Peterberg''|supere}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Mettnich''|longeco=300}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|138|[[Nonnweiler]]-Primstal}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sombach-Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|139|[[Tholey]]-Hasborn}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schaumberg-Kreuz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|140|Tholey|GER|FV|269}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schellenbach''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Klingelfloßtalbrücke''|longeco=350}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|141|[[Eppelborn]]|GER|FV|10}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Illtalbrücke''|longeco=125}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|142|[[Illingen (Saar)|Illingen]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|143|aŭtovoja kruciĝo [[Saarbrücken]]|GER|A|8}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|144|[[Quierschied]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|145|[[Holz]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuhaus''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|146|[[Riegelsberg]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|147|[[Saarbrücken]]-Neuhaus|GER|FV|268}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|148|[[Saarbrücken]]-Von der Heydt}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|150|[[Saarbrücken]]-Burbach|GER|FV|268}} }} La '''germana aŭtovojo A1''' ([[germane]] ''Autobahn 1'', aŭ '''BAB 1''', mallonge por ''Bundesautobahn 1'') estas [[aŭtovojo]] inter la urbo [[Heiligenhafen]] ĉe la [[Balta Maro]] en norda Germanio ĝis la urbo [[Saarbrücken]] proksime de la limo inter Germanio kaj Francio. La aŭtovojo longas 730 [[kilometro]]jn. Ĝi konektas de nordoriento al sudokcidento la [[federacia lando (Germanio)|germanajn federaciajn landojn]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]], [[Hamburgo]], [[Malsupra Saksio]], [[Bremeno]], [[Nordrejn-Vestfalio]], [[Rejnlando-Palatinato]] kaj [[Sarlando]]. Norde rekte konektiĝas la ponto ''Fehmarnbeltbrücke'' super la [[Fehmarn-Markolo]] de la [[Balta maro]] al {{Danio}}, direkte al [[Kopenhago]], kaj sude (kun mallonga interrompo en la natura parko [[Ejfelo]]) konektiĝas la historia regiono [[Loreno]] de {{Francio}} al la aŭtovoja reto de tiu lando. Temas pri la plej malnova aŭtovojo en Germanio - pro tio la numero "unu" estas tute taŭga. La vojo estas parto de la [[eŭropa ŝoseo|eŭropaj ŝoseoj]] {{vojo|EU|E|22}}, {{vojo|EU|E|29}}, {{vojo|EU|E|31}}, {{vojo|EU|E|37}}, {{vojo|EU|E|42}}, {{vojo|EU|E|44}}, {{vojo|EU|E|47}} kaj {{vojo|EU|E|422}}. {{Projektoj}} {{Ĝermo|vojo}} {{Germanaj aŭtovojoj}} [[Kategorio:Transporto en Ŝlesvigo-Holstinio]] [[Kategorio:Transporto en Hamburgo]] [[Kategorio:Transporto en Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Transporto en Bremeno]] [[Kategorio:Transporto en Nordrejn-Vestfalio]] [[Kategorio:Transporto en Rejnlando-Palatinato]] [[Kategorio:Transporto en Sarlando]] lfcv69qecrfnii68672dvwilo4sxkch 9417271 9417270 2026-06-30T02:00:51Z Arbarulo 135469 9417271 wikitext text/x-wiki {{Informkesto vojo |tipo = Aŭtovojo |lando = GER |numero = 1 |tabuleto = Bundesautobahn 1 number.svg |oni konstruis = |longeco = 730 |nun konstruata = |regiono = [[Federacia lando (Germanio)|Landoj]] |r1 = [[Ŝlesvigo-Holstinio]] |r2 = [[Hamburgo]] |r3 = [[Malsupra Saksio]] |r4 = [[Bremeno]] |r5 = [[Nordrejn-Vestfalio]] |r6 = [[Rejnlando-Palatinato]] |r7 = [[Sarlando]] |mapo = Bundesautobahn 1 map.png |mapo priskribo = |foto = Autobahn Overhead Sign.jpg |foto priskribo = |kaŝebla = jes |itinero = {{Vojo-kontinuo|ok|DNK|A|30|e=47|direkto=ĝis|lando=DNK| [[Kopenhago]] }} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la [[Fehmarn-Markolo]] ([[Fehmarnbeltbrücke]], finita en [[2018]])|longeco=18570}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|1|pramŝipa haveno [[Fehmarn]]-[[Puttgarden]]}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|2|[[Fehmarn]]-Burg}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|3|[[Fehmarn]]-Avendorf}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la [[sundo]] sude de la insulo [[Fehmarn]] ([[Fehmarnsundbrücke]])|longeco=889}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B|4|Großenbrode}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|5|Heiligenhafen-Ost (2011)}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-kontinuo|ok|GER|FV|207|e=47|direkto=ĝis|[[Fehmarn]]-Puttgarden}} {{Vojo-streko|ok}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|6|[[Heiligenhafen]]|km=6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|[[Gremersdorf]] - Nord|km=7}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|Gremersdorf|longeco=32}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|7|Gremersdorf - Süd}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|8|[[Jahnshof]] (Gremersdorf)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|9|[[Oldenburg in Holstein]] - Nord}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|10|Oldenburg in Holstein - Mitte}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|11|Oldenburg in Holstein - Süd|GER|FV|202}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Damlos''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|12|[[Lensahn]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|13|[[Neustadt in Holstein]]-Pelzerhaken}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hasselburger Mühle''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Binnenwasserbrücke''|longeco=2661}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|14|[[Neustadt in Holstein]] - Mitte}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Neustädter Bucht''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|15|[[Eutin]]|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|16|[[Scharbeutz]]|GER|FV|432}}{{Vojo|GER|FV|76}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|17|[[Pansdorf]] (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|18|[[Ratekau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|19|[[Sereetz]] (Ratekau)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|20|Aŭtovoja triangulo Bad Schwartau|GER|A|226}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|21|[[Bad Schwartau]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|22|[[Lubeko]]-centro ([[parkejo]] por kamionoj)|GER|FV|207|}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|23|[[Lubeko]]-Moisling}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|24|aŭtovoja kruciĝo Lübeck|GER|A|20|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|25|[[Reinfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Trave''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Travebrücke'' super la rivero [[Trave]]|longeco=889}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|26|[[Bad Oldesloe]]|GER|FV|208}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|27|aŭtovoja kruciĝo [[Bargteheide]]|GER|A|21|}}{{Vojo|GER|FV|404}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Buddikate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|28|[[Ahrensburg]] / [[Großhansdorf]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|29|[[Stapelfeld]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|30|[[Barsbüttel]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|31|aŭtovoja kruciĝo [[Hamburgo]]-Ost|GER|A|24|26}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|32|[[Hamburgo]]-Öjendorf}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|33|[[Hamburgo]]-Billstedt|GER|FV|5}} {{Vojo-obstaklo|kon|TUN|Billwerder-Moorfleet|longeco=243}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|34|[[Hamburgo]]-Moorfleet ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|35|Aŭtovoja triangulo Hamburgo-Südost|GER|A|25}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Norderelbbrücke '' super norda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=411}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|36|aŭtovoja kruciĝo Hamburgo-Süd|GER|A|252}}{{Vojo|GER|A|255}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''HH-Stillhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|37|Hamburgo-Stillhorn|}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Süderelbbrücke'' super suda branĉo de la rivero [[Elbo (rivero)|Elbo]]|longeco=471}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|38|Hamburgo-[[Harburg}]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|39|Maschener Kreuz|GER|A|39}}{{Vojo|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|40|Horster Dreieck|GER|A|7|45}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|41|[[Seevetal]]-[[Hittfeld]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sunderblick/Hittfeld-Süd''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|42|[[Buchholz in der Nordheide|Buchholz]]-Dibbersen|GER|FV|75}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|43| Buchholzer Dreieck|GER|A|261}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|44|[[Rade (Steinburg)|Rade]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hollenstedt/Aarbachkate''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|45|[[Hollenstedt]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Stellheide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|46|[[Heidenau (Nordheide)|Heidenau]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Freetz/Heidenau''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ostetal'', valo de rivero [[Oste]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|47|[[Sittensen]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Elsdorf (Malsupra Saksio)|Elsdorf]] }} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bockel/Mulmshorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|49|Bockel ([[Gyhum]])|GER|FV|71||}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Reeßum/Glüversborstel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|50|[[Stuckenborstel]] ([[Sottrum]])|GER|FV|75}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Grundbergsee''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wümmebrücke'' super la rivero [[Wümme]]|longeco=321}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|51|[[Posthausen]] ([[Ottersberg]])}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|52|[[Oyten]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oyten''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|53|Bremer Kreuz|GER|A|27|234}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|54|[[Uphusen]] ([[Achim (Weser)|Achim]])/ [[Bremen]]-Mahndorf}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Marmdorfer Marsch''|sube}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|55|[[Bremeno]]-Hemelingen|GER|FV|75}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Weser]]|longeco=540}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|56|[[Bremeno]]-Arsten|GER|FV|6}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Alken/Krumhörens Kuhlen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|57|[[Bremeno]] / [[Brinkum]] ([[Stuhr]])|GER|FV|6}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|58a|Aŭtovoja triangulo [[Stuhr]]|GER|A|28|22}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|58b|[[Delmenhorst]]-Ost|GER|FV|322}} (nur suda flanko) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|59|[[Groß Ippener]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oldenburg/Groß Ippener''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Prinzhöfte''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|60|[[Wildeshausen]]-Nord|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2| ''Wildeshausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Hunte]]|longeco=252}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wildeshausen''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|61|[[Wildeshausen]]-West|GER|FV|213}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''[[Ahlhorn]] Varnhorn''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|62|Ahlhorner Heide}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|62|Aŭtovoja triangulo Ahlhorner Heide|GER|A|29}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gartfeld/Darntumer Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|63|[[Cloppenburg]]|GER|FV|72|233}}{{Vojo|GER|FV|69}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|64|[[Vechta]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hausstette/Vossberg''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|65|[[Lohne (Oldenburgio)|Lohne]] / [[Dinklage]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Dinklage/Brockdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|'' Dinklage/Holdorf''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|66|[[Holdorf (Oldenburgio)|Holdorf]]|GER|FV|214}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fladderlohausen/Holdorf''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Dammer Berge''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuenkirchen/Clemens-August-Klinik''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|67|[[Neuenkirchen-Vörden]]}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Rieste/Vörden''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la kanalo ''[[Mittellandkanal]]''|longeco=918}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|68|[[Bramsche]]|GER|FV|218}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|70|[[Osnabrück]]-Nord / [[Wallenhorst]]|GER|FV|68}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wersen/Büren''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|71|Osnabrück-Hafen ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Dütetalbrücke''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|72|aŭtovoja kruciĝo [[Lotte]]/Osnabrück|GER|A|30|30}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Habichtswald/Petersberg''}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Tecklenburger Land''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Habichtswald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Smanforde''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Exterheide''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Exterheise/Bashake''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|73|[[Lengerich (Vestfalio)|Lengerich]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Wechte/Sonnenhügel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|74|[[Ladbergen]]|GER|FV|475}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Aabach/Mühlenbach''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke''|longeco=582}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Flughaveno Münster-Osnabrück}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Maestruper Brook/?''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|76|[[Greven]]|GER|FV|481}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Emsbrücke'' super la rivero [[Ems]]|longeco=240}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Gimbter Heide/Klaterberg''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Plugger Heide''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|77|[[Münster (Vestfalio)|Münster]]-Nord|GER|FV|54}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Toppheide''|supere}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Münsterland''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|aŭtovoja preĝejo ''Roxel''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|78|aŭtovoja kruciĝo Münster-Süd|GER|A|43}}{{Vojo|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kibitzhain/Erlenbruch''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Dortmund-Ems-Kanal]]-Brücke|longeco=214}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||Münster-Hiltrup}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Davert/Weißes Venn''}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kurze Geist/Hohe Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|79|[[Ascheberg]]|GER|FV|51}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Klein-Raststätte Eichengrund''|sube|}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Westerwinkel/Hasenkämpe''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|80|[[Hamm]]-[[Bockum]] / [[Werne]] ([[parkejo]] por kamionoj)}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Fuchs-Eggen/An der Landwehr''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lippebrücke'' super la rivero [[Lippe]]|longeco=445}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''[[Datteln-Hamm-Kanal]]-Brücke''|longeco=318}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|81|Hamm / [[Bergkamen]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Overberger Busch/Haus Reck''}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|82|Kamener Kreuz|GER|A|2|34}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|83|[[Kamen]]-Zentrum|GER|FV|233}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|[[Dortmund]]-Wickede}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|84|[[Unna]]-Zentrum|GER|FV|1}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|84|aŭtovoja kruciĝo Dortmund/Unna|GER|A|44}}{{vojo|EU|E|331}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Lichtendorf''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Blockheide''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|85|[[Schwerte]]|GER|FV|236}} {{Vojo-nodo|rek|VK-A|86|Westhofener Kreuz|GER|A|45}}{{Vojo|GER|EU|E|41}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Ruhrtalbrücke''|longeco=196}} {{Vojo-objekto|rek|SDV2|''Lennhof''|supere}} {{Vojo-objekto|rek|PAR|''An der Heimke ''|sube}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Lennebrücke'' super la rivero [[Lenne (Ruhr)|Lenne]]|longeco=227}} {{Vojo-obstaklo|rek|PON|''Bahnbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|rek|VK-B|87|[[Hagen]]-Nord}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Bahnbrücke''|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Volmebrücke'' super la rivero [[Volme]]|longeco=484}} {{Vojo-obstaklo|ok|TUN|''Vorhalle''|longeco=121}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|88|Hagen-West / [[Herdecke]]|GER|FV|54}}{{Vojo|GER|FV|226}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Eichenkamp/Funckenhausen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Volmarstein''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|89|[[Volmarstein]] ([[Wetter (Ruhr)|Wetter]])}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|90|[[Gevelsberg]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Bruchmühle/Klosterholz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|92|aŭtovoja kruciĝo Wuppertal-Nord|GER|A|43}}{{Vojo|GER|A|46}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|93|[[Wuppertal]]-[[Langerfeld]]|GER|FV|7}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Schwelmetalbrücke''|longeco=220}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Langerfeld''|longeco=325}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ehrenberg + Kucksiepen''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wuppertalbrücke Öhde''|longeco=337}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|94|Wuppertal-[[Ronsdorf]]|GER|FV|51}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95a|[[Remscheid]]-[[Lennep]]|GER|FV|51}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Diepmannsbach''|longeco=296}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|95b|[[Remscheid]]|GER|FV|229}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Eschbachtalbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Remscheid''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Höllenbach''|longeco=300}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Einsiedelstein''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|96|[[Wermelskirchen]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Talbrücke Brucher Mühle''|longeco=100}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|97|[[Burscheid]]|GER|FV|51}}{{Vojo|GER|FV|232}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Lambertsmühle''|longeco=150}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|'' Köttersbachtalbrücke''|longeco=150}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|98|aŭtovoja kruciĝo [[Leverkusen]]|GER|A|3|35}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=928}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|99|aŭtovoja kruciĝo Leverkusen-West|GER|A|59}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Hochstraße''|longeco=527}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Rejno]]|longeco=1.061}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|100|[[Kolonjo]]-Niehl}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|101|aŭtovoja kruciĝo Kolonjo-Nord|GER|A|57|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|102|[[Kolonjo]]-Bocklemünd|GER|FV|59}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|103|[[Kolonjo]]-Lövenich|GER|FV|55}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|104|aŭtovoja kruciĝo Köln-West|GER|A|4|40}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|104|[[Frechen]]|GER|FV|264}} ([[parkejo]] por kamionoj) {{Vojo-nodo|ok|VK-B|105|[[Hürth]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Ville''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|106|[[Knapsack]] ([[Hürth]])}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Erftbrücke''|longeco=50}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|107|Aŭtovoja triangulo Erfttal|GER|A|61|31}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|108|[[Erftstadt]]|GER|FV|265}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|109|aŭtovoja kruciĝo [[Bliesheim]] (Erftstadt)|GER|A|61}} {{Vojo|GER|A|553}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Oberste Heide''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|110|[[Euskirchen]]|GER|FV|56}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|111|[[Wißkirchen]] (Euskirchen)|GER|FV|266}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''}} {{Vojo-objekto|pro|SDV2|Grüner Winkel}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Krebsbachtalbrücke''|longeco=520}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|112|[[Bad Münstereifel]] / [[Mechernich]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|113|[[Nettersheim]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Zingsheimer Wald''|longeco=820}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Engelgau''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|114|[[Blankenheim (Ahr)|Blankenheim]] / [[Tondorf]]|GER|FV|51|29}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|-|''provizora kunligilo''}} {{Vojo-kontinuo|pro|||interrompo, prioritata parto}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Lommersdorf]] (Blankenheim)}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Aulbachtalbrücke|longeco=920}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Ahrtalbrücke|longeco=840}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Adenau]]}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Nord}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke|longeco=100}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Hollerseifen}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Nohner Bach Süd}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Heyroth}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Haiental}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Bongard}} {{Vojo-obstaklo|pro|PON|Talbrücke Grünbach}} {{Vojo-nodo|pro|VK-B||[[Kelberg]]}} {{Vojo-nodo|kon|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Talbrücke Jeichensuhr}} {{Vojo-obstaklo|kon|PON|Liesertalbrücke|longeco=578}} {{Vojo-streko}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|118|[[Gerolstein]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Maubachtalbrücke''|longeco=234}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Wolfbachtalbrücke''|longeco=167}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|119|[[Daun]]|GER|FV|257}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|120|Aŭtovoja triangulo [[Vulkaneifel]]|GER|A|48|44}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|121|[[Mehren]]|GER|FV|421}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schalkenmehren/Udler''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|122|[[Manderscheid]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''[[Eifel]]''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|123|[[Hasborn]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Lüxem''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''sen nomo''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|125|[[Wittlich]]|GER|FV|50}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Liesertalbrücke''|longeco=320}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|126|aŭtovoja kruciĝo Wittlich|GER|A|60|42}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|Grünbrücke}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Salmrohr/Pohlbach''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|127|[[Salmtal]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Salmtalbrücke''|longeco=75}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Hetzerath/Rivenich''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|128|[[Föhren]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|129|[[Schweich]]}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|super la rivero [[Mozelo]]|longeco=987}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|130|Aŭtovoja triangulo Moseltal|GER|A|602|44|22}}{{Vojo|EU|E|422}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Fellerbachtalbrücke''|longeco=829}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Molesbachtalbrücke''|longeco=300}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Mehringer Höhe''|supere}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|131|[[Mehring]]}} {{Vojo-objekto|ok|SDV2|''Hochwald''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|132|[[Reinsfeld]]|GER|FV|407}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|133|[[Hermeskeil]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Katzenberg/Steinerwald''}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Lösterbachtalbrücke''|longeco=644}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|134|[[Nonnweiler]]-Bierfeld}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Primstalbrücke''|longeco=686}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|135|Aŭtovoja triangulo Nonnweiler|GER|A|62}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|136|[[Nonnweiler]]-Otzenhausen}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Münzbachtalbrücke''|longeco=200}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|137|[[Nonnweiler]]-Braunshausen}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Kastel''|sube}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Peterberg''|supere}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Talbrücke Mettnich''|longeco=300}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|138|[[Nonnweiler]]-Primstal}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Sombach-Mühle''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|139|[[Tholey]]-Hasborn}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schaumberg-Kreuz''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|140|Tholey|GER|FV|269}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Schellenbach''|sube}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Klingelfloßtalbrücke''|longeco=350}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|141|[[Eppelborn]]|GER|FV|10}} {{Vojo-obstaklo|ok|PON|''Illtalbrücke''|longeco=125}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|142|[[Illingen (Saar)|Illingen]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-A|143|aŭtovoja kruciĝo [[Saarbrücken]]|GER|A|8}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|144|[[Quierschied]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|145|[[Holz]]}} {{Vojo-objekto|ok|PAR|''Neuhaus''}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|146|[[Riegelsberg]]}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|147|[[Saarbrücken]]-Neuhaus|GER|FV|268}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|148|[[Saarbrücken]]-Von der Heydt}} {{Vojo-nodo|ok|VK-B|150|[[Saarbrücken]]-Burbach|GER|FV|268}} }} La '''germana aŭtovojo A1''' ([[germane]] ''Autobahn 1'', aŭ '''BAB 1''', mallonge por ''Bundesautobahn 1'') estas [[aŭtovojo]] inter la urbo [[Heiligenhafen]] ĉe la [[Balta Maro]] en norda Germanio ĝis la urbo [[Saarbrücken]] proksime de la limo inter Germanio kaj Francio. La aŭtovojo longas 730 [[kilometro]]jn. Ĝi konektas de nordoriento al sudokcidento la [[federacia lando (Germanio)|germanajn federaciajn landojn]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]], [[Hamburgo]], [[Malsupra Saksio]], [[Bremeno]], [[Nordrejn-Vestfalio]], [[Rejnlando-Palatinato]] kaj [[Sarlando]]. Norde rekte konektiĝas la ponto ''Fehmarnbeltbrücke'' super la [[Fehmarn-Markolo]] de la [[Balta maro]] al {{Danio}}, direkte al [[Kopenhago]], kaj sude (kun mallonga interrompo en la natura parko [[Ejfelo]]) konektiĝas la historia regiono [[Loreno]] de {{Francio}} al la aŭtovoja reto de tiu lando. Temas pri la plej malnova aŭtovojo en Germanio - pro tio la numero "unu" estas tute taŭga. La vojo estas parto de la [[eŭropa ŝoseo|eŭropaj ŝoseoj]] {{vojo|EU|E|22}}, {{vojo|EU|E|29}}, {{vojo|EU|E|31}}, {{vojo|EU|E|37}}, {{vojo|EU|E|42}}, {{vojo|EU|E|44}}, {{vojo|EU|E|47}} kaj {{vojo|EU|E|422}}. {{Projektoj}} {{Ĝermo|vojo}} {{Germanaj aŭtovojoj}} [[Kategorio:Transporto en Ŝlesvigo-Holstinio]] [[Kategorio:Transporto en Hamburgo]] [[Kategorio:Transporto en Malsupra Saksio]] [[Kategorio:Transporto en Bremeno]] [[Kategorio:Transporto en Nordrejn-Vestfalio]] [[Kategorio:Transporto en Rejnlando-Palatinato]] [[Kategorio:Transporto en Sarlando]] s75fjnms6nxivyya7bt56d7tc5zsp4t 0 298400 9417158 8668814 2026-06-29T19:56:25Z Wheatley2 216749 9417158 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|insularo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GB-IOS |mapo lokumilo = iso |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 11 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |insuloj=ĉ. 145 |ĉefa insulo= |areo= |kesteroj= {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |subŝablono=jes |kategorio=Speciala teritorio |lando = Anglio |mapo= |mapo priskribo= Scilly en Anglio |ĉefurbo = [[Sankta Maria (Scilly)|Sankta Maria]] |mapo1 lokumilo = |kodo = GB-IOS |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |kodo1 = |kodo1 tipo = [[Oficejo pri Naciaj Statistikoj (Britio)|ONS-kodo]] |parenco = |parenco_tipo = |neniukoordinato=jes }} }} [[Dosiero:CornwallScilly.png|eta|200px|Situo de la Insuloj Scilly]] [[Dosiero:St_Martins_-_aerial_photo2.jpg|alternative=St. Martins en la Scili-insularo|eta|St. Martins en la Scili-insularo]] La '''Insuloj Scilly''' [sIli] (esperantigite: [[Insuloj Scillo]], {{lang-en|Isles of Scilly}}, {{lang-kw|Ynysek Syllan}}, [[arĥaiko|arĥaike]]: ''Sorlingoj'') estas grupo da kvin loĝataj kaj proksimume 140 neloĝataj insuloj sudokcidente de la angla [[Kornvalo]], je ĉirkaŭ 45 km de la loko [[Land's End]]. La 'c' en Scilly ne estas prononcata en la angla; la prononco do estas same kiel en la angla vorto {{lang-en|''silly''}} (stulta, malsprita, idiota). Tial la loĝantoj opinias ke estas grava diri {{lang-en|The Isles of Scilly}} (La insuloj de Scilly), kaj ne {{lang-en|The Scilly Islands}} (La stultaj insuloj). La kvin loĝataj insuloj estas (de granda al malgranda) [[Sankta Maria (Scilly)|Sankta Maria]], [[Tresco]], [[Sankta Marteno (Scilly)|Sankta Marteno]], [[Sankta Agneso (Scilly)|Sankta Agneso]] kaj [[Gugh]] (konsiderata kiel unu insulo) kaj [[Bryher]]. Dum la [[popolnombrado]] de 2001 la loĝantaro konsistis el 2153 homoj. ==Vidu ankaŭ== * [[335-jara milito]] == Eksteraj ligiloj == * {{eo}} {{ueavikioniamondo|Britujo:_Scilly-insularo_estas_eta_paradizo|Britujo: Scilly-insularo estas eta paradizo}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Insuloj en Britio]] [[Kategorio:Kornvalo]] [[Kategorio:Keltoj]] [[Kategorio:Britaj Insuloj]] 64wt4e0lxcuq4qszb5bfhao6xg2ylg0 0 306382 9417457 6567695 2026-06-30T10:51:23Z Sj1mor 12103 9417457 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Charlotte (dessert).jpg|eta|Ĉarlotkuko]] '''Ĉarlotkuko''' estas dolĉa [[kuko]] el [[pomo]]j, bakitaj en [[pasto]]. Klasika ĉarlotkuko estas franca dolĉa manĝo, kuirita el blanka [[pano]], boligita kremaĵo, [[frukto]]j kaj [[likvoro]]. == Ingrediencoj == * 3-4 [[ovo]]j * 250&nbsp;g da [[sukero]] * 250&nbsp;g da [[faruno]] * 4 verdaj [[pomo]]j * [[cinamo]] * [[hidrosodo]] sur pinto de [[tranĉilo]] * [[vinagro]] – 2&nbsp;ml, por estingi hidrosodon == Kuirado == Ovojn batmiksi kun sukero ĝis la tuta dissolvo, almiksi farunon, ĉion bone intermiksi. Pomojn tranĉi je kubetoj, elmeti ilin en bakformujon, anticipe ŝmirita per graso, kaj egalmezure superverŝi paston. Baki dum 30 minutoj ĉe temperaturo 180&nbsp;°C. Pretecon de la ĉarlotkuko oni povas kontroli pere de dentopikilo aŭ alumeto: se dum enpiko en la kukon la pasto al ĝi ne algluiĝas, do la ĉarlotkuko estas preta. == Konsiloj == * Almiksu en la paston cinamon aŭ [[vanilo]]n; oni povas provi ankaŭ almiksi papavgrajnojn aŭ [[ĉokolado|ĉokoladan]] [[raspaĵo]]n. * Hidrosodon pli bone estingi per [[citrono|citrona]] [[suko]]. * Anstataŭ pomoj aŭ kombine kun ili uzi aliajn fruktojn, ekzemple [[piro]]jn aŭ [[abrikoto]]jn. * Se mankas freŝaj pomoj, oni povas kuiri la ĉarlotkukon kun [[sekaj fruktoj]] – sek[[abrikoto]]j, [[rosino]]j – kaj [[juglando]]. == Etimologio de la nomo == Ekzistas kelkaj versioj de deveno de la nomo de la manĝo. Laŭ unu el ili tiun recepton estis proponita de la [[reĝino Ĉarlota]], edzino de la reĝo de [[Britio]] Georgo la 3-a. Laŭ alia versio nomo de la deserto devenas de la malnovangla ''charlyt'', kio traduke signifas manĝon, kuiritan el kirlitaj ovoj, sukero kaj [[lakto]]. En la [[15-a jarcento]] en [[Anglio]] estis ankaŭ populara [[viando|vianda]] manĝo kun la analoga nomo. Ankaŭ ekzistas romantika historio pri senespere enamiĝinta [[kuiristo]], dediĉinta elpensitan de li la deserton al la damo de sia koro Ĉarlota. == Vidu ankaŭ == * [[Pomokuko]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Bakaĵoj]] [[Kategorio:Desertoj]] [[Kategorio:Tortoj]] a9upmrrpzeffct0aymsh6g90rmgk6c1 0 307927 9417436 8904548 2026-06-30T10:19:58Z Sj1mor 12103 9417436 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | titolo =[[Listo de britaj reĝoj|Reĝo de Britio]] kaj [[Hanovro (lando)|Hanovro]] | devena nomo = [[Germana lingvo|germane]] ''Wilhelm IV. Heinrich'', [[Angla lingvo|angle]] ''William Henry'' | sekvanto = vidu sube | kesteroj = {{Informkestero sinsekvo | titolo = [[Reĝo]] de [[Hanovro (lando)|Hanovro]] | dosiero = Flag of Hanover (1692).svg | periodo = [[1830]]-[[1837]] | antaŭ = [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] | post = [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|Ernesto Aŭgusto la 1-a]] }} {{Informkestero sinsekvo | titolo =[[Listo de britaj reĝoj|Reĝo]] de [[Unuiĝinta Reĝlando|Unuiĝinta Reĝlando de Britio kaj Irlando]] | dosiero = Flago-de-Britio.svg | periodo = [[1830]]-[[1837]] | antaŭ = [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] | post = [[Viktoria (Britio)|Viktoria]] }} }} [[Dosiero:William.IV.of.Great.Britain.JPG|eta|Vilhelmo la 4-a]] '''Vilhelmo la 4-a Henriko''' (naskiĝis la {{daton|21|aŭgusto|1765}} en [[Londono]], mortis la {{daton|20|junio|1837}} en [[Kastelo Windsor]]) estis ekde [[1830]] ĝis [[1837]] [[Listo de britaj reĝoj|reĝo de la Unuiĝinta Reĝlando de Britio kaj Irlando]] kaj [[reĝo]] de [[Hanovro (lando)|Hanovro]]. Li postsekvis sian fraton [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]]. Per lia morto finiĝis la [[persona unio]] inter la reĝlandoj [[Hanovro (lando)|Hanovro]] kaj [[Britio]] kiu ekzistis de [[1714]] ĝis [[1837]]. En Britio, reĝino [[Viktoria (Britio)|Viktoria]] heredis la britan tronon. En la lando Hanovro, laŭ la [[salfranka leĝo]] nur viro rajtis heredi la tronon. Tial nova hanovra reĝo fariĝis alia parenco, [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|Ernesto Aŭgusto]]. == Vidu ankaŭ == * [[Adelajdo de Saksio-Meiningen]], lia edzino {{Reĝoj de la Hanovra dinastio}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|historio|Britio}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Britaj reĝoj]] [[Kategorio:Reĝoj de Hanovro]] [[Kategorio:Hanovra dinastio]] jghz8xtm9vrphj7o2c5drsgbc82uewx 0 309364 9417247 9389992 2026-06-30T00:34:14Z Goren 4701 9417247 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Madagakaraj silvioj |koloro = pink |dosiero = Long-billed Greenbul.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = La [[Longbeka tetrako]] (''Bernieria madagascariensis'')<br> estis iam lokita en la [[Piknonotedoj]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = '''Bernieredoj''' '''''Bernieridae''''' |familio aŭtoritato = Cibois, David, Gregory & Pasquet, 2010<ref name=cibois2010>{{citaĵo el gazeto | aŭtoro = Cibois Alice, David Normand, Gregory Steven M. S., Pasquet Eric | jaro = 2010 | titolo = Bernieridae (Aves: Passeriformes): a family-group name for the Malagasy sylvioid radiation | url=http://www.mapress.com/zootaxa/2010/f/z02554p068f.pdf | gazeto = Zootaxa | volumo = 2554 | paĝoj = 65–68 | doi = 10.11646/zootaxa.2554.1.6 | access-date = 25 October 2010 | archive-date = 30 June 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210630215204/https://www.mapress.com/zootaxa/2010/f/z02554p068f.pdf | url-status = live }}</ref> |vikispecio = |komunejo = }} '''Madagaskaraj silvioj''', ankaŭ konataj kiel '''Malagasaj silvioj''', '''Tetrakoj''' aŭ '''Bernieredoj''' (''Bernieridae''), estas relative antaŭnelonge difinita [[familio (biologio)|familio]] de malgrandaj arbaraj [[paseroformaj birdoj]]. La nomo ''Bernieridae'' estas enkondukita nur en [[2010]], antaŭ tio ĉi oni konsideris tiun ĉi grupon de birdoj sennoma kaj seranga [[klado]]. Laŭ nuna sistematiko la familio enhavas 11 [[specio]]jn en 8 [[genro (biologio)|genroj]], ĉiuj el kiuj estas [[endemia]]j en [[Madagaskaro]]. La [[monofiletiko]]n de tiu ĉi grupo unue proponis dana ornitologo [[Finn Salomonsen]] en [[1934]],<ref name=salomonsen>{{citaĵo el gazeto |aŭtoro = Salomonsen, F. |jaro = 1934 |titolo = Revision of the Madagascar Timaliine birds |gazeto = Annals and Magazine of Natural History |volumo = 10 |numero = 14 |paĝoj = 60–79 }}</ref> sed tiam lia propono ne konvertiĝis je efektivaj ŝanĝoj de sistematiko pro manko de dediĉita pristudo kaj miskompreno de similecoj inter Madagaskaraj silvioj kiel instanco de [[konverĝa evoluo]]. La specioj de kiuj nun estas en Bernieredoj estis apartenigitaj al [[Piknonotedoj]] kaj, plej ofte, al [[Timaliedoj]]. La ĉi-lasta familio tutan {{N|20-a jarcento}} servis kiel "rubuja taksono", unuiĝante nerilatajn stirpojn kiuj estas iom similaj laŭ [[ekologio]] kaj [[morfologio (biologio)|morfologio]]. Nur en la [[2000-aj jaroj]] pro disvolvo de metodoj de [[molekula filogenetiko]] kaj post esploroj surbaze de ''b''-[[citoĥromo]] de [[mtDNA]] kaj [[MT-RNR2|16S rRNA]]<ref name=cibois1999>{{cite journal | last1=Cibois | first1=Alice | last2=Pasquet | first2=Eric | last3=Schulenberg | first3=Thomas S. | year=1999 | title=Molecular systematics of the Malagasy babblers (Passeriformes: Timaliidae) and warblers (Passeriformes: Sylviidae), based on cytochrome ''b'' and 16S rRNA sequences | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=13 | issue=3 | pages=581–595 | doi=10.1006/mpev.1999.0684| pmid=10620415 | bibcode=1999MolPE..13..581C }}</ref><ref name=cibois2001>{{ cite journal | last1=Cibois | first1=Alice | last2=Slikas | first2=Beth | last3=Shulenberg | first3=Thomas S. | last4=Pasquet | first4=Eric | year=2001 | title=An endemic radiation of Malagasy songbirds is revealed by mitochondrial DNA sequence data | journal=Evolution | volume=55 | issue=6 | pages=1198–1206 | doi=10.1554/0014-3820(2001)055[1198:AEROMS]2.0.CO;2 | pmid=11475055 }} [https://web.archive.org/web/20060521183015/http://www.molecularevolution.org/resources/references/files/cibois_et_al_2001.pdf PDF fulltext]</ref> kaj [[ekzono]]j [[RAG-1]] kaj [[RAG-2]] de [[nDNA]],<ref name=beresford2005>{{cite journal |last1=Beresford |first1=P. |last2=Barker |first2=F.K. |last3=Ryan |first3=P.G. |last4=Crowe |first4=T.M. |year=2005 |title=African endemics span the tree of songbirds (Passeri): molecular systematics of several evolutionary 'enigmas' |journal=Proceedings of the Royal Society B |volume=272 |issue=1565 |pages=849–858 |doi=10.1098/rspb.2004.2997 |pmid=15888418 |pmc=1599865 |bibcode=2005PBioS.272..849B }}</ref> [[IOC]] fine akceptis la grupigon.<ref name=ioc>{{cite web | editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2018 | title=Grassbirds, Donacobius, Malagasy warblers, cisticolas, allies | work=World Bird List Version 8.1 |url=http://www.worldbirdnames.org/bow/grassbirds/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=27 January 2018 | archive-date=4 October 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181004213016/http://www.worldbirdnames.org/bow/grassbirds/ | url-status=live }}</ref> == Taksonomio kaj sistematiko == Post analizoj de [[DNA]] la proponita grupo estas la jena: Iam en [[Piknonotedoj]] (bulbuloj) * Genro ''[[Bernieria]]'' – iam en ''[[Phyllastrephus]]'' ** [[Longbeka berniero]] aŭ [[Berniero]], ''Bernieria madagascariensis''<!-- Zootaxa1297:47 --> * Genro ''[[Xanthomixis]]'' – iam en ''Phyllastrephus''; eble [[polifiletika]] ** [[Okulvitra tetrako]], ''Xanthomixis zosterops''<!-- Zootaxa1297:47 --> ** [[Aperta tetrako]], ''Xanthomixis apperti'' ** [[Malhela tetrako]], ''Xanthomixis tenebrosus'' ** [[Grizkrona tetrako]], ''Xanthomixis cinereiceps'' Iam en [[Silviedoj]] * Genro ''[[Thamnornis]]'' ** [[Tamnorno]], ''Thamnornis chloropetoides'' * Genro ''[[Cryptosylvicola]]'' ** [[Kriptosilvio]], ''Cryptosylvicola randriansoloi'' Iam en [[Timaliedoj]] * Genro ''[[Hartertula]]'' – iam en ''[[Neomixis]]'' ** [[Hartertulo]], ''Hartertula flavoviridis'' * Genro ''[[Crossleyia]]'' ** [[Flavbrova oksilabo]], ''Crossleyia xanthophrys'' * Genro ''[[Oxylabes]]'' ** [[Blankagorĝa oksilabo]], ''Oxylabes madagascariensis''<!-- Zootaxa1297:47 --> Kelkaj el tiuj specioj estas malmulte konataj kaj estis priskribata de la scienco nur tre ĵuse. La [[Aperta tetrako]] estis priskribata nur en 1972 kaj la [[Kriptosilvio]] en 1996. La Aperta tetrako, kun la [[Grizkrona tetrako]] kaj la [[Malhela tetrako]] estas minacataj pro [[habitatoperdo]], kaj estas listitaj kiel [[vundebla specio|vundebla]]. Plej parto de Malagasaj silvioj loĝas en [[Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj|humidaj pluvarbaroj]] en orienta [[Madagaskaro]], kvankam kelkaj specioj troviĝas en [[Tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj|pli sekaj]] sudokcidento de la insulo. Ili manĝas insektojn kaj formas miksitajn kunmanĝantarojn de ĝis ses specioj dum manĝado. == Referencoj == {{referencoj}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Afrotropisa faŭno]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Madagaskaro]] hy887h3mrnlbksnmphw0a6blcvdq0uo 9417262 9417247 2026-06-30T01:09:20Z Goren 4701 9417262 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Madagakaraj silvioj |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Long-billed Greenbul.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = La [[Longbeka tetrako]] (''Bernieria madagascariensis'')<br> estis iam lokita en la [[Piknonotedoj]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = '''Bernieredoj''' '''''Bernieridae''''' |familio aŭtoritato = Cibois, David, Gregory & Pasquet, 2010<ref name=cibois2010>{{citaĵo el gazeto | aŭtoro = Cibois Alice, David Normand, Gregory Steven M. S., Pasquet Eric | jaro = 2010 | titolo = Bernieridae (Aves: Passeriformes): a family-group name for the Malagasy sylvioid radiation | url=http://www.mapress.com/zootaxa/2010/f/z02554p068f.pdf | gazeto = Zootaxa | volumo = 2554 | paĝoj = 65–68 | doi = 10.11646/zootaxa.2554.1.6 | access-date = 25 October 2010 | archive-date = 30 June 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210630215204/https://www.mapress.com/zootaxa/2010/f/z02554p068f.pdf | url-status = live }}</ref> |vikispecio = |komunejo = }} '''Madagaskaraj silvioj''', ankaŭ konataj kiel '''Malagasaj silvioj''', '''Tetrakoj''' aŭ '''Bernieredoj''' (''Bernieridae''), estas relative antaŭnelonge difinita [[familio (biologio)|familio]] de malgrandaj arbaraj [[paseroformaj birdoj]]. La nomo ''Bernieridae'' estas enkondukita nur en [[2010]], antaŭ tio ĉi oni konsideris tiun ĉi grupon de birdoj sennoma kaj seranga [[klado]]. Laŭ nuna sistematiko la familio enhavas 11 [[specio]]jn en 8 [[genro (biologio)|genroj]], ĉiuj el kiuj estas [[endemia]]j en [[Madagaskaro]]. La [[monofiletiko]]n de tiu ĉi grupo unue proponis dana ornitologo [[Finn Salomonsen]] en [[1934]],<ref name=salomonsen>{{citaĵo el gazeto |aŭtoro = Salomonsen, F. |jaro = 1934 |titolo = Revision of the Madagascar Timaliine birds |gazeto = Annals and Magazine of Natural History |volumo = 10 |numero = 14 |paĝoj = 60–79 }}</ref> sed tiam lia propono ne konvertiĝis je efektivaj ŝanĝoj de sistematiko pro manko de dediĉita pristudo kaj miskompreno de similecoj inter Madagaskaraj silvioj kiel instanco de [[konverĝa evoluo]]. La specioj de kiuj nun estas en Bernieredoj estis apartenigitaj al [[Piknonotedoj]] kaj, plej ofte, al [[Timaliedoj]]. La ĉi-lasta familio tutan {{N|20-a jarcento}} servis kiel "rubuja taksono", unuiĝante nerilatajn stirpojn kiuj estas iom similaj laŭ [[ekologio]] kaj [[morfologio (biologio)|morfologio]]. Nur en la [[2000-aj jaroj]] pro disvolvo de metodoj de [[molekula filogenetiko]] kaj post esploroj surbaze de ''b''-[[citoĥromo]] de [[mtDNA]] kaj [[MT-RNR2|16S rRNA]]<ref name=cibois1999>{{cite journal | last1=Cibois | first1=Alice | last2=Pasquet | first2=Eric | last3=Schulenberg | first3=Thomas S. | year=1999 | title=Molecular systematics of the Malagasy babblers (Passeriformes: Timaliidae) and warblers (Passeriformes: Sylviidae), based on cytochrome ''b'' and 16S rRNA sequences | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=13 | issue=3 | pages=581–595 | doi=10.1006/mpev.1999.0684| pmid=10620415 | bibcode=1999MolPE..13..581C }}</ref><ref name=cibois2001>{{ cite journal | last1=Cibois | first1=Alice | last2=Slikas | first2=Beth | last3=Shulenberg | first3=Thomas S. | last4=Pasquet | first4=Eric | year=2001 | title=An endemic radiation of Malagasy songbirds is revealed by mitochondrial DNA sequence data | journal=Evolution | volume=55 | issue=6 | pages=1198–1206 | doi=10.1554/0014-3820(2001)055[1198:AEROMS]2.0.CO;2 | pmid=11475055 }} [https://web.archive.org/web/20060521183015/http://www.molecularevolution.org/resources/references/files/cibois_et_al_2001.pdf PDF fulltext]</ref> kaj [[ekzono]]j [[RAG-1]] kaj [[RAG-2]] de [[nDNA]],<ref name=beresford2005>{{cite journal |last1=Beresford |first1=P. |last2=Barker |first2=F.K. |last3=Ryan |first3=P.G. |last4=Crowe |first4=T.M. |year=2005 |title=African endemics span the tree of songbirds (Passeri): molecular systematics of several evolutionary 'enigmas' |journal=Proceedings of the Royal Society B |volume=272 |issue=1565 |pages=849–858 |doi=10.1098/rspb.2004.2997 |pmid=15888418 |pmc=1599865 |bibcode=2005PBioS.272..849B }}</ref> [[IOC]] fine akceptis la grupigon.<ref name=ioc>{{cite web | editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2018 | title=Grassbirds, Donacobius, Malagasy warblers, cisticolas, allies | work=World Bird List Version 8.1 |url=http://www.worldbirdnames.org/bow/grassbirds/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=27 January 2018 | archive-date=4 October 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181004213016/http://www.worldbirdnames.org/bow/grassbirds/ | url-status=live }}</ref> == Taksonomio kaj sistematiko == Laŭ la nuna sistematiko la familio enhavas 11 specioj en 8 genroj:<ref name=ioc/><ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> {| class="wikitable" |- ! Bildo !! Genro !! Specioj |- |[[File:Oxylabes madagascariensis.jpg|150px]] ||{{bt|[[Oxylabes]]|Sharpe, 1870}} || * ''Oxylabes madagascariensis'' – [[Blankagorĝa tetrako]] |- |[[File:Long-billed greenbul.jpg|150px]] ||{{bt|[[Bernieria]]|Pucheran, 1855}} || * ''Bernieria madagascariensis'' – [[Longbeka tetrako]] |- | ||{{bt|[[Cryptosylvicola]]|Goodman, Langrand & Whitney, 1996}} || * ''Cryptosylvicola randrianasoloi'' – [[Kripta tetrako]] |- |[[File:Wedge-tailed Jery imported from iNaturalist photo 2955094 on 22 April 2022.jpg|150px]] ||{{bt|[[Hartertula]]|Stresemann, 1925}} || * ''Hartertula flavoviridis'' – [[Kojnvosta tetrako]] |- |[[File:Thamnornis - Madagascar S4E8810 (17143058590).jpg|150px]] ||{{bt|[[Thamnornis]]|Milne-Edwards & Grandidier, 1882}} || * ''Thamnornis chloropetoides'' – [[Verdaflugila tetrako]] |- |[[File:Spectacled Greenbul - Madagascar S4E7249 (17051185851).jpg|150px]] ||{{bt|[[Xanthomixis]]|Sharpe, 1881}} || * ''Xanthomixis apperti'' — [[Aperta tetrako]] * ''Xanthomixis cinereiceps'' — [[Grizkrona tetrako]] * ''Xanthomixis zosterops'' — [[Okulvitra tetrako]] |- | ||{{bt|[[Crossleyia]]|Hartlaub, 1877}} || * ''Crossleyia xanthophrys'' – [[Flavbrova tetrako]] * ''Crossleyia tenebrosa'' – [[Malhela tetrako]] |- |[[File:Randia pseudozosterops.jpg|150px]] ||{{bt|[[Randia]]|Delacour & Berlioz, 1931}} || * ''Randia pseudozosterops'' – [[Randa tetrako]] |- |} Kelkaj el tiuj specioj estas malmulte konataj kaj estis priskribata de la scienco nur tre ĵuse. La [[Aperta tetrako]] estis priskribata nur en 1972 kaj la [[Kriptosilvio]] en 1996. La Aperta tetrako, kun la [[Grizkrona tetrako]] kaj la [[Malhela tetrako]] estas minacataj pro [[habitatoperdo]], kaj estas listitaj kiel [[vundebla specio|vundebla]]. Plej parto de Malagasaj silvioj loĝas en [[Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj|humidaj pluvarbaroj]] en orienta [[Madagaskaro]], kvankam kelkaj specioj troviĝas en [[Tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj|pli sekaj]] sudokcidento de la insulo. Ili manĝas insektojn kaj formas miksitajn kunmanĝantarojn de ĝis ses specioj dum manĝado. == Referencoj == {{referencoj}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Afrotropisa faŭno]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Madagaskaro]] otu8twliabctod9ldxi40xzbkxnsm37 9417275 9417262 2026-06-30T02:49:40Z Goren 4701 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9417275 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Madagakaraj silvioj |koloro = pink |regno2 = bestoj |dosiero = Long-billed Greenbul.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = La [[Longbeka tetrako]] (''Bernieria madagascariensis'')<br> estis iam lokita en la [[Piknonotedoj]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = '''Bernieredoj''' '''''Bernieridae''''' |familio aŭtoritato = Cibois, David, Gregory & Pasquet, 2010<ref name=cibois2010>{{citaĵo el gazeto | aŭtoro = Cibois Alice, David Normand, Gregory Steven M. S., Pasquet Eric | jaro = 2010 | titolo = Bernieridae (Aves: Passeriformes): a family-group name for the Malagasy sylvioid radiation | url=http://www.mapress.com/zootaxa/2010/f/z02554p068f.pdf | gazeto = Zootaxa | volumo = 2554 | paĝoj = 65–68 | doi = 10.11646/zootaxa.2554.1.6 | access-date = 25 October 2010 | archive-date = 30 June 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210630215204/https://www.mapress.com/zootaxa/2010/f/z02554p068f.pdf | url-status = live }}</ref> |vikispecio = |komunejo = }} '''Madagaskaraj silvioj''', ankaŭ konataj kiel '''Malagasaj silvioj''', '''Tetrakoj''' aŭ '''Bernieredoj''' (''Bernieridae''), estas relative antaŭnelonge difinita [[familio (biologio)|familio]] de malgrandaj arbaraj [[paseroformaj birdoj]]. La nomo ''Bernieridae'' estas enkondukita nur en [[2010]], antaŭ tio ĉi oni konsideris tiun ĉi grupon de birdoj sennoma kaj seranga [[klado]]. Laŭ nuna sistematiko la familio enhavas 11 [[specio]]jn en 8 [[genro (biologio)|genroj]], ĉiuj el kiuj estas [[endemia]]j en [[Madagaskaro]]. La [[monofiletiko]]n de tiu ĉi grupo unue proponis dana ornitologo [[Finn Salomonsen]] en [[1934]],<ref name=salomonsen>{{citaĵo el gazeto |aŭtoro = Salomonsen, F. |jaro = 1934 |titolo = Revision of the Madagascar Timaliine birds |gazeto = Annals and Magazine of Natural History |volumo = 10 |numero = 14 |paĝoj = 60–79 }}</ref> sed tiam lia propono ne konvertiĝis je efektivaj ŝanĝoj de sistematiko pro manko de dediĉita pristudo kaj miskompreno de similecoj inter Madagaskaraj silvioj kiel instanco de [[konverĝa evoluo]]. La specioj de kiuj nun estas en Bernieredoj estis apartenigitaj al [[Piknonotedoj]] kaj, plej ofte, al [[Timaliedoj]]. La ĉi-lasta familio tutan {{N|20-a jarcento}} servis kiel "rubuja taksono", unuiĝante nerilatajn stirpojn kiuj estas iom similaj laŭ [[ekologio]] kaj [[morfologio (biologio)|morfologio]]. Nur en la [[2000-aj jaroj]] pro disvolvo de metodoj de [[molekula filogenetiko]] kaj post esploroj surbaze de ''b''-[[citoĥromo]] de [[mtDNA]] kaj [[MT-RNR2|16S rRNA]]<ref name=cibois1999>{{cite journal | last1=Cibois | first1=Alice | last2=Pasquet | first2=Eric | last3=Schulenberg | first3=Thomas S. | year=1999 | title=Molecular systematics of the Malagasy babblers (Passeriformes: Timaliidae) and warblers (Passeriformes: Sylviidae), based on cytochrome ''b'' and 16S rRNA sequences | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=13 | issue=3 | pages=581–595 | doi=10.1006/mpev.1999.0684| pmid=10620415 | bibcode=1999MolPE..13..581C }}</ref><ref name=cibois2001>{{ cite journal | last1=Cibois | first1=Alice | last2=Slikas | first2=Beth | last3=Shulenberg | first3=Thomas S. | last4=Pasquet | first4=Eric | year=2001 | title=An endemic radiation of Malagasy songbirds is revealed by mitochondrial DNA sequence data | journal=Evolution | volume=55 | issue=6 | pages=1198–1206 | doi=10.1554/0014-3820(2001)055[1198:AEROMS]2.0.CO;2 | pmid=11475055 }} [https://web.archive.org/web/20060521183015/http://www.molecularevolution.org/resources/references/files/cibois_et_al_2001.pdf PDF fulltext]</ref> kaj [[ekzono]]j [[RAG-1]] kaj [[RAG-2]] de [[nDNA]],<ref name=beresford2005>{{cite journal |last1=Beresford |first1=P. |last2=Barker |first2=F.K. |last3=Ryan |first3=P.G. |last4=Crowe |first4=T.M. |year=2005 |title=African endemics span the tree of songbirds (Passeri): molecular systematics of several evolutionary 'enigmas' |journal=Proceedings of the Royal Society B |volume=272 |issue=1565 |pages=849–858 |doi=10.1098/rspb.2004.2997 |pmid=15888418 |pmc=1599865 |bibcode=2005PBioS.272..849B }}</ref> [[IOC]] fine akceptis la grupigon.<ref name=ioc>{{cite web | editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2018 | title=Grassbirds, Donacobius, Malagasy warblers, cisticolas, allies | work=World Bird List Version 8.1 |url=http://www.worldbirdnames.org/bow/grassbirds/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=27 January 2018 | archive-date=4 October 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181004213016/http://www.worldbirdnames.org/bow/grassbirds/ | url-status=live }}</ref> == Taksonomio kaj sistematiko == Laŭ la nuna sistematiko la familio enhavas 11 specioj en 8 genroj:<ref name=ioc/><ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> {| class="wikitable" |- ! Bildo !! Genro !! Specioj |- |[[File:Oxylabes madagascariensis.jpg|150px]] ||{{bt|[[Oxylabes]]|Sharpe, 1870}} || * ''Oxylabes madagascariensis'' – [[Blankagorĝa tetrako]] |- |[[File:Long-billed greenbul.jpg|150px]] ||{{bt|[[Bernieria]]|Pucheran, 1855}} || * ''Bernieria madagascariensis'' – [[Longbeka tetrako]] |- | ||{{bt|[[Cryptosylvicola]]|Goodman, Langrand & Whitney, 1996}} || * ''Cryptosylvicola randrianasoloi'' – [[Kripta tetrako]] |- |[[File:Wedge-tailed Jery imported from iNaturalist photo 2955094 on 22 April 2022.jpg|150px]] ||{{bt|[[Hartertula]]|Stresemann, 1925}} || * ''Hartertula flavoviridis'' – [[Kojnvosta tetrako]] |- |[[File:Thamnornis - Madagascar S4E8810 (17143058590).jpg|150px]] ||{{bt|[[Thamnornis]]|Milne-Edwards & Grandidier, 1882}} || * ''Thamnornis chloropetoides'' – [[Verdaflugila tetrako]] |- |[[File:Spectacled Greenbul - Madagascar S4E7249 (17051185851).jpg|150px]] ||{{bt|[[Xanthomixis]]|Sharpe, 1881}} || * ''Xanthomixis apperti'' — [[Aperta tetrako]] * ''Xanthomixis cinereiceps'' — [[Grizkrona tetrako]] * ''Xanthomixis zosterops'' — [[Okulvitra tetrako]] |- | ||{{bt|[[Crossleyia]]|Hartlaub, 1877}} || * ''Crossleyia xanthophrys'' – [[Flavbrova tetrako]] * ''Crossleyia tenebrosa'' – [[Malhela tetrako]] |- |[[File:Randia pseudozosterops.jpg|150px]] ||{{bt|[[Randia]]|Delacour & Berlioz, 1931}} || * ''Randia pseudozosterops'' – [[Randa tetrako]] |- |} La unua [[kladogramo]] de ''Bernieridae'' kiu inkludas ĉiujn 11 konatajn speciojn estas kreita en [[2019]] far Younger k. al.:<ref name=":0">{{citaĵo el gazeto |aŭtoro=Younger Jane L., Block Nicholas L., Raherilalao Marie J., Maddox J. Dylan, Wacker Kristen S., Kyriazis Christopher C., Goodman Steven M., Reddy Sushma |titolo=Diversification of a cryptic radiation, a closer look at Madagascar's recently recognized bird family |dato=31 October 2019 |lingvo=en |doi=10.1101/825687 |gazeto = BioRXiv |url = https://www.biorxiv.org/content/10.1101/825687v1 }}</ref> {{clade |label1=Bernieridae |1={{clade |label1=''[[Xanthomixis]]'' |1={{clade |1={{clade |1=''[[Xanthomixis zosterops|X. zosterops]]'' |2={{clade |1= ''[[Xanthomixis cinereiceps|X. cinereiceps]]'' |2=''[[Xanthomixis apperti|X. apperti]]''}} }} |2={{clade |1=''[[Xanthomixis tenebrosa|X. tenebrosa]]'' |2=''[[Crossleyia xanthophrys]]'' }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Cryptosylvicola randrianasoloi]]'' |2={{clade |1=''[[Oxylabes madagascariensis]]'' |label2=''[[Bernieria]]'' |2={{clade |1=''B. sp.'' |2={{clade |1= ''B. inceleber'' |2=''B. madagascariensis''}} }} }} }} |2={{clade |2=''[[Hartertula flavoviridis]]'' |1={{clade |1=''[[Thamnornis chloropetoides]]'' |2=''[[Randia pseudozosterops]]'' }} }} }} }} }} Rimarkeble, laŭ tiu ĉi filogenetiko la genro ''[[Xanthomixis]]'' estas [[parafiletika]], kaj ''[[Malhela tetrako|X. tenebrosa]]'' estas pli parenca al ''[[flavbrova tetrako|Crossleyia xanthophrys]]'' ol al aliaj specioj ''Xanthomixis''. Krome, ''[[Longbeka tetrako|Bernieria madagascariensis]]'' konsistas je tri disaj [[klado]]j, kiuj probable sufiĉe malsamas inter si por esti konsiderataj apartaj specioj. Ĝis nun, tamen, la oficiala taksonomio ne reflektas tiujn malkovrojn.<ref name=":0" /> Kelkaj el tiuj specioj estas malmulte konataj kaj estis priskribata de la scienco nur tre ĵuse. La [[Aperta tetrako]] estis priskribata nur en 1972 kaj la [[Kriptosilvio]] en 1996. La Aperta tetrako, kun la [[Grizkrona tetrako]] kaj la [[Malhela tetrako]] estas minacataj pro [[habitatoperdo]], kaj estas listitaj kiel [[vundebla specio|vundebla]]. Plej parto de Malagasaj silvioj loĝas en [[Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj|humidaj pluvarbaroj]] en orienta [[Madagaskaro]], kvankam kelkaj specioj troviĝas en [[Tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj|pli sekaj]] sudokcidento de la insulo. Ili manĝas insektojn kaj formas miksitajn kunmanĝantarojn de ĝis ses specioj dum manĝado. == Referencoj == {{referencoj}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Afrotropisa faŭno]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] [[Kategorio:Madagaskaro]] kowqpmg1loyqhzq8u08h8dmvk7l1gnn 0 309403 9417258 7790139 2026-06-30T01:00:26Z Goren 4701 Goren movis paĝon [[Tamnorno]] al [[Verdaflugila tetrako]]: Ĝisdatigo de taksonomio 7790139 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Tamnorno |koloro = pink |dosiero=Thamnornis - Madagascar S4E8810 (17143058590).jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = Tamnorno |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = [[Bernieredoj]] ''Bernieriidae'' |genro = ''[[Thamnornis]]'' |specio = ''''Th. chloropetoides'''' |statuso = CR |dunomo = ''Thamnornis chloropetoides'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Grandidier|Grandidier]], [[1867]]) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = }} La '''Tamnorno''' ('''''Thamnornis chloropetoides''''') estas specio de la grupo de [[Bernieredoj]] kiu estis iam lokata en la familio de [[Silviedoj]]. Ĝi troviĝas nur kiel [[endemio]] en [[Madagaskaro]]. Ties natura [[habitato]] estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj [[arbustaro]]j. Temas pri specio kun supraj grizbrunaj partoj kaj blankecaj subaj partoj, pli blankaj ĉe gorĝo. == Referencoj == * BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/52493/all Thamnornis chloropetoides] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070930083709/http://www.iucnredlist.org/search/details.php/52493/all |date=2007-09-30 }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] Konsultita la 10an de julio 2007. * '''Del Hoyo''', J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). ''[[Handbook of the Birds of the World]]''. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X. {{birdoj}} {{Unua}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Cistikoledoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] ayg22rsiv0zkal9gvet2ywxrvb2semo 9417261 9417258 2026-06-30T01:02:07Z Goren 4701 9417261 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = |regno2 = bestoj |koloro = pink |dosiero=Thamnornis - Madagascar S4E8810 (17143058590).jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = Tamnorno |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = [[Bernieredoj]] ''Bernieriidae'' |genro = ''[[Thamnornis]]'' |specio = ''''Th. chloropetoides'''' |statuso = CR |dunomo = ''Thamnornis chloropetoides'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Grandidier|Grandidier]], [[1867]]) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = }} '''Verdaflugila tetrako'''<ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> aŭ '''Tamnorno''' ('''''Thamnornis chloropetoides''''') estas specio de la grupo de [[Bernieredoj]] kiu estis iam lokata en la familio de [[Silviedoj]]. Ĝi troviĝas nur kiel [[endemio]] en [[Madagaskaro]]. Ties natura [[habitato]] estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj [[arbustaro]]j. Temas pri specio kun supraj grizbrunaj partoj kaj blankecaj subaj partoj, pli blankaj ĉe gorĝo. == Referencoj == {{referencoj}} == Literaturo == * BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/52493/all Thamnornis chloropetoides] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070930083709/http://www.iucnredlist.org/search/details.php/52493/all |date=2007-09-30 }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] Konsultita la 10an de julio 2007. * '''Del Hoyo''', J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). ''[[Handbook of the Birds of the World]]''. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X. {{birdoj}} {{Unua}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Cistikoledoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] afqpa5wez9wer9xf3twv108nev7qau6 0 309405 9417252 7769507 2026-06-30T00:45:08Z Goren 4701 Goren movis paĝon [[Kriptosilvio]] al [[Kripta tetrako]]: Ĝisdatigo de taksonomio 7769507 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kriptosilvio |koloro = pink |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = Kriptosilvio |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = [[Bernieredoj]] ''Bernieriidae'' |genro = ''[[Cryptosylvicola]]'' |specio = ''''C. randrianasoloi'''' |statuso = LC |dunomo = ''Cryptosylvicola randrianasoloi'' |dunomo aŭtoritato = ([[Goodman, Langrand kaj Whitney]], [[1996]]) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =Cryptosylvicola randrianasoloi range.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kriptosilvio''' ('''''Cryptosylvicola randrianasoloi''''') estas [[Afrotropiso|afrotropisa]] specio de la grupo de [[Bernieredoj]] kiu estis iam lokata en la familio de [[Silviedoj]]. Ĝi troviĝas nur kiel [[endemio]] en [[Madagaskaro]]. Temas pri specio kun supraj grizbrunaj partoj kaj blankecaj subaj partoj, pli blankaj ĉe gorĝo. Tiu specio ŝajne preferas ĉiamverdajn, humidajn [[Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj|pluvarbarojn]] inter 900-2,100 m, sed ĝi troviĝas en unuarangaj arbaroj, montararbaroj, ĉe arbarbordoj, bambuejoj kaj en tuŝitaj habitatoj inklude degraditaj arbaroj, ekzotaj [[plantejo]]j ĉe indiĝenaj arbaroj kaj arbarfragmentoj (Goodman et al. 1996, Morris kaj Hawkins 1998). Ili loĝas en [[kanopeo]] kaj subkanopeo de arboj kaj arbustoj je 2-25 m sed ĝi troviĝas plej ofte inter 3-15 m, kaptante [[insekto]]jn el foliaro kaj branĉaro (Goodman et al. 1996). Ilu aliĝas al miksitaj kunmaĝantarojn (Goodman et al. 1996). Ili reproduktiĝas el oktobro al decembro; la ino demetas 3 ovojn. Ili akceptas homan ĝenadon. == Referencoj == * BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/54181/all Cryptosylvicola randrianasoloi]. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] Konsultita la 10an de julio 2007. * '''Del Hoyo''', J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). ''[[Handbook of the Birds of the World]]''. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X. {{Portalo Biologio}} {{birdoj}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Cistikoledoj]] [[Kategorio:Afrotropisa faŭno]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] qchp3m36brasfveuiyfti71lbalh30u 9417254 9417252 2026-06-30T00:46:56Z Goren 4701 9417254 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = |regno2 = bestoj |koloro = pink |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = [[Bernieredoj]] ''Bernieriidae'' |genro = ''[[Cryptosylvicola]]'' |specio = ''''C. randrianasoloi'''' |statuso = LC |dunomo = ''Cryptosylvicola randrianasoloi'' |dunomo aŭtoritato = ([[Goodman, Langrand kaj Whitney]], [[1996]]) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj =Cryptosylvicola randrianasoloi range.png |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} '''Kripta tetrako'''<ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> aŭ '''Kriptosilvio''' ('''''Cryptosylvicola randrianasoloi''''') estas [[Afrotropiso|afrotropisa]] specio de la grupo de [[Bernieredoj]] kiu estis iam lokata en la familio de [[Silviedoj]]. Ĝi troviĝas nur kiel [[endemio]] en [[Madagaskaro]]. Temas pri specio kun supraj grizbrunaj partoj kaj blankecaj subaj partoj, pli blankaj ĉe gorĝo. Tiu specio ŝajne preferas ĉiamverdajn, humidajn [[Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj|pluvarbarojn]] inter 900-2,100 m, sed ĝi troviĝas en unuarangaj arbaroj, montararbaroj, ĉe arbarbordoj, bambuejoj kaj en tuŝitaj habitatoj inklude degraditaj arbaroj, ekzotaj [[plantejo]]j ĉe indiĝenaj arbaroj kaj arbarfragmentoj (Goodman et al. 1996, Morris kaj Hawkins 1998). Ili loĝas en [[kanopeo]] kaj subkanopeo de arboj kaj arbustoj je 2-25 m sed ĝi troviĝas plej ofte inter 3-15 m, kaptante [[insekto]]jn el foliaro kaj branĉaro (Goodman et al. 1996). Ilu aliĝas al miksitaj kunmaĝantarojn (Goodman et al. 1996). Ili reproduktiĝas el oktobro al decembro; la ino demetas 3 ovojn. Ili akceptas homan ĝenadon. == Referencoj == {{referencoj}} ==Literaturo== * BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/54181/all Cryptosylvicola randrianasoloi]. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] Konsultita la 10an de julio 2007. * '''Del Hoyo''', J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). ''[[Handbook of the Birds of the World]]''. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X. {{Portalo Biologio}} {{birdoj}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Cistikoledoj]] [[Kategorio:Afrotropisa faŭno]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] cu2pjyty0i2vfhhqsx1rv313t25x5g8 0 310824 9417255 7390825 2026-06-30T00:50:28Z Goren 4701 Goren movis paĝon [[Hartertulo]] al [[Kojnvosta tetrako]]: Ĝisdatigo de taksonomio 7390825 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Hartertulo |koloro = pink |dosiero larĝo = 240px |priskribo de dosiero = Hartertulo |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = [[Cistikoledoj]] ''Cisticolidae'' |genro = ''[[Hartertula]]'' |specio = ''''H. flavoviridis'''' |statuso = NT |dunomo = ''Hartertula flavoviridis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Ernst Hartert|E. J. O Hartet]], [[1924]]) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = }} La '''Hartertulo''' ('''''Hartertula flavoviridis''''') estas malgranda [[birdo]] [[endemismo|endemia]] de orienta [[Madagaskaro]]. Tiu specio iĝis kaŭzo de [[taksonomio|taksonomia]] konfuzo, ĉar ĝi estis origine lokata kun la birdoj de la genro ''[[Neomixis]]'' ([[Cistikoledoj]]) antaŭ esti lokata en sia propra monotipa [[genro]] '''''Hartertula''''', sed ankoraŭ konsiderata proksima al ''Neomixis''. Ĵusaj studoj indikas, ke ĝi estas parto de endemia radiado de Madagaskaro nuntempe konata kiel [[Madagaskaraj silvioj]] (Cibois ''et al.'' 2001). La Hartertulo estas malgranda, svelta birdo 12–13&nbsp;cm longa kaj peza ĉirkaŭ 10 g. La [[plumaro]] estas '''brilflava sube kaj olivecverdeca en krono, flugiloj kaj dorso'''; el tiu mikso de flava kaj verda koloroj devenas la specifa nomo en la [[latina]] [[scienca nomo]] kie ''flavoviridis'' signifas preskaŭ kiel en Esperanto “flavaverda”. La okulo havas blankecan okulringon kaj estas trapasata per pala superokula strio. Ne estas [[seksa dimorfismo]] en la plumaro de plenkreskuloj, kaj ankaŭ junuloj havas similan plumaron. La [[birdokanto|alvoko]] ripete produktita dum manĝado, estas nazeca ''cii ziiziiziiziiziizii''. Hartertuloj loĝas en densaj areoj de [[pluvarbaro]]j oriente de Madagaskaro. Ili komune troviĝas en mezaltaj pluvarbaroj inter 500–1400 m, kaj estas pli raraj je pli malaltaj altitudoj kaj tute forestas super 2300 m. En pluvarbaroj ili manĝas en malalta subkreskaĵaro, kaptante insektojn el subaj partoj de folioj kaj branĉoj, ofte pendantaj kapalteren por fari tion. Ili estas ankaŭ lertaj eltirantoj de insektoj el folioj kaj araneretoj ĉe la branĉopintoj. Ili manĝas en malgrandaj grupoj kaj ankaŭ kuniĝas al miksitaj kunmanĝantaroj. Ili nestumas en malgrandaj elherbaj nestoj bulformaj penditaj 1–2 m supergrunde. Oni scias malmulte pri ties reprodukta kutimaro, sed oni scias ke la ino demetas 2 ovojn. La Hartertulo estas kutime listata kiel '''Preskaŭ Minacata''' fare de la [[IUCN]] kaj [[BirdLife International]]. Tiu specio estas limigita en mezaltitudaj pluvarbaroj, sed tiu estas nuntempe la malplej minacata arbarhabitato en Madagaskaro. Estas iom da danĝero de [[habitatoperdo]], kaj tiu specio ne estas komuna ie ajn en sia teritorio. == Referencoj == *'''Cibois''', Alice; Slikas, Beth; Schulenberg, Thomas S. & Pasquet, Eric (2001): An endemic radiation of Malagasy songbirds is revealed by mitochondrial DNA sequence data. ''Evolution'' '''55'''(6): 1198-1206. <small>[[DOI]]:10.1554/0014-3820(2001)055[1198:AEROMS]2.0.CO;2</small> [http://www.molecularevolution.org/resources/references/files/cibois_et_al_2001.pdf PDF fulltext] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060521183015/http://www.molecularevolution.org/resources/references/files/cibois_et_al_2001.pdf |date=2006-05-21 }} *'''Ryan''', Peter (2006). Family Cisticolidae (Cisticolas and allies). pp.&nbsp;378–492 in del Hoyo J., Elliott A. & Christie D.A. (2006) ''Handbook of the Birds of the World. Volume 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers'' Lynx Edicions, Barcelona ISBN 978-84-96553-06-4 *'''BirdLife International''' (2007) [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=7905&m=0 Species factsheet: ''Neomixis flavoviridis''.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090105023124/http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=7905&m=0 |date=2009-01-05 }} Konsultita el http://www.birdlife.org on 10/7/2007 {{birdoj}} {{Portalo Birdoj}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Cistikoledoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] ete4ain7n35371hxcbdkkxjwxvprmuq 9417257 9417255 2026-06-30T00:58:02Z Goren 4701 9417257 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = |regno2 = bestoj |koloro = pink |dosiero = Wedge-tailed Jery imported from iNaturalist photo 2955094 on 22 April 2022.jpg |dosiero larĝo = 240px |priskribo de dosiero = Kojnvosta tetrako |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |familio = [[Cistikoledoj]] ''Cisticolidae'' |genro = ''[[Hartertula]]'' |specio = '''''H. flavoviridis''''' |statuso = NT |dunomo = ''Hartertula flavoviridis'' |dunomo aŭtoritato = ([[Ernst Hartert|E. J. O Hartet]], [[1924]]) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = }} '''Kojnvosta tetrako'''<ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> aŭ '''Hartertulo''' ('''''Hartertula flavoviridis''''') estas malgranda [[birdo]] [[endemismo|endemia]] de orienta [[Madagaskaro]]. Tiu specio iĝis kaŭzo de [[taksonomio|taksonomia]] konfuzo, ĉar ĝi estis origine lokata kun la birdoj de la genro ''[[Neomixis]]'' ([[Cistikoledoj]]) antaŭ esti lokata en sia propra monotipa [[genro]] '''''Hartertula''''', sed ankoraŭ konsiderata proksima al ''Neomixis''. Ĵusaj studoj indikas, ke ĝi estas parto de endemia radiado de Madagaskaro nuntempe konata kiel [[Madagaskaraj silvioj]]<ref name=cibois2001>{{citaĵo el gazeto |aŭtoro = Cibois, Alice; Slikas, Beth; Schulenberg, Thomas S. & Pasquet, Eric |jaro = 2001 |titolo = An endemic radiation of Malagasy songbirds is revealed by mitochondrial DNA sequence data |gazeto = Evolution |volumo = 55 |numero = 6 |paĝoj = 1198-1206 |doi = 10.1554/0014-3820(2001)055[1198:AEROMS]2.0.CO;2 |url = http://www.molecularevolution.org/resources/references/files/cibois_et_al_2001.pdf}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060521183015/http://www.molecularevolution.org/resources/references/files/cibois_et_al_2001.pdf |date=2006-05-21 }}</ref> La Hartertulo estas malgranda, svelta birdo 12–13&nbsp;cm longa kaj peza ĉirkaŭ 10 g. La [[plumaro]] estas '''brilflava sube kaj olivecverdeca en krono, flugiloj kaj dorso'''; el tiu mikso de flava kaj verda koloroj devenas la specifa nomo en la [[latina]] [[scienca nomo]] kie ''flavoviridis'' signifas preskaŭ kiel en Esperanto “flavaverda”. La okulo havas blankecan okulringon kaj estas trapasata per pala superokula strio. Ne estas [[seksa dimorfismo]] en la plumaro de plenkreskuloj, kaj ankaŭ junuloj havas similan plumaron. La [[birdokanto|alvoko]] ripete produktita dum manĝado, estas nazeca ''cii ziiziiziiziiziizii''. Hartertuloj loĝas en densaj areoj de [[pluvarbaro]]j oriente de Madagaskaro. Ili komune troviĝas en mezaltaj pluvarbaroj inter 500–1400 m, kaj estas pli raraj je pli malaltaj altitudoj kaj tute forestas super 2300 m. En pluvarbaroj ili manĝas en malalta subkreskaĵaro, kaptante insektojn el subaj partoj de folioj kaj branĉoj, ofte pendantaj kapalteren por fari tion. Ili estas ankaŭ lertaj eltirantoj de insektoj el folioj kaj araneretoj ĉe la branĉopintoj. Ili manĝas en malgrandaj grupoj kaj ankaŭ kuniĝas al miksitaj kunmanĝantaroj. Ili nestumas en malgrandaj elherbaj nestoj bulformaj penditaj 1–2 m supergrunde. Oni scias malmulte pri ties reprodukta kutimaro, sed oni scias ke la ino demetas 2 ovojn. La Hartertulo estas kutime listata kiel '''Preskaŭ Minacata''' fare de la [[IUCN]] kaj [[BirdLife International]]. Tiu specio estas limigita en mezaltitudaj pluvarbaroj, sed tiu estas nuntempe la malplej minacata arbarhabitato en Madagaskaro. Estas iom da danĝero de [[habitatoperdo]], kaj tiu specio ne estas komuna ie ajn en sia teritorio. == Referencoj == {{referencoj}} == Literaturo == * *'''Ryan''', Peter (2006). Family Cisticolidae (Cisticolas and allies). pp.&nbsp;378–492 in del Hoyo J., Elliott A. & Christie D.A. (2006) ''Handbook of the Birds of the World. Volume 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers'' Lynx Edicions, Barcelona ISBN 978-84-96553-06-4 *'''BirdLife International''' (2007) [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=7905&m=0 Species factsheet: ''Neomixis flavoviridis''.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090105023124/http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=7905&m=0 |date=2009-01-05 }} Konsultita el http://www.birdlife.org on 10/7/2007 {{birdoj}} {{Portalo Birdoj}} [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Cistikoledoj]] [[Kategorio:Birdoj de Afriko]] 4edvhgchv0th0de1n2hgp0wxsafrj77 0 314386 9417363 8716365 2026-06-30T08:08:29Z Ercé 74600 file 9417363 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Baktriso |koloro = lightgreen |dosiero = Pupunha (Bactris gasipaes) 11.jpg |dosiero larĝo = 240px |priskribo de dosiero = ''Bactris gasipaes'' |regno = [[Plantoj]] ''Plantae'' |divizio = [[Angiospermoj]] ''Magnoliophyta'' |klaso = [[Unukotiledonaj]] ''Liliopsida'' |ordo = [[Arekaloj]] ''Arecaceae'' |familio = [[Arekacoj]] ''Arecaceae'' |subfamilio = ''Arecoideae'' |tribo = ''Cocoeae'' |genro = '''Bactris''' |genro aŭtoritato = [[Nikolaus Joseph von Jacquin|Jacq.]] |vikispecio = Bactris |komunejo = Bactris }} [[Dosiero:Bactris rhaphidacantha MHNT.BOT.2018.28.6.jpg|thumb|''Bactris rhaphidacantha'' <Br /> [[Muzeo de Tuluzo]]]] La '''baktriso''' (''Bactris'') estas [[Neotropiso|neotropisa]] [[Genro (biologio)|genro]] de ĉirkaŭ 240 [[specio]]j el la [[Familio (biologio)|familio]] de la [[arekacoj]], indiĝena en [[Centrameriko]], [[Sudameriko]], kaj [[Karibujo]]. Ili estas [[arbo]]j kiuj havas alton inter 4 ĝis 20 metroj. La [[folio]]j estas ĝis 5 metrojn longaj, kaj estas pinataj kun multaj folieroj. La [[frukto]] estas [[drupo]], 2-6&nbsp;cm longa, manĝebla ĉe iuj specioj. ;Elektitaj specioj * ''Bactris acanthocarpa'' * ''Bactris bifida'' * ''Bactris brogniartii'' * ''Bactris coloniata'' * ''Bactris constanciae'' * ''Bactris cruegeriana'' * ''[[Bactris cubensis]]'' ([[Kuba baktriso]]) * ''Bactris ferruginea'' * ''Bactris gasipaes'' ([[Pupunjo]]) * ''Bactris guineensis'' * ''Bactris glandulosa'' * ''Bactris glaucescens'' * ''Bactris gracilior'' * ''Bactris grayumi'' * ''Bactris hirta'' * ''[[Bactris jamaicana]]'' ([[Jamajka baktriso]]) * ''Bactris longiseta'' * ''Bactris major'' * ''Bactris mexicana'' ([[Meksika baktriso]]) * ''Bactris militaris'' * ''Bactris nancibensis'' * ''Bactris pickelii'' * ''Bactris pilosa'' * ''[[Bactris plumeriana]]'' ([[Hispaniola baktriso]]) * ''Bactris setiflora'' * ''Bactris setosa'' * ''Bactris simplicifrons'' * ''Bactris wendlandiana'' == Vidu ankaŭ == * [[Napaj humidaj arbaroj]] == Eksteraj ligiloj == {{Portalo Biologio}} * {{en}} [http://palmguide.org/genus.php?family=ARECACEAE&genus=Bactris Baktriso : priskribo kaj bildoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101123170229/http://www.palmguide.org/genus.php?family=arecaceae&genus=Bactris |date=2010-11-23 }} * {{en}} [http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_6/b_fdi_33-34/38306.pdf La genro ''Bactris'' (''Arecaceae''), taksonomio kaj disvastiĝo en Gujanoj, 1992] [[Kategorio:Arekacoj]] [[Kategorio:Neotropisa flaŭro]] 4423e5nh28r8hpy8z8kr2tp8xk73x3g 0 318123 9417154 9183800 2026-06-29T19:45:18Z Pettend 214084 Aldonis valuton 9417154 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio={{#invoke:Wikidata|claim|P31|parameter=link|parameter=link|list=&#32;•&#32;}} |dosiero = LocationStHelena.png |alia_nomo = Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha |lando = |regiono = |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = SH |mapo2 lokumilo = |kodo = SH |kodo tipo = ISO 3166 |areo_kodo = |establita = {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |establita tipo = Fondo |mapligilo = ne |latitudo = |longitudo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = |kesteroj= {{Informkesto geografiaĵo|insularo |subŝablono=jes |dosiero = PAT_-_Saint_Helena.gif |priskribo de bildo= |establita= |regiono-ISO=SH |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = |longo= |larĝo= |areo= |altaĵo= |alteco= |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Atlantiko |parenco_tipo = Akvejo |kodo = [[ISO 3166-2:SH|SH]], SHN, 654 |kodo tipo = [[ISO 3166]] |kodo1 = [[.sh]] (por St. Helena kaj Tristan da Cunha), [[.ac]] (por Ascension) |kodo1 tipo = [[Domajno de plej alta nivelo|Interreta domajno]] | libera1 = [[Sankthelena pundo]] | libera1_tipo = [[Valuto|Monunuo]] }}}} '''Sankta Heleno, Ascension kaj Tristan da Cunha''' (oficiale {{lang-en|St Helena, Ascension and Tristan da Cunha}}) <ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5|titolo=St Helena, Ascension and Tristan da Cunha Constitution Order 2009, see "EXPLANATORY NOTE"}}</ref> estas [[Britaj transmaraj teritorioj|Brita transmara teritorio]] en suda Atlantika Oceano konsista el la insulo [[Sankta Heleno]], [[Ascension]] kaj la [[insularo]] nome [[Tristan da Cunha]] (inkluzivi [[Gough-insulo]]n). Ĝi estis antaŭe konata kiel '''Sankta Heleno kaj Dependaĵoj''' ĝis la [[1a de septembro]] [[2009]], kiam nova konstitucio ekvalidiĝis kaj havigis por la tri insulojn saman statuson ene de la teritorio.<ref>{{cite web |url=http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |title=St Helena, Ascension and Tristan da Cunha Constitution Order 2009, see "EXPLANATORY NOTE" |access-date=26 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100312113746/http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5 |archive-date=12 March 2010 |url-status=live }}</ref> ==Historio== La insuloj Sankta Heleno, Ascension kaj Tristan da Cunha estis ĉiuj antaŭe apartaj kolonioj de la angla krono, kvankam aparte malkovritaj de pluraj [[Portugalaj malkovroj|portugalaj esploristoj]] inter 1502 kaj 1504. ===Portugala malkovro=== La portugaloj trovis Sanktan Helenon neloĝata, kun abundo da arboj kaj dolĉa akvo. Ili importis brutaron, fruktarbojn kaj legomojn, kaj konstruis kapelon kaj unu aŭ du domojn. Kvankam ili ne formis permanentan setlejon, la insulo fariĝis tre grava por la manĝaĵoj kaj kiel rendevuejo por hejmen-irantaj vojaĝoj el Azio. La angla [[korsaro]] [[Francis Drake]] tre verŝajne lokigis la insulon dum la fina etapo de sia periplo de la mondo (1577–1580).<ref>''Drake and St&nbsp;Helena'', privately published by Robin Castell in 2005</ref> Kiam la loko de Sankta Heleno estis pli vaste konata, anglaj militŝipoj komencis atendi en la areo por ataki portugalajn [[karako]]jn survoje hejmen el Barato. Disvolvante sian [[Nederlanda Orient-hinda Kompanio|Malproksim-Orientan komercon]], la nederlandanoj ankaŭ komencis vizitadi la insulon. Ili faris formalan postulon je ĝi en 1633 sed ne setlis sur la insulo, kaj antaŭ 1651 plejparte forlasis ĝin favore al sia kolonio ĉe la [[Kabo de Bona Espero]]. ===Angla koloniigo=== [[Dosiero:Thornton, St Helena.jpg|maldekstra|eta|Vido de la urbo kaj insulo Sankta Heleno en Atlantiko]] En 1657, la [[Brita Orienthinda Kompanio]] ricevis ĉarton por regi Sanktan Helenon fare de Oliver Cromwell,<ref>{{cite web |url=http://www.sthelena.se/history/cron.txt |title=History: St. Helena homepage |access-date=24 December 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716231341/http://www.sthelena.se/history/cron.txt |archive-date=16 July 2012 |url-status=live }}</ref> kaj la sekvan jaron la Kompanio decidis fortikigi la insulon kaj koloniigi ĝin per plantistoj. La unua guberniestro, Kapitano John Dutton, alvenis en 1659, kaj pro tiu, Sankta Heleno estas la dua plej malnova restanta kolonio de Britio, post [[Bermudo]]. Fortikaĵo estis kompletigita kaj kelkaj domoj estis konstruitaj. Post la [[Angla Resurtronigo|resurtrinigo de la brita monarkio]] en 1660, la Brita Orienthinda Kompanio ricevis Reĝan Ĉarton donante al ĝi la solan rajton fortikigi kaj koloniigi la insulon. La fortikaĵo estis renomita James Fort kaj la urbo Jamestown ([[Ĵamestaŭno]]), honore al la [[Duko de Jorko]]. La insulo Sankta Heleno fariĝis internacie konata kiel la elektita ekziloloko de [[Napoleono Bonaparte]] fare de la brita registaro, kiu estis sur la insulo de oktobro 1815 ĝis sia morto la 5-an de majo 1821, kaj ĝi fariĝis brita kronkolonio en 1834. La neloĝata Ascension insulo estis garnizono de la [[Reĝa Mararmeo (Britio)|Reĝa Mararmeo]] la 22-an de oktobro 1815, baldaŭ post kio la fino de la [[Vela Epoko]] igis ĝian malfacilan lokon en la [[doldrumo]] (zono de [[Ekvatoro|ekvatora]] kalmo kun oftaj [[Ŝtormo|ŝtormoj]] inter la 2 pasataj zonoj) malpli grava rilate al ĝia strategia graveco kiel centre poziciigita mararmea karbostacio. Pro similaj kialoj, Tristan da Cunha estis aneksita kiel dependeco de la Kabkolonio (Brita Sud-Afriko) la 14-an de aŭgusto 1816. ===Dua Mondmilito kaj posta milita ĉeesto=== Dum la [[Batalo de Atlantiko]] en la [[Dua Mondmilito]] kaj la jaroj de [[submarŝipa milito]], la [[Aliancano]]j uzis Sanktan Helenon kaj Ascension Insulon kontraŭ la ŝiparmeaj de la [[Akso Berlino-Romo-Tokio|Akso]]. Britio kaj Usono ankoraŭ komune funkciigas la flughavenon (RAF Ascension Island) sur Ascension. ==Geografio== [[Dosiero:Tristanfromspace.jpg|maldekstra|eta|Tristan da Cunha je la 6-a de februaro 2013, vidata de la [[Internacia Kosmostacio]]]] La teritorioj etendiĝas trans grandegan distancon de la [[Suda Atlantika Oceano]] ĝis la plej norda insulo. Ascension havas latitudon de 7° 56′ S de la [[ekvatoro]] kaj la plej suda insulo, Gough-Insulo, je 40° 19′ S. Inter Sankta Heleno kaj Tristan da Cunha estas la [[Tropiko de Kaprikorno]]. La distanco inter la norda pinto de Ascension Insulo kaj la suda pinto de Gough-insulo estas 3 642 kilometro (ekvivalenta distanco inter [[Londono]] kaj la [[Morta maro|Morta Maro]]). La tri teritorioj situas en la Okcidenta Hemisfero kaj havas la saman horzonon: [[Grenviĉa Meza Tempo]]. [[Somera tempo]] ne estas observata. Kvankam ĉiuj tri teritorioj formiĝis per vulkana agado, nur la insularo Tristan da Cunha estas [[Vulkano|vulkane aktiva]] nuntempe. La plej alta punkto de la teritorioj estas la Pinto de Reĝino Maria sur la insulo Tristan da Cunha, kun alteco de 2 062 metroj super marnivelo. ==Loĝantaro== [[Dosiero:Surroundings of Infrasound Station IS49 Tristan de Cunha, UK (13288640063).jpg|eta|Vido de [[Edinburgo de la Sep Maroj]], la sola setlejo sur la insulo.]]Administre, ĉiu teritorio de Sankta Heleno, Ascension kaj Tristan da Cunha estas regata de konsilio. {| class="wikitable sortable sort-under col1left col5left" {{right}} ! Administrative area ! Areo {{km2}} ! Population<ref name="census2016">{{cite web |url=http://www.sainthelena.gov.sh/wp-content/uploads/2016/06/Census-2016-summary-report.pdf |title=Census 2016 – summary report |publisher=St Helena Government |page=9 |date=June 2016 |access-date=23 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161017192624/http://www.sainthelena.gov.sh/wp-content/uploads/2016/06/Census-2016-summary-report.pdf |archive-date=17 October 2016 |url-status=live }}</ref> ! Administrative centro |- bgcolor=AEE0F2 | [[Saint Helena]] || 122 || 4,534 || [[Ĵamestaŭno]] |- bgcolor=AEE0F2 | [[Ascension]] || 88 || 806 || [[Georgetown (Ascension)|Georgetown]] |- bgcolor=AEE0F2 | [[Tristan da Cunha]] || 207 || 293 || [[Edinburgo de la Sep Maroj]] |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Tristan da Cunha (insularo)|Main island]]|| 98 || 293 || |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Inaccessible Island]] || 14 || 0 || |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Nightingale Islands]] || 3.4 || 0 || |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Gough-insulo]] || 91 || 0 || |- | '''Total''' || 394 || 5,633 || [[Ĵamestaŭno]] |} La plej multaj loĝantoj de Sankta Heleno apartenas al la [[Anglikana Komunio]]. ==Valuto== {{Ĉefartikolo|Sankthelena pundo}} Sankta Heleno uzis [[brita pundo|britan pundon]] ĝis 1976, kiam ĝi komencis eldoni siajn proprajn monbiletojn. Ne ekzistas centra banko, la valuto estas ligita al la brita pundo, kiu estas kontrolata de la Banko de Anglio en Londono. ==Flagoj== La [[Union Jack|flago de Britio]] estas uzata por ĉiuj oficialaj celoj; kaj ĉiu el la tri teritorioj havas sian propran flagon por oficiala uzo.<gallery mode="packed" widths="275" perrow="3"> Dosiero:Flag of Saint Helena.svg|La [[flago de Sankta Heleno]] estis adoptita la 4-an de oktobro 1984. Dosiero:Flag of Ascension Island.svg|La flago de Ascension estis adoptita la 11-an de majo 2013. Dosiero:Flag of Tristan da Cunha.svg|La flago de Tristan da Cunha estis adoptita la 20-an de oktobro 2002. </gallery> ==Vidu ankaŭ== * [[Sankthelena pundo]] * [[Longwood House]] * [[Sanktahelena pluvio]] * [[Sanktahelena afanokrekso]] * [[Britaj transmaraj teritorioj]] * [[Unuiĝinta Reĝlando]] ==Referencoj== {{Referencoj}}{{Komunumo de Nacioj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Sankta Heleno, Ascension kaj Tristan da Cunha| ]] [[Kategorio:Britaj transmaraj teritorioj]] [[Kategorio: Insuloj]] [[Kategorio: Insularoj en la Atlantiko]] htzcom99qj87g9z9g3x4gtv45umfgdx 0 318694 9417115 8113527 2026-06-29T18:29:33Z Wheatley2 216749 9417115 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Doggerland.svg|eta|dekstra|250px|Mapo de la verŝajna loko de Doggerland (ĉ.8000 a. K)]] '''Doggerland''' (Esperantigite: [[Dogerio]]) estas nomo de antaŭa [[terponto]] en la suda [[Norda Maro]], kiu ligis [[Britio]]n kun la [[eŭropo|eŭropa kontinento]] dum la antaŭa [[glaciepoko]]. Tiel la teritorio de la nuna Britio ne estis insulo sed duoninsulo. Tra tiu terkolo homoj povis trapasi piede. {{Projektoj}} {{Ĝermo|Britio}} [[Kategorio:Paleogeografio]] [[Kategorio:Historio de Britio]] [[Kategorio:Historia geologio]] q4wg78qsegwiuntpslbloxa5jmgg6rd 0 332206 9417240 9411794 2026-06-30T00:13:40Z SpinnerLaserzthe2nd 177959 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Porrentruy COA.svg]] → [[File:CHE Porrentruy JU COA.svg]] 9417240 wikitext text/x-wiki {{Informkesto distrikto de Svislando |nomo=Distrikto Porrentruy |blazono=[[Dosiero:Blason de district de Porrentruy.svg|eta|120px|centre|Blazono de la distrikto Porrentruy]] |bildo=[[Dosiero:Porrentruy panoramo vidita de la kastelturo 089.JPG|eta|285px|centre|Panoramo de Porrentruy vidita de la kastelturo]] |mapo=[[Dosiero:Karte Bezirk Porrentruy 2024.png|eta|285px|centre|Mapo de la distrikto Porrentruy]] |kantono=Ĵuraso |ĉefloko=[[Porrentruy]] |latitudo=47/25/0/N |longitudo=7/4/0/E |loĝantaro=24239 |loĝantaro-jaro=2009-12-31 |areo=335,12 |denseco=72,3 |kodo=2603 |zomo=10 }} La '''distrikto Porrentruy''' ({{lang-fr|district de Porrentruy}}, germane ankaŭ '''{{lang|de|Bezirk Pruntrut}}''') estas administra unuo de [[Kantono Ĵuraso]]. Ĝi havis {{formatnum:24239}} loĝantojn la 31-an de decembro [[2008]]. Ĝi kongruas teritorio kun la regiono '''[[Ajoie]]'''. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo [[Porrentruy]]. == Geografio == La distrikto Porrentruy situas en la [[Ĵurasa Montaro]] tute en nordokcidento de Svislando, norde de la rivero [[Doubs]]. De tri flankoj ĝi estas ĉirkaŭita de [[Francio]] kaj nur en sudo limas al svisa teritorio. Tra la distrikto fluas la rivero [[Allaine]]. == Trafiko == Al la publika transportreto Porrentruy estas konektita unuflanke per la reto de la [[Ĵurasaj Fervojoj]] kaj aliflanke per busreto, kiun funkciigas tiu-ĉi sama entrepreno kaj ankaŭ per multnombraj [[poŝtaŭto]]linio. Ekzistas planoj konstrui [[TGV]]-linio de [[Zuriko]], tra [[Berno]], [[Porrentruy]] kaj [[Belfort]] al [[Parizo]]. La [[svisa aŭtovojo A16]] konektas la distriktĉefurbon Porrentruy kun [[Bielo]], kie ĝi aliras al la [[svisa aŭtovojo A5]]. == Ekonomio == Krom la [[agrikulturo]] kaj [[turismo]] la ĉefa enspezofonto de la regiono estas la horloĝoindustrio. == Historio == Dum [[mezepoko]] la regiono de Porrentruy apartenis al la [[Princepiskopejo Bazelo]]. Post la franca revolucio de [[1792]] la teritorio de la hodiaŭa distrikto dum mallonga tempo formis parton de la [[Raŭraka Respubliko]], kiu en [[1793]] estis integrita al [[Francio]] kiel departemento Mont Terrible. De [[1800]] ĝis [[1815]] ĝi apartenis al la franca departemento [[Haut-Rhin]]. En [[1816]] ĝi estis atribuita de la [[Viena Kongreso]] al la svisa [[Kantono Berno]] kaj estis fondita la ofica distrikto Porrentruy, kiu post la ĵurasa baloto je la 1-a de januaro [[1979]] fariĝis la hodiaŭa distrikto Porrentury de la nove fondita [[Kantono Ĵuraso]]. == Komunumoj de la distrikto Porrentruy == La distrikto Porrentruy konsistas (stato en 2009) el 22 komunumoj, el kiuj la ĉefloko [[Porrentruy]] estas la plej granda. Jen la listo: <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000; text-align:left;"> {| cellpadding="5" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" ! bgcolor="#EFEFEF" | Blazono ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Nomo ! bgcolor="#EFEFEF" | Loĝantoj<br />(2009-12-31) ! bgcolor="#EFEFEF" | Areo<br />en km² ! bgcolor="#EFEFEF" | [[Komunumkodo]] |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Alle COA.svg|35px|Alle]] | [[Alle JU|Alle]] || align="center" | 1324 || align="center" | 23,05 | align="center" | 6771 |- | align="center" | [[Dosiero:BasseAllaine-blazon.svg|35px|Basse-Allaine]] | [[Basse-Allaine]] || align="center" | 1324 || align="center" | 22,97 | align="center" | 6807 |- | align="center" | [[Dosiero:Beurnevésin-blazon.svg|35px|Beurnevésin]] | [[Beurnevésin]] || align="center" | 144 || align="center" | 5,10 | align="center" | 6773 |- | align="center" | [[Dosiero:Boncourt-blazon.svg|35px|Boncourt JU]] | [[Boncourt JU|Boncourt]] || align="center" | 1299 || align="center" | 9,02 | align="center" | 6774 |- | align="center" | [[Dosiero:Bonfol-blazon.svg|35px|Bonfol JU]] | [[Bonfol]] || align="center" | 684 || align="center" | 13,59 | align="center" | 6775 |- | align="center" | [[Dosiero:Bressaucourt-Blazono.png|35px|Bressaucourt]] | [[Bressaucourt]] || align="center" | 420 || align="center" | 9,49 | align="center" | 6776 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Bure COA.svg|35px|Bure]] | [[Bure]] || align="center" | 2915 || align="center" | 13,69 | align="center" | 6778 |- | align="center" | [[Dosiero:ClosDuDoubs-blazon.svg|35px|Clos du Doubs]] | [[Clos du Doubs]] || align="center" | 1318 || align="center" | 61,86 | align="center" | 6808 |- | align="center" | [[Dosiero:Coeuve-blazon.svg|35px|Coeuve]] | [[Coeuve]] || align="center" | 682 || align="center" | 11,59 | align="center" | 6781 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Cornol COA.svg|35px|Cornol]] | [[Cornol]] || align="center" | 893 || align="center" | 10,43 | align="center" | 6782 |- | align="center" | [[Dosiero:Courchavon-blazon.svg|35px|Courchavon]] | [[Courchavon]] || align="center" | 305 || align="center" | 6,19 | align="center" | 6783 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Courgenay COA.svg|35px|Courgenay]] | [[Courgenay]] || align="center" | 2136 || align="center" | 18,43 | align="center" | 6784 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Courtedoux COA.svg|35px|Courtedoux]] | [[Courtedoux]] || align="center" | 721 || align="center" | 8,13 | align="center" | 6785 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Damphreux COA.svg|35px|Damphreux]] | [[Damphreux]] || align="center" | 169 || align="center" | 5,62 | align="center" | 6787 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Fahy COA.svg|35px|Fahy JU]] | [[Fahy JU|Fahy]] || align="center" | 361 || align="center" | 7,78 | align="center" | 6789 |- | align="center" | [[Dosiero:Fontenais-blazon.svg|35px|Fontenais]] | [[Fontenais]] || align="center" | 1256 || align="center" | 10.48 | align="center" | 6790 |- | align="center" | [[Dosiero:Grandfontaine-blazon.svg|35px|Grandfontaine JU]] | [[Grandfontaine JU|Grandfontaine]] || align="center" | 361 || align="center" | 8,94 | align="center" | 6792 |- | align="center" | [[Dosiero:Sin escudo.svg|35px|Haute-Ajoie]] | [[Haute-Ajoie]] || align="center" | 1014 || align="center" | 36,43 | align="center" | 6809 |- | align="center" | [[Dosiero:LaBaroche-Blazono.png|35px|La Baroche]] | [[La Baroche]] || align="center" | 1207 || align="center" | 31,1 | align="center" | 6810 |- | align="center" | [[Dosiero:Lugnez-blazon.svg|35px|Lugnez JU]] | [[Lugnez JU|Lugnez]] || align="center" | 207 || align="center" | 5,13 | align="center" | 6793 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Porrentruy JU COA.svg|35px|Porrentury]] | '''[[Porrentruy]]''' || align="center" | 6641 || align="center" | 14,84 | align="center" | 6800 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Rocourt COA.svg|35px|Rocourt JU]] | [[Rocourt JU|Rocourt]] || align="center" | 158 || align="center" | 4,48 | align="center" | 6803 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Vendlincourt COA.svg|35px|Vendlincourt]] | [[Vendlincourt]] || align="center" | 552 || align="center" | 9,14 | align="center" | 6806 |- |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | '''Totale''' | 23 || align="center" | 24239 || align="center" | 335,12 | align="center" | 2603 |} </div> ==Eksteraj ligiloj== {{Projektoj}} *[http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F20845.php La distrikto Porrentruy en la Historia Leksikono de Svislando] {{Navigilo:Distriktoj de Kantono Ĵuraso}} [[Kategorio:Porrentruy (distrikto)|!]] 1ee9g8mkm2qil0lpvsys4t39wqtp4m9 0 332228 9417241 9045945 2026-06-30T00:14:01Z SpinnerLaserzthe2nd 177959 ([[c:GR|GR]]) [[File:CHE Porrentruy COA.svg]] → [[File:CHE Porrentruy JU COA.svg]] 9417241 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Porrentruy (distrikto)|Porrentruy (stacidomo)}} {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Porrentruy |blazono=[[Dosiero:CHE Porrentruy JU COA.svg|eta|120px|center|<small>Blazono de Porrentruy</small>]] |bildo=[[Dosiero:Porrentruy kastelo 053.JPG|eta|285px|center|<small>Kastelo de Porrentruy</small>]] |kantono=Ĵuraso |distrikto=[[Porrentruy (distrikto)|Porrentruy]] |koord={{Koordinatoj gms|47|25|5|N|7|4|40|E}} |loĝantoj=6641 |areo= |alteco= |poŝtkodo=45 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Porrentruy 2009.png|eta|285px|center|<small>Mapo de Porrentruy</small>]] }}'''Porrentruy''' (france, germana nomo ''Pruntrut'') estas historia [[Listo de urboj en Svislando|urbo]] kaj komunumo en la [[distrikto Porrentruy]] en [[Kantono Ĵuraso]], [[Svislando]]. Ĝi estas la ĉefloko de la [[Distrikto Porrentruy|samnoma distrikto]], kiu ankaŭ estas konata sub la nomo [[Ajoie]]. Ĝi havis 6641 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009. == Geografio == Porrentruy situas en la centro de [[Ajoie]] norde de la monto ''Mont Terrible'', kiu apartenas al la katena [[Ĵurasa Montaro|Ĵuraso]] kaj laŭ kiu nomiĝis iama franca departemento. Tra la urbeto fluas la rivero [[Allaine]], kiu alfluas en Francio al [[Doubs]]. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 14,84 km², de kiuj 41% estas kovritaj de [[arbaro]], 38% servas por [[agrikulturo]] kaj 20% por [[setlado]]. == Trafiko == La stacidomo de {{stacidomo|Porrentruy}} estas servata unuflanke de la [[Svisaj Federaciaj Fervojoj]] per la linio S3 de Regio Bazelo de Porrentruy al [[Bazelo]] kaj aliflanke de reto de la [[Ĵurasaj Fervojoj]]. Densa reto da bus- kaj [[poŝtaŭto]]linioj konektas la urbon kun la ĉirkaŭaj lokoj. Porrentury situas ĉe la norda finpunkto de la [[svisa aŭtovojo A16]] al [[Delemonto]] kaj [[Bielo]], kie ĝi konektiĝas al la [[svisa aŭtovojo A5]]. == Historio == La unua dokumenta mencio de Porrentruy datiĝas el la jaro [[1136]] kiel ''Purrentru''. Unuaj setlejoj ekzistis en Porrentruy tamen jam en la [[Keltoj|kelta]] kaj la [[Romio|romia]] epoko.<ref>Fonto: [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F3003.php ''François Kohler'': ''Porrentruy'' en ''Historia Leksikono de Svislando'' (2010-07-26)]</ref> La setlejo apartenis unue al la [[Grafejo]] [[Montbéliard]] (germane ''Mömpelgard'') antaŭ ĝi fariĝis en la jaro [[1271]] posedaĵo de la Princepiskopejo [[Bazelo]]. Post la [[reformacio]] de [[1528]] ĝis [[1792]] Porrentruy estis la residenco de la princepiskopoj de Bazelo kaj tiel la ĉefurbo de la princepiskopejo. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la [[Raŭraka Respubliko]], kiu kiel departamento ''Mont Terrible'', kies ĉefurbo Porrentruy fariĝis, estis integrita al [[Francio]]. De [[1800]] ĝis [[1815]] Porrentruy apartenis al la franca departemento [[Haut-Rhin]], kaj en la jaro [[1816]] ĝi fariĝis la ĉefurbo de samnoma distrikto de [[Kantono Berno]]. Ekde la 1-a de januaro [[1979]] Porrentruy apartenas kun la tuta distrikto al la nova [[Kantono Ĵuraso]]. == Vidindaĵoj == Vidinda estas en Porrentruy la malnova urbocentro, kiu konservis sian mezepokan aspekton kun multnombraj urboportaloj kaj la preskaŭ komplete konservitaj urbomuroj kun la akvofoso ĉirkaŭ ĝi. Super la urbo tronas la kastelo, kiu ankaŭ hodiaŭ entenas la lokan tribunalon kaj malliberejon. De la kastela turo oni havas mirindan belvidon al la tua regiono de la [[Ajoie]]. Ekster la malnova urbokerno troviĝas multnombraj noblaj vilaoj de la tiel nomita bela epoko fine de la 19-a jarcento. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Konataj lokanoj == * [[Bernhard Jobin]] == Bildoj == <gallery> Dosiero:Porrentruy rifughturo de la kastelo 061.JPG|<small>Rifuĝturo de la kastelo Porrentury</small> Dosiero:Porrentruy kastelo 094.JPG|<small>Kastelo Porrentruy</small> Dosiero:Porrentruy Sankt-Petro-Preghejo 151.JPG|<small>Preĝejo Sankt-Petro</small> Dosiero:Porrentruy Sankt-Petro-Preghejo 153.JPG|<small>Preĝejo Sankt-Petro</small> Dosiero:Porrentruy orgeno de Sankt-Petro-Preghejo 158.JPG|<small>Orgeno de Sankt-Petro</small> Dosiero:Porrentruy stacidomo 004.JPG|<small>[[Porrentruy (stacidomo)|Stacidomo]]</small> Dosiero:Porrentruy urba portalo 108.JPG|<small>Urba pordego</small> Dosiero:Porrentruy vilao 039.JPG|<small>Vilao en Porrtentruy</small> </gallery> == Vidu ankaŭ == * [[Porrentruy (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.porrentruy.ch Oficiala retejo de la komunumo Porrentruy] * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F3003.php Porrentruy en la Historia Leksikono de Svislando] {{Porrentruy (distrikto)}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Svislando]] 1gabkpkkvwfnj4g63ugjht365wqbjey 0 332287 9417233 9413379 2026-06-30T00:02:45Z SpinnerLaserzthe2nd 177959 ([[c:GR|GR]]) [[File:Mervelier-Blazono.png]] → [[File:CHE Mervelier COA.svg]] 9417233 wikitext text/x-wiki {{Informkesto distrikto de Svislando |nomo=Distrikto Delemonto |blazono=[[Dosiero:CHE Delémont COA.svg|eta|120ra|centre|<small>Blazono de la distrikto Delemonto</small>]] |bildo=[[Dosiero:Delémont City.JPG|eta|285ra|centre|<small>Delemonto</small>]] |mapo=[[Dosiero:Karte Bezirk Delémont 2026.png|eta|285ra|centre|<small>Mapo de la distrikto Delemonto</small>]] |kantono=Ĵuraso |ĉefloko=[[Delemonto]] |loĝantaro=35934 |loĝantaro-jaro=2009-12-31 |areo=303,1 |denseco=119 |kodo=2601 |zomo=9 }} La '''distrikto Delemonto'', (france '''District de Delémont''' kaj germane ankaŭ '''Bezirk Delsberg''') estas administra unuo de [[Kantono Ĵuraso]]. Ĝi havis 35934 loĝantojn la 31-an de decembro [[2008]]. Ĝia ĉefurbo, kiu samtempe estas la kantonĉefurbo, estas la samnoma urbo [[Delemonto]]. == Geografio == La Distrikto Delemonto situas en la [[Ĵurasa Montaro]] en sudoriento de la kantono. Ĝin trafluas la rivero [[Birs]] kaj ties ĉefaj alfluantoj [[Scheulte]] kaj [[Sorne]], kiuj ĉiuj tri kunfluas apud Delemonto. == Trafiko == Tra Delemonto pasas la [[svisa aŭtovojo A16]] de [[Bielo]] al [[Porrentruy]], kiu en Bielo konektiĝas al la [[svisa aŭtovojo A5]]. En Delemonto kuniĝas la trajnlinioj de [[Svisaj Federaciaj Fervojoj]] de [[Bielo]] al [[Bazelo]] kaj de [[Porrentruy]] al [[Bazelo]]. Krome multnombraj bus kaj [[poŝtaŭto]]linioj konektas la diversajn lokojn de la distrikto kun la publika transportreto. == Historio == De [[1271]] ĝis la [[Franca Revolucio]] de [[1792]] la Voktejo Delemonto estis kamparvoktejo de la Princepiskopejo Bazelo. Tiam dum unu jaro ĝi apartenis al la [[Raŭraka Respubliko]] por poste fariĝi kantono de la [[Francio|franca]] departemento [[Mont-Terrible]] ĝis [[1800]] kaj poste de la departemento [[Haut-Rhin]] ĝis [[1815]]. Tiam la [[Viena Kongreso]] atribuis ĝin al la svisa [[Kantono Berno]], kies distrikto ĝi estis ĝis la fondiĝo de la nova [[Kantono Ĵuraso]] la 1-an de januaro [[1979]], ek de kiam ĝi estas ĵurasa distrikto. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la iamaj komunumoj [[Bassecourt]], [[Courfaivre]], [[Glovelier]], [[Soulce]] kaj [[Undervelier]] kuniĝis al la nova komunumo [[Haute-Sorne]], kaj la komunumoj [[Montsevelier]], [[Vermes JU|Vermes]] kaj [[Vicques]] kuniĝis al la nova komunumo [[Val Terbi]]. == Komunumoj de la Distrikto Delemonto == La Distrikto Delemonto konsistas (stato en 2013) el 22 komunumoj, el kiuj la ĉefloko [[Delemonto]] estas la plej granda. Jen la listo: <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000; text-align:left;"> {| cellpadding="5" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" ! bgcolor="#EFEFEF" | Blazono ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Nomo ! bgcolor="#EFEFEF" | Loĝantoj<br /><small>(2008-12-31)</small> ! bgcolor="#EFEFEF" | Areo<br />en km² ! bgcolor="#EFEFEF" | [[Komunumkodo]] |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Boécourt COA.svg|35ra|Boécourt]] | [[Boécourt]] || align="center" |854|| align="right" |12.35 || align="center" | 6702 |- | align="center" | [[Dosiero:Bourrignon-blazon.svg|35ra|Bourrignon]] | [[Bourrignon]] || align="center" |281|| align="right" |13.55 || align="center" | 6703 |- | align="center" | [[Dosiero:Chatillon-Blazono.png|35ra|Châtillon]] | [[Châtillon JU|Châtillon (JU)]] || align="center" |431|| align="right" |5.31 || align="center" | 6704 |- | align="center" | [[Dosiero:Corban-coat of arms.svg|35ra|Corban]] | [[Corban]] || align="center" | 485|| align="right" |7.85 || align="center" | 6705 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Courchapoix COA.svg|35ra|Courchapoix]] | [[Courchapoix]] || align="center" |421|| align="right" |6.39 || align="center" | 6706 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Courrendlin COA.svg|35ra|Courrendlin]] | [[Courrendlin]] || align="center" |2472|| align="right" |11.08 || align="center" | 6708 |- | align="center" | [[Dosiero:Courroux-blazon.svg|35ra|Courroŭ]] | [[Courroux]] || align="center" |3074|| align="right" |19.74 || align="center" | 6709 |- | align="center" | [[Dosiero:CH Courtetelle COA.svg|35ra|Courtételle]] | [[Courtételle]] || align="center" | 2350|| align="right" |13.57 || align="center" | 6710 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Delémont COA.svg|35ra|Delémont]] | '''[[Delemonto]]''' || align="center" |11584|| align="right" |21.99 || align="center" | 6711 |- | align="center" | [[Dosiero:Develier-coat of arms.svg|35ra|Develier]] | [[Develier]] || align="center" |1347|| align="right" |12.47 || align="center" | 6712 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Ederswiler COA.svg|35ra|Ederswiler]] | [[Ederswiler]] || align="center" |122|| align="right" |3.31 || align="center" | 6713 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Haute-Sorne COA.svg|35ra|Haute-Sorne]] | [[Haute-Sorne]] || align="center" |7918|| align="right" |71.06 || align="center" | 6729 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Mervelier COA.svg|35ra|Mervelier]] | [[Mervelier]] || align="center" |562|| align="right" |9.77 || align="center" | 6715 |- | align="center" | [[Dosiero:Mettembert-Blazono.png|35ra|Mettembert]] | [[Mettembert]] || align="center" |123|| align="right" |2.32 || align="center" | 6716 |- | align="center" | [[Dosiero:Movelier-Blazono.png|35ra|Movelier]] | [[Movelier]] || align="center" |386|| align="right" |8.08 || align="center" | 6718 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Pleigne COA.svg|35ra|Pleigne]] | [[Pleigne]] || align="center" |389|| align="right" |17.83 || align="center" | 6719 |- | align="center" | [[Dosiero:Rebeuvelier-Blazono.png|35ra|Rebeuvelier]] | [[Rebeuvelier]] || align="center" |383|| align="right" |8.41 || align="center" | 6720 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Rossemaison COA.svg|35ra|Rossemaison]] | [[Rossemaison]] || align="center" |561|| align="right" |1.89 || align="center" | 6721 |- | align="center" | [[Dosiero:Saulcy Blazono.png|35ra|Saulcy]] | [[Saulcy]] || align="center" |256|| align="right" |7.86 || align="center" | 6722 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Soyhières COA.svg|35ra|Soyhières]] | [[Soyhières]] || align="center" |478|| align="right" |7.50 || align="center" | 6724 |- | align="center" | [[Dosiero:Coats of arms of None.svg|35ra|Val Terbi]] | [[Val Terbi]] || align="center" |2592|| align="right" |38.86 || align="center" | 6730 |- | align="center" | [[Dosiero:Vellerat-armoiries.svg|35ra|Vellerat]] | [[Vellerat]] || align="center" |77|| align="right" |2.04 || align="center" | 6728 |- |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | '''Totale''' | 22 || align="center" | 36330 || align="center" | 303,10 | align="center" | 3601 |} </div> == Imaj komunumoj de la Distrikto Delemonto == La sekvantaj lokoj estas iamaj komunumoj de la Distrikto Delemonto: <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000; text-align:left;"> {| cellpadding="5" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" ! bgcolor="#EFEFEF" | Blazono ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Nomo ! bgcolor="#EFEFEF" | Loĝantoj<br /><small>(2008-12-31)</small> ! bgcolor="#EFEFEF" | Areo<br />en km² ! bgcolor="#EFEFEF" | [[Komunumkodo]] |- | align="center" | [[Dosiero:Bassecourt-coat of arms.svg|35ra|Bassecourt]] | [[Bassecourt]] || align="center" |3383|| align="right" |15.57 || align="center" | 6701 |- | align="center" | [[Dosiero:Courfaivre-Blazono.png|35ra|Courfaivre]] | [[Courfaivre]] || align="center" |2593|| align="right" |12.40 || align="center" | 6707 |- | align="center" | [[Dosiero:Glovelier Blazono.png|35ra|Glovelier]] | [[Glovelier]] || align="center" |1186|| align="right" |14.34 || align="center" | 6714 |- | align="center" | [[Dosiero:Montsevelier-Blazono.png|35ra|Montsevelier]] | [[Montsevelier]] || align="center" |502|| align="right" |7.79 || align="center" | 6717 |- | align="center" | [[Dosiero:Soulce-Blazono.png|35ra|Soulce]] | [[Soulce]] || align="center" |256|| align="right" |14.77 || align="center" | 6723 |- | align="center" | [[Dosiero:Undervelier-coat of arms.svg|35ra|Undervelier]] | [[Undervelier]] || align="center" |309|| align="right" |13.98 || align="center" | 6725 |- | align="center" | [[Dosiero:Vermes-Blazono.png|35ra|Vermes]] | [[Vermes JU|Vermes]] || align="center" |334|| align="right" |18.30 || align="center" | 6729 |- | align="center" | [[Dosiero:Vicques-Blazono.png|35ra|Vicques]] | [[Vicques JU|Vicques]] || align="center" |1736|| align="right" |12.77 || align="center" | 6727 |} </div> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D7610.php La distrikto kaj voktejo Delemonto en la Historia Leksikono de Svislando] {{Navigilo:Distriktoj de Kantono Ĵuraso}} [[Kategorio:Delemonto (distrikto)|!]] jh1aiiooujgmadhssvxljxm83u0z56l 9417235 9417233 2026-06-30T00:04:43Z SpinnerLaserzthe2nd 177959 ([[c:GR|GR]]) [[File:Develier-coat of arms.svg]] → [[File:CHE Develier COA.svg]] 9417235 wikitext text/x-wiki {{Informkesto distrikto de Svislando |nomo=Distrikto Delemonto |blazono=[[Dosiero:CHE Delémont COA.svg|eta|120ra|centre|<small>Blazono de la distrikto Delemonto</small>]] |bildo=[[Dosiero:Delémont City.JPG|eta|285ra|centre|<small>Delemonto</small>]] |mapo=[[Dosiero:Karte Bezirk Delémont 2026.png|eta|285ra|centre|<small>Mapo de la distrikto Delemonto</small>]] |kantono=Ĵuraso |ĉefloko=[[Delemonto]] |loĝantaro=35934 |loĝantaro-jaro=2009-12-31 |areo=303,1 |denseco=119 |kodo=2601 |zomo=9 }} La '''distrikto Delemonto'', (france '''District de Delémont''' kaj germane ankaŭ '''Bezirk Delsberg''') estas administra unuo de [[Kantono Ĵuraso]]. Ĝi havis 35934 loĝantojn la 31-an de decembro [[2008]]. Ĝia ĉefurbo, kiu samtempe estas la kantonĉefurbo, estas la samnoma urbo [[Delemonto]]. == Geografio == La Distrikto Delemonto situas en la [[Ĵurasa Montaro]] en sudoriento de la kantono. Ĝin trafluas la rivero [[Birs]] kaj ties ĉefaj alfluantoj [[Scheulte]] kaj [[Sorne]], kiuj ĉiuj tri kunfluas apud Delemonto. == Trafiko == Tra Delemonto pasas la [[svisa aŭtovojo A16]] de [[Bielo]] al [[Porrentruy]], kiu en Bielo konektiĝas al la [[svisa aŭtovojo A5]]. En Delemonto kuniĝas la trajnlinioj de [[Svisaj Federaciaj Fervojoj]] de [[Bielo]] al [[Bazelo]] kaj de [[Porrentruy]] al [[Bazelo]]. Krome multnombraj bus kaj [[poŝtaŭto]]linioj konektas la diversajn lokojn de la distrikto kun la publika transportreto. == Historio == De [[1271]] ĝis la [[Franca Revolucio]] de [[1792]] la Voktejo Delemonto estis kamparvoktejo de la Princepiskopejo Bazelo. Tiam dum unu jaro ĝi apartenis al la [[Raŭraka Respubliko]] por poste fariĝi kantono de la [[Francio|franca]] departemento [[Mont-Terrible]] ĝis [[1800]] kaj poste de la departemento [[Haut-Rhin]] ĝis [[1815]]. Tiam la [[Viena Kongreso]] atribuis ĝin al la svisa [[Kantono Berno]], kies distrikto ĝi estis ĝis la fondiĝo de la nova [[Kantono Ĵuraso]] la 1-an de januaro [[1979]], ek de kiam ĝi estas ĵurasa distrikto. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la iamaj komunumoj [[Bassecourt]], [[Courfaivre]], [[Glovelier]], [[Soulce]] kaj [[Undervelier]] kuniĝis al la nova komunumo [[Haute-Sorne]], kaj la komunumoj [[Montsevelier]], [[Vermes JU|Vermes]] kaj [[Vicques]] kuniĝis al la nova komunumo [[Val Terbi]]. == Komunumoj de la Distrikto Delemonto == La Distrikto Delemonto konsistas (stato en 2013) el 22 komunumoj, el kiuj la ĉefloko [[Delemonto]] estas la plej granda. Jen la listo: <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000; text-align:left;"> {| cellpadding="5" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" ! bgcolor="#EFEFEF" | Blazono ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Nomo ! bgcolor="#EFEFEF" | Loĝantoj<br /><small>(2008-12-31)</small> ! bgcolor="#EFEFEF" | Areo<br />en km² ! bgcolor="#EFEFEF" | [[Komunumkodo]] |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Boécourt COA.svg|35ra|Boécourt]] | [[Boécourt]] || align="center" |854|| align="right" |12.35 || align="center" | 6702 |- | align="center" | [[Dosiero:Bourrignon-blazon.svg|35ra|Bourrignon]] | [[Bourrignon]] || align="center" |281|| align="right" |13.55 || align="center" | 6703 |- | align="center" | [[Dosiero:Chatillon-Blazono.png|35ra|Châtillon]] | [[Châtillon JU|Châtillon (JU)]] || align="center" |431|| align="right" |5.31 || align="center" | 6704 |- | align="center" | [[Dosiero:Corban-coat of arms.svg|35ra|Corban]] | [[Corban]] || align="center" | 485|| align="right" |7.85 || align="center" | 6705 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Courchapoix COA.svg|35ra|Courchapoix]] | [[Courchapoix]] || align="center" |421|| align="right" |6.39 || align="center" | 6706 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Courrendlin COA.svg|35ra|Courrendlin]] | [[Courrendlin]] || align="center" |2472|| align="right" |11.08 || align="center" | 6708 |- | align="center" | [[Dosiero:Courroux-blazon.svg|35ra|Courroŭ]] | [[Courroux]] || align="center" |3074|| align="right" |19.74 || align="center" | 6709 |- | align="center" | [[Dosiero:CH Courtetelle COA.svg|35ra|Courtételle]] | [[Courtételle]] || align="center" | 2350|| align="right" |13.57 || align="center" | 6710 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Delémont COA.svg|35ra|Delémont]] | '''[[Delemonto]]''' || align="center" |11584|| align="right" |21.99 || align="center" | 6711 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Develier COA.svg|35ra|Develier]] | [[Develier]] || align="center" |1347|| align="right" |12.47 || align="center" | 6712 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Ederswiler COA.svg|35ra|Ederswiler]] | [[Ederswiler]] || align="center" |122|| align="right" |3.31 || align="center" | 6713 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Haute-Sorne COA.svg|35ra|Haute-Sorne]] | [[Haute-Sorne]] || align="center" |7918|| align="right" |71.06 || align="center" | 6729 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Mervelier COA.svg|35ra|Mervelier]] | [[Mervelier]] || align="center" |562|| align="right" |9.77 || align="center" | 6715 |- | align="center" | [[Dosiero:Mettembert-Blazono.png|35ra|Mettembert]] | [[Mettembert]] || align="center" |123|| align="right" |2.32 || align="center" | 6716 |- | align="center" | [[Dosiero:Movelier-Blazono.png|35ra|Movelier]] | [[Movelier]] || align="center" |386|| align="right" |8.08 || align="center" | 6718 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Pleigne COA.svg|35ra|Pleigne]] | [[Pleigne]] || align="center" |389|| align="right" |17.83 || align="center" | 6719 |- | align="center" | [[Dosiero:Rebeuvelier-Blazono.png|35ra|Rebeuvelier]] | [[Rebeuvelier]] || align="center" |383|| align="right" |8.41 || align="center" | 6720 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Rossemaison COA.svg|35ra|Rossemaison]] | [[Rossemaison]] || align="center" |561|| align="right" |1.89 || align="center" | 6721 |- | align="center" | [[Dosiero:Saulcy Blazono.png|35ra|Saulcy]] | [[Saulcy]] || align="center" |256|| align="right" |7.86 || align="center" | 6722 |- | align="center" | [[Dosiero:CHE Soyhières COA.svg|35ra|Soyhières]] | [[Soyhières]] || align="center" |478|| align="right" |7.50 || align="center" | 6724 |- | align="center" | [[Dosiero:Coats of arms of None.svg|35ra|Val Terbi]] | [[Val Terbi]] || align="center" |2592|| align="right" |38.86 || align="center" | 6730 |- | align="center" | [[Dosiero:Vellerat-armoiries.svg|35ra|Vellerat]] | [[Vellerat]] || align="center" |77|| align="right" |2.04 || align="center" | 6728 |- |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | '''Totale''' | 22 || align="center" | 36330 || align="center" | 303,10 | align="center" | 3601 |} </div> == Imaj komunumoj de la Distrikto Delemonto == La sekvantaj lokoj estas iamaj komunumoj de la Distrikto Delemonto: <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000; text-align:left;"> {| cellpadding="5" cellspacing="0" border="1" style="border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" ! bgcolor="#EFEFEF" | Blazono ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Nomo ! bgcolor="#EFEFEF" | Loĝantoj<br /><small>(2008-12-31)</small> ! bgcolor="#EFEFEF" | Areo<br />en km² ! bgcolor="#EFEFEF" | [[Komunumkodo]] |- | align="center" | [[Dosiero:Bassecourt-coat of arms.svg|35ra|Bassecourt]] | [[Bassecourt]] || align="center" |3383|| align="right" |15.57 || align="center" | 6701 |- | align="center" | [[Dosiero:Courfaivre-Blazono.png|35ra|Courfaivre]] | [[Courfaivre]] || align="center" |2593|| align="right" |12.40 || align="center" | 6707 |- | align="center" | [[Dosiero:Glovelier Blazono.png|35ra|Glovelier]] | [[Glovelier]] || align="center" |1186|| align="right" |14.34 || align="center" | 6714 |- | align="center" | [[Dosiero:Montsevelier-Blazono.png|35ra|Montsevelier]] | [[Montsevelier]] || align="center" |502|| align="right" |7.79 || align="center" | 6717 |- | align="center" | [[Dosiero:Soulce-Blazono.png|35ra|Soulce]] | [[Soulce]] || align="center" |256|| align="right" |14.77 || align="center" | 6723 |- | align="center" | [[Dosiero:Undervelier-coat of arms.svg|35ra|Undervelier]] | [[Undervelier]] || align="center" |309|| align="right" |13.98 || align="center" | 6725 |- | align="center" | [[Dosiero:Vermes-Blazono.png|35ra|Vermes]] | [[Vermes JU|Vermes]] || align="center" |334|| align="right" |18.30 || align="center" | 6729 |- | align="center" | [[Dosiero:Vicques-Blazono.png|35ra|Vicques]] | [[Vicques JU|Vicques]] || align="center" |1736|| align="right" |12.77 || align="center" | 6727 |} </div> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D7610.php La distrikto kaj voktejo Delemonto en la Historia Leksikono de Svislando] {{Navigilo:Distriktoj de Kantono Ĵuraso}} [[Kategorio:Delemonto (distrikto)|!]] 19m18uaub38xxxe1hdb15nvt0q2rabn 0 332874 9417236 8817963 2026-06-30T00:04:44Z SpinnerLaserzthe2nd 177959 ([[c:GR|GR]]) [[File:Develier-coat of arms.svg]] → [[File:CHE Develier COA.svg]] 9417236 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Deeilier |blazono=[[Dosiero:CHE Develier COA.svg_|120ra|centre|<small>Blazono de Develier</small>]] |priskribo de blazono=Blazono de Develier |bildo=[[Dosiero:Devilier preghejo 103.JPG|285ra|centre|<small>Preĝejo de Develier </small>]] |priskribo de bildo=Preĝejo de Develier |kantono=Ĵuraso |distrikto=[[Delemonto (distrikto)|Delemonto]] |koord={{Koordinatoj gms|47|21|25|N|7|17|40|E}} |loĝantoj=1347 |areo=12,42 |alteco=477 |poŝtkodo=2802 |kodo=6712 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Develier 2013.png|285ra|centre|<small>Mapo de Develier </small>]] |priskribo de mapo=Situa mapo de Develier}} '''Develier''' estas komunumo en la [[distrikto Delemonto]] en [[Kantono Ĵuraso]], [[Svislando]]. Ĝi havis 1347 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009. == Geografio == Devilier situas okcidente de la kantonĉefurbo [[Delemonto]], kies suda parto situas en la kaldrono de la Baseno de Delemonto, dum la komunumo en la nordo etendiĝas ĝis la kresto de kateno de la [[Ĵurasa Montaro]]. == Najbaraj komunumoj == Develier limas en nordo al [[Bourrignon]], en oriento al [[Delemonto]], en sudoriento al [[Courtételle]], en sudo al [[Courfaivre]], en sudokcidento al [[Bassecourt]], kaj en okcidento al [[Boécourt]]. == Trafiko == La komunumo Develier estas konektita al la publika transportreto per la buslinio de [[Lucelle JU|Lucelle]] al Delemonto. La komunumo disponas pri alveturejo al la [[svisa aŭtovojo A16]], kiu per 800 metrojn longa tunelo liberigas la vilaĝon de la transirtrafiko. == Vidindaĵoj == En la industrikvartalo de Develier troviĝas endoma aŭtetkonkursejo duetaĝa. == Historio == La unua dokumenta mencio de Develier datiĝas el la jaro [[1139]] kiel ''Divilier''.<ref>Fonto: [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D2939.php ''François Kohler '': ''Develier'' en ''Historia Leksikono de Svislando'' (2009-08-06)]</ref> Kiel unu de la 13 liberaj vilaĝoj de la regno Delemonto Develier fariĝis en la jaro [[1271]] havaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la [[Franca Revolucio]] de [[1792]] dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la [[Raŭraka Respubliko]] por poste aparteni de [[1793]] ĝis [[1815]] al [[Francio]], unue kiel parto de la departemento [[Mont-Terrible]] kaj poste de la departemento [[Haut-Rhin]]. En la jaro [[1815]] la [[Viena Kongreso]] atribuis la regionon al la [[Svislando|svisa]] [[Kantono Berno]]. Ekde la 1-a de januaro [[1979]] Develier apartenas al la nove fondita [[Kantono Ĵuraso]]. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.develier.ch Oficiala retejo de la komunumo Develier] * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D2939.php Develier en la Historia Leksikono de Svislando] == Bildoj == <gallery> Dosiero:Devilier 100.JPG|<small>Endoma aŭtetokonkursejo en Develier</small> Dosiero:Devilier 101.JPG|<small>Develier</small> </gallery> <br /> {{Navigilo:Komunumoj de la Distrikto Delemonto}} k85is3gszau45ewigz7wfxqi5zdmvuv 0 337674 9417237 8763792 2026-06-30T00:07:45Z SpinnerLaserzthe2nd 177959 ([[c:GR|GR]]) [[File:Muriaux-blazon.svg]] → [[File:CHE Muriaux COA.svg]] 9417237 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Muriaux (stacidomo)}} {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Muriaux |blazono=[[Dosiero:CHE Muriaux COA.svg|eta|120px|center|<small>Blazono de Muriaux</small>]] |bildo=[[Dosiero:Tal von Le Doubs.JPG|eta|285px|center|<small>Valo de la rivero Doubs en Muriaux</small>]] |kantono=Ĵuraso |distrikto=[[Franches-Montagnes (distrikto)|Franches-Montagnes]] |koord={{Koordinatoj gms|47|14|52|N|6|58|45|E}} |loĝantoj=496 |areo=16,90 |alteco=947 |poŝtkodo=2338 |kodo=6753 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Muriaux 2009.png|eta|285px|center|<small>Mapo de Muriaux </small>]] }} '''Muriaux''' (malnova germanalingva nomo ''Spiegelberg'') estas komunumo en la [[distrikto Franches-Montagnes]] en [[Kantono Ĵuraso]], [[Svislando]]. Ĝi havis 496 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009. == Geografio == Muriaux situas sude de la distriktĉefloko [[Saignelégier]] sur la altebenaĵo de la [[Liberaj Montoj]], oriente de la valo de la rivero [[Doubs]]. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Muriaux mem la vilaĝetoj [[Les Emibois]], [[Les Chenevières]], kaj [[Le Roselet]], kaj krome la eksklavo [[Cerneux-Veusil]], kaj ek de 2009 la iama sendependa komunumo [[Le Peuchapatte]]. == Najbaraj komunumoj == La komunumo Muriaux limas en nordo al [[Saignelégier]], en oriento al [[La Chaux-des-Breuleux]], en sudo al [[Les Breuleux]], kaj en okcidento al [[Le Noirmont]]. La eksklavo [[Cerneux-Veusil]] krome limas en sudoriento al [[Villeret BE|Villeret]] kaj [[Saint-Imier]], kiuj ambaŭ situas en [[Kantono Berno]]. == Trafiko == Tra la komunuma teritorio, tamen 600 metrojn okcidente de la ĉefvilaĝo, pasas la kantona ĉefvojo n-ro 18 de [[Delemonto]] al [[La Chaux-de-Fonds]], kaj ĝi disponas pri du stacidomoj ĉe la mallarĝŝpura trajnlinio de la [[Ĵurasaj Fervojoj]] de [[Saignelégier]] al [[La Chaux-de-Fonds]], nome en la ĉefvilaĝo {{stacidomo|Muriaux}} mem kaj en {{stacidomo|Les Emibois}}. == Historio == La unua dokumenta mencio de Muriaux datiĝas el la jaro [[1301]] kiel ''Murival''. <ref>Fonto: [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D2967.php ''François Kohler'': ''Muriaux'' en ''Historia Leksikono de Svislando'' (2009-07-02)]</ref> Dum [[mezepoko]] Muriaux apartenis al la Senjorejo Liberaj Montoj, kiu troviĝis sub la regado de la [[Episkopejo|Princepiskopejo]] [[Bazelo]]. Post la [[Franca Revolucio]] de [[1792]] Muriaux apartenis dum unu jaro al la [[Raŭraka Respubliko]] kaj tiam de [[1793]] ĝis [[1800]] al la [[Francio|franca]] departemento ''Mont-Terrible'', kiu tiam estis integrita al la departemento [[Haut-Rhin]]. En la jaro [[1815]] la [[Viena Kongreso]] atribuis la komunumon Muriaux al la [[distrikto Franches-Montagnes]] de la [[Svislando|svisa]] [[Kantono Berno]]. Ekde la 1-a de januaro [[1979]] Muriaux apartenas al la nove fondita [[Kantono Ĵuraso]]. Kun efiko de la 1-a de januaro [[2009]] la ĝis tiam sendependa komunumo [[Le Peuchapatte]] estis kunigita kun Muriaux. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Vidu ankaŭ == * [[Muriaux (stacidomo)]] * [[Les Emibois (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.Muriaux.ch Oficiala retejo de la komunumo Muriaux] * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D2967.php Muriaux en la Historia Leksikono de Svislando] <br /> <!--- == Bildoj == <gallery> </gallery> ---> {{Franches-Montagnes (distrikto)}} {{Bibliotekoj}} mznw0c5ye05dqum3yi7mcfe38rky9no 0 340877 9417333 9395876 2026-06-30T07:14:35Z Sj1mor 12103 9417333 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto}} '''Gerard Hermansz. van Honthorst''' ([[Utreĥto]], [[4-an de novembro]] [[1592]] - samloke, [[27-an de aprilo]] [[1656]]) estis nederlanda [[pentristo]], unu el la plej talentaj disĉiploj de [[Michelangelo Merisi da Caravaggio|Caravaggio]]. Li estas kalkulata al la ''Utreĥtaj Karavaĝanoj''. Li estis unu el la malmultaj pentristoj kun internacia famo. Lia plej granda modelo estis [[Antoon van Dyck]]. == Vivo == Gerard van Honthorst estis filo de ornamopentristo kaj ricevis sian edukadon de sia patro kaj de [[Abraham Bloemaert]]. Tiam li vojaĝis al [[Italio]], kie li ekde [[1616]] estas menciita en [[Venecio]], [[Florenco]] kaj [[Romo]]. Gerard van Honthorst ekhavis kontakton kun [[Guido Reni]]. Kune ili rikoltis multan sukceson per sia verkado kaj trovis gravan patronon en la persono de [[Vincenzo Giustiniani]] kaj lia frato Benedetto. Ili loĝis dumtempe en lia palaco kaj do povis studi la senekzemplan kolekton de artverkoj, inter ili multajn verkojn de Caravaggio. Honthorst ricevis ankaŭ komisiojn de kardinalo [[Scipione Borghese]], kiu igis lin ornami la ĉefaltaron de S. Paolo en Romo, kaj de kardinalo Barberini, la posta papo [[Urbano la 7-a]]. Honthorst renkontis en la artistokvartalo la pentristojn [[Paul Bril]] kaj iu Colijn, kiuj kune kun li en 1620 revenis al Utreĥto. Duonjaron poste li geedziĝis kun sia nevino Sophia Coopman. En [[1622]] li aniĝis en la utreĥta pentristo[[gildo]] Sankta Luko kaj li baldaŭ akiris elstaran reputacion, danke al la "vintroreĝino" Elizabeth Stuart. En [[1627]] li aĉetis ĉe ''Domplein'' (Katedralplaco) spacoplenan domon, kie li sur 100 m² malfermis tre sukcesan atelieron kun ja 25 lernantoj, kiuj ĉiuj pagis cent guldenojn. La 28-an de julio de la jaro li akceptis kiel dekano de la gildo la grandan flandran pentriston [[Peter Paul Rubens]]. Honthorst ricevis komisiojn de la angla reĝo [[Karlo la 1-a (Anglio)|Karlo la 1-a]], pro kio li en [[1628]] vojaĝis kune kun sia lernanto [[Joachim von Sandrart]] al [[Londono]]. Li pentris [[Diana]]-n kaj [[Apolono]]n kaj renkontis denove [[Orazio Gentileschi]], kiu intertempe evoluigis iel alian stilon. Honthorst staris sur la kulmino de sia famo kaj ricevis bonan ĉevalon, la anglan civitanecon kaj ĉiujaran pension. Novaj komisioj venis de Princo [[Frederik Hendrik]] kaj de Reĝo [[Kristiano la 4-a (Danio-Norvegio)|Kristiano la 4-a]]. Por povi kontentigi la demandadon li malfermis en [[1637]] duan atelieron en [[Hago]]. Post la morto de [[Michiel Jansz. van Miereveld]] li fariĝis kortegopentristo de Reganto Vilhelmo la 2-a. Li kunlaboris ĉe la ornamado de la palacoj en [[Rijswijk]] kaj [[Honselersdijk]] kaj de Palaco [[Huis ten Bosch]]. Li pentris ofte korteganinojn.<ref>P. van der Ploeg & C. Vermeeren (1998) Vorstelijk Verzameld, de kunstcollectie van Frederik Hendrik en Amalia, p. 154. </ref> Honthorst havis multajn lernantojn kaj helpistojn, inter ili Sandrart kaj sian fraton [[Willem van Honthorst]], fama pro la komisiojn, kiujn li plenumis kiel kortegopentristo de Luiza Henrieta de Nassau, edzino de Frederiko Vilhelmo, la Granda Elektoprinco de Brandenburgio. Herman van Honthorst, lia alia frato, estis lingve kreiva pastro kaj estis liberigita el la malliberejo post interveno de la gubernatoro. Lia famo tamen komencis paliĝi ekde [[1640]] kaj Honthorst pentris malpli kaj malpli. Li estas entombigita en la katedralo Sankta Katarina je Utreĥto. == Verkaro == Honthorst pentris [[Historia pentrado|historiajn pecojn]] ([[biblio|bibliajn]], [[Mitologio (mitaro)|mitologiajn]], [[alegorio|alegoriajn]] kaj [[literaturo|literaturajn]] temojn), ĝenropecojn pri drinkantoj kaj muzikantoj kaj sennombrajn [[portreto]]jn. En Italio li subiĝis sub la influon de [[Michelangelo Merisi da Caravaggio|Caravaggio]] kaj ties lumefektoj (''[[chiaroscuro]]''). Sed ankaŭ [[Annibale Carracci]] estis inspirfonto. Li specialiĝis pri scenoj kun figuroj, kiuj estas prilumataj per akra kandellumo. Ĉi tiuj bildoj estis laŭ la gusto de la publiko kaj alportis al li la kromnomon "Gherardo della Notte". Pri kruda realismo Honthorst tamen neniam kuraĝis; alie ol la verkoj de liaj kolegoj [[Hendrick ter Brugghen]] kaj [[Dirck van Baburen]] liaj pentraĵoj tenas ĉiam iel elegantan, kiu memorigas pri Bloemaert. Post sia reveno en Utreĥto li restis fidela je ĉi tiu stilo, sed dum la paso de la jaroj eniris [[klasikisma]] influo en lian verkadon, kiun la [[nobelo|nobelaro]] bone akceptis. La glataj sobraj [[pentrado|pentraĵoj]], kiuj finfine ekestis en liaj dek postaj jaroj, nur konigas malmultan personecon kaj nuntempe ne plu estas aparte estimataj. [[Samuel van Hoogstraten (schilder)|Samuel van Hoogstraten]] skribis pri tio en [[1678]]: : ''Hondhorst [...] en sia florepoko flegis bravan penikadon; sed, aŭ por plaĉi al la fraŭlinoj aŭ ke lin lulis la profito, li falis en rigidan glatecon.'' Lia renomo do ĉefe baziĝas sur lia Karavaĝa periodo. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Gerard van Honthorst 004.jpg|La reveno Dosiero:Gerrit van Honthorst - De koppelaarster.jpg|La svatistino Dosiero:Gerhard van Honthorst Steadfast philosopher dsc01790.jpg|La malcedema filozofo Dosiero:Concert (Le vol de l'amulette) de Gerrit van Honthorst, années 1620, Galerie Borghèse à Rome.jpg|Koncerto, 1620-aj jaroj </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Fontoj == * Braun, H. (1966) Gerard und Willem van Honthorst. * Richard Judson, J. & Rudolf E.O. Ekkart (1999) Gerrit van Honthorst, 1592-1656. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017096?lang=nl&context_space=&context_id= Honthorst en la Rijksmuseum]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.artrenewal.org/asp/database/art.asp?aid=647 Biografio en la angla]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Commons|Gerard van Honthorst}} {{Tradukitaĵo|nl|Gerrit van Honthorst|revizio=23054765|enmetrevizio=3254004}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Honthorst, Gerard van}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] scljonfsdtpai4nxigotk5gmru2anul 0 344385 9417234 8910183 2026-06-30T00:02:47Z SpinnerLaserzthe2nd 177959 ([[c:GR|GR]]) [[File:Mervelier-Blazono.png]] → [[File:CHE Mervelier COA.svg]] 9417234 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Mervelier |blazono=[[Dosiero:CHE Mervelier COA.svg|120px|center|<small>Blazono de Mervelier</small>]] |priskribo de blazono=Blazono de Mervelier |bildo=[[Dosiero:Mervelier 278.JPG|285px|center|<small>Mervelier</small>]] |priskribo de bildo=Mervelier |kantono=Ĵuraso |distrikto=[[Delemonto (distrikto)|Delemonto]] |koord={{Koordinatoj gms|47|20|30|N|7|30|0|E}} |loĝantoj=562 |areo=9,70 |alteco=556 |poŝtkodo=2827 |kodo=6715 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Mervelier 2013.png|285px|center|<small>Mapo de Mervelier </small>]] |priskribo de mapo=Situa mapo de Mervelier}} '''Mervelier''' (malnova germanlingva nomo ''Morschwil'') estas komunumo en la [[distrikto Delemonto]] en [[Kantono Ĵuraso]], [[Svislando]]. Ĝi havis 562 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009. == Geografio == La komunumo Mervelier situas ĉe la orienta flanko de la Valkaldrono de Delemonto ĉe la bordo de la rivero [[Scheulte]], alfluanto de [[Birs]]. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,70 km², de kiuj 53% estas kovritaj de [[arbaro]], 44% servas por [[agrikulturo]] kaj 3% por [[setlado]]. == Najbaraj komunumoj == La komunumo Mervelier limas al en nordo al [[Montsevelier]], en nordoriento al [[Beinwil SO|Beinwil]] ([[Kantono Soloturno]]), en sudoriento al [[Schelten]] ([[Kantono Berno]]), en sudo al [[Vermes JU|Vermes]], kaj en okcidento al [[Corban]]. == Trafiko == Mervelier situas ĉe la pasejvojo tra [[Schelten-Pasejo]] de [[Delemonto]] al [[Mümliswil]] en [[Kantono Soloturno]]. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per buslinio de la stacidomo de Delemonto al [[Montsevelier]]. == Historio == La unua dokumenta mencio de Mervelier datiĝas el la jaro [[1184]] kiel ''Morswilre''. Dum la [[mezepoko]] ĝis la jaro [[1793]] Mervelier apartenis al la paroĥaro Grand-Val. La paroĥaro Grand-Val siavice troviĝis sub la regado de la [[Princabatejo Bazelo]]. De [[1793]] ĝis [[1815]] Mervelier apartenis al [[Francio]], unue kiel parto de la departemento [[Mont-Terrible]] kaj poste ek de [[1800]] de la departemento [[Haut-Rhin]]. En la jaro [[1815]] la [[Viena Kongreso]] atribuis la regionon al la [[Svislando|svisa]] [[Kantono Berno]], kaj Corban estis atribuita al la berna [[distrikto Moutier]]. En la jaro [[1975]] la loĝantaro de Mervelier voĉdonis por la aliĝo al la fondota [[Kantono Ĵuraso]]. Tial la komunumo ekde la 1-a de januaro [[1979]] apartenas al la [[distrikto Delemonto]] de la tiam fondita nova kantono. <ref>Fonto: [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D2942.php ''François Kohler'': ''Mervelier'' en ''Historia Leksikono de Svislando'' (2009-11-24)]</ref> Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 estis fondita el [[Montsevelier]], [[Vermes JU|Vermes]] kaj [[Vicques JU|Vicques]] la nova komunumo [[Val Terbi]]. Origine volis partopreni ankaŭ komunumoj [[Corban]], [[Courchapoix]], [[Courroux]] kaj [[Mervelier]], sed iliaj loĝantaroj dum la baloto de la 7-a de februaro 2012 malakceptis la kuniĝon, kial la nova komunumo nun konsistas nur el tri de la sep komunumoj de la valo. Pro la rezulto de la baloto la komunumo {{PAĜNOMO}} konservis sian aŭtonomion.<ref>[http://www.val-terbi.ch/fr/Visiter/Histoire.html Teksto pri la historio de la komunumo Val Terbi en la komunuma retejo.]</ref> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.mervelier.ch Oficiala retejo de la komunumo Mervelier] * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D2942.php Mervelier en la Historia Leksikono de Svislando] == Bildoj == <gallery> Dosiero:Mervelier preghejo 289.JPG|<small>Preĝejo</small> Dosiero:Mervelier Scheulte 296.JPG|<small>Scheulte en la centro de Mervelier</small> Dosiero:Mervelier vilagha puto 292.JPG|<small>Vilaĝa puto</small> Dosiero:Mervelier vilagheniro 301.JPG|<small>Mervelier vidita de nordo</small> </gallery> <br /> {{Navigilo:Komunumoj de la Distrikto Delemonto}} pbgcawh7idfjwhtxz6nqdgnel6a7ze2 4 366080 9417426 9413850 2026-06-30T10:03:50Z Kani 670 /* Vitikolturado en Umbrio */ nova sekcio 9417426 wikitext text/x-wiki {{/Enkonduko}} <div class="center">Ĉiuj subpaĝoj: [[Specialaĵo:Indekso_de_prefiksoj/Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/]]</div> == Ne plu aktivaj == Ne plu aktivajn erojn movu al [[/Arkivo]], vidu la suprajn kestojn "Malnovaj diskutoj". == Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj - 2026 04 26 == {{Propono de forigo |artikolo = Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj |kialo = ne ĝisdatigita ekde jaro 2013, redunda, estas tro multaj listoj kun specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj, kaj la plejmultaj ŝablonoj tamen nenie estas listigitaj |subskribo = {{por}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:13, 22 mar. 2025 (UTC) |tempo = 2025-04-24 |forigita = jes |kialo de rezulto = vidu sube: per tri poraj voĉoj, kaj du pasivaj subtenoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 26 apr. 2026 (UTC) }} :Do, listigo de la ŝablonoj estus jes bonvena, se ĝi estas bone ordigita kaj didaktike donas bonan superrigardon. Tamen mi ne scias ĉu tio eble estas teoria penso: mi ekde 2007 lernis pri multaj ŝablonoj kiam mi vidis unu en teksto kaj tiam iris al la ŝablono mem por pli detale rigardi ĝin - en la dokumentado kutime estis ĉiuj respondoj al miaj demandoj, kaj se ne, mi demandis diskutpaĝe kaj iu spertulo tiam ampleksigis la dokumentadon. Tiun ĉi subpaĝon mi neniam vidis ekde miaj komencaj tagoj, fakte ankaŭ la bazan paĝon Vikipedio:Ŝablonoj mi neniam rigardis. Se ĉiuj tiel faras, tiam oni povas ŝpari al si investi multajn horojn en pli pedagogia gvidlibro pri ŝablonoj ĝenerale... Sed mi ne scias, ankaŭ la alilingvajn paĝojn mi neniam legis, kaj ne povas kompari, pro sama motivo, ke mi ne aparte volis lerni pri ŝablonoj ĝenerale, sed mi lernis en praktiko, vidante iujn ŝablonojn en uzo. Do mi singarde estus por pridubo, ĉu vere indas investi aldonan tempon en pli pedagogia prezento aŭ oni nur havu minimuman paĝon. Ĉiukaze la grandaj lingvobranĉoj ŝajne sukcesas sen aldonaj subpaĝoj - kial ne ankaŭ ni sukcesus? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 22 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Mi ne principe kontraŭas ekziston de tiaspecaj paĝoj se ili estas utile formigitaj. Sed la supre menciita paĝo estas kaosa kaj "specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj" estas sensenca klasigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:57, 22 mar. 2025 (UTC) ::Mi konsentas pri la duba kritiko. Sed en la ŝablono ankoraŭ ne estas noto ke ĝia ebla forigo diskutatas, kaj mi forte dubas ĉu iu atentigis la precipan verkinton {{re|Tlustulimu}} neniu ajn, ankaŭ burokrato ne, havas la sanktan devon ĉiujn du tagojn kontroli tiun ĉi paĝon. Tial mi proponas kalkuli la semajnon ekde nun, krom se la verkinto Tlustulimu signalas ke li konsentas pri forigo kaj ne bezonas plian tempon por pripenso. Ĉiukaze unu semajno rapidege pasas. Do ĝis 06 apr. 19:13 UTC. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:13, 31 mar. 2025 (UTC) : Mi havas la malagrablan situacion ke Tlustulimu post la 27-a de marto 2025 nur faris du miniaturajn redaktetojn. Principe li tamen devintus vidi per sonorila signo mian noton {{re|Tlustulimu}} de la 31-a de marto. Sed evidente li iel estas en paska feriado, aŭ ekstreme okupita ekster vikipedio, momente. Tial mi, vole-nevole, proponas aldoni ankoraŭ 10 tagojn, ĉar se li eventuale ferias ĝis la feriotago paska lundo, la 21-a de aprilo, kaj reestas la 22-an, tiam ĉiukkaze li bezonos iom da tempo por pripenso kiel li traktos la kritikon pri la listo de 2013, pri kiu evidente ankaŭ li mem ne atentis dum la lastaj 12 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:55, 14 apr. 2025 (UTC) ::{{re|Tlustulimu|Taylor 49|Aidas|Kani|RG72}} Nun pasis pliaj dek monatoj da atendado, kaj ŝajne Tlustulimu ne havas la energion por okupiĝi pri la temo. Do mi revenus al la origina propono de Taylor, kiu kiel unua dekomence pledis pri forigo, kaj nun ankaŭ aldonas mian signon {{por}} forigo. Tio ne kaŭzos grandan vakuon. Ĉu iu el vi ankoraŭ havas ion por aldoni? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:57, 5 mar. 2026 (UTC) :::Mi ne reagis ĉar mi tute ne kompetentas pri ŝablonoj. Mi tute akceptas kolektivan decidon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:47, 5 mar. 2026 (UTC) :::Mi tute malspertas rilate la ŝablonojn. Se tiu ĉi paĝo ne estas utila kaj uzata, do oni foiru ĝin. Se iu ĝin uzas aŭ ĝi estas utila, do oni lasu kaj plibonigu ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:39, 6 mar. 2026 (UTC) :::: {{kom}} Mi fakte lastatempe plurfoje prilaboris la malidan paĝon [[Vikipedio:Ŝablonoj]] kaj pluraj subpaĝoj de ĝi. Sed "/Specialaj ŝablonoj" estas plene redunda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:18, 6 mar. 2026 (UTC) :::::Al mi ŝajnas pravigeble ĝisi de la ŝablono. Tial {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:29, 8 mar. 2026 (UTC) :::::Ĉi-teme fluas la monatoj kaj ankaŭ mi hezitemas forpreni ŝajne nebezonatan subŝablonon se mi ne certe scias kio okazos poste. Tamen mi nur prenas mian kuraĝon kaj forigas ĝin. Se io estos misa poste, oni ĉiukaze povas malfari la forigon. Sed iom groteskas ne povi fini temon dum pli ol 13 monatoj. Do {{farite}}, subŝablono "/Specialaj ŝablonoj" estas for. Se iu havas problemon pri tio, kontaktu min, aŭ se mi neatendite havas trafikakcidenton, alian aktivan administranton, ekz. Kani, por restarigi la subŝablonon post meto de konvinkaj argumentoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:23, 26 apr. 2026 (UTC) ==[[Bilda sensilo]] 2025 3 5 == La paĝo estas alidirektilo al [[Rastrumero]]. Tamen "bilda sensilo" nek estas sinonimo nek eĉ teorie subkoncepto de "rastrumero", kaj la ĝermo [[Rastrumero]] neniel helpas leganton lerni pri bildaj sensiloj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:31, 28 jan. 2026 (UTC) : {{kontraŭ}} forigo post alidirekto al [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:40, 29 jan. 2026 (UTC) :Bone, do, mi povas ŝanĝi mian proponon al {{sindeteno}}. Kvankam la nuna celo ankoraŭ povus misgvidi, ĉar ne ĉiuj bildaj sensiloj estas ŝarĝokuplitaj aparatoj, ĝi estas ege pli taŭga ol antaŭe. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:09, 29 jan. 2026 (UTC) :{{sindeteno}} Ĝenerale mi estas forte por vikipediaj alidirektiloj, kiuj simple direktigas legantojn al ĝusta celo. Sed la alidirektilo "[[bilda sensilo]]" ĝis nun nur uziĝis en la paĝo [[Bilda distingokapablo]], nun tute ne plu uziĝas, kaj mi demandas min ĉu iu iam per la serĉaj vortoj "bilda sensilo" serĉos en la esperanta vikipedio. Do, alivorte: ĉu iu ajn iam rimarkos ĉu alidirektilo ekzistas aŭ ne ekzistas. Se neniu bezonas ĝin, ni ne bezonas ĝin. Kion la koncepto [[Bilda sensilo]] cetere signifus en vikidatumoj, do en aliaj lingvoj?? Se ne forigi la alidirektilon, sencus klarigi la koncepton (aŭ preskaŭ-sinonimon) "Bilda sensilo" en duonfrazo de la paĝo [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:17, 29 jan. 2026 (UTC) ::{{re|Taylor 49|Arbarulo}} Ĉu vi havas respondon al la supra demando? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:05, 31 jan. 2026 (UTC) :::{{re|ThomasPusch}} Bilda sensilo tute laŭvorte estas aparato, kiu sensas lumon kaj faras el ĝi bildon. Laŭ alilingvaj artikoloj, ekzemple france [[:fr:Capteur photographique]], ŝarĝokuplita aparato estas unu grava speco kaj la alia estas komplementa metaloksida duonkonduktilo (''[[:en:complementary metal oxide semiconductor]]''). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:52, 31 jan. 2026 (UTC) :::: Ah, nun ĉio klaras. Mi dirus ke plej bonas kaj plej helpas tuj enmeti tiun bazan informon en duan frazon de la teksto [[ŝargkuplita aparato]], plej bone per kodoj de vikidatumoj, kun escepta uzo de grasaj literoj, se oni tradukas al unu nacia lingvo, oni ĉiam elstarigas tiun "ŝajne aparte internacian" lingvon kaj malelstarigas la aliajn. Do tute banale :::: {{citaĵo|Ŝargkuplita aparato estas unu grava speco de '''bilda sensilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q209121|Q209121]]), la alia estas '''komplementa maloketsida duonkonduktilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q173431|Q173431]]); ambaŭ estas [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj aparatoj]].}} :::: Kaj pripenseblas (mi persone subtenus, kvankam en du kazoj temus pri gvido de mistajpaĵo al ĝusta vorto) ĉu ankaŭ konsideri alidirektilojn de la ĝusta variaĵo [[ŝargokuplita aparato]] kun plia meza vokalo kaj de la eraraj variaĵoj [[ŝarĝkuplita aparato]] kaj [[ŝarĝokuplita aparato]] kun "ĝ" anstataŭ "g" al la teksto [[ŝargkuplita aparato]], ĉar tiu mistajpo ĵus eĉ okazis al vi kaj certe ankaŭ okazos al aliaj. Ĉu ĉiu konsentas pri tiuj tri aldonaj alidirektiloj? Ĉiukaze ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj - ankaŭ la alidirektilo de [[bilda sensilo]] al [[ŝargkuplita aparato]], sed lamentado pri mankoj de veraj kompletaj esperantaj tekstoj ne estas solvo, dum klara klarigo estas helpo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:54, 31 jan. 2026 (UTC) ::::: {{farite}} Plene riparite. Tamen mi apenaŭ subtenas alidirektilojn por eraraj variaĵoj. La kodo "Q209121" estas malĝusa por la celata bildsensilo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:38, 1 feb. 2026 (UTC) ::::::Dankon ThomasPusch pri la korekto! Ĉi-kaze temas pli ĝuste pri mislego ol mistajpo. Principe mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, se ni havos ilin, ĉi tiu estus relative taŭga okazo. Do mi nek poras nek kontraŭas tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 04:21, 2 feb. 2026 (UTC) ::::::: Principe ankaŭ mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, ĉi tie estas tiom nematura temaro, kaj la termino [[ŝargkuplita aparato]] estas tiom ekzotikega (almenaŭ mi neniam vidis ĝin en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro, kaj mi preskaŭ garantias ke ĝi neniam menciiĝis ie tie), ke la facile pardonebla mistajpo skribi la adjektivon "ŝargkuplita" kun silabo "ŝarĝ" permesas klarigan alidirektilon. {{re|Taylor 49}} Vi en unu frazo notas "plene riparite" kaj en alia tamen avertas "La kodo "Q209121" estas malĝus[t]a por la celata bildsensilo". Ĉu vi havas pli bonan ideon por vikidatuma kodo aŭ entute havas proponon kiel solvi la dilemon? Klaras ke ĉiuj konsentas ke "ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj", sed jes bonas se tiuj "provizoraj solvoj" estu laŭeble ne malĝustaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:30, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::: Mi jam riparis tion en la artikolo: [[d:Q210745|Q210745 "active pixel sensor"]]. Mi ankaŭ kreis alidirektilon [[CCD-bildosensilo]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:44, 8 feb. 2026 (UTC) :::::::::Do eblas konsideri la temon kontentige finita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:42, 5 mar. 2026 (UTC) == [[Joel Filsaime]] - 2026 3 1 == {{Propono de forigo |artikolo = Joel Filsaime |kialo = Neesperantisto markigis tiun paĝon kiel spamaĵo, vikidatuma ero pri la temo tute ne estas sed en [[d:Q58221895]] estas informoj pri la ŝtrumpopupa agado de iuj penoj puŝi la temon en vikipedion, teksto nun nur estas en la esperanta branĉo, supezeblas ke alilingvaj tekstoj jam estis forigitaj, sed tio rekte ne kontroleblas. Ĉiukaze la esperanta ek-teksteto estas [[vikipedio|orfo]], aldone estas mizera unufraza artikola ĝermeto, kaj krome dubindas la menciindeco de la homo, se neniu esperantista uzanto konas lin kaj en la angla kaj ĉiuj aliaj branĉoj de vikipedio estas neniu informo pri li. Ah, kaj la indikita ekstera ligilo fine de la paĝo ankaŭ estas morta ligilo. Sola referenco ankaŭ ne funkcias, kaj tial entute sola provo pri ekzisto de tiu kantisto estas [[IMDb]], filma datumbazo, kiu tamen nur indikas lian naskiĝdaton kaj ke li neniam faris filmon. Tio estas mizere malmulte por konvinki pri lia tutmonda menciindeco. |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:40, 6 feb. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 13 februaro 2026 11:56 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:56, 1 mar. 2026 (UTC) }} {{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:41, 6 feb. 2026 (UTC) :{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:30, 6 feb. 2026 (UTC) == SoftProgrAmaro == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Informkesto programaro/testoj |artikolo2 = Ŝablono:Informkesto programaro/provejo |artikolo3 = Ŝablono:Infobox Software |kialo = forgesitaĵo, "testoj" kaj "provejo" neuzataj, "Software" nur post forŝalto <big>ĝisnune NE okazis</big> |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:23, 10 feb. 2026 (UTC) |tempo = 2026-02-17 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{Por}} sed 8 uzoj de "Infobox Software" ankoraŭ devos permane anstataŭiĝi, aŭ per la roboto de Taylor, ĉar vere tio ankoraŭ ne okazis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:38, 5 mar. 2026 (UTC) :{{Por}} mi anstataŭigis {{ŝ|Infobox Software}} --> {{ŝ|Informkesto programo}} sed ŝajnas ke nia ŝablono bezonas prilaboradon ĉar kelkaj parametroj ne bone funkcias. --[[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 22:49, 19 apr. 2026 (UTC) == [[Natalia Bryant]] == {{Propono de forigo |artikolo = Natalia Bryant |kialo = Ne estas mi kiu petas forigon, sed intervikia patrolanto -- iu neesperantisto aldonis la "internacian" argumenton "crosswiki spam", kaj fakte proponis tujforigon, sen iu diskuto |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = lundo 2 marto 2026 21:16 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}} Mi mem dubas pri enciklopedieco. Ankaŭ ĉu la patro aldonas menciecon. En la artikolo estas kelkaj fuŝaĵoj, sed korekteblaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) :: {{por}} forigo. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q83827832&action=history Q83827832] kreinto globale forbarita pro interalie gantopupumado. Fontoj estas multaj, tamen la artikolo ŝajnas esti memreklamo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:18, 23 feb. 2026 (UTC) ::: {{kom}} Efektive en vikidatumaro videblas pluraj diverslingvaj paĝoj kreitaj kaj baldaŭ forigitaj pro forta premo de ne-lingvaj ĉasantoj pri vikipedia misuzado. Sed la nederlanda vikipedio en sia eksterprojekte puŝita diskuto pri ebla forigo forte protestas pri forigo nur pro argumento "crosswiki spam", kaj eble estas verkita pli profesinivele ol la esperantlingva teksto, kiu stile ne jam estas tre polurita. Kaj mi eĉ ne jam havas personan opinion, ĉu mi opinias la manekenon menciinda en la esperantlingva vikipedio. Ankaŭ iom ĝenas ke la ne-lingvaj ĉasantoj jam energie du-foje forigis (probable solan) foton el la komunejo kaj el vikidatumoj, sed foto kompreneble estas nur unu elemento en komenca teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC) :::: Ĉu vere forte? [[:nl:Wikipedia:Te_beoordelen_pagina's/Toegevoegd_20260222#Natalia_Bryant]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 4 mar. 2026 (UTC) :::::Nu, la diskuto tutekzakte estis: ::::::<small>Nomumita por tujforigo pro krucvikia spamo. Mi vidas artikolon kun fontoj. Do, ĝis kia grado ĉi tiu artikolo estas netaŭga? – Mbch331 22 Feb 2026 :::::::Krucvikia spamo ne estas kialo por tujforigo, @WikiBayer. Alie, la artikolo ŝajnas bona al mi. Ĝi povus esti iom pli bona gramatike, kaj kelkaj frazoj povus esti pli neŭtralaj, sed ĝi ne estas aparte problema artikolo kaj ankaŭ estas bone fontigita. Mondo 23 Feb 2026 :::::::Mi purigis la artikolon. Mondo 23 Feb 2026 ::::::::@MondoE, ne estas listigita fidinda fonto. WikiBayer 23 Feb 2026 :::::::::People, Vogue, ESPN, ktp. estas aŭtoritataj fontoj en nia Vikio. Kaj la fontoj ankaŭ mencias ŝin anstataŭ mencii ŝin nerekte, kio ankaŭ estas postulo ĉi tie. Krom la lasta fonto, sed tiu ankaŭ nur konfirmas ŝian fratinon. Mondo 23 Feb 2026</small> ::::::::::Ekde tiam neniu plia nederlanda komento venis. Fakte estis nur du homoj, kiuj protestis kontraŭ la propono, mi dirus ke "forte", kaj neniu krom la proponinto mem subtenis forigon. Sed mi estas malpli konvinkita ol la du nederlandlingvanoj, la artikolo jes ŝajnas esti memreklamo. Nun (nur) '''du''' esperantaj tekstoj interne ligas al la teksto, sed de ĝi restus oni povus aldoni ligojn de la paĝoj [[19-a de januaro]], [[Chanel]], [[Dolce & Gabbana]], Teen [[Vogue]], [[Vanity Fair]], [[Victoria's Secret]] kaj per tio eviti ke la teksto estus artikola orfo. Eble mia entuziasmo suferas, ĉar mi ne estas leganto de tiuj gazetoj kaj tial ne jam vidis ŝin en artikolo, sed pro la memreklamo mi tendence estas {{malforte por}} forigo, ankaŭ se la nederlanda teksto tre probable restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:28, 5 mar. 2026 (UTC) == "Kategorio:Ŝablono:Kun Lua" - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Kategorio:Ŝablono:Kun Lua |kialo = proponas forigon post malplenigo ĉar neutila, preskaŭ ĉiuj ŝablonj jam uzas LUA:on, kaj neniu bontenas katigon laŭ la eco, do la kato enhavas pli-malpli hazardan subaron de la tuta ŝablonaro |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:49, 24 feb. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-03 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis kvar pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:40, 6 apr. 2026 (UTC) }} : Mi prove malplenigis ĝin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:28, 1 mar. 2026 (UTC) ::{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:32, 5 mar. 2026 (UTC) :::{{por}} la argumentado sekveblas. [[User:Aidas]] 14:42, 8 mar. 2026 (UTC) == [[Dunst Records]] == {{Propono de forigo |artikolo = Dunst Records |kialo = Ŝajnas mempropagando. Nura referenco ripetas la enhavon de la artikolo. Estas neniu interna ligilo kaj neniu koresponda alilingva artikolo, nek en angla nek en hungara. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 1 mar. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 8 marto 2026 12:48 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} {{malforte kontraŭ}} forigo. Estas klare ke estas neniu koresponda alilingva artikolo, kaj la teksto eĉ ne estas aparte sprite farita. Sed la ligo al ''[[Believe Music]]'' kaj per tio al la esperantlingva muzikeldonejo [[Vinilkosmo]] igas ĝin interesa por la esperantista komunumo. Internaj ligiloj restos iom problemetaj, nun estas tri da ili, ne plu estas tute neniuj, kvar povus jam sufiĉi (eble el paĝo [[Budapeŝto]] aŭ paĝo [[elsendfluo]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:09, 5 mar. 2026 (UTC) :Tendence {{kontraŭ}} Pro tio ke nun estas pluraj malfortaj referencoj kaj la ligilo al ekzistanta teksto "Believe Music" kaj nerekte Vinilkosmo iusence pravigas la tenon aparte en wiki-eo. Mi kompreneble samkiel ĉiu alia ne scias, ĉu aŭ kiom ankoraŭ venos produktaĵoj de tiu muzikforĝejo de ege juna eldonisto, sed mi tamen ne volas diskriminacii nur pro la asertata aĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:37, 8 mar. 2026 (UTC) {{komento}} Ekde komenco de marto ĉi tie kolektiĝis nur unu voĉo por forigo kaj du tre nekonvinkitaj voĉoj "malforte kontraŭ" kaj "tendence kontraŭ". Ke mi mem estas nekonvinkita, mi povas mem konfirmi, kaj la vortumo "tendence kontraŭ" ankaŭ ne aspektas tre memcerta. Mi povus kalkuli, ke Kani estas por forigo, kaj estas du voĉoj kiuj "estas je po kvarono kontraŭ", do sume estas duona voĉo favore al forigo, sed tio estus ege stranga kalkulmaniero. Do mi nepre volas alvoki pliajn uzantojn preni starpunkton pri la temo. Al mi fakte ne estas tre grave kio fine okazos al la teksto, sed min ĝenas ke iu anonimulo (neesperantisto??) la 10-an de aprilo silente forviŝis la ŝablonon pri diskuto en VP:FA, kvankam la diskuto tute ne estas finita. Tiel trompeme forigi la memoron ke iam estis esperanlingva diskuto pri forigo, en kiuj aperis maltro da klaraj voĉdonoj, estus mizere. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:27, 25 maj. 2026 (UTC) == "Ŝablono:Tradukita/artikolo" - 2026 3 12 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Tradukita/artikolo |kialo = jam forŝaltita |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:26, 1 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-08 |forigita = jes |kialo de rezulto = 2026-03-12 }} :{{Por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:35, 5 mar. 2026 (UTC) :{{Komento}} Mankas al mi teknikaj scioj pri ŝablonoj, sed nun mi vidas, ke estas centoj da artikoloj kun ruĝaj volapukaĵoj en kategorioj ĝis oni ŝanĝas ''Tradukita'' al ''Trad''.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:00, 28 mar. 2026 (UTC) :: {{kom}} Tio neniel rilatas al la forigo, sed al redakto de la ankoraŭ ekzistanta [[Ŝablono:Tradukita]]. Bedaŭrinde mia libertempo malpliiĝis do laboro ne progresas tiel rapide kiel mi planis. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:02, 5 apr. 2026 (UTC) == Projektaĵoj "Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj" kaj "/6" - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj |artikolo2 = Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6 |artikolo3 = Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6 |kialo = "Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj" preskaux senenhava, kaj tio fakte ne estas artikolo malgraux sxablono "Ĝermo" (la rilata kato NE estas poponita por forigo), "/6" temas nur pri dubindaj aŭ jam forigitaj ŝablonoj |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-12 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:23, 6 apr. 2026 (UTC) }} :En "Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6" ankoraŭ estis iuj uzoj de la ŝanĝita ŝablono "CarojDeRusio" por ĝustigi, tion mi faris nun. Nun mi estas {{por}} forigo de ĉiuj 3. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC) ::{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC) == Bul**g - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Buleaeg |artikolo2 = Ŝablono:Buleaeg/eg2 |artikolo3 = Ŝablono:Buleo-eg1 |artikolo4 = Ŝablono:Buleo-eg |kialo = drolaĵo, ĉiuokaze neuzataj kaj sen dokumentaĵo |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-12 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:39, 6 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC) :{{por}} Tujforigenda (Ĝ1). [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 20:20, 5 apr. 2026 (UTC) == [[Graziano D'Urso]] == {{Propono de forigo |artikolo = Graziano D'Urso |kialo = Mi dubas ĉu temas pri mempropagando, kvankam la artikolo mem ŝajnas savebla. Tamen la kreinto estas la biografiito mem, kaj la artikolo ne ekzistas en la itala, kaj nur en minoritataj lingvoj. |subskribo =--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 16 mar. 2026 (UTC) |tempo = lundo 23 marto 2026 17:51 |forigita = ne |kialo de rezulto = vidu sube, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 26 apr. 2026 }} {{kontraŭ}} La referencoj ŝajnas al mi konvinkaj, kaj estas multaj, kiuj vere kovras pli-malpli ĉiujn asertojn. Ke estas ISBN-numeroj pri liaj verkaĵoj, ankaŭ estas pluso, kio ebligas kontroli la publikigon (kvankam tion mi ankoraŭ ne faris). Ĝustas ke estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston, kaj kiu baze faris multegajn redaktetojn en vikidatumoj, tio estas minuso, sed en vikidatumoj ne estas signo ke itala teksto pri li iam estis kaj estis forigita. Sed la informoj estas kredindaj, estas sufiĉaj kaj estas informaj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:06, 27 mar. 2026 (UTC) {{kontraŭ}} La argumentoj de Aidas validas, kaj kaj "la artikolo ne ekzistas en la itala, nur en minoritataj lingvoj" (nun en 11 krom en E-o) ne estas valida kialo por forigi tekston - la [[kataluna]] estas pli granda lingvo (kaj laŭ nombro de parolantoj kaj laŭ vikipedia branĉo) ol ni diru la dana, armena aŭ hebrea, kiuj simple havas pli da renomo ĉar ili estas ne nur fortaj regionaj sed ŝtataj lingvoj, kaj la [[sicilia]]n eblas konsideri dialekton de la itala, do "loka lingvo" de la temulo. Certe la e-lingva teksto tre povos profiti de informkesto, sed tio estas rapide aldonebla, kaj la kvanto de referencoj estas eĉ ekscesa por tiom malvasta teksto ... sed en duba kazo pli bone multe pli ol multe malpli da referencoj. Ke "estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston" kaj tio supozigas ke probable aŭ eble "la kreinto estas la biografiito mem", estas kialo despli detale rigardi ĉu neŭtralaj fontoj konfirmas la asertojn, sed tio ŝajnas la kazo ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:20, 6 apr. 2026 (UTC) :{{re|Kani}} Mi ĵus ankoraŭ aldonis informkeston, tri retejojn, kaj iom poluris la koncernan vikidatuman eron. Tiel laŭ mi la teksto povas resti. Ĉu vi volas fermi la diskuton aŭ ĉu vi konsentas ke mi faru tion? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:07, 26 apr. 2026 (UTC) ::Kompreneble ankaŭ ĉi tie eblus ankoraŭ investi plurajn horojn en kreado de iuj vikipedie bonvenaj flankaj tekstoj, ekzemple pri Paolo Altieri, la edukejoj universitato Pegaso en Napolo kaj muzika konservatorio Vincenzo Bellini en Katanio, aŭ eblus konsideri ĉu indas ne simple alidirektigi la temon kantodidaktiko al [[kanto]] sed krei propran remon kantodidaktiko. Sed tiuj konsideroj ne rilatas al la fakto ĉu la teksto entute povas resti aŭ ne. Ĉiukaze la indiko "Leonardo da Vinci: <s>La Imagaj Damnitaj</s>" estis misa. Temas pri tri intermezoj kiuj nomiĝas en Eo "La Imaga Malsanulo" (''L'Ammalato immaginario''). Mi ne kaŝu ke la italaj vikipedianoj decidis draste malpermesi la tekston, ĉar ili konsideris la temon senespere reklama, vidu [:it:[Wikipedia:Pagine_da_cancellare/Graziano_D'Urso]]. Sed tio ŝajnas al mi vere drasta decido - la esperanta teksto nun estas same reklama aŭ nereklama kiel multaj aliaj biografioj pri muzikistoj, samkiel la tekstoj en la 11 aliaj vikipediaj lingvoj, kiujn ankaŭ neniel necesus ĉiujn buĉi ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 26 apr. 2026 (UTC) :::La teksto nun povas resti. Mi konsentas, ke vi fermu la diskuton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 26 apr. 2026 (UTC) ==[[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]== Malrespekto de kopirajto - aspektas kiel laŭvorta traduko de [https://www.luzespirita.org.br/index.php?lisPage=enciclopedia&item=Auto%20de%20f%C3%A9%20de%20Barcelona] kaj mi vidas neniun indikon de permeso. :La malrespekto de kopirajto restas. Administrantoj {{re|Tlustulimu}} {{re|ThomasPusch}} {{re|Blahma}} {{re|KuboF Hromoslav}} {{re|Gamliel Fishkin}} {{re|LiMr}} {{re|Kani}} {{re|Stefangrotz}} Bonvolu fari ion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:15, 5 apr. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} La malrespekto de kopirajto ne plu restas, ĉar mi reredaktis la artikolon el la portugallingva vikipedio kiu indikas diversajn fontojn. Nun la teksto estas tute alia kaj mi forigis ankaŭ unu bildon. Tial mi petas la forigon de la forigaverto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:59, 5 apr. 2026 (UTC) ::Kani solvis la problemon. Dankon! --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:06, 5 apr. 2026 (UTC) == Alia temo, kun bedaŭro finita je 2026 04 19 == Krome mi petas atenton al [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj#Historiaj dosieroj de Claudio Pistilli]]. ThomasPusch jam forigis kelkajn, restas aliaj trovitaj sed ne forigitaj, kaj multegaj aliaj ankoraŭ ne kontrolitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:08, 19 mar. 2026 (UTC) :La problemo ĝustas. Mi ekde la komenco de marto sukcesis savi kelkajn bildojn, forigis aliajn pri kiuj mi jam pruvis ke ili neniel povus esti pli ol 100-jaraj, kiel estis indikite en la licenca aserto, sed mi interkonsentis kun Arbarulo lasi tempon de entute ses semajnoj, do ĝis pli-malpli mezo de aprilo, kaj tiam mi forigos ĉiujn dosierojn kiuj ĝis tiam ankoraŭ estos sen konvinkaj pruvoj pri ekestado antaŭ pli ol 100 jaroj. Mi nun de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Tial mi proponas ke ĉiuj povos ankoraŭ vidi ĉu eblus savi iujn dosierojn, ankaŭ mi povos vidi sed mi nur la 12-an de aprilo, kaj ke ni metu la finan limdaton la 18-an de aprilo. Mi promesos ke mi tiam forigos ĉiujn el la nun 40 dosieroj kiuj nun estas en la iom misgvida [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (la ekzakta titolo de la kategorio ne gravas, ĉiukaze plej multaj estas klara kandidato esti forigitaj post revizio aŭ post konvena atendotempo - do "ne tuj", sed ĉiukaze). Mi ne kaŝu ke ne eblas tiom klare diri ke ĉiuj kandidatoj estus perforto de kopirajto. Ekzemple (post detala serĉado) # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Papo Gelasio la 1-a.png|Papo Gelasio la 1-a]] estas bone dokumentita kiel litografio de 1879, signife pli ol 100-jara # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Justino la 2-a (520-578).png|Justino la 2-a (520-578)]], same signife pli ol 100-jara # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Sankta Akacio de Sinajo.png|Sankta Akacio de Sinajo]], signife pli ol 100-jara, sed restas dubo ĉu ĝi vere konvenas en la teksto [[Bazilisko la Juna]] # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] kaj # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Maŭricio la 1-a (539-582).png|Maŭricio la 1-a (539-582)]] el 1697 :estas konfirmite pli aĝaj ol 100 jaroj kaj sendube povos resti. Sed plej multaj aliaj restas sub forta dubo, kaj se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado devos forpreniĝi meze de aprilo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:31, 5 apr. 2026 (UTC) ::{{komento}} Mi vere malĝojas devi nun forigi ĉiujn dosierojn alŝutitajn de Claudio krom la naŭ pri kiu mi sukcesis detektive pruvi kaj dokumentigi ke ili vere estas pli aĝaj ol 100 jaroj. Pri pluraj aliaj bildoj, ekzemple [https://byzantium-blogger.blog/wp-content/uploads/2019/10/m588237_the-byzantine-emperor-maurice-about-to-be-executed-by-the-usurper-phocas-having-seen-his-five-children-killed-in-front-of-him-602.jpg tiu ĉi], uzita je la nomo "Ekzekutado de la imperiesto Maŭricio fare de la uzurpisto Fokas.png" en la teksto [[Maŭrico (imperiestro)]], mi facile kredus ke ĝi estus pli ol 100 jarojn aĝa, sed mi ne havas la tempon investi horon da serĉado por ĉiu de la nun ankoraŭ 39 bildoj en la kategorio, 39 horoj estus plena oficista laborsemajno. Kaj evidente Claudio eĉ ne komencis serĉi verajn fontojn de la bildoj (kompreneble fonto ne estas "mi vidis ĝin kiel ornamaĵo de privata Facebook-noto, ne klaras de kie la bildo venis tien"). Do: se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado, ili devas nun forpreniĝi. Jam la forprenado unu post alia estas sufiĉe da laboro. Kompreneble mi ĉie kontrolos ĉu eble Claudio aŭ iu tamen metis dokumentigon al la dosiera priskribopaĝo antaŭ definitiva forigo, sed mi dubas ke mi vidos ion tie... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 19 apr. 2026 (UTC) :::Mi en la proceso de pena forigo ankoraŭ sukcesis pruvi kaj dokumentigi la aĝecon de :::10. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Karino (250-285) Romia Imperiestro.png]] :::11. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Phocas (547-610) 2.png]] :::12. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Senkapigo de Siagrio (486).png]] :::13. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Granda Palaco de Konstantinopolo (Vogt).png]] :::14. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png]] :::kaj sekve povis savi ilin. Du pliajn bildojn ([[Zenono (imperiestro)|15]] kaj [[:dosiero:Romulus Augustus deposed by Odoacer.png|16]]) mi povis anstataŭigi per identa bildo el la vikimedia komunejo. Tiel necesas fine nur 23 bildojn forigi kaj maluzigi en la tekstoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:35, 20 apr. 2026 (UTC) PS: Ankaŭ [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Romia Konkero fare de la vandaloj.png]] identiĝis kiel bildigo de 1890 kaj same estas klare pli ol 100-jara. TP {{farite}} la forigo de ĉiuj dubaj dosieroj. La koncerna [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj|ujo]] nun ne havas ajnan dosieron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:32, 20 apr. 2026 (UTC) == J-Pimp (songwriter) 2026 04 07 == {{Propono de forigo |artikolo = J-Pimp (songwriter) |kialo = Fuŝa artikolo, metita de anonimulo: nur unu frazo, alilingva titolo, nur unu referenco, kiu fakte ne referencas la tekston kaj nur mencias kanton, kaj manko de alilingva artikolo; ĝi ne ekzistas eĉ en la angla, inter pli ol 7 milionoj ne estas loko por tio. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:14, 26 mar. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 2 aprilo 2026 9:36 |forigita = jes |kialo de rezulto = Kvar poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:22, 7 apr. 2026 (UTC) }} {{por}} La teksto estas orfa, estas kvante tute malsufiĉa ĝermeto de nur unu frazo, la titolo ("songvvriter") estas fuŝa, la sola referenco pruvas nur ke iam ajn ekzistis unusola rep-muzikaĵo, ĝi ne pruvas iun biografian aserton (da kiuj ekzistas nur vera nomo, asertita naskiĝdato kaj -loko), kaj krome alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo akuzas la anonima(j) konto(j)n pri transvikia spamado. Ĉio kune ne konvinkas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:37, 27 mar. 2026 (UTC) {{por}} Mi konsentas kun Aidas. Dubinda [[Vikipedio:Menciindeco|menciindeco]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 20:11, 5 apr. 2026 (UTC) {{por}} Kio estas eble ioma perforto konrraŭ la mizera ĝermeto, estas ke nun jam ĝi ne ligiĝas al vikidatuma ero - mi pensas ke kiam mi unuafoje ĵetis rapidan rigardon al ĝi fine de marto, ĝi ankoraŭ havis - tio '''estus''' fuŝa ago de iuj akuzaj "alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo" se temus pri valora teksto, sed pri tiu ĉi eĉ ne meritas provi eltrovi kie povus esti malaperinta la vikidatuma ero. Mi same pledas por forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:48, 5 apr. 2026 (UTC) == [[Falsaj kuracistoj en Finnlando]] - 2026 4 26 == {{Propono de forigo |artikolo = Falsaj kuracistoj en Finnlando |kialo = Ŝajnas persona kreaĵo. Estas nek referencoj nek alilingvaj ekvivalentoj. Ankaŭ ne estas klara temfadeno: ĉu temas pri sendiplomaj kuracistoj, ĉu pri tio en Finnlando, ĉu pri la kazo de Esa Laiho. Temas pri nia konata finna amiko kun kiu maleblas interkonsenti por plibonigo de iliaj kreaĵoj, kaj krome li de tempo al tempo kreas novan avataron. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 7 apr. 2026 (UTC) |tempo = mardo 14 aprilo 2026 22:40 |forigita = jes |kialo de rezulto = ses poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:48, 26 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} Estas falsaj profesiuloj preskaŭ ĉie. La artikolo ne indikas kial ĝi meritas apartan artikolon. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 00:54, 11 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Mi konsentas kun ĉi tiu forigo. Ankaŭ ne estas kategorioj aŭ io ajn montrata en la artikolo. Mi ĵuste antaŭeniris kaj etikedis la artikolon, kaj ankaŭ informis la aŭtoron. <small>(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)</small> [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:36, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} forigo: nesufiĉe menciinda. Eble movebla al [[Falsa kuracisto]] kaj plibonigebla, kvankam mi ne trovas la temon ĉe WikiData. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 16 apr. 2026 (UTC) :{{por}} forigo: vere persona teksta kreaĵo, sen iuj referencoj, tute ne kontrolebla ĉu fikcio, ĉu fabelo, kaj kun tre dubinda temo pri enciklopedio. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:39, 25 apr. 2026 (UTC) : {{por}} forigo: Ŝajne pri la imagebla ĝenerala koncepto [[Falsa kuracisto]] (False Physician, Faux médecin, Médico falso, Falscher Arzt / ärztlicher Hochstapler ktp) vere en neniu branĉo de vikipedio antaŭvidatas aparta artikolo, sed ĉiukaze pri nuance alia, sed tre proksima temo estas la teksto [[ĉarlatano]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 26 apr. 2026 (UTC) == Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio - 2026 04 19 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio |kialo = Ĝi estas malplena. |subskribo = [[Uzanto:Fine Style 9634|Fine Style 9634]] ([[Uzanto-Diskuto:Fine Style 9634|diskuto]]) 10:18, 12 apr. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 19 aprilo 2026 10:53 |forigita = jes |kialo de rezulto = 5 poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:57, 19 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} Mi vidis, ke vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Ŝablono:Krimo_en_Okcidenta_Aŭstralio&oldid=9351504 movis ĉi tiun ŝablonon] al [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]] kiu indikas misliterumon (celis "''Aŭstralio''", skribis "''Okcidenta Aŭstralio''"). Mi diras jes/por al ĉi tiu forigo, aŭ se mi eraris, atendu ĝis vi respondos al ĉi tio. <small>(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)</small> [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:44, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Tuj forigenda ([[VP:R3|R3]]). [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:04, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Tuj forigenda, estu [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 16 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Mi hieraŭ revenis el dusemajna ferio, kaj nun unuafoje reestas sur tiu ĉi paĝo. Tial mi kiel unua ago ĉi tie ĵus forigas la post movo ne utilan malnovan titolon "Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio". Tion oni fakte povintus fari ankaŭ kun malpli longa atendotempo ol plena semajno, konsentite. Sed semajno ĉiukaze tre rapide pasas. Mi ankoraŭ esperas ke la navigila ŝablono uziĝos en pli da paĝoj ol tiu ununura - navigilo kiu celas kunligi plurajn paĝojn sed entute nur estas unu orfa paĝo el krome neekzista serio estas sensenca. Sed kompreneble, unu nova paĝo estas la unua kaj aliaj povas naskiĝi post kelkaj tagoj aŭ semajno. Kaj mi alvokas ke se la temaro maturiĝas, la esperanta navigilo fine estu en Esperanto - do estu "Okcidenta Australio", ne iu fremda mallongigo "VVA", ktp. Sed tio estas facila adapto, fari plurajn tekstojn pri la temaro estas unua paŝo kaj estas pli granda laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:00, 19 apr. 2026 (UTC) ==Denove [[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]== Hieraŭ la verkinto [[Uzanto:Claudio Pistilli]] mesaĝis aparte al mi kaj al [[Uzanto:Kani]] kun teksto, kiun li prezentas kiel leteron de ''Luz Espírita'' (eldoninto de la fonto kiun li tradukis) permesanta uzon de la artikolo. Mi kaj en mia diskutpaĝo ankaŭ [[Uzanto:Taylor 49]] respondis pli-malpli same, ke ili faru la normalan procedon, t.e. metu permesilon publike sur sian retejon aŭ sendu ĝin al la tiucela retadreso. Samtempe Kani respondis ke estas tute bone jam remeti la tekston. Al mi Claudio Pistilli tuj koleriĝis, ne faris la normalan procedon, sed tuj remetis grandan parton de la artikolo. Mi pensas ke ĉi tiu agado estas maldeca kaj estas kialoj suspekti ke la permeso estas falsa. Ni scias pri la permeso nur tra Claudio Pistilli mem. Kaj antaŭ nelonge li markis amason da dosieroj kiel proprajn kvankam ili ne estis propraj, kaj poste markis ilin kiel pli ol centjarajn kvankam li ne kontrolis ĉu ili estas pli ol centjaraj, do lia kompreno de aŭtorrajtaj aferoj klare ne estas fidinda. Krome, se la rajtoposedantoj vere konsentas al la uzado, devus ne esti malfacile ke ili publikigu rajtigilon sur sia retejo. Do mi taksas suspektige, ke anstataŭ fari tiun facilan paŝon, Claudio Pistilli koleregas kvazaŭ tiu postulo malebligas uzadon de la materialo. Do mi pensas ke ni devus provizore forigi la kopirajtan materialon kaj restarigi la version de Kani. Se poste montriĝos ke la permeso estas vera, ni tiam kompreneble allasos la artikolon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:09, 19 apr. 2026 (UTC) : {{forte por}} tujforigo de la disputebla materialo (subpremo de historio). Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:13, 19 apr. 2026 (UTC) :::Mi rekomendis: kontakti kun Arbarulo, meti la referencon kune kun permeso de la aŭtoro, kion mi vidis en pluraj artikoloj, kaj peti ke oni metu la indikon pri libera permeso en la retejo. Sed ne ĉiuj scipovas fari ĉion. Kaj mi komprenas koleron, ĉar mi foje klopodis publikigi kovrilpaĝojn kaj fotojn kun rekta permeso (foje eĉ kun peto) de la rajtoposedanto kaj la vikia sistemo malpermesis. Foje la proceduro estas komplika por tiuj kiuj ne regegas la teknologian anglan lingvon kaj la vikian burokration. Kaj tre ofte la anglalingva versio publikigas bildojn kiuj estas malpermesitaj al aliaj lingvoj. Mi konsideras maldeca la suspekton, ke "la permeso estas falsa", sen pruvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:28, 19 apr. 2026 (UTC) ::::{{re|Kani}} "kion mi vidis en pluraj artikoloj" - mi scivolas pri tio. Ĉu vi povas montri ekzemplojn? ::::Mi klarigu ke Claudio Pistilli ne devus fari ion ajn mem. Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon, kaj se ili havas teknikan kapablon enretigi tutan enciklopedion, mi malkredas, ke ili ne kapablas afiŝi permesilon (haveblan en la portugala, la itala kaj ankaŭ en Esperanto). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:10, 19 apr. 2026 (UTC) :::::"Ĉu vi povas montri ekzemplojn?" Ne, mi parolas laŭ memoro. Se vi kredas, bone; se vi ne kredas, ankaŭ bone. Mi preferas dediĉi miajn energiojn alimaniere. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:13, 19 apr. 2026 (UTC) ::::::Salutojn, amikoj, mi deklaras ke se oni ne fidas je la permeso de la aŭtoro pri la rajtokoncedo, bonvolu konfirmi kun la retadreso contato@luzespirita.org.br pri la permeso. Krom tio mi havas la ciferecan dokumenton kiun mi publikigis en la diskuto de la artikolo. Altestime, [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:04, 20 apr. 2026 (UTC) :::::::Do, principe tute formale Arbarulo kaj Taylor pravas: necesas retpoŝta letero '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'', por tie permesi la uzon de la teksto laŭ licenco de [[krea komunaĵo]] (Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0) aŭ kiel [[publika havaĵo]] (PD) - plej bone kopie ankaŭ al iu administranto de la esperanta vikipedio, ekzemple Kani (se Claudio jam havas ties retpoŝtan adreson). Do eblas nur peti la brazilanojn pri tiu paŝo. Se oni nur prezentas retpoŝtan leteron, kiun oni mem ricevis de la permesanta asocio, restas la risko, ke iu kritikulo povus pridubi ĉu la permesa letero estas aŭtent(ik)a. Kvankam, se en Brazilo momente neniu respondas, oni povus ankaŭ provi pludirekti la de luzespirita ricevitan retpoŝtan leteron senŝanĝe al ''permissions-eo@wikimedia.org'', kun risko ke la homoj tie eble ne akceptos la kromvojon. Sed povas ankaŭ funkcii. Ĉio estas iom kompliketa, ne pro ni aŭ pro Arbarulo, sed pro la ĝeneralaj reguloj de la interlingva Vikipedio. Sed ni povas, mi pensas, facile permesi al ni, toleri atendotempon de kvar semajnoj, ĝis la "permesa etikedo" de wikimedia.org estos, kaj baze de la mesaĝo prezentita de Claudio toleri la vastigitan tekston jam ĝis tiam, KROM kompreneble se iu el luzespirita.org.br jam protestus al iu el ni pri kopirajta perforto, kio tamen estas plej malverŝajna konsiderante la temon kaj ankaŭ la mesaĝon prezentita de Claudio. Tamen, se ene de la de ni interkonsentebla limdato (mi nur arbitre ĵus proponis vastan limon de kvar semajnoj, ĉar tio malpliigas la streson kompare al nur unu aŭ du semajnoj) nenio klariĝas, ni devos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026 kiam Kani draste reduktis la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:01, 21 apr. 2026 (UTC) ::::::{{re|Claudio Pistilli}} Tiu temo nun longege pendas, sed mi entute ne scias ĉu vi, Claudio, rimarkis la diskuton ĉi tie. Ĉu vi intertempe ankoraŭ ion faris aŭ pretus rekontakti kun la brazilanoj pri peto sendi retpoŝtan leteron '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'' kun permeso pri uzo de la teksto laŭ CC 4.0 (aŭ peto pri publikigo de tiu permeso en ilia retejo mem)??? Se vi diros al ni ke vi ne pretis kaj ne pretos fari tiun peton, ĉar vi sentas ke la duafoja petado ĉe ili ŝajnas al vi tro idiota, tiam ni scias kiel estas - sed tiam necesos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 9 jun. 2026 (UTC) :::::::Mi ne povas kredi ke mi ricevis permeson (kaj mi havas la e-mail) por traduki la artikolon kaj vi ne akceptas. Kion faru. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 19:56, 9 jun. 2026 (UTC) ::::::::{{re|Claudio Pistilli}} Ne vi bezonas havi la permeson, ne Kani aŭ Arbarulo, sed ĝi devas esti ĉe la retadreso permissions-eo@wikimedia.org. Se vi certas ke vi ne povos peti la brazilanojn mem sendi la permesan leteron al la retadreso permissions-eo@wikimedia.org, vi povas plugvidi la originan sendaĵon tien, kun risko ke tio ne sufiĉos por la neesperantistoj kiuj ricevas retleterojn senditajn al permissions-eo@wikimedia.org. Ĉar fakte Arbarulo plene pravis la 19-an de aprilo skribi "Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon". Claudio, vi povas koleri pri la neesperantistoj kiuj plenumas la vikipediajn regulojn aŭ povas ne koleri, sed ni ĉiuj scias ke ili estas. Kaj iĝas tute groteske se ni dum kvaronjaro ne sukcesas fini tiun kazon. Do necesas fari ultimaton. Se post plia semajno (do ekzakte du monatojn post kiam Arbarulo reafiŝis la temon ĉi-tie la 19-an de aprilo) ne estos respondo de permissions-eo@wikimedia.org pri akcepto de la permesa letero, la teksto devos reiri al la stato de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo. Kaj krome mi dirus, ke el la bildoj nur tiu pri Maurice Lachâtre rilatas al la teksto, kaj teorie la bildo "[[:dosiero:Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png|Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png]]", '''se''' estos pruvo ke ĝi konvinkeble fariĝis antaŭ 1926, do estas pruvite pli aĝa ol 100 jarojn. Tiu pruvo ĝis nun mankas: ni ne devas juĝi la bildon nun en la esperanta vikio mem, povas plumovi ĝin al la vikimedia komunejo kaj sekve forigi ĝin ĉi tie, kaj tiam povas atendi ĉu la administrantoj en la komunejo akceptos la bildon kun nura aserto ke vi, aŭ iu, suspektas ke la bildo pli aĝas ol 100 jarojn, ĉar ĝi montras scenon de 1861. Laŭ ĉiuj spertoj la bildo ne longe restos en la komunejo. Pli bone estus pruvi la statuson ĉi tie, kaj tamen malrekomendi pluŝovon al la komunejo. Taylor pravas, ke pli pura (sed ankaŭ pli brutala) vojo estintus dekomence malebligi ĉian vastigon preter la reduktita versio de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo, kun kaŝo de la redaktohistorio antaŭa, kaj kun promesa noto "Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblos". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:53, 12 jun. 2026 (UTC) :::::::::Mi leteris al la eldonistoj por ke ili sendu mesaĝon al vi, al la Torkemado/Arbarulo kaj kiu ajn povas interesi. Ni nur devas atendi ke ili respondu. Sed, fakte, kion mi deziras, tio estas kontribui kaj ne kvereli. La kontribuantoj , anstataŭ plendi kaj kritiki, volas diskuti pri situacio kiun mi konsideras solvita. Mi akceptas ke vi ambaŭ bonvolu forigi ls bildon, forigu la artikolon, kaj ni anstataŭ interbatali interne, ni kunigu niajn fortojn, kaj plibonigu nian Esperantan Vikipedion. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:50, 12 jun. 2026 (UTC) == [[Trinnaphop Thongchay]] == {{Propono de forigo |artikolo = Trinnaphop Thongchay |kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC) |tempo = lundo 4 majo 2026 12:16 |forigita = jes |kialo de rezulto = la forigon faris LiMr je 2026-05-28 }} :{{kom}}Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC) ==[[Artefarita planedo]]== Bonvolu atenti kaj opinii pri la proponoj forigi tiun artikolon kaj reuzi la titolon por alia koncepto ĉe [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj#Artefaritaj planedoj]] kaj [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:51, 9 maj. 2026 (UTC) ==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Meduzo]]== Ĉiuj malnovaj versioj de [[Meduzo]] enhavas kopion de artikolo el ''Kontakto'', kiu almenaŭ laŭ mia scio ne permesas kopiadon. Siatempe (en 2009!) Yekrats dubis pri tio, sed ŝajne neniu reagis ĝis nun. Mi anstataŭigis per pli detala teksto el la angla vikipedio kaj petas kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:40, 14 maj. 2026 (UTC) :En la malnovaj versioj de [[Meduzo]] mi trovis referencon "kontakto 1996 4", kio estas tre magra referenco, sed mi ĝis nun tute ne trovis la dubon el 2009 de Yekrats. Kie vi trovis ĝin, Arbarulo? Tamen per la indiko "kontakto 1996 4" mi traserĉis miajn kestojn de malnovaj revuoj kaj efektive trovis la tekston de [[Robert Roze]], en paĝo 15 de [[revuo Kontakto]] n-ro 154 (1996:4), kaj vere la bloko de "aperintaj antaŭ 700" ... ĝis "sian urtikecan povon" estas laŭvorte retajpitaj el la Kontakto-teksto. Do mi per papera komparo povas konfirmi la rompon de kopirajto, kaj sekve {{por|subtenas}} kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. Tamen: la informo pri la esperantlingva artikolo nepre ne komplete forviŝiĝu. Ĝi estas eble la sola esperantlingva biologia artikolo pri meduzoj. Ĝi povus resti sub iu ĉapitrotitolo kiel "Literaturo", krom ke iu trovas rete atingeblan kopion de tiu paĝo, tiam ĝi ankaŭ povas listiĝi sub "Eksteraj ligiloj". Krome la teksto de Arbarulo nun donas la impreson, ke ni kolektive nun devas prepariĝi al granda fokuso de paĝokreoj pri meduzoj kaj marbiologio. Eble tion simple necesas fari, kvankam en miaj privataj pensoj nun meduzoj ne ludas gravan rolon, kaj mi ne dirus ke la temo de meduzoj estus mia prioritato de zorgoj. Sed mi aparte en la referencoj ne komprenas je kiu kriterio Arbarulo metas siajn ruĝajn ligilojn: Kial la anglalingva faka gazeto ''[[Marine Biology]]'' havas ruĝan ligilon kaj la same anglalingva faka gazeto ''Aquatic Invasions'' ne havas? Pri ambaŭ mi trovas vikidatuman eron (pri Aquatic Invasions la kodo estas Q15762300). Kial fari diferencon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 18 maj. 2026 (UTC) ::Mi pensas ke listigi la artikolon en sekcio "Literaturo" estas saĝa ideo, kaj se vi faros tion mi dankos. Mi ne povis fari ĝin mem ĉar mi sciis nek la aŭtoron kaj la titolon. ::Pri la prioritateco de pliaj artikoloj rilataj al meduzoj ĉiu juĝu por si mem. Mi ne intencas devigi iun al tio kaj se iu tamen sentas devon, tio ne estas mia afero. ''Marine Biology'' evidente havas pli ĝeneralan temon ol ''Aquatic Invasions'' kaj ĝia menciindeco estas pli certa, tamen ankaŭ ''Aquatic Invasions'' kredeble estas menciinda, kaj se vi volas ĝin ruĝa ĝi povas esti ruĝa. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:25, 18 maj. 2026 (UTC) ::La komento de Yekrats troviĝas en [[Diskuto:Meduzo]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:28, 18 maj. 2026 (UTC) :::{{farite}} Ĉapitro "Literaturo" kreita kaj la Kontakto-artikolo menciita tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 30 maj. 2026 (UTC) == [[Yunus Emre Demir]] - 2026 5 18 == {{Propono de forigo |artikolo = Yunus Emre Demir |kialo = Senenhava, fuŝa artikolo. Ŝajnas mempropagando. Unua referenco estas falsa, la aliaj estas propraj. La artikolo ekzistas en neniu alia lingvo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:35, 16 maj. 2026 (UTC) |tempo = tujtuje |forigita = jes |kialo de rezulto = neniu pora.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 18 maj. 2026 (UTC) }} {{por}} La tuta enhavo estas "Mi havas turkan nomon kaj rilatas al cifereca enhavo." Tio estas praktike NULA enhavo. Certe estas mempropagando, kaj eĉ ne bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 18 maj. 2026 (UTC) == [[Mumio de Maunula]] 2026 5 25 == {{Propono de forigo |artikolo = mumio de Maunula |kialo = Dubindas, almenaŭ diskutindas, ĉu la sensacia, klaĉgazeta temo estas konvena por enciklopedio - se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:53, 18 maj. 2026 (UTC) |tempo = lundo 25 majo 2026 10:55 |forigita = jes |kialo de rezulto = vidu sube, je du poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC) }} La temo estas de la konata finna kolego, kies forbaro ankoraŭ formale validas, kvankam jam ne plu aplikiĝas aŭtomataj buĉoj de ĉiuj liaj novaj salutnomoj - ĉiukaze daŭre eblas rapidaj forigoj de tekstoj aŭ salutnomoj, se iu kontraŭregula redaktado okazas. Sed tio ne estas la fokuso ĉi tie. La tre stranga temo toleratas en la finna kaj angla vikipedioj. Aliaj vikipediaj branĉoj ŝajne ne havis diskutojn pri ebla ekzisto de la temo, nur mankas intereso pri paĝokreo. Ni povus pripensi same toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:03, 18 maj. 2026 (UTC) :{{por}} Krome la konata finna kolego insiste kreas amason da artikoloj sen iu ajn referenco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 18 maj. 2026 (UTC) ::{{farite}} Mi antaŭ sajmajno skribis "ni povus pripensi toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj" - Do necesas konstati: neniu ajn voĉdonis subtene al la teksto, du voĉdonis klare por forigo, kaj daŭre ankaŭ post semajno ne eblis noti eĉ unu fidindan referencon. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun pro la ŝerco de sorto loĝas en Suomio, kaj mi povas atesti ke tiu ĉi ulo iĝis kvazaŭ memeo en loka medio kaj kaŭzis signifan polemikon. Nun estas tiu ĉi artikolo en la angla vikipedio aldone al la suoma, do eblas preni fontojn de ĝi, se necesas.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 17:22, 25 maj. 2026 (UTC) :{{re|Goren}} Mi bedaŭras ke vi venis duontagon tro malfrue, kaj en tiu ĉi escepta kazo la temo vere fermiĝis post semajno plus malmultaj horoj (ofte temoj pendas multe pli longan tempon nedecidite, tion ĉiuj scias). Do se vi volas redakti la temon ĝis bona nivelo kaj volas aldoni referencojn el la angla (aŭ el la finna) teksto, ene de realisma tempo - ni diru en plia semajno, ĝis la 3-a de junio (ankaŭ povas esti la 4-a aŭ 5-a), tiam mi pretas malforigi la tekston kaj ni lasos al ĝi ankoraŭ ŝancon. Sed se ĝi restas kiel ĝi estis nun, tiam la voĉdonoj validos kaj ĝi restos "vikipedia mumio, entombigita". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:49, 25 maj. 2026 (UTC) ::Estas iom strange, ĉar mi povus veti ke tiu ĉi temo aperis je la 25-a de majo, kaj mi ne vidis ĝin antaŭe. Nu, mi ne tre ofte kontrolas ĉi-paĝon, do povas esti ke mi ne rimarkis. Okej, mi povas reverki la artikolon laŭ la angla (je mia honto mi ankoraŭ ne sufiĉe regas la suoman por sencoplene traduki de ĝi). [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:32, 26 maj. 2026 (UTC) :{{re|Goren}} Faru tion, se vi volas. Kiel mi skribis, mi povus ankoraŭ malforigi la antaŭan tekston kaj vi povus redakti de ĝi, se vi povas fari tion ene de semajno, sed la teksto ne estis lingve bona. Tial se vi tute nove faras tekston surbaze de la angla teksto, estas probable eĉ pli saĝa vojo fari tiel. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:02, 30 maj. 2026 (UTC) ::Okej, mi faris. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:37, 30 maj. 2026 (UTC) == [[Abitura ekzameno en Finnlando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Abitura ekzameno en Finnlando |kialo = Nova fuŝa artikolo de sama fuŝulo |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC) |tempo = mardo 26 majo 2026 10:18 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa. [[Uzanto:Kani|kani]] 19:39, 25 maj. 2026 }} :{{kom}} Teorie eblus plibonigi la artikolon, komencante per la fuŝa titolo ("abitura" ne ekzistas en Esperanto), sekvante pro manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, referencoj, kategorioj, estas persona kreaĵo ktp. Tiu ulo insiste kreas artikolojn, kiuj celas laborigi patrolantojn. Ekzemple tiu ĉi restos orfa kaj kun dubinda enciklopedieco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC) :{{kom}} Nu, la titolo ne estus granda problemo ... senprobleme eblus ŝovi ĝin al la PIV-a adjektivo [https://vortaro.net/#abiturienta_kd abiturienta]. Kaj ĝustas ke ankaŭ la aliaj kritikoj validas - eĉ ne estas intervikia ligilo al alilingvaj tekstoj pri la sama temo: tion mi ĵus aldonis al finna teksto "Ylioppilastutkinto Suomessa", ankaŭ havebla angle kaj france. Ke kategorioj mankas, estas simpla malmatura fuŝo, sed ke mankas eksteraj ligiloj kaj fidindaj referencoj, kaj restas forta suspekto ke la tuta teksto estas persona noto de opinio, "originala elpensaĵo" restas forta minuso. Kaj kompreneble ĝi devas havi ankaŭ la kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}. Rezulte, se neniu miraklo okazas kaj iu uzanto ene de semajno helpe de la finna, angla kaj franca teksto objektivigas la subjektivan kreaĵon, mi vere {{por|subtenas}} la forigon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 maj. 2026 (UTC) :: Kvankam mi jam tro malfruas, mi volas ankoraŭ aldoni mian voĉon {{por|por}} forigo de la teksto - mi vidis ĝin kiam ĝi ankoraŭ estis. Kaj ĉiuj mankoj de la teksto, jam menciitaj, vere elstaris ankaŭ kiam mi vidis la tekston. Kompreneble eblas havi la opinion "mia tasko estas nur ekkomenci temon, la tutaj enhavaj kaj teknikaj aldonoj necesaj, kun referencoj kaj eksteraj ligiloj, povas esti farataj de «la aliaj»", sed ĉar «la aliaj» ĉi tie estas nur malpleno da homoj, tiu espero ne ĉiam plenumiĝas. Ĉi tie ĝi ne plenumiĝis, kvankam eĉ estis alvoko al ĉiuj ĉi tie, ke bonvenus se iu homo (la mortinto de ka teksto aŭ alia uzanto) aldonus ĉiujn mankajn erojn. Mi volas konsideri min voĉdonanto por forigo de la teksto en tiu formo en kiu ĝi estis ĝis la forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:58, 27 maj. 2026 (UTC) == [[Junior Seydini]] = Thaphatsanaphop Thongchay == {{Propono de forigo |artikolo = Junior Seydini |kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 28 majo 2026 20:48 |forigita =jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 31 maj. 2026 (UTC) }} :{{kom}} Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie. Ni jam ĵus forigis similan artikolon kun nomo tre simila al la nuna artikola nomo Thaphatsanaphop Thongchay - Trinnaphop Thongchay.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC) ::Hm, kompreneble tiaj tekstoj pri aktoroj kaj kantistoj estas ĉiam iom konatigaj, do iusence eblas konsideri ilin reklamaj. Sed mi vere ne scias ĉu la homo efektive estus "tajlanda famulo" - ni ne havas tajlandan e-lingvan vikipediiston kiu povus konfirmi aŭ malkonfirmi tion, kaj ke li estus "internacia modelo" - mi ne dubas ke li loke povas labori kiel modelo, kaj se li intertempe studas en Tajvano ankaŭ povas kromlabori tie, sed nomi laborojn en la landoj de naskiĝo kaj nuna studado "internacia" kariero estus pompa misgvido kaj fanfaronado, kaj pri vera "internacia" kariero mankas konvinka internacia referenco: La teksto nomas [https://vogue.co.th/article/thai-models-runway-spring-summer-2023 tiun referencon pri laborado en Parizo kaj Los-Anĝeleso en 2023], kun noto ke la reteja ligilo estas de 2026-05-21, sed en 2026-05-27, apenaŭ semajnon pli poste, la ligilo ne plu haveblas, ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph - tiu "referenco" estas plej suspektiga kaj ne estas valida pruvo. Kaj aktoro, kiu eĉ ne estas en la datumbazo [[IMDb]] (estis jam tekstoj pri aliaj aktoroj, kie sole paĝo en la datumbazo IMDb ne konsideriĝis sufiĉa al ni por pravigi "menciindecon")??? Ankaŭ la [https://www.tunecore.com/artists/junior-seydini-independent-release dua ligilo] nur informas ''"looks like this page is lost"'', ankaŭ tie ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph. Se vikipedia paĝo kiu estis nur kreita en 2026-05-21, antaŭ eĉ ne semajno, havas '''nur fuŝajn referencojn''', kaj neniu el ĝi eĉ en iu ajn arkivigo spureblas ses tagojn poste, tio detruas '''ĉiun''' fidon pri kredindeco. Sekve - {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC) :PS: Cetere - tute flanke la teksto memorigas pri tio ke estas entute 76 [[Provincoj de Tajlando]], sed ĝis nun ni nur sukcesas havi esperantlingvajn tekstojn pri 28 - do pri '''du trionoj''', 48 provincoj ankoraŭ mankas ĉia esperanta vikipedia paĝo. Tio estas granda manko, konsiderante ke pri aliaj landoj ni havas ĉiujn provincojn kaj distriktojn, ofte ĉiujn komunumojn/municipojn kaj estas uzantoj kiuj energie faras tekstojn pri unuopaj vilaĝoj kaj komunumopartoj. Mi mem faris 26 el la nun 28 e-lingvaj tekstoj en lasta novembro, plus la ĝeneralan paĝon [[Provincoj de Tajlando]], sed pri la restaj du trionoj mi ne havas laborforton. Tiuj restas por aliaj esperantistoj!! Kaj plie kalkulante, tiuj 76 provincoj kompreneble havas 76 ĉefurbojn, sed ĝis nun ni nur havas entute 17 esperantlingvajn paĝojn pri tajlandaj urboj - tie do mankas multe pli da tekstoj (mi ne kontrolis ĉiujn 17 tekstojn, sed almenaŭ [[Hatjaj]] kaj [[Pak Kret]] ne estas provincaj ĉefurboj, ankaŭ Bankoko kaj Pataja kun specialaj statusoj ne, tial mankas pli ol 60 paĝoj se oni tute ne konsideras urbojn ekster la provincaj ĉefurboj). Pri Tajlando do esperanto-vikipedie do atendas multe da laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC) == [[Rikard Djegadut]] == {{Propono de forigo |artikolo = Rikard Djegadut |kialo = Ĝermeto de dubinda enciklopedieco. Nur ĝenerala agado, neniu preciza atingo, verko, ktp. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:15, 25 maj. 2026 (UTC) |tempo = lundo 1 junio 2026 20:57 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:11, 3 jun. 2026 (UTC) }} Fakte tre malmulta enhavo: nur 2 frazetoj, eĉ sen informkesto, do {{ŝ|ĝermeto|Indonezio}}, kaj neniu ajn artikolo kiu ligus al la teksto, nur [[VP:FA]], do {{ŝ|orfa|Azio}}. Kaj mi eĉ ne rigardis la du eblajn referencojn kaj ne ekhavis al mi opinion pri la menciindeco. Al mi la sola malmulteco de materialo sufiĉas por subteni ĝian forigon. Do {{por}} forigo. Ke pri pli detalaj administraj unuoj sub la provinco ŝajne ne estas esperantaj tekstoj ne estas la kulpo de la farinto, sed la kategorio "Indonezio" ankaŭ estas tre magra - kvankam meti la paĝon en kategorion "indonezianoj" ne estus problemo, kaj ankaŭ malfermi propran novan kategorion "indoneziaj ĵurnalistoj" nur por tiu teksto eblus - sed nur se ĝi restos. De la provinco [[Orientaj sudorientaj insuloj]], kiu evidente nur konsistas el insuloj, pri kvar insuloj, [[Floreso]], [[Sumbo]], [[Timoro]] kaj [[Komodo]] estas e-lingvaj tekstoj, nur pri la pli etaj ne. Se nur eblus scii kie la menciita loko estas... Momenton, tio kion la supozebla neesperantisto ĉi-tie senreference nomis "okcidenta Manggarajo", estas indonezie la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'', sen esperanta teksto, sed klaras ke ĝi estas la okcidenta parto de la insulo [[Floreso]]. Eĉ eblus konsideri ĉu aparte krei e-lingvan tekston nur pri la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'' - sed nur se la teksto restos. Sed por restigi la tekston necesus, ke iu e-isto unue konvinkus nin pri menciindeco de la homo, kaj due iu (eble alia e-isto) vastigus la tekston al almenaŭ tri frazoj, kun informkesto, kun ĝustaj kategorioj. Mi nun ne povas vidi tion, do for, se ne aperos kaj konvinkos argumentoj tre defendaj al la teksto.[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 27 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:24, 1 jun. 2026 (UTC) == [[N. Robert Branch]] == {{Propono de forigo |artikolo = N. Robert Branch |kialo = Mi ne 100%-e certas ke la artikolo estas forigenda, sed ĝi ŝajnas al mi sufiĉe suspektinda por meriti diskuton. La temo ŝajnas menciinda, almenaŭ laŭ niaj normoj. La enhavo aspektas tute propagande. Ĝi enhavas almenaŭ unu vere nekredeblan aserton ke "li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto"; mi ne kontrolis ĉu estas aliaj falsaĵoj. La referencoj estas malbone kopiitaj el la angla sen retligiloj. Mi suspektas ke iu artefarita ilo intervenis, precipe ĉar la afero pri "Esperanta Ekonomikisto" estas tiel stranga falsaĵo, kian mi ne atendus de homo. La sama uzanto faris similajn artikolojn en la angla kaj la kataluna. |subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:35, 27 maj. 2026 (UTC) |tempo = merkredo 3 junio 2026 2:16 |forigita = jes |kialo de rezulto = je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:22, 11 jun. 2026 (UTC) }} La teksto estas certe farita aŭtomate, sed ni vere pli kaj pli impresiĝas, kiom saĝajn esperantajn frazojn aŭtomata tradukado intertempe produktas en 90 % de la frazoj: kompreneble restas 10 % da rubo, kiel "li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto" aŭ "li akiris nacian gazetaron". Sed la asertoj enhave restas dubindaj. Interalie, ke pri lia dunganto ''[[British Journal of Economics]]'', evidente anglalingva, tute ne estas anglalingva vikipedia teksto kaj ankaŭ ne vikidatuma ero - kvankam, aliflanke, [https://britishecon.co.uk/ ekstera ligilo] pri tiu ĵurnalo almenaŭ haveblas. Ankaŭ pri dua dunganto, firmao "Astoria" el Austin (Teksaso) mi trovas nenion en la angla vikipedio kaj en vikidatumoj, sed pri tio mi eĉ per simpla guglo-serĉo per vortoj "Astoria cosmetics Austin" aŭ kombinitaj du el la vortoj trovas nenion - kvankam la citita artikolo [https://wdstudios.org/article/aHR0cHM6Ly9uYXRpb25hbHRpbWVzLmludGVybmFsL2N1c3RvbS9iRUJSQ0VwN1JVby1icmFuY2gtZXhpdHMtYXN0b3JpYQ ] supozigas ke la firmao Astoria en Austin ekzistus... ĉu povas esti ke oni en retejo wdstudios.org povus fari plene falsan artikolon? Sed se la artikolo ne estas falsa, kie estas retejo de tiu firmao?? En la angla vikipedio la teksto jam ekzistas ekde 6 semajnoj, kaj ŝajne neniu ĝis nun proponis ĝian forigon. Ke ĝi estis kreita de uzanto Stevejobessy kiu ankaŭ kreis la esperantan, katalunan kaj maltan tekstojn hieraŭ kaj hodiaŭ, ne estas problemo, sed ke estas preskaŭ ekskluzive tiu uzanto kiu plu redaktadas la anglan tekston, suspektigus min se mi estus anglalingva vikipediano... En la angla vikipedio devus esti pli da homoj, kiuj kredas ke iu temo entute ekzistas kaj pretas kontribueti. Mi pretus ekkredi la anglan tekston, se ekestus kaj restus anglaj tekstoj pri la temoj [[British Journal of Economics]] kaj [[Astoria (cosmetics)]]. Se tio daŭre ne estas kaj la pompaj asertoj restas tiom nekredindaj, mi estas {{por}} forigo. Kompromise ni povus vastigi nian tempon de enketado de semajno al monato. Tiam ni ankoraŭ povus sendi Arbarulon (se li pretas je tio) enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto - tiam probable pli klaros la anglaj asertoj post fino de tiu diskuto pri forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 27 maj. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Ĉu vi pretus, estante anglalingvano, enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto, kiel mi proponis la 27-an de majo. La duboj, kiujn vi prave havas pri la teksto de nura uzanto Stevejobessy, ankaŭ validas por la angla vikipedio. Se vi pretas elpaŝi en la angla vikipedio en la sekvaj du tagoj, mi pretas prokrasti decidon pri la esperanta teksto de Stevejobessy ĝis post monato, do je 27 junio, sed se ne mi proponas limdatan forigon je 3 junio. Cetere intertempe ankoraŭ aldoniĝis plia aŭtomata traduko de Stevejobessy en la nederlanda vikipedio - sed tio tute ne estas argumento. La samajn asertojn kopii kvinfoje ne igas ilin pli veraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 1 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo, krom ke ni prokrastas la decidon, ĉar Arbarulo ankoraŭ enketas ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:23, 1 jun. 2026 (UTC) :::Mi ne pretas peti forigon en la angla vikipedio, ĉar la angla-vikipediaj reguloj kaj kutimoj pri forigado estas tro malsamaj de niaj. Ĉi tie mi proponis forigon pro reklameco, sed la reguloj de la angla vikipedio diras ke oni forigu reklamojn nur en la plej senesperaj okazoj ([[:en:WP:G11]]), kaj mi pensas ke ĉi tiu okazo ne estas tia. Eble ĝi ja estus forigita pro nemenciindeco, ĉar laŭ miaj impresoj la angla Vikipedio interpretas menciindecon tre strikte, sed laŭ niaj normoj ĝi certe estas menciinda. Sed se iu havas pli specifan enketon aŭ demandon, kiun anglalingvaj vikipediistoj povus helpi solvi, kaj volas ke mi transkomuniku la peton, mi pretas fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:39, 4 jun. 2026 (UTC) ::::{{komento}} Se ni lasas la temon tiel ĉi, tiam la kalkulo de voĉoj rezultas je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo. Mi pretas ankoraŭ atendi lastan tagon da pripenso, eble iu ankoraŭ havas ion por opinii, sed krome mi morgaŭ je sama horo forigos la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 9 jun. 2026 (UTC) :::::Mi havas ankoraŭ malfortan argumenton '''kontraŭ''' forigo, nome eksteran referencon (profesian memprezenton) :::::* https://www.linkedin.com/in/branchrobert/ :::::kaj aliflanke tute neseriozan finon de la nederlanda vikipedia teksto, plian argumenton '''por''' forigo: :::::* "''In mei 2026 richtte Branch samen met een aantal muzikanten het Amerikaans-Canadese muziekproductiebedrijf WestBeats op. Onder leiding van Branch ontwikkelt de studio eigen Digital Audio Workstation-software. WestBeats streeft ernaar om in juni 2026 zijn eerste reeks singles uit te brengen''" ::::::Tio estas: "En majo 2026, Branch kune kun kelkaj muzikistoj starigis la uson-kanadan muzikproduktan kompanion WestBeats. Sub gvidado de Branch, la studio disvolvas sian propran programaron por Cifereca Aŭdio-Laborstacio. WestBeats strebas en junio 2026 publikigi sian unuan serion de unuopaĵoj." Tio ne kongruas kun la tre serioza prezento kiel ekonomikisto en la aliaj lingvoversioj... :::::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:22, 9 jun. 2026 (UTC) :Mi nur volas memorigi, ke mi sciigis pri ĉi tiu artikolo pro suspekto de reklameco. La menciindeco ŝajnas esti nedubebla (laŭ niaj kriterioj), do pliaj pruvaj referencoj ne rilatas al la afero. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 10 jun. 2026 (UTC) ::Nenio ekde du tagoj ŝanĝiĝis, do mi nun plenumas la decidon de '''[[tri pledoj por forigo kaj vere forigas la tekston]]'''. Sed kvankam ni konsentas pri la suspekto de reklameco, mi vere ne komprenas ke tio estus la sola minuso. La teksto prezentas tute nekredindajn asertojn, kaj "pruvas" tion per ridinde fuŝaj referencoj, kiuj en nul kazoj povas pruvi ion. Sed efektive, ne estu nia tasko zorgi pri proponoj por eblaj forigendaj artikoloj el la '''angla''' vikipedio. Estas tiom da anglalingvaj denaskuloj, ke ili facile povas mem zorgi pri iliaj dubaj kazoj. Tamen mi ne povas kompreni, ke vi kun tiom mizeraj pseŭdoreferencoj ne povus havi dubojn pri la menciindeco de homo en la esperanta vikio surbaze de tiu blufa esperanta teksto. Mi absolute ne dividas la juĝon, ke la mencindeco de la teksto estus "nedubebla laŭ niaj kriterioj". La tuta artikolo kreas '''gigantan dubon'''! Sed nun ĝi estas ĉiukaze for post minuto. Ne indas plu diskuti pri kadavro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 11 jun. 2026 (UTC) == [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Villa delle Rose (Lago de Como) |kialo = Revenas malnova konatulo pri la Lago de Como kaj Lierna. Nun konata artikolo pri simpla vilao kiu estus interesa se historiaj aferoj estus konstateblaj, sed la referencoj ne konfirmas la asertojn. Eĉ la foto ne montras la vilaon mem. La artikolo ne ekzistas en la itala, sed nur en la ukraina, ĵus farita de anonimulo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 4 junio 2026 9:37 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 2 jun. 2026 (UTC) }} :{{kom}} Konfirmas la fuŝecon tri artikoloj pri muelejoj de la sama aŭtoro sen ajna referenco aŭ alilingva korespondaĵo. Ili fakte estas nun nur ruinoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de la nekredinda teksto [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] kaj de la tri fuŝaj artikoloj menciataj: [[Muelejo de Casate]], [[Muelejo de Mugiasco]] kaj [[Mulino di Sornico]]. La farinto mem ekde la 27-a de majo jam estas globale forbarita el Vikipedio, do ne estas danĝero ke ankoraŭ pluraj simile fuŝaj tekstoj venos de tiu ĉi konto, sed tiuj kvar vere estas fuŝaĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:52, 30 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de ĉiuj kvar menciataj tekstoj, kiuj ĉiuj estas same ne kredindaj kaj de sama "longtempa abuzanto" (LTA). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:21, 1 jun. 2026 (UTC) == [[Katolikismo en Finnlando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Katolikismo en Finnlando |kialo = Nova finna fuŝaĵo. La redakto konsistas el tri linioj. La unua enhavas fuŝan vorton "katolikanoj". La dua povus esti interesa se estus referenco (oni ne povas scii ĉu temas pri inventaĵo. La tria estus nur anonco de io kio okazos. Ĉu estus enciklopedia informo pri kvar katolikoj en Svedio, Danio aŭ Rusio? Kiel kutime, estus ni kiu devus serĉi allingvan korespondon. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 31 maj. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 7 junio 2026 18:14 |forigita = ne |kialo de rezulto = 3 kontraŭ, 0 por, 0 duboj - vidu sube. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:35, 9 jun. 2026 (UTC) }} {{komento}} Prava plendo, kompreneble. Mi ankoraŭfoje investis la tempon kaj amplekse avertis la kreinton en [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet#Katolikismo en Finnlando]]. Principe, kiel mi skribis tie, mi estus por teno de la teksto de tri frazoj kun ŝablono {{ŝ|ĝermo}} kaj kun intervikia ligiĝo, ĉar ĝi teknike utilas por malpliigi artikolajn orfojn. Sed mi vere subtenas ke ne 200-an fojon iu ne-finna esperanta administranto faras tiun agadon por la finna kolego, kiu tute povas kaj kapablas tion fari mem: en kreo [[Lilli Earl]] de antaŭhieraŭ li ankaŭ sukcese faris intervikian ligiĝon, do pruvis ke li povas fari tion, kvankam li iam konfesis ke li ne rajtas aktive redakti ion '''en''' vikidatumoj. '''Se''' li mem postliveras tiujn antaŭkondiĉojn de komencanta teksto, mi estus por teno de la teksto, se ne, {{por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 jun. 2026 (UTC) : Mi ĵus vidis ke li jam ekagis pro mia averto, intervikie ligis la paĝon, ampleksigis la 3 frazojn al 5 (tiam ankaŭ eblas rezigni pri ŝablono "ĝermo", eblas meti, sed ne nepre) kaj aldonis 3 bazajn referencojn. Post tiu iometa ampleksigo, kiu certe ankoraŭ ne estas la maksimume ebla ampleksigo, mi jam estas kontraŭ forigo. Kaj mi esperas ke la uzanto aplikas la averton al ĉiuj novaj paĝokreoj. Se iuj paĝoj estas mankaj, proponi forigon estas konsekvenca ago kaj povas havi pozitivajn rezultojn... Do nun, {{kontraŭ}} forigo. Dankon, Kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 1 jun. 2026 (UTC) :: Efektive, post la nunaj plibonigetoj {{kontraŭ}} forigo. Estas bone ke la teksto jam ankaŭ ne estas artikola orfo plu, kaj kun la alilingvaj tekstoj ankaŭ devus esti eble ankoraŭ trovi iun foton... Sed tio estas normala situacio por artikolo kiu nur ekestis hieraŭ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:57, 1 jun. 2026 (UTC) :::PS: Mi ĵus povis enigi 2 fotojn kaj mapon, kaj la paĝo jam ekaspektas kiel normala artikolo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:13, 1 jun. 2026 (UTC) :Ĝi povas resti. Kiel fini la debaton?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:09, 3 jun. 2026 (UTC) ::{{kom}} Mi kalkulas la frazon de Kani "Ĝi povas resti" kiel voĉon kontraŭ forigo, kun mia voĉo ŝanĝita kontraŭ kaj tiu de Aidas same post la "plibonigetoj kontraŭ forigo". 3 voĉoj kontraŭ forigo, neniu (post la adaptoj) por, kaj neniu dubo plu. La teksto restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:33, 9 jun. 2026 (UTC) == [[Karim Tabti]] == {{Propono de forigo |artikolo = Karim Tabti |kialo = Pli ol forigopeton, mi havas seriozan dubon. La artikolo ŝajnas bone strukturita, sed temas pri 17-jarulo (eble ankoraŭ ne biografienda) kaj la referencoj estas nenio. Ne ekzistas korespondaĵo en itala aŭ alia lingvo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:13, 3 jun. 2026 (UTC) |tempo = <s>10 junio 2026 9:42 h </s> plivastigita ĝis ĵaudo 11 junio 2026 21:00 h |forigita = ne |kialo de rezulto = du voĉoj kontraŭ forigo, neniu por, sed restas duboj, ĉe Kani kaj Goren, kaj fakte ankaŭ ĉe mi - do: "in dubio pro reo" dubokaze por la akuzato [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:13, 23 jun. 2026 (UTC) }} :Mi povis trovi nenion pri tiu ĉi ulo, kaj la nomo Karim Tabti ne estas tre rara. Ĉu eblas kontakti la aŭtoron? Se temas pri sinprezento, ĉu li almenaŭ estas esperantisto aktiva en la movado, eble en TEJO aŭ junulara sekcio de SAT? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 12:57, 6 jun. 2026 (UTC) ::La aŭtoro estas anonimulo, kiu faris nur tiun kontribuon. Se temus pri esperantisto, oni dirus ion pri tio. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 8 jun. 2026 (UTC) La teksto je unua vido ŝajnas troglata, olea AI-laboraĵo, kun ridinda unua referenco "La sekva teksto prezentas enciklopedi-stilan biografion de Karim Tabti, kune kun klarigoj pri la font-bazo kaj la kriterioj de verifikebleco laŭ la normoj de Wikipedia." Do la unua referenco ekzakte alparolas nin ĉi tie per solena seriozeco, kiuj jes dubas ĉu iu tia homo "Karim Tabti" entute ekzistas. Malgraŭ la senespera pledo "ne forigu ĝin, ĝi plenumas la kriteriojn", groteske ĝi ĝuste NE plenumas iujn kondiĉojn pri referencoj "laŭ la normoj de Wikipedia": la "referencoj 2-6", kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon "publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja" pruvas ekzakte '''nenion'''. Sed se oni '''mem''' enketas per reta serĉilo (Junaj Socialistoj de Foggia, en loka lingvo: Giovani Socialisti di Foggia), tuj troveblas tuta fasko da konvinkaj referencoj: * https://playnews24.com/2026/06/09/karim-tabti-gs-psi-nessuna-festa-sulle-difficolta-della-citta-il-centrodestra-abbia-rispetto-delle-istituzioni/ * https://www.foggiatoday.it/tag/giovani-socialisti/ * https://www.civico93.it/giovani-socialisti-diu-capitanata-annunciata-la-costituzione-del-coordinamento-di-lucera/ * https://www.linkedin.com/in/karim-tabti/ Do. La temulo vere estas loke aktiva juna socialista politikisto, kaj ĉar la teksto mem estas esperantlingve senriproĉa, la problemo estas nur tiuj senesperige fuŝaj "referencoj 2-6", kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon "publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja". Ĉar kun aninmulo oni povas tre malbone komuniki, mi prefere proponus lasi la tekston, se iu esperanta uzanto povas ene de 2 tagoj enplekti tiujn aŭ iujn rete trovitajn referencojn en la krome konvinkan tekston (tio signifas vastigi la limdaton ĝis 2026-06-11 19 h UTK). Mi neniel komprenas, kial la por Foggia kaj Apulio plene negrava komunika lingvo Esperanto estus tiom grava, sed eble la anonimulo pensis ke li volis havi "testan balonon", antaŭ ol en dua paŝo elpaŝi per vikipedia artikolo en la itala lingvo. Do estos al ni, ĉu ni estos tiom bonkoraj kaj afablaj por mem ripari la eksterajn referencojn. Se jes, la eksteraj referencoj ŝajnas pruvi publikan intereson pri la junulo, kaj nur la fakto ke li estas 17-jara ne "senvalorigas lin". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:57, 9 jun. 2026 (UTC) Mi nun pli-malpli ĉion forĵetis, por kio mi ne trovis fidindajn retajn ekstervikipediajn referencojn, kaj metis tiujn referencojn. La retejo foggiatoday.it, kiun mi menciis hieraŭ, montriĝis teknike fuŝa, ekzemple ne estis arkivigebla, kaj estis superŝarĝita de reklamoj, ankaŭ la retejo https://www.foggiatoday.it/politica/karim-tabti-congresso-si-foggia.html pri kiu fakte temis. Ĝin mi do ne uzas, sed mi trovis bonan plian referencon https://federazionegiovanisocialisti.com/sedi/, kiun eblas senprobleme uzi. Sed la referencoj kiujn mi nun havas pruvas relative malmulton, de la origina teksto nun nur restis naŭ mallongaj frazoj, tio estos pli ol la minimumaj 3 por artikola ĝermo, sed ĉar ili vere estas tre magraj, mi tamen metis ŝablonon {{ŝ|ĝermo}}. Tiun koncizigitan kaj referencitan tekston ni povus lasi, sed nun la teksto estas tiom konciza, ke restas malmulta substanco: mi voĉdonas {{malforte kontraŭ}} forigo, sed volas almenaŭ ankoraŭ plian voĉon aŭ du. Tamen kompreneble ni tre atentu ne malŝpari tro multegan tempon je tiu tre flanka temo pri la provinco, konsiderante ke multaj esperantaj tekstoj pri tiu provinco aspektas kiel la paĝo [[Ascoli Satriano]]: teksto de nur unu frazo, ses vortoj, plus informkesto kun informoj de 2005, plene malaktuala kaj kun fuŝa ligilo [[San Potito]], sed aliflanke tre kritikende tute sen {{ŝ|ĝermo}} aŭ ĉi-tie la pli draste kritika {{ŝ|ĝermeto}}. Sed kompreneble ni ne forĵetu ĉiujn flankajn temojn kun rilatoj al la provinco, nur ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis redakte vastigi la robotan kreaĵon de januaro 2006, kiun poste ekskluzive nur robotoj pluadaptis, kaj neniu ajn homo iam faris plej etan redaktan ampleksigon (nur unu homo en 2013 ŝanĝis bildon). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:12, 12 jun. 2026 (UTC) ::{{kontraŭ}} forigo, kvankam dubindas la Internacia menciindeco de ĉiu ekestanta juna loka politikisto. Sed la teksto estas bona kia ĝi estas nun, ankaŭ bonas ke nun estas nova teksto pri la itala partio de 2007. "in dubio pro reo" [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Ŝlomo Hofmeister]] == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝlomo Hofmeister |kialo = Fuŝega lingvaĵo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:34, 12 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 19 junio 2026 8:18 |forigita = ne |kialo de rezulto = post plibonigo: tri kontraŭ, Kani ne reesprimis sin, sed lia komence prava kritiko "fuŝa lingvaĵo" intertempe estas senbaza 10:09, 23 jun. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) }} :Mi riparis la plej elstarajn lingvofuŝojn - nun {{kontraŭ}} forigo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:34, 12 jun. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} La origina teksto estis lingve neakceptebla, sed post la poluro de Moldur ĝi estas tute bona. Kompreneble la teksto daŭre nur estas ĝermo, kiu tre profitus de pliampleksigo per tradukoj el la germana aŭ angla versioj, sed esti artikola ĝermo ne estas kialo por forigo. Dankon al Moldur, tiel ĉi ĝi sendube ne estas forigenda. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 14 jun. 2026 (UTC) ::{{kontraŭ}} forigo nun. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:23, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Metodo Castiglioni]] == {{Propono de forigo |artikolo = Metodo Castiglioni |kialo = Pli ol forigopeton, mi montras mian dubon pri enciklopedieco. Temas denove pri Lierna, ĉe la Lago de Como, kaj la familio Castiglioni. La redakto sonas al mi kiel ia babilado, kvazaŭ seninforma. Denove ĝi ekzistas en hispana, sed ne en itala. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:26, 12 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 19 junio 2026 18:45 |forigita =jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:33, 20 jun. 2026 (UTC) }} {{por}} Ni jam vidis tiom da blovite grandigitaj, fakte senenhavaj, seninformaj paĝoj pri familio Castiglioni de Lierna, ke mi vere ne emas investi duonhoron por detale defendi kial, se ĉiuj antaŭaj tekstoj krom tiu pri la skulptisto [[Giannino Castiglioni]] estis senvaloraj, ankaŭ tiu ĉi teksto estus foriginda. Ĝi ne ŝajnas al mi enciklopedia. Punkto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 14 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Luca Bestetti]] == {{Propono de forigo |artikolo = Luca Bestetti |kialo = Vidu la kunmetitajn dubojn jam en la [[diskuto:Luca Bestetti|diskutpaĝo]]: duono de la trovoj povus subteni impreson ke la tuto estus falsa kaj duono ke ĝi tamen estas vera. Ĉu lasi tian tekston, ĉar ĝi "nur duone estas konvinkebla, per fontoj kiuj eble estas fidindaj eble ne"? Ĉu tiuj pridubeblaj referencoj sufiĉas por pruvigo lasi la tekston??? |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 21 junio 2026 8:39 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:45, 22 jun. 2026 (UTC) }} {{re|Super nabla}} (aŭ iu alia italo) Ĉu vi havus opinion pri tiu paĝo?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo, se neniu itallingvano pretas detektive forigi la multajn dubojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Thathanine Thongchay]] == {{Propono de forigo |artikolo = Thathanine Thongchay |kialo = Dubinda menciindeco |subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:54, 15 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 22 junio 2026 3:40 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:43, 22 jun. 2026 (UTC) }} :{{por}} Dubinda menciindeco. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:51, 15 jun. 2026 (UTC) :{{por}} Vere, dubinda menciindeco. Ke li en 2017, en aĝo de 11, foje faris reklamon por dentopasto, estas bone, sed ne jam signifas aktoran famon. Kaj ke [https://www.imdb.com/de/name/nm18457192/ en la aktora daumbazo IMDb] estas nur lia nomo, sed entute neniuj aktoradoj, diras multon. Plie, la sola ligilo, persona [https://www.instagram.com/Thathanine paĝo ĉe Instagram] estas {{404}}... Tio estas ploriga prezento. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:18, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Teodoriko Bland (juĝisto)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Teodoriko Bland (juĝisto) |kialo = Novulo ekkreis fuŝegajn artikolojn, unu ĝermeton kaj alian ĝermon kiu estis savita post polurado fare de Moldur. Mi ne scias ĉu tiu novulo esperas, ke ni riparu ĉiujn tiujn venintajn kaj venontajn fuŝajojn aŭ eĉ estas nekonscia pri la neakcepteblo de la rezultoj. Aliaj similaj artikolklopodoj estas [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]] Mi ne sentas min preta kontakti lin. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 15 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 22 junio 2026 18:01 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:42, 22 jun. 2026 (UTC) }} :{{por}} La novulo mem skribis "Mi estas komencanto, tiel pardonu se mi fari eraro." Pardoni "se li fari eraro" oni povas, sed nove verki la tekstojn pri detalaj biografioj de antaŭ 200 jaroj el la historio de [[Marilando]] estas iom tro. Mi emas koncentriĝi pri la multegaj kantonoj de Usono, kiuj ne nur havis signifon antaŭ 200 jaroj en la loka historio, sed estas signifaj en 2026, kaj tie pri [[:Kategorio:Kantonoj de Marilando|Marilando estas nur 12 tekstoj kaj mankas ankoraŭ 12]]. Kompreneble Marilando nur estas unu el tre multaj partoj de Usono, kaj Usono nur estas unu el tre multaj landoj de Ameriko, sed mi ĉiukaze ne vidas kapablon ĉe mi nun nove krei la paĝojn de lokaj homoj de antaŭ 200 jaroj kiujn la komencanto deziras ke ili estos. Mi metas ŝablonon {{ŝ|polurinda}} kaj {{ŝ|orfa}}, ĉar estas signo de afableco ne forigi tekston sen antaŭe averti pri mankoj, sed tamen estas por forigoj de almenaŭ la tekstoj [[Teodoriko Bland (juĝisto)|T. Bland]], [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo de ĉiuj kvar. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Via Arcivescovo Romilli]] == {{Propono de forigo |artikolo = Via Arcivescovo Romilli |kialo = Anonimulo kreas nur artikolojn pri milanaj stratoj, kiuj ne interesas en la itala vikio kaj serĉas lokon en Esperanto, islanda aŭ rusa. Tio dubindas min pri enciklopedieco. Ĉu ni havos centojn da stratoj da centoj da ĉefurboj? Tio estas dekmiloj da stratoj. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 19 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 26 junio 2026 21:38 |forigita = jes |kialo de rezulto = 3-4 poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:41, 22 jun. 2026 (UTC) }} {{kom}} Supozeble plia blufaĵo/pompaĵo en la konata Milano-rilata fuŝaro. Simile ankaŭ: [[La Casa Astratta]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:24, 20 jun. 2026 (UTC) {{forte por}} forigo eksplicite ankaŭ de la teksto [[La Casa Astratta]]: Pri la strato Via A. Romili mi ankoraŭ povus imagi meti frazon en la tekston pri Milano, sed pri la "Casa Astratta" estas eĉ pli groteske. Kvankam tie mankas foto, eblas vidi en [https://ordinearchitetti.mi.it/index.php/it/cultura/itinerari-di-architettura/14-arte-e-architettura/opere/320-casa-astratta/galleria#galleria ekstera retejo] ke temas pli tutsimpla 9-etaĝa loĝdomo, tipe socialisma [[slabokonstruaĵo]], kiu estas en neniu dimensio arkitekte menciinda. En ĉiuj periferioj de ĉiuj urboj de la eksa [[Varsovia pakto]] oni povas vidi tiajn domojn, mi havas amikojn kaj parencojn kiuj loĝas en tiaj domoj kaj estas dankema ke estas tiuj simplaj domoj (kaj ke ili ne estas bombitaj kiel la samaj domoj en Ukrainio), sed se oni metas paĝon pri ĉiuj tiuj domoj, eĉ se ne estas foto kiu montrus la tristan fasadon, tiam oni same povas fari tekstojn pri ĉiuj strataj lanternoj kaj ĉiuj rubujoj en ĉiuj stratoj de ĉiuj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:53, 20 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de ambaŭ. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{re|Kani}} Cetere la dubinda teksto pri tiu "Via A. Romilli" estis fakte trompe pri la tuta milana kvartalo Corvetto - supozeble ĉar nur pri "tiu unu strato Via A. Romilli" estus apenaŭ sufiĉe da raportindaj frazoj por vikipedia teksto. Mi ĝenerale pensas, ke en Vikipedio oni iru de ĝeneralaj al laŭgrade pli specifaj temoj. Unue estu teksto pri la lando, poste pri regiono, provinco, tiam se estas pri kantono aŭ distrikto, kaj se tiam ankoraŭ estas energio, pri urboj aŭ neurbaj komunumoj aŭ municipoj. Por Milano tio signifas, ke se jam estas teksto pri la urbo (la esperanta teksto [[Milano]] cetere nun estas problema, sed tio estas alia laborejo), ke tiam se iu tre volas estu tekstoj pri la naŭ urbodistriktoj, kiuj sume konsistigas la tutan urbegon. Tiuj kompletaj tekstaroj jam pli longe ekzistas pri Granda Londono, Parizo, Berlino, Vieno, Budapeŝto kaj Moskvo, kaj mi nun faris la naŭ tekstojn ankaŭ por Milano. Ĉi tie la "kvartalo Corvetto" estas en la [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Se oni freneze amas Milanon, oni nun povas senprobleme krei subtekston pri la "kvartalo Corvetto", kaj tiam aŭtomate aperas blua ligilo en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Sed por mi persone la 9 tekstoj pri la naŭ partoj de la urbego nun tute sufiĉas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 20 jun. 2026 (UTC) :::{{re|Kani}} Mi el la forprenita teksto ankoraŭ sukcesis elvringi tri frazojn al eta ĉapitro en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Tiel tamen la laboro de la anonimulo ne estos tute vana... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:06, 23 jun. 2026 (UTC) == [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando |kialo = Novulo, anonimulo, kreis artikolon kun pli ol 100 000 bitokoj pri golpafantoj. Ĝi estas plenplena de ruĝaj ligiloj kaj blazonoj. La kreinto eĉ ne scias, ke estas jam artikoloj pri la naciaj teamoj. Mi komentas sube. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 29 junio 2026 21:28 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}} Ripari tiun artikolon estus heroeca tasko, kiun neniu faros. Mi jam faris kelkajn komencajn plibonigojn. La kreinto eĉ pafis kaj fuĝis. Krome estas neutila tiu artikolo, kiam la situacio ŝanĝiĝas nun ĉiutage dum pluas la monda ĉampioneco. Mi vidas du vojojn: unua, simple forigi la monstran artikolon; dua, fortondi ĝin lasante nur 50 golpafantojn anstataŭ 200 kaj klopodi bluigi la pejzaĝon. Tiuokaze indus atendi la finon de la ĉampioneco por ŝpari laboron de konstanta ĝisdatigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC) ::Ĉu eblas la tria vojo: igi iun roboton krei ĝermgrandan artikolon pri ĉiu menciita piedpilkisto laŭ intervikiaj datumoj, esperante ke iam iu piedpilkadmiranto kreskigos ilin? Laŭ mia scio ĵus nun en la aktivularo de nia vikipedio ne estas fortaj sportadmirantoj, sed tio ĉi ja povas (teorie) ŝanĝiĝi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 22:14, 22 jun. 2026 (UTC) :::{{por}} forigo de la tute fuŝa listo en '''[[nuna stato]]'''. Alternative mi eĉ pli voĉdonus por teno de minumuma listo de 10 plej golemaj futbalistoj, do laŭ nuna stato de Ronaldo ĝis Puskás, '''sen''' fuŝaj teamaj titoloj kiel [[Nacia futbala teamo de Portugalio]] (estas [[portugala nacia teamo de futbalo]], se estus unu kazo, eblus meti alidirektilon, sed estas tro multaj fuŝoj, cetere ankaŭ ekzistas preta ŝablono {{ŝ|PortugalioFB}}, kiu ĉi tie tuj liverus flageton kaj perfektan ligilon), '''sen''' fantaziaj ruĝaj ligiloj "Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo" kaj multegaj similaj, kiuj ĉiuj ne ekzistas - la novulo kun tiom da fuŝoj ne estos la gusta por fari tiujn centojn da paĝoj, kaj la ekzistantaj uzantoj pli bone koncentriĝu pri pli esencaj taskoj - ekzemple, el 48 teamoj de la nuna futbala mondpokalo nur 40 havas e-lingvan tekston, 8 ankoraŭ mankas, kaj '''sen''' fuŝaj provoj kiel "Dts/outdmy1". Se fari tiel, el la 10 sportistoj ankoraŭ mankas e-lingvaj tekstoj pri du, [[Sunil Chhetri]] kaj [[Ali Mabkhout]], tio eĉ fareblas sen robota helpo, kiu ĉiukaze nur liverus krudan tekston, do ĉiukaze ne eblus fari pretan tekston sen homo (almenaŭ por kontrolo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 23 jun. 2026 (UTC) :::{{re|Goren}} La tria vojo, igi iun roboton krei ĝerman artikolon pri ĉiu menciita nomo laŭ intervikiaj datumoj, '''ne''' funkcios. Mi ĵus per forta subteno de vikidatumaro faris 30 tekstojn pri aktualaj futbalistoj, kaj antaŭe jam antaŭpreparis ankoraŭ ŝtopante multajn tekstojn pri la geografio de Usono kaj Kanado, kaj laŭ mia sperto mi konstatas ke mi kaj tute vi '''supertaksas''' vikidatumaron: Uzante ĝin, mi daŭre konstatas ke vikidatumoj ne estas preta, foje informoj tute mankas, foje malaktualas je 10 jaroj, foje nur la "preferata rango" forgesiĝis elekti - estas tre en ordo uzi vikidatumaron kaj dume permane aktualigi ĝin, mi ankaŭ lernis aŭtomatece aldoni iujn parametrojn kaj priskribojn al vikidatumaro, sed tiuj informoj kiuj ĉi tie mankas, laŭ mia impreso aldoneblas nur mane (mi diras: tial ili mankas). Krome, entute multajn informojn eblas stoki en vikidatumaro kaj preni de tie, sed neniam ĉiujn kiuj estas bezonataj en eta projekto kiel wiki.eo aŭ similgranda alia vikio. Do tre bonas uzi vikidatumaron kaj dum la uzado plibonigi ĝin, sed estas iluzio ke iu aŭtomato aŭ artefarita intelekto faros e-lingvajn tekston sen ke lingve kaj teknike sperta homo bezonatus. Vikidatumaro ne estas artefarita intelekto... :::{{re|Goren}} pri via lasta ideo: Mi '''ne''' pensas ke manko de "fortaj sportadmirantoj" en vikipedio estas la problemo. Fakte ne tiom temas pri "forta admiro", sed pri lingva kaj teknika sperto en vikipedio plus preto engaĝiĝi ankaŭ pri sportaj temoj, ne nun pri "siaj kutimaj tre limigitaj ŝatotemoj". Mi dirus ke en la lastaj monatoj ankaŭ Aidas kaj Sj1mor multe kontribuis pri sportaj temoj (ekzemple pri vintrosporto en februaro-marto), aŭ Castelobranco (aparte pri manpilkado)... Revi pri iuj novulaj 15-jaruloj kiuj ĉi tie perfekte levos la lingvan nivelon de ĉiuj futbalistaj kaj futbalteamaj temoj al neatenditaj altecoj estos vana revado, kvankam ankaŭ mi foje revas ekzemple ke povus reaktiviĝi la eksesperantisto Michael Barera, kiu sub uzantonomo TFCforever ĝis somero 2011 faris multajn sportajn kontribuojn al la e-lingva vikio. Sed kompreneble, se kvar fortaj sportemaj vikipedianoj faras po 30 novajn tekstojn pri sportistoj kaj aliaj normale sportemaj vikipedianoj faras sume ankoraŭ 20 aŭ 30, kaj nur en la [[Futbala Mondpokalo 2026]] estas 48 teamoj, kun po 26 teamanoj plus trejnisto, tiam temas pri 1 296 novaj biografioj por tiu unu turniro, plus 48 ŝablonoj kaj pliaj kromtekstoj - do tamen malgraŭ ĉiu fortostreĉo eblos nur kovri la temon je dekono ĝis okono. Tial mi komprenas la revon pri aŭtomatigo, sed mi garantias ke tiel ni funkcios, kaj estas la esenco de vikipedio kaj ĉiam restos truoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 23 jun. 2026 (UTC) ::::{{por}} forigo - aŭ, je dua pripenso, eĉ pli bone ŝanĝo al listeto de 10 plej pintaj golpafantoj sen ajnaj ruĝaj ligiloj laŭ la propono de Thomas.[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:47, 26 jun. 2026 (UTC) == [[Vitikolturado en Umbrio]] == {{Propono de forigo |artikolo = Vitikolturado en Umbrio |kialo = Dum semajnoj anonimuo (kun kiu ne eblas kontakti) kreis amason da simile fuŝaj artikoloj pri vinproduktado en Italio. Mi markis plimultan kiel polurinda, sed tio utilas al nenio, ĉar li plue fuŝkreas. Ĉi tiu eĉ kun du eraroj en la ĉefa vorto de la titolo: Vitikolturado anstataŭ Vitokulturado aŭ Vitkulturado. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC) |tempo = mardo 7 julio 2026 10:50 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}}Krome, en kelkaj el tiuj artikoloj estas longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Indas revizio de la tuta artikolaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC) df6d35gjpwqm55v7pyu0tjp5bb73250 9417427 9417426 2026-06-30T10:05:21Z Kani 670 /* Vitikolturado en Umbrio */ 9417427 wikitext text/x-wiki {{/Enkonduko}} <div class="center">Ĉiuj subpaĝoj: [[Specialaĵo:Indekso_de_prefiksoj/Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/]]</div> == Ne plu aktivaj == Ne plu aktivajn erojn movu al [[/Arkivo]], vidu la suprajn kestojn "Malnovaj diskutoj". == Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj - 2026 04 26 == {{Propono de forigo |artikolo = Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj |kialo = ne ĝisdatigita ekde jaro 2013, redunda, estas tro multaj listoj kun specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj, kaj la plejmultaj ŝablonoj tamen nenie estas listigitaj |subskribo = {{por}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:13, 22 mar. 2025 (UTC) |tempo = 2025-04-24 |forigita = jes |kialo de rezulto = vidu sube: per tri poraj voĉoj, kaj du pasivaj subtenoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 26 apr. 2026 (UTC) }} :Do, listigo de la ŝablonoj estus jes bonvena, se ĝi estas bone ordigita kaj didaktike donas bonan superrigardon. Tamen mi ne scias ĉu tio eble estas teoria penso: mi ekde 2007 lernis pri multaj ŝablonoj kiam mi vidis unu en teksto kaj tiam iris al la ŝablono mem por pli detale rigardi ĝin - en la dokumentado kutime estis ĉiuj respondoj al miaj demandoj, kaj se ne, mi demandis diskutpaĝe kaj iu spertulo tiam ampleksigis la dokumentadon. Tiun ĉi subpaĝon mi neniam vidis ekde miaj komencaj tagoj, fakte ankaŭ la bazan paĝon Vikipedio:Ŝablonoj mi neniam rigardis. Se ĉiuj tiel faras, tiam oni povas ŝpari al si investi multajn horojn en pli pedagogia gvidlibro pri ŝablonoj ĝenerale... Sed mi ne scias, ankaŭ la alilingvajn paĝojn mi neniam legis, kaj ne povas kompari, pro sama motivo, ke mi ne aparte volis lerni pri ŝablonoj ĝenerale, sed mi lernis en praktiko, vidante iujn ŝablonojn en uzo. Do mi singarde estus por pridubo, ĉu vere indas investi aldonan tempon en pli pedagogia prezento aŭ oni nur havu minimuman paĝon. Ĉiukaze la grandaj lingvobranĉoj ŝajne sukcesas sen aldonaj subpaĝoj - kial ne ankaŭ ni sukcesus? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 22 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Mi ne principe kontraŭas ekziston de tiaspecaj paĝoj se ili estas utile formigitaj. Sed la supre menciita paĝo estas kaosa kaj "specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj" estas sensenca klasigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:57, 22 mar. 2025 (UTC) ::Mi konsentas pri la duba kritiko. Sed en la ŝablono ankoraŭ ne estas noto ke ĝia ebla forigo diskutatas, kaj mi forte dubas ĉu iu atentigis la precipan verkinton {{re|Tlustulimu}} neniu ajn, ankaŭ burokrato ne, havas la sanktan devon ĉiujn du tagojn kontroli tiun ĉi paĝon. Tial mi proponas kalkuli la semajnon ekde nun, krom se la verkinto Tlustulimu signalas ke li konsentas pri forigo kaj ne bezonas plian tempon por pripenso. Ĉiukaze unu semajno rapidege pasas. Do ĝis 06 apr. 19:13 UTC. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:13, 31 mar. 2025 (UTC) : Mi havas la malagrablan situacion ke Tlustulimu post la 27-a de marto 2025 nur faris du miniaturajn redaktetojn. Principe li tamen devintus vidi per sonorila signo mian noton {{re|Tlustulimu}} de la 31-a de marto. Sed evidente li iel estas en paska feriado, aŭ ekstreme okupita ekster vikipedio, momente. Tial mi, vole-nevole, proponas aldoni ankoraŭ 10 tagojn, ĉar se li eventuale ferias ĝis la feriotago paska lundo, la 21-a de aprilo, kaj reestas la 22-an, tiam ĉiukkaze li bezonos iom da tempo por pripenso kiel li traktos la kritikon pri la listo de 2013, pri kiu evidente ankaŭ li mem ne atentis dum la lastaj 12 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:55, 14 apr. 2025 (UTC) ::{{re|Tlustulimu|Taylor 49|Aidas|Kani|RG72}} Nun pasis pliaj dek monatoj da atendado, kaj ŝajne Tlustulimu ne havas la energion por okupiĝi pri la temo. Do mi revenus al la origina propono de Taylor, kiu kiel unua dekomence pledis pri forigo, kaj nun ankaŭ aldonas mian signon {{por}} forigo. Tio ne kaŭzos grandan vakuon. Ĉu iu el vi ankoraŭ havas ion por aldoni? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:57, 5 mar. 2026 (UTC) :::Mi ne reagis ĉar mi tute ne kompetentas pri ŝablonoj. Mi tute akceptas kolektivan decidon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:47, 5 mar. 2026 (UTC) :::Mi tute malspertas rilate la ŝablonojn. Se tiu ĉi paĝo ne estas utila kaj uzata, do oni foiru ĝin. Se iu ĝin uzas aŭ ĝi estas utila, do oni lasu kaj plibonigu ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:39, 6 mar. 2026 (UTC) :::: {{kom}} Mi fakte lastatempe plurfoje prilaboris la malidan paĝon [[Vikipedio:Ŝablonoj]] kaj pluraj subpaĝoj de ĝi. Sed "/Specialaj ŝablonoj" estas plene redunda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:18, 6 mar. 2026 (UTC) :::::Al mi ŝajnas pravigeble ĝisi de la ŝablono. Tial {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:29, 8 mar. 2026 (UTC) :::::Ĉi-teme fluas la monatoj kaj ankaŭ mi hezitemas forpreni ŝajne nebezonatan subŝablonon se mi ne certe scias kio okazos poste. Tamen mi nur prenas mian kuraĝon kaj forigas ĝin. Se io estos misa poste, oni ĉiukaze povas malfari la forigon. Sed iom groteskas ne povi fini temon dum pli ol 13 monatoj. Do {{farite}}, subŝablono "/Specialaj ŝablonoj" estas for. Se iu havas problemon pri tio, kontaktu min, aŭ se mi neatendite havas trafikakcidenton, alian aktivan administranton, ekz. Kani, por restarigi la subŝablonon post meto de konvinkaj argumentoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:23, 26 apr. 2026 (UTC) ==[[Bilda sensilo]] 2025 3 5 == La paĝo estas alidirektilo al [[Rastrumero]]. Tamen "bilda sensilo" nek estas sinonimo nek eĉ teorie subkoncepto de "rastrumero", kaj la ĝermo [[Rastrumero]] neniel helpas leganton lerni pri bildaj sensiloj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:31, 28 jan. 2026 (UTC) : {{kontraŭ}} forigo post alidirekto al [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:40, 29 jan. 2026 (UTC) :Bone, do, mi povas ŝanĝi mian proponon al {{sindeteno}}. Kvankam la nuna celo ankoraŭ povus misgvidi, ĉar ne ĉiuj bildaj sensiloj estas ŝarĝokuplitaj aparatoj, ĝi estas ege pli taŭga ol antaŭe. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:09, 29 jan. 2026 (UTC) :{{sindeteno}} Ĝenerale mi estas forte por vikipediaj alidirektiloj, kiuj simple direktigas legantojn al ĝusta celo. Sed la alidirektilo "[[bilda sensilo]]" ĝis nun nur uziĝis en la paĝo [[Bilda distingokapablo]], nun tute ne plu uziĝas, kaj mi demandas min ĉu iu iam per la serĉaj vortoj "bilda sensilo" serĉos en la esperanta vikipedio. Do, alivorte: ĉu iu ajn iam rimarkos ĉu alidirektilo ekzistas aŭ ne ekzistas. Se neniu bezonas ĝin, ni ne bezonas ĝin. Kion la koncepto [[Bilda sensilo]] cetere signifus en vikidatumoj, do en aliaj lingvoj?? Se ne forigi la alidirektilon, sencus klarigi la koncepton (aŭ preskaŭ-sinonimon) "Bilda sensilo" en duonfrazo de la paĝo [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:17, 29 jan. 2026 (UTC) ::{{re|Taylor 49|Arbarulo}} Ĉu vi havas respondon al la supra demando? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:05, 31 jan. 2026 (UTC) :::{{re|ThomasPusch}} Bilda sensilo tute laŭvorte estas aparato, kiu sensas lumon kaj faras el ĝi bildon. Laŭ alilingvaj artikoloj, ekzemple france [[:fr:Capteur photographique]], ŝarĝokuplita aparato estas unu grava speco kaj la alia estas komplementa metaloksida duonkonduktilo (''[[:en:complementary metal oxide semiconductor]]''). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:52, 31 jan. 2026 (UTC) :::: Ah, nun ĉio klaras. Mi dirus ke plej bonas kaj plej helpas tuj enmeti tiun bazan informon en duan frazon de la teksto [[ŝargkuplita aparato]], plej bone per kodoj de vikidatumoj, kun escepta uzo de grasaj literoj, se oni tradukas al unu nacia lingvo, oni ĉiam elstarigas tiun "ŝajne aparte internacian" lingvon kaj malelstarigas la aliajn. Do tute banale :::: {{citaĵo|Ŝargkuplita aparato estas unu grava speco de '''bilda sensilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q209121|Q209121]]), la alia estas '''komplementa maloketsida duonkonduktilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q173431|Q173431]]); ambaŭ estas [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj aparatoj]].}} :::: Kaj pripenseblas (mi persone subtenus, kvankam en du kazoj temus pri gvido de mistajpaĵo al ĝusta vorto) ĉu ankaŭ konsideri alidirektilojn de la ĝusta variaĵo [[ŝargokuplita aparato]] kun plia meza vokalo kaj de la eraraj variaĵoj [[ŝarĝkuplita aparato]] kaj [[ŝarĝokuplita aparato]] kun "ĝ" anstataŭ "g" al la teksto [[ŝargkuplita aparato]], ĉar tiu mistajpo ĵus eĉ okazis al vi kaj certe ankaŭ okazos al aliaj. Ĉu ĉiu konsentas pri tiuj tri aldonaj alidirektiloj? Ĉiukaze ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj - ankaŭ la alidirektilo de [[bilda sensilo]] al [[ŝargkuplita aparato]], sed lamentado pri mankoj de veraj kompletaj esperantaj tekstoj ne estas solvo, dum klara klarigo estas helpo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:54, 31 jan. 2026 (UTC) ::::: {{farite}} Plene riparite. Tamen mi apenaŭ subtenas alidirektilojn por eraraj variaĵoj. La kodo "Q209121" estas malĝusa por la celata bildsensilo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:38, 1 feb. 2026 (UTC) ::::::Dankon ThomasPusch pri la korekto! Ĉi-kaze temas pli ĝuste pri mislego ol mistajpo. Principe mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, se ni havos ilin, ĉi tiu estus relative taŭga okazo. Do mi nek poras nek kontraŭas tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 04:21, 2 feb. 2026 (UTC) ::::::: Principe ankaŭ mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, ĉi tie estas tiom nematura temaro, kaj la termino [[ŝargkuplita aparato]] estas tiom ekzotikega (almenaŭ mi neniam vidis ĝin en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro, kaj mi preskaŭ garantias ke ĝi neniam menciiĝis ie tie), ke la facile pardonebla mistajpo skribi la adjektivon "ŝargkuplita" kun silabo "ŝarĝ" permesas klarigan alidirektilon. {{re|Taylor 49}} Vi en unu frazo notas "plene riparite" kaj en alia tamen avertas "La kodo "Q209121" estas malĝus[t]a por la celata bildsensilo". Ĉu vi havas pli bonan ideon por vikidatuma kodo aŭ entute havas proponon kiel solvi la dilemon? Klaras ke ĉiuj konsentas ke "ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj", sed jes bonas se tiuj "provizoraj solvoj" estu laŭeble ne malĝustaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:30, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::: Mi jam riparis tion en la artikolo: [[d:Q210745|Q210745 "active pixel sensor"]]. Mi ankaŭ kreis alidirektilon [[CCD-bildosensilo]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:44, 8 feb. 2026 (UTC) :::::::::Do eblas konsideri la temon kontentige finita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:42, 5 mar. 2026 (UTC) == [[Joel Filsaime]] - 2026 3 1 == {{Propono de forigo |artikolo = Joel Filsaime |kialo = Neesperantisto markigis tiun paĝon kiel spamaĵo, vikidatuma ero pri la temo tute ne estas sed en [[d:Q58221895]] estas informoj pri la ŝtrumpopupa agado de iuj penoj puŝi la temon en vikipedion, teksto nun nur estas en la esperanta branĉo, supezeblas ke alilingvaj tekstoj jam estis forigitaj, sed tio rekte ne kontroleblas. Ĉiukaze la esperanta ek-teksteto estas [[vikipedio|orfo]], aldone estas mizera unufraza artikola ĝermeto, kaj krome dubindas la menciindeco de la homo, se neniu esperantista uzanto konas lin kaj en la angla kaj ĉiuj aliaj branĉoj de vikipedio estas neniu informo pri li. Ah, kaj la indikita ekstera ligilo fine de la paĝo ankaŭ estas morta ligilo. Sola referenco ankaŭ ne funkcias, kaj tial entute sola provo pri ekzisto de tiu kantisto estas [[IMDb]], filma datumbazo, kiu tamen nur indikas lian naskiĝdaton kaj ke li neniam faris filmon. Tio estas mizere malmulte por konvinki pri lia tutmonda menciindeco. |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:40, 6 feb. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 13 februaro 2026 11:56 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:56, 1 mar. 2026 (UTC) }} {{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:41, 6 feb. 2026 (UTC) :{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:30, 6 feb. 2026 (UTC) == SoftProgrAmaro == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Informkesto programaro/testoj |artikolo2 = Ŝablono:Informkesto programaro/provejo |artikolo3 = Ŝablono:Infobox Software |kialo = forgesitaĵo, "testoj" kaj "provejo" neuzataj, "Software" nur post forŝalto <big>ĝisnune NE okazis</big> |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:23, 10 feb. 2026 (UTC) |tempo = 2026-02-17 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{Por}} sed 8 uzoj de "Infobox Software" ankoraŭ devos permane anstataŭiĝi, aŭ per la roboto de Taylor, ĉar vere tio ankoraŭ ne okazis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:38, 5 mar. 2026 (UTC) :{{Por}} mi anstataŭigis {{ŝ|Infobox Software}} --> {{ŝ|Informkesto programo}} sed ŝajnas ke nia ŝablono bezonas prilaboradon ĉar kelkaj parametroj ne bone funkcias. --[[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 22:49, 19 apr. 2026 (UTC) == [[Natalia Bryant]] == {{Propono de forigo |artikolo = Natalia Bryant |kialo = Ne estas mi kiu petas forigon, sed intervikia patrolanto -- iu neesperantisto aldonis la "internacian" argumenton "crosswiki spam", kaj fakte proponis tujforigon, sen iu diskuto |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = lundo 2 marto 2026 21:16 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}} Mi mem dubas pri enciklopedieco. Ankaŭ ĉu la patro aldonas menciecon. En la artikolo estas kelkaj fuŝaĵoj, sed korekteblaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) :: {{por}} forigo. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q83827832&action=history Q83827832] kreinto globale forbarita pro interalie gantopupumado. Fontoj estas multaj, tamen la artikolo ŝajnas esti memreklamo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:18, 23 feb. 2026 (UTC) ::: {{kom}} Efektive en vikidatumaro videblas pluraj diverslingvaj paĝoj kreitaj kaj baldaŭ forigitaj pro forta premo de ne-lingvaj ĉasantoj pri vikipedia misuzado. Sed la nederlanda vikipedio en sia eksterprojekte puŝita diskuto pri ebla forigo forte protestas pri forigo nur pro argumento "crosswiki spam", kaj eble estas verkita pli profesinivele ol la esperantlingva teksto, kiu stile ne jam estas tre polurita. Kaj mi eĉ ne jam havas personan opinion, ĉu mi opinias la manekenon menciinda en la esperantlingva vikipedio. Ankaŭ iom ĝenas ke la ne-lingvaj ĉasantoj jam energie du-foje forigis (probable solan) foton el la komunejo kaj el vikidatumoj, sed foto kompreneble estas nur unu elemento en komenca teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC) :::: Ĉu vere forte? [[:nl:Wikipedia:Te_beoordelen_pagina's/Toegevoegd_20260222#Natalia_Bryant]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 4 mar. 2026 (UTC) :::::Nu, la diskuto tutekzakte estis: ::::::<small>Nomumita por tujforigo pro krucvikia spamo. Mi vidas artikolon kun fontoj. Do, ĝis kia grado ĉi tiu artikolo estas netaŭga? – Mbch331 22 Feb 2026 :::::::Krucvikia spamo ne estas kialo por tujforigo, @WikiBayer. Alie, la artikolo ŝajnas bona al mi. Ĝi povus esti iom pli bona gramatike, kaj kelkaj frazoj povus esti pli neŭtralaj, sed ĝi ne estas aparte problema artikolo kaj ankaŭ estas bone fontigita. Mondo 23 Feb 2026 :::::::Mi purigis la artikolon. Mondo 23 Feb 2026 ::::::::@MondoE, ne estas listigita fidinda fonto. WikiBayer 23 Feb 2026 :::::::::People, Vogue, ESPN, ktp. estas aŭtoritataj fontoj en nia Vikio. Kaj la fontoj ankaŭ mencias ŝin anstataŭ mencii ŝin nerekte, kio ankaŭ estas postulo ĉi tie. Krom la lasta fonto, sed tiu ankaŭ nur konfirmas ŝian fratinon. Mondo 23 Feb 2026</small> ::::::::::Ekde tiam neniu plia nederlanda komento venis. Fakte estis nur du homoj, kiuj protestis kontraŭ la propono, mi dirus ke "forte", kaj neniu krom la proponinto mem subtenis forigon. Sed mi estas malpli konvinkita ol la du nederlandlingvanoj, la artikolo jes ŝajnas esti memreklamo. Nun (nur) '''du''' esperantaj tekstoj interne ligas al la teksto, sed de ĝi restus oni povus aldoni ligojn de la paĝoj [[19-a de januaro]], [[Chanel]], [[Dolce & Gabbana]], Teen [[Vogue]], [[Vanity Fair]], [[Victoria's Secret]] kaj per tio eviti ke la teksto estus artikola orfo. Eble mia entuziasmo suferas, ĉar mi ne estas leganto de tiuj gazetoj kaj tial ne jam vidis ŝin en artikolo, sed pro la memreklamo mi tendence estas {{malforte por}} forigo, ankaŭ se la nederlanda teksto tre probable restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:28, 5 mar. 2026 (UTC) == "Kategorio:Ŝablono:Kun Lua" - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Kategorio:Ŝablono:Kun Lua |kialo = proponas forigon post malplenigo ĉar neutila, preskaŭ ĉiuj ŝablonj jam uzas LUA:on, kaj neniu bontenas katigon laŭ la eco, do la kato enhavas pli-malpli hazardan subaron de la tuta ŝablonaro |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:49, 24 feb. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-03 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis kvar pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:40, 6 apr. 2026 (UTC) }} : Mi prove malplenigis ĝin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:28, 1 mar. 2026 (UTC) ::{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:32, 5 mar. 2026 (UTC) :::{{por}} la argumentado sekveblas. [[User:Aidas]] 14:42, 8 mar. 2026 (UTC) == [[Dunst Records]] == {{Propono de forigo |artikolo = Dunst Records |kialo = Ŝajnas mempropagando. Nura referenco ripetas la enhavon de la artikolo. Estas neniu interna ligilo kaj neniu koresponda alilingva artikolo, nek en angla nek en hungara. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 1 mar. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 8 marto 2026 12:48 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} {{malforte kontraŭ}} forigo. Estas klare ke estas neniu koresponda alilingva artikolo, kaj la teksto eĉ ne estas aparte sprite farita. Sed la ligo al ''[[Believe Music]]'' kaj per tio al la esperantlingva muzikeldonejo [[Vinilkosmo]] igas ĝin interesa por la esperantista komunumo. Internaj ligiloj restos iom problemetaj, nun estas tri da ili, ne plu estas tute neniuj, kvar povus jam sufiĉi (eble el paĝo [[Budapeŝto]] aŭ paĝo [[elsendfluo]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:09, 5 mar. 2026 (UTC) :Tendence {{kontraŭ}} Pro tio ke nun estas pluraj malfortaj referencoj kaj la ligilo al ekzistanta teksto "Believe Music" kaj nerekte Vinilkosmo iusence pravigas la tenon aparte en wiki-eo. Mi kompreneble samkiel ĉiu alia ne scias, ĉu aŭ kiom ankoraŭ venos produktaĵoj de tiu muzikforĝejo de ege juna eldonisto, sed mi tamen ne volas diskriminacii nur pro la asertata aĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:37, 8 mar. 2026 (UTC) {{komento}} Ekde komenco de marto ĉi tie kolektiĝis nur unu voĉo por forigo kaj du tre nekonvinkitaj voĉoj "malforte kontraŭ" kaj "tendence kontraŭ". Ke mi mem estas nekonvinkita, mi povas mem konfirmi, kaj la vortumo "tendence kontraŭ" ankaŭ ne aspektas tre memcerta. Mi povus kalkuli, ke Kani estas por forigo, kaj estas du voĉoj kiuj "estas je po kvarono kontraŭ", do sume estas duona voĉo favore al forigo, sed tio estus ege stranga kalkulmaniero. Do mi nepre volas alvoki pliajn uzantojn preni starpunkton pri la temo. Al mi fakte ne estas tre grave kio fine okazos al la teksto, sed min ĝenas ke iu anonimulo (neesperantisto??) la 10-an de aprilo silente forviŝis la ŝablonon pri diskuto en VP:FA, kvankam la diskuto tute ne estas finita. Tiel trompeme forigi la memoron ke iam estis esperanlingva diskuto pri forigo, en kiuj aperis maltro da klaraj voĉdonoj, estus mizere. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:27, 25 maj. 2026 (UTC) == "Ŝablono:Tradukita/artikolo" - 2026 3 12 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Tradukita/artikolo |kialo = jam forŝaltita |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:26, 1 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-08 |forigita = jes |kialo de rezulto = 2026-03-12 }} :{{Por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:35, 5 mar. 2026 (UTC) :{{Komento}} Mankas al mi teknikaj scioj pri ŝablonoj, sed nun mi vidas, ke estas centoj da artikoloj kun ruĝaj volapukaĵoj en kategorioj ĝis oni ŝanĝas ''Tradukita'' al ''Trad''.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:00, 28 mar. 2026 (UTC) :: {{kom}} Tio neniel rilatas al la forigo, sed al redakto de la ankoraŭ ekzistanta [[Ŝablono:Tradukita]]. Bedaŭrinde mia libertempo malpliiĝis do laboro ne progresas tiel rapide kiel mi planis. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:02, 5 apr. 2026 (UTC) == Projektaĵoj "Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj" kaj "/6" - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj |artikolo2 = Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6 |artikolo3 = Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6 |kialo = "Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj" preskaux senenhava, kaj tio fakte ne estas artikolo malgraux sxablono "Ĝermo" (la rilata kato NE estas poponita por forigo), "/6" temas nur pri dubindaj aŭ jam forigitaj ŝablonoj |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-12 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:23, 6 apr. 2026 (UTC) }} :En "Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6" ankoraŭ estis iuj uzoj de la ŝanĝita ŝablono "CarojDeRusio" por ĝustigi, tion mi faris nun. Nun mi estas {{por}} forigo de ĉiuj 3. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC) ::{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC) == Bul**g - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Buleaeg |artikolo2 = Ŝablono:Buleaeg/eg2 |artikolo3 = Ŝablono:Buleo-eg1 |artikolo4 = Ŝablono:Buleo-eg |kialo = drolaĵo, ĉiuokaze neuzataj kaj sen dokumentaĵo |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-12 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:39, 6 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC) :{{por}} Tujforigenda (Ĝ1). [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 20:20, 5 apr. 2026 (UTC) == [[Graziano D'Urso]] == {{Propono de forigo |artikolo = Graziano D'Urso |kialo = Mi dubas ĉu temas pri mempropagando, kvankam la artikolo mem ŝajnas savebla. Tamen la kreinto estas la biografiito mem, kaj la artikolo ne ekzistas en la itala, kaj nur en minoritataj lingvoj. |subskribo =--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 16 mar. 2026 (UTC) |tempo = lundo 23 marto 2026 17:51 |forigita = ne |kialo de rezulto = vidu sube, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 26 apr. 2026 }} {{kontraŭ}} La referencoj ŝajnas al mi konvinkaj, kaj estas multaj, kiuj vere kovras pli-malpli ĉiujn asertojn. Ke estas ISBN-numeroj pri liaj verkaĵoj, ankaŭ estas pluso, kio ebligas kontroli la publikigon (kvankam tion mi ankoraŭ ne faris). Ĝustas ke estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston, kaj kiu baze faris multegajn redaktetojn en vikidatumoj, tio estas minuso, sed en vikidatumoj ne estas signo ke itala teksto pri li iam estis kaj estis forigita. Sed la informoj estas kredindaj, estas sufiĉaj kaj estas informaj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:06, 27 mar. 2026 (UTC) {{kontraŭ}} La argumentoj de Aidas validas, kaj kaj "la artikolo ne ekzistas en la itala, nur en minoritataj lingvoj" (nun en 11 krom en E-o) ne estas valida kialo por forigi tekston - la [[kataluna]] estas pli granda lingvo (kaj laŭ nombro de parolantoj kaj laŭ vikipedia branĉo) ol ni diru la dana, armena aŭ hebrea, kiuj simple havas pli da renomo ĉar ili estas ne nur fortaj regionaj sed ŝtataj lingvoj, kaj la [[sicilia]]n eblas konsideri dialekton de la itala, do "loka lingvo" de la temulo. Certe la e-lingva teksto tre povos profiti de informkesto, sed tio estas rapide aldonebla, kaj la kvanto de referencoj estas eĉ ekscesa por tiom malvasta teksto ... sed en duba kazo pli bone multe pli ol multe malpli da referencoj. Ke "estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston" kaj tio supozigas ke probable aŭ eble "la kreinto estas la biografiito mem", estas kialo despli detale rigardi ĉu neŭtralaj fontoj konfirmas la asertojn, sed tio ŝajnas la kazo ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:20, 6 apr. 2026 (UTC) :{{re|Kani}} Mi ĵus ankoraŭ aldonis informkeston, tri retejojn, kaj iom poluris la koncernan vikidatuman eron. Tiel laŭ mi la teksto povas resti. Ĉu vi volas fermi la diskuton aŭ ĉu vi konsentas ke mi faru tion? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:07, 26 apr. 2026 (UTC) ::Kompreneble ankaŭ ĉi tie eblus ankoraŭ investi plurajn horojn en kreado de iuj vikipedie bonvenaj flankaj tekstoj, ekzemple pri Paolo Altieri, la edukejoj universitato Pegaso en Napolo kaj muzika konservatorio Vincenzo Bellini en Katanio, aŭ eblus konsideri ĉu indas ne simple alidirektigi la temon kantodidaktiko al [[kanto]] sed krei propran remon kantodidaktiko. Sed tiuj konsideroj ne rilatas al la fakto ĉu la teksto entute povas resti aŭ ne. Ĉiukaze la indiko "Leonardo da Vinci: <s>La Imagaj Damnitaj</s>" estis misa. Temas pri tri intermezoj kiuj nomiĝas en Eo "La Imaga Malsanulo" (''L'Ammalato immaginario''). Mi ne kaŝu ke la italaj vikipedianoj decidis draste malpermesi la tekston, ĉar ili konsideris la temon senespere reklama, vidu [:it:[Wikipedia:Pagine_da_cancellare/Graziano_D'Urso]]. Sed tio ŝajnas al mi vere drasta decido - la esperanta teksto nun estas same reklama aŭ nereklama kiel multaj aliaj biografioj pri muzikistoj, samkiel la tekstoj en la 11 aliaj vikipediaj lingvoj, kiujn ankaŭ neniel necesus ĉiujn buĉi ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 26 apr. 2026 (UTC) :::La teksto nun povas resti. Mi konsentas, ke vi fermu la diskuton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 26 apr. 2026 (UTC) ==[[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]== Malrespekto de kopirajto - aspektas kiel laŭvorta traduko de [https://www.luzespirita.org.br/index.php?lisPage=enciclopedia&item=Auto%20de%20f%C3%A9%20de%20Barcelona] kaj mi vidas neniun indikon de permeso. :La malrespekto de kopirajto restas. Administrantoj {{re|Tlustulimu}} {{re|ThomasPusch}} {{re|Blahma}} {{re|KuboF Hromoslav}} {{re|Gamliel Fishkin}} {{re|LiMr}} {{re|Kani}} {{re|Stefangrotz}} Bonvolu fari ion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:15, 5 apr. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} La malrespekto de kopirajto ne plu restas, ĉar mi reredaktis la artikolon el la portugallingva vikipedio kiu indikas diversajn fontojn. Nun la teksto estas tute alia kaj mi forigis ankaŭ unu bildon. Tial mi petas la forigon de la forigaverto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:59, 5 apr. 2026 (UTC) ::Kani solvis la problemon. Dankon! --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:06, 5 apr. 2026 (UTC) == Alia temo, kun bedaŭro finita je 2026 04 19 == Krome mi petas atenton al [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj#Historiaj dosieroj de Claudio Pistilli]]. ThomasPusch jam forigis kelkajn, restas aliaj trovitaj sed ne forigitaj, kaj multegaj aliaj ankoraŭ ne kontrolitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:08, 19 mar. 2026 (UTC) :La problemo ĝustas. Mi ekde la komenco de marto sukcesis savi kelkajn bildojn, forigis aliajn pri kiuj mi jam pruvis ke ili neniel povus esti pli ol 100-jaraj, kiel estis indikite en la licenca aserto, sed mi interkonsentis kun Arbarulo lasi tempon de entute ses semajnoj, do ĝis pli-malpli mezo de aprilo, kaj tiam mi forigos ĉiujn dosierojn kiuj ĝis tiam ankoraŭ estos sen konvinkaj pruvoj pri ekestado antaŭ pli ol 100 jaroj. Mi nun de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Tial mi proponas ke ĉiuj povos ankoraŭ vidi ĉu eblus savi iujn dosierojn, ankaŭ mi povos vidi sed mi nur la 12-an de aprilo, kaj ke ni metu la finan limdaton la 18-an de aprilo. Mi promesos ke mi tiam forigos ĉiujn el la nun 40 dosieroj kiuj nun estas en la iom misgvida [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (la ekzakta titolo de la kategorio ne gravas, ĉiukaze plej multaj estas klara kandidato esti forigitaj post revizio aŭ post konvena atendotempo - do "ne tuj", sed ĉiukaze). Mi ne kaŝu ke ne eblas tiom klare diri ke ĉiuj kandidatoj estus perforto de kopirajto. Ekzemple (post detala serĉado) # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Papo Gelasio la 1-a.png|Papo Gelasio la 1-a]] estas bone dokumentita kiel litografio de 1879, signife pli ol 100-jara # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Justino la 2-a (520-578).png|Justino la 2-a (520-578)]], same signife pli ol 100-jara # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Sankta Akacio de Sinajo.png|Sankta Akacio de Sinajo]], signife pli ol 100-jara, sed restas dubo ĉu ĝi vere konvenas en la teksto [[Bazilisko la Juna]] # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] kaj # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Maŭricio la 1-a (539-582).png|Maŭricio la 1-a (539-582)]] el 1697 :estas konfirmite pli aĝaj ol 100 jaroj kaj sendube povos resti. Sed plej multaj aliaj restas sub forta dubo, kaj se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado devos forpreniĝi meze de aprilo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:31, 5 apr. 2026 (UTC) ::{{komento}} Mi vere malĝojas devi nun forigi ĉiujn dosierojn alŝutitajn de Claudio krom la naŭ pri kiu mi sukcesis detektive pruvi kaj dokumentigi ke ili vere estas pli aĝaj ol 100 jaroj. Pri pluraj aliaj bildoj, ekzemple [https://byzantium-blogger.blog/wp-content/uploads/2019/10/m588237_the-byzantine-emperor-maurice-about-to-be-executed-by-the-usurper-phocas-having-seen-his-five-children-killed-in-front-of-him-602.jpg tiu ĉi], uzita je la nomo "Ekzekutado de la imperiesto Maŭricio fare de la uzurpisto Fokas.png" en la teksto [[Maŭrico (imperiestro)]], mi facile kredus ke ĝi estus pli ol 100 jarojn aĝa, sed mi ne havas la tempon investi horon da serĉado por ĉiu de la nun ankoraŭ 39 bildoj en la kategorio, 39 horoj estus plena oficista laborsemajno. Kaj evidente Claudio eĉ ne komencis serĉi verajn fontojn de la bildoj (kompreneble fonto ne estas "mi vidis ĝin kiel ornamaĵo de privata Facebook-noto, ne klaras de kie la bildo venis tien"). Do: se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado, ili devas nun forpreniĝi. Jam la forprenado unu post alia estas sufiĉe da laboro. Kompreneble mi ĉie kontrolos ĉu eble Claudio aŭ iu tamen metis dokumentigon al la dosiera priskribopaĝo antaŭ definitiva forigo, sed mi dubas ke mi vidos ion tie... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 19 apr. 2026 (UTC) :::Mi en la proceso de pena forigo ankoraŭ sukcesis pruvi kaj dokumentigi la aĝecon de :::10. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Karino (250-285) Romia Imperiestro.png]] :::11. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Phocas (547-610) 2.png]] :::12. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Senkapigo de Siagrio (486).png]] :::13. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Granda Palaco de Konstantinopolo (Vogt).png]] :::14. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png]] :::kaj sekve povis savi ilin. Du pliajn bildojn ([[Zenono (imperiestro)|15]] kaj [[:dosiero:Romulus Augustus deposed by Odoacer.png|16]]) mi povis anstataŭigi per identa bildo el la vikimedia komunejo. Tiel necesas fine nur 23 bildojn forigi kaj maluzigi en la tekstoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:35, 20 apr. 2026 (UTC) PS: Ankaŭ [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Romia Konkero fare de la vandaloj.png]] identiĝis kiel bildigo de 1890 kaj same estas klare pli ol 100-jara. TP {{farite}} la forigo de ĉiuj dubaj dosieroj. La koncerna [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj|ujo]] nun ne havas ajnan dosieron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:32, 20 apr. 2026 (UTC) == J-Pimp (songwriter) 2026 04 07 == {{Propono de forigo |artikolo = J-Pimp (songwriter) |kialo = Fuŝa artikolo, metita de anonimulo: nur unu frazo, alilingva titolo, nur unu referenco, kiu fakte ne referencas la tekston kaj nur mencias kanton, kaj manko de alilingva artikolo; ĝi ne ekzistas eĉ en la angla, inter pli ol 7 milionoj ne estas loko por tio. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:14, 26 mar. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 2 aprilo 2026 9:36 |forigita = jes |kialo de rezulto = Kvar poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:22, 7 apr. 2026 (UTC) }} {{por}} La teksto estas orfa, estas kvante tute malsufiĉa ĝermeto de nur unu frazo, la titolo ("songvvriter") estas fuŝa, la sola referenco pruvas nur ke iam ajn ekzistis unusola rep-muzikaĵo, ĝi ne pruvas iun biografian aserton (da kiuj ekzistas nur vera nomo, asertita naskiĝdato kaj -loko), kaj krome alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo akuzas la anonima(j) konto(j)n pri transvikia spamado. Ĉio kune ne konvinkas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:37, 27 mar. 2026 (UTC) {{por}} Mi konsentas kun Aidas. Dubinda [[Vikipedio:Menciindeco|menciindeco]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 20:11, 5 apr. 2026 (UTC) {{por}} Kio estas eble ioma perforto konrraŭ la mizera ĝermeto, estas ke nun jam ĝi ne ligiĝas al vikidatuma ero - mi pensas ke kiam mi unuafoje ĵetis rapidan rigardon al ĝi fine de marto, ĝi ankoraŭ havis - tio '''estus''' fuŝa ago de iuj akuzaj "alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo" se temus pri valora teksto, sed pri tiu ĉi eĉ ne meritas provi eltrovi kie povus esti malaperinta la vikidatuma ero. Mi same pledas por forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:48, 5 apr. 2026 (UTC) == [[Falsaj kuracistoj en Finnlando]] - 2026 4 26 == {{Propono de forigo |artikolo = Falsaj kuracistoj en Finnlando |kialo = Ŝajnas persona kreaĵo. Estas nek referencoj nek alilingvaj ekvivalentoj. Ankaŭ ne estas klara temfadeno: ĉu temas pri sendiplomaj kuracistoj, ĉu pri tio en Finnlando, ĉu pri la kazo de Esa Laiho. Temas pri nia konata finna amiko kun kiu maleblas interkonsenti por plibonigo de iliaj kreaĵoj, kaj krome li de tempo al tempo kreas novan avataron. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 7 apr. 2026 (UTC) |tempo = mardo 14 aprilo 2026 22:40 |forigita = jes |kialo de rezulto = ses poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:48, 26 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} Estas falsaj profesiuloj preskaŭ ĉie. La artikolo ne indikas kial ĝi meritas apartan artikolon. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 00:54, 11 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Mi konsentas kun ĉi tiu forigo. Ankaŭ ne estas kategorioj aŭ io ajn montrata en la artikolo. Mi ĵuste antaŭeniris kaj etikedis la artikolon, kaj ankaŭ informis la aŭtoron. <small>(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)</small> [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:36, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} forigo: nesufiĉe menciinda. Eble movebla al [[Falsa kuracisto]] kaj plibonigebla, kvankam mi ne trovas la temon ĉe WikiData. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 16 apr. 2026 (UTC) :{{por}} forigo: vere persona teksta kreaĵo, sen iuj referencoj, tute ne kontrolebla ĉu fikcio, ĉu fabelo, kaj kun tre dubinda temo pri enciklopedio. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:39, 25 apr. 2026 (UTC) : {{por}} forigo: Ŝajne pri la imagebla ĝenerala koncepto [[Falsa kuracisto]] (False Physician, Faux médecin, Médico falso, Falscher Arzt / ärztlicher Hochstapler ktp) vere en neniu branĉo de vikipedio antaŭvidatas aparta artikolo, sed ĉiukaze pri nuance alia, sed tre proksima temo estas la teksto [[ĉarlatano]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 26 apr. 2026 (UTC) == Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio - 2026 04 19 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio |kialo = Ĝi estas malplena. |subskribo = [[Uzanto:Fine Style 9634|Fine Style 9634]] ([[Uzanto-Diskuto:Fine Style 9634|diskuto]]) 10:18, 12 apr. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 19 aprilo 2026 10:53 |forigita = jes |kialo de rezulto = 5 poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:57, 19 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} Mi vidis, ke vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Ŝablono:Krimo_en_Okcidenta_Aŭstralio&oldid=9351504 movis ĉi tiun ŝablonon] al [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]] kiu indikas misliterumon (celis "''Aŭstralio''", skribis "''Okcidenta Aŭstralio''"). Mi diras jes/por al ĉi tiu forigo, aŭ se mi eraris, atendu ĝis vi respondos al ĉi tio. <small>(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)</small> [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:44, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Tuj forigenda ([[VP:R3|R3]]). [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:04, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Tuj forigenda, estu [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 16 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Mi hieraŭ revenis el dusemajna ferio, kaj nun unuafoje reestas sur tiu ĉi paĝo. Tial mi kiel unua ago ĉi tie ĵus forigas la post movo ne utilan malnovan titolon "Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio". Tion oni fakte povintus fari ankaŭ kun malpli longa atendotempo ol plena semajno, konsentite. Sed semajno ĉiukaze tre rapide pasas. Mi ankoraŭ esperas ke la navigila ŝablono uziĝos en pli da paĝoj ol tiu ununura - navigilo kiu celas kunligi plurajn paĝojn sed entute nur estas unu orfa paĝo el krome neekzista serio estas sensenca. Sed kompreneble, unu nova paĝo estas la unua kaj aliaj povas naskiĝi post kelkaj tagoj aŭ semajno. Kaj mi alvokas ke se la temaro maturiĝas, la esperanta navigilo fine estu en Esperanto - do estu "Okcidenta Australio", ne iu fremda mallongigo "VVA", ktp. Sed tio estas facila adapto, fari plurajn tekstojn pri la temaro estas unua paŝo kaj estas pli granda laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:00, 19 apr. 2026 (UTC) ==Denove [[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]== Hieraŭ la verkinto [[Uzanto:Claudio Pistilli]] mesaĝis aparte al mi kaj al [[Uzanto:Kani]] kun teksto, kiun li prezentas kiel leteron de ''Luz Espírita'' (eldoninto de la fonto kiun li tradukis) permesanta uzon de la artikolo. Mi kaj en mia diskutpaĝo ankaŭ [[Uzanto:Taylor 49]] respondis pli-malpli same, ke ili faru la normalan procedon, t.e. metu permesilon publike sur sian retejon aŭ sendu ĝin al la tiucela retadreso. Samtempe Kani respondis ke estas tute bone jam remeti la tekston. Al mi Claudio Pistilli tuj koleriĝis, ne faris la normalan procedon, sed tuj remetis grandan parton de la artikolo. Mi pensas ke ĉi tiu agado estas maldeca kaj estas kialoj suspekti ke la permeso estas falsa. Ni scias pri la permeso nur tra Claudio Pistilli mem. Kaj antaŭ nelonge li markis amason da dosieroj kiel proprajn kvankam ili ne estis propraj, kaj poste markis ilin kiel pli ol centjarajn kvankam li ne kontrolis ĉu ili estas pli ol centjaraj, do lia kompreno de aŭtorrajtaj aferoj klare ne estas fidinda. Krome, se la rajtoposedantoj vere konsentas al la uzado, devus ne esti malfacile ke ili publikigu rajtigilon sur sia retejo. Do mi taksas suspektige, ke anstataŭ fari tiun facilan paŝon, Claudio Pistilli koleregas kvazaŭ tiu postulo malebligas uzadon de la materialo. Do mi pensas ke ni devus provizore forigi la kopirajtan materialon kaj restarigi la version de Kani. Se poste montriĝos ke la permeso estas vera, ni tiam kompreneble allasos la artikolon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:09, 19 apr. 2026 (UTC) : {{forte por}} tujforigo de la disputebla materialo (subpremo de historio). Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:13, 19 apr. 2026 (UTC) :::Mi rekomendis: kontakti kun Arbarulo, meti la referencon kune kun permeso de la aŭtoro, kion mi vidis en pluraj artikoloj, kaj peti ke oni metu la indikon pri libera permeso en la retejo. Sed ne ĉiuj scipovas fari ĉion. Kaj mi komprenas koleron, ĉar mi foje klopodis publikigi kovrilpaĝojn kaj fotojn kun rekta permeso (foje eĉ kun peto) de la rajtoposedanto kaj la vikia sistemo malpermesis. Foje la proceduro estas komplika por tiuj kiuj ne regegas la teknologian anglan lingvon kaj la vikian burokration. Kaj tre ofte la anglalingva versio publikigas bildojn kiuj estas malpermesitaj al aliaj lingvoj. Mi konsideras maldeca la suspekton, ke "la permeso estas falsa", sen pruvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:28, 19 apr. 2026 (UTC) ::::{{re|Kani}} "kion mi vidis en pluraj artikoloj" - mi scivolas pri tio. Ĉu vi povas montri ekzemplojn? ::::Mi klarigu ke Claudio Pistilli ne devus fari ion ajn mem. Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon, kaj se ili havas teknikan kapablon enretigi tutan enciklopedion, mi malkredas, ke ili ne kapablas afiŝi permesilon (haveblan en la portugala, la itala kaj ankaŭ en Esperanto). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:10, 19 apr. 2026 (UTC) :::::"Ĉu vi povas montri ekzemplojn?" Ne, mi parolas laŭ memoro. Se vi kredas, bone; se vi ne kredas, ankaŭ bone. Mi preferas dediĉi miajn energiojn alimaniere. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:13, 19 apr. 2026 (UTC) ::::::Salutojn, amikoj, mi deklaras ke se oni ne fidas je la permeso de la aŭtoro pri la rajtokoncedo, bonvolu konfirmi kun la retadreso contato@luzespirita.org.br pri la permeso. Krom tio mi havas la ciferecan dokumenton kiun mi publikigis en la diskuto de la artikolo. Altestime, [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:04, 20 apr. 2026 (UTC) :::::::Do, principe tute formale Arbarulo kaj Taylor pravas: necesas retpoŝta letero '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'', por tie permesi la uzon de la teksto laŭ licenco de [[krea komunaĵo]] (Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0) aŭ kiel [[publika havaĵo]] (PD) - plej bone kopie ankaŭ al iu administranto de la esperanta vikipedio, ekzemple Kani (se Claudio jam havas ties retpoŝtan adreson). Do eblas nur peti la brazilanojn pri tiu paŝo. Se oni nur prezentas retpoŝtan leteron, kiun oni mem ricevis de la permesanta asocio, restas la risko, ke iu kritikulo povus pridubi ĉu la permesa letero estas aŭtent(ik)a. Kvankam, se en Brazilo momente neniu respondas, oni povus ankaŭ provi pludirekti la de luzespirita ricevitan retpoŝtan leteron senŝanĝe al ''permissions-eo@wikimedia.org'', kun risko ke la homoj tie eble ne akceptos la kromvojon. Sed povas ankaŭ funkcii. Ĉio estas iom kompliketa, ne pro ni aŭ pro Arbarulo, sed pro la ĝeneralaj reguloj de la interlingva Vikipedio. Sed ni povas, mi pensas, facile permesi al ni, toleri atendotempon de kvar semajnoj, ĝis la "permesa etikedo" de wikimedia.org estos, kaj baze de la mesaĝo prezentita de Claudio toleri la vastigitan tekston jam ĝis tiam, KROM kompreneble se iu el luzespirita.org.br jam protestus al iu el ni pri kopirajta perforto, kio tamen estas plej malverŝajna konsiderante la temon kaj ankaŭ la mesaĝon prezentita de Claudio. Tamen, se ene de la de ni interkonsentebla limdato (mi nur arbitre ĵus proponis vastan limon de kvar semajnoj, ĉar tio malpliigas la streson kompare al nur unu aŭ du semajnoj) nenio klariĝas, ni devos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026 kiam Kani draste reduktis la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:01, 21 apr. 2026 (UTC) ::::::{{re|Claudio Pistilli}} Tiu temo nun longege pendas, sed mi entute ne scias ĉu vi, Claudio, rimarkis la diskuton ĉi tie. Ĉu vi intertempe ankoraŭ ion faris aŭ pretus rekontakti kun la brazilanoj pri peto sendi retpoŝtan leteron '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'' kun permeso pri uzo de la teksto laŭ CC 4.0 (aŭ peto pri publikigo de tiu permeso en ilia retejo mem)??? Se vi diros al ni ke vi ne pretis kaj ne pretos fari tiun peton, ĉar vi sentas ke la duafoja petado ĉe ili ŝajnas al vi tro idiota, tiam ni scias kiel estas - sed tiam necesos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 9 jun. 2026 (UTC) :::::::Mi ne povas kredi ke mi ricevis permeson (kaj mi havas la e-mail) por traduki la artikolon kaj vi ne akceptas. Kion faru. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 19:56, 9 jun. 2026 (UTC) ::::::::{{re|Claudio Pistilli}} Ne vi bezonas havi la permeson, ne Kani aŭ Arbarulo, sed ĝi devas esti ĉe la retadreso permissions-eo@wikimedia.org. Se vi certas ke vi ne povos peti la brazilanojn mem sendi la permesan leteron al la retadreso permissions-eo@wikimedia.org, vi povas plugvidi la originan sendaĵon tien, kun risko ke tio ne sufiĉos por la neesperantistoj kiuj ricevas retleterojn senditajn al permissions-eo@wikimedia.org. Ĉar fakte Arbarulo plene pravis la 19-an de aprilo skribi "Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon". Claudio, vi povas koleri pri la neesperantistoj kiuj plenumas la vikipediajn regulojn aŭ povas ne koleri, sed ni ĉiuj scias ke ili estas. Kaj iĝas tute groteske se ni dum kvaronjaro ne sukcesas fini tiun kazon. Do necesas fari ultimaton. Se post plia semajno (do ekzakte du monatojn post kiam Arbarulo reafiŝis la temon ĉi-tie la 19-an de aprilo) ne estos respondo de permissions-eo@wikimedia.org pri akcepto de la permesa letero, la teksto devos reiri al la stato de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo. Kaj krome mi dirus, ke el la bildoj nur tiu pri Maurice Lachâtre rilatas al la teksto, kaj teorie la bildo "[[:dosiero:Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png|Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png]]", '''se''' estos pruvo ke ĝi konvinkeble fariĝis antaŭ 1926, do estas pruvite pli aĝa ol 100 jarojn. Tiu pruvo ĝis nun mankas: ni ne devas juĝi la bildon nun en la esperanta vikio mem, povas plumovi ĝin al la vikimedia komunejo kaj sekve forigi ĝin ĉi tie, kaj tiam povas atendi ĉu la administrantoj en la komunejo akceptos la bildon kun nura aserto ke vi, aŭ iu, suspektas ke la bildo pli aĝas ol 100 jarojn, ĉar ĝi montras scenon de 1861. Laŭ ĉiuj spertoj la bildo ne longe restos en la komunejo. Pli bone estus pruvi la statuson ĉi tie, kaj tamen malrekomendi pluŝovon al la komunejo. Taylor pravas, ke pli pura (sed ankaŭ pli brutala) vojo estintus dekomence malebligi ĉian vastigon preter la reduktita versio de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo, kun kaŝo de la redaktohistorio antaŭa, kaj kun promesa noto "Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblos". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:53, 12 jun. 2026 (UTC) :::::::::Mi leteris al la eldonistoj por ke ili sendu mesaĝon al vi, al la Torkemado/Arbarulo kaj kiu ajn povas interesi. Ni nur devas atendi ke ili respondu. Sed, fakte, kion mi deziras, tio estas kontribui kaj ne kvereli. La kontribuantoj , anstataŭ plendi kaj kritiki, volas diskuti pri situacio kiun mi konsideras solvita. Mi akceptas ke vi ambaŭ bonvolu forigi ls bildon, forigu la artikolon, kaj ni anstataŭ interbatali interne, ni kunigu niajn fortojn, kaj plibonigu nian Esperantan Vikipedion. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:50, 12 jun. 2026 (UTC) == [[Trinnaphop Thongchay]] == {{Propono de forigo |artikolo = Trinnaphop Thongchay |kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC) |tempo = lundo 4 majo 2026 12:16 |forigita = jes |kialo de rezulto = la forigon faris LiMr je 2026-05-28 }} :{{kom}}Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC) ==[[Artefarita planedo]]== Bonvolu atenti kaj opinii pri la proponoj forigi tiun artikolon kaj reuzi la titolon por alia koncepto ĉe [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj#Artefaritaj planedoj]] kaj [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:51, 9 maj. 2026 (UTC) ==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Meduzo]]== Ĉiuj malnovaj versioj de [[Meduzo]] enhavas kopion de artikolo el ''Kontakto'', kiu almenaŭ laŭ mia scio ne permesas kopiadon. Siatempe (en 2009!) Yekrats dubis pri tio, sed ŝajne neniu reagis ĝis nun. Mi anstataŭigis per pli detala teksto el la angla vikipedio kaj petas kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:40, 14 maj. 2026 (UTC) :En la malnovaj versioj de [[Meduzo]] mi trovis referencon "kontakto 1996 4", kio estas tre magra referenco, sed mi ĝis nun tute ne trovis la dubon el 2009 de Yekrats. Kie vi trovis ĝin, Arbarulo? Tamen per la indiko "kontakto 1996 4" mi traserĉis miajn kestojn de malnovaj revuoj kaj efektive trovis la tekston de [[Robert Roze]], en paĝo 15 de [[revuo Kontakto]] n-ro 154 (1996:4), kaj vere la bloko de "aperintaj antaŭ 700" ... ĝis "sian urtikecan povon" estas laŭvorte retajpitaj el la Kontakto-teksto. Do mi per papera komparo povas konfirmi la rompon de kopirajto, kaj sekve {{por|subtenas}} kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. Tamen: la informo pri la esperantlingva artikolo nepre ne komplete forviŝiĝu. Ĝi estas eble la sola esperantlingva biologia artikolo pri meduzoj. Ĝi povus resti sub iu ĉapitrotitolo kiel "Literaturo", krom ke iu trovas rete atingeblan kopion de tiu paĝo, tiam ĝi ankaŭ povas listiĝi sub "Eksteraj ligiloj". Krome la teksto de Arbarulo nun donas la impreson, ke ni kolektive nun devas prepariĝi al granda fokuso de paĝokreoj pri meduzoj kaj marbiologio. Eble tion simple necesas fari, kvankam en miaj privataj pensoj nun meduzoj ne ludas gravan rolon, kaj mi ne dirus ke la temo de meduzoj estus mia prioritato de zorgoj. Sed mi aparte en la referencoj ne komprenas je kiu kriterio Arbarulo metas siajn ruĝajn ligilojn: Kial la anglalingva faka gazeto ''[[Marine Biology]]'' havas ruĝan ligilon kaj la same anglalingva faka gazeto ''Aquatic Invasions'' ne havas? Pri ambaŭ mi trovas vikidatuman eron (pri Aquatic Invasions la kodo estas Q15762300). Kial fari diferencon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 18 maj. 2026 (UTC) ::Mi pensas ke listigi la artikolon en sekcio "Literaturo" estas saĝa ideo, kaj se vi faros tion mi dankos. Mi ne povis fari ĝin mem ĉar mi sciis nek la aŭtoron kaj la titolon. ::Pri la prioritateco de pliaj artikoloj rilataj al meduzoj ĉiu juĝu por si mem. Mi ne intencas devigi iun al tio kaj se iu tamen sentas devon, tio ne estas mia afero. ''Marine Biology'' evidente havas pli ĝeneralan temon ol ''Aquatic Invasions'' kaj ĝia menciindeco estas pli certa, tamen ankaŭ ''Aquatic Invasions'' kredeble estas menciinda, kaj se vi volas ĝin ruĝa ĝi povas esti ruĝa. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:25, 18 maj. 2026 (UTC) ::La komento de Yekrats troviĝas en [[Diskuto:Meduzo]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:28, 18 maj. 2026 (UTC) :::{{farite}} Ĉapitro "Literaturo" kreita kaj la Kontakto-artikolo menciita tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 30 maj. 2026 (UTC) == [[Yunus Emre Demir]] - 2026 5 18 == {{Propono de forigo |artikolo = Yunus Emre Demir |kialo = Senenhava, fuŝa artikolo. Ŝajnas mempropagando. Unua referenco estas falsa, la aliaj estas propraj. La artikolo ekzistas en neniu alia lingvo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:35, 16 maj. 2026 (UTC) |tempo = tujtuje |forigita = jes |kialo de rezulto = neniu pora.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 18 maj. 2026 (UTC) }} {{por}} La tuta enhavo estas "Mi havas turkan nomon kaj rilatas al cifereca enhavo." Tio estas praktike NULA enhavo. Certe estas mempropagando, kaj eĉ ne bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 18 maj. 2026 (UTC) == [[Mumio de Maunula]] 2026 5 25 == {{Propono de forigo |artikolo = mumio de Maunula |kialo = Dubindas, almenaŭ diskutindas, ĉu la sensacia, klaĉgazeta temo estas konvena por enciklopedio - se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:53, 18 maj. 2026 (UTC) |tempo = lundo 25 majo 2026 10:55 |forigita = jes |kialo de rezulto = vidu sube, je du poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC) }} La temo estas de la konata finna kolego, kies forbaro ankoraŭ formale validas, kvankam jam ne plu aplikiĝas aŭtomataj buĉoj de ĉiuj liaj novaj salutnomoj - ĉiukaze daŭre eblas rapidaj forigoj de tekstoj aŭ salutnomoj, se iu kontraŭregula redaktado okazas. Sed tio ne estas la fokuso ĉi tie. La tre stranga temo toleratas en la finna kaj angla vikipedioj. Aliaj vikipediaj branĉoj ŝajne ne havis diskutojn pri ebla ekzisto de la temo, nur mankas intereso pri paĝokreo. Ni povus pripensi same toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:03, 18 maj. 2026 (UTC) :{{por}} Krome la konata finna kolego insiste kreas amason da artikoloj sen iu ajn referenco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 18 maj. 2026 (UTC) ::{{farite}} Mi antaŭ sajmajno skribis "ni povus pripensi toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj" - Do necesas konstati: neniu ajn voĉdonis subtene al la teksto, du voĉdonis klare por forigo, kaj daŭre ankaŭ post semajno ne eblis noti eĉ unu fidindan referencon. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun pro la ŝerco de sorto loĝas en Suomio, kaj mi povas atesti ke tiu ĉi ulo iĝis kvazaŭ memeo en loka medio kaj kaŭzis signifan polemikon. Nun estas tiu ĉi artikolo en la angla vikipedio aldone al la suoma, do eblas preni fontojn de ĝi, se necesas.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 17:22, 25 maj. 2026 (UTC) :{{re|Goren}} Mi bedaŭras ke vi venis duontagon tro malfrue, kaj en tiu ĉi escepta kazo la temo vere fermiĝis post semajno plus malmultaj horoj (ofte temoj pendas multe pli longan tempon nedecidite, tion ĉiuj scias). Do se vi volas redakti la temon ĝis bona nivelo kaj volas aldoni referencojn el la angla (aŭ el la finna) teksto, ene de realisma tempo - ni diru en plia semajno, ĝis la 3-a de junio (ankaŭ povas esti la 4-a aŭ 5-a), tiam mi pretas malforigi la tekston kaj ni lasos al ĝi ankoraŭ ŝancon. Sed se ĝi restas kiel ĝi estis nun, tiam la voĉdonoj validos kaj ĝi restos "vikipedia mumio, entombigita". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:49, 25 maj. 2026 (UTC) ::Estas iom strange, ĉar mi povus veti ke tiu ĉi temo aperis je la 25-a de majo, kaj mi ne vidis ĝin antaŭe. Nu, mi ne tre ofte kontrolas ĉi-paĝon, do povas esti ke mi ne rimarkis. Okej, mi povas reverki la artikolon laŭ la angla (je mia honto mi ankoraŭ ne sufiĉe regas la suoman por sencoplene traduki de ĝi). [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:32, 26 maj. 2026 (UTC) :{{re|Goren}} Faru tion, se vi volas. Kiel mi skribis, mi povus ankoraŭ malforigi la antaŭan tekston kaj vi povus redakti de ĝi, se vi povas fari tion ene de semajno, sed la teksto ne estis lingve bona. Tial se vi tute nove faras tekston surbaze de la angla teksto, estas probable eĉ pli saĝa vojo fari tiel. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:02, 30 maj. 2026 (UTC) ::Okej, mi faris. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:37, 30 maj. 2026 (UTC) == [[Abitura ekzameno en Finnlando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Abitura ekzameno en Finnlando |kialo = Nova fuŝa artikolo de sama fuŝulo |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC) |tempo = mardo 26 majo 2026 10:18 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa. [[Uzanto:Kani|kani]] 19:39, 25 maj. 2026 }} :{{kom}} Teorie eblus plibonigi la artikolon, komencante per la fuŝa titolo ("abitura" ne ekzistas en Esperanto), sekvante pro manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, referencoj, kategorioj, estas persona kreaĵo ktp. Tiu ulo insiste kreas artikolojn, kiuj celas laborigi patrolantojn. Ekzemple tiu ĉi restos orfa kaj kun dubinda enciklopedieco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC) :{{kom}} Nu, la titolo ne estus granda problemo ... senprobleme eblus ŝovi ĝin al la PIV-a adjektivo [https://vortaro.net/#abiturienta_kd abiturienta]. Kaj ĝustas ke ankaŭ la aliaj kritikoj validas - eĉ ne estas intervikia ligilo al alilingvaj tekstoj pri la sama temo: tion mi ĵus aldonis al finna teksto "Ylioppilastutkinto Suomessa", ankaŭ havebla angle kaj france. Ke kategorioj mankas, estas simpla malmatura fuŝo, sed ke mankas eksteraj ligiloj kaj fidindaj referencoj, kaj restas forta suspekto ke la tuta teksto estas persona noto de opinio, "originala elpensaĵo" restas forta minuso. Kaj kompreneble ĝi devas havi ankaŭ la kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}. Rezulte, se neniu miraklo okazas kaj iu uzanto ene de semajno helpe de la finna, angla kaj franca teksto objektivigas la subjektivan kreaĵon, mi vere {{por|subtenas}} la forigon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 maj. 2026 (UTC) :: Kvankam mi jam tro malfruas, mi volas ankoraŭ aldoni mian voĉon {{por|por}} forigo de la teksto - mi vidis ĝin kiam ĝi ankoraŭ estis. Kaj ĉiuj mankoj de la teksto, jam menciitaj, vere elstaris ankaŭ kiam mi vidis la tekston. Kompreneble eblas havi la opinion "mia tasko estas nur ekkomenci temon, la tutaj enhavaj kaj teknikaj aldonoj necesaj, kun referencoj kaj eksteraj ligiloj, povas esti farataj de «la aliaj»", sed ĉar «la aliaj» ĉi tie estas nur malpleno da homoj, tiu espero ne ĉiam plenumiĝas. Ĉi tie ĝi ne plenumiĝis, kvankam eĉ estis alvoko al ĉiuj ĉi tie, ke bonvenus se iu homo (la mortinto de ka teksto aŭ alia uzanto) aldonus ĉiujn mankajn erojn. Mi volas konsideri min voĉdonanto por forigo de la teksto en tiu formo en kiu ĝi estis ĝis la forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:58, 27 maj. 2026 (UTC) == [[Junior Seydini]] = Thaphatsanaphop Thongchay == {{Propono de forigo |artikolo = Junior Seydini |kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 28 majo 2026 20:48 |forigita =jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 31 maj. 2026 (UTC) }} :{{kom}} Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie. Ni jam ĵus forigis similan artikolon kun nomo tre simila al la nuna artikola nomo Thaphatsanaphop Thongchay - Trinnaphop Thongchay.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC) ::Hm, kompreneble tiaj tekstoj pri aktoroj kaj kantistoj estas ĉiam iom konatigaj, do iusence eblas konsideri ilin reklamaj. Sed mi vere ne scias ĉu la homo efektive estus "tajlanda famulo" - ni ne havas tajlandan e-lingvan vikipediiston kiu povus konfirmi aŭ malkonfirmi tion, kaj ke li estus "internacia modelo" - mi ne dubas ke li loke povas labori kiel modelo, kaj se li intertempe studas en Tajvano ankaŭ povas kromlabori tie, sed nomi laborojn en la landoj de naskiĝo kaj nuna studado "internacia" kariero estus pompa misgvido kaj fanfaronado, kaj pri vera "internacia" kariero mankas konvinka internacia referenco: La teksto nomas [https://vogue.co.th/article/thai-models-runway-spring-summer-2023 tiun referencon pri laborado en Parizo kaj Los-Anĝeleso en 2023], kun noto ke la reteja ligilo estas de 2026-05-21, sed en 2026-05-27, apenaŭ semajnon pli poste, la ligilo ne plu haveblas, ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph - tiu "referenco" estas plej suspektiga kaj ne estas valida pruvo. Kaj aktoro, kiu eĉ ne estas en la datumbazo [[IMDb]] (estis jam tekstoj pri aliaj aktoroj, kie sole paĝo en la datumbazo IMDb ne konsideriĝis sufiĉa al ni por pravigi "menciindecon")??? Ankaŭ la [https://www.tunecore.com/artists/junior-seydini-independent-release dua ligilo] nur informas ''"looks like this page is lost"'', ankaŭ tie ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph. Se vikipedia paĝo kiu estis nur kreita en 2026-05-21, antaŭ eĉ ne semajno, havas '''nur fuŝajn referencojn''', kaj neniu el ĝi eĉ en iu ajn arkivigo spureblas ses tagojn poste, tio detruas '''ĉiun''' fidon pri kredindeco. Sekve - {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC) :PS: Cetere - tute flanke la teksto memorigas pri tio ke estas entute 76 [[Provincoj de Tajlando]], sed ĝis nun ni nur sukcesas havi esperantlingvajn tekstojn pri 28 - do pri '''du trionoj''', 48 provincoj ankoraŭ mankas ĉia esperanta vikipedia paĝo. Tio estas granda manko, konsiderante ke pri aliaj landoj ni havas ĉiujn provincojn kaj distriktojn, ofte ĉiujn komunumojn/municipojn kaj estas uzantoj kiuj energie faras tekstojn pri unuopaj vilaĝoj kaj komunumopartoj. Mi mem faris 26 el la nun 28 e-lingvaj tekstoj en lasta novembro, plus la ĝeneralan paĝon [[Provincoj de Tajlando]], sed pri la restaj du trionoj mi ne havas laborforton. Tiuj restas por aliaj esperantistoj!! Kaj plie kalkulante, tiuj 76 provincoj kompreneble havas 76 ĉefurbojn, sed ĝis nun ni nur havas entute 17 esperantlingvajn paĝojn pri tajlandaj urboj - tie do mankas multe pli da tekstoj (mi ne kontrolis ĉiujn 17 tekstojn, sed almenaŭ [[Hatjaj]] kaj [[Pak Kret]] ne estas provincaj ĉefurboj, ankaŭ Bankoko kaj Pataja kun specialaj statusoj ne, tial mankas pli ol 60 paĝoj se oni tute ne konsideras urbojn ekster la provincaj ĉefurboj). Pri Tajlando do esperanto-vikipedie do atendas multe da laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC) == [[Rikard Djegadut]] == {{Propono de forigo |artikolo = Rikard Djegadut |kialo = Ĝermeto de dubinda enciklopedieco. Nur ĝenerala agado, neniu preciza atingo, verko, ktp. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:15, 25 maj. 2026 (UTC) |tempo = lundo 1 junio 2026 20:57 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:11, 3 jun. 2026 (UTC) }} Fakte tre malmulta enhavo: nur 2 frazetoj, eĉ sen informkesto, do {{ŝ|ĝermeto|Indonezio}}, kaj neniu ajn artikolo kiu ligus al la teksto, nur [[VP:FA]], do {{ŝ|orfa|Azio}}. Kaj mi eĉ ne rigardis la du eblajn referencojn kaj ne ekhavis al mi opinion pri la menciindeco. Al mi la sola malmulteco de materialo sufiĉas por subteni ĝian forigon. Do {{por}} forigo. Ke pri pli detalaj administraj unuoj sub la provinco ŝajne ne estas esperantaj tekstoj ne estas la kulpo de la farinto, sed la kategorio "Indonezio" ankaŭ estas tre magra - kvankam meti la paĝon en kategorion "indonezianoj" ne estus problemo, kaj ankaŭ malfermi propran novan kategorion "indoneziaj ĵurnalistoj" nur por tiu teksto eblus - sed nur se ĝi restos. De la provinco [[Orientaj sudorientaj insuloj]], kiu evidente nur konsistas el insuloj, pri kvar insuloj, [[Floreso]], [[Sumbo]], [[Timoro]] kaj [[Komodo]] estas e-lingvaj tekstoj, nur pri la pli etaj ne. Se nur eblus scii kie la menciita loko estas... Momenton, tio kion la supozebla neesperantisto ĉi-tie senreference nomis "okcidenta Manggarajo", estas indonezie la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'', sen esperanta teksto, sed klaras ke ĝi estas la okcidenta parto de la insulo [[Floreso]]. Eĉ eblus konsideri ĉu aparte krei e-lingvan tekston nur pri la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'' - sed nur se la teksto restos. Sed por restigi la tekston necesus, ke iu e-isto unue konvinkus nin pri menciindeco de la homo, kaj due iu (eble alia e-isto) vastigus la tekston al almenaŭ tri frazoj, kun informkesto, kun ĝustaj kategorioj. Mi nun ne povas vidi tion, do for, se ne aperos kaj konvinkos argumentoj tre defendaj al la teksto.[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 27 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:24, 1 jun. 2026 (UTC) == [[N. Robert Branch]] == {{Propono de forigo |artikolo = N. Robert Branch |kialo = Mi ne 100%-e certas ke la artikolo estas forigenda, sed ĝi ŝajnas al mi sufiĉe suspektinda por meriti diskuton. La temo ŝajnas menciinda, almenaŭ laŭ niaj normoj. La enhavo aspektas tute propagande. Ĝi enhavas almenaŭ unu vere nekredeblan aserton ke "li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto"; mi ne kontrolis ĉu estas aliaj falsaĵoj. La referencoj estas malbone kopiitaj el la angla sen retligiloj. Mi suspektas ke iu artefarita ilo intervenis, precipe ĉar la afero pri "Esperanta Ekonomikisto" estas tiel stranga falsaĵo, kian mi ne atendus de homo. La sama uzanto faris similajn artikolojn en la angla kaj la kataluna. |subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:35, 27 maj. 2026 (UTC) |tempo = merkredo 3 junio 2026 2:16 |forigita = jes |kialo de rezulto = je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:22, 11 jun. 2026 (UTC) }} La teksto estas certe farita aŭtomate, sed ni vere pli kaj pli impresiĝas, kiom saĝajn esperantajn frazojn aŭtomata tradukado intertempe produktas en 90 % de la frazoj: kompreneble restas 10 % da rubo, kiel "li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto" aŭ "li akiris nacian gazetaron". Sed la asertoj enhave restas dubindaj. Interalie, ke pri lia dunganto ''[[British Journal of Economics]]'', evidente anglalingva, tute ne estas anglalingva vikipedia teksto kaj ankaŭ ne vikidatuma ero - kvankam, aliflanke, [https://britishecon.co.uk/ ekstera ligilo] pri tiu ĵurnalo almenaŭ haveblas. Ankaŭ pri dua dunganto, firmao "Astoria" el Austin (Teksaso) mi trovas nenion en la angla vikipedio kaj en vikidatumoj, sed pri tio mi eĉ per simpla guglo-serĉo per vortoj "Astoria cosmetics Austin" aŭ kombinitaj du el la vortoj trovas nenion - kvankam la citita artikolo [https://wdstudios.org/article/aHR0cHM6Ly9uYXRpb25hbHRpbWVzLmludGVybmFsL2N1c3RvbS9iRUJSQ0VwN1JVby1icmFuY2gtZXhpdHMtYXN0b3JpYQ ] supozigas ke la firmao Astoria en Austin ekzistus... ĉu povas esti ke oni en retejo wdstudios.org povus fari plene falsan artikolon? Sed se la artikolo ne estas falsa, kie estas retejo de tiu firmao?? En la angla vikipedio la teksto jam ekzistas ekde 6 semajnoj, kaj ŝajne neniu ĝis nun proponis ĝian forigon. Ke ĝi estis kreita de uzanto Stevejobessy kiu ankaŭ kreis la esperantan, katalunan kaj maltan tekstojn hieraŭ kaj hodiaŭ, ne estas problemo, sed ke estas preskaŭ ekskluzive tiu uzanto kiu plu redaktadas la anglan tekston, suspektigus min se mi estus anglalingva vikipediano... En la angla vikipedio devus esti pli da homoj, kiuj kredas ke iu temo entute ekzistas kaj pretas kontribueti. Mi pretus ekkredi la anglan tekston, se ekestus kaj restus anglaj tekstoj pri la temoj [[British Journal of Economics]] kaj [[Astoria (cosmetics)]]. Se tio daŭre ne estas kaj la pompaj asertoj restas tiom nekredindaj, mi estas {{por}} forigo. Kompromise ni povus vastigi nian tempon de enketado de semajno al monato. Tiam ni ankoraŭ povus sendi Arbarulon (se li pretas je tio) enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto - tiam probable pli klaros la anglaj asertoj post fino de tiu diskuto pri forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 27 maj. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Ĉu vi pretus, estante anglalingvano, enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto, kiel mi proponis la 27-an de majo. La duboj, kiujn vi prave havas pri la teksto de nura uzanto Stevejobessy, ankaŭ validas por la angla vikipedio. Se vi pretas elpaŝi en la angla vikipedio en la sekvaj du tagoj, mi pretas prokrasti decidon pri la esperanta teksto de Stevejobessy ĝis post monato, do je 27 junio, sed se ne mi proponas limdatan forigon je 3 junio. Cetere intertempe ankoraŭ aldoniĝis plia aŭtomata traduko de Stevejobessy en la nederlanda vikipedio - sed tio tute ne estas argumento. La samajn asertojn kopii kvinfoje ne igas ilin pli veraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 1 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo, krom ke ni prokrastas la decidon, ĉar Arbarulo ankoraŭ enketas ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:23, 1 jun. 2026 (UTC) :::Mi ne pretas peti forigon en la angla vikipedio, ĉar la angla-vikipediaj reguloj kaj kutimoj pri forigado estas tro malsamaj de niaj. Ĉi tie mi proponis forigon pro reklameco, sed la reguloj de la angla vikipedio diras ke oni forigu reklamojn nur en la plej senesperaj okazoj ([[:en:WP:G11]]), kaj mi pensas ke ĉi tiu okazo ne estas tia. Eble ĝi ja estus forigita pro nemenciindeco, ĉar laŭ miaj impresoj la angla Vikipedio interpretas menciindecon tre strikte, sed laŭ niaj normoj ĝi certe estas menciinda. Sed se iu havas pli specifan enketon aŭ demandon, kiun anglalingvaj vikipediistoj povus helpi solvi, kaj volas ke mi transkomuniku la peton, mi pretas fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:39, 4 jun. 2026 (UTC) ::::{{komento}} Se ni lasas la temon tiel ĉi, tiam la kalkulo de voĉoj rezultas je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo. Mi pretas ankoraŭ atendi lastan tagon da pripenso, eble iu ankoraŭ havas ion por opinii, sed krome mi morgaŭ je sama horo forigos la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 9 jun. 2026 (UTC) :::::Mi havas ankoraŭ malfortan argumenton '''kontraŭ''' forigo, nome eksteran referencon (profesian memprezenton) :::::* https://www.linkedin.com/in/branchrobert/ :::::kaj aliflanke tute neseriozan finon de la nederlanda vikipedia teksto, plian argumenton '''por''' forigo: :::::* "''In mei 2026 richtte Branch samen met een aantal muzikanten het Amerikaans-Canadese muziekproductiebedrijf WestBeats op. Onder leiding van Branch ontwikkelt de studio eigen Digital Audio Workstation-software. WestBeats streeft ernaar om in juni 2026 zijn eerste reeks singles uit te brengen''" ::::::Tio estas: "En majo 2026, Branch kune kun kelkaj muzikistoj starigis la uson-kanadan muzikproduktan kompanion WestBeats. Sub gvidado de Branch, la studio disvolvas sian propran programaron por Cifereca Aŭdio-Laborstacio. WestBeats strebas en junio 2026 publikigi sian unuan serion de unuopaĵoj." Tio ne kongruas kun la tre serioza prezento kiel ekonomikisto en la aliaj lingvoversioj... :::::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:22, 9 jun. 2026 (UTC) :Mi nur volas memorigi, ke mi sciigis pri ĉi tiu artikolo pro suspekto de reklameco. La menciindeco ŝajnas esti nedubebla (laŭ niaj kriterioj), do pliaj pruvaj referencoj ne rilatas al la afero. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 10 jun. 2026 (UTC) ::Nenio ekde du tagoj ŝanĝiĝis, do mi nun plenumas la decidon de '''[[tri pledoj por forigo kaj vere forigas la tekston]]'''. Sed kvankam ni konsentas pri la suspekto de reklameco, mi vere ne komprenas ke tio estus la sola minuso. La teksto prezentas tute nekredindajn asertojn, kaj "pruvas" tion per ridinde fuŝaj referencoj, kiuj en nul kazoj povas pruvi ion. Sed efektive, ne estu nia tasko zorgi pri proponoj por eblaj forigendaj artikoloj el la '''angla''' vikipedio. Estas tiom da anglalingvaj denaskuloj, ke ili facile povas mem zorgi pri iliaj dubaj kazoj. Tamen mi ne povas kompreni, ke vi kun tiom mizeraj pseŭdoreferencoj ne povus havi dubojn pri la menciindeco de homo en la esperanta vikio surbaze de tiu blufa esperanta teksto. Mi absolute ne dividas la juĝon, ke la mencindeco de la teksto estus "nedubebla laŭ niaj kriterioj". La tuta artikolo kreas '''gigantan dubon'''! Sed nun ĝi estas ĉiukaze for post minuto. Ne indas plu diskuti pri kadavro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 11 jun. 2026 (UTC) == [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Villa delle Rose (Lago de Como) |kialo = Revenas malnova konatulo pri la Lago de Como kaj Lierna. Nun konata artikolo pri simpla vilao kiu estus interesa se historiaj aferoj estus konstateblaj, sed la referencoj ne konfirmas la asertojn. Eĉ la foto ne montras la vilaon mem. La artikolo ne ekzistas en la itala, sed nur en la ukraina, ĵus farita de anonimulo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 4 junio 2026 9:37 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 2 jun. 2026 (UTC) }} :{{kom}} Konfirmas la fuŝecon tri artikoloj pri muelejoj de la sama aŭtoro sen ajna referenco aŭ alilingva korespondaĵo. Ili fakte estas nun nur ruinoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de la nekredinda teksto [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] kaj de la tri fuŝaj artikoloj menciataj: [[Muelejo de Casate]], [[Muelejo de Mugiasco]] kaj [[Mulino di Sornico]]. La farinto mem ekde la 27-a de majo jam estas globale forbarita el Vikipedio, do ne estas danĝero ke ankoraŭ pluraj simile fuŝaj tekstoj venos de tiu ĉi konto, sed tiuj kvar vere estas fuŝaĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:52, 30 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de ĉiuj kvar menciataj tekstoj, kiuj ĉiuj estas same ne kredindaj kaj de sama "longtempa abuzanto" (LTA). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:21, 1 jun. 2026 (UTC) == [[Katolikismo en Finnlando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Katolikismo en Finnlando |kialo = Nova finna fuŝaĵo. La redakto konsistas el tri linioj. La unua enhavas fuŝan vorton "katolikanoj". La dua povus esti interesa se estus referenco (oni ne povas scii ĉu temas pri inventaĵo. La tria estus nur anonco de io kio okazos. Ĉu estus enciklopedia informo pri kvar katolikoj en Svedio, Danio aŭ Rusio? Kiel kutime, estus ni kiu devus serĉi allingvan korespondon. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 31 maj. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 7 junio 2026 18:14 |forigita = ne |kialo de rezulto = 3 kontraŭ, 0 por, 0 duboj - vidu sube. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:35, 9 jun. 2026 (UTC) }} {{komento}} Prava plendo, kompreneble. Mi ankoraŭfoje investis la tempon kaj amplekse avertis la kreinton en [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet#Katolikismo en Finnlando]]. Principe, kiel mi skribis tie, mi estus por teno de la teksto de tri frazoj kun ŝablono {{ŝ|ĝermo}} kaj kun intervikia ligiĝo, ĉar ĝi teknike utilas por malpliigi artikolajn orfojn. Sed mi vere subtenas ke ne 200-an fojon iu ne-finna esperanta administranto faras tiun agadon por la finna kolego, kiu tute povas kaj kapablas tion fari mem: en kreo [[Lilli Earl]] de antaŭhieraŭ li ankaŭ sukcese faris intervikian ligiĝon, do pruvis ke li povas fari tion, kvankam li iam konfesis ke li ne rajtas aktive redakti ion '''en''' vikidatumoj. '''Se''' li mem postliveras tiujn antaŭkondiĉojn de komencanta teksto, mi estus por teno de la teksto, se ne, {{por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 jun. 2026 (UTC) : Mi ĵus vidis ke li jam ekagis pro mia averto, intervikie ligis la paĝon, ampleksigis la 3 frazojn al 5 (tiam ankaŭ eblas rezigni pri ŝablono "ĝermo", eblas meti, sed ne nepre) kaj aldonis 3 bazajn referencojn. Post tiu iometa ampleksigo, kiu certe ankoraŭ ne estas la maksimume ebla ampleksigo, mi jam estas kontraŭ forigo. Kaj mi esperas ke la uzanto aplikas la averton al ĉiuj novaj paĝokreoj. Se iuj paĝoj estas mankaj, proponi forigon estas konsekvenca ago kaj povas havi pozitivajn rezultojn... Do nun, {{kontraŭ}} forigo. Dankon, Kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 1 jun. 2026 (UTC) :: Efektive, post la nunaj plibonigetoj {{kontraŭ}} forigo. Estas bone ke la teksto jam ankaŭ ne estas artikola orfo plu, kaj kun la alilingvaj tekstoj ankaŭ devus esti eble ankoraŭ trovi iun foton... Sed tio estas normala situacio por artikolo kiu nur ekestis hieraŭ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:57, 1 jun. 2026 (UTC) :::PS: Mi ĵus povis enigi 2 fotojn kaj mapon, kaj la paĝo jam ekaspektas kiel normala artikolo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:13, 1 jun. 2026 (UTC) :Ĝi povas resti. Kiel fini la debaton?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:09, 3 jun. 2026 (UTC) ::{{kom}} Mi kalkulas la frazon de Kani "Ĝi povas resti" kiel voĉon kontraŭ forigo, kun mia voĉo ŝanĝita kontraŭ kaj tiu de Aidas same post la "plibonigetoj kontraŭ forigo". 3 voĉoj kontraŭ forigo, neniu (post la adaptoj) por, kaj neniu dubo plu. La teksto restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:33, 9 jun. 2026 (UTC) == [[Karim Tabti]] == {{Propono de forigo |artikolo = Karim Tabti |kialo = Pli ol forigopeton, mi havas seriozan dubon. La artikolo ŝajnas bone strukturita, sed temas pri 17-jarulo (eble ankoraŭ ne biografienda) kaj la referencoj estas nenio. Ne ekzistas korespondaĵo en itala aŭ alia lingvo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:13, 3 jun. 2026 (UTC) |tempo = <s>10 junio 2026 9:42 h </s> plivastigita ĝis ĵaudo 11 junio 2026 21:00 h |forigita = ne |kialo de rezulto = du voĉoj kontraŭ forigo, neniu por, sed restas duboj, ĉe Kani kaj Goren, kaj fakte ankaŭ ĉe mi - do: "in dubio pro reo" dubokaze por la akuzato [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:13, 23 jun. 2026 (UTC) }} :Mi povis trovi nenion pri tiu ĉi ulo, kaj la nomo Karim Tabti ne estas tre rara. Ĉu eblas kontakti la aŭtoron? Se temas pri sinprezento, ĉu li almenaŭ estas esperantisto aktiva en la movado, eble en TEJO aŭ junulara sekcio de SAT? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 12:57, 6 jun. 2026 (UTC) ::La aŭtoro estas anonimulo, kiu faris nur tiun kontribuon. Se temus pri esperantisto, oni dirus ion pri tio. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 8 jun. 2026 (UTC) La teksto je unua vido ŝajnas troglata, olea AI-laboraĵo, kun ridinda unua referenco "La sekva teksto prezentas enciklopedi-stilan biografion de Karim Tabti, kune kun klarigoj pri la font-bazo kaj la kriterioj de verifikebleco laŭ la normoj de Wikipedia." Do la unua referenco ekzakte alparolas nin ĉi tie per solena seriozeco, kiuj jes dubas ĉu iu tia homo "Karim Tabti" entute ekzistas. Malgraŭ la senespera pledo "ne forigu ĝin, ĝi plenumas la kriteriojn", groteske ĝi ĝuste NE plenumas iujn kondiĉojn pri referencoj "laŭ la normoj de Wikipedia": la "referencoj 2-6", kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon "publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja" pruvas ekzakte '''nenion'''. Sed se oni '''mem''' enketas per reta serĉilo (Junaj Socialistoj de Foggia, en loka lingvo: Giovani Socialisti di Foggia), tuj troveblas tuta fasko da konvinkaj referencoj: * https://playnews24.com/2026/06/09/karim-tabti-gs-psi-nessuna-festa-sulle-difficolta-della-citta-il-centrodestra-abbia-rispetto-delle-istituzioni/ * https://www.foggiatoday.it/tag/giovani-socialisti/ * https://www.civico93.it/giovani-socialisti-diu-capitanata-annunciata-la-costituzione-del-coordinamento-di-lucera/ * https://www.linkedin.com/in/karim-tabti/ Do. La temulo vere estas loke aktiva juna socialista politikisto, kaj ĉar la teksto mem estas esperantlingve senriproĉa, la problemo estas nur tiuj senesperige fuŝaj "referencoj 2-6", kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon "publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja". Ĉar kun aninmulo oni povas tre malbone komuniki, mi prefere proponus lasi la tekston, se iu esperanta uzanto povas ene de 2 tagoj enplekti tiujn aŭ iujn rete trovitajn referencojn en la krome konvinkan tekston (tio signifas vastigi la limdaton ĝis 2026-06-11 19 h UTK). Mi neniel komprenas, kial la por Foggia kaj Apulio plene negrava komunika lingvo Esperanto estus tiom grava, sed eble la anonimulo pensis ke li volis havi "testan balonon", antaŭ ol en dua paŝo elpaŝi per vikipedia artikolo en la itala lingvo. Do estos al ni, ĉu ni estos tiom bonkoraj kaj afablaj por mem ripari la eksterajn referencojn. Se jes, la eksteraj referencoj ŝajnas pruvi publikan intereson pri la junulo, kaj nur la fakto ke li estas 17-jara ne "senvalorigas lin". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:57, 9 jun. 2026 (UTC) Mi nun pli-malpli ĉion forĵetis, por kio mi ne trovis fidindajn retajn ekstervikipediajn referencojn, kaj metis tiujn referencojn. La retejo foggiatoday.it, kiun mi menciis hieraŭ, montriĝis teknike fuŝa, ekzemple ne estis arkivigebla, kaj estis superŝarĝita de reklamoj, ankaŭ la retejo https://www.foggiatoday.it/politica/karim-tabti-congresso-si-foggia.html pri kiu fakte temis. Ĝin mi do ne uzas, sed mi trovis bonan plian referencon https://federazionegiovanisocialisti.com/sedi/, kiun eblas senprobleme uzi. Sed la referencoj kiujn mi nun havas pruvas relative malmulton, de la origina teksto nun nur restis naŭ mallongaj frazoj, tio estos pli ol la minimumaj 3 por artikola ĝermo, sed ĉar ili vere estas tre magraj, mi tamen metis ŝablonon {{ŝ|ĝermo}}. Tiun koncizigitan kaj referencitan tekston ni povus lasi, sed nun la teksto estas tiom konciza, ke restas malmulta substanco: mi voĉdonas {{malforte kontraŭ}} forigo, sed volas almenaŭ ankoraŭ plian voĉon aŭ du. Tamen kompreneble ni tre atentu ne malŝpari tro multegan tempon je tiu tre flanka temo pri la provinco, konsiderante ke multaj esperantaj tekstoj pri tiu provinco aspektas kiel la paĝo [[Ascoli Satriano]]: teksto de nur unu frazo, ses vortoj, plus informkesto kun informoj de 2005, plene malaktuala kaj kun fuŝa ligilo [[San Potito]], sed aliflanke tre kritikende tute sen {{ŝ|ĝermo}} aŭ ĉi-tie la pli draste kritika {{ŝ|ĝermeto}}. Sed kompreneble ni ne forĵetu ĉiujn flankajn temojn kun rilatoj al la provinco, nur ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis redakte vastigi la robotan kreaĵon de januaro 2006, kiun poste ekskluzive nur robotoj pluadaptis, kaj neniu ajn homo iam faris plej etan redaktan ampleksigon (nur unu homo en 2013 ŝanĝis bildon). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:12, 12 jun. 2026 (UTC) ::{{kontraŭ}} forigo, kvankam dubindas la Internacia menciindeco de ĉiu ekestanta juna loka politikisto. Sed la teksto estas bona kia ĝi estas nun, ankaŭ bonas ke nun estas nova teksto pri la itala partio de 2007. "in dubio pro reo" [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Ŝlomo Hofmeister]] == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝlomo Hofmeister |kialo = Fuŝega lingvaĵo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:34, 12 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 19 junio 2026 8:18 |forigita = ne |kialo de rezulto = post plibonigo: tri kontraŭ, Kani ne reesprimis sin, sed lia komence prava kritiko "fuŝa lingvaĵo" intertempe estas senbaza 10:09, 23 jun. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) }} :Mi riparis la plej elstarajn lingvofuŝojn - nun {{kontraŭ}} forigo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:34, 12 jun. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} La origina teksto estis lingve neakceptebla, sed post la poluro de Moldur ĝi estas tute bona. Kompreneble la teksto daŭre nur estas ĝermo, kiu tre profitus de pliampleksigo per tradukoj el la germana aŭ angla versioj, sed esti artikola ĝermo ne estas kialo por forigo. Dankon al Moldur, tiel ĉi ĝi sendube ne estas forigenda. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 14 jun. 2026 (UTC) ::{{kontraŭ}} forigo nun. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:23, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Metodo Castiglioni]] == {{Propono de forigo |artikolo = Metodo Castiglioni |kialo = Pli ol forigopeton, mi montras mian dubon pri enciklopedieco. Temas denove pri Lierna, ĉe la Lago de Como, kaj la familio Castiglioni. La redakto sonas al mi kiel ia babilado, kvazaŭ seninforma. Denove ĝi ekzistas en hispana, sed ne en itala. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:26, 12 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 19 junio 2026 18:45 |forigita =jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:33, 20 jun. 2026 (UTC) }} {{por}} Ni jam vidis tiom da blovite grandigitaj, fakte senenhavaj, seninformaj paĝoj pri familio Castiglioni de Lierna, ke mi vere ne emas investi duonhoron por detale defendi kial, se ĉiuj antaŭaj tekstoj krom tiu pri la skulptisto [[Giannino Castiglioni]] estis senvaloraj, ankaŭ tiu ĉi teksto estus foriginda. Ĝi ne ŝajnas al mi enciklopedia. Punkto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 14 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Luca Bestetti]] == {{Propono de forigo |artikolo = Luca Bestetti |kialo = Vidu la kunmetitajn dubojn jam en la [[diskuto:Luca Bestetti|diskutpaĝo]]: duono de la trovoj povus subteni impreson ke la tuto estus falsa kaj duono ke ĝi tamen estas vera. Ĉu lasi tian tekston, ĉar ĝi "nur duone estas konvinkebla, per fontoj kiuj eble estas fidindaj eble ne"? Ĉu tiuj pridubeblaj referencoj sufiĉas por pruvigo lasi la tekston??? |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 21 junio 2026 8:39 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:45, 22 jun. 2026 (UTC) }} {{re|Super nabla}} (aŭ iu alia italo) Ĉu vi havus opinion pri tiu paĝo?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo, se neniu itallingvano pretas detektive forigi la multajn dubojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Thathanine Thongchay]] == {{Propono de forigo |artikolo = Thathanine Thongchay |kialo = Dubinda menciindeco |subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:54, 15 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 22 junio 2026 3:40 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:43, 22 jun. 2026 (UTC) }} :{{por}} Dubinda menciindeco. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:51, 15 jun. 2026 (UTC) :{{por}} Vere, dubinda menciindeco. Ke li en 2017, en aĝo de 11, foje faris reklamon por dentopasto, estas bone, sed ne jam signifas aktoran famon. Kaj ke [https://www.imdb.com/de/name/nm18457192/ en la aktora daumbazo IMDb] estas nur lia nomo, sed entute neniuj aktoradoj, diras multon. Plie, la sola ligilo, persona [https://www.instagram.com/Thathanine paĝo ĉe Instagram] estas {{404}}... Tio estas ploriga prezento. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:18, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Teodoriko Bland (juĝisto)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Teodoriko Bland (juĝisto) |kialo = Novulo ekkreis fuŝegajn artikolojn, unu ĝermeton kaj alian ĝermon kiu estis savita post polurado fare de Moldur. Mi ne scias ĉu tiu novulo esperas, ke ni riparu ĉiujn tiujn venintajn kaj venontajn fuŝajojn aŭ eĉ estas nekonscia pri la neakcepteblo de la rezultoj. Aliaj similaj artikolklopodoj estas [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]] Mi ne sentas min preta kontakti lin. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 15 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 22 junio 2026 18:01 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:42, 22 jun. 2026 (UTC) }} :{{por}} La novulo mem skribis "Mi estas komencanto, tiel pardonu se mi fari eraro." Pardoni "se li fari eraro" oni povas, sed nove verki la tekstojn pri detalaj biografioj de antaŭ 200 jaroj el la historio de [[Marilando]] estas iom tro. Mi emas koncentriĝi pri la multegaj kantonoj de Usono, kiuj ne nur havis signifon antaŭ 200 jaroj en la loka historio, sed estas signifaj en 2026, kaj tie pri [[:Kategorio:Kantonoj de Marilando|Marilando estas nur 12 tekstoj kaj mankas ankoraŭ 12]]. Kompreneble Marilando nur estas unu el tre multaj partoj de Usono, kaj Usono nur estas unu el tre multaj landoj de Ameriko, sed mi ĉiukaze ne vidas kapablon ĉe mi nun nove krei la paĝojn de lokaj homoj de antaŭ 200 jaroj kiujn la komencanto deziras ke ili estos. Mi metas ŝablonon {{ŝ|polurinda}} kaj {{ŝ|orfa}}, ĉar estas signo de afableco ne forigi tekston sen antaŭe averti pri mankoj, sed tamen estas por forigoj de almenaŭ la tekstoj [[Teodoriko Bland (juĝisto)|T. Bland]], [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo de ĉiuj kvar. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Via Arcivescovo Romilli]] == {{Propono de forigo |artikolo = Via Arcivescovo Romilli |kialo = Anonimulo kreas nur artikolojn pri milanaj stratoj, kiuj ne interesas en la itala vikio kaj serĉas lokon en Esperanto, islanda aŭ rusa. Tio dubindas min pri enciklopedieco. Ĉu ni havos centojn da stratoj da centoj da ĉefurboj? Tio estas dekmiloj da stratoj. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 19 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 26 junio 2026 21:38 |forigita = jes |kialo de rezulto = 3-4 poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:41, 22 jun. 2026 (UTC) }} {{kom}} Supozeble plia blufaĵo/pompaĵo en la konata Milano-rilata fuŝaro. Simile ankaŭ: [[La Casa Astratta]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:24, 20 jun. 2026 (UTC) {{forte por}} forigo eksplicite ankaŭ de la teksto [[La Casa Astratta]]: Pri la strato Via A. Romili mi ankoraŭ povus imagi meti frazon en la tekston pri Milano, sed pri la "Casa Astratta" estas eĉ pli groteske. Kvankam tie mankas foto, eblas vidi en [https://ordinearchitetti.mi.it/index.php/it/cultura/itinerari-di-architettura/14-arte-e-architettura/opere/320-casa-astratta/galleria#galleria ekstera retejo] ke temas pli tutsimpla 9-etaĝa loĝdomo, tipe socialisma [[slabokonstruaĵo]], kiu estas en neniu dimensio arkitekte menciinda. En ĉiuj periferioj de ĉiuj urboj de la eksa [[Varsovia pakto]] oni povas vidi tiajn domojn, mi havas amikojn kaj parencojn kiuj loĝas en tiaj domoj kaj estas dankema ke estas tiuj simplaj domoj (kaj ke ili ne estas bombitaj kiel la samaj domoj en Ukrainio), sed se oni metas paĝon pri ĉiuj tiuj domoj, eĉ se ne estas foto kiu montrus la tristan fasadon, tiam oni same povas fari tekstojn pri ĉiuj strataj lanternoj kaj ĉiuj rubujoj en ĉiuj stratoj de ĉiuj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:53, 20 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de ambaŭ. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{re|Kani}} Cetere la dubinda teksto pri tiu "Via A. Romilli" estis fakte trompe pri la tuta milana kvartalo Corvetto - supozeble ĉar nur pri "tiu unu strato Via A. Romilli" estus apenaŭ sufiĉe da raportindaj frazoj por vikipedia teksto. Mi ĝenerale pensas, ke en Vikipedio oni iru de ĝeneralaj al laŭgrade pli specifaj temoj. Unue estu teksto pri la lando, poste pri regiono, provinco, tiam se estas pri kantono aŭ distrikto, kaj se tiam ankoraŭ estas energio, pri urboj aŭ neurbaj komunumoj aŭ municipoj. Por Milano tio signifas, ke se jam estas teksto pri la urbo (la esperanta teksto [[Milano]] cetere nun estas problema, sed tio estas alia laborejo), ke tiam se iu tre volas estu tekstoj pri la naŭ urbodistriktoj, kiuj sume konsistigas la tutan urbegon. Tiuj kompletaj tekstaroj jam pli longe ekzistas pri Granda Londono, Parizo, Berlino, Vieno, Budapeŝto kaj Moskvo, kaj mi nun faris la naŭ tekstojn ankaŭ por Milano. Ĉi tie la "kvartalo Corvetto" estas en la [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Se oni freneze amas Milanon, oni nun povas senprobleme krei subtekston pri la "kvartalo Corvetto", kaj tiam aŭtomate aperas blua ligilo en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Sed por mi persone la 9 tekstoj pri la naŭ partoj de la urbego nun tute sufiĉas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 20 jun. 2026 (UTC) :::{{re|Kani}} Mi el la forprenita teksto ankoraŭ sukcesis elvringi tri frazojn al eta ĉapitro en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Tiel tamen la laboro de la anonimulo ne estos tute vana... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:06, 23 jun. 2026 (UTC) == [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando |kialo = Novulo, anonimulo, kreis artikolon kun pli ol 100 000 bitokoj pri golpafantoj. Ĝi estas plenplena de ruĝaj ligiloj kaj blazonoj. La kreinto eĉ ne scias, ke estas jam artikoloj pri la naciaj teamoj. Mi komentas sube. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 29 junio 2026 21:28 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}} Ripari tiun artikolon estus heroeca tasko, kiun neniu faros. Mi jam faris kelkajn komencajn plibonigojn. La kreinto eĉ pafis kaj fuĝis. Krome estas neutila tiu artikolo, kiam la situacio ŝanĝiĝas nun ĉiutage dum pluas la monda ĉampioneco. Mi vidas du vojojn: unua, simple forigi la monstran artikolon; dua, fortondi ĝin lasante nur 50 golpafantojn anstataŭ 200 kaj klopodi bluigi la pejzaĝon. Tiuokaze indus atendi la finon de la ĉampioneco por ŝpari laboron de konstanta ĝisdatigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC) ::Ĉu eblas la tria vojo: igi iun roboton krei ĝermgrandan artikolon pri ĉiu menciita piedpilkisto laŭ intervikiaj datumoj, esperante ke iam iu piedpilkadmiranto kreskigos ilin? Laŭ mia scio ĵus nun en la aktivularo de nia vikipedio ne estas fortaj sportadmirantoj, sed tio ĉi ja povas (teorie) ŝanĝiĝi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 22:14, 22 jun. 2026 (UTC) :::{{por}} forigo de la tute fuŝa listo en '''[[nuna stato]]'''. Alternative mi eĉ pli voĉdonus por teno de minumuma listo de 10 plej golemaj futbalistoj, do laŭ nuna stato de Ronaldo ĝis Puskás, '''sen''' fuŝaj teamaj titoloj kiel [[Nacia futbala teamo de Portugalio]] (estas [[portugala nacia teamo de futbalo]], se estus unu kazo, eblus meti alidirektilon, sed estas tro multaj fuŝoj, cetere ankaŭ ekzistas preta ŝablono {{ŝ|PortugalioFB}}, kiu ĉi tie tuj liverus flageton kaj perfektan ligilon), '''sen''' fantaziaj ruĝaj ligiloj "Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo" kaj multegaj similaj, kiuj ĉiuj ne ekzistas - la novulo kun tiom da fuŝoj ne estos la gusta por fari tiujn centojn da paĝoj, kaj la ekzistantaj uzantoj pli bone koncentriĝu pri pli esencaj taskoj - ekzemple, el 48 teamoj de la nuna futbala mondpokalo nur 40 havas e-lingvan tekston, 8 ankoraŭ mankas, kaj '''sen''' fuŝaj provoj kiel "Dts/outdmy1". Se fari tiel, el la 10 sportistoj ankoraŭ mankas e-lingvaj tekstoj pri du, [[Sunil Chhetri]] kaj [[Ali Mabkhout]], tio eĉ fareblas sen robota helpo, kiu ĉiukaze nur liverus krudan tekston, do ĉiukaze ne eblus fari pretan tekston sen homo (almenaŭ por kontrolo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 23 jun. 2026 (UTC) :::{{re|Goren}} La tria vojo, igi iun roboton krei ĝerman artikolon pri ĉiu menciita nomo laŭ intervikiaj datumoj, '''ne''' funkcios. Mi ĵus per forta subteno de vikidatumaro faris 30 tekstojn pri aktualaj futbalistoj, kaj antaŭe jam antaŭpreparis ankoraŭ ŝtopante multajn tekstojn pri la geografio de Usono kaj Kanado, kaj laŭ mia sperto mi konstatas ke mi kaj tute vi '''supertaksas''' vikidatumaron: Uzante ĝin, mi daŭre konstatas ke vikidatumoj ne estas preta, foje informoj tute mankas, foje malaktualas je 10 jaroj, foje nur la "preferata rango" forgesiĝis elekti - estas tre en ordo uzi vikidatumaron kaj dume permane aktualigi ĝin, mi ankaŭ lernis aŭtomatece aldoni iujn parametrojn kaj priskribojn al vikidatumaro, sed tiuj informoj kiuj ĉi tie mankas, laŭ mia impreso aldoneblas nur mane (mi diras: tial ili mankas). Krome, entute multajn informojn eblas stoki en vikidatumaro kaj preni de tie, sed neniam ĉiujn kiuj estas bezonataj en eta projekto kiel wiki.eo aŭ similgranda alia vikio. Do tre bonas uzi vikidatumaron kaj dum la uzado plibonigi ĝin, sed estas iluzio ke iu aŭtomato aŭ artefarita intelekto faros e-lingvajn tekston sen ke lingve kaj teknike sperta homo bezonatus. Vikidatumaro ne estas artefarita intelekto... :::{{re|Goren}} pri via lasta ideo: Mi '''ne''' pensas ke manko de "fortaj sportadmirantoj" en vikipedio estas la problemo. Fakte ne tiom temas pri "forta admiro", sed pri lingva kaj teknika sperto en vikipedio plus preto engaĝiĝi ankaŭ pri sportaj temoj, ne nun pri "siaj kutimaj tre limigitaj ŝatotemoj". Mi dirus ke en la lastaj monatoj ankaŭ Aidas kaj Sj1mor multe kontribuis pri sportaj temoj (ekzemple pri vintrosporto en februaro-marto), aŭ Castelobranco (aparte pri manpilkado)... Revi pri iuj novulaj 15-jaruloj kiuj ĉi tie perfekte levos la lingvan nivelon de ĉiuj futbalistaj kaj futbalteamaj temoj al neatenditaj altecoj estos vana revado, kvankam ankaŭ mi foje revas ekzemple ke povus reaktiviĝi la eksesperantisto Michael Barera, kiu sub uzantonomo TFCforever ĝis somero 2011 faris multajn sportajn kontribuojn al la e-lingva vikio. Sed kompreneble, se kvar fortaj sportemaj vikipedianoj faras po 30 novajn tekstojn pri sportistoj kaj aliaj normale sportemaj vikipedianoj faras sume ankoraŭ 20 aŭ 30, kaj nur en la [[Futbala Mondpokalo 2026]] estas 48 teamoj, kun po 26 teamanoj plus trejnisto, tiam temas pri 1 296 novaj biografioj por tiu unu turniro, plus 48 ŝablonoj kaj pliaj kromtekstoj - do tamen malgraŭ ĉiu fortostreĉo eblos nur kovri la temon je dekono ĝis okono. Tial mi komprenas la revon pri aŭtomatigo, sed mi garantias ke tiel ni funkcios, kaj estas la esenco de vikipedio kaj ĉiam restos truoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 23 jun. 2026 (UTC) ::::{{por}} forigo - aŭ, je dua pripenso, eĉ pli bone ŝanĝo al listeto de 10 plej pintaj golpafantoj sen ajnaj ruĝaj ligiloj laŭ la propono de Thomas.[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:47, 26 jun. 2026 (UTC) == [[Vitikolturado en Umbrio]] == {{Propono de forigo |artikolo = Vitikolturado en Umbrio |kialo = Dum semajnoj anonimulo (kun kiu ne eblas kontakti) kreis amason da similfuŝaj artikoloj pri vinproduktado en Italio. Mi markis plimulton kiel polurinda, sed tio utilas al nenio, ĉar li plue fuŝkreas kaj tute ne revenas al la kreitaĵoj, eble kredante ilin kronjuveloj. Ĉi tiu eĉ kun du eraroj en la ĉefa vorto de la titolo: Vitikolturado anstataŭ Vitokulturado aŭ Vitkulturado. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC) |tempo = mardo 7 julio 2026 10:50 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}}Krome, en kelkaj el tiuj artikoloj estas longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Indas revizio de la tuta artikolaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC) 85nagzdjnw6novwhtpmix80ckh6j4m0 9417441 9417427 2026-06-30T10:24:40Z Kani 670 /* Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando */ 9417441 wikitext text/x-wiki {{/Enkonduko}} <div class="center">Ĉiuj subpaĝoj: [[Specialaĵo:Indekso_de_prefiksoj/Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/]]</div> == Ne plu aktivaj == Ne plu aktivajn erojn movu al [[/Arkivo]], vidu la suprajn kestojn "Malnovaj diskutoj". == Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj - 2026 04 26 == {{Propono de forigo |artikolo = Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj |kialo = ne ĝisdatigita ekde jaro 2013, redunda, estas tro multaj listoj kun specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj, kaj la plejmultaj ŝablonoj tamen nenie estas listigitaj |subskribo = {{por}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:13, 22 mar. 2025 (UTC) |tempo = 2025-04-24 |forigita = jes |kialo de rezulto = vidu sube: per tri poraj voĉoj, kaj du pasivaj subtenoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 26 apr. 2026 (UTC) }} :Do, listigo de la ŝablonoj estus jes bonvena, se ĝi estas bone ordigita kaj didaktike donas bonan superrigardon. Tamen mi ne scias ĉu tio eble estas teoria penso: mi ekde 2007 lernis pri multaj ŝablonoj kiam mi vidis unu en teksto kaj tiam iris al la ŝablono mem por pli detale rigardi ĝin - en la dokumentado kutime estis ĉiuj respondoj al miaj demandoj, kaj se ne, mi demandis diskutpaĝe kaj iu spertulo tiam ampleksigis la dokumentadon. Tiun ĉi subpaĝon mi neniam vidis ekde miaj komencaj tagoj, fakte ankaŭ la bazan paĝon Vikipedio:Ŝablonoj mi neniam rigardis. Se ĉiuj tiel faras, tiam oni povas ŝpari al si investi multajn horojn en pli pedagogia gvidlibro pri ŝablonoj ĝenerale... Sed mi ne scias, ankaŭ la alilingvajn paĝojn mi neniam legis, kaj ne povas kompari, pro sama motivo, ke mi ne aparte volis lerni pri ŝablonoj ĝenerale, sed mi lernis en praktiko, vidante iujn ŝablonojn en uzo. Do mi singarde estus por pridubo, ĉu vere indas investi aldonan tempon en pli pedagogia prezento aŭ oni nur havu minimuman paĝon. Ĉiukaze la grandaj lingvobranĉoj ŝajne sukcesas sen aldonaj subpaĝoj - kial ne ankaŭ ni sukcesus? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 22 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Mi ne principe kontraŭas ekziston de tiaspecaj paĝoj se ili estas utile formigitaj. Sed la supre menciita paĝo estas kaosa kaj "specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj" estas sensenca klasigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:57, 22 mar. 2025 (UTC) ::Mi konsentas pri la duba kritiko. Sed en la ŝablono ankoraŭ ne estas noto ke ĝia ebla forigo diskutatas, kaj mi forte dubas ĉu iu atentigis la precipan verkinton {{re|Tlustulimu}} neniu ajn, ankaŭ burokrato ne, havas la sanktan devon ĉiujn du tagojn kontroli tiun ĉi paĝon. Tial mi proponas kalkuli la semajnon ekde nun, krom se la verkinto Tlustulimu signalas ke li konsentas pri forigo kaj ne bezonas plian tempon por pripenso. Ĉiukaze unu semajno rapidege pasas. Do ĝis 06 apr. 19:13 UTC. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:13, 31 mar. 2025 (UTC) : Mi havas la malagrablan situacion ke Tlustulimu post la 27-a de marto 2025 nur faris du miniaturajn redaktetojn. Principe li tamen devintus vidi per sonorila signo mian noton {{re|Tlustulimu}} de la 31-a de marto. Sed evidente li iel estas en paska feriado, aŭ ekstreme okupita ekster vikipedio, momente. Tial mi, vole-nevole, proponas aldoni ankoraŭ 10 tagojn, ĉar se li eventuale ferias ĝis la feriotago paska lundo, la 21-a de aprilo, kaj reestas la 22-an, tiam ĉiukkaze li bezonos iom da tempo por pripenso kiel li traktos la kritikon pri la listo de 2013, pri kiu evidente ankaŭ li mem ne atentis dum la lastaj 12 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:55, 14 apr. 2025 (UTC) ::{{re|Tlustulimu|Taylor 49|Aidas|Kani|RG72}} Nun pasis pliaj dek monatoj da atendado, kaj ŝajne Tlustulimu ne havas la energion por okupiĝi pri la temo. Do mi revenus al la origina propono de Taylor, kiu kiel unua dekomence pledis pri forigo, kaj nun ankaŭ aldonas mian signon {{por}} forigo. Tio ne kaŭzos grandan vakuon. Ĉu iu el vi ankoraŭ havas ion por aldoni? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:57, 5 mar. 2026 (UTC) :::Mi ne reagis ĉar mi tute ne kompetentas pri ŝablonoj. Mi tute akceptas kolektivan decidon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:47, 5 mar. 2026 (UTC) :::Mi tute malspertas rilate la ŝablonojn. Se tiu ĉi paĝo ne estas utila kaj uzata, do oni foiru ĝin. Se iu ĝin uzas aŭ ĝi estas utila, do oni lasu kaj plibonigu ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:39, 6 mar. 2026 (UTC) :::: {{kom}} Mi fakte lastatempe plurfoje prilaboris la malidan paĝon [[Vikipedio:Ŝablonoj]] kaj pluraj subpaĝoj de ĝi. Sed "/Specialaj ŝablonoj" estas plene redunda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:18, 6 mar. 2026 (UTC) :::::Al mi ŝajnas pravigeble ĝisi de la ŝablono. Tial {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:29, 8 mar. 2026 (UTC) :::::Ĉi-teme fluas la monatoj kaj ankaŭ mi hezitemas forpreni ŝajne nebezonatan subŝablonon se mi ne certe scias kio okazos poste. Tamen mi nur prenas mian kuraĝon kaj forigas ĝin. Se io estos misa poste, oni ĉiukaze povas malfari la forigon. Sed iom groteskas ne povi fini temon dum pli ol 13 monatoj. Do {{farite}}, subŝablono "/Specialaj ŝablonoj" estas for. Se iu havas problemon pri tio, kontaktu min, aŭ se mi neatendite havas trafikakcidenton, alian aktivan administranton, ekz. Kani, por restarigi la subŝablonon post meto de konvinkaj argumentoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:23, 26 apr. 2026 (UTC) ==[[Bilda sensilo]] 2025 3 5 == La paĝo estas alidirektilo al [[Rastrumero]]. Tamen "bilda sensilo" nek estas sinonimo nek eĉ teorie subkoncepto de "rastrumero", kaj la ĝermo [[Rastrumero]] neniel helpas leganton lerni pri bildaj sensiloj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:31, 28 jan. 2026 (UTC) : {{kontraŭ}} forigo post alidirekto al [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:40, 29 jan. 2026 (UTC) :Bone, do, mi povas ŝanĝi mian proponon al {{sindeteno}}. Kvankam la nuna celo ankoraŭ povus misgvidi, ĉar ne ĉiuj bildaj sensiloj estas ŝarĝokuplitaj aparatoj, ĝi estas ege pli taŭga ol antaŭe. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:09, 29 jan. 2026 (UTC) :{{sindeteno}} Ĝenerale mi estas forte por vikipediaj alidirektiloj, kiuj simple direktigas legantojn al ĝusta celo. Sed la alidirektilo "[[bilda sensilo]]" ĝis nun nur uziĝis en la paĝo [[Bilda distingokapablo]], nun tute ne plu uziĝas, kaj mi demandas min ĉu iu iam per la serĉaj vortoj "bilda sensilo" serĉos en la esperanta vikipedio. Do, alivorte: ĉu iu ajn iam rimarkos ĉu alidirektilo ekzistas aŭ ne ekzistas. Se neniu bezonas ĝin, ni ne bezonas ĝin. Kion la koncepto [[Bilda sensilo]] cetere signifus en vikidatumoj, do en aliaj lingvoj?? Se ne forigi la alidirektilon, sencus klarigi la koncepton (aŭ preskaŭ-sinonimon) "Bilda sensilo" en duonfrazo de la paĝo [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:17, 29 jan. 2026 (UTC) ::{{re|Taylor 49|Arbarulo}} Ĉu vi havas respondon al la supra demando? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:05, 31 jan. 2026 (UTC) :::{{re|ThomasPusch}} Bilda sensilo tute laŭvorte estas aparato, kiu sensas lumon kaj faras el ĝi bildon. Laŭ alilingvaj artikoloj, ekzemple france [[:fr:Capteur photographique]], ŝarĝokuplita aparato estas unu grava speco kaj la alia estas komplementa metaloksida duonkonduktilo (''[[:en:complementary metal oxide semiconductor]]''). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:52, 31 jan. 2026 (UTC) :::: Ah, nun ĉio klaras. Mi dirus ke plej bonas kaj plej helpas tuj enmeti tiun bazan informon en duan frazon de la teksto [[ŝargkuplita aparato]], plej bone per kodoj de vikidatumoj, kun escepta uzo de grasaj literoj, se oni tradukas al unu nacia lingvo, oni ĉiam elstarigas tiun "ŝajne aparte internacian" lingvon kaj malelstarigas la aliajn. Do tute banale :::: {{citaĵo|Ŝargkuplita aparato estas unu grava speco de '''bilda sensilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q209121|Q209121]]), la alia estas '''komplementa maloketsida duonkonduktilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q173431|Q173431]]); ambaŭ estas [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj aparatoj]].}} :::: Kaj pripenseblas (mi persone subtenus, kvankam en du kazoj temus pri gvido de mistajpaĵo al ĝusta vorto) ĉu ankaŭ konsideri alidirektilojn de la ĝusta variaĵo [[ŝargokuplita aparato]] kun plia meza vokalo kaj de la eraraj variaĵoj [[ŝarĝkuplita aparato]] kaj [[ŝarĝokuplita aparato]] kun "ĝ" anstataŭ "g" al la teksto [[ŝargkuplita aparato]], ĉar tiu mistajpo ĵus eĉ okazis al vi kaj certe ankaŭ okazos al aliaj. Ĉu ĉiu konsentas pri tiuj tri aldonaj alidirektiloj? Ĉiukaze ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj - ankaŭ la alidirektilo de [[bilda sensilo]] al [[ŝargkuplita aparato]], sed lamentado pri mankoj de veraj kompletaj esperantaj tekstoj ne estas solvo, dum klara klarigo estas helpo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:54, 31 jan. 2026 (UTC) ::::: {{farite}} Plene riparite. Tamen mi apenaŭ subtenas alidirektilojn por eraraj variaĵoj. La kodo "Q209121" estas malĝusa por la celata bildsensilo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:38, 1 feb. 2026 (UTC) ::::::Dankon ThomasPusch pri la korekto! Ĉi-kaze temas pli ĝuste pri mislego ol mistajpo. Principe mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, se ni havos ilin, ĉi tiu estus relative taŭga okazo. Do mi nek poras nek kontraŭas tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 04:21, 2 feb. 2026 (UTC) ::::::: Principe ankaŭ mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, ĉi tie estas tiom nematura temaro, kaj la termino [[ŝargkuplita aparato]] estas tiom ekzotikega (almenaŭ mi neniam vidis ĝin en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro, kaj mi preskaŭ garantias ke ĝi neniam menciiĝis ie tie), ke la facile pardonebla mistajpo skribi la adjektivon "ŝargkuplita" kun silabo "ŝarĝ" permesas klarigan alidirektilon. {{re|Taylor 49}} Vi en unu frazo notas "plene riparite" kaj en alia tamen avertas "La kodo "Q209121" estas malĝus[t]a por la celata bildsensilo". Ĉu vi havas pli bonan ideon por vikidatuma kodo aŭ entute havas proponon kiel solvi la dilemon? Klaras ke ĉiuj konsentas ke "ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj", sed jes bonas se tiuj "provizoraj solvoj" estu laŭeble ne malĝustaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:30, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::: Mi jam riparis tion en la artikolo: [[d:Q210745|Q210745 "active pixel sensor"]]. Mi ankaŭ kreis alidirektilon [[CCD-bildosensilo]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:44, 8 feb. 2026 (UTC) :::::::::Do eblas konsideri la temon kontentige finita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:42, 5 mar. 2026 (UTC) == [[Joel Filsaime]] - 2026 3 1 == {{Propono de forigo |artikolo = Joel Filsaime |kialo = Neesperantisto markigis tiun paĝon kiel spamaĵo, vikidatuma ero pri la temo tute ne estas sed en [[d:Q58221895]] estas informoj pri la ŝtrumpopupa agado de iuj penoj puŝi la temon en vikipedion, teksto nun nur estas en la esperanta branĉo, supezeblas ke alilingvaj tekstoj jam estis forigitaj, sed tio rekte ne kontroleblas. Ĉiukaze la esperanta ek-teksteto estas [[vikipedio|orfo]], aldone estas mizera unufraza artikola ĝermeto, kaj krome dubindas la menciindeco de la homo, se neniu esperantista uzanto konas lin kaj en la angla kaj ĉiuj aliaj branĉoj de vikipedio estas neniu informo pri li. Ah, kaj la indikita ekstera ligilo fine de la paĝo ankaŭ estas morta ligilo. Sola referenco ankaŭ ne funkcias, kaj tial entute sola provo pri ekzisto de tiu kantisto estas [[IMDb]], filma datumbazo, kiu tamen nur indikas lian naskiĝdaton kaj ke li neniam faris filmon. Tio estas mizere malmulte por konvinki pri lia tutmonda menciindeco. |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:40, 6 feb. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 13 februaro 2026 11:56 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:56, 1 mar. 2026 (UTC) }} {{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:41, 6 feb. 2026 (UTC) :{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:30, 6 feb. 2026 (UTC) == SoftProgrAmaro == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Informkesto programaro/testoj |artikolo2 = Ŝablono:Informkesto programaro/provejo |artikolo3 = Ŝablono:Infobox Software |kialo = forgesitaĵo, "testoj" kaj "provejo" neuzataj, "Software" nur post forŝalto <big>ĝisnune NE okazis</big> |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:23, 10 feb. 2026 (UTC) |tempo = 2026-02-17 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{Por}} sed 8 uzoj de "Infobox Software" ankoraŭ devos permane anstataŭiĝi, aŭ per la roboto de Taylor, ĉar vere tio ankoraŭ ne okazis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:38, 5 mar. 2026 (UTC) :{{Por}} mi anstataŭigis {{ŝ|Infobox Software}} --> {{ŝ|Informkesto programo}} sed ŝajnas ke nia ŝablono bezonas prilaboradon ĉar kelkaj parametroj ne bone funkcias. --[[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 22:49, 19 apr. 2026 (UTC) == [[Natalia Bryant]] == {{Propono de forigo |artikolo = Natalia Bryant |kialo = Ne estas mi kiu petas forigon, sed intervikia patrolanto -- iu neesperantisto aldonis la "internacian" argumenton "crosswiki spam", kaj fakte proponis tujforigon, sen iu diskuto |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = lundo 2 marto 2026 21:16 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}} Mi mem dubas pri enciklopedieco. Ankaŭ ĉu la patro aldonas menciecon. En la artikolo estas kelkaj fuŝaĵoj, sed korekteblaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) :: {{por}} forigo. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q83827832&action=history Q83827832] kreinto globale forbarita pro interalie gantopupumado. Fontoj estas multaj, tamen la artikolo ŝajnas esti memreklamo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:18, 23 feb. 2026 (UTC) ::: {{kom}} Efektive en vikidatumaro videblas pluraj diverslingvaj paĝoj kreitaj kaj baldaŭ forigitaj pro forta premo de ne-lingvaj ĉasantoj pri vikipedia misuzado. Sed la nederlanda vikipedio en sia eksterprojekte puŝita diskuto pri ebla forigo forte protestas pri forigo nur pro argumento "crosswiki spam", kaj eble estas verkita pli profesinivele ol la esperantlingva teksto, kiu stile ne jam estas tre polurita. Kaj mi eĉ ne jam havas personan opinion, ĉu mi opinias la manekenon menciinda en la esperantlingva vikipedio. Ankaŭ iom ĝenas ke la ne-lingvaj ĉasantoj jam energie du-foje forigis (probable solan) foton el la komunejo kaj el vikidatumoj, sed foto kompreneble estas nur unu elemento en komenca teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC) :::: Ĉu vere forte? [[:nl:Wikipedia:Te_beoordelen_pagina's/Toegevoegd_20260222#Natalia_Bryant]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 4 mar. 2026 (UTC) :::::Nu, la diskuto tutekzakte estis: ::::::<small>Nomumita por tujforigo pro krucvikia spamo. Mi vidas artikolon kun fontoj. Do, ĝis kia grado ĉi tiu artikolo estas netaŭga? – Mbch331 22 Feb 2026 :::::::Krucvikia spamo ne estas kialo por tujforigo, @WikiBayer. Alie, la artikolo ŝajnas bona al mi. Ĝi povus esti iom pli bona gramatike, kaj kelkaj frazoj povus esti pli neŭtralaj, sed ĝi ne estas aparte problema artikolo kaj ankaŭ estas bone fontigita. Mondo 23 Feb 2026 :::::::Mi purigis la artikolon. Mondo 23 Feb 2026 ::::::::@MondoE, ne estas listigita fidinda fonto. WikiBayer 23 Feb 2026 :::::::::People, Vogue, ESPN, ktp. estas aŭtoritataj fontoj en nia Vikio. Kaj la fontoj ankaŭ mencias ŝin anstataŭ mencii ŝin nerekte, kio ankaŭ estas postulo ĉi tie. Krom la lasta fonto, sed tiu ankaŭ nur konfirmas ŝian fratinon. Mondo 23 Feb 2026</small> ::::::::::Ekde tiam neniu plia nederlanda komento venis. Fakte estis nur du homoj, kiuj protestis kontraŭ la propono, mi dirus ke "forte", kaj neniu krom la proponinto mem subtenis forigon. Sed mi estas malpli konvinkita ol la du nederlandlingvanoj, la artikolo jes ŝajnas esti memreklamo. Nun (nur) '''du''' esperantaj tekstoj interne ligas al la teksto, sed de ĝi restus oni povus aldoni ligojn de la paĝoj [[19-a de januaro]], [[Chanel]], [[Dolce & Gabbana]], Teen [[Vogue]], [[Vanity Fair]], [[Victoria's Secret]] kaj per tio eviti ke la teksto estus artikola orfo. Eble mia entuziasmo suferas, ĉar mi ne estas leganto de tiuj gazetoj kaj tial ne jam vidis ŝin en artikolo, sed pro la memreklamo mi tendence estas {{malforte por}} forigo, ankaŭ se la nederlanda teksto tre probable restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:28, 5 mar. 2026 (UTC) == "Kategorio:Ŝablono:Kun Lua" - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Kategorio:Ŝablono:Kun Lua |kialo = proponas forigon post malplenigo ĉar neutila, preskaŭ ĉiuj ŝablonj jam uzas LUA:on, kaj neniu bontenas katigon laŭ la eco, do la kato enhavas pli-malpli hazardan subaron de la tuta ŝablonaro |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:49, 24 feb. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-03 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis kvar pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:40, 6 apr. 2026 (UTC) }} : Mi prove malplenigis ĝin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:28, 1 mar. 2026 (UTC) ::{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:32, 5 mar. 2026 (UTC) :::{{por}} la argumentado sekveblas. [[User:Aidas]] 14:42, 8 mar. 2026 (UTC) == [[Dunst Records]] == {{Propono de forigo |artikolo = Dunst Records |kialo = Ŝajnas mempropagando. Nura referenco ripetas la enhavon de la artikolo. Estas neniu interna ligilo kaj neniu koresponda alilingva artikolo, nek en angla nek en hungara. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 1 mar. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 8 marto 2026 12:48 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} {{malforte kontraŭ}} forigo. Estas klare ke estas neniu koresponda alilingva artikolo, kaj la teksto eĉ ne estas aparte sprite farita. Sed la ligo al ''[[Believe Music]]'' kaj per tio al la esperantlingva muzikeldonejo [[Vinilkosmo]] igas ĝin interesa por la esperantista komunumo. Internaj ligiloj restos iom problemetaj, nun estas tri da ili, ne plu estas tute neniuj, kvar povus jam sufiĉi (eble el paĝo [[Budapeŝto]] aŭ paĝo [[elsendfluo]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:09, 5 mar. 2026 (UTC) :Tendence {{kontraŭ}} Pro tio ke nun estas pluraj malfortaj referencoj kaj la ligilo al ekzistanta teksto "Believe Music" kaj nerekte Vinilkosmo iusence pravigas la tenon aparte en wiki-eo. Mi kompreneble samkiel ĉiu alia ne scias, ĉu aŭ kiom ankoraŭ venos produktaĵoj de tiu muzikforĝejo de ege juna eldonisto, sed mi tamen ne volas diskriminacii nur pro la asertata aĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:37, 8 mar. 2026 (UTC) {{komento}} Ekde komenco de marto ĉi tie kolektiĝis nur unu voĉo por forigo kaj du tre nekonvinkitaj voĉoj "malforte kontraŭ" kaj "tendence kontraŭ". Ke mi mem estas nekonvinkita, mi povas mem konfirmi, kaj la vortumo "tendence kontraŭ" ankaŭ ne aspektas tre memcerta. Mi povus kalkuli, ke Kani estas por forigo, kaj estas du voĉoj kiuj "estas je po kvarono kontraŭ", do sume estas duona voĉo favore al forigo, sed tio estus ege stranga kalkulmaniero. Do mi nepre volas alvoki pliajn uzantojn preni starpunkton pri la temo. Al mi fakte ne estas tre grave kio fine okazos al la teksto, sed min ĝenas ke iu anonimulo (neesperantisto??) la 10-an de aprilo silente forviŝis la ŝablonon pri diskuto en VP:FA, kvankam la diskuto tute ne estas finita. Tiel trompeme forigi la memoron ke iam estis esperanlingva diskuto pri forigo, en kiuj aperis maltro da klaraj voĉdonoj, estus mizere. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:27, 25 maj. 2026 (UTC) == "Ŝablono:Tradukita/artikolo" - 2026 3 12 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Tradukita/artikolo |kialo = jam forŝaltita |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:26, 1 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-08 |forigita = jes |kialo de rezulto = 2026-03-12 }} :{{Por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:35, 5 mar. 2026 (UTC) :{{Komento}} Mankas al mi teknikaj scioj pri ŝablonoj, sed nun mi vidas, ke estas centoj da artikoloj kun ruĝaj volapukaĵoj en kategorioj ĝis oni ŝanĝas ''Tradukita'' al ''Trad''.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:00, 28 mar. 2026 (UTC) :: {{kom}} Tio neniel rilatas al la forigo, sed al redakto de la ankoraŭ ekzistanta [[Ŝablono:Tradukita]]. Bedaŭrinde mia libertempo malpliiĝis do laboro ne progresas tiel rapide kiel mi planis. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:02, 5 apr. 2026 (UTC) == Projektaĵoj "Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj" kaj "/6" - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj |artikolo2 = Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6 |artikolo3 = Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6 |kialo = "Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj" preskaux senenhava, kaj tio fakte ne estas artikolo malgraux sxablono "Ĝermo" (la rilata kato NE estas poponita por forigo), "/6" temas nur pri dubindaj aŭ jam forigitaj ŝablonoj |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-12 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:23, 6 apr. 2026 (UTC) }} :En "Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6" ankoraŭ estis iuj uzoj de la ŝanĝita ŝablono "CarojDeRusio" por ĝustigi, tion mi faris nun. Nun mi estas {{por}} forigo de ĉiuj 3. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC) ::{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC) == Bul**g - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Buleaeg |artikolo2 = Ŝablono:Buleaeg/eg2 |artikolo3 = Ŝablono:Buleo-eg1 |artikolo4 = Ŝablono:Buleo-eg |kialo = drolaĵo, ĉiuokaze neuzataj kaj sen dokumentaĵo |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-12 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:39, 6 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC) :{{por}} Tujforigenda (Ĝ1). [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 20:20, 5 apr. 2026 (UTC) == [[Graziano D'Urso]] == {{Propono de forigo |artikolo = Graziano D'Urso |kialo = Mi dubas ĉu temas pri mempropagando, kvankam la artikolo mem ŝajnas savebla. Tamen la kreinto estas la biografiito mem, kaj la artikolo ne ekzistas en la itala, kaj nur en minoritataj lingvoj. |subskribo =--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 16 mar. 2026 (UTC) |tempo = lundo 23 marto 2026 17:51 |forigita = ne |kialo de rezulto = vidu sube, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 26 apr. 2026 }} {{kontraŭ}} La referencoj ŝajnas al mi konvinkaj, kaj estas multaj, kiuj vere kovras pli-malpli ĉiujn asertojn. Ke estas ISBN-numeroj pri liaj verkaĵoj, ankaŭ estas pluso, kio ebligas kontroli la publikigon (kvankam tion mi ankoraŭ ne faris). Ĝustas ke estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston, kaj kiu baze faris multegajn redaktetojn en vikidatumoj, tio estas minuso, sed en vikidatumoj ne estas signo ke itala teksto pri li iam estis kaj estis forigita. Sed la informoj estas kredindaj, estas sufiĉaj kaj estas informaj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:06, 27 mar. 2026 (UTC) {{kontraŭ}} La argumentoj de Aidas validas, kaj kaj "la artikolo ne ekzistas en la itala, nur en minoritataj lingvoj" (nun en 11 krom en E-o) ne estas valida kialo por forigi tekston - la [[kataluna]] estas pli granda lingvo (kaj laŭ nombro de parolantoj kaj laŭ vikipedia branĉo) ol ni diru la dana, armena aŭ hebrea, kiuj simple havas pli da renomo ĉar ili estas ne nur fortaj regionaj sed ŝtataj lingvoj, kaj la [[sicilia]]n eblas konsideri dialekton de la itala, do "loka lingvo" de la temulo. Certe la e-lingva teksto tre povos profiti de informkesto, sed tio estas rapide aldonebla, kaj la kvanto de referencoj estas eĉ ekscesa por tiom malvasta teksto ... sed en duba kazo pli bone multe pli ol multe malpli da referencoj. Ke "estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston" kaj tio supozigas ke probable aŭ eble "la kreinto estas la biografiito mem", estas kialo despli detale rigardi ĉu neŭtralaj fontoj konfirmas la asertojn, sed tio ŝajnas la kazo ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:20, 6 apr. 2026 (UTC) :{{re|Kani}} Mi ĵus ankoraŭ aldonis informkeston, tri retejojn, kaj iom poluris la koncernan vikidatuman eron. Tiel laŭ mi la teksto povas resti. Ĉu vi volas fermi la diskuton aŭ ĉu vi konsentas ke mi faru tion? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:07, 26 apr. 2026 (UTC) ::Kompreneble ankaŭ ĉi tie eblus ankoraŭ investi plurajn horojn en kreado de iuj vikipedie bonvenaj flankaj tekstoj, ekzemple pri Paolo Altieri, la edukejoj universitato Pegaso en Napolo kaj muzika konservatorio Vincenzo Bellini en Katanio, aŭ eblus konsideri ĉu indas ne simple alidirektigi la temon kantodidaktiko al [[kanto]] sed krei propran remon kantodidaktiko. Sed tiuj konsideroj ne rilatas al la fakto ĉu la teksto entute povas resti aŭ ne. Ĉiukaze la indiko "Leonardo da Vinci: <s>La Imagaj Damnitaj</s>" estis misa. Temas pri tri intermezoj kiuj nomiĝas en Eo "La Imaga Malsanulo" (''L'Ammalato immaginario''). Mi ne kaŝu ke la italaj vikipedianoj decidis draste malpermesi la tekston, ĉar ili konsideris la temon senespere reklama, vidu [:it:[Wikipedia:Pagine_da_cancellare/Graziano_D'Urso]]. Sed tio ŝajnas al mi vere drasta decido - la esperanta teksto nun estas same reklama aŭ nereklama kiel multaj aliaj biografioj pri muzikistoj, samkiel la tekstoj en la 11 aliaj vikipediaj lingvoj, kiujn ankaŭ neniel necesus ĉiujn buĉi ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 26 apr. 2026 (UTC) :::La teksto nun povas resti. Mi konsentas, ke vi fermu la diskuton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 26 apr. 2026 (UTC) ==[[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]== Malrespekto de kopirajto - aspektas kiel laŭvorta traduko de [https://www.luzespirita.org.br/index.php?lisPage=enciclopedia&item=Auto%20de%20f%C3%A9%20de%20Barcelona] kaj mi vidas neniun indikon de permeso. :La malrespekto de kopirajto restas. Administrantoj {{re|Tlustulimu}} {{re|ThomasPusch}} {{re|Blahma}} {{re|KuboF Hromoslav}} {{re|Gamliel Fishkin}} {{re|LiMr}} {{re|Kani}} {{re|Stefangrotz}} Bonvolu fari ion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:15, 5 apr. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} La malrespekto de kopirajto ne plu restas, ĉar mi reredaktis la artikolon el la portugallingva vikipedio kiu indikas diversajn fontojn. Nun la teksto estas tute alia kaj mi forigis ankaŭ unu bildon. Tial mi petas la forigon de la forigaverto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:59, 5 apr. 2026 (UTC) ::Kani solvis la problemon. Dankon! --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:06, 5 apr. 2026 (UTC) == Alia temo, kun bedaŭro finita je 2026 04 19 == Krome mi petas atenton al [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj#Historiaj dosieroj de Claudio Pistilli]]. ThomasPusch jam forigis kelkajn, restas aliaj trovitaj sed ne forigitaj, kaj multegaj aliaj ankoraŭ ne kontrolitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:08, 19 mar. 2026 (UTC) :La problemo ĝustas. Mi ekde la komenco de marto sukcesis savi kelkajn bildojn, forigis aliajn pri kiuj mi jam pruvis ke ili neniel povus esti pli ol 100-jaraj, kiel estis indikite en la licenca aserto, sed mi interkonsentis kun Arbarulo lasi tempon de entute ses semajnoj, do ĝis pli-malpli mezo de aprilo, kaj tiam mi forigos ĉiujn dosierojn kiuj ĝis tiam ankoraŭ estos sen konvinkaj pruvoj pri ekestado antaŭ pli ol 100 jaroj. Mi nun de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Tial mi proponas ke ĉiuj povos ankoraŭ vidi ĉu eblus savi iujn dosierojn, ankaŭ mi povos vidi sed mi nur la 12-an de aprilo, kaj ke ni metu la finan limdaton la 18-an de aprilo. Mi promesos ke mi tiam forigos ĉiujn el la nun 40 dosieroj kiuj nun estas en la iom misgvida [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (la ekzakta titolo de la kategorio ne gravas, ĉiukaze plej multaj estas klara kandidato esti forigitaj post revizio aŭ post konvena atendotempo - do "ne tuj", sed ĉiukaze). Mi ne kaŝu ke ne eblas tiom klare diri ke ĉiuj kandidatoj estus perforto de kopirajto. Ekzemple (post detala serĉado) # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Papo Gelasio la 1-a.png|Papo Gelasio la 1-a]] estas bone dokumentita kiel litografio de 1879, signife pli ol 100-jara # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Justino la 2-a (520-578).png|Justino la 2-a (520-578)]], same signife pli ol 100-jara # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Sankta Akacio de Sinajo.png|Sankta Akacio de Sinajo]], signife pli ol 100-jara, sed restas dubo ĉu ĝi vere konvenas en la teksto [[Bazilisko la Juna]] # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] kaj # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Maŭricio la 1-a (539-582).png|Maŭricio la 1-a (539-582)]] el 1697 :estas konfirmite pli aĝaj ol 100 jaroj kaj sendube povos resti. Sed plej multaj aliaj restas sub forta dubo, kaj se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado devos forpreniĝi meze de aprilo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:31, 5 apr. 2026 (UTC) ::{{komento}} Mi vere malĝojas devi nun forigi ĉiujn dosierojn alŝutitajn de Claudio krom la naŭ pri kiu mi sukcesis detektive pruvi kaj dokumentigi ke ili vere estas pli aĝaj ol 100 jaroj. Pri pluraj aliaj bildoj, ekzemple [https://byzantium-blogger.blog/wp-content/uploads/2019/10/m588237_the-byzantine-emperor-maurice-about-to-be-executed-by-the-usurper-phocas-having-seen-his-five-children-killed-in-front-of-him-602.jpg tiu ĉi], uzita je la nomo "Ekzekutado de la imperiesto Maŭricio fare de la uzurpisto Fokas.png" en la teksto [[Maŭrico (imperiestro)]], mi facile kredus ke ĝi estus pli ol 100 jarojn aĝa, sed mi ne havas la tempon investi horon da serĉado por ĉiu de la nun ankoraŭ 39 bildoj en la kategorio, 39 horoj estus plena oficista laborsemajno. Kaj evidente Claudio eĉ ne komencis serĉi verajn fontojn de la bildoj (kompreneble fonto ne estas "mi vidis ĝin kiel ornamaĵo de privata Facebook-noto, ne klaras de kie la bildo venis tien"). Do: se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado, ili devas nun forpreniĝi. Jam la forprenado unu post alia estas sufiĉe da laboro. Kompreneble mi ĉie kontrolos ĉu eble Claudio aŭ iu tamen metis dokumentigon al la dosiera priskribopaĝo antaŭ definitiva forigo, sed mi dubas ke mi vidos ion tie... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 19 apr. 2026 (UTC) :::Mi en la proceso de pena forigo ankoraŭ sukcesis pruvi kaj dokumentigi la aĝecon de :::10. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Karino (250-285) Romia Imperiestro.png]] :::11. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Phocas (547-610) 2.png]] :::12. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Senkapigo de Siagrio (486).png]] :::13. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Granda Palaco de Konstantinopolo (Vogt).png]] :::14. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png]] :::kaj sekve povis savi ilin. Du pliajn bildojn ([[Zenono (imperiestro)|15]] kaj [[:dosiero:Romulus Augustus deposed by Odoacer.png|16]]) mi povis anstataŭigi per identa bildo el la vikimedia komunejo. Tiel necesas fine nur 23 bildojn forigi kaj maluzigi en la tekstoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:35, 20 apr. 2026 (UTC) PS: Ankaŭ [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Romia Konkero fare de la vandaloj.png]] identiĝis kiel bildigo de 1890 kaj same estas klare pli ol 100-jara. TP {{farite}} la forigo de ĉiuj dubaj dosieroj. La koncerna [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj|ujo]] nun ne havas ajnan dosieron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:32, 20 apr. 2026 (UTC) == J-Pimp (songwriter) 2026 04 07 == {{Propono de forigo |artikolo = J-Pimp (songwriter) |kialo = Fuŝa artikolo, metita de anonimulo: nur unu frazo, alilingva titolo, nur unu referenco, kiu fakte ne referencas la tekston kaj nur mencias kanton, kaj manko de alilingva artikolo; ĝi ne ekzistas eĉ en la angla, inter pli ol 7 milionoj ne estas loko por tio. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:14, 26 mar. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 2 aprilo 2026 9:36 |forigita = jes |kialo de rezulto = Kvar poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:22, 7 apr. 2026 (UTC) }} {{por}} La teksto estas orfa, estas kvante tute malsufiĉa ĝermeto de nur unu frazo, la titolo ("songvvriter") estas fuŝa, la sola referenco pruvas nur ke iam ajn ekzistis unusola rep-muzikaĵo, ĝi ne pruvas iun biografian aserton (da kiuj ekzistas nur vera nomo, asertita naskiĝdato kaj -loko), kaj krome alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo akuzas la anonima(j) konto(j)n pri transvikia spamado. Ĉio kune ne konvinkas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:37, 27 mar. 2026 (UTC) {{por}} Mi konsentas kun Aidas. Dubinda [[Vikipedio:Menciindeco|menciindeco]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 20:11, 5 apr. 2026 (UTC) {{por}} Kio estas eble ioma perforto konrraŭ la mizera ĝermeto, estas ke nun jam ĝi ne ligiĝas al vikidatuma ero - mi pensas ke kiam mi unuafoje ĵetis rapidan rigardon al ĝi fine de marto, ĝi ankoraŭ havis - tio '''estus''' fuŝa ago de iuj akuzaj "alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo" se temus pri valora teksto, sed pri tiu ĉi eĉ ne meritas provi eltrovi kie povus esti malaperinta la vikidatuma ero. Mi same pledas por forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:48, 5 apr. 2026 (UTC) == [[Falsaj kuracistoj en Finnlando]] - 2026 4 26 == {{Propono de forigo |artikolo = Falsaj kuracistoj en Finnlando |kialo = Ŝajnas persona kreaĵo. Estas nek referencoj nek alilingvaj ekvivalentoj. Ankaŭ ne estas klara temfadeno: ĉu temas pri sendiplomaj kuracistoj, ĉu pri tio en Finnlando, ĉu pri la kazo de Esa Laiho. Temas pri nia konata finna amiko kun kiu maleblas interkonsenti por plibonigo de iliaj kreaĵoj, kaj krome li de tempo al tempo kreas novan avataron. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 7 apr. 2026 (UTC) |tempo = mardo 14 aprilo 2026 22:40 |forigita = jes |kialo de rezulto = ses poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:48, 26 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} Estas falsaj profesiuloj preskaŭ ĉie. La artikolo ne indikas kial ĝi meritas apartan artikolon. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 00:54, 11 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Mi konsentas kun ĉi tiu forigo. Ankaŭ ne estas kategorioj aŭ io ajn montrata en la artikolo. Mi ĵuste antaŭeniris kaj etikedis la artikolon, kaj ankaŭ informis la aŭtoron. <small>(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)</small> [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:36, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} forigo: nesufiĉe menciinda. Eble movebla al [[Falsa kuracisto]] kaj plibonigebla, kvankam mi ne trovas la temon ĉe WikiData. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 16 apr. 2026 (UTC) :{{por}} forigo: vere persona teksta kreaĵo, sen iuj referencoj, tute ne kontrolebla ĉu fikcio, ĉu fabelo, kaj kun tre dubinda temo pri enciklopedio. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:39, 25 apr. 2026 (UTC) : {{por}} forigo: Ŝajne pri la imagebla ĝenerala koncepto [[Falsa kuracisto]] (False Physician, Faux médecin, Médico falso, Falscher Arzt / ärztlicher Hochstapler ktp) vere en neniu branĉo de vikipedio antaŭvidatas aparta artikolo, sed ĉiukaze pri nuance alia, sed tre proksima temo estas la teksto [[ĉarlatano]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 26 apr. 2026 (UTC) == Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio - 2026 04 19 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio |kialo = Ĝi estas malplena. |subskribo = [[Uzanto:Fine Style 9634|Fine Style 9634]] ([[Uzanto-Diskuto:Fine Style 9634|diskuto]]) 10:18, 12 apr. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 19 aprilo 2026 10:53 |forigita = jes |kialo de rezulto = 5 poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:57, 19 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} Mi vidis, ke vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Ŝablono:Krimo_en_Okcidenta_Aŭstralio&oldid=9351504 movis ĉi tiun ŝablonon] al [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]] kiu indikas misliterumon (celis "''Aŭstralio''", skribis "''Okcidenta Aŭstralio''"). Mi diras jes/por al ĉi tiu forigo, aŭ se mi eraris, atendu ĝis vi respondos al ĉi tio. <small>(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)</small> [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:44, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Tuj forigenda ([[VP:R3|R3]]). [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:04, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Tuj forigenda, estu [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 16 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Mi hieraŭ revenis el dusemajna ferio, kaj nun unuafoje reestas sur tiu ĉi paĝo. Tial mi kiel unua ago ĉi tie ĵus forigas la post movo ne utilan malnovan titolon "Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio". Tion oni fakte povintus fari ankaŭ kun malpli longa atendotempo ol plena semajno, konsentite. Sed semajno ĉiukaze tre rapide pasas. Mi ankoraŭ esperas ke la navigila ŝablono uziĝos en pli da paĝoj ol tiu ununura - navigilo kiu celas kunligi plurajn paĝojn sed entute nur estas unu orfa paĝo el krome neekzista serio estas sensenca. Sed kompreneble, unu nova paĝo estas la unua kaj aliaj povas naskiĝi post kelkaj tagoj aŭ semajno. Kaj mi alvokas ke se la temaro maturiĝas, la esperanta navigilo fine estu en Esperanto - do estu "Okcidenta Australio", ne iu fremda mallongigo "VVA", ktp. Sed tio estas facila adapto, fari plurajn tekstojn pri la temaro estas unua paŝo kaj estas pli granda laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:00, 19 apr. 2026 (UTC) ==Denove [[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]== Hieraŭ la verkinto [[Uzanto:Claudio Pistilli]] mesaĝis aparte al mi kaj al [[Uzanto:Kani]] kun teksto, kiun li prezentas kiel leteron de ''Luz Espírita'' (eldoninto de la fonto kiun li tradukis) permesanta uzon de la artikolo. Mi kaj en mia diskutpaĝo ankaŭ [[Uzanto:Taylor 49]] respondis pli-malpli same, ke ili faru la normalan procedon, t.e. metu permesilon publike sur sian retejon aŭ sendu ĝin al la tiucela retadreso. Samtempe Kani respondis ke estas tute bone jam remeti la tekston. Al mi Claudio Pistilli tuj koleriĝis, ne faris la normalan procedon, sed tuj remetis grandan parton de la artikolo. Mi pensas ke ĉi tiu agado estas maldeca kaj estas kialoj suspekti ke la permeso estas falsa. Ni scias pri la permeso nur tra Claudio Pistilli mem. Kaj antaŭ nelonge li markis amason da dosieroj kiel proprajn kvankam ili ne estis propraj, kaj poste markis ilin kiel pli ol centjarajn kvankam li ne kontrolis ĉu ili estas pli ol centjaraj, do lia kompreno de aŭtorrajtaj aferoj klare ne estas fidinda. Krome, se la rajtoposedantoj vere konsentas al la uzado, devus ne esti malfacile ke ili publikigu rajtigilon sur sia retejo. Do mi taksas suspektige, ke anstataŭ fari tiun facilan paŝon, Claudio Pistilli koleregas kvazaŭ tiu postulo malebligas uzadon de la materialo. Do mi pensas ke ni devus provizore forigi la kopirajtan materialon kaj restarigi la version de Kani. Se poste montriĝos ke la permeso estas vera, ni tiam kompreneble allasos la artikolon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:09, 19 apr. 2026 (UTC) : {{forte por}} tujforigo de la disputebla materialo (subpremo de historio). Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:13, 19 apr. 2026 (UTC) :::Mi rekomendis: kontakti kun Arbarulo, meti la referencon kune kun permeso de la aŭtoro, kion mi vidis en pluraj artikoloj, kaj peti ke oni metu la indikon pri libera permeso en la retejo. Sed ne ĉiuj scipovas fari ĉion. Kaj mi komprenas koleron, ĉar mi foje klopodis publikigi kovrilpaĝojn kaj fotojn kun rekta permeso (foje eĉ kun peto) de la rajtoposedanto kaj la vikia sistemo malpermesis. Foje la proceduro estas komplika por tiuj kiuj ne regegas la teknologian anglan lingvon kaj la vikian burokration. Kaj tre ofte la anglalingva versio publikigas bildojn kiuj estas malpermesitaj al aliaj lingvoj. Mi konsideras maldeca la suspekton, ke "la permeso estas falsa", sen pruvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:28, 19 apr. 2026 (UTC) ::::{{re|Kani}} "kion mi vidis en pluraj artikoloj" - mi scivolas pri tio. Ĉu vi povas montri ekzemplojn? ::::Mi klarigu ke Claudio Pistilli ne devus fari ion ajn mem. Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon, kaj se ili havas teknikan kapablon enretigi tutan enciklopedion, mi malkredas, ke ili ne kapablas afiŝi permesilon (haveblan en la portugala, la itala kaj ankaŭ en Esperanto). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:10, 19 apr. 2026 (UTC) :::::"Ĉu vi povas montri ekzemplojn?" Ne, mi parolas laŭ memoro. Se vi kredas, bone; se vi ne kredas, ankaŭ bone. Mi preferas dediĉi miajn energiojn alimaniere. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:13, 19 apr. 2026 (UTC) ::::::Salutojn, amikoj, mi deklaras ke se oni ne fidas je la permeso de la aŭtoro pri la rajtokoncedo, bonvolu konfirmi kun la retadreso contato@luzespirita.org.br pri la permeso. Krom tio mi havas la ciferecan dokumenton kiun mi publikigis en la diskuto de la artikolo. Altestime, [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:04, 20 apr. 2026 (UTC) :::::::Do, principe tute formale Arbarulo kaj Taylor pravas: necesas retpoŝta letero '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'', por tie permesi la uzon de la teksto laŭ licenco de [[krea komunaĵo]] (Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0) aŭ kiel [[publika havaĵo]] (PD) - plej bone kopie ankaŭ al iu administranto de la esperanta vikipedio, ekzemple Kani (se Claudio jam havas ties retpoŝtan adreson). Do eblas nur peti la brazilanojn pri tiu paŝo. Se oni nur prezentas retpoŝtan leteron, kiun oni mem ricevis de la permesanta asocio, restas la risko, ke iu kritikulo povus pridubi ĉu la permesa letero estas aŭtent(ik)a. Kvankam, se en Brazilo momente neniu respondas, oni povus ankaŭ provi pludirekti la de luzespirita ricevitan retpoŝtan leteron senŝanĝe al ''permissions-eo@wikimedia.org'', kun risko ke la homoj tie eble ne akceptos la kromvojon. Sed povas ankaŭ funkcii. Ĉio estas iom kompliketa, ne pro ni aŭ pro Arbarulo, sed pro la ĝeneralaj reguloj de la interlingva Vikipedio. Sed ni povas, mi pensas, facile permesi al ni, toleri atendotempon de kvar semajnoj, ĝis la "permesa etikedo" de wikimedia.org estos, kaj baze de la mesaĝo prezentita de Claudio toleri la vastigitan tekston jam ĝis tiam, KROM kompreneble se iu el luzespirita.org.br jam protestus al iu el ni pri kopirajta perforto, kio tamen estas plej malverŝajna konsiderante la temon kaj ankaŭ la mesaĝon prezentita de Claudio. Tamen, se ene de la de ni interkonsentebla limdato (mi nur arbitre ĵus proponis vastan limon de kvar semajnoj, ĉar tio malpliigas la streson kompare al nur unu aŭ du semajnoj) nenio klariĝas, ni devos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026 kiam Kani draste reduktis la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:01, 21 apr. 2026 (UTC) ::::::{{re|Claudio Pistilli}} Tiu temo nun longege pendas, sed mi entute ne scias ĉu vi, Claudio, rimarkis la diskuton ĉi tie. Ĉu vi intertempe ankoraŭ ion faris aŭ pretus rekontakti kun la brazilanoj pri peto sendi retpoŝtan leteron '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'' kun permeso pri uzo de la teksto laŭ CC 4.0 (aŭ peto pri publikigo de tiu permeso en ilia retejo mem)??? Se vi diros al ni ke vi ne pretis kaj ne pretos fari tiun peton, ĉar vi sentas ke la duafoja petado ĉe ili ŝajnas al vi tro idiota, tiam ni scias kiel estas - sed tiam necesos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 9 jun. 2026 (UTC) :::::::Mi ne povas kredi ke mi ricevis permeson (kaj mi havas la e-mail) por traduki la artikolon kaj vi ne akceptas. Kion faru. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 19:56, 9 jun. 2026 (UTC) ::::::::{{re|Claudio Pistilli}} Ne vi bezonas havi la permeson, ne Kani aŭ Arbarulo, sed ĝi devas esti ĉe la retadreso permissions-eo@wikimedia.org. Se vi certas ke vi ne povos peti la brazilanojn mem sendi la permesan leteron al la retadreso permissions-eo@wikimedia.org, vi povas plugvidi la originan sendaĵon tien, kun risko ke tio ne sufiĉos por la neesperantistoj kiuj ricevas retleterojn senditajn al permissions-eo@wikimedia.org. Ĉar fakte Arbarulo plene pravis la 19-an de aprilo skribi "Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon". Claudio, vi povas koleri pri la neesperantistoj kiuj plenumas la vikipediajn regulojn aŭ povas ne koleri, sed ni ĉiuj scias ke ili estas. Kaj iĝas tute groteske se ni dum kvaronjaro ne sukcesas fini tiun kazon. Do necesas fari ultimaton. Se post plia semajno (do ekzakte du monatojn post kiam Arbarulo reafiŝis la temon ĉi-tie la 19-an de aprilo) ne estos respondo de permissions-eo@wikimedia.org pri akcepto de la permesa letero, la teksto devos reiri al la stato de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo. Kaj krome mi dirus, ke el la bildoj nur tiu pri Maurice Lachâtre rilatas al la teksto, kaj teorie la bildo "[[:dosiero:Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png|Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png]]", '''se''' estos pruvo ke ĝi konvinkeble fariĝis antaŭ 1926, do estas pruvite pli aĝa ol 100 jarojn. Tiu pruvo ĝis nun mankas: ni ne devas juĝi la bildon nun en la esperanta vikio mem, povas plumovi ĝin al la vikimedia komunejo kaj sekve forigi ĝin ĉi tie, kaj tiam povas atendi ĉu la administrantoj en la komunejo akceptos la bildon kun nura aserto ke vi, aŭ iu, suspektas ke la bildo pli aĝas ol 100 jarojn, ĉar ĝi montras scenon de 1861. Laŭ ĉiuj spertoj la bildo ne longe restos en la komunejo. Pli bone estus pruvi la statuson ĉi tie, kaj tamen malrekomendi pluŝovon al la komunejo. Taylor pravas, ke pli pura (sed ankaŭ pli brutala) vojo estintus dekomence malebligi ĉian vastigon preter la reduktita versio de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo, kun kaŝo de la redaktohistorio antaŭa, kaj kun promesa noto "Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblos". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:53, 12 jun. 2026 (UTC) :::::::::Mi leteris al la eldonistoj por ke ili sendu mesaĝon al vi, al la Torkemado/Arbarulo kaj kiu ajn povas interesi. Ni nur devas atendi ke ili respondu. Sed, fakte, kion mi deziras, tio estas kontribui kaj ne kvereli. La kontribuantoj , anstataŭ plendi kaj kritiki, volas diskuti pri situacio kiun mi konsideras solvita. Mi akceptas ke vi ambaŭ bonvolu forigi ls bildon, forigu la artikolon, kaj ni anstataŭ interbatali interne, ni kunigu niajn fortojn, kaj plibonigu nian Esperantan Vikipedion. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:50, 12 jun. 2026 (UTC) == [[Trinnaphop Thongchay]] == {{Propono de forigo |artikolo = Trinnaphop Thongchay |kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC) |tempo = lundo 4 majo 2026 12:16 |forigita = jes |kialo de rezulto = la forigon faris LiMr je 2026-05-28 }} :{{kom}}Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC) ==[[Artefarita planedo]]== Bonvolu atenti kaj opinii pri la proponoj forigi tiun artikolon kaj reuzi la titolon por alia koncepto ĉe [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj#Artefaritaj planedoj]] kaj [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:51, 9 maj. 2026 (UTC) ==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Meduzo]]== Ĉiuj malnovaj versioj de [[Meduzo]] enhavas kopion de artikolo el ''Kontakto'', kiu almenaŭ laŭ mia scio ne permesas kopiadon. Siatempe (en 2009!) Yekrats dubis pri tio, sed ŝajne neniu reagis ĝis nun. Mi anstataŭigis per pli detala teksto el la angla vikipedio kaj petas kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:40, 14 maj. 2026 (UTC) :En la malnovaj versioj de [[Meduzo]] mi trovis referencon "kontakto 1996 4", kio estas tre magra referenco, sed mi ĝis nun tute ne trovis la dubon el 2009 de Yekrats. Kie vi trovis ĝin, Arbarulo? Tamen per la indiko "kontakto 1996 4" mi traserĉis miajn kestojn de malnovaj revuoj kaj efektive trovis la tekston de [[Robert Roze]], en paĝo 15 de [[revuo Kontakto]] n-ro 154 (1996:4), kaj vere la bloko de "aperintaj antaŭ 700" ... ĝis "sian urtikecan povon" estas laŭvorte retajpitaj el la Kontakto-teksto. Do mi per papera komparo povas konfirmi la rompon de kopirajto, kaj sekve {{por|subtenas}} kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. Tamen: la informo pri la esperantlingva artikolo nepre ne komplete forviŝiĝu. Ĝi estas eble la sola esperantlingva biologia artikolo pri meduzoj. Ĝi povus resti sub iu ĉapitrotitolo kiel "Literaturo", krom ke iu trovas rete atingeblan kopion de tiu paĝo, tiam ĝi ankaŭ povas listiĝi sub "Eksteraj ligiloj". Krome la teksto de Arbarulo nun donas la impreson, ke ni kolektive nun devas prepariĝi al granda fokuso de paĝokreoj pri meduzoj kaj marbiologio. Eble tion simple necesas fari, kvankam en miaj privataj pensoj nun meduzoj ne ludas gravan rolon, kaj mi ne dirus ke la temo de meduzoj estus mia prioritato de zorgoj. Sed mi aparte en la referencoj ne komprenas je kiu kriterio Arbarulo metas siajn ruĝajn ligilojn: Kial la anglalingva faka gazeto ''[[Marine Biology]]'' havas ruĝan ligilon kaj la same anglalingva faka gazeto ''Aquatic Invasions'' ne havas? Pri ambaŭ mi trovas vikidatuman eron (pri Aquatic Invasions la kodo estas Q15762300). Kial fari diferencon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 18 maj. 2026 (UTC) ::Mi pensas ke listigi la artikolon en sekcio "Literaturo" estas saĝa ideo, kaj se vi faros tion mi dankos. Mi ne povis fari ĝin mem ĉar mi sciis nek la aŭtoron kaj la titolon. ::Pri la prioritateco de pliaj artikoloj rilataj al meduzoj ĉiu juĝu por si mem. Mi ne intencas devigi iun al tio kaj se iu tamen sentas devon, tio ne estas mia afero. ''Marine Biology'' evidente havas pli ĝeneralan temon ol ''Aquatic Invasions'' kaj ĝia menciindeco estas pli certa, tamen ankaŭ ''Aquatic Invasions'' kredeble estas menciinda, kaj se vi volas ĝin ruĝa ĝi povas esti ruĝa. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:25, 18 maj. 2026 (UTC) ::La komento de Yekrats troviĝas en [[Diskuto:Meduzo]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:28, 18 maj. 2026 (UTC) :::{{farite}} Ĉapitro "Literaturo" kreita kaj la Kontakto-artikolo menciita tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 30 maj. 2026 (UTC) == [[Yunus Emre Demir]] - 2026 5 18 == {{Propono de forigo |artikolo = Yunus Emre Demir |kialo = Senenhava, fuŝa artikolo. Ŝajnas mempropagando. Unua referenco estas falsa, la aliaj estas propraj. La artikolo ekzistas en neniu alia lingvo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:35, 16 maj. 2026 (UTC) |tempo = tujtuje |forigita = jes |kialo de rezulto = neniu pora.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 18 maj. 2026 (UTC) }} {{por}} La tuta enhavo estas "Mi havas turkan nomon kaj rilatas al cifereca enhavo." Tio estas praktike NULA enhavo. Certe estas mempropagando, kaj eĉ ne bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 18 maj. 2026 (UTC) == [[Mumio de Maunula]] 2026 5 25 == {{Propono de forigo |artikolo = mumio de Maunula |kialo = Dubindas, almenaŭ diskutindas, ĉu la sensacia, klaĉgazeta temo estas konvena por enciklopedio - se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:53, 18 maj. 2026 (UTC) |tempo = lundo 25 majo 2026 10:55 |forigita = jes |kialo de rezulto = vidu sube, je du poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC) }} La temo estas de la konata finna kolego, kies forbaro ankoraŭ formale validas, kvankam jam ne plu aplikiĝas aŭtomataj buĉoj de ĉiuj liaj novaj salutnomoj - ĉiukaze daŭre eblas rapidaj forigoj de tekstoj aŭ salutnomoj, se iu kontraŭregula redaktado okazas. Sed tio ne estas la fokuso ĉi tie. La tre stranga temo toleratas en la finna kaj angla vikipedioj. Aliaj vikipediaj branĉoj ŝajne ne havis diskutojn pri ebla ekzisto de la temo, nur mankas intereso pri paĝokreo. Ni povus pripensi same toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:03, 18 maj. 2026 (UTC) :{{por}} Krome la konata finna kolego insiste kreas amason da artikoloj sen iu ajn referenco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 18 maj. 2026 (UTC) ::{{farite}} Mi antaŭ sajmajno skribis "ni povus pripensi toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj" - Do necesas konstati: neniu ajn voĉdonis subtene al la teksto, du voĉdonis klare por forigo, kaj daŭre ankaŭ post semajno ne eblis noti eĉ unu fidindan referencon. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun pro la ŝerco de sorto loĝas en Suomio, kaj mi povas atesti ke tiu ĉi ulo iĝis kvazaŭ memeo en loka medio kaj kaŭzis signifan polemikon. Nun estas tiu ĉi artikolo en la angla vikipedio aldone al la suoma, do eblas preni fontojn de ĝi, se necesas.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 17:22, 25 maj. 2026 (UTC) :{{re|Goren}} Mi bedaŭras ke vi venis duontagon tro malfrue, kaj en tiu ĉi escepta kazo la temo vere fermiĝis post semajno plus malmultaj horoj (ofte temoj pendas multe pli longan tempon nedecidite, tion ĉiuj scias). Do se vi volas redakti la temon ĝis bona nivelo kaj volas aldoni referencojn el la angla (aŭ el la finna) teksto, ene de realisma tempo - ni diru en plia semajno, ĝis la 3-a de junio (ankaŭ povas esti la 4-a aŭ 5-a), tiam mi pretas malforigi la tekston kaj ni lasos al ĝi ankoraŭ ŝancon. Sed se ĝi restas kiel ĝi estis nun, tiam la voĉdonoj validos kaj ĝi restos "vikipedia mumio, entombigita". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:49, 25 maj. 2026 (UTC) ::Estas iom strange, ĉar mi povus veti ke tiu ĉi temo aperis je la 25-a de majo, kaj mi ne vidis ĝin antaŭe. Nu, mi ne tre ofte kontrolas ĉi-paĝon, do povas esti ke mi ne rimarkis. Okej, mi povas reverki la artikolon laŭ la angla (je mia honto mi ankoraŭ ne sufiĉe regas la suoman por sencoplene traduki de ĝi). [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:32, 26 maj. 2026 (UTC) :{{re|Goren}} Faru tion, se vi volas. Kiel mi skribis, mi povus ankoraŭ malforigi la antaŭan tekston kaj vi povus redakti de ĝi, se vi povas fari tion ene de semajno, sed la teksto ne estis lingve bona. Tial se vi tute nove faras tekston surbaze de la angla teksto, estas probable eĉ pli saĝa vojo fari tiel. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:02, 30 maj. 2026 (UTC) ::Okej, mi faris. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:37, 30 maj. 2026 (UTC) == [[Abitura ekzameno en Finnlando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Abitura ekzameno en Finnlando |kialo = Nova fuŝa artikolo de sama fuŝulo |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC) |tempo = mardo 26 majo 2026 10:18 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa. [[Uzanto:Kani|kani]] 19:39, 25 maj. 2026 }} :{{kom}} Teorie eblus plibonigi la artikolon, komencante per la fuŝa titolo ("abitura" ne ekzistas en Esperanto), sekvante pro manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, referencoj, kategorioj, estas persona kreaĵo ktp. Tiu ulo insiste kreas artikolojn, kiuj celas laborigi patrolantojn. Ekzemple tiu ĉi restos orfa kaj kun dubinda enciklopedieco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC) :{{kom}} Nu, la titolo ne estus granda problemo ... senprobleme eblus ŝovi ĝin al la PIV-a adjektivo [https://vortaro.net/#abiturienta_kd abiturienta]. Kaj ĝustas ke ankaŭ la aliaj kritikoj validas - eĉ ne estas intervikia ligilo al alilingvaj tekstoj pri la sama temo: tion mi ĵus aldonis al finna teksto "Ylioppilastutkinto Suomessa", ankaŭ havebla angle kaj france. Ke kategorioj mankas, estas simpla malmatura fuŝo, sed ke mankas eksteraj ligiloj kaj fidindaj referencoj, kaj restas forta suspekto ke la tuta teksto estas persona noto de opinio, "originala elpensaĵo" restas forta minuso. Kaj kompreneble ĝi devas havi ankaŭ la kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}. Rezulte, se neniu miraklo okazas kaj iu uzanto ene de semajno helpe de la finna, angla kaj franca teksto objektivigas la subjektivan kreaĵon, mi vere {{por|subtenas}} la forigon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 maj. 2026 (UTC) :: Kvankam mi jam tro malfruas, mi volas ankoraŭ aldoni mian voĉon {{por|por}} forigo de la teksto - mi vidis ĝin kiam ĝi ankoraŭ estis. Kaj ĉiuj mankoj de la teksto, jam menciitaj, vere elstaris ankaŭ kiam mi vidis la tekston. Kompreneble eblas havi la opinion "mia tasko estas nur ekkomenci temon, la tutaj enhavaj kaj teknikaj aldonoj necesaj, kun referencoj kaj eksteraj ligiloj, povas esti farataj de «la aliaj»", sed ĉar «la aliaj» ĉi tie estas nur malpleno da homoj, tiu espero ne ĉiam plenumiĝas. Ĉi tie ĝi ne plenumiĝis, kvankam eĉ estis alvoko al ĉiuj ĉi tie, ke bonvenus se iu homo (la mortinto de ka teksto aŭ alia uzanto) aldonus ĉiujn mankajn erojn. Mi volas konsideri min voĉdonanto por forigo de la teksto en tiu formo en kiu ĝi estis ĝis la forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:58, 27 maj. 2026 (UTC) == [[Junior Seydini]] = Thaphatsanaphop Thongchay == {{Propono de forigo |artikolo = Junior Seydini |kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 28 majo 2026 20:48 |forigita =jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 31 maj. 2026 (UTC) }} :{{kom}} Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie. Ni jam ĵus forigis similan artikolon kun nomo tre simila al la nuna artikola nomo Thaphatsanaphop Thongchay - Trinnaphop Thongchay.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC) ::Hm, kompreneble tiaj tekstoj pri aktoroj kaj kantistoj estas ĉiam iom konatigaj, do iusence eblas konsideri ilin reklamaj. Sed mi vere ne scias ĉu la homo efektive estus "tajlanda famulo" - ni ne havas tajlandan e-lingvan vikipediiston kiu povus konfirmi aŭ malkonfirmi tion, kaj ke li estus "internacia modelo" - mi ne dubas ke li loke povas labori kiel modelo, kaj se li intertempe studas en Tajvano ankaŭ povas kromlabori tie, sed nomi laborojn en la landoj de naskiĝo kaj nuna studado "internacia" kariero estus pompa misgvido kaj fanfaronado, kaj pri vera "internacia" kariero mankas konvinka internacia referenco: La teksto nomas [https://vogue.co.th/article/thai-models-runway-spring-summer-2023 tiun referencon pri laborado en Parizo kaj Los-Anĝeleso en 2023], kun noto ke la reteja ligilo estas de 2026-05-21, sed en 2026-05-27, apenaŭ semajnon pli poste, la ligilo ne plu haveblas, ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph - tiu "referenco" estas plej suspektiga kaj ne estas valida pruvo. Kaj aktoro, kiu eĉ ne estas en la datumbazo [[IMDb]] (estis jam tekstoj pri aliaj aktoroj, kie sole paĝo en la datumbazo IMDb ne konsideriĝis sufiĉa al ni por pravigi "menciindecon")??? Ankaŭ la [https://www.tunecore.com/artists/junior-seydini-independent-release dua ligilo] nur informas ''"looks like this page is lost"'', ankaŭ tie ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph. Se vikipedia paĝo kiu estis nur kreita en 2026-05-21, antaŭ eĉ ne semajno, havas '''nur fuŝajn referencojn''', kaj neniu el ĝi eĉ en iu ajn arkivigo spureblas ses tagojn poste, tio detruas '''ĉiun''' fidon pri kredindeco. Sekve - {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC) :PS: Cetere - tute flanke la teksto memorigas pri tio ke estas entute 76 [[Provincoj de Tajlando]], sed ĝis nun ni nur sukcesas havi esperantlingvajn tekstojn pri 28 - do pri '''du trionoj''', 48 provincoj ankoraŭ mankas ĉia esperanta vikipedia paĝo. Tio estas granda manko, konsiderante ke pri aliaj landoj ni havas ĉiujn provincojn kaj distriktojn, ofte ĉiujn komunumojn/municipojn kaj estas uzantoj kiuj energie faras tekstojn pri unuopaj vilaĝoj kaj komunumopartoj. Mi mem faris 26 el la nun 28 e-lingvaj tekstoj en lasta novembro, plus la ĝeneralan paĝon [[Provincoj de Tajlando]], sed pri la restaj du trionoj mi ne havas laborforton. Tiuj restas por aliaj esperantistoj!! Kaj plie kalkulante, tiuj 76 provincoj kompreneble havas 76 ĉefurbojn, sed ĝis nun ni nur havas entute 17 esperantlingvajn paĝojn pri tajlandaj urboj - tie do mankas multe pli da tekstoj (mi ne kontrolis ĉiujn 17 tekstojn, sed almenaŭ [[Hatjaj]] kaj [[Pak Kret]] ne estas provincaj ĉefurboj, ankaŭ Bankoko kaj Pataja kun specialaj statusoj ne, tial mankas pli ol 60 paĝoj se oni tute ne konsideras urbojn ekster la provincaj ĉefurboj). Pri Tajlando do esperanto-vikipedie do atendas multe da laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC) == [[Rikard Djegadut]] == {{Propono de forigo |artikolo = Rikard Djegadut |kialo = Ĝermeto de dubinda enciklopedieco. Nur ĝenerala agado, neniu preciza atingo, verko, ktp. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:15, 25 maj. 2026 (UTC) |tempo = lundo 1 junio 2026 20:57 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:11, 3 jun. 2026 (UTC) }} Fakte tre malmulta enhavo: nur 2 frazetoj, eĉ sen informkesto, do {{ŝ|ĝermeto|Indonezio}}, kaj neniu ajn artikolo kiu ligus al la teksto, nur [[VP:FA]], do {{ŝ|orfa|Azio}}. Kaj mi eĉ ne rigardis la du eblajn referencojn kaj ne ekhavis al mi opinion pri la menciindeco. Al mi la sola malmulteco de materialo sufiĉas por subteni ĝian forigon. Do {{por}} forigo. Ke pri pli detalaj administraj unuoj sub la provinco ŝajne ne estas esperantaj tekstoj ne estas la kulpo de la farinto, sed la kategorio "Indonezio" ankaŭ estas tre magra - kvankam meti la paĝon en kategorion "indonezianoj" ne estus problemo, kaj ankaŭ malfermi propran novan kategorion "indoneziaj ĵurnalistoj" nur por tiu teksto eblus - sed nur se ĝi restos. De la provinco [[Orientaj sudorientaj insuloj]], kiu evidente nur konsistas el insuloj, pri kvar insuloj, [[Floreso]], [[Sumbo]], [[Timoro]] kaj [[Komodo]] estas e-lingvaj tekstoj, nur pri la pli etaj ne. Se nur eblus scii kie la menciita loko estas... Momenton, tio kion la supozebla neesperantisto ĉi-tie senreference nomis "okcidenta Manggarajo", estas indonezie la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'', sen esperanta teksto, sed klaras ke ĝi estas la okcidenta parto de la insulo [[Floreso]]. Eĉ eblus konsideri ĉu aparte krei e-lingvan tekston nur pri la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'' - sed nur se la teksto restos. Sed por restigi la tekston necesus, ke iu e-isto unue konvinkus nin pri menciindeco de la homo, kaj due iu (eble alia e-isto) vastigus la tekston al almenaŭ tri frazoj, kun informkesto, kun ĝustaj kategorioj. Mi nun ne povas vidi tion, do for, se ne aperos kaj konvinkos argumentoj tre defendaj al la teksto.[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 27 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:24, 1 jun. 2026 (UTC) == [[N. Robert Branch]] == {{Propono de forigo |artikolo = N. Robert Branch |kialo = Mi ne 100%-e certas ke la artikolo estas forigenda, sed ĝi ŝajnas al mi sufiĉe suspektinda por meriti diskuton. La temo ŝajnas menciinda, almenaŭ laŭ niaj normoj. La enhavo aspektas tute propagande. Ĝi enhavas almenaŭ unu vere nekredeblan aserton ke "li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto"; mi ne kontrolis ĉu estas aliaj falsaĵoj. La referencoj estas malbone kopiitaj el la angla sen retligiloj. Mi suspektas ke iu artefarita ilo intervenis, precipe ĉar la afero pri "Esperanta Ekonomikisto" estas tiel stranga falsaĵo, kian mi ne atendus de homo. La sama uzanto faris similajn artikolojn en la angla kaj la kataluna. |subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:35, 27 maj. 2026 (UTC) |tempo = merkredo 3 junio 2026 2:16 |forigita = jes |kialo de rezulto = je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:22, 11 jun. 2026 (UTC) }} La teksto estas certe farita aŭtomate, sed ni vere pli kaj pli impresiĝas, kiom saĝajn esperantajn frazojn aŭtomata tradukado intertempe produktas en 90 % de la frazoj: kompreneble restas 10 % da rubo, kiel "li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto" aŭ "li akiris nacian gazetaron". Sed la asertoj enhave restas dubindaj. Interalie, ke pri lia dunganto ''[[British Journal of Economics]]'', evidente anglalingva, tute ne estas anglalingva vikipedia teksto kaj ankaŭ ne vikidatuma ero - kvankam, aliflanke, [https://britishecon.co.uk/ ekstera ligilo] pri tiu ĵurnalo almenaŭ haveblas. Ankaŭ pri dua dunganto, firmao "Astoria" el Austin (Teksaso) mi trovas nenion en la angla vikipedio kaj en vikidatumoj, sed pri tio mi eĉ per simpla guglo-serĉo per vortoj "Astoria cosmetics Austin" aŭ kombinitaj du el la vortoj trovas nenion - kvankam la citita artikolo [https://wdstudios.org/article/aHR0cHM6Ly9uYXRpb25hbHRpbWVzLmludGVybmFsL2N1c3RvbS9iRUJSQ0VwN1JVby1icmFuY2gtZXhpdHMtYXN0b3JpYQ ] supozigas ke la firmao Astoria en Austin ekzistus... ĉu povas esti ke oni en retejo wdstudios.org povus fari plene falsan artikolon? Sed se la artikolo ne estas falsa, kie estas retejo de tiu firmao?? En la angla vikipedio la teksto jam ekzistas ekde 6 semajnoj, kaj ŝajne neniu ĝis nun proponis ĝian forigon. Ke ĝi estis kreita de uzanto Stevejobessy kiu ankaŭ kreis la esperantan, katalunan kaj maltan tekstojn hieraŭ kaj hodiaŭ, ne estas problemo, sed ke estas preskaŭ ekskluzive tiu uzanto kiu plu redaktadas la anglan tekston, suspektigus min se mi estus anglalingva vikipediano... En la angla vikipedio devus esti pli da homoj, kiuj kredas ke iu temo entute ekzistas kaj pretas kontribueti. Mi pretus ekkredi la anglan tekston, se ekestus kaj restus anglaj tekstoj pri la temoj [[British Journal of Economics]] kaj [[Astoria (cosmetics)]]. Se tio daŭre ne estas kaj la pompaj asertoj restas tiom nekredindaj, mi estas {{por}} forigo. Kompromise ni povus vastigi nian tempon de enketado de semajno al monato. Tiam ni ankoraŭ povus sendi Arbarulon (se li pretas je tio) enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto - tiam probable pli klaros la anglaj asertoj post fino de tiu diskuto pri forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 27 maj. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Ĉu vi pretus, estante anglalingvano, enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto, kiel mi proponis la 27-an de majo. La duboj, kiujn vi prave havas pri la teksto de nura uzanto Stevejobessy, ankaŭ validas por la angla vikipedio. Se vi pretas elpaŝi en la angla vikipedio en la sekvaj du tagoj, mi pretas prokrasti decidon pri la esperanta teksto de Stevejobessy ĝis post monato, do je 27 junio, sed se ne mi proponas limdatan forigon je 3 junio. Cetere intertempe ankoraŭ aldoniĝis plia aŭtomata traduko de Stevejobessy en la nederlanda vikipedio - sed tio tute ne estas argumento. La samajn asertojn kopii kvinfoje ne igas ilin pli veraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 1 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo, krom ke ni prokrastas la decidon, ĉar Arbarulo ankoraŭ enketas ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:23, 1 jun. 2026 (UTC) :::Mi ne pretas peti forigon en la angla vikipedio, ĉar la angla-vikipediaj reguloj kaj kutimoj pri forigado estas tro malsamaj de niaj. Ĉi tie mi proponis forigon pro reklameco, sed la reguloj de la angla vikipedio diras ke oni forigu reklamojn nur en la plej senesperaj okazoj ([[:en:WP:G11]]), kaj mi pensas ke ĉi tiu okazo ne estas tia. Eble ĝi ja estus forigita pro nemenciindeco, ĉar laŭ miaj impresoj la angla Vikipedio interpretas menciindecon tre strikte, sed laŭ niaj normoj ĝi certe estas menciinda. Sed se iu havas pli specifan enketon aŭ demandon, kiun anglalingvaj vikipediistoj povus helpi solvi, kaj volas ke mi transkomuniku la peton, mi pretas fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:39, 4 jun. 2026 (UTC) ::::{{komento}} Se ni lasas la temon tiel ĉi, tiam la kalkulo de voĉoj rezultas je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo. Mi pretas ankoraŭ atendi lastan tagon da pripenso, eble iu ankoraŭ havas ion por opinii, sed krome mi morgaŭ je sama horo forigos la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 9 jun. 2026 (UTC) :::::Mi havas ankoraŭ malfortan argumenton '''kontraŭ''' forigo, nome eksteran referencon (profesian memprezenton) :::::* https://www.linkedin.com/in/branchrobert/ :::::kaj aliflanke tute neseriozan finon de la nederlanda vikipedia teksto, plian argumenton '''por''' forigo: :::::* "''In mei 2026 richtte Branch samen met een aantal muzikanten het Amerikaans-Canadese muziekproductiebedrijf WestBeats op. Onder leiding van Branch ontwikkelt de studio eigen Digital Audio Workstation-software. WestBeats streeft ernaar om in juni 2026 zijn eerste reeks singles uit te brengen''" ::::::Tio estas: "En majo 2026, Branch kune kun kelkaj muzikistoj starigis la uson-kanadan muzikproduktan kompanion WestBeats. Sub gvidado de Branch, la studio disvolvas sian propran programaron por Cifereca Aŭdio-Laborstacio. WestBeats strebas en junio 2026 publikigi sian unuan serion de unuopaĵoj." Tio ne kongruas kun la tre serioza prezento kiel ekonomikisto en la aliaj lingvoversioj... :::::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:22, 9 jun. 2026 (UTC) :Mi nur volas memorigi, ke mi sciigis pri ĉi tiu artikolo pro suspekto de reklameco. La menciindeco ŝajnas esti nedubebla (laŭ niaj kriterioj), do pliaj pruvaj referencoj ne rilatas al la afero. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 10 jun. 2026 (UTC) ::Nenio ekde du tagoj ŝanĝiĝis, do mi nun plenumas la decidon de '''[[tri pledoj por forigo kaj vere forigas la tekston]]'''. Sed kvankam ni konsentas pri la suspekto de reklameco, mi vere ne komprenas ke tio estus la sola minuso. La teksto prezentas tute nekredindajn asertojn, kaj "pruvas" tion per ridinde fuŝaj referencoj, kiuj en nul kazoj povas pruvi ion. Sed efektive, ne estu nia tasko zorgi pri proponoj por eblaj forigendaj artikoloj el la '''angla''' vikipedio. Estas tiom da anglalingvaj denaskuloj, ke ili facile povas mem zorgi pri iliaj dubaj kazoj. Tamen mi ne povas kompreni, ke vi kun tiom mizeraj pseŭdoreferencoj ne povus havi dubojn pri la menciindeco de homo en la esperanta vikio surbaze de tiu blufa esperanta teksto. Mi absolute ne dividas la juĝon, ke la mencindeco de la teksto estus "nedubebla laŭ niaj kriterioj". La tuta artikolo kreas '''gigantan dubon'''! Sed nun ĝi estas ĉiukaze for post minuto. Ne indas plu diskuti pri kadavro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 11 jun. 2026 (UTC) == [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Villa delle Rose (Lago de Como) |kialo = Revenas malnova konatulo pri la Lago de Como kaj Lierna. Nun konata artikolo pri simpla vilao kiu estus interesa se historiaj aferoj estus konstateblaj, sed la referencoj ne konfirmas la asertojn. Eĉ la foto ne montras la vilaon mem. La artikolo ne ekzistas en la itala, sed nur en la ukraina, ĵus farita de anonimulo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 4 junio 2026 9:37 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 2 jun. 2026 (UTC) }} :{{kom}} Konfirmas la fuŝecon tri artikoloj pri muelejoj de la sama aŭtoro sen ajna referenco aŭ alilingva korespondaĵo. Ili fakte estas nun nur ruinoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de la nekredinda teksto [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] kaj de la tri fuŝaj artikoloj menciataj: [[Muelejo de Casate]], [[Muelejo de Mugiasco]] kaj [[Mulino di Sornico]]. La farinto mem ekde la 27-a de majo jam estas globale forbarita el Vikipedio, do ne estas danĝero ke ankoraŭ pluraj simile fuŝaj tekstoj venos de tiu ĉi konto, sed tiuj kvar vere estas fuŝaĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:52, 30 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de ĉiuj kvar menciataj tekstoj, kiuj ĉiuj estas same ne kredindaj kaj de sama "longtempa abuzanto" (LTA). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:21, 1 jun. 2026 (UTC) == [[Katolikismo en Finnlando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Katolikismo en Finnlando |kialo = Nova finna fuŝaĵo. La redakto konsistas el tri linioj. La unua enhavas fuŝan vorton "katolikanoj". La dua povus esti interesa se estus referenco (oni ne povas scii ĉu temas pri inventaĵo. La tria estus nur anonco de io kio okazos. Ĉu estus enciklopedia informo pri kvar katolikoj en Svedio, Danio aŭ Rusio? Kiel kutime, estus ni kiu devus serĉi allingvan korespondon. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 31 maj. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 7 junio 2026 18:14 |forigita = ne |kialo de rezulto = 3 kontraŭ, 0 por, 0 duboj - vidu sube. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:35, 9 jun. 2026 (UTC) }} {{komento}} Prava plendo, kompreneble. Mi ankoraŭfoje investis la tempon kaj amplekse avertis la kreinton en [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet#Katolikismo en Finnlando]]. Principe, kiel mi skribis tie, mi estus por teno de la teksto de tri frazoj kun ŝablono {{ŝ|ĝermo}} kaj kun intervikia ligiĝo, ĉar ĝi teknike utilas por malpliigi artikolajn orfojn. Sed mi vere subtenas ke ne 200-an fojon iu ne-finna esperanta administranto faras tiun agadon por la finna kolego, kiu tute povas kaj kapablas tion fari mem: en kreo [[Lilli Earl]] de antaŭhieraŭ li ankaŭ sukcese faris intervikian ligiĝon, do pruvis ke li povas fari tion, kvankam li iam konfesis ke li ne rajtas aktive redakti ion '''en''' vikidatumoj. '''Se''' li mem postliveras tiujn antaŭkondiĉojn de komencanta teksto, mi estus por teno de la teksto, se ne, {{por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 jun. 2026 (UTC) : Mi ĵus vidis ke li jam ekagis pro mia averto, intervikie ligis la paĝon, ampleksigis la 3 frazojn al 5 (tiam ankaŭ eblas rezigni pri ŝablono "ĝermo", eblas meti, sed ne nepre) kaj aldonis 3 bazajn referencojn. Post tiu iometa ampleksigo, kiu certe ankoraŭ ne estas la maksimume ebla ampleksigo, mi jam estas kontraŭ forigo. Kaj mi esperas ke la uzanto aplikas la averton al ĉiuj novaj paĝokreoj. Se iuj paĝoj estas mankaj, proponi forigon estas konsekvenca ago kaj povas havi pozitivajn rezultojn... Do nun, {{kontraŭ}} forigo. Dankon, Kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 1 jun. 2026 (UTC) :: Efektive, post la nunaj plibonigetoj {{kontraŭ}} forigo. Estas bone ke la teksto jam ankaŭ ne estas artikola orfo plu, kaj kun la alilingvaj tekstoj ankaŭ devus esti eble ankoraŭ trovi iun foton... Sed tio estas normala situacio por artikolo kiu nur ekestis hieraŭ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:57, 1 jun. 2026 (UTC) :::PS: Mi ĵus povis enigi 2 fotojn kaj mapon, kaj la paĝo jam ekaspektas kiel normala artikolo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:13, 1 jun. 2026 (UTC) :Ĝi povas resti. Kiel fini la debaton?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:09, 3 jun. 2026 (UTC) ::{{kom}} Mi kalkulas la frazon de Kani "Ĝi povas resti" kiel voĉon kontraŭ forigo, kun mia voĉo ŝanĝita kontraŭ kaj tiu de Aidas same post la "plibonigetoj kontraŭ forigo". 3 voĉoj kontraŭ forigo, neniu (post la adaptoj) por, kaj neniu dubo plu. La teksto restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:33, 9 jun. 2026 (UTC) == [[Karim Tabti]] == {{Propono de forigo |artikolo = Karim Tabti |kialo = Pli ol forigopeton, mi havas seriozan dubon. La artikolo ŝajnas bone strukturita, sed temas pri 17-jarulo (eble ankoraŭ ne biografienda) kaj la referencoj estas nenio. Ne ekzistas korespondaĵo en itala aŭ alia lingvo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:13, 3 jun. 2026 (UTC) |tempo = <s>10 junio 2026 9:42 h </s> plivastigita ĝis ĵaudo 11 junio 2026 21:00 h |forigita = ne |kialo de rezulto = du voĉoj kontraŭ forigo, neniu por, sed restas duboj, ĉe Kani kaj Goren, kaj fakte ankaŭ ĉe mi - do: "in dubio pro reo" dubokaze por la akuzato [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:13, 23 jun. 2026 (UTC) }} :Mi povis trovi nenion pri tiu ĉi ulo, kaj la nomo Karim Tabti ne estas tre rara. Ĉu eblas kontakti la aŭtoron? Se temas pri sinprezento, ĉu li almenaŭ estas esperantisto aktiva en la movado, eble en TEJO aŭ junulara sekcio de SAT? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 12:57, 6 jun. 2026 (UTC) ::La aŭtoro estas anonimulo, kiu faris nur tiun kontribuon. Se temus pri esperantisto, oni dirus ion pri tio. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 8 jun. 2026 (UTC) La teksto je unua vido ŝajnas troglata, olea AI-laboraĵo, kun ridinda unua referenco "La sekva teksto prezentas enciklopedi-stilan biografion de Karim Tabti, kune kun klarigoj pri la font-bazo kaj la kriterioj de verifikebleco laŭ la normoj de Wikipedia." Do la unua referenco ekzakte alparolas nin ĉi tie per solena seriozeco, kiuj jes dubas ĉu iu tia homo "Karim Tabti" entute ekzistas. Malgraŭ la senespera pledo "ne forigu ĝin, ĝi plenumas la kriteriojn", groteske ĝi ĝuste NE plenumas iujn kondiĉojn pri referencoj "laŭ la normoj de Wikipedia": la "referencoj 2-6", kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon "publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja" pruvas ekzakte '''nenion'''. Sed se oni '''mem''' enketas per reta serĉilo (Junaj Socialistoj de Foggia, en loka lingvo: Giovani Socialisti di Foggia), tuj troveblas tuta fasko da konvinkaj referencoj: * https://playnews24.com/2026/06/09/karim-tabti-gs-psi-nessuna-festa-sulle-difficolta-della-citta-il-centrodestra-abbia-rispetto-delle-istituzioni/ * https://www.foggiatoday.it/tag/giovani-socialisti/ * https://www.civico93.it/giovani-socialisti-diu-capitanata-annunciata-la-costituzione-del-coordinamento-di-lucera/ * https://www.linkedin.com/in/karim-tabti/ Do. La temulo vere estas loke aktiva juna socialista politikisto, kaj ĉar la teksto mem estas esperantlingve senriproĉa, la problemo estas nur tiuj senesperige fuŝaj "referencoj 2-6", kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon "publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja". Ĉar kun aninmulo oni povas tre malbone komuniki, mi prefere proponus lasi la tekston, se iu esperanta uzanto povas ene de 2 tagoj enplekti tiujn aŭ iujn rete trovitajn referencojn en la krome konvinkan tekston (tio signifas vastigi la limdaton ĝis 2026-06-11 19 h UTK). Mi neniel komprenas, kial la por Foggia kaj Apulio plene negrava komunika lingvo Esperanto estus tiom grava, sed eble la anonimulo pensis ke li volis havi "testan balonon", antaŭ ol en dua paŝo elpaŝi per vikipedia artikolo en la itala lingvo. Do estos al ni, ĉu ni estos tiom bonkoraj kaj afablaj por mem ripari la eksterajn referencojn. Se jes, la eksteraj referencoj ŝajnas pruvi publikan intereson pri la junulo, kaj nur la fakto ke li estas 17-jara ne "senvalorigas lin". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:57, 9 jun. 2026 (UTC) Mi nun pli-malpli ĉion forĵetis, por kio mi ne trovis fidindajn retajn ekstervikipediajn referencojn, kaj metis tiujn referencojn. La retejo foggiatoday.it, kiun mi menciis hieraŭ, montriĝis teknike fuŝa, ekzemple ne estis arkivigebla, kaj estis superŝarĝita de reklamoj, ankaŭ la retejo https://www.foggiatoday.it/politica/karim-tabti-congresso-si-foggia.html pri kiu fakte temis. Ĝin mi do ne uzas, sed mi trovis bonan plian referencon https://federazionegiovanisocialisti.com/sedi/, kiun eblas senprobleme uzi. Sed la referencoj kiujn mi nun havas pruvas relative malmulton, de la origina teksto nun nur restis naŭ mallongaj frazoj, tio estos pli ol la minimumaj 3 por artikola ĝermo, sed ĉar ili vere estas tre magraj, mi tamen metis ŝablonon {{ŝ|ĝermo}}. Tiun koncizigitan kaj referencitan tekston ni povus lasi, sed nun la teksto estas tiom konciza, ke restas malmulta substanco: mi voĉdonas {{malforte kontraŭ}} forigo, sed volas almenaŭ ankoraŭ plian voĉon aŭ du. Tamen kompreneble ni tre atentu ne malŝpari tro multegan tempon je tiu tre flanka temo pri la provinco, konsiderante ke multaj esperantaj tekstoj pri tiu provinco aspektas kiel la paĝo [[Ascoli Satriano]]: teksto de nur unu frazo, ses vortoj, plus informkesto kun informoj de 2005, plene malaktuala kaj kun fuŝa ligilo [[San Potito]], sed aliflanke tre kritikende tute sen {{ŝ|ĝermo}} aŭ ĉi-tie la pli draste kritika {{ŝ|ĝermeto}}. Sed kompreneble ni ne forĵetu ĉiujn flankajn temojn kun rilatoj al la provinco, nur ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis redakte vastigi la robotan kreaĵon de januaro 2006, kiun poste ekskluzive nur robotoj pluadaptis, kaj neniu ajn homo iam faris plej etan redaktan ampleksigon (nur unu homo en 2013 ŝanĝis bildon). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:12, 12 jun. 2026 (UTC) ::{{kontraŭ}} forigo, kvankam dubindas la Internacia menciindeco de ĉiu ekestanta juna loka politikisto. Sed la teksto estas bona kia ĝi estas nun, ankaŭ bonas ke nun estas nova teksto pri la itala partio de 2007. "in dubio pro reo" [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Ŝlomo Hofmeister]] == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝlomo Hofmeister |kialo = Fuŝega lingvaĵo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:34, 12 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 19 junio 2026 8:18 |forigita = ne |kialo de rezulto = post plibonigo: tri kontraŭ, Kani ne reesprimis sin, sed lia komence prava kritiko "fuŝa lingvaĵo" intertempe estas senbaza 10:09, 23 jun. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) }} :Mi riparis la plej elstarajn lingvofuŝojn - nun {{kontraŭ}} forigo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:34, 12 jun. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} La origina teksto estis lingve neakceptebla, sed post la poluro de Moldur ĝi estas tute bona. Kompreneble la teksto daŭre nur estas ĝermo, kiu tre profitus de pliampleksigo per tradukoj el la germana aŭ angla versioj, sed esti artikola ĝermo ne estas kialo por forigo. Dankon al Moldur, tiel ĉi ĝi sendube ne estas forigenda. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 14 jun. 2026 (UTC) ::{{kontraŭ}} forigo nun. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:23, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Metodo Castiglioni]] == {{Propono de forigo |artikolo = Metodo Castiglioni |kialo = Pli ol forigopeton, mi montras mian dubon pri enciklopedieco. Temas denove pri Lierna, ĉe la Lago de Como, kaj la familio Castiglioni. La redakto sonas al mi kiel ia babilado, kvazaŭ seninforma. Denove ĝi ekzistas en hispana, sed ne en itala. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:26, 12 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 19 junio 2026 18:45 |forigita =jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:33, 20 jun. 2026 (UTC) }} {{por}} Ni jam vidis tiom da blovite grandigitaj, fakte senenhavaj, seninformaj paĝoj pri familio Castiglioni de Lierna, ke mi vere ne emas investi duonhoron por detale defendi kial, se ĉiuj antaŭaj tekstoj krom tiu pri la skulptisto [[Giannino Castiglioni]] estis senvaloraj, ankaŭ tiu ĉi teksto estus foriginda. Ĝi ne ŝajnas al mi enciklopedia. Punkto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 14 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Luca Bestetti]] == {{Propono de forigo |artikolo = Luca Bestetti |kialo = Vidu la kunmetitajn dubojn jam en la [[diskuto:Luca Bestetti|diskutpaĝo]]: duono de la trovoj povus subteni impreson ke la tuto estus falsa kaj duono ke ĝi tamen estas vera. Ĉu lasi tian tekston, ĉar ĝi "nur duone estas konvinkebla, per fontoj kiuj eble estas fidindaj eble ne"? Ĉu tiuj pridubeblaj referencoj sufiĉas por pruvigo lasi la tekston??? |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 21 junio 2026 8:39 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:45, 22 jun. 2026 (UTC) }} {{re|Super nabla}} (aŭ iu alia italo) Ĉu vi havus opinion pri tiu paĝo?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo, se neniu itallingvano pretas detektive forigi la multajn dubojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Thathanine Thongchay]] == {{Propono de forigo |artikolo = Thathanine Thongchay |kialo = Dubinda menciindeco |subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:54, 15 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 22 junio 2026 3:40 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:43, 22 jun. 2026 (UTC) }} :{{por}} Dubinda menciindeco. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:51, 15 jun. 2026 (UTC) :{{por}} Vere, dubinda menciindeco. Ke li en 2017, en aĝo de 11, foje faris reklamon por dentopasto, estas bone, sed ne jam signifas aktoran famon. Kaj ke [https://www.imdb.com/de/name/nm18457192/ en la aktora daumbazo IMDb] estas nur lia nomo, sed entute neniuj aktoradoj, diras multon. Plie, la sola ligilo, persona [https://www.instagram.com/Thathanine paĝo ĉe Instagram] estas {{404}}... Tio estas ploriga prezento. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:18, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Teodoriko Bland (juĝisto)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Teodoriko Bland (juĝisto) |kialo = Novulo ekkreis fuŝegajn artikolojn, unu ĝermeton kaj alian ĝermon kiu estis savita post polurado fare de Moldur. Mi ne scias ĉu tiu novulo esperas, ke ni riparu ĉiujn tiujn venintajn kaj venontajn fuŝajojn aŭ eĉ estas nekonscia pri la neakcepteblo de la rezultoj. Aliaj similaj artikolklopodoj estas [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]] Mi ne sentas min preta kontakti lin. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 15 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 22 junio 2026 18:01 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:42, 22 jun. 2026 (UTC) }} :{{por}} La novulo mem skribis "Mi estas komencanto, tiel pardonu se mi fari eraro." Pardoni "se li fari eraro" oni povas, sed nove verki la tekstojn pri detalaj biografioj de antaŭ 200 jaroj el la historio de [[Marilando]] estas iom tro. Mi emas koncentriĝi pri la multegaj kantonoj de Usono, kiuj ne nur havis signifon antaŭ 200 jaroj en la loka historio, sed estas signifaj en 2026, kaj tie pri [[:Kategorio:Kantonoj de Marilando|Marilando estas nur 12 tekstoj kaj mankas ankoraŭ 12]]. Kompreneble Marilando nur estas unu el tre multaj partoj de Usono, kaj Usono nur estas unu el tre multaj landoj de Ameriko, sed mi ĉiukaze ne vidas kapablon ĉe mi nun nove krei la paĝojn de lokaj homoj de antaŭ 200 jaroj kiujn la komencanto deziras ke ili estos. Mi metas ŝablonon {{ŝ|polurinda}} kaj {{ŝ|orfa}}, ĉar estas signo de afableco ne forigi tekston sen antaŭe averti pri mankoj, sed tamen estas por forigoj de almenaŭ la tekstoj [[Teodoriko Bland (juĝisto)|T. Bland]], [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo de ĉiuj kvar. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Via Arcivescovo Romilli]] == {{Propono de forigo |artikolo = Via Arcivescovo Romilli |kialo = Anonimulo kreas nur artikolojn pri milanaj stratoj, kiuj ne interesas en la itala vikio kaj serĉas lokon en Esperanto, islanda aŭ rusa. Tio dubindas min pri enciklopedieco. Ĉu ni havos centojn da stratoj da centoj da ĉefurboj? Tio estas dekmiloj da stratoj. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 19 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 26 junio 2026 21:38 |forigita = jes |kialo de rezulto = 3-4 poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:41, 22 jun. 2026 (UTC) }} {{kom}} Supozeble plia blufaĵo/pompaĵo en la konata Milano-rilata fuŝaro. Simile ankaŭ: [[La Casa Astratta]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:24, 20 jun. 2026 (UTC) {{forte por}} forigo eksplicite ankaŭ de la teksto [[La Casa Astratta]]: Pri la strato Via A. Romili mi ankoraŭ povus imagi meti frazon en la tekston pri Milano, sed pri la "Casa Astratta" estas eĉ pli groteske. Kvankam tie mankas foto, eblas vidi en [https://ordinearchitetti.mi.it/index.php/it/cultura/itinerari-di-architettura/14-arte-e-architettura/opere/320-casa-astratta/galleria#galleria ekstera retejo] ke temas pli tutsimpla 9-etaĝa loĝdomo, tipe socialisma [[slabokonstruaĵo]], kiu estas en neniu dimensio arkitekte menciinda. En ĉiuj periferioj de ĉiuj urboj de la eksa [[Varsovia pakto]] oni povas vidi tiajn domojn, mi havas amikojn kaj parencojn kiuj loĝas en tiaj domoj kaj estas dankema ke estas tiuj simplaj domoj (kaj ke ili ne estas bombitaj kiel la samaj domoj en Ukrainio), sed se oni metas paĝon pri ĉiuj tiuj domoj, eĉ se ne estas foto kiu montrus la tristan fasadon, tiam oni same povas fari tekstojn pri ĉiuj strataj lanternoj kaj ĉiuj rubujoj en ĉiuj stratoj de ĉiuj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:53, 20 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de ambaŭ. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{re|Kani}} Cetere la dubinda teksto pri tiu "Via A. Romilli" estis fakte trompe pri la tuta milana kvartalo Corvetto - supozeble ĉar nur pri "tiu unu strato Via A. Romilli" estus apenaŭ sufiĉe da raportindaj frazoj por vikipedia teksto. Mi ĝenerale pensas, ke en Vikipedio oni iru de ĝeneralaj al laŭgrade pli specifaj temoj. Unue estu teksto pri la lando, poste pri regiono, provinco, tiam se estas pri kantono aŭ distrikto, kaj se tiam ankoraŭ estas energio, pri urboj aŭ neurbaj komunumoj aŭ municipoj. Por Milano tio signifas, ke se jam estas teksto pri la urbo (la esperanta teksto [[Milano]] cetere nun estas problema, sed tio estas alia laborejo), ke tiam se iu tre volas estu tekstoj pri la naŭ urbodistriktoj, kiuj sume konsistigas la tutan urbegon. Tiuj kompletaj tekstaroj jam pli longe ekzistas pri Granda Londono, Parizo, Berlino, Vieno, Budapeŝto kaj Moskvo, kaj mi nun faris la naŭ tekstojn ankaŭ por Milano. Ĉi tie la "kvartalo Corvetto" estas en la [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Se oni freneze amas Milanon, oni nun povas senprobleme krei subtekston pri la "kvartalo Corvetto", kaj tiam aŭtomate aperas blua ligilo en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Sed por mi persone la 9 tekstoj pri la naŭ partoj de la urbego nun tute sufiĉas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 20 jun. 2026 (UTC) :::{{re|Kani}} Mi el la forprenita teksto ankoraŭ sukcesis elvringi tri frazojn al eta ĉapitro en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Tiel tamen la laboro de la anonimulo ne estos tute vana... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:06, 23 jun. 2026 (UTC) == [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando |kialo = Novulo, anonimulo, kreis artikolon kun pli ol 100 000 bitokoj pri golpafantoj. Ĝi estas plenplena de ruĝaj ligiloj kaj blazonoj. La kreinto eĉ ne scias, ke estas jam artikoloj pri la naciaj teamoj. Mi komentas sube. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 29 junio 2026 21:28 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}} Ripari tiun artikolon estus heroeca tasko, kiun neniu faros. Mi jam faris kelkajn komencajn plibonigojn. La kreinto eĉ pafis kaj fuĝis. Krome estas neutila tiu artikolo, kiam la situacio ŝanĝiĝas nun ĉiutage dum pluas la monda ĉampioneco. Mi vidas du vojojn: unua, simple forigi la monstran artikolon; dua, fortondi ĝin lasante nur 50 golpafantojn anstataŭ 200 kaj klopodi bluigi la pejzaĝon. Tiuokaze indus atendi la finon de la ĉampioneco por ŝpari laboron de konstanta ĝisdatigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC) ::Ĉu eblas la tria vojo: igi iun roboton krei ĝermgrandan artikolon pri ĉiu menciita piedpilkisto laŭ intervikiaj datumoj, esperante ke iam iu piedpilkadmiranto kreskigos ilin? Laŭ mia scio ĵus nun en la aktivularo de nia vikipedio ne estas fortaj sportadmirantoj, sed tio ĉi ja povas (teorie) ŝanĝiĝi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 22:14, 22 jun. 2026 (UTC) :::{{por}} forigo de la tute fuŝa listo en '''[[nuna stato]]'''. Alternative mi eĉ pli voĉdonus por teno de minumuma listo de 10 plej golemaj futbalistoj, do laŭ nuna stato de Ronaldo ĝis Puskás, '''sen''' fuŝaj teamaj titoloj kiel [[Nacia futbala teamo de Portugalio]] (estas [[portugala nacia teamo de futbalo]], se estus unu kazo, eblus meti alidirektilon, sed estas tro multaj fuŝoj, cetere ankaŭ ekzistas preta ŝablono {{ŝ|PortugalioFB}}, kiu ĉi tie tuj liverus flageton kaj perfektan ligilon), '''sen''' fantaziaj ruĝaj ligiloj "Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo" kaj multegaj similaj, kiuj ĉiuj ne ekzistas - la novulo kun tiom da fuŝoj ne estos la gusta por fari tiujn centojn da paĝoj, kaj la ekzistantaj uzantoj pli bone koncentriĝu pri pli esencaj taskoj - ekzemple, el 48 teamoj de la nuna futbala mondpokalo nur 40 havas e-lingvan tekston, 8 ankoraŭ mankas, kaj '''sen''' fuŝaj provoj kiel "Dts/outdmy1". Se fari tiel, el la 10 sportistoj ankoraŭ mankas e-lingvaj tekstoj pri du, [[Sunil Chhetri]] kaj [[Ali Mabkhout]], tio eĉ fareblas sen robota helpo, kiu ĉiukaze nur liverus krudan tekston, do ĉiukaze ne eblus fari pretan tekston sen homo (almenaŭ por kontrolo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 23 jun. 2026 (UTC) :::{{re|Goren}} La tria vojo, igi iun roboton krei ĝerman artikolon pri ĉiu menciita nomo laŭ intervikiaj datumoj, '''ne''' funkcios. Mi ĵus per forta subteno de vikidatumaro faris 30 tekstojn pri aktualaj futbalistoj, kaj antaŭe jam antaŭpreparis ankoraŭ ŝtopante multajn tekstojn pri la geografio de Usono kaj Kanado, kaj laŭ mia sperto mi konstatas ke mi kaj tute vi '''supertaksas''' vikidatumaron: Uzante ĝin, mi daŭre konstatas ke vikidatumoj ne estas preta, foje informoj tute mankas, foje malaktualas je 10 jaroj, foje nur la "preferata rango" forgesiĝis elekti - estas tre en ordo uzi vikidatumaron kaj dume permane aktualigi ĝin, mi ankaŭ lernis aŭtomatece aldoni iujn parametrojn kaj priskribojn al vikidatumaro, sed tiuj informoj kiuj ĉi tie mankas, laŭ mia impreso aldoneblas nur mane (mi diras: tial ili mankas). Krome, entute multajn informojn eblas stoki en vikidatumaro kaj preni de tie, sed neniam ĉiujn kiuj estas bezonataj en eta projekto kiel wiki.eo aŭ similgranda alia vikio. Do tre bonas uzi vikidatumaron kaj dum la uzado plibonigi ĝin, sed estas iluzio ke iu aŭtomato aŭ artefarita intelekto faros e-lingvajn tekston sen ke lingve kaj teknike sperta homo bezonatus. Vikidatumaro ne estas artefarita intelekto... :::{{re|Goren}} pri via lasta ideo: Mi '''ne''' pensas ke manko de "fortaj sportadmirantoj" en vikipedio estas la problemo. Fakte ne tiom temas pri "forta admiro", sed pri lingva kaj teknika sperto en vikipedio plus preto engaĝiĝi ankaŭ pri sportaj temoj, ne nun pri "siaj kutimaj tre limigitaj ŝatotemoj". Mi dirus ke en la lastaj monatoj ankaŭ Aidas kaj Sj1mor multe kontribuis pri sportaj temoj (ekzemple pri vintrosporto en februaro-marto), aŭ Castelobranco (aparte pri manpilkado)... Revi pri iuj novulaj 15-jaruloj kiuj ĉi tie perfekte levos la lingvan nivelon de ĉiuj futbalistaj kaj futbalteamaj temoj al neatenditaj altecoj estos vana revado, kvankam ankaŭ mi foje revas ekzemple ke povus reaktiviĝi la eksesperantisto Michael Barera, kiu sub uzantonomo TFCforever ĝis somero 2011 faris multajn sportajn kontribuojn al la e-lingva vikio. Sed kompreneble, se kvar fortaj sportemaj vikipedianoj faras po 30 novajn tekstojn pri sportistoj kaj aliaj normale sportemaj vikipedianoj faras sume ankoraŭ 20 aŭ 30, kaj nur en la [[Futbala Mondpokalo 2026]] estas 48 teamoj, kun po 26 teamanoj plus trejnisto, tiam temas pri 1 296 novaj biografioj por tiu unu turniro, plus 48 ŝablonoj kaj pliaj kromtekstoj - do tamen malgraŭ ĉiu fortostreĉo eblos nur kovri la temon je dekono ĝis okono. Tial mi komprenas la revon pri aŭtomatigo, sed mi garantias ke tiel ni funkcios, kaj estas la esenco de vikipedio kaj ĉiam restos truoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 23 jun. 2026 (UTC) ::::{{por}} forigo - aŭ, je dua pripenso, eĉ pli bone ŝanĝo al listeto de 10 plej pintaj golpafantoj sen ajnaj ruĝaj ligiloj laŭ la propono de Thomas.[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:47, 26 jun. 2026 (UTC) :{{kom}} Provizore mi forigis la kernon de la fuŝa artikolo kaj lasis nur listeton de dek golpafistoj laŭ la listo de anglalingva artikolo. De nun oni povas plivastigi la artikolon; kvankam mi markis ĝin kiel redaktata (por eviti trudon de aktuala intereso), konsideru vin liberaj agadi sur ĝi. Nun oni devas atendi la finon de la nuntempa ĉampioneco por aktualigi la rezulton kaj eventuale pliigi la liston al 20 aŭ krei tabelon. Poste oni devas konsideri ĉu indas aldoni la liston de la plej bonaj golpafantoj en monda ĉampioneco (tiu ĉi estas ĝenerala listo) aŭ krei apartan artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 30 jun. 2026 (UTC) == [[Vitikolturado en Umbrio]] == {{Propono de forigo |artikolo = Vitikolturado en Umbrio |kialo = Dum semajnoj anonimulo (kun kiu ne eblas kontakti) kreis amason da similfuŝaj artikoloj pri vinproduktado en Italio. Mi markis plimulton kiel polurinda, sed tio utilas al nenio, ĉar li plue fuŝkreas kaj tute ne revenas al la kreitaĵoj, eble kredante ilin kronjuveloj. Ĉi tiu eĉ kun du eraroj en la ĉefa vorto de la titolo: Vitikolturado anstataŭ Vitokulturado aŭ Vitkulturado. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC) |tempo = mardo 7 julio 2026 10:50 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}}Krome, en kelkaj el tiuj artikoloj estas longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Indas revizio de la tuta artikolaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC) 1tvke2iwsdl3ge6z0zh5m38qxhxzozx 0 367778 9417079 8424254 2026-06-29T15:54:28Z Alifono 114488 9417079 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=Regiono |lando = Uzbekio |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = UZ-TO |mapo1 lokumilo = iso |kodo = UZ-TO |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |mapligilo = jes |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 6 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} [[Dosiero:UZ-Toshkent.PNG|eta|250ra|Situo sur la mapo de Uzbekio]] == La '''regiono Taŝkento''', '''Taŝkenta regiono''' aŭ ''provinco Taŝkento'' ({{lang-uz|Toshkent viloyati}}) estas unu el la 12 regionoj de [[Uzbekio]]. Ĝia ĉefurbo estas [[Taŝkento]], urbo kun speciala statuso kaj ankaŭ ĉefurbo de la tuta lando. La regiono Taŝkento etendiĝas sur {{unuo|15300|km²}} en la oriento de la lando. Ĝi estas ĉirkaŭata norde de [[Kazaĥio]] kaj [[Kirgizio]], oriente de la [[regiono Namangano]], sude de [[Taĝikio]] kaj la okcidento de la [[regiono Sirdarjo]]. En 2005 ĝi havis {{formatnum:4450000}} loĝantojn. La klimato estas kontinenta kun mildaj malsekaj vintroj kaj varmaj sekaj someroj. Aliaj gravaj urbegoj estas [[Ĉirĉik]], [[Olmalik]]. == == Geografio kaj administrado == == La regiono situas en la nordorienta parto de Uzbekio, inter la rivero Sir Darja kaj la montaro[[Tjanŝano]]. Ĝi limas [[Kirgizio|Kirgizion]] kaj [[Taĝikio|Taĝikion]], same kiel la regionojn [[Regiono Sirdarjo|Sirdarjo]] kaj [[Regiono Namangano|Namangano]]. La regiono estas dividita en 15 administrajn distriktojn kaj la distriktajn urbojn [[Angreno|Angren]], [[Bekabado|Bekabad]], [[Ĉirĉik]], [[Ohangaron]], [[Olmalik]], [[Jangiabad]] kaj [[Jangijul]] (''Yangiyoʻl''). == == Ekonomio == == Gravaj mineralaj resursoj inkluzivas [[Kupro|kupron]], [[Lignito|ligniton]], [[Molibdeno|molibdenon]], [[Zinko|zinkon]], [[Oro|oron]], [[Arĝento|arĝenton]], rarajn terojn, [[Tergaso|tergason]], [[Nafto|nafton]], sulfuron, [[Kalkoŝtono|kalkŝtonon]] kaj [[Granito|graniton]]. La regiono (uz: ''Viloyat'') havas bonevoluintan infrastrukturon, kun 360-kilometra fervoja reto kaj 3 771 kilometroj da pavimitaj vojoj. [[Taŝkento]] havas internacian flughavenon. == == Vidu ankaŭ == == [[Jangiobod]] (Yangiabad) == == Eksteraj ligiloj == == [https://toshvil.uz/ Oficiala retejo de la regiono] (uzbeka/rusa/angla) == == Referencoj == == == {{Projektoj|n=Kategorio:Taŝkenta provinco}} [[Kategorio:Regiono Taŝkento| ]] [[Kategorio:Regionoj de Uzbekio|Taŝkento]] ocgsir866bgynrsy7rln7xbwfyb8j9q 9417080 9417079 2026-06-29T15:56:35Z Alifono 114488 /* Geografio kaj administrado */ 9417080 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=Regiono |lando = Uzbekio |mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |ĉefurbo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}]] |regiono-ISO = UZ-TO |mapo1 lokumilo = iso |kodo = UZ-TO |kodo tipo = [[ISO 3166-2]] |areo_kodo = |establita = |establita tipo = Fondo |mapligilo = jes |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 6 |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto |ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} |ĉefulo tipo = Guberniestro }} [[Dosiero:UZ-Toshkent.PNG|eta|250ra|Situo sur la mapo de Uzbekio]] == La '''regiono Taŝkento''', '''Taŝkenta regiono''' aŭ ''provinco Taŝkento'' ({{lang-uz|Toshkent viloyati}}) estas unu el la 12 regionoj de [[Uzbekio]]. Ĝia ĉefurbo estas [[Taŝkento]], urbo kun speciala statuso kaj ankaŭ ĉefurbo de la tuta lando. La regiono Taŝkento etendiĝas sur {{unuo|15300|km²}} en la oriento de la lando. Ĝi estas ĉirkaŭata norde de [[Kazaĥio]] kaj [[Kirgizio]], oriente de la [[regiono Namangano]], sude de [[Taĝikio]] kaj la okcidento de la [[regiono Sirdarjo]]. En 2005 ĝi havis {{formatnum:4450000}} loĝantojn. La klimato estas kontinenta kun mildaj malsekaj vintroj kaj varmaj sekaj someroj. Aliaj gravaj urbegoj estas [[Ĉirĉik]], [[Olmalik]]. == == Geografio kaj administrado == == La regiono situas en la nordorienta parto de Uzbekio, inter la rivero Sir Darja kaj la montaro[[Tjanŝano]]. Ĝi limas [[Kirgizio|Kirgizion]] kaj [[Taĝikio|Taĝikion]], same kiel la regionojn [[Regiono Sirdarjo|Sirdarjo]] kaj [[Regiono Namangano|Namangano]]. La regiono estas dividita en 15 administrajn distriktojn kaj la distriktajn urbojn [[Angreno|Angren]], [[Bekabado|Bekabad]], [[Ĉirĉik]], [[Ohangaron]], [[Olmalik]], [[Jangiabad]] kaj [[Jangijul]] (''Yangiyoʻl''). == == Ekonomio == == Gravaj mineralaj resursoj inkluzivas [[Kupro|kupron]], [[Lignito|ligniton]], [[Molibdeno|molibdenon]], [[Zinko|zinkon]], [[Oro|oron]], [[Arĝento|arĝenton]], rarajn terojn, [[Tergaso|tergason]], [[Nafto|nafton]], sulfuron, [[Kalkoŝtono|kalkŝtonon]] kaj [[Granito|graniton]]. La regiono (uz: ''Viloyat'') havas bonevoluintan infrastrukturon, kun 360-kilometra fervoja reto kaj 3 771 kilometroj da pavimitaj vojoj. [[Taŝkento]] havas internacian flughavenon. == == Vidu ankaŭ == == [[Jangiobod]] (Yangiabad) == == Eksteraj ligiloj == == [https://toshvil.uz/ Oficiala retejo de la regiono] (uzbeka/rusa/angla) == == Referencoj == == == {{Projektoj|n=Kategorio:Taŝkenta provinco}} [[Kategorio:Regiono Taŝkento| ]] [[Kategorio:Regionoj de Uzbekio|Taŝkento]] 6uqo8yz72nxmx9kiz25t401tfrnce4o 1 376219 9417127 4627634 2026-06-29T18:59:00Z ThomasPusch 1869 9417127 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} ''Vestfalia Ligo de Urboj" {{l-de|Westfälischer Städtebund}} povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] {{l-de|Westfalen}} en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) "Westphalian League of Cities" {{l-de|Westfälischer Städtebund}} can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) 33cktynkb0nsq56it7bontknp2w5kd4 9417128 9417127 2026-06-29T19:00:17Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417128 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} "Vestfalia Ligo de Urboj" {{l-de|Westfälischer Städtebund}} povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] {{l-de|Westfalen}} en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) "Westphalian League of Cities" {{l-de|Westfälischer Städtebund}} can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) 1uff8lfa418f9uqwu09km0037duk64o 9417129 9417128 2026-06-29T19:01:42Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417129 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} "Vestfalia Ligo de Urboj" {{l-de|Westfälischer Städtebund}} povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] {{l-de|Westfalen}} en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) "Westphalian League of Cities" {{l-de|Westfälischer Städtebund}} can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) g0bmqqkmmdsz153wfzx66y8frn47pcf 9417130 9417129 2026-06-29T19:03:27Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417130 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} "Vestfalia Ligo de Urboj" ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) "Westphalian League of Cities" (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) 1qck8cm0sabne9l3pc7ns7rgjw1wewh 9417131 9417130 2026-06-29T19:04:13Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417131 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) '''Westphalian League of Cities''' (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) 4mlqm95uvok8qv1zmvwjwwxqfup8it0 9417136 9417131 2026-06-29T19:07:03Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417136 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} Kategorio:Vestfalio <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) '''Westphalian League of Cities''' (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Category:Westphalia <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) 4bt418o6b0jnasgnbrzyrcyqbv2soym 9417265 9417136 2026-06-30T01:43:16Z Arbarulo 135469 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417265 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} Kategorio:Vestfalio <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) '''Westphalian League of Cities''' (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Category:Westphalia <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) :{{re|ThomasPusch}} Estas normale kaj dezirinde, ke apartigiloj ne havas multe da informo. Ne estas normale ke apartigiloj ekzistas sen iuj apartigendaj artikoloj. Se vi vere sentas vin devigata bluigi ĉi tiun ligilon, la deca maniero estus enketi kiu el la du ligoj estas celita, aŭ ĉu ambaŭ, kaj verki artikolon pri tiu(j).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:43, 30 jun. 2026 (UTC) q07x7805kxw4z8kq062d22tu5jr8ow1 9417274 9417265 2026-06-30T02:45:52Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417274 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} Kategorio:Vestfalio <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) '''Westphalian League of Cities''' (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Category:Westphalia <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) :{{re|ThomasPusch}} Estas normale kaj dezirinde, ke apartigiloj ne havas multe da informo. Ne estas normale ke apartigiloj ekzistas sen iuj apartigendaj artikoloj. Se vi vere sentas vin devigata bluigi ĉi tiun ligilon, la deca maniero estus enketi kiu el la du ligoj estas celita, aŭ ĉu ambaŭ, kaj verki artikolon pri tiu(j).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:43, 30 jun. 2026 (UTC) ::Tiuj du frazoj nun estas simpla ĝermeto, ne apartigilo, ĉar ne estas io por apartigi. Apartigilo estas listo, se oni povas elekti almenaŭ inter 2 alternativoj. Ĉi tie nun estas 0 alternativoj. Kompreneble eblus arbitre decidi per kuboĵeto kiun el la temoj oni elektu, sed tio estus malsincera, ĉar ambaŭ estis same gravaj aŭ malgravaj meze de la 13-a jarcento. Tial la nuna ĝermeto donas eĉ pli da informo ol nur arbitre elekti unu el la temoj kaj por ĝi fari ĝerman tekston de 3-5 frazoj. Se estas ĉiam pli da ruĝaj ligiloj, kiuj bezonas unuan plenigon, tiam por ĉiu paĝokreo restas ĉiam malpli da kreotempo. Mi en la venontaj tri semajnoj volas plu verki pri futbalo kaj fari iujn el la ankoraŭ mil mankaj tekstoj pri la sume 3144 kantonoj de Usono, kaj mi delonge revas pri malfermo de nova projekto pri Israelo. Do mi eble povos fine de julio trovi po (duon)horon por ĉiu teksteto pri Vestfalio meze de la 13-a jarcento, krom se mi ankoraŭ ferie forveturas. Mi pli ŝatus esti aktivulo en la franca vikipedio aŭ en la litova, ĉar tie neniu facilanime tradukis ruĝan ligilon de 2003 en 2006 kiu ankoraŭ estus nekomencita teksto en 2026, aŭ se estus iu ankoraŭ ruĝa ligilo de januaro 2003 mi certas ke en la franca aŭ litova projekto ne estus problemo reforpreni ruĝan ligilon, se montriĝus ke estis miskompreno. Se ĝermeto pli longan tempon restos ĝermeto, oni povas ĉiukaze buĉi ĝin kaj reruĝigi la ligilon. Pri tio klare atentigas la ŝablono {{ŝ|ĝermeto}}. Sed tiam ni ree alvenintus al la situacio de januaro 2003/2006, kiu ankoraŭ estis hodiaŭ matene... 02:45, 30 jun. 2026 (UTC)02:45, 30 jun. 2026 (UTC)~~ 58p772yclgyzg2894wdyts8jjoya4m2 9417276 9417274 2026-06-30T03:07:24Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417276 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} Kategorio:Vestfalio <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) '''Westphalian League of Cities''' (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Category:Westphalia <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) :{{re|ThomasPusch}} Estas normale kaj dezirinde, ke apartigiloj ne havas multe da informo. Ne estas normale ke apartigiloj ekzistas sen iuj apartigendaj artikoloj. Se vi vere sentas vin devigata bluigi ĉi tiun ligilon, la deca maniero estus enketi kiu el la du ligoj estas celita, aŭ ĉu ambaŭ, kaj verki artikolon pri tiu(j).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:43, 30 jun. 2026 (UTC) ::Tiuj du frazoj nun estas simpla ĝermeto, ne apartigilo, ĉar ne estas io por apartigi. Apartigilo estas listo, se oni povas elekti almenaŭ inter 2 ekzistantaj alternativoj. Ĉi tie nun estas 0 alternativoj. Kompreneble eblus arbitre decidi per kuboĵeto kiun el la temoj oni elektu, sed tio estus malsincera, ĉar ambaŭ estis same gravaj aŭ malgravaj meze de la 13-a jarcento. Tial la nuna ĝermeto donas eĉ pli da informo ol nur arbitre elekti unu el la temoj kaj por ĝi fari ĝerman tekston de 3-5 frazoj. Se estas ĉiam pli da ruĝaj ligiloj, kiuj bezonas unuan plenigon, tiam por ĉiu paĝokreo restas ĉiam malpli da kreotempo. Mi en la venontaj tri semajnoj volas plu verki pri futbalo, eble fari iujn el la ankoraŭ mil mankaj tekstoj pri la sume 3144 kantonoj de Usono, kaj mi delonge revas pri malfermo de nova projekto pri Israelo. Do mi eble povos fine de julio trovi po (duon)horon por ĉiu teksteto pri Vestfalio meze de la 13-a jarcento, krom se mi ankoraŭ ferie forveturas. Mi pli ŝatus esti aktivulo en la franca vikipedio aŭ en la litova, ĉar tie neniu facilanime duobligis ruĝan ligilon de 2003 en 2006 kiu ankoraŭ estus nekomencita teksto en 2026, aŭ se estus iu ankoraŭ ruĝa ligilo de januaro 2003 en julio 2026 mi certas ke en la franca aŭ litova projekto ne estus problemo reforpreni ruĝan ligilon, se montriĝus ke estis miskompreno. Se ĝermeto pli longan tempon restos ĝermeto, oni povas ĉiukaze buĉi ĝin kaj reruĝigi la ligilon. Pri tio klare atentigas la ŝablono {{ŝ|ĝermeto}}. Sed tiam ni ree alvenintus al la situacio de januaro 2003/2006, kiu ankoraŭ estis hodiaŭ matene... Nu, plia ebleco estas al la esperanta ĝermeto alkonstrui du ruĝajn ligilojn [[Ladbergener Städtebund]] kaj [[Werner Bund]], kaj tiam formale nomi ĝin {{apartigilo}}, sed ĉu daŭre orfa apartigilo kun ebleco elekti inter du ruĝaj ligiloj vere estas pli da elekto? 3as5u332waw0glhgl7obwhet5w5d14y 9417278 9417276 2026-06-30T03:18:39Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417278 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund|Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund|Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} Kategorio:Vestfalio <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) '''Westphalian League of Cities''' (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Category:Westphalia <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) :{{re|ThomasPusch}} Estas normale kaj dezirinde, ke apartigiloj ne havas multe da informo. Ne estas normale ke apartigiloj ekzistas sen iuj apartigendaj artikoloj. Se vi vere sentas vin devigata bluigi ĉi tiun ligilon, la deca maniero estus enketi kiu el la du ligoj estas celita, aŭ ĉu ambaŭ, kaj verki artikolon pri tiu(j).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:43, 30 jun. 2026 (UTC) ::Tiuj du frazoj nun estas simpla ĝermeto, ne apartigilo, ĉar ne estas io por apartigi. Apartigilo estas listo, se oni povas elekti almenaŭ inter 2 ekzistantaj alternativoj. Ĉi tie nun estas 0 alternativoj. Kompreneble eblus arbitre decidi per kuboĵeto kiun el la temoj oni elektu, sed tio estus malsincera, ĉar ambaŭ estis same gravaj aŭ malgravaj meze de la 13-a jarcento. Tial la nuna ĝermeto donas eĉ pli da informo ol nur arbitre elekti unu el la temoj kaj por ĝi fari ĝerman tekston de 3-5 frazoj. Se estas ĉiam pli da ruĝaj ligiloj, kiuj bezonas unuan plenigon, tiam por ĉiu paĝokreo restas ĉiam malpli da kreotempo. Mi en la venontaj tri semajnoj volas plu verki pri futbalo, eble fari iujn el la ankoraŭ mil mankaj tekstoj pri la sume 3144 kantonoj de Usono, kaj mi delonge revas pri malfermo de nova projekto pri Israelo. Do mi eble povos fine de julio trovi po (duon)horon por ĉiu teksteto pri Vestfalio meze de la 13-a jarcento, krom se mi ankoraŭ ferie forveturas. Mi pli ŝatus esti aktivulo en la franca vikipedio aŭ en la litova, ĉar tie neniu facilanime duobligis ruĝan ligilon de 2003 en 2006 kiu ankoraŭ estus nekomencita teksto en 2026, aŭ se estus iu ankoraŭ ruĝa ligilo de januaro 2003 en julio 2026 mi certas ke en la franca aŭ litova projekto ne estus problemo reforpreni ruĝan ligilon, se montriĝus ke estis miskompreno. Se ĝermeto pli longan tempon restos ĝermeto, oni povas ĉiukaze buĉi ĝin kaj reruĝigi la ligilon. Pri tio klare atentigas la ŝablono {{ŝ|ĝermeto}}. Sed tiam ni ree alvenintus al la situacio de januaro 2003/2006, kiu ankoraŭ estis hodiaŭ matene... Nu, plia ebleco estas al la esperanta ĝermeto alkonstrui du ruĝajn ligilojn [[Ladbergener Städtebund]] kaj [[Werner Bund]], kaj tiam formale nomi ĝin {{ŝ|apartigilo}}, sed ĉu daŭre orfa apartigilo kun ebleco elekti inter du ruĝaj ligiloj vere estas pli da elekto? Baze mi antaŭ duontago komprenis kiom nematura estis la duonfrazo "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" ede 2006 samkiel la angla duonfrazo "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]" de januaro 2003... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 03:18, 30 jun. 2026 (UTC) l6q44i25pwbw0ots6vweez8tcfzfhei 9417279 9417278 2026-06-30T03:19:27Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417279 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} Kategorio:Vestfalio <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) '''Westphalian League of Cities''' (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Category:Westphalia <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) :{{re|ThomasPusch}} Estas normale kaj dezirinde, ke apartigiloj ne havas multe da informo. Ne estas normale ke apartigiloj ekzistas sen iuj apartigendaj artikoloj. Se vi vere sentas vin devigata bluigi ĉi tiun ligilon, la deca maniero estus enketi kiu el la du ligoj estas celita, aŭ ĉu ambaŭ, kaj verki artikolon pri tiu(j).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:43, 30 jun. 2026 (UTC) ::Tiuj du frazoj nun estas simpla ĝermeto, ne apartigilo, ĉar ne estas io por apartigi. Apartigilo estas listo, se oni povas elekti almenaŭ inter 2 ekzistantaj alternativoj. Ĉi tie nun estas 0 alternativoj. Kompreneble eblus arbitre decidi per kuboĵeto kiun el la temoj oni elektu, sed tio estus malsincera, ĉar ambaŭ estis same gravaj aŭ malgravaj meze de la 13-a jarcento. Tial la nuna ĝermeto donas eĉ pli da informo ol nur arbitre elekti unu el la temoj kaj por ĝi fari ĝerman tekston de 3-5 frazoj. Se estas ĉiam pli da ruĝaj ligiloj, kiuj bezonas unuan plenigon, tiam por ĉiu paĝokreo restas ĉiam malpli da kreotempo. Mi en la venontaj tri semajnoj volas plu verki pri futbalo, eble fari iujn el la ankoraŭ mil mankaj tekstoj pri la sume 3144 kantonoj de Usono, kaj mi delonge revas pri malfermo de nova projekto pri Israelo. Do mi eble povos fine de julio trovi po (duon)horon por ĉiu teksteto pri Vestfalio meze de la 13-a jarcento, krom se mi ankoraŭ ferie forveturas. Mi pli ŝatus esti aktivulo en la franca vikipedio aŭ en la litova, ĉar tie neniu facilanime duobligis ruĝan ligilon de 2003 en 2006 kiu ankoraŭ estus nekomencita teksto en 2026, aŭ se estus iu ankoraŭ ruĝa ligilo de januaro 2003 en julio 2026 mi certas ke en la franca aŭ litova projekto ne estus problemo reforpreni ruĝan ligilon, se montriĝus ke estis miskompreno. Se ĝermeto pli longan tempon restos ĝermeto, oni povas ĉiukaze buĉi ĝin kaj reruĝigi la ligilon. Pri tio klare atentigas la ŝablono {{ŝ|ĝermeto}}. Sed tiam ni ree alvenintus al la situacio de januaro 2003/2006, kiu ankoraŭ estis hodiaŭ matene... Nu, plia ebleco estas al la esperanta ĝermeto alkonstrui du ruĝajn ligilojn [[Ladbergener Städtebund]] kaj [[Werner Bund]], kaj tiam formale nomi ĝin {{ŝ|apartigilo}}, sed ĉu daŭre orfa apartigilo kun ebleco elekti inter du ruĝaj ligiloj vere estas pli da elekto? Baze mi antaŭ duontago komprenis kiom nematura estis la duonfrazo "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" ede 2006 samkiel la angla duonfrazo "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]" de januaro 2003... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 03:18, 30 jun. 2026 (UTC) d4yyh9wb5w028so0oq9ld9xypp4gaq4 9417281 9417279 2026-06-30T03:23:15Z ThomasPusch 1869 /* dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la Vestfalia Federacio da Urboj" de junio 2006 */ 9417281 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[enːWestphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} Kategorio:Vestfalio <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) '''Westphalian League of Cities''' (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Category:Westphalia <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) :{{re|ThomasPusch}} Estas normale kaj dezirinde, ke apartigiloj ne havas multe da informo. Ne estas normale ke apartigiloj ekzistas sen iuj apartigendaj artikoloj. Se vi vere sentas vin devigata bluigi ĉi tiun ligilon, la deca maniero estus enketi kiu el la du ligoj estas celita, aŭ ĉu ambaŭ, kaj verki artikolon pri tiu(j).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:43, 30 jun. 2026 (UTC) ::Tiuj du frazoj nun estas simpla ĝermeto, ne apartigilo, ĉar ne estas io por apartigi. Apartigilo estas listo, se oni povas elekti almenaŭ inter 2 ekzistantaj alternativoj. Ĉi tie nun estas 0 alternativoj. Kompreneble eblus arbitre decidi per kuboĵeto kiun el la temoj oni elektu, sed tio estus malsincera, ĉar ambaŭ estis same gravaj aŭ malgravaj meze de la 13-a jarcento. Tial la nuna ĝermeto donas eĉ pli da informo ol nur arbitre elekti unu el la temoj kaj por ĝi fari ĝerman tekston de 3-5 frazoj. Se estas ĉiam pli da ruĝaj ligiloj, kiuj bezonas unuan plenigon, tiam por ĉiu paĝokreo restas ĉiam malpli da kreotempo. Mi en la venontaj tri semajnoj volas plu verki pri futbalo, eble fari iujn el la ankoraŭ mil mankaj tekstoj pri la sume 3144 kantonoj de Usono, kaj mi delonge revas pri malfermo de nova projekto pri Israelo. Do mi eble povos fine de julio trovi po (duon)horon por ĉiu teksteto pri Vestfalio meze de la 13-a jarcento, krom se mi ankoraŭ ferie forveturas. Mi pli ŝatus esti aktivulo en la franca vikipedio aŭ en la litova, ĉar tie neniu facilanime duobligis ruĝan ligilon de 2003 en 2006 kiu ankoraŭ estus nekomencita teksto en 2026, aŭ se estus iu ankoraŭ ruĝa ligilo de januaro 2003 en julio 2026 mi certas ke en la franca aŭ litova projekto ne estus problemo reforpreni ruĝan ligilon, se montriĝus ke estis miskompreno. Se ĝermeto pli longan tempon restos ĝermeto, oni povas ĉiukaze buĉi ĝin kaj reruĝigi la ligilon. Pri tio klare atentigas la ŝablono {{ŝ|ĝermeto}}. Sed tiam ni ree alvenintus al la situacio de januaro 2003/2006, kiu ankoraŭ estis hodiaŭ matene... Nu, plia ebleco estas al la esperanta ĝermeto alkonstrui du ruĝajn ligilojn [[Ladbergener Städtebund]] kaj [[Werner Bund]], kaj tiam formale nomi ĝin {{ŝ|apartigilo}}, sed ĉu daŭre orfa apartigilo kun ebleco elekti inter du ruĝaj ligiloj vere estas pli da elekto? Baze mi antaŭ duontago komprenis kiom nematura estis la duonfrazo "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" ede 2006 samkiel la angla duonfrazo "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]" de januaro 2003... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 03:18, 30 jun. 2026 (UTC) myxw7coz7ejlr2mlw6ru5gcxz4t16q9 9417283 9417281 2026-06-30T03:45:23Z Arbarulo 135469 9417283 wikitext text/x-wiki Ĝis hodiaŭ la lasta linio pri historio diris, ke OS. estas ankoraŭ brita garnizono. Mi ŝanĝis tion al: Osnabruko estis grava garnizono por la [[Brita Armeo]]. Tio ĉesis en 2006. Sed mi ne estas certa pri la jaro. Se iu scias pli bone, bv. korekti. --[[Uzanto:Hans Eo|Hans Eo]] 20:25, 13 Sep. 2011 (UTC) Mi aldonis iomajn informojn pri rilatoj inter la urbo kaj Esperanto - tre malkompletaj mozaikeroj. Ampleksigo bonvenus. Aparte de tio, la artikolo ekestis kiam ankoraŭ ne ekzistis la informkesto {{ŝ|urbo de}} (je longa nomo {{ŝ|Informkesto germania komunumo}}): bonvenus nun ankoraŭ permane aldoni la informkeston. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:21, 12 Okt. 2012 (UTC) == dubinda duonfrazo "...kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" de junio 2006 == {{re|Yekrats|Moldur|Kani|Arbarulo|Sj1mor}} La duonfrazon "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" aldonis la usonano Yekrats je 17:17, 16 jun. 2006, kun noto "traduko el la angla". Ruĝaj ligiloj estas ofte aparte neatentataj, mi mem tra la lastaj 20 jaroj plurfoje redaktis la paĝon kaj ankaŭ multaj aliaj uzantoj faris tion, sed neniu, anakŭ mi ne, iam miris pri tiu ruĝa ligilo. Sed ĉar neniu atentis pri ĝi, la ligilo daŭre estas. Laŭ la germana vikipedio, kiu estas la sola kiu havas ion pri la temo, temas pri [[:de:Westfälischer Städtebund|Westfälischer Städtebund]], apartiga listo el unu-kaj-duona frazo, kiu nur informas ke povas temi pri du lozaj aliancoj de po kvin mezepokaj urboj el la proksima regiono, aŭ la [[:de:Ladbergener Städtebund]] de 1246 (urboj Münster, Osnabrück, Minden, Coesfeld kaj Herford) aŭ la [[:de:Werner Bund]] de 1252 (Dortmund, Soest, Münster, Lippstadt kaj pli poste Osnabrück). La angla duonfrazo cetere nun jam ekde la '''4-a de januaro 2003''' senŝanĝe ĝis nun, fine de junio 2026 tekstas tute same "... as well as a member of the [[enːWestphalian Federation of Cities]]." Tiu ruĝa ligilo, kiu nun estas preskaŭ 24 jarojn ruĝa en la angla, aspektas pseŭdograva, kvazaŭ ekzistus iu tre grava "Federation of Cities" pri kiu simple la leganto ne scias kaj tial lasas la temon al iu alia... <br/> <hr> La germanan tekston eblas traduki al Esperanto per {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} Kategorio:Vestfalio <br/> <hr> kaj tiujn du frazojn eblas plutraduki de Esperanto al la angla vikipedio, nur kun ŝablono "orphan" (ekvivalenton al {{ŝ|ĝermeto}} mi eĉ ne konas) '''Westphalian League of Cities''' (ger. ''Westfälischer Städtebund'') can refer to various historical alliances of towns in the Westphalia region in the 13th century. Often, it refers to the five-town alliance "Ladbergener Städtebund" (league of towns of [[Ladbergen]]) from 1246 or the five-town alliance "Werner Bund" (league of [[Werne]]) from 1253. Category:Westphalia <br/> <hr> Mi hezitis tion fari, ĉar la materialo ŝajnas al mi tiom malmulta, ke la tuta ĝermeto-kreo ŝajnas al mi ekstreme banala. Sed pli ol tio ne ekzistas. Mi pensas, ke mi eksperimente metos tiun ekstreme malmultan tekston, unue al Esperanto, poste kiel traduko de ĝi al la angla, kvankam la meto aspektas al mi bizara, kaj vidos kio okazos al ĝi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:58, 29 jun. 2026 (UTC) :{{re|ThomasPusch}} Estas normale kaj dezirinde, ke apartigiloj ne havas multe da informo. Ne estas normale ke apartigiloj ekzistas sen iuj apartigendaj artikoloj. Se vi vere sentas vin devigata bluigi ĉi tiun ligilon, la deca maniero estus enketi kiu el la du ligoj estas celita, aŭ ĉu ambaŭ, kaj verki artikolon pri tiu(j).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:43, 30 jun. 2026 (UTC) ::Tiuj du frazoj nun estas simpla ĝermeto, ne apartigilo, ĉar ne estas io por apartigi. Apartigilo estas listo, se oni povas elekti almenaŭ inter 2 ekzistantaj alternativoj. Ĉi tie nun estas 0 alternativoj. Kompreneble eblus arbitre decidi per kuboĵeto kiun el la temoj oni elektu, sed tio estus malsincera, ĉar ambaŭ estis same gravaj aŭ malgravaj meze de la 13-a jarcento. Tial la nuna ĝermeto donas eĉ pli da informo ol nur arbitre elekti unu el la temoj kaj por ĝi fari ĝerman tekston de 3-5 frazoj. Se estas ĉiam pli da ruĝaj ligiloj, kiuj bezonas unuan plenigon, tiam por ĉiu paĝokreo restas ĉiam malpli da kreotempo. Mi en la venontaj tri semajnoj volas plu verki pri futbalo, eble fari iujn el la ankoraŭ mil mankaj tekstoj pri la sume 3144 kantonoj de Usono, kaj mi delonge revas pri malfermo de nova projekto pri Israelo. Do mi eble povos fine de julio trovi po (duon)horon por ĉiu teksteto pri Vestfalio meze de la 13-a jarcento, krom se mi ankoraŭ ferie forveturas. Mi pli ŝatus esti aktivulo en la franca vikipedio aŭ en la litova, ĉar tie neniu facilanime duobligis ruĝan ligilon de 2003 en 2006 kiu ankoraŭ estus nekomencita teksto en 2026, aŭ se estus iu ankoraŭ ruĝa ligilo de januaro 2003 en julio 2026 mi certas ke en la franca aŭ litova projekto ne estus problemo reforpreni ruĝan ligilon, se montriĝus ke estis miskompreno. Se ĝermeto pli longan tempon restos ĝermeto, oni povas ĉiukaze buĉi ĝin kaj reruĝigi la ligilon. Pri tio klare atentigas la ŝablono {{ŝ|ĝermeto}}. Sed tiam ni ree alvenintus al la situacio de januaro 2003/2006, kiu ankoraŭ estis hodiaŭ matene... Nu, plia ebleco estas al la esperanta ĝermeto alkonstrui du ruĝajn ligilojn [[Ladbergener Städtebund]] kaj [[Werner Bund]], kaj tiam formale nomi ĝin {{ŝ|apartigilo}}, sed ĉu daŭre orfa apartigilo kun ebleco elekti inter du ruĝaj ligiloj vere estas pli da elekto? Baze mi antaŭ duontago komprenis kiom nematura estis la duonfrazo "... kaj ankaŭ la [[Vestfalia Federacio da Urboj]]" ede 2006 samkiel la angla duonfrazo "... as well as a member of the [[Westphalian Federation of Cities]]" de januaro 2003... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 03:18, 30 jun. 2026 (UTC) ::Pri la litova vikipedio mi malmulte scias, sed jam de jaroj mi liveras al vi informojn pri la franca. Bonvolu atenti kio vere okazas tie anstataŭ faradi malverajn asertojn. Kaj mi pensas ke estas malbona ideo traduki apartigilon kaj nomi ĝin artikolo, kaj entute malbona ideo verki artikolon de 3-5 frazoj, se pli da informo haveblas. Se tempo mankas, simple verku malpli da artikoloj. Neniu punos vin. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:45, 30 jun. 2026 (UTC) qfmnx3xyh9i6th9p7s98a853rw0cxjt 0 403985 9417472 8844470 2026-06-30T11:11:22Z Sj1mor 12103 9417472 wikitext text/x-wiki {{HTML}} '''Koloroj por TTT''', kontraste al la situacio en hejma etoso, kie ĉiutagaj aludoj al koloroj per ne ĉiam tre precizaj nomoj ne ĝenas, devas esti TTT-cele precize difineblaj. Pro tio la nomoj donitaj al [[koloro]]j, estas en la komputiko laŭnormigitaj. Ĉi-artikole troviĝas la nomoj uzeblaj por [[TTT]], kiujn ĉiuj [[krozilo]]j devis kompreni en la jaro 2012 kaj ties difinoj laŭ la kolorsistemo RGB (RVB). [[Retpaĝara dezajno|Retpaĝisto]] disponas pri pluraj ebloj difini kolorojn de unuopaj elementoj sur retpaĝo. Multaj koloroj estas jam nomitaj, tiel ke ne plu necesas scio pri la dekuma aŭ eĉ deksesuma kolornotigo baziĝanta sur la miksado de la tri primaraj koloroj ruĝa, verda kaj blua. Aliflanke la elekto de koloro per nomo postulas, ke oni konu la laŭnormajn nomojn de la koloroj por povi apliki ilin. Prae temis pri nur 16 koloroj. Tamen ekde la enkonduko de stilfolioj laŭ la normo CSS oni povas elekti el paletro de 140 nomhavaj normigitaj kolordifinoj. Estas menciinde, ke ĉiuj koloroj estas difinitaj nur per Anglalingvaj nomoj. == Koloroj laŭ nomoj == === Malnovaj kolornomoj laŭ la ebloj de vidkarto VGA === Origine nur eblis {{Ankro}}16 kolornomoj. Ili estis difinitaj en HTML 3.2 kaj plu ekzistas en pli novaj versioj de HTML, kiel ekzemple 4.01. Kaj ili funkcias en ĉiuj foliumiloj, kiuj subtenas kolorojn. {{Kaŝskatolo komenco|titolo=VGA-koloroj}} <center>[[HTML]] 4: la 16 koloroj de la VGA-16-kolora normo</center> {| class="prettytable" style="width:100%;" ! Nomo ! Traduko ! Deksesuma ! Nomo ! Traduko ! Deksesuma |- | style="background-color:black;color:white;" | black | style="background-color:black;color:white;" | nigra | style="background-color:black;color:white;" | #000000 | style="background-color:green;color:white;" | green | style="background-color:green;color:white;" | verda | style="background-color:green;color:white;" | #008000 |- | style="background-color:silver;color:black;" | silver | style="background-color:silver;color:black;" | arĝenta | style="background-color:silver;color:black;" | #C0C0C0 | style="background-color:lime;color:black;" | lime | style="background-color:lime;color:black;" | limea | style="background-color:lime;color:black;" | #00FF00 |- | style="background-color:gray;color:white;" | gray | style="background-color:gray;color:white;" | griza | style="background-color:gray;color:white;" | #808080 | style="background-color:olive;color:white;" | olive | style="background-color:olive;color:white;" | oliva | style="background-color:olive;color:white;" | #808000 |- | style="background-color:white;color:black;" | white | style="background-color:white;color:black;" | blanka | style="background-color:white;color:black;" | #FFFFFF | style="background-color:yellow;color:black;" | yellow | style="background-color:yellow;color:black;" | flava | style="background-color:yellow;color:black;" | #FFFF00 |- | style="background-color:maroon;color:white;" | maroon | style="background-color:maroon;color:white;" | marona | style="background-color:maroon;color:white;" | #800000 | style="background-color:navy;color:white;" | navy | style="background-color:navy;color:white;" | mararmee blua | style="background-color:navy;color:white;" | #000080 |- | style="background-color:red;color:white;" | red | style="background-color:red;color:white;" | ruĝa | style="background-color:red;color:white;" | #FF0000 | style="background-color:blue;color:white;" | blue | style="background-color:blue;color:white;" | blua | style="background-color:blue;color:white;" | #0000FF |- | style="background-color:purple;color:white;" | purple | style="background-color:purple;color:white;" | purpura | style="background-color:purple;color:white;" | #800080 | style="background-color:teal;color:white;" | teal | style="background-color:teal;color:white;" | kreka | style="background-color:teal;color:white;" | #008080 |- | style="background-color:fuchsia;color:white;" | fuchsia | style="background-color:fuchsia;color:white;" | fuksina | style="background-color:fuchsia;color:white;" | #FF00FF | style="background-color:aqua;color:black;" | aqua | style="background-color:aqua;color:black;" | akve helblua | style="background-color:aqua;color:black;" | #00FFFF |} {{Kaŝskatolo fino}} === Kolornomoj laŭ CSS 2.1 === En CSS 2.1 estas difinitaj la samaj 16 koloroj kiel en HTML 4, sed estis aldonita ''orange''.<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.w3.org/TR/CSS21/syndata.html#color-units |titolo=CSS 2.1 Specification: Syntax and basic data types: Colors |dato=2011-06-07 |alirdato=2012-05-29 }}</ref> {| class="prettytable" ! Koloro ! Angla nomo ! Esperante ! Deksesuma kodo |- | style="background-color:orange;" | &nbsp; | orange | oranĝa, [[oranĝkolora]] | #FFA500 |} === Kolornomoj laŭ CSS 3 (X.11 kun aldonoj) === ==== Laŭnormaj kolornomoj kun tradukoj ==== En CSS 3 estas difinitaj 140 kolorojn el la listo de X11, kiuj estis normigitaj por [[Streka Vari-skala Grafiko|SVG 1.0]].<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.w3.org/TR/css3-color/#svg-color|titolo=CSS Color Module Level 3|dato=2011-06-07|alirdato=2012-05-29}}</ref> {{Kaŝskatolo komenco|titolo=CSS-3-koloroj}} {{W3C-koloroj}} {{Kaŝskatolo fino}} <!--{{Tabulo|koloro=flava|ombro=bruna|inko=bruna|larĝo=350|marĝeno=10|Notu, ke la subaj tabeloj uziĝas por produkti la kodaĵon por la kolorrilataj ŝablonoj {{Ŝ|RGB}} kaj {{Ŝ|E-koloroj}}, do ne ŝanĝu ilian strukturon iel. Specife, ne enmetu iujn paĝligilojn en la tabelojn mem. Evidente ankaŭ ne aldonu iujn pliajn alitemajn tabelojn al tiu ĉi sekcio. Ce ĉio ĉi la ankro [[#hex_please]] rolas. Simile, la uskleco, kaj la signo &amp;nbsp; grave rolas. Do se oni volas difini aldonajn kolorojn, nepre vere sklavece precize kopiu la ĝisnunan strukturon de la aliaj tabellinioj.}}--> {{Mesaĝkesto|speco=tekniko|koloro=F|inko=bruna|larĝo=45|aranĝo=dekstre|fluigo=jes|Notu, ke la subaj tabeloj uziĝas por produkti la kodaĵon por la kolorrilataj ŝablonoj {{Ŝ|RGB}} kaj {{Ŝ|E-koloroj}}, do ne ŝanĝu ilian strukturon iel.|teksteto=Specife, ne enmetu iujn paĝligilojn en la tabelojn mem. Evidente ankaŭ ne aldonu iujn pliajn alitemajn tabelojn al tiu ĉi sekcio. Ce ĉio ĉi la ankro [[#hex_please]] rolas. Simile, la uskleco, kaj la signo &amp;nbsp; grave rolas. Do se oni volas difini aldonajn kolorojn, nepre vere sklavece precize kopiu la ĝisnunan strukturon de la aliaj tabellinioj.}} Ĉe tio povas esti skribata anstataŭ la literumo ''gray'' ankaŭ ''grey''. Plie reprezentas ''aqua'' kaj ''cyan'' resp. ''fuchsia'' kaj ''magenta'' la samajn kolorojn. La listo konsistas ĉefe el la 120 koloroj de la Netscape-foliumilo kaj la 16 VGA-koloroj. Nur la koloroj ''bisque'' (#FFE4C4) kaj ''blanchedalmond'' (#FFEBCD) ne devenas de tie. <!--[[Netscape]] aldonis pliajn kolornomojn, tiel ke entute estas 216 kolornomoj. Intertempe ili estis akceptataj kiel kvazaŭa normo.--> Multaj en la jaro 2012 uzeblaj kolornomoj venas de la normo X11, parto de la X-Fenestrosistemo. La listo de koloroj, kiu fakte liveriĝas kun la X11-produkto varias inter la diversaj realigoj kaj parte kolizias kun specifaj HTML-aj kolornomoj, kiel ''verda''. Aldoniĝas, ke X11-koloroj estas difinitaj kiel simpla valoro laŭ [[RGB]], do sen mencii specifan kolorspacon, kiel laŭ [[sRGB]]. Tio signifas, ke la liston de koloroj trovebla ĉe X11 (ekz. en la katalogo: /usr/lib/X11/rgb.txt) oni ne uzu rekte por elekti kolorojn por [[TTT]]. {{Ankro|koloroj}}La suba listo kun 140 kolordifinoj pleje laŭ la normo X11 el la specifikaĵo por [[CSS]]3 de [[W3C]] inkludas popularajn sinonimojn kiel: ''aqua'' (laŭnorme de HTML4/CSS 1.0), ''cyan'' (populara nomo laŭ sRGB), ''magenta'' (populara nomo laŭ sRGB), ''fuchsia'' (laŭnorme de HTML4/CSS 1.0), ''gray'' (laŭnorme de HTML4/CSS 1.0) kaj ''grey''.<ref>[http://www.w3.org/TR/css3-color/#svg-color W3C TR CSS3 Color Module, SVG color keywords]</ref><ref>[http://www.w3.org/TR/SVG/types.html#ColorKeywords W3C TR SVG 1.0, recognized color keyword names]</ref> {{Parenteze|La sekvanta tabelo de CSS-kolornomoj estas tamen etendita per kolono kun Esperantaj nomtradukoj. Tiuj permesas la aplikadon de Esperantaj kolornomoj kiel parametroj por ŝablonoj de la ĉi-tiea Vikipedia sistemo. Por tio estas tamen necese, ke la ŝablono provizas tiun eblon helpe de la subŝablono [[Ŝablono:E-koloroj]] aŭ simile. Ekzemple el formulado: <nowiki>color:{{{koloro}}}; iĝu color:{{E-Koloroj|{{{koloro}}}}};</nowiki> .}} {|style="font-size:90%" cellpadding="4" |-valign="top" | {|border="0" |- !style="background:lightgrey"|[[HTML]]-nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Ruĝaj koloroj'''</span> |-style="background:indianred;color:white" |IndianRed ||IndianRuĝa ||<tt>CD&nbsp;5C&nbsp;5C</tt>||<tt>205&nbsp;&nbsp;92&nbsp;&nbsp;92</tt> |-style="background:lightcoral;color:black" |LightCoral ||HelKorala ||<tt>F0&nbsp;80&nbsp;80</tt>||<tt>240&nbsp;128&nbsp;128</tt> |-style="background:salmon;color:black" |Salmon ||Salma ||<tt>FA&nbsp;80&nbsp;72</tt>||<tt>250&nbsp;128&nbsp;114</tt> |-style="background:darksalmon;color:black" |DarkSalmon ||MalhelSalma ||<tt>E9&nbsp;96&nbsp;7A</tt>||<tt>233&nbsp;150&nbsp;122</tt> |-style="background:lightsalmon;color:black" |LightSalmon ||HelSalma ||<tt>FF&nbsp;A0&nbsp;7A</tt>||<tt>255&nbsp;160&nbsp;122</tt> |-style="background:red;color:white" |Red ||Ruĝa ||<tt>FF&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:crimson;color:white;color:white" |Crimson ||Karmezina ||<tt>DC&nbsp;14&nbsp;3C</tt>||<tt>220&nbsp;&nbsp;20&nbsp;&nbsp;60</tt> |-style="background:fireBrick;color:white" |FireBrick ||FornBrika ||<tt>B2&nbsp;22&nbsp;22</tt>||<tt>178&nbsp;&nbsp;34&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:darkred;color:white" |DarkRed ||MalhelRuĝa ||<tt>8B&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>139&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Rozaj koloroj'''</span> |-style="background:pink;color:black" |Pink ||Roza ||<tt>FF&nbsp;C0&nbsp;CB</tt>||<tt>255&nbsp;192&nbsp;203</tt> |-style="background:lightpink;color:black" |LightPink ||HelRoza ||<tt>FF&nbsp;B6&nbsp;C1</tt>||<tt>255&nbsp;182&nbsp;193</tt> |-style="background:hotpink;color:white" |HotPink ||VarmegRoza ||<tt>FF&nbsp;69&nbsp;B4</tt>||<tt>255&nbsp;105&nbsp;180</tt> |-style="background:deeppink;color:white" |DeepPink ||Rozega ||<tt>FF&nbsp;14&nbsp;93</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;20&nbsp;147</tt> |-style="background:mediumvioletred;color:white" |MediumVioletRed ||MezhelViolRuĝa ||<tt>C7&nbsp;15&nbsp;85</tt>||<tt>199&nbsp;&nbsp;21&nbsp;133</tt> |-style="background:palevioletred;color:white" |PaleVioletRed ||PalViolRuĝa ||<tt>DB&nbsp;70&nbsp;93</tt>||<tt>219&nbsp;112&nbsp;147</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Oranĝaj koloroj'''</span> |-style="background:lightsalmon;color:black" ||LightSalmon ||HelSalma ||<tt>FF&nbsp;A0&nbsp;7A</tt>||<tt>255&nbsp;160&nbsp;122</tt> |-style="background:coral;color:white" |Coral ||Korala ||<tt>FF&nbsp;7F&nbsp;50</tt>||<tt>255&nbsp;127&nbsp;&nbsp;80</tt> |-style="background:tomato;color:white" |Tomato ||Tomata ||<tt>FF&nbsp;63&nbsp;47</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;99&nbsp;&nbsp;71</tt> |-style="background:orangered;color:white" |OrangeRed ||OranĝRuĝa ||<tt>FF&nbsp;45&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;69&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:darkorange;color:white" |DarkOrange ||MalhelOranĝa ||<tt>FF&nbsp;8C&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;140&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:orange;color:white" |Orange ||Oranĝa ||<tt>FF&nbsp;A5&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;165&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Flavaj koloroj'''</span> |-style="background:gold;color:black" |Gold ||Ora ||<tt>FF&nbsp;D7&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;215&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:yellow;color:black" |Yellow ||Flava ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:lightyellow;color:black" |LightYellow ||HelFlava ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;E0</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;224</tt> |-style="background:lemonchiffon;color:black" |LemonChiffon ||CitronŜaŭma ||<tt>FF&nbsp;FA&nbsp;CD</tt>||<tt>255&nbsp;250&nbsp;205</tt> |-style="background:lightgoldenrodyellow;color:black" |LightGoldenrodYellow||HelSolidagFlava ||<tt>FA&nbsp;FA&nbsp;D2</tt>||<tt>250&nbsp;250&nbsp;210</tt> |-style="background:papayawhip;color:black" |PapayaWhip ||PapajKrema ||<tt>FF&nbsp;EF&nbsp;D5</tt>||<tt>255&nbsp;239&nbsp;213</tt> |-style="background:moccasin;color:black" |Moccasin ||Mokasena ||<tt>FF&nbsp;E4&nbsp;B5</tt>||<tt>255&nbsp;228&nbsp;181</tt> |-style="background:peachpuff;color:black" |PeachPuff ||PersikPufa ||<tt>FF&nbsp;DA&nbsp;B9</tt>||<tt>255&nbsp;218&nbsp;185</tt> |-style="background:palegoldenrod;color:black" |PaleGoldenrod ||PalSolidaga ||<tt>EE&nbsp;E8&nbsp;AA</tt>||<tt>238&nbsp;232&nbsp;170</tt> |-style="background:khaki;color:black" |Khaki ||Kakia ||<tt>F0&nbsp;E6&nbsp;8C</tt>||<tt>240&nbsp;230&nbsp;140</tt> |-style="background:darkkhaki;color:black" |DarkKhaki ||MalhelKakia ||<tt>BD&nbsp;B7&nbsp;6B</tt>||<tt>189&nbsp;183&nbsp;107</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Purpuraj koloroj'''</span> |-style="background:lavender;color:black" |Lavender ||Lavenda ||<tt>E6&nbsp;E6&nbsp;FA</tt>||<tt>230&nbsp;230&nbsp;250</tt> |-style="background:thistle;color:black" |Thistle ||Karda ||<tt>D8&nbsp;BF&nbsp;D8</tt>||<tt>216&nbsp;191&nbsp;216</tt> |-style="background:plum;color:black" |Plum ||Pruna ||<tt>DD&nbsp;A0&nbsp;DD</tt>||<tt>221&nbsp;160&nbsp;221</tt> |-style="background:violet;color:black" |Violet ||Viola ||<tt>EE&nbsp;82&nbsp;EE</tt>||<tt>238&nbsp;130&nbsp;238</tt> |-style="background:orchid;color:black" |Orchid ||Orkida ||<tt>DA&nbsp;70&nbsp;D6</tt>||<tt>218&nbsp;112&nbsp;214</tt> |-style="background:fuchsia;color:white" |Fuchsia ||Fuksina ||<tt>FF&nbsp;00&nbsp;FF</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255</tt> |-style="background:Magenta;color:white" |Magenta ||Magenta ||<tt>FF&nbsp;00&nbsp;FF</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255</tt> |-style="background:mediumorchid;color:white" |MediumOrchid ||MezhelOrkida ||<tt>BA&nbsp;55&nbsp;D3</tt>||<tt>186&nbsp;&nbsp;85&nbsp;211</tt> |-style="background:mediumpurple;color:white" |MediumPurple ||MezhelPurpura ||<tt>93&nbsp;70&nbsp;DB</tt>||<tt>147&nbsp;112&nbsp;219</tt> |-style="background:#9966CC;color:white" |BlueViolet ||BluViola ||<tt>8A&nbsp;2B&nbsp;E2</tt>||<tt>138&nbsp;&nbsp;43&nbsp;226</tt> |-style="background:darkviolet;color:white" |DarkViolet ||MalhelViola ||<tt>94&nbsp;00&nbsp;D3</tt>||<tt>148&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;211</tt> |-style="background:darkorchid;color:white" |DarkOrchid ||MalhelOrkida ||<tt>99&nbsp;32&nbsp;CC</tt>||<tt>153&nbsp;&nbsp;50&nbsp;204</tt> |-style="background:darkmagenta;color:white" |DarkMagenta ||MalhelMagenta ||<tt>8B&nbsp;00&nbsp;8B</tt>||<tt>139&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;139</tt> |-style="background:purple;color:white" |Purple ||Purpura ||<tt>80&nbsp;00&nbsp;80</tt>||<tt>128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128</tt> |-style="background:indigo;color:white" |Indigo ||Indiga ||<tt>4B&nbsp;00&nbsp;82</tt>||<tt>&nbsp;75&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;130</tt> |-style="background:darkslateblue;color:white" |DarkSlateBlue ||MalhelArdezBlua ||<tt>48&nbsp;3D&nbsp;8B</tt>||<tt>&nbsp;72&nbsp;&nbsp;61&nbsp;139</tt> |-style="background:slateblue;color:white" |SlateBlue ||ArdezBlua ||<tt>6A&nbsp;5A&nbsp;CD</tt>||<tt>106&nbsp;&nbsp;90&nbsp;205</tt> |-style="background:mediumslateblue;color:white" |MediumSlateBlue ||MezhelArdezBlua ||<tt>7B&nbsp;68&nbsp;EE</tt>||<tt>123&nbsp;104&nbsp;238</tt> |} | {| |- !style="background:lightgrey"|[[HTML]]-nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Verdaj koloroj'''</span> |-style="background:greenyellow;color:black" |GreenYellow ||VerdFlava ||<tt>AD&nbsp;FF&nbsp;2F</tt>||<tt>173&nbsp;255&nbsp;&nbsp;47</tt> |-style="background:chartreuse;color:black" |Chartreuse ||Kartuzia ||<tt>7F&nbsp;FF&nbsp;00</tt>||<tt>127&nbsp;255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:lawngreen;color:black" |LawnGreen ||GazonVerda ||<tt>7C&nbsp;FC&nbsp;00</tt>||<tt>124&nbsp;252&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:lime;color:black" |Lime ||Limea ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:limegreen;color:black" |LimeGreen ||LimeVerda ||<tt>32&nbsp;CD&nbsp;32</tt>||<tt>&nbsp;50&nbsp;205&nbsp;&nbsp;50</tt> |-style="background:palegreen;color:black" |PaleGreen ||PalVerda ||<tt>98&nbsp;FB&nbsp;98</tt>||<tt>152&nbsp;251&nbsp;152</tt> |-style="background:lightgreen;color:black" |LightGreen ||HelVerda ||<tt>90&nbsp;EE&nbsp;90</tt>||<tt>144&nbsp;238&nbsp;144</tt> |-style="background:mediumspringgreen;color:black" |MediumSpringGreen ||MezhelPrintempVerda ||<tt>00&nbsp;FA&nbsp;9A</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;250&nbsp;154</tt> |-style="background:springgreen;color:black" |SpringGreen ||PrintempVerda ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;7F</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;127</tt> |-style="background:mediumseagreen;color:white" |MediumSeaGreen ||MezhelMarVerda ||<tt>3C&nbsp;B3&nbsp;71</tt>||<tt>&nbsp;60&nbsp;179&nbsp;113</tt> |-style="background:seagreen;color:white" |SeaGreen ||MarVerda ||<tt>2E&nbsp;8B&nbsp;57</tt>||<tt>&nbsp;46&nbsp;139&nbsp;&nbsp;87</tt> |-style="background:forestgreen;color:white" |ForestGreen ||ArbarVerda ||<tt>22&nbsp;8B&nbsp;22</tt>||<tt>&nbsp;34&nbsp;139&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:green;color:white" |Green ||Verda ||<tt>00&nbsp;80&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:darkgreen;color:white" |DarkGreen ||MalhelVerda ||<tt>00&nbsp;64&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;100&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:yellowgreen;color:black" |YellowGreen ||FlavVerda ||<tt>9A&nbsp;CD&nbsp;32</tt>||<tt>154&nbsp;205&nbsp;&nbsp;50</tt> |-style="background:olivedrab;color:white" |OliveDrab ||Oliveta ||<tt>6B&nbsp;8E&nbsp;23</tt>||<tt>107&nbsp;142&nbsp;&nbsp;35</tt> |-style="background:olive;color:white" |Olive ||Oliva ||<tt>80&nbsp;80&nbsp;00</tt>||<tt>128&nbsp;128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:darkolivegreen;color:white" |DarkOliveGreen ||MalhelOlivVerda ||<tt>55&nbsp;6B&nbsp;2F</tt>||<tt>&nbsp;85&nbsp;107&nbsp;&nbsp;47</tt> |-style="background:mediumaquamarine;color:black" |MediumAquamarine ||MezhelAkvamarina ||<tt>66&nbsp;CD&nbsp;AA</tt>||<tt>102&nbsp;205&nbsp;170</tt> |-style="background:darkseagreen;color:black" |DarkSeaGreen ||MalhelMarVerda ||<tt>8F&nbsp;BC&nbsp;8F</tt>||<tt>143&nbsp;188&nbsp;143</tt> |-style="background:lightseagreen;color:white" |LightSeaGreen ||HelMarVerda ||<tt>20&nbsp;B2&nbsp;AA</tt>||<tt>&nbsp;32&nbsp;178&nbsp;170</tt> |-style="background:darkcyan;color:white" |DarkCyan ||MalhelCejana ||<tt>00&nbsp;8B&nbsp;8B</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;139&nbsp;139</tt> |-style="background:teal;color:white" |Teal ||Kreka ||<tt>00&nbsp;80&nbsp;80</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128&nbsp;128</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Bluaj/Cejanaj koloroj'''</span> |-style="background:aqua;color:black" |Aqua ||Akva ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:cyan;color:black" |Cyan ||Cejana ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:lightcyan;color:black" |LightCyan ||HelCejana ||<tt>E0&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>224&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:paleturquoise;color:black" |PaleTurquoise ||PalTurkisa ||<tt>AF&nbsp;EE&nbsp;EE</tt>||<tt>175&nbsp;238&nbsp;238</tt> |-style="background:aquamarine;color:black" |Aquamarine ||Akvamarina ||<tt>7F&nbsp;FF&nbsp;D4</tt>||<tt>127&nbsp;255&nbsp;212</tt> |-style="background:turquoise;color:black" |Turquoise ||Turkisa ||<tt>40&nbsp;E0&nbsp;D0</tt>||<tt>&nbsp;64&nbsp;224&nbsp;208</tt> |-style="background:mediumturquoise;color:black" |MediumTurquoise ||MezhelTurkisa ||<tt>48&nbsp;D1&nbsp;CC</tt>||<tt>&nbsp;72&nbsp;209&nbsp;204</tt> |-style="background:darkturquoise;color:white" |DarkTurquoise ||MalhelTurkisa ||<tt>00&nbsp;CE&nbsp;D1</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;206&nbsp;209</tt> |-style="background:cadetblue;color:white" |CadetBlue ||KadetBlua ||<tt>5F&nbsp;9E&nbsp;A0</tt>||<tt>&nbsp;95&nbsp;158&nbsp;160</tt> |-style="background:steelblue;color:white" |SteelBlue ||ŜtalBlua ||<tt>46&nbsp;82&nbsp;B4</tt>||<tt>&nbsp;70&nbsp;130&nbsp;180</tt> |-style="background:lightsteelblue;color:black" |LightSteelBlue ||HelŜtalBlua ||<tt>B0&nbsp;C4&nbsp;DE</tt>||<tt>176&nbsp;196&nbsp;222</tt> |-style="background:powderblue;color:black" |PowderBlue ||PolvoBlua ||<tt>B0&nbsp;E0&nbsp;E6</tt>||<tt>176&nbsp;224&nbsp;230</tt> |-style="background:lightblue;color:black" |LightBlue ||HelBlua ||<tt>AD&nbsp;D8&nbsp;E6</tt>||<tt>173&nbsp;216&nbsp;230</tt> |-style="background:skyblue;color:black" |SkyBlue ||ĈielBlua ||<tt>87&nbsp;CE&nbsp;EB</tt>||<tt>135&nbsp;206&nbsp;235</tt> |-style="background:lightskyblue;color:black" |LightSkyBlue ||HelĈielBlua ||<tt>87&nbsp;CE&nbsp;FA</tt>||<tt>135&nbsp;206&nbsp;250</tt> |-style="background:deepskyblue;color:white" |DeepSkyBlue ||ĈielBluega ||<tt>00&nbsp;BF&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;191&nbsp;255</tt> |-style="background:dodgerblue;color:white" |DodgerBlue ||DoĝerBlua ||<tt>1E&nbsp;90&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;30&nbsp;144&nbsp;255</tt> |-style="background:cornflowerblue;color:white" |CornflowerBlue ||CejanBlua ||<tt>64&nbsp;95&nbsp;ED</tt>||<tt>100&nbsp;149&nbsp;237</tt> |-style="background:royalblue;color:white" |RoyalBlue ||ReĝBlua ||<tt>41&nbsp;69&nbsp;E1</tt>||<tt>&nbsp;65&nbsp;105&nbsp;225</tt> |-style="background:blue;color:white" |Blue ||Blua ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255</tt> |-style="background:mediumblue;color:white" |MediumBlue ||MezhelBlua ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;CD</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;205</tt> |-style="background:darkblue;color:white" |DarkBlue ||MalhelBlua ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;8B</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;139</tt> |-style="background:navy;color:white" |Navy ||Mararmea ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;80</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128</tt> |-style="background:midnightblue;color:white" |MidnightBlue ||NoktomezoBlua ||<tt>19&nbsp;19&nbsp;70</tt>||<tt>&nbsp;25&nbsp;&nbsp;25&nbsp;112</tt> |} | {| |- !style="background:lightgrey"|[[HTML]]-nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Brunaj koloroj'''</span> |-style="background:cornsilk;color:black" |Cornsilk ||MaizSilka ||<tt>FF&nbsp;F8&nbsp;DC</tt>||<tt>255&nbsp;248&nbsp;220</tt> |-style="background:blanchedalmond;color:black" |BlanchedAlmond ||BrogMigdala ||<tt>FF&nbsp;EB&nbsp;CD</tt>||<tt>255&nbsp;235&nbsp;205</tt> |-style="background:bisque;color:black" |Bisque ||Biskvita ||<tt>FF&nbsp;E4&nbsp;C4</tt>||<tt>255&nbsp;228&nbsp;196</tt> |-style="background:navajowhite;color:black" |NavajoWhite ||NavajoBlanka ||<tt>FF&nbsp;DE&nbsp;AD</tt>||<tt>255&nbsp;222&nbsp;173</tt> |-style="background:wheat;color:black" |Wheat ||Tritika ||<tt>F5&nbsp;DE&nbsp;B3</tt>||<tt>245&nbsp;222&nbsp;179</tt> |-style="background:burlywood;color:black" |BurlyWood ||BukloLigna ||<tt>DE&nbsp;B8&nbsp;87</tt>||<tt>222&nbsp;184&nbsp;135</tt> |-style="background:tan;color:black" |Tan ||Tanina ||<tt>D2&nbsp;B4&nbsp;8C</tt>||<tt>210&nbsp;180&nbsp;140</tt> |-style="background:rosybrown;color:black" |RosyBrown ||RozBruna ||<tt>BC&nbsp;8F&nbsp;8F</tt>||<tt>188&nbsp;143&nbsp;143</tt> |-style="background:sandybrown;color:black" |SandyBrown ||SabloBruna ||<tt>F4&nbsp;A4&nbsp;60</tt>||<tt>244&nbsp;164&nbsp;&nbsp;96</tt> |-style="background:goldenrod;color:black" |Goldenrod ||Solidaga ||<tt>DA&nbsp;A5&nbsp;20</tt>||<tt>218&nbsp;165&nbsp;&nbsp;32</tt> |-style="background:darkgoldenrod;color:white" |DarkGoldenrod ||MalhelSolidaga ||<tt>B8&nbsp;86&nbsp;0B</tt>||<tt>184&nbsp;134&nbsp;&nbsp;11</tt> |-style="background:Peru;color:white" |Peru ||Perua ||<tt>CD&nbsp;85&nbsp;3F</tt>||<tt>205&nbsp;133&nbsp;&nbsp;63</tt> |-style="background:chocolate;color:white" |Chocolate ||Ĉokolada ||<tt>D2&nbsp;69&nbsp;1E</tt>||<tt>210&nbsp;105&nbsp;&nbsp;30</tt> |-style="background:saddlebrown;color:white" |SaddleBrown ||SelBruna ||<tt>8B&nbsp;45&nbsp;13</tt>||<tt>139&nbsp;&nbsp;69&nbsp;&nbsp;19</tt> |-style="background:sienna;color:white" |Sienna ||Siena ||<tt>A0&nbsp;52&nbsp;2D</tt>||<tt>160&nbsp;&nbsp;82&nbsp;&nbsp;45</tt> |-style="background:brown;color:white" |Brown ||Bruna ||<tt>A5&nbsp;2A&nbsp;2A</tt>||<tt>165&nbsp;&nbsp;42&nbsp;&nbsp;42</tt> |-style="background:maroon;color:white" |Maroon ||Marona ||<tt>80&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Blankaj koloroj'''</span> |-style="background:white;color:black" |White ||Blanka ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:snow;color:black" |Snow ||Neĝa ||<tt>FF&nbsp;FA&nbsp;FA</tt>||<tt>255&nbsp;250&nbsp;250</tt> |-style="background:honeydew;color:black" |Honeydew ||Mielrosa ||<tt>F0&nbsp;FF&nbsp;F0</tt>||<tt>240&nbsp;255&nbsp;240</tt> |-style="background:mintcream;color:black" |MintCream ||MentKrema ||<tt>F5&nbsp;FF&nbsp;FA</tt>||<tt>245&nbsp;255&nbsp;250</tt> |-style="background:azure;color:black" |Azure ||Lazura ||<tt>F0&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>240&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:aliceblue;color:black" |AliceBlue ||AlicBlua ||<tt>F0&nbsp;F8&nbsp;FF</tt>||<tt>240&nbsp;248&nbsp;255</tt> |-style="background:ghostwhite;color:black" |GhostWhite ||FantomBlanka ||<tt>F8&nbsp;F8&nbsp;FF</tt>||<tt>248&nbsp;248&nbsp;255</tt> |-style="background:whitesmoke;color:black" |WhiteSmoke ||BlankFuma ||<tt>F5&nbsp;F5&nbsp;F5</tt>||<tt>245&nbsp;245&nbsp;245</tt> |-style="background:seashell;color:black" |Seashell ||Konka ||<tt>FF&nbsp;F5&nbsp;EE</tt>||<tt>255&nbsp;245&nbsp;238</tt> |-style="background:beige;color:black" |Beige ||Beja ||<tt>F5&nbsp;F5&nbsp;DC</tt>||<tt>245&nbsp;245&nbsp;220</tt> |-style="background:oldlace;color:black" |OldLace ||MalnovPunta ||<tt>FD&nbsp;F5&nbsp;E6</tt>||<tt>253&nbsp;245&nbsp;230</tt> |-style="background:floralwhite;color:black" |FloralWhite ||FlorBlanka ||<tt>FF&nbsp;FA&nbsp;F0</tt>||<tt>255&nbsp;250&nbsp;240</tt> |-style="background:ivory;color:black" |Ivory ||Ebura ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;F0</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;240</tt> |-style="background:antiquewhite;color:black" |AntiqueWhite ||AntikveBlanka ||<tt>FA&nbsp;EB&nbsp;D7</tt>||<tt>250&nbsp;235&nbsp;215</tt> |-style="background:linen;color:black" |Linen ||Lina ||<tt>FA&nbsp;F0&nbsp;E6</tt>||<tt>250&nbsp;240&nbsp;230</tt> |-style="background:lavenderblush;color:black" |LavenderBlush ||LavendoŜminka ||<tt>FF&nbsp;F0&nbsp;F5</tt>||<tt>255&nbsp;240&nbsp;245</tt> |-style="background:mistyrose;color:black" |MistyRose ||BrumRoza ||<tt>FF&nbsp;E4&nbsp;E1</tt>||<tt>255&nbsp;228&nbsp;225</tt> |- |colspan=3 style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Grizaj koloroj'''</span> |-style="background:gainsboro;color:black" |Gainsboro ||Gajnsbora ||<tt>DC&nbsp;DC&nbsp;DC</tt>||<tt>220&nbsp;220&nbsp;220</tt> |-style="background:lightgrey;color:black" |LightGrey ||HelGriza ||<tt>D3&nbsp;D3&nbsp;D3</tt>||<tt>211&nbsp;211&nbsp;211</tt> |-style="background:silver;color:black" |Silver ||Arĝenta ||<tt>C0&nbsp;C0&nbsp;C0</tt>||<tt>192&nbsp;192&nbsp;192</tt> |-style="background:darkgray;color:black" |DarkGray ||MalhelGriza ||<tt>A9&nbsp;A9&nbsp;A9</tt>||<tt>169&nbsp;169&nbsp;169</tt> |-style="background:gray;color:black" |Gray ||Griza ||<tt>80&nbsp;80&nbsp;80</tt>||<tt>128&nbsp;128&nbsp;128</tt> |-style="background:dimgray;color:white" |DimGray ||Grizeta ||<tt>69&nbsp;69&nbsp;69</tt>||<tt>105&nbsp;105&nbsp;105</tt> |-style="background:lightslategray;color:white" |LightSlateGray ||HelArdezGriza ||<tt>77&nbsp;88&nbsp;99</tt>||<tt>119&nbsp;136&nbsp;153</tt> |-style="background:slategray;color:white" |SlateGray ||ArdezGriza ||<tt>70&nbsp;80&nbsp;90</tt>||<tt>112&nbsp;128&nbsp;144</tt> |-style="background:darkslategray;color:white" |DarkSlateGray ||MalhelArdezGriza ||<tt>2F&nbsp;4F&nbsp;4F</tt>||<tt>&nbsp;47&nbsp;&nbsp;79&nbsp;&nbsp;79</tt> |-style="background:black;color:white" |Black ||Nigra ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |} |} {{Papero|marĝeno=1|koloro=g|Notinda estas la stranga difino de la koloro {{Skribo|fono=lazura|Lazura&nbsp;(''Azure'')}} ene de tiu ĉi normo. Normalokaze, Lazura aspektu kiel {{Skribo|fono=ĉielbluega|inko=blanka|ĈielBluega&nbsp;(''DeepSkyBlue'')}}.}} En 2014, la koloro ''rebeccapurple'' (numero #663399) estis aldonita memore al la filino de Eric Meyer Rebecca, kiu mortis pro cerba tumoro dum ŝia sesa naskiĝtago.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2014Jun/0312.html |titolo=Re: [CfC] adding 'rebeccapurple' color to CSS Color Level 4 |dato=2014-06-21 |alirdato=2021-04-24 |lingvo=en}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |aŭtoro=Eric Meyer |url=https://meyerweb.com/eric/thoughts/2014/06/19/rebeccapurple/ |titolo=rebeccapurple |dato=2014-06-19 |alirdato=2021-04-24 |lingvo=en}}</ref> ==== Alternativtradukoj ==== Jen alternativaj tradukoj por kelkaj de la supraj laŭnormaj koloroj. {|border="0" |- |colspan=4 style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Alternativaj tradukoj'''</span> |- !style="background:lightgrey"|Angla nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |-style="background:fireBrick;color:white" |FireBrick ||FajroBrika ||<tt>B2&nbsp;22&nbsp;22</tt>||<tt>178&nbsp;&nbsp;34&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:forestgreen;color:white" |ForestGreen ||ForstVerda ||<tt>22&nbsp;8B&nbsp;22</tt>||<tt>&nbsp;34&nbsp;139&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:tan;color:black" |Tan ||Tana ||<tt>D2&nbsp;B4&nbsp;8C</tt>||<tt>210&nbsp;180&nbsp;140</tt> |} ==== Eksternormaj koloroj ==== {{Ankro|hex_please}}La suba tabelo entenas kelkajn popularajn kolorojn, kiuj estas ekster la kolornoma normo de CSS. {|cellpadding="4" |-valign="top" | {|border="0" |- |colspan=4 style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Eksternormaj koloroj'''</span> |- !style="background:lightgrey"|Angla nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |-style="background:#FF2400;color:black" |Scarlet || Skarlata ||<tt>FF&nbsp;24&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;36&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#ff4000;color:black" |Ginger || Rufa ||<tt>FF&nbsp;40&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;64&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#D70040;color:white" |Carmine || Karmina ||<tt>D7&nbsp;00&nbsp;40</tt>||<tt>215&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;64</tt> |-style="background:#F4F0EC;color:black" |Isabelline ||Izabela ||<tt>F4&nbsp;F0&nbsp;EC</tt>||<tt>244&nbsp;240&nbsp;236</tt> |-style="background:#E0B0FF;color:black" |Mauve ||Malva ||<tt>E0&nbsp;B0&nbsp;FF</tt>||<tt>224&nbsp;176&nbsp;255</tt> |-style="background:#B666D2;color:white" |Lilac ||Lila ||<tt>B6&nbsp;66&nbsp;D2</tt>||<tt>182&nbsp;102&nbsp;210</tt> |-style="background:#954535;color:white" |Chestnut ||Kaŝtana ||<tt>95&nbsp;45&nbsp;35</tt>||<tt>149&nbsp;&nbsp;69&nbsp;&nbsp;53</tt> |-style="background:#800000;color:white" |Bordeaux ||Bordoza ||<tt>80&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#9F8170;color:white" |Beaver ||Kastora ||<tt>9F&nbsp;81&nbsp;70</tt>||<tt>159&nbsp;139&nbsp;112</tt> |-style="background:#f0f000;color:black" |DarkYellow ||MalhelFlava ||<tt>f0&nbsp;f0&nbsp;00</tt>||<tt>240&nbsp;240&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#CC7722;color:white" |Ochre ||Okra ||<tt>CC&nbsp;77&nbsp;22</tt>||<tt>204&nbsp;119&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:#704214;color:white" |Sepia ||Sepia ||<tt>70&nbsp;14&nbsp;22</tt>||<tt>112&nbsp;&nbsp;66&nbsp;&nbsp;20</tt> |-style="background:#6082B6;color:white" |Glaucous ||Glaŭka ||<tt>60&nbsp;82&nbsp;B6</tt>||<tt>&nbsp;96&nbsp;130&nbsp;182</tt> |-style="background:#50C878;color:white" |Emerald ||Smeralda ||<tt>50&nbsp;C8&nbsp;78</tt>||<tt>&nbsp;80&nbsp;200&nbsp;120</tt> |-style="background:#120A8F;color:white" |Ultramarine ||Ultramara ||<tt>12&nbsp;0A&nbsp;8F</tt>||<tt>&nbsp;18&nbsp;&nbsp;10&nbsp;143</tt> |} |} Bordoza estas fakte la CSS-norma marona. Rufa ŝajnas ekzisti ekster ĉiu ajn kolornormo kaj la rufeco de rufaj haraj sendube varias. Do jen aldono sen iu norma bazo. ==== Klarigo de kelkaj strangaj kolornomoj ==== La nomoj estas parte sufiĉe strangaj kaj mankas iu rigora sistematiko. Kiam kaj kiel kelkaj nomoj nomiĝis estas parte tre obskure. Pri kelkaj tamen oni povas trovi informojn. {| cellpadding=2 |- ! style="background-color:{{E-koloroj|helgriza}}" | Koloro ! style="background-color:{{E-koloroj|helgriza}}" | Klarigo |- | style="background-color:AliceBlue" | ''AliceBlue''<br />AlicBlua | Alica tie ĉi estas [[Alice Roosevelt Longworth]]<ref group=Vidu>[[:en:Alice Roosevelt Longworth|Alice Roosevelt Longworth]] en la Angla Vikipedio</ref>, filino de [[Theodore Roosevelt]]. Ŝi popularigis tiun ĉi koloron kaj tiel eklanĉis kolormodon. |- | style="background-color:Aqua" | ''Aqua''<br />Akva | Tiu nomo estas mallongigo de ''aquamarine''. Temas pri laborĉirkaŭaĵa ĵargonaĵo ofte uzata inter presistoj. La plena nomo aludas al la mineralo [[akvamarino]], kiu estas travidebla, verde blua gemo, variaĵo de kristala [[berilo]]. La nomo signifas ''akvo de la maro''. Tamen en la listo la koloroj ''akva'' kaj ''akvamarina'' signifike diverĝas. |- | style="background-color:Bisque" | ''Bisque''<br />Biskvita | Laŭŝajne jen aludo al biskvita [[porcelano]]. |- | style="background-color:BlanchedAlmond" | ''BlanchedAlmond''<br />BrogMigdala | Aludas al la koloro de [[migdalo]]j, post kiam oni brogis ilin sufiĉe longdaŭre por moligi la ŝelojn. Dum tiu procedo ili paliĝas. |- | style="background-color:BurlyWood" | ''BurlyWood''<br />BukloLigna | Arboj havas ofte tumorojn kaŭzitajn de bakterioj. La ligno de tiuj ĉi tumoraj bukloj estas parte pli valora ol la normala ligno de la arbo kaj uziĝas por fabriki pipkapojn. Kial la koloro ricevis la nomon bukloligno, ne estas konate. |- | style="background-color:CadetBlue; color:white" | ''CadetBlue''<br />KadetBlua | Supozeble kadetuniforma koloro, sed ne klare de kiulandaj kadetoj kaj kiam. Nomo jam delonge uzata. |- | style="background-color:Chartreuse" | ''Chartreuse''<br />Kartuzia | Jen la koloro de populara franca [[likvoro]] prae pretigita de la [[Kartuzianoj]], katolika ordeno, kiu fondiĝis en la franca montara regiono [[Kartuzio]] (''Chartreuse''). |- | style="background-color:CornSilk" | ''CornSilk''<br />MaizSilka | Ne temas pri iuspeca aŭtenta [[silko]]. Temas pri la koloro de la silkecaj polenricevaj stigmoj ĉe inaj [[maizo|maizplantoj]]. |- | style="background-color:DodgerBlue; color:white" | ''DodgerBlue''<br />DoĝerBlua | Aludas al la emblema koloro de la bazpilka teamo — ''The Los Angeles Dodgers''. |- | style="background-color:Gainsboro" | ''Gainsboro''<br />Gajnsbora | Nekonate. Tamen ĝis 1966 ekzistis Brita porcelanfabrikanto kun la tre populara marko ''Queen Anne''. Tiu vendis ĝuste ĉi-grize dekoratan servicon kun la modelnomo ''Gainsborough (Gray)''. |- | style="background-color:HoneyDew" | ''HoneyDew''<br />MielRosa | Laŭŝajne tio aludas al la koloro de la fruktaĵo de mielrosa [[melono]], specifa kulturvario de melono. |- | style="background-color:LavenderBlush" | ''LavenderBlush''<br />LavendoŜminka | La ''blush'' aludas ĉi tie al [[ŝminko]] por beligi la vangojn de virinoj. |- | style="background-color:Magenta" | ''Magenta''<br />Magenta | La nomo de itala loko, kie oni prae trovis fuksinon. La laŭnormaj koloroj magenta kaj fuksina estas identaj. |- | style="background-color:MintCream" | ''MintCream''<br />MentKrema | Laŭŝajne la koloro de kirlita kremo kun mento, aŭ de la likvoro ''Crème de menthe''<ref group=Vidu>[[:en:Crème de menthe|Mentkremo]] en la Angla Vikipedio</ref> (blanka), ingredienco de la koktelo ''[[Stinger]]''.<ref group=Vidu>[[:fr:Stinger (cocktail)|Stinger]] en la Franca Vikipedio</ref> |- | style="background-color:NavajoWhite" | ''NavajoWhite''<br />NavajoBlanka | Temas laŭŝajne pri la koloro de [[sabloŝtono|sabloŝtonaj]] [[klifo]]j en la regiono, kie la [[Navahoj]] iam vivis kaj hodiaŭ nomiĝas laŭ ili. |- | style="background-color:Navy; color:white" | ''Navy''<br />Mararmea | Jen tre malhela bluo, parto de la blua kaj blanka uniformo de la Brita Reĝa Mararmeo jam ekde [[1748]]. |- | style="background-color:Orchid" | ''Orchid''<br />Orkida | Tiu venas de la florfamilio [[orkido]], Angle ''orchid''. |- | style="background-color:PapayaWhip" | ''PapayaWhip''<br />PapajŜaŭma | Laŭŝajne kirlita kremo kun [[papajo]]. |- | style="background-color:PeachPuff" | ''PeachPuff''<br />PersikPufa | Bakaĵeto, kiu bake pufiĝas kaj entenas kirlitan kremaĵon kaj tranĉaĵon de [[persiko]]. |- | style="background-color:Peru" | ''Peru''<br />Perua | Tiu ĉi koloro nomiĝis jam de 1924 Perua bruno (''peruvian brown'').<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill Page 201; Color Sample of Peruvian Brown: Page 49 Plate 13 Color Sample L11—The color Peru shown above matches the color sample in the book</ref> Oni ŝanĝis la nomon por X11 en 1987. |- | style="background-color:PowderBlue" | ''PowderBlue''<br />PulvoBlua | La nomo aludas al polvigita blua vitro, el kio oni pretigis bluan farbon por pentrado. |- | style="background-color:RoyalBlue; color:white" | ''RoyalBlue''<br />ReĝBlua | Onidire jen koloro, kiu venkis en konkurso trovi koloron por nova robo por la Brita reĝino [[Charlotte de Mecklenburgo-Strelitz]], edzino de reĝo [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]]. |- | style="background-color:Sienna; color:white" | ''Sienna''<br />Siena | En la itala urbo [[Sieno]] oni povas trovi [[argilo]]n ĉi-koloran. |- | style="background-color:Tan" | ''Tan''<br />Tanina | Jen la koloro de [[tanino]] uzata por tani peltojn. |- | style="background-color:Teal; color:white" | ''Teal''<br />Kreka | Onidire laŭ la koloro ĉirkaŭ la okuloj de la anasa specio [[kreko]]. |} {{Linio|diko=4|helgriza}} La plej multaj el la supraj informoj venas de la Angla Vikipedio.<ref group=Vidu>[[:en:Web colors|Web colors]] en la Angla Vikipedio</ref> === Praktika aplikoj === ==== En HTML ==== Estas diversaj ebloj elekti kolorojn en HTML. Prae tio estis pure HTML-a afero, sed intertempe oni aldonis eksterajn stilfoliojn, per kiuj oni povas kvazaŭ centre, unuloke difini la kompletan stilon de specifa HTML-a elemento. Al tio apartenas ankaŭ la elekto de specifaj koloroj. Do hodiaŭ oni preferas difini kolorojn ene aŭ de stilfolio, aŭ ene de ĉeloka formulado <nowiki>style="..."</nowiki>. Tamen tre malnova, ankoraŭ valida formulaĵo en HTML 5 rilatas al la fona koloro de tuta paĝo. Jen ekzemplo: <pre> <body bgcolor="blue"> </pre> ==== En CSS ==== Multaj nomoj por koloroj estas difinitaj. Jen ekzemploj: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: navy; /* mararmea (tre malhela bluo) */ } p { color: red; /* ruĝa */ } TD { background-color: yellow; /* flava */} </syntaxhighlight> ==== En Vikipedio ==== {{Tabulo|koloro=bisque|ombro=sandybrown|inko=maroon|'''Hello world!'''}} La Vikipedia sistemo, baziĝanta sur HTML kaj CSS, evidente same komprenas la kolornomojn supre enlistigitajn. Tio estas grava rilate ŝablonojn. Jen ekzemplo de la uzo de la Anglaj por-TTT-aj kolornomoj: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Tabulo|koloro=bisque|ombro=sandybrown|inko=maroon|'''Hello World!'''}}</nowiki>}} {{Tabulo|koloro=biskvita|ombro=sablobruna|inko=marona|'''Saluton mondo!'''}} Ŝablonoj uzantaj interne la subŝablonojn [[Ŝablono:RGB]] aŭ [[Ŝablono:E-koloroj]] akceptas eĉ Esperantajn kolornomojn laŭ la tabelo en ĉi tiu artikolo. Jen ekzemplo de la uzo de Esperantaj por-TTT-aj kolornomoj laŭ la supraj difinoj: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Tabulo|koloro=biskvita|ombro=sablobruna|inko=marona|'''Saluton mondo!'''}}</nowiki>}} Estas notinde, ke la du menciitaj kolorŝablonoj akceptas diversajn formuladojn — ekz. helverda, hele verda, heleverda, hela verdo. == Koloroj laŭ valoroj == === Kolorspaco === ==== RGB (RVB) ==== Kolorojn, eĉ se ne plene ĉiujn, oni povas vidigi per miksado de la tri primarkoloroj — Ruĝo (''Red''), Verdo (''Green'') kaj Bluo (''Blue''). Jen tridimensia spaco, do kubo. <br /> {| | [[Dosiero:AdditiveColor.svg|200px|maldekstra]] | | [[Dosiero:RGB farbwuerfel.jpg|eta|centra|500px|<center>'''Kolorkubo'''</center>]] <center><math>\mathrm{Koloro} = \langle R, G, B\rangle</math></center> |} [[Dosiero:CIExy1931 srgb gamut.png|300px|dekstra|eta|'''Atingeblaj kolorecoj de tipa katodfaska tubo''']] Do laŭeble aparato miksu tri purajn unufrekvencajn spektrajn kolorojn, ekzemple — spektra ruĝo, spektra verdo, kaj spektra bluo — povigante ĝin vidigi ĉiujn kolorojn ene de la ĉi-laŭa kolorspaca kubo. Tamen ĉe tio, eĉ uzante tri aŭtente purajn spektrajn primarajn kolorojn devene de laseroj, ne ĉiuj miksitaj koloroj atingas la kvaliton de la koloroj laŭ la spekto. Alivorte, mikso el ruĝa kaj verda, do flava, ne atingas spektran flavan. Same pri verda kaj blua kaj la rezultanta cejana. Tion oni tre klare vidas, se oni apartigas la kolorecon de la lumeco de la montreblaj koloroj kaj pritraktas kolorecojn en propra diagramo, en la tiel nomata ĉevalŝua diagramo. {{Parenteze|Parenteze, rilate la mikskoloron ''magenta'' statas iomete alia. La koloroj laŭ la tiel nomata purpurlinio baze de la ĉevalŝua diagramo tute ne estas koloroj de la spektro. Ili estiĝas nur kiel miksaĵo en la okulo — pli precize, en la cerbo — de la observanto. Alivorte spektra koloro ''magenta'' tute ne ekzistas!}} En la apuda diagramo la grizigita ĉevalŝuforma areo estas la tuta skalo de entute eblaj kolorecoj, (montrataj per koordinatoj laŭ CIE 1931). Puraj spektraj koloroj havas kolorecojn laŭ la kurba bordo de la ĉevalŝuo. Oni povas vidi, ke eĉ per triangulo kun ĉiupinte unu el tri puraj spektraj primaraj koloroj ne estas eble enteni la tutan ĉevalŝuan areon. En la praktiko, okaze de vidigilo kia ajn, plej ofte eĉ la uzataj primaraj koloroj ne estas spektraj, do oni atingas eĉ malpli ol teorie eble. Diagrame la kolora triangulo montras la kolorspacon fakte montrebla de tipa malnova katodfask-tuba komputila vidigilo kaj, vidate, ĝi ĉirkaŭbrakumas nek la tutan kolorspacon de la ĉevalŝuo, nek nur la areon de kiel eble plej granda triangulo ene de la ĉevalŝuo. Notinde estas, ke LED-ekranoj en 2012 plej ofte ne atingas eĉ tiun gamuton (kolorspacon). {{-|right}} ==== sRGB ==== Estas evidente, ke aparato povas vere precize konstrui specifan volatan koloron per mikso de ''R'' (ruĝa), ''G'' (verda) kaj ''B'' (blua), nur se la kolorecoj de la uzataj primaraj kolorfontoj — kiaj ajn — estas difinitaj. La dua postulo estas, memkompreneble, ke por sukcesi ĉe ĉio ĉi, la celata koloro devas troviĝi kolorece ene de la triangulo ∆RGB sur la ĉevalŝua diagramo kaj ĝia lumeco devas troviĝi ene de la antaŭvidata gamo de lumecoj. Aldona eĉ pli grava problemo rilatas al la fakto, ke la kolorfontoj — kiaj ajn — de tipaj ekranoj por komputiloj, same kiel por televidiloj, ne lineare reagas al specifa regvaloro. La kompensadon de tiu nelineareco, fakte temas pri funkcioj respektive preskaŭ kvadrata kaj preskaŭ kvadratradika, oni nomas ''gama''-korektado. Jen la formulo supozante valorojn inter 0 kaj 1.0. :<math>V_{\text{el}} = {V_{\text{en}}}^{\gamma}</math> Okaze de koloroj por TTT, oni simple supozas, ke la vidigilo uzos specifajn primarajn kolorecojn kaj havas specifan nelinearecon, do gama-sintenon de proksimume 2.2 por ĉiu el la tri kolorfontoj. {{Parenteze|Tia nelineareco ne estas iuspeca principa difekto de vidigiloj. Tute male. Temas pri tre dezirata sinteno por helpi pri la kompensado necesa por speco de interna ''gama''-funkcio de la homa okulo. Se oni pritraktas grizŝtuparan testbildon, la okulo povas ege pli bone apartigi la malhelajn grizŝtupojn, unu de alia, ol la helajn. La okulo simple ne povas ekkoni fajnajn heldiferencojn de ŝtupoj, se temas pri helaj ŝtupoj. Do cifereca vidsistemo devas jam principe provizi pli da koderoj por distingi la malhelajn grizŝtupojn, unu de alia, kaj malpli da koderoj por distingi la helajn grizŝtupojn. Provizi multe da apartaj valoroj por la helaj ŝtupoj estus plena malŝparo de koderoj. Ĝuste tiuspeca ĝustadirekta kaj dezirata tordado de la lineareco de la kodado okazas, se oni kompensas la ''gama''-funkcion de tipa vidigilo. Alivorte, se la vidigilo ne havus tian ''gama''-funkcion, oni devus enkonduki ĝin por ne malŝpari bitojn de la kodado.}} IEC 61966-2-1:1999 estas la oficiala specifado de sRGB. Ĝi donas la spektadmedian ĉirkaŭlumetan situacion, la kodadon kaj la kolorometriajn detalojn. Hodiaŭ (2012) ĉiuj fabrikantoj strebas konstrui siajn vidigilojn en akordo kun tiu specifado. Kiam tio konstrue ne rekte eblas, oni aldonas programaron por transformi inter la sinteno fakta kaj la sinteno postulata. Por pli fajna alĝustigo necesas provizi uzanto-programon por koloradministrado (''color management''). Tre krita estas la preparado de presotaj kolorbildoj. Evidente tiuj laŭeble same aspekte komputilekrane (sRGB), kiel poste kvarkolore presita sur papero (CMYK). Fakte tuta ĉeno devas kolorometrie perfekte harmonii — fotilo, komputilo, presilo. ==== Sekuraj kolorvaloroj ==== Naskiĝis la ideo, ke troviĝas 216 specifaj koloroj, kiuj estis sur la plej multaj vidigiloj montreblaj, sen la neceso, ke la krozilo prezentas ilin surogate kiel bilderan mikson el du fakte teknike eblaj koloroj. Alivorte, prezentado sen punktismo (''dithering''). Relative rapide oni pli aŭ malpli rezignis pri tiu ĉi sekura paletro, ĉar oni konstatis, ke punktismo pro diversaj kialoj tamen ekestis. Kiel sekvo oni difinis kelkajn kolorojn el la nur supozeble sekura 216-kolora paletro, speciale sekuraj, do sekuregaj. Tiuj vere ne eklanĉu punktismon. {{Parenteze|En la suba tabelo de TTT-e sekuraj koloroj, ĉiu koloro enlistigas per mallongigo por la RGB-valoroj. Ekz. la kodo 609 estas speco de por CSS novdate enkondukita, nur 3-cifera stenografiaĵo por la 3-bitoka, 6-cifera, deksesuma #660099, jen rgb(102,0,153).<ref>[http://www.colorhexa.com/660099 #660099 Color Information]</ref>. Per tiaj stenoj oni povas difini 4,096 koloroj, tio egalus al la paletro de 12-bita kolorgenerilo. El tiuj eblaj difinoj, tamen, nur 216 estas TTT-e, fakte krozile kaj vidigile, sekuraj.}} Jen ĉiuj sekuraj koloroj kun la sekuregaj el tiuj subliniitaj. <div align="center"> {| class="wikitable" style="color:white; width:90%; text-align:center;" |+ style="color: black;" | '''TTT-sekuraj koloroj''' | style="width:16%; background: #000;" class="mw-no-invert" | *000* | style="width:16%; background: #300;" class="mw-no-invert" | 300 | style="width:16%; background: #600;" class="mw-no-invert" | 600 | style="width:16%; background: #900;" class="mw-no-invert" | 900 | style="width:16%; background: #C00;" class="mw-no-invert" | C00 | style="width:16%; background: #F00;" class="mw-no-invert" | *F00* |- | style="background: #003;" class="mw-no-invert" | *003* | style="background: #303;" class="mw-no-invert" | 303 | style="background: #603;" class="mw-no-invert" | 603 | style="background: #903;" class="mw-no-invert" | 903 | style="background: #C03;" class="mw-no-invert" | C03 | style="background: #F03;" class="mw-no-invert" | *F03* |- | style="background: #006;" class="mw-no-invert" | 006 | style="background: #306;" class="mw-no-invert" | 306 | style="background: #606;" class="mw-no-invert" | 606 | style="background: #906;" class="mw-no-invert" | 906 | style="background: #C06;" class="mw-no-invert" | C06 | style="background: #F06;" class="mw-no-invert" | F06 |- | style="background: #009;" class="mw-no-invert" | 009 | style="background: #309;" class="mw-no-invert" | 309 | style="background: #609;" class="mw-no-invert" | 609 | style="background: #909;" class="mw-no-invert" | 909 | style="background: #C09;" class="mw-no-invert" | C09 | style="background: #F09;" class="mw-no-invert" | F09 |- | style="background: #00C;" class="mw-no-invert" | 00C | style="background: #30C;" class="mw-no-invert" | 30C | style="background: #60C;" class="mw-no-invert" | 60C | style="background: #90C;" class="mw-no-invert" | 90C | style="background: #C0C;" class="mw-no-invert" | C0C | style="background: #F0C;" class="mw-no-invert" | F0C |- | style="background: #00F;" class="mw-no-invert" | *00F* | style="background: #30F;" class="mw-no-invert" | 30F | style="background: #60F;" class="mw-no-invert" | 60F | style="background: #90F;" class="mw-no-invert" | 90F | style="background: #C0F;" class="mw-no-invert" | C0F | style="background: #F0F;" class="mw-no-invert" | *F0F* |- | style="background: #030;" class="mw-no-invert" | 030 | style="background: #330;" class="mw-no-invert" | 330 | style="background: #630;" class="mw-no-invert" | 630 | style="background: #930;" class="mw-no-invert" | 930 | style="background: #C30;" class="mw-no-invert" | C30 | style="background: #F30;" class="mw-no-invert" | F30 |- | style="background: #033;" class="mw-no-invert" | 033 | style="background: #333;" class="mw-no-invert" | 333 | style="background: #633;" class="mw-no-invert" | 633 | style="background: #933;" class="mw-no-invert" | 933 | style="background: #C33;" class="mw-no-invert" | C33 | style="background: #F33;" class="mw-no-invert" | F33 |- | style="background: #036;" class="mw-no-invert" | 036 | style="background: #336;" class="mw-no-invert" | 336 | style="background: #636;" class="mw-no-invert" | 636 | style="background: #936;" class="mw-no-invert" | 936 | style="background: #C36;" class="mw-no-invert" | C36 | style="background: #F36;" class="mw-no-invert" | F36 |- | style="background: #039;" class="mw-no-invert" | 039 | style="background: #339;" class="mw-no-invert" | 339 | style="background: #639;" class="mw-no-invert" | 639 | style="background: #939;" class="mw-no-invert" | 939 | style="background: #C39;" class="mw-no-invert" | C39 | style="background: #F39;" class="mw-no-invert" | F39 |- | style="background: #03C;" class="mw-no-invert" | 03C | style="background: #33C;" class="mw-no-invert" | 33C | style="background: #63C;" class="mw-no-invert" | 63C | style="background: #93C;" class="mw-no-invert" | 93C | style="background: #C3C;" class="mw-no-invert" | C3C | style="background: #F3C;" class="mw-no-invert" | F3C |- | style="background: #03F;" class="mw-no-invert" | 03F | style="background: #33F;" class="mw-no-invert" | 33F | style="background: #63F;" class="mw-no-invert" | 63F | style="background: #93F;" class="mw-no-invert" | 93F | style="background: #C3F;" class="mw-no-invert" | C3F | style="background: #F3F;" class="mw-no-invert" | F3F |- | style="background: #060;" class="mw-no-invert" | 060 | style="background: #360;" class="mw-no-invert" | 360 | style="background: #660;" class="mw-no-invert" | 660 | style="background: #960;" class="mw-no-invert" | 960 | style="background: #C60;" class="mw-no-invert" | C60 | style="background: #F60;" class="mw-no-invert" | F60 |- | style="background: #063;" class="mw-no-invert" | 063 | style="background: #363;" class="mw-no-invert" | 363 | style="background: #663;" class="mw-no-invert" | 663 | style="background: #963;" class="mw-no-invert" | 963 | style="background: #C63;" class="mw-no-invert" | C63 | style="background: #F63;" class="mw-no-invert" | F63 |- | style="background: #066;" class="mw-no-invert" | 066 | style="background: #366;" class="mw-no-invert" | 366 | style="background: #666;" class="mw-no-invert" | 666 | style="background: #966;" class="mw-no-invert" | 966 | style="background: #C66;" class="mw-no-invert" | C66 | style="background: #F66;" class="mw-no-invert" | F66 |- | style="background: #069;" class="mw-no-invert" | 069 | style="background: #369;" class="mw-no-invert" | 369 | style="background: #669;" class="mw-no-invert" | 669 | style="background: #969;" class="mw-no-invert" | 969 | style="background: #C69;" class="mw-no-invert" | C69 | style="background: #F69;" class="mw-no-invert" | F69 |- | style="background: #06C;" class="mw-no-invert" | 06C | style="background: #36C;" class="mw-no-invert" | 36C | style="background: #66C;" class="mw-no-invert" | 66C | style="background: #96C;" class="mw-no-invert" | 96C | style="background: #C6C;" class="mw-no-invert" | C6C | style="background: #F6C;" class="mw-no-invert" | F6C |- | style="background: #06F;" class="mw-no-invert" | 06F | style="background: #36F;" class="mw-no-invert" | 36F | style="background: #66F;" class="mw-no-invert" | 66F | style="background: #96F;" class="mw-no-invert" | 96F | style="background: #C6F;" class="mw-no-invert" | C6F | style="background: #F6F;" class="mw-no-invert" | F6F |- style="color: black;" | style="background: #090;" class="mw-no-invert" | 090 | style="background: #390;" class="mw-no-invert" | 390 | style="background: #690;" class="mw-no-invert" | 690 | style="background: #990;" class="mw-no-invert" | 990 | style="background: #C90;" class="mw-no-invert" | C90 | style="background: #F90;" class="mw-no-invert" | F90 |- style="color: black;" | style="background: #093;" class="mw-no-invert" | 093 | style="background: #393;" class="mw-no-invert" | 393 | style="background: #693;" class="mw-no-invert" | 693 | style="background: #993;" class="mw-no-invert" | 993 | style="background: #C93;" class="mw-no-invert" | C93 | style="background: #F93;" class="mw-no-invert" | F93 |- style="color: black;" | style="background: #096;" class="mw-no-invert" | 096 | style="background: #396;" class="mw-no-invert" | 396 | style="background: #696;" class="mw-no-invert" | 696 | style="background: #996;" class="mw-no-invert" | 996 | style="background: #C96;" class="mw-no-invert" | C96 | style="background: #F96;" class="mw-no-invert" | F96 |- style="color: black;" | style="background: #099;" class="mw-no-invert" | 099 | style="background: #399;" class="mw-no-invert" | 399 | style="background: #699;" class="mw-no-invert" | 699 | style="background: #999;" class="mw-no-invert" | 999 | style="background: #C99;" class="mw-no-invert" | C99 | style="background: #F99;" class="mw-no-invert" | F99 |- style="color: black;" | style="background: #09C;" class="mw-no-invert" | 09C | style="background: #39C;" class="mw-no-invert" | 39C | style="background: #69C;" class="mw-no-invert" | 69C | style="background: #99C;" class="mw-no-invert" | 99C | style="background: #C9C;" class="mw-no-invert" | C9C | style="background: #F9C;" class="mw-no-invert" | F9C |- style="color: black;" | style="background: #09F;" class="mw-no-invert" | 09F | style="background: #39F;" class="mw-no-invert" | 39F | style="background: #69F;" class="mw-no-invert" | 69F | style="background: #99F;" class="mw-no-invert" | 99F | style="background: #C9F;" class="mw-no-invert" | C9F | style="background: #F9F;" class="mw-no-invert" | F9F |- style="color: black;" | style="background: #0C0;" class="mw-no-invert" | 0C0 | style="background: #3C0;" class="mw-no-invert" | 3C0 | style="background: #6C0;" class="mw-no-invert" | 6C0 | style="background: #9C0;" class="mw-no-invert" | 9C0 | style="background: #CC0;" class="mw-no-invert" | CC0 | style="background: #FC0;" class="mw-no-invert" | FC0 |- style="color: black;" | style="background: #0C3;" class="mw-no-invert" | 0C3 | style="background: #3C3;" class="mw-no-invert" | 3C3 | style="background: #6C3;" class="mw-no-invert" | 6C3 | style="background: #9C3;" class="mw-no-invert" | 9C3 | style="background: #CC3;" class="mw-no-invert" | CC3 | style="background: #FC3;" class="mw-no-invert" | FC3 |- style="color: black;" | style="background: #0C6;" class="mw-no-invert" | 0C6 | style="background: #3C6;" class="mw-no-invert" | 3C6 | style="background: #6C6;" class="mw-no-invert" | 6C6 | style="background: #9C6;" class="mw-no-invert" | 9C6 | style="background: #CC6;" class="mw-no-invert" | CC6 | style="background: #FC6;" class="mw-no-invert" | FC6 |- style="color: black;" | style="background: #0C9;" class="mw-no-invert" | 0C9 | style="background: #3C9;" class="mw-no-invert" | 3C9 | style="background: #6C9;" class="mw-no-invert" | 6C9 | style="background: #9C9;" class="mw-no-invert" | 9C9 | style="background: #CC9;" class="mw-no-invert" | CC9 | style="background: #FC9;" class="mw-no-invert" | FC9 |- style="color: black;" | style="background: #0CC;" class="mw-no-invert" | 0CC | style="background: #3CC;" class="mw-no-invert" | 3CC | style="background: #6CC;" class="mw-no-invert" | 6CC | style="background: #9CC;" class="mw-no-invert" | 9CC | style="background: #CCC;" class="mw-no-invert" | CCC | style="background: #FCC;" class="mw-no-invert" | FCC |- style="color: black;" | style="background: #0CF;" class="mw-no-invert" | 0CF | style="background: #3CF;" class="mw-no-invert" | 3CF | style="background: #6CF;" class="mw-no-invert" | 6CF | style="background: #9CF;" class="mw-no-invert" | 9CF | style="background: #CCF;" class="mw-no-invert" | CCF | style="background: #FCF;" class="mw-no-invert" | FCF |- style="color: black;" | style="background: #0F0;" class="mw-no-invert" | *0F0* | style="background: #3F0;" class="mw-no-invert" | 3F0 | style="background: #6F0;" class="mw-no-invert" | *6F0* | style="background: #9F0;" class="mw-no-invert" | 9F0 | style="background: #CF0;" class="mw-no-invert" | CF0 | style="background: #FF0;" class="mw-no-invert" | *FF0* |- style="color: black;" | style="background: #0F3;" class="mw-no-invert" | 0F3 | style="background: #3F3;" class="mw-no-invert" | *3F3* | style="background: #6F3;" class="mw-no-invert" | *6F3* | style="background: #9F3;" class="mw-no-invert" | 9F3 | style="background: #CF3;" class="mw-no-invert" | CF3 | style="background: #FF3;" class="mw-no-invert" | *FF3* |- style="color: black;" | style="background: #0F6;" class="mw-no-invert" | *0F6* | style="background: #3F6;" class="mw-no-invert" | *3F6* | style="background: #6F6;" class="mw-no-invert" | 6F6 | style="background: #9F6;" class="mw-no-invert" | 9F6 | style="background: #CF6;" class="mw-no-invert" | *CF6* | style="background: #FF6;" class="mw-no-invert" | *FF6* |- style="color: black;" | style="background: #0F9;" class="mw-no-invert" | 0F9 | style="background: #3F9;" class="mw-no-invert" | 3F9 | style="background: #6F9;" class="mw-no-invert" | 6F9 | style="background: #9F9;" class="mw-no-invert" | 9F9 | style="background: #CF9;" class="mw-no-invert" | CF9 | style="background: #FF9;" class="mw-no-invert" | FF9 |- style="color: black;" | style="background: #0FC;" class="mw-no-invert" | *0FC* | style="background: #3FC;" class="mw-no-invert" | *3FC* | style="background: #6FC;" class="mw-no-invert" | 6FC | style="background: #9FC;" class="mw-no-invert" | 9FC | style="background: #CFC;" class="mw-no-invert" | CFC | style="background: #FFC;" class="mw-no-invert" | FFC |- style="color: black;" | style="background: #0FF;" class="mw-no-invert" | *0FF* | style="background: #3FF;" class="mw-no-invert" | *3FF* | style="background: #6FF;" class="mw-no-invert" | *6FF* | style="background: #9FF;" class="mw-no-invert" | 9FF | style="background: #CFF;" class="mw-no-invert" | CFF | style="background: #FFF;" class="mw-no-invert" | *FFF* |} </div> === Praktikaj aplikoj === ==== En HTML ==== Ekzistis ĉiam la eblo difini koloron ankaŭ kiel kolormikso laŭ la RGB-modelo - do RVB: ruĝa, verda, blua. Tion oni faras tamen deksesume (hekse). Ĉi-cele oni uzas po unu bitokon (bajton) por ĉiu koloro. Jen po 256 ŝtupoj por ĉiu primara koloro, do sume pli ol 16 milionoj da koloroj. La ŝtupoj etendiĝas por ĉiu koloro deksesume (hekse) de 0 ĝis ff, do decimale de 0 ĝis 255. Blanka, la mikso el ĉiuj tri koloroj, estas laŭ tiu formulado #ffffff, ruĝa #ff000, flava=#ffff00, verda #00ff00, cejana #00ffff, blua #0000ff, magenta #ff00ff, nigra #000000. Jen blufona ekzemplo. <pre> <body bgcolor="#0000ff"> </pre> ==== En CSS ==== La plej novaj kroziloj ne nur bone prilaboras paĝojn laŭ HTML 4.01, sed parte eĉ jam laŭ HTML 5. Aldone, jam delonge oni preferas uzi [[CSS|stilfoliojn]] (''cascaded style sheets'') por elekti kolorojn ktp, nome po ĉiu tipo de HTML-elemento, kaj ne plu individue en ĉiu elemento mem. Stilfolioj postulas uzi iomete alispecajn formuladojn kaj komandojn laŭ la normo CSS. Tamen rilate kolornomojn mem, nenio ŝanĝiĝas pro tio. Ekzistas diversaj manieroj kodi kolorojn en CSS. ===== RGB-Kolormodelo (RVB) ===== Koloroj de la [[RVB (kolormodelo)|RGB-kolormodelo]] (RVB) estas difineblaj laŭ pluraj metodoj: *deksesume tricifere de 000-FFF, speco de mallongigo, *deksesume sescifere, do tribajte de 000000-FFFFFF, *decimale de 0-255 *decimale procente de 0%-100%. Jen ekzemploj de la postulata sintakso: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: #F00 } /* #rgb — mallongigo, kiu aŭtomate duobligas la ciferojn al #FF0000*/ p { color: #FF0000 } /* #rrggbb */ p { color: rgb(255, 0, 0) } /* entjeroj 0 - 255 */ p { color: rgb(100%, 0%, 0%) } /* procentaj aldonoj 0,0 % - 100,0 % */ </syntaxhighlight> Intertempe, ĉiuj vidigiloj fakte obeu al la specifado sRGB jam menciita. Do kaj R, kaj G, kaj B estas difinitaj. Aldone oni antaŭsupozas specifan ''gama''-korektadon necesa. ====== RGBA ====== RGBA ne estas nova modelo, temas pri la RGB-modelo kun aldona kvara parametro — la tielnomata ''alfa''-kanalo. Pro tio la litero ''A''. Tiu kvara valoro uziĝas por difini la travideblecon de la generota kolortavolo rilate iujn fonaĵojn. La gradon de maltravideblo, do de opakeco, oni difinas kiel decimala kunpunkta valoro inter 0.0 kaj 1.0. Ĉe tio 0.0 signifas nulan opakeco, do plenan travideblon. <syntaxhighlight lang="css"> p { color: rgba(64, 0, 0, 0.7) } /* 0.7 = 70 % opakeco - specifita en CSS 3 */ </syntaxhighlight> ===== HSL-Kolormodelo ===== La HSL-kolormodelo baziĝas sur Kolornuanco (''hue''), Satureco (''saturation'') kaj Heleco (''lightness''). Tiu modelo apartigas la kolorecan informon de la lumeca informo. Temas pri koloreco konsistanta el kolornuanco (''hue'') kaj satureco (''saturation'') kaj heleco (''lightness''). {{Parenteze|La kolornuanco estas angulo inter 0 gradoj, ruĝa, cirkle tra ĉiuj aliaj eblaj kolornuancoj, do ruĝo, flavo, verdo, cejano, bluo, magento, ĝis 360 gradoj, do denove returne al 0 gradoj kaj ree al ruĝo. La satureco oni donas per procentoj. 100% estas la pura spektra koloro mem, tio estas, laŭ kapablo de la vidigilo. La transiro de 100% al 0% kondukas al ĉiam pli senkoloraj versioj de la sama kolornuanco kaj finiĝas ĉe senkolora grizo kun la sama objektiva heleco kiel la pura kolornuanco havas. Tiaj kolorsistemoj estas tamen ne tute senproblemaj. Unue ne estas tute klare, kiel el la kolornuancoj iĝu cirklo, fakte devus temi pri sesangulo. Nome, depende de la kalkulmetodo uzata por la transformado la kolorangulo povas konsiderinde diverĝi. Due oni plene ignoras la subjektivan helecon de koloroj. La plej malhela primara koloro estas bluo. Nome, kompare al 100W-a blanka ampolo, same konstruita 100W-a blua ampolo havas subjektive nur ĉirkaŭ 10% de la heleco de sia blanka parenco. Ĝi fakte lumas precize same hele per la 100 vatoj, kiujn ĝi konsumas, sed homoj ne vidas tion tiel. Oni devus nutri la bluan ampolon per 1kW {!} por atingi subjektive la saman helecon kiel ĉe la 100W-a blanka ampolo.}} Koloroj laŭ la [[HSL (kolorsistemo)|HSL-kolormodelo]] povas esti notataj laŭ [[CSS|CSS 3]] kiel sekvas<ref>http://www.css3.info/preview/hsla/</ref>: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: hsl(120, 100%, 50%) } /* verda */ p { color: hsl(120, 100%, 25%) } /* malhelverda */ p { color: hsl(120, 100%, 75%) } /* helverda */ p { color: hsl(120, 50%, 50%) } /* palverda */ </syntaxhighlight> ====== HSLA ====== Simile kiel ĉe RGB oni povas doni kvaran opakecan parametron al HSL per HSLA-difino. Denove, 1.0 estas plene opaka, do ne travidebla, kaj 0.0 estas plene travidebla. Jen ekzemplo. <syntaxhighlight lang="css"> p { color: hsla(120, 100%, 50%, 0.7) } /* verda kun 70 % opakeco */ </syntaxhighlight> ===== CMYK-kolormodelo (CMFN) ===== Tiu modelo difinas kolorojn per mikso de la tri subtrahaj koloroj — Cejano (''cyan''), Magento (''magenta'') kaj Flava (''yellow''). {{Parenteze|Subtrahajn kolorojn havas preskaŭ ĉiuj farboj. Tiuj ŝajnas esti specifa pura koloro, sed en vero reflektas ĉiujn kolorojn krom la komplementa koloro de la ŝajna koloro. Do al cejana farbo mankas reflektopovo nur por ruĝa lumo, ĝi reflektas tamen ĉiujn aliajn, kaj pro tio aspektas cejana. Alivorte, ĝi subtrahas la koloron ruĝa de la lumspektro, per kiu oni prilumas la farbon. Farboj filtras, ili ne lumas. Ĉe tio la okulo ne povas distingi la puran koloron cejano, de kolormikso sen ruĝo. Ambaŭ aspektas same cejanaj. Fakte nur tri tiaj precize funkciantaj subtrahaj koloroj devus sufiĉi por miksi praktike ĉiujn volatajn kolorojn, ankaŭ prese aŭ pentrade sur papero. Do se oni aplikas ĉiujn tri kolorojn kiel mikso al blanka papero, la rezulto devus esti nigra, alivorte la kolormikso reflektu nenion plu. Tamen pro la neperfekteco de farboj kaj presilaj inkoj, oni atingas nur kote brunan aŭ grizetan koloron.}} Por korekti la neperfekton de la haveblaj koloraj presinkoj, kiuj, miksitaj, ne liveras akcepteblan nigron, oni bezonas kvaran inkon, la tiel nomatan ŝlosilan (''key''), aŭtente nigran inkon. Ŝlosile ĝi nomiĝas pro tio, ke oni alĝustigas la aliajn tri presmatricojn laŭ la nigra mastra matrico.<ref group=Vidu>[[:en:CMYK color model|CMYK color model]] en la Angla Vikipedio</ref> Presi laŭ tiu ĉi kolorsistemo nomiĝas [[kvarfarba presado]] kaj vaste uziĝas. Ekde CSS 3 koloroj povas esti ankaŭ difinataj laŭ [[CMFN (kolormodelo)|CMFN-kolormodelo]]<ref>http://www.w3.org/TR/css3-gcpm/#cmyk-colors</ref>, do presprete: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: device-cmyk(0.0, 0.95, 1, 0.1) } /* ruĝa */ </syntaxhighlight> ===== Skribado kun retrofala kongrueco ===== Ĉar nur modernaj foliumiloj povas interpreti la notigojn laŭ rvba, hsv(a) kaj cmfn, verkantoj de retpaĝaroj devas difini tiel nomatan refalan koloron (angle ''fallback color''): <syntaxhighlight lang="css"> p { color: red; /* refala kompatibileco */ color: device-cmyk(0.0, 0.95, 1, 0.1); /* Tio estas interpretata de modernaj foliumiloj */ } </syntaxhighlight> ==== En Vikipedio ==== Evidente, Vikipedio, baziĝante sur HTML kaj CSS komprenas RGB-valorojn. Oni povas formuli ilin laŭ kvar variantoj — decimale, decimale procente, deksesume kaj deksesume mallongigite. {| | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Jen ekzemplo uzanta decimalajn RGB-valorojn: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=rgb(255,136,119)|rgb(255,136,119)}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=rgb(255,136,119)|fluigo=neniu|rgb(255,136,119)}}}} | | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Kun procenta RGB-formulado: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=rgb(100%,53%,47%)|rgb(100%,53%,47%)}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=rgb(100%,53%,47%)|fluigo=neniu|rgb(100%,53%,47%)}}}} |- | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Kun tradicia deksesuma RGB-formulado: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=#ff8877|ff8877}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=#ff8877|fluigo=neniu|#ff8877}}}} | | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Kun CSS-a deksesuma tricifera RGB-mallongigo: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=#f87|#f87}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=#f87|fluigo=neniu|#f87}}}} |} <!--=== Ne subtenataj parencaj kolormodeloj === ==== HSV-Kolormodelo ==== Tiu modelos apartigas la kolorecan informon de la lumeca informo. Temas pri koloreco konsistanta el kolornuanco (''hue'') kaj satureco (''saturation'') kaj lumivaloro (''value''). Ĝi similas al la antaŭa HSL-kolormodelo, nur la metodo kalkuli la lumecan komponanton diferencas. En 2012 CSS ankoraŭ ne subtenis tiun ĉi modelon. ==== HSI-Kolormodelo ==== Tiu modelos apartigas la kolorecan informon de la lumeca informo. Temas pri koloreco konsistanta el kolornuanco (''hue'') kaj satureco (''saturation'') kaj lumig-intenseco (''intensity''). Ĝi similas al la antaŭa HSl-kolormodelo, nur la metodo kalkuli la lumecan komponanton diferencas. En 2012 CSS ankoraŭ ne subtenis tiun ĉi modelon. ==== HSY'-Kolormodelo ==== Tiu modelo baziĝas sur koloreco, do Kolornuanco (''hue'') kaj Satureco (''saturation''), kaj Lumeco (''luma''). La granda diferenco kompare al HSV kaj HSL estas tio, ke oni nun konsideras la subjektivan helecon de koloroj. Do oni difinas nun kolorojn — koloreco kaj lumeco — laŭ tio, kion homo fakte vidas. Ĉi-cele oni kalkulas la subjektivan helecon de koloro laŭ ĝiaj ''gama''-korektitaj RGB-komponantoj per la sekva formulo. :<math>Y^\prime = 0.30R + 0.59G + 0.11B\,\!</math> El tio sekvas, ke por atingi la subjektivan helecon de ampolo blanka je 100W per blua ampolo samspeca, oni devus nutri ĝin per preskaŭ 1kW! Simila kolormodelo uziĝas por televido, video kaj jpeg-kunpremado. En 2012 CSS ankoraŭ ne subtenis tiun ĉi modelon. --> == Vidu ankaŭ == <references group=Vidu /> == Referencoj == {{referencoj}} == Fontoj == * {{Citlibro |Aŭtoro=Günter Born |Titolo=HTML |Subtitolo=Arbeitsbuch, Nachschlagewerk, Praxisführer |ISBN=3-8272-6658-0 |Eldonejo=Markt+Technik |Loko=Munkeno |Jaro=2003 |Lingvo=germana |Paĝoj=p. 96 }} * {{Citlibro |Aŭtoro=Münz, Nefzger |Titolo=HTML |ISBN=3-7723-6654-6 |Eldonejo=Franzis Verlag GmbH |Loko=Poing |Lingvo=germana |Jaro=2005 |Paĝoj=p. 82-85 }} * {{Citlibro |Aŭtoro=Markus Mann |Titolo=HTML |ISBN=3-7723-6557-4 |Eldonejo=Franzis Verlag GmbH |Loko=Poing |Lingvo=germana |Jaro=2002 |Paĝoj=p. 41-42 }} * {{Citlibro |Aŭtoro=Kai Laborenz |Titolo=CSS |Subtitolo=Grundlagen, Praxisbeispiele, Referenz; Modernes Webdesign mit CSS |ISBN=978-3-8362-1725-5 |Eldonejo=Galileo Press |Loko=Bonn |Jaro=2011 |Paĝoj=p. 785-786 |Lingvo=germana }} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.html.am/html-codes/color/color-scheme.cfm?colorName=Gray Kolorkomparilo por helpi fasoni fasadojn.] * [http://www.ais-sanmarino.org/kursoj/s1/koloroj/index.html Komputila kodado de koloraj bildoj]. Kurso de [[AIS|AIS San-Marino]]. {{Normoj de W3C}} {{ADLS|2012|28}} [[Kategorio:HTML]] [[Kategorio:Koloroj]] at4ostnjcowrq20vt26jwnxi0zdqeh9 9417473 9417472 2026-06-30T11:11:44Z Sj1mor 12103 9417473 wikitext text/x-wiki {{HTML}} '''Koloroj por TTT''', kontraste al la situacio en hejma etoso, kie ĉiutagaj aludoj al koloroj per ne ĉiam tre precizaj nomoj ne ĝenas, devas esti TTT-cele precize difineblaj. Pro tio la nomoj donitaj al [[koloro]]j, estas en la komputiko laŭnormigitaj. Ĉi-artikole troviĝas la nomoj uzeblaj por [[TTT]], kiujn ĉiuj [[krozilo]]j devis kompreni en la jaro 2012 kaj ties difinoj laŭ la kolorsistemo RGB (RVB). [[Retpaĝara dezajno|Retpaĝisto]] disponas pri pluraj ebloj difini kolorojn de unuopaj elementoj sur retpaĝo. Multaj koloroj estas jam nomitaj, tiel ke ne plu necesas scio pri la dekuma aŭ eĉ deksesuma kolornotigo baziĝanta sur la miksado de la tri primaraj koloroj ruĝa, verda kaj blua. Aliflanke la elekto de koloro per nomo postulas, ke oni konu la laŭnormajn nomojn de la koloroj por povi apliki ilin. Prae temis pri nur 16 koloroj. Tamen ekde la enkonduko de stilfolioj laŭ la normo CSS oni povas elekti el paletro de 140 nomhavaj normigitaj kolordifinoj. Estas menciinde, ke ĉiuj koloroj estas difinitaj nur per Anglalingvaj nomoj. == Koloroj laŭ nomoj == === Malnovaj kolornomoj laŭ la ebloj de vidkarto VGA === Origine nur eblis {{Ankro}}16 kolornomoj. Ili estis difinitaj en HTML 3.2 kaj plu ekzistas en pli novaj versioj de HTML, kiel ekzemple 4.01. Kaj ili funkcias en ĉiuj foliumiloj, kiuj subtenas kolorojn. {{Kaŝskatolo komenco|titolo=VGA-koloroj}} <center>[[HTML]] 4: la 16 koloroj de la VGA-16-kolora normo</center> {| class="prettytable" style="width:100%;" ! Nomo ! Traduko ! Deksesuma ! Nomo ! Traduko ! Deksesuma |- | style="background-color:black;color:white;" | black | style="background-color:black;color:white;" | nigra | style="background-color:black;color:white;" | #000000 | style="background-color:green;color:white;" | green | style="background-color:green;color:white;" | verda | style="background-color:green;color:white;" | #008000 |- | style="background-color:silver;color:black;" | silver | style="background-color:silver;color:black;" | arĝenta | style="background-color:silver;color:black;" | #C0C0C0 | style="background-color:lime;color:black;" | lime | style="background-color:lime;color:black;" | limea | style="background-color:lime;color:black;" | #00FF00 |- | style="background-color:gray;color:white;" | gray | style="background-color:gray;color:white;" | griza | style="background-color:gray;color:white;" | #808080 | style="background-color:olive;color:white;" | olive | style="background-color:olive;color:white;" | oliva | style="background-color:olive;color:white;" | #808000 |- | style="background-color:white;color:black;" | white | style="background-color:white;color:black;" | blanka | style="background-color:white;color:black;" | #FFFFFF | style="background-color:yellow;color:black;" | yellow | style="background-color:yellow;color:black;" | flava | style="background-color:yellow;color:black;" | #FFFF00 |- | style="background-color:maroon;color:white;" | maroon | style="background-color:maroon;color:white;" | marona | style="background-color:maroon;color:white;" | #800000 | style="background-color:navy;color:white;" | navy | style="background-color:navy;color:white;" | mararmee blua | style="background-color:navy;color:white;" | #000080 |- | style="background-color:red;color:white;" | red | style="background-color:red;color:white;" | ruĝa | style="background-color:red;color:white;" | #FF0000 | style="background-color:blue;color:white;" | blue | style="background-color:blue;color:white;" | blua | style="background-color:blue;color:white;" | #0000FF |- | style="background-color:purple;color:white;" | purple | style="background-color:purple;color:white;" | purpura | style="background-color:purple;color:white;" | #800080 | style="background-color:teal;color:white;" | teal | style="background-color:teal;color:white;" | kreka | style="background-color:teal;color:white;" | #008080 |- | style="background-color:fuchsia;color:white;" | fuchsia | style="background-color:fuchsia;color:white;" | fuksina | style="background-color:fuchsia;color:white;" | #FF00FF | style="background-color:aqua;color:black;" | aqua | style="background-color:aqua;color:black;" | akve helblua | style="background-color:aqua;color:black;" | #00FFFF |} {{Kaŝskatolo fino}} === Kolornomoj laŭ CSS 2.1 === En CSS 2.1 estas difinitaj la samaj 16 koloroj kiel en HTML 4, sed estis aldonita ''orange''.<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.w3.org/TR/CSS21/syndata.html#color-units |titolo=CSS 2.1 Specification: Syntax and basic data types: Colors |dato=2011-06-07 |alirdato=2012-05-29 }}</ref> {| class="prettytable" ! Koloro ! Angla nomo ! Esperante ! Deksesuma kodo |- | style="background-color:orange;" | &nbsp; | orange | oranĝa, [[oranĝkolora]] | #FFA500 |} === Kolornomoj laŭ CSS 3 (X.11 kun aldonoj) === ==== Laŭnormaj kolornomoj kun tradukoj ==== En CSS 3 estas difinitaj 140 kolorojn el la listo de X11, kiuj estis normigitaj por [[Streka Vari-skala Grafiko|SVG 1.0]].<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.w3.org/TR/css3-color/#svg-color|titolo=CSS Color Module Level 3|dato=2011-06-07|alirdato=2012-05-29}}</ref> {{Kaŝskatolo komenco|titolo=CSS-3-koloroj}} {{W3C-koloroj}} {{Kaŝskatolo fino}} <!--{{Tabulo|koloro=flava|ombro=bruna|inko=bruna|larĝo=350|marĝeno=10|Notu, ke la subaj tabeloj uziĝas por produkti la kodaĵon por la kolorrilataj ŝablonoj {{Ŝ|RGB}} kaj {{Ŝ|E-koloroj}}, do ne ŝanĝu ilian strukturon iel. Specife, ne enmetu iujn paĝligilojn en la tabelojn mem. Evidente ankaŭ ne aldonu iujn pliajn alitemajn tabelojn al tiu ĉi sekcio. Ce ĉio ĉi la ankro [[#hex_please]] rolas. Simile, la uskleco, kaj la signo &amp;nbsp; grave rolas. Do se oni volas difini aldonajn kolorojn, nepre vere sklavece precize kopiu la ĝisnunan strukturon de la aliaj tabellinioj.}}--> {{Mesaĝkesto|speco=tekniko|koloro=F|inko=bruna|larĝo=45|aranĝo=dekstre|fluigo=jes|Notu, ke la subaj tabeloj uziĝas por produkti la kodaĵon por la kolorrilataj ŝablonoj {{Ŝ|RGB}} kaj {{Ŝ|E-koloroj}}, do ne ŝanĝu ilian strukturon iel.|teksteto=Specife, ne enmetu iujn paĝligilojn en la tabelojn mem. Evidente ankaŭ ne aldonu iujn pliajn alitemajn tabelojn al tiu ĉi sekcio. Ce ĉio ĉi la ankro [[#hex_please]] rolas. Simile, la uskleco, kaj la signo &amp;nbsp; grave rolas. Do se oni volas difini aldonajn kolorojn, nepre vere sklavece precize kopiu la ĝisnunan strukturon de la aliaj tabellinioj.}} Ĉe tio povas esti skribata anstataŭ la literumo ''gray'' ankaŭ ''grey''. Plie reprezentas ''aqua'' kaj ''cyan'' resp. ''fuchsia'' kaj ''magenta'' la samajn kolorojn. La listo konsistas ĉefe el la 120 koloroj de la Netscape-foliumilo kaj la 16 VGA-koloroj. Nur la koloroj ''bisque'' (#FFE4C4) kaj ''blanchedalmond'' (#FFEBCD) ne devenas de tie. <!--[[Netscape]] aldonis pliajn kolornomojn, tiel ke entute estas 216 kolornomoj. Intertempe ili estis akceptataj kiel kvazaŭa normo.--> Multaj en la jaro 2012 uzeblaj kolornomoj venas de la normo X11, parto de la X-Fenestrosistemo. La listo de koloroj, kiu fakte liveriĝas kun la X11-produkto varias inter la diversaj realigoj kaj parte kolizias kun specifaj HTML-aj kolornomoj, kiel ''verda''. Aldoniĝas, ke X11-koloroj estas difinitaj kiel simpla valoro laŭ [[RGB]], do sen mencii specifan kolorspacon, kiel laŭ [[sRGB]]. Tio signifas, ke la liston de koloroj trovebla ĉe X11 (ekz. en la katalogo: /usr/lib/X11/rgb.txt) oni ne uzu rekte por elekti kolorojn por [[TTT]]. {{Ankro|koloroj}}La suba listo kun 140 kolordifinoj pleje laŭ la normo X11 el la specifikaĵo por [[CSS]]3 de [[W3C]] inkludas popularajn sinonimojn kiel: ''aqua'' (laŭnorme de HTML4/CSS 1.0), ''cyan'' (populara nomo laŭ sRGB), ''magenta'' (populara nomo laŭ sRGB), ''fuchsia'' (laŭnorme de HTML4/CSS 1.0), ''gray'' (laŭnorme de HTML4/CSS 1.0) kaj ''grey''.<ref>[http://www.w3.org/TR/css3-color/#svg-color W3C TR CSS3 Color Module, SVG color keywords]</ref><ref>[http://www.w3.org/TR/SVG/types.html#ColorKeywords W3C TR SVG 1.0, recognized color keyword names]</ref> {{Parenteze|La sekvanta tabelo de CSS-kolornomoj estas tamen etendita per kolono kun Esperantaj nomtradukoj. Tiuj permesas la aplikadon de Esperantaj kolornomoj kiel parametroj por ŝablonoj de la ĉi-tiea Vikipedia sistemo. Por tio estas tamen necese, ke la ŝablono provizas tiun eblon helpe de la subŝablono [[Ŝablono:E-koloroj]] aŭ simile. Ekzemple el formulado: <nowiki>color:{{{koloro}}}; iĝu color:{{E-Koloroj|{{{koloro}}}}};</nowiki> .}} {|style="font-size:90%" cellpadding="4" |-valign="top" | {|border="0" |- !style="background:lightgrey"|[[HTML]]-nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Ruĝaj koloroj'''</span> |-style="background:indianred;color:white" |IndianRed ||IndianRuĝa ||<tt>CD&nbsp;5C&nbsp;5C</tt>||<tt>205&nbsp;&nbsp;92&nbsp;&nbsp;92</tt> |-style="background:lightcoral;color:black" |LightCoral ||HelKorala ||<tt>F0&nbsp;80&nbsp;80</tt>||<tt>240&nbsp;128&nbsp;128</tt> |-style="background:salmon;color:black" |Salmon ||Salma ||<tt>FA&nbsp;80&nbsp;72</tt>||<tt>250&nbsp;128&nbsp;114</tt> |-style="background:darksalmon;color:black" |DarkSalmon ||MalhelSalma ||<tt>E9&nbsp;96&nbsp;7A</tt>||<tt>233&nbsp;150&nbsp;122</tt> |-style="background:lightsalmon;color:black" |LightSalmon ||HelSalma ||<tt>FF&nbsp;A0&nbsp;7A</tt>||<tt>255&nbsp;160&nbsp;122</tt> |-style="background:red;color:white" |Red ||Ruĝa ||<tt>FF&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:crimson;color:white;color:white" |Crimson ||Karmezina ||<tt>DC&nbsp;14&nbsp;3C</tt>||<tt>220&nbsp;&nbsp;20&nbsp;&nbsp;60</tt> |-style="background:fireBrick;color:white" |FireBrick ||FornBrika ||<tt>B2&nbsp;22&nbsp;22</tt>||<tt>178&nbsp;&nbsp;34&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:darkred;color:white" |DarkRed ||MalhelRuĝa ||<tt>8B&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>139&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Rozaj koloroj'''</span> |-style="background:pink;color:black" |Pink ||Roza ||<tt>FF&nbsp;C0&nbsp;CB</tt>||<tt>255&nbsp;192&nbsp;203</tt> |-style="background:lightpink;color:black" |LightPink ||HelRoza ||<tt>FF&nbsp;B6&nbsp;C1</tt>||<tt>255&nbsp;182&nbsp;193</tt> |-style="background:hotpink;color:white" |HotPink ||VarmegRoza ||<tt>FF&nbsp;69&nbsp;B4</tt>||<tt>255&nbsp;105&nbsp;180</tt> |-style="background:deeppink;color:white" |DeepPink ||Rozega ||<tt>FF&nbsp;14&nbsp;93</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;20&nbsp;147</tt> |-style="background:mediumvioletred;color:white" |MediumVioletRed ||MezhelViolRuĝa ||<tt>C7&nbsp;15&nbsp;85</tt>||<tt>199&nbsp;&nbsp;21&nbsp;133</tt> |-style="background:palevioletred;color:white" |PaleVioletRed ||PalViolRuĝa ||<tt>DB&nbsp;70&nbsp;93</tt>||<tt>219&nbsp;112&nbsp;147</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Oranĝaj koloroj'''</span> |-style="background:lightsalmon;color:black" ||LightSalmon ||HelSalma ||<tt>FF&nbsp;A0&nbsp;7A</tt>||<tt>255&nbsp;160&nbsp;122</tt> |-style="background:coral;color:white" |Coral ||Korala ||<tt>FF&nbsp;7F&nbsp;50</tt>||<tt>255&nbsp;127&nbsp;&nbsp;80</tt> |-style="background:tomato;color:white" |Tomato ||Tomata ||<tt>FF&nbsp;63&nbsp;47</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;99&nbsp;&nbsp;71</tt> |-style="background:orangered;color:white" |OrangeRed ||OranĝRuĝa ||<tt>FF&nbsp;45&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;69&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:darkorange;color:white" |DarkOrange ||MalhelOranĝa ||<tt>FF&nbsp;8C&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;140&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:orange;color:white" |Orange ||Oranĝa ||<tt>FF&nbsp;A5&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;165&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Flavaj koloroj'''</span> |-style="background:gold;color:black" |Gold ||Ora ||<tt>FF&nbsp;D7&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;215&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:yellow;color:black" |Yellow ||Flava ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:lightyellow;color:black" |LightYellow ||HelFlava ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;E0</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;224</tt> |-style="background:lemonchiffon;color:black" |LemonChiffon ||CitronŜaŭma ||<tt>FF&nbsp;FA&nbsp;CD</tt>||<tt>255&nbsp;250&nbsp;205</tt> |-style="background:lightgoldenrodyellow;color:black" |LightGoldenrodYellow||HelSolidagFlava ||<tt>FA&nbsp;FA&nbsp;D2</tt>||<tt>250&nbsp;250&nbsp;210</tt> |-style="background:papayawhip;color:black" |PapayaWhip ||PapajKrema ||<tt>FF&nbsp;EF&nbsp;D5</tt>||<tt>255&nbsp;239&nbsp;213</tt> |-style="background:moccasin;color:black" |Moccasin ||Mokasena ||<tt>FF&nbsp;E4&nbsp;B5</tt>||<tt>255&nbsp;228&nbsp;181</tt> |-style="background:peachpuff;color:black" |PeachPuff ||PersikPufa ||<tt>FF&nbsp;DA&nbsp;B9</tt>||<tt>255&nbsp;218&nbsp;185</tt> |-style="background:palegoldenrod;color:black" |PaleGoldenrod ||PalSolidaga ||<tt>EE&nbsp;E8&nbsp;AA</tt>||<tt>238&nbsp;232&nbsp;170</tt> |-style="background:khaki;color:black" |Khaki ||Kakia ||<tt>F0&nbsp;E6&nbsp;8C</tt>||<tt>240&nbsp;230&nbsp;140</tt> |-style="background:darkkhaki;color:black" |DarkKhaki ||MalhelKakia ||<tt>BD&nbsp;B7&nbsp;6B</tt>||<tt>189&nbsp;183&nbsp;107</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Purpuraj koloroj'''</span> |-style="background:lavender;color:black" |Lavender ||Lavenda ||<tt>E6&nbsp;E6&nbsp;FA</tt>||<tt>230&nbsp;230&nbsp;250</tt> |-style="background:thistle;color:black" |Thistle ||Karda ||<tt>D8&nbsp;BF&nbsp;D8</tt>||<tt>216&nbsp;191&nbsp;216</tt> |-style="background:plum;color:black" |Plum ||Pruna ||<tt>DD&nbsp;A0&nbsp;DD</tt>||<tt>221&nbsp;160&nbsp;221</tt> |-style="background:violet;color:black" |Violet ||Viola ||<tt>EE&nbsp;82&nbsp;EE</tt>||<tt>238&nbsp;130&nbsp;238</tt> |-style="background:orchid;color:black" |Orchid ||Orkida ||<tt>DA&nbsp;70&nbsp;D6</tt>||<tt>218&nbsp;112&nbsp;214</tt> |-style="background:fuchsia;color:white" |Fuchsia ||Fuksina ||<tt>FF&nbsp;00&nbsp;FF</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255</tt> |-style="background:Magenta;color:white" |Magenta ||Magenta ||<tt>FF&nbsp;00&nbsp;FF</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255</tt> |-style="background:mediumorchid;color:white" |MediumOrchid ||MezhelOrkida ||<tt>BA&nbsp;55&nbsp;D3</tt>||<tt>186&nbsp;&nbsp;85&nbsp;211</tt> |-style="background:mediumpurple;color:white" |MediumPurple ||MezhelPurpura ||<tt>93&nbsp;70&nbsp;DB</tt>||<tt>147&nbsp;112&nbsp;219</tt> |-style="background:#9966CC;color:white" |BlueViolet ||BluViola ||<tt>8A&nbsp;2B&nbsp;E2</tt>||<tt>138&nbsp;&nbsp;43&nbsp;226</tt> |-style="background:darkviolet;color:white" |DarkViolet ||MalhelViola ||<tt>94&nbsp;00&nbsp;D3</tt>||<tt>148&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;211</tt> |-style="background:darkorchid;color:white" |DarkOrchid ||MalhelOrkida ||<tt>99&nbsp;32&nbsp;CC</tt>||<tt>153&nbsp;&nbsp;50&nbsp;204</tt> |-style="background:darkmagenta;color:white" |DarkMagenta ||MalhelMagenta ||<tt>8B&nbsp;00&nbsp;8B</tt>||<tt>139&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;139</tt> |-style="background:purple;color:white" |Purple ||Purpura ||<tt>80&nbsp;00&nbsp;80</tt>||<tt>128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128</tt> |-style="background:indigo;color:white" |Indigo ||Indiga ||<tt>4B&nbsp;00&nbsp;82</tt>||<tt>&nbsp;75&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;130</tt> |-style="background:darkslateblue;color:white" |DarkSlateBlue ||MalhelArdezBlua ||<tt>48&nbsp;3D&nbsp;8B</tt>||<tt>&nbsp;72&nbsp;&nbsp;61&nbsp;139</tt> |-style="background:slateblue;color:white" |SlateBlue ||ArdezBlua ||<tt>6A&nbsp;5A&nbsp;CD</tt>||<tt>106&nbsp;&nbsp;90&nbsp;205</tt> |-style="background:mediumslateblue;color:white" |MediumSlateBlue ||MezhelArdezBlua ||<tt>7B&nbsp;68&nbsp;EE</tt>||<tt>123&nbsp;104&nbsp;238</tt> |} | {| |- !style="background:lightgrey"|[[HTML]]-nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Verdaj koloroj'''</span> |-style="background:greenyellow;color:black" |GreenYellow ||VerdFlava ||<tt>AD&nbsp;FF&nbsp;2F</tt>||<tt>173&nbsp;255&nbsp;&nbsp;47</tt> |-style="background:chartreuse;color:black" |Chartreuse ||Kartuzia ||<tt>7F&nbsp;FF&nbsp;00</tt>||<tt>127&nbsp;255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:lawngreen;color:black" |LawnGreen ||GazonVerda ||<tt>7C&nbsp;FC&nbsp;00</tt>||<tt>124&nbsp;252&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:lime;color:black" |Lime ||Limea ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:limegreen;color:black" |LimeGreen ||LimeVerda ||<tt>32&nbsp;CD&nbsp;32</tt>||<tt>&nbsp;50&nbsp;205&nbsp;&nbsp;50</tt> |-style="background:palegreen;color:black" |PaleGreen ||PalVerda ||<tt>98&nbsp;FB&nbsp;98</tt>||<tt>152&nbsp;251&nbsp;152</tt> |-style="background:lightgreen;color:black" |LightGreen ||HelVerda ||<tt>90&nbsp;EE&nbsp;90</tt>||<tt>144&nbsp;238&nbsp;144</tt> |-style="background:mediumspringgreen;color:black" |MediumSpringGreen ||MezhelPrintempVerda ||<tt>00&nbsp;FA&nbsp;9A</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;250&nbsp;154</tt> |-style="background:springgreen;color:black" |SpringGreen ||PrintempVerda ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;7F</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;127</tt> |-style="background:mediumseagreen;color:white" |MediumSeaGreen ||MezhelMarVerda ||<tt>3C&nbsp;B3&nbsp;71</tt>||<tt>&nbsp;60&nbsp;179&nbsp;113</tt> |-style="background:seagreen;color:white" |SeaGreen ||MarVerda ||<tt>2E&nbsp;8B&nbsp;57</tt>||<tt>&nbsp;46&nbsp;139&nbsp;&nbsp;87</tt> |-style="background:forestgreen;color:white" |ForestGreen ||ArbarVerda ||<tt>22&nbsp;8B&nbsp;22</tt>||<tt>&nbsp;34&nbsp;139&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:green;color:white" |Green ||Verda ||<tt>00&nbsp;80&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:darkgreen;color:white" |DarkGreen ||MalhelVerda ||<tt>00&nbsp;64&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;100&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:yellowgreen;color:black" |YellowGreen ||FlavVerda ||<tt>9A&nbsp;CD&nbsp;32</tt>||<tt>154&nbsp;205&nbsp;&nbsp;50</tt> |-style="background:olivedrab;color:white" |OliveDrab ||Oliveta ||<tt>6B&nbsp;8E&nbsp;23</tt>||<tt>107&nbsp;142&nbsp;&nbsp;35</tt> |-style="background:olive;color:white" |Olive ||Oliva ||<tt>80&nbsp;80&nbsp;00</tt>||<tt>128&nbsp;128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:darkolivegreen;color:white" |DarkOliveGreen ||MalhelOlivVerda ||<tt>55&nbsp;6B&nbsp;2F</tt>||<tt>&nbsp;85&nbsp;107&nbsp;&nbsp;47</tt> |-style="background:mediumaquamarine;color:black" |MediumAquamarine ||MezhelAkvamarina ||<tt>66&nbsp;CD&nbsp;AA</tt>||<tt>102&nbsp;205&nbsp;170</tt> |-style="background:darkseagreen;color:black" |DarkSeaGreen ||MalhelMarVerda ||<tt>8F&nbsp;BC&nbsp;8F</tt>||<tt>143&nbsp;188&nbsp;143</tt> |-style="background:lightseagreen;color:white" |LightSeaGreen ||HelMarVerda ||<tt>20&nbsp;B2&nbsp;AA</tt>||<tt>&nbsp;32&nbsp;178&nbsp;170</tt> |-style="background:darkcyan;color:white" |DarkCyan ||MalhelCejana ||<tt>00&nbsp;8B&nbsp;8B</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;139&nbsp;139</tt> |-style="background:teal;color:white" |Teal ||Kreka ||<tt>00&nbsp;80&nbsp;80</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128&nbsp;128</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Bluaj/Cejanaj koloroj'''</span> |-style="background:aqua;color:black" |Aqua ||Akva ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:cyan;color:black" |Cyan ||Cejana ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:lightcyan;color:black" |LightCyan ||HelCejana ||<tt>E0&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>224&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:paleturquoise;color:black" |PaleTurquoise ||PalTurkisa ||<tt>AF&nbsp;EE&nbsp;EE</tt>||<tt>175&nbsp;238&nbsp;238</tt> |-style="background:aquamarine;color:black" |Aquamarine ||Akvamarina ||<tt>7F&nbsp;FF&nbsp;D4</tt>||<tt>127&nbsp;255&nbsp;212</tt> |-style="background:turquoise;color:black" |Turquoise ||Turkisa ||<tt>40&nbsp;E0&nbsp;D0</tt>||<tt>&nbsp;64&nbsp;224&nbsp;208</tt> |-style="background:mediumturquoise;color:black" |MediumTurquoise ||MezhelTurkisa ||<tt>48&nbsp;D1&nbsp;CC</tt>||<tt>&nbsp;72&nbsp;209&nbsp;204</tt> |-style="background:darkturquoise;color:white" |DarkTurquoise ||MalhelTurkisa ||<tt>00&nbsp;CE&nbsp;D1</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;206&nbsp;209</tt> |-style="background:cadetblue;color:white" |CadetBlue ||KadetBlua ||<tt>5F&nbsp;9E&nbsp;A0</tt>||<tt>&nbsp;95&nbsp;158&nbsp;160</tt> |-style="background:steelblue;color:white" |SteelBlue ||ŜtalBlua ||<tt>46&nbsp;82&nbsp;B4</tt>||<tt>&nbsp;70&nbsp;130&nbsp;180</tt> |-style="background:lightsteelblue;color:black" |LightSteelBlue ||HelŜtalBlua ||<tt>B0&nbsp;C4&nbsp;DE</tt>||<tt>176&nbsp;196&nbsp;222</tt> |-style="background:powderblue;color:black" |PowderBlue ||PolvoBlua ||<tt>B0&nbsp;E0&nbsp;E6</tt>||<tt>176&nbsp;224&nbsp;230</tt> |-style="background:lightblue;color:black" |LightBlue ||HelBlua ||<tt>AD&nbsp;D8&nbsp;E6</tt>||<tt>173&nbsp;216&nbsp;230</tt> |-style="background:skyblue;color:black" |SkyBlue ||ĈielBlua ||<tt>87&nbsp;CE&nbsp;EB</tt>||<tt>135&nbsp;206&nbsp;235</tt> |-style="background:lightskyblue;color:black" |LightSkyBlue ||HelĈielBlua ||<tt>87&nbsp;CE&nbsp;FA</tt>||<tt>135&nbsp;206&nbsp;250</tt> |-style="background:deepskyblue;color:white" |DeepSkyBlue ||ĈielBluega ||<tt>00&nbsp;BF&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;191&nbsp;255</tt> |-style="background:dodgerblue;color:white" |DodgerBlue ||DoĝerBlua ||<tt>1E&nbsp;90&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;30&nbsp;144&nbsp;255</tt> |-style="background:cornflowerblue;color:white" |CornflowerBlue ||CejanBlua ||<tt>64&nbsp;95&nbsp;ED</tt>||<tt>100&nbsp;149&nbsp;237</tt> |-style="background:royalblue;color:white" |RoyalBlue ||ReĝBlua ||<tt>41&nbsp;69&nbsp;E1</tt>||<tt>&nbsp;65&nbsp;105&nbsp;225</tt> |-style="background:blue;color:white" |Blue ||Blua ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255</tt> |-style="background:mediumblue;color:white" |MediumBlue ||MezhelBlua ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;CD</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;205</tt> |-style="background:darkblue;color:white" |DarkBlue ||MalhelBlua ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;8B</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;139</tt> |-style="background:navy;color:white" |Navy ||Mararmea ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;80</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128</tt> |-style="background:midnightblue;color:white" |MidnightBlue ||NoktomezoBlua ||<tt>19&nbsp;19&nbsp;70</tt>||<tt>&nbsp;25&nbsp;&nbsp;25&nbsp;112</tt> |} | {| |- !style="background:lightgrey"|[[HTML]]-nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Brunaj koloroj'''</span> |-style="background:cornsilk;color:black" |Cornsilk ||MaizSilka ||<tt>FF&nbsp;F8&nbsp;DC</tt>||<tt>255&nbsp;248&nbsp;220</tt> |-style="background:blanchedalmond;color:black" |BlanchedAlmond ||BrogMigdala ||<tt>FF&nbsp;EB&nbsp;CD</tt>||<tt>255&nbsp;235&nbsp;205</tt> |-style="background:bisque;color:black" |Bisque ||Biskvita ||<tt>FF&nbsp;E4&nbsp;C4</tt>||<tt>255&nbsp;228&nbsp;196</tt> |-style="background:navajowhite;color:black" |NavajoWhite ||NavajoBlanka ||<tt>FF&nbsp;DE&nbsp;AD</tt>||<tt>255&nbsp;222&nbsp;173</tt> |-style="background:wheat;color:black" |Wheat ||Tritika ||<tt>F5&nbsp;DE&nbsp;B3</tt>||<tt>245&nbsp;222&nbsp;179</tt> |-style="background:burlywood;color:black" |BurlyWood ||BukloLigna ||<tt>DE&nbsp;B8&nbsp;87</tt>||<tt>222&nbsp;184&nbsp;135</tt> |-style="background:tan;color:black" |Tan ||Tanina ||<tt>D2&nbsp;B4&nbsp;8C</tt>||<tt>210&nbsp;180&nbsp;140</tt> |-style="background:rosybrown;color:black" |RosyBrown ||RozBruna ||<tt>BC&nbsp;8F&nbsp;8F</tt>||<tt>188&nbsp;143&nbsp;143</tt> |-style="background:sandybrown;color:black" |SandyBrown ||SabloBruna ||<tt>F4&nbsp;A4&nbsp;60</tt>||<tt>244&nbsp;164&nbsp;&nbsp;96</tt> |-style="background:goldenrod;color:black" |Goldenrod ||Solidaga ||<tt>DA&nbsp;A5&nbsp;20</tt>||<tt>218&nbsp;165&nbsp;&nbsp;32</tt> |-style="background:darkgoldenrod;color:white" |DarkGoldenrod ||MalhelSolidaga ||<tt>B8&nbsp;86&nbsp;0B</tt>||<tt>184&nbsp;134&nbsp;&nbsp;11</tt> |-style="background:Peru;color:white" |Peru ||Perua ||<tt>CD&nbsp;85&nbsp;3F</tt>||<tt>205&nbsp;133&nbsp;&nbsp;63</tt> |-style="background:chocolate;color:white" |Chocolate ||Ĉokolada ||<tt>D2&nbsp;69&nbsp;1E</tt>||<tt>210&nbsp;105&nbsp;&nbsp;30</tt> |-style="background:saddlebrown;color:white" |SaddleBrown ||SelBruna ||<tt>8B&nbsp;45&nbsp;13</tt>||<tt>139&nbsp;&nbsp;69&nbsp;&nbsp;19</tt> |-style="background:sienna;color:white" |Sienna ||Siena ||<tt>A0&nbsp;52&nbsp;2D</tt>||<tt>160&nbsp;&nbsp;82&nbsp;&nbsp;45</tt> |-style="background:brown;color:white" |Brown ||Bruna ||<tt>A5&nbsp;2A&nbsp;2A</tt>||<tt>165&nbsp;&nbsp;42&nbsp;&nbsp;42</tt> |-style="background:maroon;color:white" |Maroon ||Marona ||<tt>80&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Blankaj koloroj'''</span> |-style="background:white;color:black" |White ||Blanka ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:snow;color:black" |Snow ||Neĝa ||<tt>FF&nbsp;FA&nbsp;FA</tt>||<tt>255&nbsp;250&nbsp;250</tt> |-style="background:honeydew;color:black" |Honeydew ||Mielrosa ||<tt>F0&nbsp;FF&nbsp;F0</tt>||<tt>240&nbsp;255&nbsp;240</tt> |-style="background:mintcream;color:black" |MintCream ||MentKrema ||<tt>F5&nbsp;FF&nbsp;FA</tt>||<tt>245&nbsp;255&nbsp;250</tt> |-style="background:azure;color:black" |Azure ||Lazura ||<tt>F0&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>240&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:aliceblue;color:black" |AliceBlue ||AlicBlua ||<tt>F0&nbsp;F8&nbsp;FF</tt>||<tt>240&nbsp;248&nbsp;255</tt> |-style="background:ghostwhite;color:black" |GhostWhite ||FantomBlanka ||<tt>F8&nbsp;F8&nbsp;FF</tt>||<tt>248&nbsp;248&nbsp;255</tt> |-style="background:whitesmoke;color:black" |WhiteSmoke ||BlankFuma ||<tt>F5&nbsp;F5&nbsp;F5</tt>||<tt>245&nbsp;245&nbsp;245</tt> |-style="background:seashell;color:black" |Seashell ||Konka ||<tt>FF&nbsp;F5&nbsp;EE</tt>||<tt>255&nbsp;245&nbsp;238</tt> |-style="background:beige;color:black" |Beige ||Beja ||<tt>F5&nbsp;F5&nbsp;DC</tt>||<tt>245&nbsp;245&nbsp;220</tt> |-style="background:oldlace;color:black" |OldLace ||MalnovPunta ||<tt>FD&nbsp;F5&nbsp;E6</tt>||<tt>253&nbsp;245&nbsp;230</tt> |-style="background:floralwhite;color:black" |FloralWhite ||FlorBlanka ||<tt>FF&nbsp;FA&nbsp;F0</tt>||<tt>255&nbsp;250&nbsp;240</tt> |-style="background:ivory;color:black" |Ivory ||Ebura ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;F0</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;240</tt> |-style="background:antiquewhite;color:black" |AntiqueWhite ||AntikveBlanka ||<tt>FA&nbsp;EB&nbsp;D7</tt>||<tt>250&nbsp;235&nbsp;215</tt> |-style="background:linen;color:black" |Linen ||Lina ||<tt>FA&nbsp;F0&nbsp;E6</tt>||<tt>250&nbsp;240&nbsp;230</tt> |-style="background:lavenderblush;color:black" |LavenderBlush ||LavendoŜminka ||<tt>FF&nbsp;F0&nbsp;F5</tt>||<tt>255&nbsp;240&nbsp;245</tt> |-style="background:mistyrose;color:black" |MistyRose ||BrumRoza ||<tt>FF&nbsp;E4&nbsp;E1</tt>||<tt>255&nbsp;228&nbsp;225</tt> |- |colspan=3 style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Grizaj koloroj'''</span> |-style="background:gainsboro;color:black" |Gainsboro ||Gajnsbora ||<tt>DC&nbsp;DC&nbsp;DC</tt>||<tt>220&nbsp;220&nbsp;220</tt> |-style="background:lightgrey;color:black" |LightGrey ||HelGriza ||<tt>D3&nbsp;D3&nbsp;D3</tt>||<tt>211&nbsp;211&nbsp;211</tt> |-style="background:silver;color:black" |Silver ||Arĝenta ||<tt>C0&nbsp;C0&nbsp;C0</tt>||<tt>192&nbsp;192&nbsp;192</tt> |-style="background:darkgray;color:black" |DarkGray ||MalhelGriza ||<tt>A9&nbsp;A9&nbsp;A9</tt>||<tt>169&nbsp;169&nbsp;169</tt> |-style="background:gray;color:black" |Gray ||Griza ||<tt>80&nbsp;80&nbsp;80</tt>||<tt>128&nbsp;128&nbsp;128</tt> |-style="background:dimgray;color:white" |DimGray ||Grizeta ||<tt>69&nbsp;69&nbsp;69</tt>||<tt>105&nbsp;105&nbsp;105</tt> |-style="background:lightslategray;color:white" |LightSlateGray ||HelArdezGriza ||<tt>77&nbsp;88&nbsp;99</tt>||<tt>119&nbsp;136&nbsp;153</tt> |-style="background:slategray;color:white" |SlateGray ||ArdezGriza ||<tt>70&nbsp;80&nbsp;90</tt>||<tt>112&nbsp;128&nbsp;144</tt> |-style="background:darkslategray;color:white" |DarkSlateGray ||MalhelArdezGriza ||<tt>2F&nbsp;4F&nbsp;4F</tt>||<tt>&nbsp;47&nbsp;&nbsp;79&nbsp;&nbsp;79</tt> |-style="background:black;color:white" |Black ||Nigra ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |} |} {{Papero|marĝeno=1|koloro=g|Notinda estas la stranga difino de la koloro {{Skribo|fono=lazura|Lazura&nbsp;(''Azure'')}} ene de tiu ĉi normo. Normalokaze, Lazura aspektu kiel {{Skribo|fono=ĉielbluega|inko=blanka|ĈielBluega&nbsp;(''DeepSkyBlue'')}}.}} En 2014, la koloro ''rebeccapurple'' (numero #663399) estis aldonita memore al la filino de Eric Meyer Rebecca, kiu mortis pro cerba tumoro dum ŝia sesa naskiĝtago.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2014Jun/0312.html |titolo=Re: [CfC] adding 'rebeccapurple' color to CSS Color Level 4 |dato=2014-06-21 |alirdato=2021-04-24 |lingvo=en}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |aŭtoro=Eric Meyer |url=https://meyerweb.com/eric/thoughts/2014/06/19/rebeccapurple/ |titolo=rebeccapurple |dato=2014-06-19 |alirdato=2021-04-24 |lingvo=en}}</ref> ==== Alternativtradukoj ==== Jen alternativaj tradukoj por kelkaj de la supraj laŭnormaj koloroj. {|border="0" |- |colspan=4 style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Alternativaj tradukoj'''</span> |- !style="background:lightgrey"|Angla nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |-style="background:fireBrick;color:white" |FireBrick ||FajroBrika ||<tt>B2&nbsp;22&nbsp;22</tt>||<tt>178&nbsp;&nbsp;34&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:forestgreen;color:white" |ForestGreen ||ForstVerda ||<tt>22&nbsp;8B&nbsp;22</tt>||<tt>&nbsp;34&nbsp;139&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:tan;color:black" |Tan ||Tana ||<tt>D2&nbsp;B4&nbsp;8C</tt>||<tt>210&nbsp;180&nbsp;140</tt> |} ==== Eksternormaj koloroj ==== {{Ankro|hex_please}}La suba tabelo entenas kelkajn popularajn kolorojn, kiuj estas ekster la kolornoma normo de CSS. {|cellpadding="4" |-valign="top" | {|border="0" |- |colspan=4 style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Eksternormaj koloroj'''</span> |- !style="background:lightgrey"|Angla nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |-style="background:#FF2400;color:black" |Scarlet || Skarlata ||<tt>FF&nbsp;24&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;36&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#ff4000;color:black" |Ginger || Rufa ||<tt>FF&nbsp;40&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;64&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#D70040;color:white" |Carmine || Karmina ||<tt>D7&nbsp;00&nbsp;40</tt>||<tt>215&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;64</tt> |-style="background:#F4F0EC;color:black" |Isabelline ||Izabela ||<tt>F4&nbsp;F0&nbsp;EC</tt>||<tt>244&nbsp;240&nbsp;236</tt> |-style="background:#E0B0FF;color:black" |Mauve ||Malva ||<tt>E0&nbsp;B0&nbsp;FF</tt>||<tt>224&nbsp;176&nbsp;255</tt> |-style="background:#B666D2;color:white" |Lilac ||Lila ||<tt>B6&nbsp;66&nbsp;D2</tt>||<tt>182&nbsp;102&nbsp;210</tt> |-style="background:#954535;color:white" |Chestnut ||Kaŝtana ||<tt>95&nbsp;45&nbsp;35</tt>||<tt>149&nbsp;&nbsp;69&nbsp;&nbsp;53</tt> |-style="background:#800000;color:white" |Bordeaux ||Bordoza ||<tt>80&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#9F8170;color:white" |Beaver ||Kastora ||<tt>9F&nbsp;81&nbsp;70</tt>||<tt>159&nbsp;139&nbsp;112</tt> |-style="background:#f0f000;color:black" |DarkYellow ||MalhelFlava ||<tt>f0&nbsp;f0&nbsp;00</tt>||<tt>240&nbsp;240&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#CC7722;color:white" |Ochre ||Okra ||<tt>CC&nbsp;77&nbsp;22</tt>||<tt>204&nbsp;119&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:#704214;color:white" |Sepia ||Sepia ||<tt>70&nbsp;14&nbsp;22</tt>||<tt>112&nbsp;&nbsp;66&nbsp;&nbsp;20</tt> |-style="background:#6082B6;color:white" |Glaucous ||Glaŭka ||<tt>60&nbsp;82&nbsp;B6</tt>||<tt>&nbsp;96&nbsp;130&nbsp;182</tt> |-style="background:#50C878;color:white" |Emerald ||Smeralda ||<tt>50&nbsp;C8&nbsp;78</tt>||<tt>&nbsp;80&nbsp;200&nbsp;120</tt> |-style="background:#120A8F;color:white" |Ultramarine ||Ultramara ||<tt>12&nbsp;0A&nbsp;8F</tt>||<tt>&nbsp;18&nbsp;&nbsp;10&nbsp;143</tt> |} |} Bordoza estas fakte la CSS-norma marona. Rufa ŝajnas ekzisti ekster ĉiu ajn kolornormo kaj la rufeco de rufaj haraj sendube varias. Do jen aldono sen iu norma bazo. ==== Klarigo de kelkaj strangaj kolornomoj ==== La nomoj estas parte sufiĉe strangaj kaj mankas iu rigora sistematiko. Kiam kaj kiel kelkaj nomoj nomiĝis estas parte tre obskure. Pri kelkaj tamen oni povas trovi informojn. {| cellpadding=2 |- ! style="background-color:{{E-koloroj|helgriza}}" | Koloro ! style="background-color:{{E-koloroj|helgriza}}" | Klarigo |- | style="background-color:AliceBlue" | ''AliceBlue''<br />AlicBlua | Alica tie ĉi estas [[Alice Roosevelt Longworth]]<ref group=Vidu>[[:en:Alice Roosevelt Longworth|Alice Roosevelt Longworth]] en la Angla Vikipedio</ref>, filino de [[Theodore Roosevelt]]. Ŝi popularigis tiun ĉi koloron kaj tiel eklanĉis kolormodon. |- | style="background-color:Aqua" | ''Aqua''<br />Akva | Tiu nomo estas mallongigo de ''aquamarine''. Temas pri laborĉirkaŭaĵa ĵargonaĵo ofte uzata inter presistoj. La plena nomo aludas al la mineralo [[akvamarino]], kiu estas travidebla, verde blua gemo, variaĵo de kristala [[berilo]]. La nomo signifas ''akvo de la maro''. Tamen en la listo la koloroj ''akva'' kaj ''akvamarina'' signifike diverĝas. |- | style="background-color:Bisque" | ''Bisque''<br />Biskvita | Laŭŝajne jen aludo al biskvita [[porcelano]]. |- | style="background-color:BlanchedAlmond" | ''BlanchedAlmond''<br />BrogMigdala | Aludas al la koloro de [[migdalo]]j, post kiam oni brogis ilin sufiĉe longdaŭre por moligi la ŝelojn. Dum tiu procedo ili paliĝas. |- | style="background-color:BurlyWood" | ''BurlyWood''<br />BukloLigna | Arboj havas ofte tumorojn kaŭzitajn de bakterioj. La ligno de tiuj ĉi tumoraj bukloj estas parte pli valora ol la normala ligno de la arbo kaj uziĝas por fabriki pipkapojn. Kial la koloro ricevis la nomon bukloligno, ne estas konate. |- | style="background-color:CadetBlue; color:white" | ''CadetBlue''<br />KadetBlua | Supozeble kadetuniforma koloro, sed ne klare de kiulandaj kadetoj kaj kiam. Nomo jam delonge uzata. |- | style="background-color:Chartreuse" | ''Chartreuse''<br />Kartuzia | Jen la koloro de populara franca [[likvoro]] prae pretigita de la [[Kartuzianoj]], katolika ordeno, kiu fondiĝis en la franca montara regiono [[Kartuzio]] (''Chartreuse''). |- | style="background-color:CornSilk" | ''CornSilk''<br />MaizSilka | Ne temas pri iuspeca aŭtenta [[silko]]. Temas pri la koloro de la silkecaj polenricevaj stigmoj ĉe inaj [[maizo|maizplantoj]]. |- | style="background-color:DodgerBlue; color:white" | ''DodgerBlue''<br />DoĝerBlua | Aludas al la emblema koloro de la bazpilka teamo — ''The Los Angeles Dodgers''. |- | style="background-color:Gainsboro" | ''Gainsboro''<br />Gajnsbora | Nekonate. Tamen ĝis 1966 ekzistis Brita porcelanfabrikanto kun la tre populara marko ''Queen Anne''. Tiu vendis ĝuste ĉi-grize dekoratan servicon kun la modelnomo ''Gainsborough (Gray)''. |- | style="background-color:HoneyDew" | ''HoneyDew''<br />MielRosa | Laŭŝajne tio aludas al la koloro de la fruktaĵo de mielrosa [[melono]], specifa kulturvario de melono. |- | style="background-color:LavenderBlush" | ''LavenderBlush''<br />LavendoŜminka | La ''blush'' aludas ĉi tie al [[ŝminko]] por beligi la vangojn de virinoj. |- | style="background-color:Magenta" | ''Magenta''<br />Magenta | La nomo de itala loko, kie oni prae trovis fuksinon. La laŭnormaj koloroj magenta kaj fuksina estas identaj. |- | style="background-color:MintCream" | ''MintCream''<br />MentKrema | Laŭŝajne la koloro de kirlita kremo kun mento, aŭ de la likvoro ''Crème de menthe''<ref group=Vidu>[[:en:Crème de menthe|Mentkremo]] en la Angla Vikipedio</ref> (blanka), ingredienco de la koktelo ''[[Stinger]]''.<ref group=Vidu>[[:fr:Stinger (cocktail)|Stinger]] en la Franca Vikipedio</ref> |- | style="background-color:NavajoWhite" | ''NavajoWhite''<br />NavajoBlanka | Temas laŭŝajne pri la koloro de [[sabloŝtono|sabloŝtonaj]] [[klifo]]j en la regiono, kie la [[Navahoj]] iam vivis kaj hodiaŭ nomiĝas laŭ ili. |- | style="background-color:Navy; color:white" | ''Navy''<br />Mararmea | Jen tre malhela bluo, parto de la blua kaj blanka uniformo de la Brita Reĝa Mararmeo jam ekde [[1748]]. |- | style="background-color:Orchid" | ''Orchid''<br />Orkida | Tiu venas de la florfamilio [[orkido]], Angle ''orchid''. |- | style="background-color:PapayaWhip" | ''PapayaWhip''<br />PapajŜaŭma | Laŭŝajne kirlita kremo kun [[papajo]]. |- | style="background-color:PeachPuff" | ''PeachPuff''<br />PersikPufa | Bakaĵeto, kiu bake pufiĝas kaj entenas kirlitan kremaĵon kaj tranĉaĵon de [[persiko]]. |- | style="background-color:Peru" | ''Peru''<br />Perua | Tiu ĉi koloro nomiĝis jam de 1924 Perua bruno (''peruvian brown'').<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill Page 201; Color Sample of Peruvian Brown: Page 49 Plate 13 Color Sample L11—The color Peru shown above matches the color sample in the book</ref> Oni ŝanĝis la nomon por X11 en 1987. |- | style="background-color:PowderBlue" | ''PowderBlue''<br />PulvoBlua | La nomo aludas al polvigita blua vitro, el kio oni pretigis bluan farbon por pentrado. |- | style="background-color:RoyalBlue; color:white" | ''RoyalBlue''<br />ReĝBlua | Onidire jen koloro, kiu venkis en konkurso trovi koloron por nova robo por la Brita reĝino [[Charlotte de Mecklenburg-Strelitz]], edzino de reĝo [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]]. |- | style="background-color:Sienna; color:white" | ''Sienna''<br />Siena | En la itala urbo [[Sieno]] oni povas trovi [[argilo]]n ĉi-koloran. |- | style="background-color:Tan" | ''Tan''<br />Tanina | Jen la koloro de [[tanino]] uzata por tani peltojn. |- | style="background-color:Teal; color:white" | ''Teal''<br />Kreka | Onidire laŭ la koloro ĉirkaŭ la okuloj de la anasa specio [[kreko]]. |} {{Linio|diko=4|helgriza}} La plej multaj el la supraj informoj venas de la Angla Vikipedio.<ref group=Vidu>[[:en:Web colors|Web colors]] en la Angla Vikipedio</ref> === Praktika aplikoj === ==== En HTML ==== Estas diversaj ebloj elekti kolorojn en HTML. Prae tio estis pure HTML-a afero, sed intertempe oni aldonis eksterajn stilfoliojn, per kiuj oni povas kvazaŭ centre, unuloke difini la kompletan stilon de specifa HTML-a elemento. Al tio apartenas ankaŭ la elekto de specifaj koloroj. Do hodiaŭ oni preferas difini kolorojn ene aŭ de stilfolio, aŭ ene de ĉeloka formulado <nowiki>style="..."</nowiki>. Tamen tre malnova, ankoraŭ valida formulaĵo en HTML 5 rilatas al la fona koloro de tuta paĝo. Jen ekzemplo: <pre> <body bgcolor="blue"> </pre> ==== En CSS ==== Multaj nomoj por koloroj estas difinitaj. Jen ekzemploj: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: navy; /* mararmea (tre malhela bluo) */ } p { color: red; /* ruĝa */ } TD { background-color: yellow; /* flava */} </syntaxhighlight> ==== En Vikipedio ==== {{Tabulo|koloro=bisque|ombro=sandybrown|inko=maroon|'''Hello world!'''}} La Vikipedia sistemo, baziĝanta sur HTML kaj CSS, evidente same komprenas la kolornomojn supre enlistigitajn. Tio estas grava rilate ŝablonojn. Jen ekzemplo de la uzo de la Anglaj por-TTT-aj kolornomoj: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Tabulo|koloro=bisque|ombro=sandybrown|inko=maroon|'''Hello World!'''}}</nowiki>}} {{Tabulo|koloro=biskvita|ombro=sablobruna|inko=marona|'''Saluton mondo!'''}} Ŝablonoj uzantaj interne la subŝablonojn [[Ŝablono:RGB]] aŭ [[Ŝablono:E-koloroj]] akceptas eĉ Esperantajn kolornomojn laŭ la tabelo en ĉi tiu artikolo. Jen ekzemplo de la uzo de Esperantaj por-TTT-aj kolornomoj laŭ la supraj difinoj: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Tabulo|koloro=biskvita|ombro=sablobruna|inko=marona|'''Saluton mondo!'''}}</nowiki>}} Estas notinde, ke la du menciitaj kolorŝablonoj akceptas diversajn formuladojn — ekz. helverda, hele verda, heleverda, hela verdo. == Koloroj laŭ valoroj == === Kolorspaco === ==== RGB (RVB) ==== Kolorojn, eĉ se ne plene ĉiujn, oni povas vidigi per miksado de la tri primarkoloroj — Ruĝo (''Red''), Verdo (''Green'') kaj Bluo (''Blue''). Jen tridimensia spaco, do kubo. <br /> {| | [[Dosiero:AdditiveColor.svg|200px|maldekstra]] | | [[Dosiero:RGB farbwuerfel.jpg|eta|centra|500px|<center>'''Kolorkubo'''</center>]] <center><math>\mathrm{Koloro} = \langle R, G, B\rangle</math></center> |} [[Dosiero:CIExy1931 srgb gamut.png|300px|dekstra|eta|'''Atingeblaj kolorecoj de tipa katodfaska tubo''']] Do laŭeble aparato miksu tri purajn unufrekvencajn spektrajn kolorojn, ekzemple — spektra ruĝo, spektra verdo, kaj spektra bluo — povigante ĝin vidigi ĉiujn kolorojn ene de la ĉi-laŭa kolorspaca kubo. Tamen ĉe tio, eĉ uzante tri aŭtente purajn spektrajn primarajn kolorojn devene de laseroj, ne ĉiuj miksitaj koloroj atingas la kvaliton de la koloroj laŭ la spekto. Alivorte, mikso el ruĝa kaj verda, do flava, ne atingas spektran flavan. Same pri verda kaj blua kaj la rezultanta cejana. Tion oni tre klare vidas, se oni apartigas la kolorecon de la lumeco de la montreblaj koloroj kaj pritraktas kolorecojn en propra diagramo, en la tiel nomata ĉevalŝua diagramo. {{Parenteze|Parenteze, rilate la mikskoloron ''magenta'' statas iomete alia. La koloroj laŭ la tiel nomata purpurlinio baze de la ĉevalŝua diagramo tute ne estas koloroj de la spektro. Ili estiĝas nur kiel miksaĵo en la okulo — pli precize, en la cerbo — de la observanto. Alivorte spektra koloro ''magenta'' tute ne ekzistas!}} En la apuda diagramo la grizigita ĉevalŝuforma areo estas la tuta skalo de entute eblaj kolorecoj, (montrataj per koordinatoj laŭ CIE 1931). Puraj spektraj koloroj havas kolorecojn laŭ la kurba bordo de la ĉevalŝuo. Oni povas vidi, ke eĉ per triangulo kun ĉiupinte unu el tri puraj spektraj primaraj koloroj ne estas eble enteni la tutan ĉevalŝuan areon. En la praktiko, okaze de vidigilo kia ajn, plej ofte eĉ la uzataj primaraj koloroj ne estas spektraj, do oni atingas eĉ malpli ol teorie eble. Diagrame la kolora triangulo montras la kolorspacon fakte montrebla de tipa malnova katodfask-tuba komputila vidigilo kaj, vidate, ĝi ĉirkaŭbrakumas nek la tutan kolorspacon de la ĉevalŝuo, nek nur la areon de kiel eble plej granda triangulo ene de la ĉevalŝuo. Notinde estas, ke LED-ekranoj en 2012 plej ofte ne atingas eĉ tiun gamuton (kolorspacon). {{-|right}} ==== sRGB ==== Estas evidente, ke aparato povas vere precize konstrui specifan volatan koloron per mikso de ''R'' (ruĝa), ''G'' (verda) kaj ''B'' (blua), nur se la kolorecoj de la uzataj primaraj kolorfontoj — kiaj ajn — estas difinitaj. La dua postulo estas, memkompreneble, ke por sukcesi ĉe ĉio ĉi, la celata koloro devas troviĝi kolorece ene de la triangulo ∆RGB sur la ĉevalŝua diagramo kaj ĝia lumeco devas troviĝi ene de la antaŭvidata gamo de lumecoj. Aldona eĉ pli grava problemo rilatas al la fakto, ke la kolorfontoj — kiaj ajn — de tipaj ekranoj por komputiloj, same kiel por televidiloj, ne lineare reagas al specifa regvaloro. La kompensadon de tiu nelineareco, fakte temas pri funkcioj respektive preskaŭ kvadrata kaj preskaŭ kvadratradika, oni nomas ''gama''-korektado. Jen la formulo supozante valorojn inter 0 kaj 1.0. :<math>V_{\text{el}} = {V_{\text{en}}}^{\gamma}</math> Okaze de koloroj por TTT, oni simple supozas, ke la vidigilo uzos specifajn primarajn kolorecojn kaj havas specifan nelinearecon, do gama-sintenon de proksimume 2.2 por ĉiu el la tri kolorfontoj. {{Parenteze|Tia nelineareco ne estas iuspeca principa difekto de vidigiloj. Tute male. Temas pri tre dezirata sinteno por helpi pri la kompensado necesa por speco de interna ''gama''-funkcio de la homa okulo. Se oni pritraktas grizŝtuparan testbildon, la okulo povas ege pli bone apartigi la malhelajn grizŝtupojn, unu de alia, ol la helajn. La okulo simple ne povas ekkoni fajnajn heldiferencojn de ŝtupoj, se temas pri helaj ŝtupoj. Do cifereca vidsistemo devas jam principe provizi pli da koderoj por distingi la malhelajn grizŝtupojn, unu de alia, kaj malpli da koderoj por distingi la helajn grizŝtupojn. Provizi multe da apartaj valoroj por la helaj ŝtupoj estus plena malŝparo de koderoj. Ĝuste tiuspeca ĝustadirekta kaj dezirata tordado de la lineareco de la kodado okazas, se oni kompensas la ''gama''-funkcion de tipa vidigilo. Alivorte, se la vidigilo ne havus tian ''gama''-funkcion, oni devus enkonduki ĝin por ne malŝpari bitojn de la kodado.}} IEC 61966-2-1:1999 estas la oficiala specifado de sRGB. Ĝi donas la spektadmedian ĉirkaŭlumetan situacion, la kodadon kaj la kolorometriajn detalojn. Hodiaŭ (2012) ĉiuj fabrikantoj strebas konstrui siajn vidigilojn en akordo kun tiu specifado. Kiam tio konstrue ne rekte eblas, oni aldonas programaron por transformi inter la sinteno fakta kaj la sinteno postulata. Por pli fajna alĝustigo necesas provizi uzanto-programon por koloradministrado (''color management''). Tre krita estas la preparado de presotaj kolorbildoj. Evidente tiuj laŭeble same aspekte komputilekrane (sRGB), kiel poste kvarkolore presita sur papero (CMYK). Fakte tuta ĉeno devas kolorometrie perfekte harmonii — fotilo, komputilo, presilo. ==== Sekuraj kolorvaloroj ==== Naskiĝis la ideo, ke troviĝas 216 specifaj koloroj, kiuj estis sur la plej multaj vidigiloj montreblaj, sen la neceso, ke la krozilo prezentas ilin surogate kiel bilderan mikson el du fakte teknike eblaj koloroj. Alivorte, prezentado sen punktismo (''dithering''). Relative rapide oni pli aŭ malpli rezignis pri tiu ĉi sekura paletro, ĉar oni konstatis, ke punktismo pro diversaj kialoj tamen ekestis. Kiel sekvo oni difinis kelkajn kolorojn el la nur supozeble sekura 216-kolora paletro, speciale sekuraj, do sekuregaj. Tiuj vere ne eklanĉu punktismon. {{Parenteze|En la suba tabelo de TTT-e sekuraj koloroj, ĉiu koloro enlistigas per mallongigo por la RGB-valoroj. Ekz. la kodo 609 estas speco de por CSS novdate enkondukita, nur 3-cifera stenografiaĵo por la 3-bitoka, 6-cifera, deksesuma #660099, jen rgb(102,0,153).<ref>[http://www.colorhexa.com/660099 #660099 Color Information]</ref>. Per tiaj stenoj oni povas difini 4,096 koloroj, tio egalus al la paletro de 12-bita kolorgenerilo. El tiuj eblaj difinoj, tamen, nur 216 estas TTT-e, fakte krozile kaj vidigile, sekuraj.}} Jen ĉiuj sekuraj koloroj kun la sekuregaj el tiuj subliniitaj. <div align="center"> {| class="wikitable" style="color:white; width:90%; text-align:center;" |+ style="color: black;" | '''TTT-sekuraj koloroj''' | style="width:16%; background: #000;" class="mw-no-invert" | *000* | style="width:16%; background: #300;" class="mw-no-invert" | 300 | style="width:16%; background: #600;" class="mw-no-invert" | 600 | style="width:16%; background: #900;" class="mw-no-invert" | 900 | style="width:16%; background: #C00;" class="mw-no-invert" | C00 | style="width:16%; background: #F00;" class="mw-no-invert" | *F00* |- | style="background: #003;" class="mw-no-invert" | *003* | style="background: #303;" class="mw-no-invert" | 303 | style="background: #603;" class="mw-no-invert" | 603 | style="background: #903;" class="mw-no-invert" | 903 | style="background: #C03;" class="mw-no-invert" | C03 | style="background: #F03;" class="mw-no-invert" | *F03* |- | style="background: #006;" class="mw-no-invert" | 006 | style="background: #306;" class="mw-no-invert" | 306 | style="background: #606;" class="mw-no-invert" | 606 | style="background: #906;" class="mw-no-invert" | 906 | style="background: #C06;" class="mw-no-invert" | C06 | style="background: #F06;" class="mw-no-invert" | F06 |- | style="background: #009;" class="mw-no-invert" | 009 | style="background: #309;" class="mw-no-invert" | 309 | style="background: #609;" class="mw-no-invert" | 609 | style="background: #909;" class="mw-no-invert" | 909 | style="background: #C09;" class="mw-no-invert" | C09 | style="background: #F09;" class="mw-no-invert" | F09 |- | style="background: #00C;" class="mw-no-invert" | 00C | style="background: #30C;" class="mw-no-invert" | 30C | style="background: #60C;" class="mw-no-invert" | 60C | style="background: #90C;" class="mw-no-invert" | 90C | style="background: #C0C;" class="mw-no-invert" | C0C | style="background: #F0C;" class="mw-no-invert" | F0C |- | style="background: #00F;" class="mw-no-invert" | *00F* | style="background: #30F;" class="mw-no-invert" | 30F | style="background: #60F;" class="mw-no-invert" | 60F | style="background: #90F;" class="mw-no-invert" | 90F | style="background: #C0F;" class="mw-no-invert" | C0F | style="background: #F0F;" class="mw-no-invert" | *F0F* |- | style="background: #030;" class="mw-no-invert" | 030 | style="background: #330;" class="mw-no-invert" | 330 | style="background: #630;" class="mw-no-invert" | 630 | style="background: #930;" class="mw-no-invert" | 930 | style="background: #C30;" class="mw-no-invert" | C30 | style="background: #F30;" class="mw-no-invert" | F30 |- | style="background: #033;" class="mw-no-invert" | 033 | style="background: #333;" class="mw-no-invert" | 333 | style="background: #633;" class="mw-no-invert" | 633 | style="background: #933;" class="mw-no-invert" | 933 | style="background: #C33;" class="mw-no-invert" | C33 | style="background: #F33;" class="mw-no-invert" | F33 |- | style="background: #036;" class="mw-no-invert" | 036 | style="background: #336;" class="mw-no-invert" | 336 | style="background: #636;" class="mw-no-invert" | 636 | style="background: #936;" class="mw-no-invert" | 936 | style="background: #C36;" class="mw-no-invert" | C36 | style="background: #F36;" class="mw-no-invert" | F36 |- | style="background: #039;" class="mw-no-invert" | 039 | style="background: #339;" class="mw-no-invert" | 339 | style="background: #639;" class="mw-no-invert" | 639 | style="background: #939;" class="mw-no-invert" | 939 | style="background: #C39;" class="mw-no-invert" | C39 | style="background: #F39;" class="mw-no-invert" | F39 |- | style="background: #03C;" class="mw-no-invert" | 03C | style="background: #33C;" class="mw-no-invert" | 33C | style="background: #63C;" class="mw-no-invert" | 63C | style="background: #93C;" class="mw-no-invert" | 93C | style="background: #C3C;" class="mw-no-invert" | C3C | style="background: #F3C;" class="mw-no-invert" | F3C |- | style="background: #03F;" class="mw-no-invert" | 03F | style="background: #33F;" class="mw-no-invert" | 33F | style="background: #63F;" class="mw-no-invert" | 63F | style="background: #93F;" class="mw-no-invert" | 93F | style="background: #C3F;" class="mw-no-invert" | C3F | style="background: #F3F;" class="mw-no-invert" | F3F |- | style="background: #060;" class="mw-no-invert" | 060 | style="background: #360;" class="mw-no-invert" | 360 | style="background: #660;" class="mw-no-invert" | 660 | style="background: #960;" class="mw-no-invert" | 960 | style="background: #C60;" class="mw-no-invert" | C60 | style="background: #F60;" class="mw-no-invert" | F60 |- | style="background: #063;" class="mw-no-invert" | 063 | style="background: #363;" class="mw-no-invert" | 363 | style="background: #663;" class="mw-no-invert" | 663 | style="background: #963;" class="mw-no-invert" | 963 | style="background: #C63;" class="mw-no-invert" | C63 | style="background: #F63;" class="mw-no-invert" | F63 |- | style="background: #066;" class="mw-no-invert" | 066 | style="background: #366;" class="mw-no-invert" | 366 | style="background: #666;" class="mw-no-invert" | 666 | style="background: #966;" class="mw-no-invert" | 966 | style="background: #C66;" class="mw-no-invert" | C66 | style="background: #F66;" class="mw-no-invert" | F66 |- | style="background: #069;" class="mw-no-invert" | 069 | style="background: #369;" class="mw-no-invert" | 369 | style="background: #669;" class="mw-no-invert" | 669 | style="background: #969;" class="mw-no-invert" | 969 | style="background: #C69;" class="mw-no-invert" | C69 | style="background: #F69;" class="mw-no-invert" | F69 |- | style="background: #06C;" class="mw-no-invert" | 06C | style="background: #36C;" class="mw-no-invert" | 36C | style="background: #66C;" class="mw-no-invert" | 66C | style="background: #96C;" class="mw-no-invert" | 96C | style="background: #C6C;" class="mw-no-invert" | C6C | style="background: #F6C;" class="mw-no-invert" | F6C |- | style="background: #06F;" class="mw-no-invert" | 06F | style="background: #36F;" class="mw-no-invert" | 36F | style="background: #66F;" class="mw-no-invert" | 66F | style="background: #96F;" class="mw-no-invert" | 96F | style="background: #C6F;" class="mw-no-invert" | C6F | style="background: #F6F;" class="mw-no-invert" | F6F |- style="color: black;" | style="background: #090;" class="mw-no-invert" | 090 | style="background: #390;" class="mw-no-invert" | 390 | style="background: #690;" class="mw-no-invert" | 690 | style="background: #990;" class="mw-no-invert" | 990 | style="background: #C90;" class="mw-no-invert" | C90 | style="background: #F90;" class="mw-no-invert" | F90 |- style="color: black;" | style="background: #093;" class="mw-no-invert" | 093 | style="background: #393;" class="mw-no-invert" | 393 | style="background: #693;" class="mw-no-invert" | 693 | style="background: #993;" class="mw-no-invert" | 993 | style="background: #C93;" class="mw-no-invert" | C93 | style="background: #F93;" class="mw-no-invert" | F93 |- style="color: black;" | style="background: #096;" class="mw-no-invert" | 096 | style="background: #396;" class="mw-no-invert" | 396 | style="background: #696;" class="mw-no-invert" | 696 | style="background: #996;" class="mw-no-invert" | 996 | style="background: #C96;" class="mw-no-invert" | C96 | style="background: #F96;" class="mw-no-invert" | F96 |- style="color: black;" | style="background: #099;" class="mw-no-invert" | 099 | style="background: #399;" class="mw-no-invert" | 399 | style="background: #699;" class="mw-no-invert" | 699 | style="background: #999;" class="mw-no-invert" | 999 | style="background: #C99;" class="mw-no-invert" | C99 | style="background: #F99;" class="mw-no-invert" | F99 |- style="color: black;" | style="background: #09C;" class="mw-no-invert" | 09C | style="background: #39C;" class="mw-no-invert" | 39C | style="background: #69C;" class="mw-no-invert" | 69C | style="background: #99C;" class="mw-no-invert" | 99C | style="background: #C9C;" class="mw-no-invert" | C9C | style="background: #F9C;" class="mw-no-invert" | F9C |- style="color: black;" | style="background: #09F;" class="mw-no-invert" | 09F | style="background: #39F;" class="mw-no-invert" | 39F | style="background: #69F;" class="mw-no-invert" | 69F | style="background: #99F;" class="mw-no-invert" | 99F | style="background: #C9F;" class="mw-no-invert" | C9F | style="background: #F9F;" class="mw-no-invert" | F9F |- style="color: black;" | style="background: #0C0;" class="mw-no-invert" | 0C0 | style="background: #3C0;" class="mw-no-invert" | 3C0 | style="background: #6C0;" class="mw-no-invert" | 6C0 | style="background: #9C0;" class="mw-no-invert" | 9C0 | style="background: #CC0;" class="mw-no-invert" | CC0 | style="background: #FC0;" class="mw-no-invert" | FC0 |- style="color: black;" | style="background: #0C3;" class="mw-no-invert" | 0C3 | style="background: #3C3;" class="mw-no-invert" | 3C3 | style="background: #6C3;" class="mw-no-invert" | 6C3 | style="background: #9C3;" class="mw-no-invert" | 9C3 | style="background: #CC3;" class="mw-no-invert" | CC3 | style="background: #FC3;" class="mw-no-invert" | FC3 |- style="color: black;" | style="background: #0C6;" class="mw-no-invert" | 0C6 | style="background: #3C6;" class="mw-no-invert" | 3C6 | style="background: #6C6;" class="mw-no-invert" | 6C6 | style="background: #9C6;" class="mw-no-invert" | 9C6 | style="background: #CC6;" class="mw-no-invert" | CC6 | style="background: #FC6;" class="mw-no-invert" | FC6 |- style="color: black;" | style="background: #0C9;" class="mw-no-invert" | 0C9 | style="background: #3C9;" class="mw-no-invert" | 3C9 | style="background: #6C9;" class="mw-no-invert" | 6C9 | style="background: #9C9;" class="mw-no-invert" | 9C9 | style="background: #CC9;" class="mw-no-invert" | CC9 | style="background: #FC9;" class="mw-no-invert" | FC9 |- style="color: black;" | style="background: #0CC;" class="mw-no-invert" | 0CC | style="background: #3CC;" class="mw-no-invert" | 3CC | style="background: #6CC;" class="mw-no-invert" | 6CC | style="background: #9CC;" class="mw-no-invert" | 9CC | style="background: #CCC;" class="mw-no-invert" | CCC | style="background: #FCC;" class="mw-no-invert" | FCC |- style="color: black;" | style="background: #0CF;" class="mw-no-invert" | 0CF | style="background: #3CF;" class="mw-no-invert" | 3CF | style="background: #6CF;" class="mw-no-invert" | 6CF | style="background: #9CF;" class="mw-no-invert" | 9CF | style="background: #CCF;" class="mw-no-invert" | CCF | style="background: #FCF;" class="mw-no-invert" | FCF |- style="color: black;" | style="background: #0F0;" class="mw-no-invert" | *0F0* | style="background: #3F0;" class="mw-no-invert" | 3F0 | style="background: #6F0;" class="mw-no-invert" | *6F0* | style="background: #9F0;" class="mw-no-invert" | 9F0 | style="background: #CF0;" class="mw-no-invert" | CF0 | style="background: #FF0;" class="mw-no-invert" | *FF0* |- style="color: black;" | style="background: #0F3;" class="mw-no-invert" | 0F3 | style="background: #3F3;" class="mw-no-invert" | *3F3* | style="background: #6F3;" class="mw-no-invert" | *6F3* | style="background: #9F3;" class="mw-no-invert" | 9F3 | style="background: #CF3;" class="mw-no-invert" | CF3 | style="background: #FF3;" class="mw-no-invert" | *FF3* |- style="color: black;" | style="background: #0F6;" class="mw-no-invert" | *0F6* | style="background: #3F6;" class="mw-no-invert" | *3F6* | style="background: #6F6;" class="mw-no-invert" | 6F6 | style="background: #9F6;" class="mw-no-invert" | 9F6 | style="background: #CF6;" class="mw-no-invert" | *CF6* | style="background: #FF6;" class="mw-no-invert" | *FF6* |- style="color: black;" | style="background: #0F9;" class="mw-no-invert" | 0F9 | style="background: #3F9;" class="mw-no-invert" | 3F9 | style="background: #6F9;" class="mw-no-invert" | 6F9 | style="background: #9F9;" class="mw-no-invert" | 9F9 | style="background: #CF9;" class="mw-no-invert" | CF9 | style="background: #FF9;" class="mw-no-invert" | FF9 |- style="color: black;" | style="background: #0FC;" class="mw-no-invert" | *0FC* | style="background: #3FC;" class="mw-no-invert" | *3FC* | style="background: #6FC;" class="mw-no-invert" | 6FC | style="background: #9FC;" class="mw-no-invert" | 9FC | style="background: #CFC;" class="mw-no-invert" | CFC | style="background: #FFC;" class="mw-no-invert" | FFC |- style="color: black;" | style="background: #0FF;" class="mw-no-invert" | *0FF* | style="background: #3FF;" class="mw-no-invert" | *3FF* | style="background: #6FF;" class="mw-no-invert" | *6FF* | style="background: #9FF;" class="mw-no-invert" | 9FF | style="background: #CFF;" class="mw-no-invert" | CFF | style="background: #FFF;" class="mw-no-invert" | *FFF* |} </div> === Praktikaj aplikoj === ==== En HTML ==== Ekzistis ĉiam la eblo difini koloron ankaŭ kiel kolormikso laŭ la RGB-modelo - do RVB: ruĝa, verda, blua. Tion oni faras tamen deksesume (hekse). Ĉi-cele oni uzas po unu bitokon (bajton) por ĉiu koloro. Jen po 256 ŝtupoj por ĉiu primara koloro, do sume pli ol 16 milionoj da koloroj. La ŝtupoj etendiĝas por ĉiu koloro deksesume (hekse) de 0 ĝis ff, do decimale de 0 ĝis 255. Blanka, la mikso el ĉiuj tri koloroj, estas laŭ tiu formulado #ffffff, ruĝa #ff000, flava=#ffff00, verda #00ff00, cejana #00ffff, blua #0000ff, magenta #ff00ff, nigra #000000. Jen blufona ekzemplo. <pre> <body bgcolor="#0000ff"> </pre> ==== En CSS ==== La plej novaj kroziloj ne nur bone prilaboras paĝojn laŭ HTML 4.01, sed parte eĉ jam laŭ HTML 5. Aldone, jam delonge oni preferas uzi [[CSS|stilfoliojn]] (''cascaded style sheets'') por elekti kolorojn ktp, nome po ĉiu tipo de HTML-elemento, kaj ne plu individue en ĉiu elemento mem. Stilfolioj postulas uzi iomete alispecajn formuladojn kaj komandojn laŭ la normo CSS. Tamen rilate kolornomojn mem, nenio ŝanĝiĝas pro tio. Ekzistas diversaj manieroj kodi kolorojn en CSS. ===== RGB-Kolormodelo (RVB) ===== Koloroj de la [[RVB (kolormodelo)|RGB-kolormodelo]] (RVB) estas difineblaj laŭ pluraj metodoj: *deksesume tricifere de 000-FFF, speco de mallongigo, *deksesume sescifere, do tribajte de 000000-FFFFFF, *decimale de 0-255 *decimale procente de 0%-100%. Jen ekzemploj de la postulata sintakso: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: #F00 } /* #rgb — mallongigo, kiu aŭtomate duobligas la ciferojn al #FF0000*/ p { color: #FF0000 } /* #rrggbb */ p { color: rgb(255, 0, 0) } /* entjeroj 0 - 255 */ p { color: rgb(100%, 0%, 0%) } /* procentaj aldonoj 0,0 % - 100,0 % */ </syntaxhighlight> Intertempe, ĉiuj vidigiloj fakte obeu al la specifado sRGB jam menciita. Do kaj R, kaj G, kaj B estas difinitaj. Aldone oni antaŭsupozas specifan ''gama''-korektadon necesa. ====== RGBA ====== RGBA ne estas nova modelo, temas pri la RGB-modelo kun aldona kvara parametro — la tielnomata ''alfa''-kanalo. Pro tio la litero ''A''. Tiu kvara valoro uziĝas por difini la travideblecon de la generota kolortavolo rilate iujn fonaĵojn. La gradon de maltravideblo, do de opakeco, oni difinas kiel decimala kunpunkta valoro inter 0.0 kaj 1.0. Ĉe tio 0.0 signifas nulan opakeco, do plenan travideblon. <syntaxhighlight lang="css"> p { color: rgba(64, 0, 0, 0.7) } /* 0.7 = 70 % opakeco - specifita en CSS 3 */ </syntaxhighlight> ===== HSL-Kolormodelo ===== La HSL-kolormodelo baziĝas sur Kolornuanco (''hue''), Satureco (''saturation'') kaj Heleco (''lightness''). Tiu modelo apartigas la kolorecan informon de la lumeca informo. Temas pri koloreco konsistanta el kolornuanco (''hue'') kaj satureco (''saturation'') kaj heleco (''lightness''). {{Parenteze|La kolornuanco estas angulo inter 0 gradoj, ruĝa, cirkle tra ĉiuj aliaj eblaj kolornuancoj, do ruĝo, flavo, verdo, cejano, bluo, magento, ĝis 360 gradoj, do denove returne al 0 gradoj kaj ree al ruĝo. La satureco oni donas per procentoj. 100% estas la pura spektra koloro mem, tio estas, laŭ kapablo de la vidigilo. La transiro de 100% al 0% kondukas al ĉiam pli senkoloraj versioj de la sama kolornuanco kaj finiĝas ĉe senkolora grizo kun la sama objektiva heleco kiel la pura kolornuanco havas. Tiaj kolorsistemoj estas tamen ne tute senproblemaj. Unue ne estas tute klare, kiel el la kolornuancoj iĝu cirklo, fakte devus temi pri sesangulo. Nome, depende de la kalkulmetodo uzata por la transformado la kolorangulo povas konsiderinde diverĝi. Due oni plene ignoras la subjektivan helecon de koloroj. La plej malhela primara koloro estas bluo. Nome, kompare al 100W-a blanka ampolo, same konstruita 100W-a blua ampolo havas subjektive nur ĉirkaŭ 10% de la heleco de sia blanka parenco. Ĝi fakte lumas precize same hele per la 100 vatoj, kiujn ĝi konsumas, sed homoj ne vidas tion tiel. Oni devus nutri la bluan ampolon per 1kW {!} por atingi subjektive la saman helecon kiel ĉe la 100W-a blanka ampolo.}} Koloroj laŭ la [[HSL (kolorsistemo)|HSL-kolormodelo]] povas esti notataj laŭ [[CSS|CSS 3]] kiel sekvas<ref>http://www.css3.info/preview/hsla/</ref>: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: hsl(120, 100%, 50%) } /* verda */ p { color: hsl(120, 100%, 25%) } /* malhelverda */ p { color: hsl(120, 100%, 75%) } /* helverda */ p { color: hsl(120, 50%, 50%) } /* palverda */ </syntaxhighlight> ====== HSLA ====== Simile kiel ĉe RGB oni povas doni kvaran opakecan parametron al HSL per HSLA-difino. Denove, 1.0 estas plene opaka, do ne travidebla, kaj 0.0 estas plene travidebla. Jen ekzemplo. <syntaxhighlight lang="css"> p { color: hsla(120, 100%, 50%, 0.7) } /* verda kun 70 % opakeco */ </syntaxhighlight> ===== CMYK-kolormodelo (CMFN) ===== Tiu modelo difinas kolorojn per mikso de la tri subtrahaj koloroj — Cejano (''cyan''), Magento (''magenta'') kaj Flava (''yellow''). {{Parenteze|Subtrahajn kolorojn havas preskaŭ ĉiuj farboj. Tiuj ŝajnas esti specifa pura koloro, sed en vero reflektas ĉiujn kolorojn krom la komplementa koloro de la ŝajna koloro. Do al cejana farbo mankas reflektopovo nur por ruĝa lumo, ĝi reflektas tamen ĉiujn aliajn, kaj pro tio aspektas cejana. Alivorte, ĝi subtrahas la koloron ruĝa de la lumspektro, per kiu oni prilumas la farbon. Farboj filtras, ili ne lumas. Ĉe tio la okulo ne povas distingi la puran koloron cejano, de kolormikso sen ruĝo. Ambaŭ aspektas same cejanaj. Fakte nur tri tiaj precize funkciantaj subtrahaj koloroj devus sufiĉi por miksi praktike ĉiujn volatajn kolorojn, ankaŭ prese aŭ pentrade sur papero. Do se oni aplikas ĉiujn tri kolorojn kiel mikso al blanka papero, la rezulto devus esti nigra, alivorte la kolormikso reflektu nenion plu. Tamen pro la neperfekteco de farboj kaj presilaj inkoj, oni atingas nur kote brunan aŭ grizetan koloron.}} Por korekti la neperfekton de la haveblaj koloraj presinkoj, kiuj, miksitaj, ne liveras akcepteblan nigron, oni bezonas kvaran inkon, la tiel nomatan ŝlosilan (''key''), aŭtente nigran inkon. Ŝlosile ĝi nomiĝas pro tio, ke oni alĝustigas la aliajn tri presmatricojn laŭ la nigra mastra matrico.<ref group=Vidu>[[:en:CMYK color model|CMYK color model]] en la Angla Vikipedio</ref> Presi laŭ tiu ĉi kolorsistemo nomiĝas [[kvarfarba presado]] kaj vaste uziĝas. Ekde CSS 3 koloroj povas esti ankaŭ difinataj laŭ [[CMFN (kolormodelo)|CMFN-kolormodelo]]<ref>http://www.w3.org/TR/css3-gcpm/#cmyk-colors</ref>, do presprete: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: device-cmyk(0.0, 0.95, 1, 0.1) } /* ruĝa */ </syntaxhighlight> ===== Skribado kun retrofala kongrueco ===== Ĉar nur modernaj foliumiloj povas interpreti la notigojn laŭ rvba, hsv(a) kaj cmfn, verkantoj de retpaĝaroj devas difini tiel nomatan refalan koloron (angle ''fallback color''): <syntaxhighlight lang="css"> p { color: red; /* refala kompatibileco */ color: device-cmyk(0.0, 0.95, 1, 0.1); /* Tio estas interpretata de modernaj foliumiloj */ } </syntaxhighlight> ==== En Vikipedio ==== Evidente, Vikipedio, baziĝante sur HTML kaj CSS komprenas RGB-valorojn. Oni povas formuli ilin laŭ kvar variantoj — decimale, decimale procente, deksesume kaj deksesume mallongigite. {| | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Jen ekzemplo uzanta decimalajn RGB-valorojn: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=rgb(255,136,119)|rgb(255,136,119)}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=rgb(255,136,119)|fluigo=neniu|rgb(255,136,119)}}}} | | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Kun procenta RGB-formulado: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=rgb(100%,53%,47%)|rgb(100%,53%,47%)}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=rgb(100%,53%,47%)|fluigo=neniu|rgb(100%,53%,47%)}}}} |- | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Kun tradicia deksesuma RGB-formulado: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=#ff8877|ff8877}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=#ff8877|fluigo=neniu|#ff8877}}}} | | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Kun CSS-a deksesuma tricifera RGB-mallongigo: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=#f87|#f87}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=#f87|fluigo=neniu|#f87}}}} |} <!--=== Ne subtenataj parencaj kolormodeloj === ==== HSV-Kolormodelo ==== Tiu modelos apartigas la kolorecan informon de la lumeca informo. Temas pri koloreco konsistanta el kolornuanco (''hue'') kaj satureco (''saturation'') kaj lumivaloro (''value''). Ĝi similas al la antaŭa HSL-kolormodelo, nur la metodo kalkuli la lumecan komponanton diferencas. En 2012 CSS ankoraŭ ne subtenis tiun ĉi modelon. ==== HSI-Kolormodelo ==== Tiu modelos apartigas la kolorecan informon de la lumeca informo. Temas pri koloreco konsistanta el kolornuanco (''hue'') kaj satureco (''saturation'') kaj lumig-intenseco (''intensity''). Ĝi similas al la antaŭa HSl-kolormodelo, nur la metodo kalkuli la lumecan komponanton diferencas. En 2012 CSS ankoraŭ ne subtenis tiun ĉi modelon. ==== HSY'-Kolormodelo ==== Tiu modelo baziĝas sur koloreco, do Kolornuanco (''hue'') kaj Satureco (''saturation''), kaj Lumeco (''luma''). La granda diferenco kompare al HSV kaj HSL estas tio, ke oni nun konsideras la subjektivan helecon de koloroj. Do oni difinas nun kolorojn — koloreco kaj lumeco — laŭ tio, kion homo fakte vidas. Ĉi-cele oni kalkulas la subjektivan helecon de koloro laŭ ĝiaj ''gama''-korektitaj RGB-komponantoj per la sekva formulo. :<math>Y^\prime = 0.30R + 0.59G + 0.11B\,\!</math> El tio sekvas, ke por atingi la subjektivan helecon de ampolo blanka je 100W per blua ampolo samspeca, oni devus nutri ĝin per preskaŭ 1kW! Simila kolormodelo uziĝas por televido, video kaj jpeg-kunpremado. En 2012 CSS ankoraŭ ne subtenis tiun ĉi modelon. --> == Vidu ankaŭ == <references group=Vidu /> == Referencoj == {{referencoj}} == Fontoj == * {{Citlibro |Aŭtoro=Günter Born |Titolo=HTML |Subtitolo=Arbeitsbuch, Nachschlagewerk, Praxisführer |ISBN=3-8272-6658-0 |Eldonejo=Markt+Technik |Loko=Munkeno |Jaro=2003 |Lingvo=germana |Paĝoj=p. 96 }} * {{Citlibro |Aŭtoro=Münz, Nefzger |Titolo=HTML |ISBN=3-7723-6654-6 |Eldonejo=Franzis Verlag GmbH |Loko=Poing |Lingvo=germana |Jaro=2005 |Paĝoj=p. 82-85 }} * {{Citlibro |Aŭtoro=Markus Mann |Titolo=HTML |ISBN=3-7723-6557-4 |Eldonejo=Franzis Verlag GmbH |Loko=Poing |Lingvo=germana |Jaro=2002 |Paĝoj=p. 41-42 }} * {{Citlibro |Aŭtoro=Kai Laborenz |Titolo=CSS |Subtitolo=Grundlagen, Praxisbeispiele, Referenz; Modernes Webdesign mit CSS |ISBN=978-3-8362-1725-5 |Eldonejo=Galileo Press |Loko=Bonn |Jaro=2011 |Paĝoj=p. 785-786 |Lingvo=germana }} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.html.am/html-codes/color/color-scheme.cfm?colorName=Gray Kolorkomparilo por helpi fasoni fasadojn.] * [http://www.ais-sanmarino.org/kursoj/s1/koloroj/index.html Komputila kodado de koloraj bildoj]. Kurso de [[AIS|AIS San-Marino]]. {{Normoj de W3C}} {{ADLS|2012|28}} [[Kategorio:HTML]] [[Kategorio:Koloroj]] iw1ca4s1rd063hveoc5raxw9j5fxaki 9417484 9417473 2026-06-30T11:21:00Z Sj1mor 12103 9417484 wikitext text/x-wiki {{HTML}} '''Koloroj por TTT''', kontraste al la situacio en hejma etoso, kie ĉiutagaj aludoj al koloroj per ne ĉiam tre precizaj nomoj ne ĝenas, devas esti TTT-cele precize difineblaj. Pro tio la nomoj donitaj al [[koloro]]j, estas en la komputiko laŭnormigitaj. Ĉi-artikole troviĝas la nomoj uzeblaj por [[TTT]], kiujn ĉiuj [[krozilo]]j devis kompreni en la jaro 2012 kaj ties difinoj laŭ la kolorsistemo RGB (RVB). [[Retpaĝara dezajno|Retpaĝisto]] disponas pri pluraj ebloj difini kolorojn de unuopaj elementoj sur retpaĝo. Multaj koloroj estas jam nomitaj, tiel ke ne plu necesas scio pri la dekuma aŭ eĉ deksesuma kolornotigo baziĝanta sur la miksado de la tri primaraj koloroj ruĝa, verda kaj blua. Aliflanke la elekto de koloro per nomo postulas, ke oni konu la laŭnormajn nomojn de la koloroj por povi apliki ilin. Prae temis pri nur 16 koloroj. Tamen ekde la enkonduko de stilfolioj laŭ la normo CSS oni povas elekti el paletro de 140 nomhavaj normigitaj kolordifinoj. Estas menciinde, ke ĉiuj koloroj estas difinitaj nur per Anglalingvaj nomoj. == Koloroj laŭ nomoj == === Malnovaj kolornomoj laŭ la ebloj de vidkarto VGA === Origine nur eblis {{Ankro}}16 kolornomoj. Ili estis difinitaj en HTML 3.2 kaj plu ekzistas en pli novaj versioj de HTML, kiel ekzemple 4.01. Kaj ili funkcias en ĉiuj foliumiloj, kiuj subtenas kolorojn. {{Kaŝskatolo komenco|titolo=VGA-koloroj}} <center>[[HTML]] 4: la 16 koloroj de la VGA-16-kolora normo</center> {| class="prettytable" style="width:100%;" ! Nomo ! Traduko ! Deksesuma ! Nomo ! Traduko ! Deksesuma |- | style="background-color:black;color:white;" | black | style="background-color:black;color:white;" | nigra | style="background-color:black;color:white;" | #000000 | style="background-color:green;color:white;" | green | style="background-color:green;color:white;" | verda | style="background-color:green;color:white;" | #008000 |- | style="background-color:silver;color:black;" | silver | style="background-color:silver;color:black;" | arĝenta | style="background-color:silver;color:black;" | #C0C0C0 | style="background-color:lime;color:black;" | lime | style="background-color:lime;color:black;" | limea | style="background-color:lime;color:black;" | #00FF00 |- | style="background-color:gray;color:white;" | gray | style="background-color:gray;color:white;" | griza | style="background-color:gray;color:white;" | #808080 | style="background-color:olive;color:white;" | olive | style="background-color:olive;color:white;" | oliva | style="background-color:olive;color:white;" | #808000 |- | style="background-color:white;color:black;" | white | style="background-color:white;color:black;" | blanka | style="background-color:white;color:black;" | #FFFFFF | style="background-color:yellow;color:black;" | yellow | style="background-color:yellow;color:black;" | flava | style="background-color:yellow;color:black;" | #FFFF00 |- | style="background-color:maroon;color:white;" | maroon | style="background-color:maroon;color:white;" | marona | style="background-color:maroon;color:white;" | #800000 | style="background-color:navy;color:white;" | navy | style="background-color:navy;color:white;" | mararmee blua | style="background-color:navy;color:white;" | #000080 |- | style="background-color:red;color:white;" | red | style="background-color:red;color:white;" | ruĝa | style="background-color:red;color:white;" | #FF0000 | style="background-color:blue;color:white;" | blue | style="background-color:blue;color:white;" | blua | style="background-color:blue;color:white;" | #0000FF |- | style="background-color:purple;color:white;" | purple | style="background-color:purple;color:white;" | purpura | style="background-color:purple;color:white;" | #800080 | style="background-color:teal;color:white;" | teal | style="background-color:teal;color:white;" | kreka | style="background-color:teal;color:white;" | #008080 |- | style="background-color:fuchsia;color:white;" | fuchsia | style="background-color:fuchsia;color:white;" | fuksina | style="background-color:fuchsia;color:white;" | #FF00FF | style="background-color:aqua;color:black;" | aqua | style="background-color:aqua;color:black;" | akve helblua | style="background-color:aqua;color:black;" | #00FFFF |} {{Kaŝskatolo fino}} === Kolornomoj laŭ CSS 2.1 === En CSS 2.1 estas difinitaj la samaj 16 koloroj kiel en HTML 4, sed estis aldonita ''orange''.<ref>{{citaĵo el la reto |url=http://www.w3.org/TR/CSS21/syndata.html#color-units |titolo=CSS 2.1 Specification: Syntax and basic data types: Colors |dato=2011-06-07 |alirdato=2012-05-29 }}</ref> {| class="prettytable" ! Koloro ! Angla nomo ! Esperante ! Deksesuma kodo |- | style="background-color:orange;" | &nbsp; | orange | oranĝa, [[oranĝkolora]] | #FFA500 |} === Kolornomoj laŭ CSS 3 (X.11 kun aldonoj) === ==== Laŭnormaj kolornomoj kun tradukoj ==== En CSS 3 estas difinitaj 140 kolorojn el la listo de X11, kiuj estis normigitaj por [[Streka Vari-skala Grafiko|SVG 1.0]].<ref>{{citaĵo el la reto|url=http://www.w3.org/TR/css3-color/#svg-color|titolo=CSS Color Module Level 3|dato=2011-06-07|alirdato=2012-05-29}}</ref> {{Kaŝskatolo komenco|titolo=CSS-3-koloroj}} {{W3C-koloroj}} {{Kaŝskatolo fino}} <!--{{Tabulo|koloro=flava|ombro=bruna|inko=bruna|larĝo=350|marĝeno=10|Notu, ke la subaj tabeloj uziĝas por produkti la kodaĵon por la kolorrilataj ŝablonoj {{Ŝ|RGB}} kaj {{Ŝ|E-koloroj}}, do ne ŝanĝu ilian strukturon iel. Specife, ne enmetu iujn paĝligilojn en la tabelojn mem. Evidente ankaŭ ne aldonu iujn pliajn alitemajn tabelojn al tiu ĉi sekcio. Ce ĉio ĉi la ankro [[#hex_please]] rolas. Simile, la uskleco, kaj la signo &amp;nbsp; grave rolas. Do se oni volas difini aldonajn kolorojn, nepre vere sklavece precize kopiu la ĝisnunan strukturon de la aliaj tabellinioj.}}--> {{Mesaĝkesto|speco=tekniko|koloro=F|inko=bruna|larĝo=45|aranĝo=dekstre|fluigo=jes|Notu, ke la subaj tabeloj uziĝas por produkti la kodaĵon por la kolorrilataj ŝablonoj {{Ŝ|RGB}} kaj {{Ŝ|E-koloroj}}, do ne ŝanĝu ilian strukturon iel.|teksteto=Specife, ne enmetu iujn paĝligilojn en la tabelojn mem. Evidente ankaŭ ne aldonu iujn pliajn alitemajn tabelojn al tiu ĉi sekcio. Ce ĉio ĉi la ankro [[#hex_please]] rolas. Simile, la uskleco, kaj la signo &amp;nbsp; grave rolas. Do se oni volas difini aldonajn kolorojn, nepre vere sklavece precize kopiu la ĝisnunan strukturon de la aliaj tabellinioj.}} Ĉe tio povas esti skribata anstataŭ la literumo ''gray'' ankaŭ ''grey''. Plie reprezentas ''aqua'' kaj ''cyan'' resp. ''fuchsia'' kaj ''magenta'' la samajn kolorojn. La listo konsistas ĉefe el la 120 koloroj de la Netscape-foliumilo kaj la 16 VGA-koloroj. Nur la koloroj ''bisque'' (#FFE4C4) kaj ''blanchedalmond'' (#FFEBCD) ne devenas de tie. <!--[[Netscape]] aldonis pliajn kolornomojn, tiel ke entute estas 216 kolornomoj. Intertempe ili estis akceptataj kiel kvazaŭa normo.--> Multaj en la jaro 2012 uzeblaj kolornomoj venas de la normo X11, parto de la X-Fenestrosistemo. La listo de koloroj, kiu fakte liveriĝas kun la X11-produkto varias inter la diversaj realigoj kaj parte kolizias kun specifaj HTML-aj kolornomoj, kiel ''verda''. Aldoniĝas, ke X11-koloroj estas difinitaj kiel simpla valoro laŭ [[RGB]], do sen mencii specifan kolorspacon, kiel laŭ [[sRGB]]. Tio signifas, ke la liston de koloroj trovebla ĉe X11 (ekz. en la katalogo: /usr/lib/X11/rgb.txt) oni ne uzu rekte por elekti kolorojn por [[TTT]]. {{Ankro|koloroj}}La suba listo kun 140 kolordifinoj pleje laŭ la normo X11 el la specifikaĵo por [[CSS]]3 de [[W3C]] inkludas popularajn sinonimojn kiel: ''aqua'' (laŭnorme de HTML4/CSS 1.0), ''cyan'' (populara nomo laŭ sRGB), ''magenta'' (populara nomo laŭ sRGB), ''fuchsia'' (laŭnorme de HTML4/CSS 1.0), ''gray'' (laŭnorme de HTML4/CSS 1.0) kaj ''grey''.<ref>[http://www.w3.org/TR/css3-color/#svg-color W3C TR CSS3 Color Module, SVG color keywords]</ref><ref>[http://www.w3.org/TR/SVG/types.html#ColorKeywords W3C TR SVG 1.0, recognized color keyword names]</ref> {{Parenteze|La sekvanta tabelo de CSS-kolornomoj estas tamen etendita per kolono kun Esperantaj nomtradukoj. Tiuj permesas la aplikadon de Esperantaj kolornomoj kiel parametroj por ŝablonoj de la ĉi-tiea Vikipedia sistemo. Por tio estas tamen necese, ke la ŝablono provizas tiun eblon helpe de la subŝablono [[Ŝablono:E-koloroj]] aŭ simile. Ekzemple el formulado: <nowiki>color:{{{koloro}}}; iĝu color:{{E-Koloroj|{{{koloro}}}}};</nowiki> .}} {|style="font-size:90%" cellpadding="4" |-valign="top" | {|border="0" |- !style="background:lightgrey"|[[HTML]]-nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Ruĝaj koloroj'''</span> |-style="background:indianred;color:white" |IndianRed ||IndianRuĝa ||<tt>CD&nbsp;5C&nbsp;5C</tt>||<tt>205&nbsp;&nbsp;92&nbsp;&nbsp;92</tt> |-style="background:lightcoral;color:black" |LightCoral ||HelKorala ||<tt>F0&nbsp;80&nbsp;80</tt>||<tt>240&nbsp;128&nbsp;128</tt> |-style="background:salmon;color:black" |Salmon ||Salma ||<tt>FA&nbsp;80&nbsp;72</tt>||<tt>250&nbsp;128&nbsp;114</tt> |-style="background:darksalmon;color:black" |DarkSalmon ||MalhelSalma ||<tt>E9&nbsp;96&nbsp;7A</tt>||<tt>233&nbsp;150&nbsp;122</tt> |-style="background:lightsalmon;color:black" |LightSalmon ||HelSalma ||<tt>FF&nbsp;A0&nbsp;7A</tt>||<tt>255&nbsp;160&nbsp;122</tt> |-style="background:red;color:white" |Red ||Ruĝa ||<tt>FF&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:crimson;color:white;color:white" |Crimson ||Karmezina ||<tt>DC&nbsp;14&nbsp;3C</tt>||<tt>220&nbsp;&nbsp;20&nbsp;&nbsp;60</tt> |-style="background:fireBrick;color:white" |FireBrick ||FornBrika ||<tt>B2&nbsp;22&nbsp;22</tt>||<tt>178&nbsp;&nbsp;34&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:darkred;color:white" |DarkRed ||MalhelRuĝa ||<tt>8B&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>139&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Rozaj koloroj'''</span> |-style="background:pink;color:black" |Pink ||Roza ||<tt>FF&nbsp;C0&nbsp;CB</tt>||<tt>255&nbsp;192&nbsp;203</tt> |-style="background:lightpink;color:black" |LightPink ||HelRoza ||<tt>FF&nbsp;B6&nbsp;C1</tt>||<tt>255&nbsp;182&nbsp;193</tt> |-style="background:hotpink;color:white" |HotPink ||VarmegRoza ||<tt>FF&nbsp;69&nbsp;B4</tt>||<tt>255&nbsp;105&nbsp;180</tt> |-style="background:deeppink;color:white" |DeepPink ||Rozega ||<tt>FF&nbsp;14&nbsp;93</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;20&nbsp;147</tt> |-style="background:mediumvioletred;color:white" |MediumVioletRed ||MezhelViolRuĝa ||<tt>C7&nbsp;15&nbsp;85</tt>||<tt>199&nbsp;&nbsp;21&nbsp;133</tt> |-style="background:palevioletred;color:white" |PaleVioletRed ||PalViolRuĝa ||<tt>DB&nbsp;70&nbsp;93</tt>||<tt>219&nbsp;112&nbsp;147</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Oranĝaj koloroj'''</span> |-style="background:lightsalmon;color:black" ||LightSalmon ||HelSalma ||<tt>FF&nbsp;A0&nbsp;7A</tt>||<tt>255&nbsp;160&nbsp;122</tt> |-style="background:coral;color:white" |Coral ||Korala ||<tt>FF&nbsp;7F&nbsp;50</tt>||<tt>255&nbsp;127&nbsp;&nbsp;80</tt> |-style="background:tomato;color:white" |Tomato ||Tomata ||<tt>FF&nbsp;63&nbsp;47</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;99&nbsp;&nbsp;71</tt> |-style="background:orangered;color:white" |OrangeRed ||OranĝRuĝa ||<tt>FF&nbsp;45&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;69&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:darkorange;color:white" |DarkOrange ||MalhelOranĝa ||<tt>FF&nbsp;8C&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;140&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:orange;color:white" |Orange ||Oranĝa ||<tt>FF&nbsp;A5&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;165&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Flavaj koloroj'''</span> |-style="background:gold;color:black" |Gold ||Ora ||<tt>FF&nbsp;D7&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;215&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:yellow;color:black" |Yellow ||Flava ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:lightyellow;color:black" |LightYellow ||HelFlava ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;E0</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;224</tt> |-style="background:lemonchiffon;color:black" |LemonChiffon ||CitronŜaŭma ||<tt>FF&nbsp;FA&nbsp;CD</tt>||<tt>255&nbsp;250&nbsp;205</tt> |-style="background:lightgoldenrodyellow;color:black" |LightGoldenrodYellow||HelSolidagFlava ||<tt>FA&nbsp;FA&nbsp;D2</tt>||<tt>250&nbsp;250&nbsp;210</tt> |-style="background:papayawhip;color:black" |PapayaWhip ||PapajKrema ||<tt>FF&nbsp;EF&nbsp;D5</tt>||<tt>255&nbsp;239&nbsp;213</tt> |-style="background:moccasin;color:black" |Moccasin ||Mokasena ||<tt>FF&nbsp;E4&nbsp;B5</tt>||<tt>255&nbsp;228&nbsp;181</tt> |-style="background:peachpuff;color:black" |PeachPuff ||PersikPufa ||<tt>FF&nbsp;DA&nbsp;B9</tt>||<tt>255&nbsp;218&nbsp;185</tt> |-style="background:palegoldenrod;color:black" |PaleGoldenrod ||PalSolidaga ||<tt>EE&nbsp;E8&nbsp;AA</tt>||<tt>238&nbsp;232&nbsp;170</tt> |-style="background:khaki;color:black" |Khaki ||Kakia ||<tt>F0&nbsp;E6&nbsp;8C</tt>||<tt>240&nbsp;230&nbsp;140</tt> |-style="background:darkkhaki;color:black" |DarkKhaki ||MalhelKakia ||<tt>BD&nbsp;B7&nbsp;6B</tt>||<tt>189&nbsp;183&nbsp;107</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Purpuraj koloroj'''</span> |-style="background:lavender;color:black" |Lavender ||Lavenda ||<tt>E6&nbsp;E6&nbsp;FA</tt>||<tt>230&nbsp;230&nbsp;250</tt> |-style="background:thistle;color:black" |Thistle ||Karda ||<tt>D8&nbsp;BF&nbsp;D8</tt>||<tt>216&nbsp;191&nbsp;216</tt> |-style="background:plum;color:black" |Plum ||Pruna ||<tt>DD&nbsp;A0&nbsp;DD</tt>||<tt>221&nbsp;160&nbsp;221</tt> |-style="background:violet;color:black" |Violet ||Viola ||<tt>EE&nbsp;82&nbsp;EE</tt>||<tt>238&nbsp;130&nbsp;238</tt> |-style="background:orchid;color:black" |Orchid ||Orkida ||<tt>DA&nbsp;70&nbsp;D6</tt>||<tt>218&nbsp;112&nbsp;214</tt> |-style="background:fuchsia;color:white" |Fuchsia ||Fuksina ||<tt>FF&nbsp;00&nbsp;FF</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255</tt> |-style="background:Magenta;color:white" |Magenta ||Magenta ||<tt>FF&nbsp;00&nbsp;FF</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255</tt> |-style="background:mediumorchid;color:white" |MediumOrchid ||MezhelOrkida ||<tt>BA&nbsp;55&nbsp;D3</tt>||<tt>186&nbsp;&nbsp;85&nbsp;211</tt> |-style="background:mediumpurple;color:white" |MediumPurple ||MezhelPurpura ||<tt>93&nbsp;70&nbsp;DB</tt>||<tt>147&nbsp;112&nbsp;219</tt> |-style="background:#9966CC;color:white" |BlueViolet ||BluViola ||<tt>8A&nbsp;2B&nbsp;E2</tt>||<tt>138&nbsp;&nbsp;43&nbsp;226</tt> |-style="background:darkviolet;color:white" |DarkViolet ||MalhelViola ||<tt>94&nbsp;00&nbsp;D3</tt>||<tt>148&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;211</tt> |-style="background:darkorchid;color:white" |DarkOrchid ||MalhelOrkida ||<tt>99&nbsp;32&nbsp;CC</tt>||<tt>153&nbsp;&nbsp;50&nbsp;204</tt> |-style="background:darkmagenta;color:white" |DarkMagenta ||MalhelMagenta ||<tt>8B&nbsp;00&nbsp;8B</tt>||<tt>139&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;139</tt> |-style="background:purple;color:white" |Purple ||Purpura ||<tt>80&nbsp;00&nbsp;80</tt>||<tt>128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128</tt> |-style="background:indigo;color:white" |Indigo ||Indiga ||<tt>4B&nbsp;00&nbsp;82</tt>||<tt>&nbsp;75&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;130</tt> |-style="background:darkslateblue;color:white" |DarkSlateBlue ||MalhelArdezBlua ||<tt>48&nbsp;3D&nbsp;8B</tt>||<tt>&nbsp;72&nbsp;&nbsp;61&nbsp;139</tt> |-style="background:slateblue;color:white" |SlateBlue ||ArdezBlua ||<tt>6A&nbsp;5A&nbsp;CD</tt>||<tt>106&nbsp;&nbsp;90&nbsp;205</tt> |-style="background:mediumslateblue;color:white" |MediumSlateBlue ||MezhelArdezBlua ||<tt>7B&nbsp;68&nbsp;EE</tt>||<tt>123&nbsp;104&nbsp;238</tt> |} | {| |- !style="background:lightgrey"|[[HTML]]-nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Verdaj koloroj'''</span> |-style="background:greenyellow;color:black" |GreenYellow ||VerdFlava ||<tt>AD&nbsp;FF&nbsp;2F</tt>||<tt>173&nbsp;255&nbsp;&nbsp;47</tt> |-style="background:chartreuse;color:black" |Chartreuse ||Kartuzia ||<tt>7F&nbsp;FF&nbsp;00</tt>||<tt>127&nbsp;255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:lawngreen;color:black" |LawnGreen ||GazonVerda ||<tt>7C&nbsp;FC&nbsp;00</tt>||<tt>124&nbsp;252&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:lime;color:black" |Lime ||Limea ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:limegreen;color:black" |LimeGreen ||LimeVerda ||<tt>32&nbsp;CD&nbsp;32</tt>||<tt>&nbsp;50&nbsp;205&nbsp;&nbsp;50</tt> |-style="background:palegreen;color:black" |PaleGreen ||PalVerda ||<tt>98&nbsp;FB&nbsp;98</tt>||<tt>152&nbsp;251&nbsp;152</tt> |-style="background:lightgreen;color:black" |LightGreen ||HelVerda ||<tt>90&nbsp;EE&nbsp;90</tt>||<tt>144&nbsp;238&nbsp;144</tt> |-style="background:mediumspringgreen;color:black" |MediumSpringGreen ||MezhelPrintempVerda ||<tt>00&nbsp;FA&nbsp;9A</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;250&nbsp;154</tt> |-style="background:springgreen;color:black" |SpringGreen ||PrintempVerda ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;7F</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;127</tt> |-style="background:mediumseagreen;color:white" |MediumSeaGreen ||MezhelMarVerda ||<tt>3C&nbsp;B3&nbsp;71</tt>||<tt>&nbsp;60&nbsp;179&nbsp;113</tt> |-style="background:seagreen;color:white" |SeaGreen ||MarVerda ||<tt>2E&nbsp;8B&nbsp;57</tt>||<tt>&nbsp;46&nbsp;139&nbsp;&nbsp;87</tt> |-style="background:forestgreen;color:white" |ForestGreen ||ArbarVerda ||<tt>22&nbsp;8B&nbsp;22</tt>||<tt>&nbsp;34&nbsp;139&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:green;color:white" |Green ||Verda ||<tt>00&nbsp;80&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:darkgreen;color:white" |DarkGreen ||MalhelVerda ||<tt>00&nbsp;64&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;100&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:yellowgreen;color:black" |YellowGreen ||FlavVerda ||<tt>9A&nbsp;CD&nbsp;32</tt>||<tt>154&nbsp;205&nbsp;&nbsp;50</tt> |-style="background:olivedrab;color:white" |OliveDrab ||Oliveta ||<tt>6B&nbsp;8E&nbsp;23</tt>||<tt>107&nbsp;142&nbsp;&nbsp;35</tt> |-style="background:olive;color:white" |Olive ||Oliva ||<tt>80&nbsp;80&nbsp;00</tt>||<tt>128&nbsp;128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:darkolivegreen;color:white" |DarkOliveGreen ||MalhelOlivVerda ||<tt>55&nbsp;6B&nbsp;2F</tt>||<tt>&nbsp;85&nbsp;107&nbsp;&nbsp;47</tt> |-style="background:mediumaquamarine;color:black" |MediumAquamarine ||MezhelAkvamarina ||<tt>66&nbsp;CD&nbsp;AA</tt>||<tt>102&nbsp;205&nbsp;170</tt> |-style="background:darkseagreen;color:black" |DarkSeaGreen ||MalhelMarVerda ||<tt>8F&nbsp;BC&nbsp;8F</tt>||<tt>143&nbsp;188&nbsp;143</tt> |-style="background:lightseagreen;color:white" |LightSeaGreen ||HelMarVerda ||<tt>20&nbsp;B2&nbsp;AA</tt>||<tt>&nbsp;32&nbsp;178&nbsp;170</tt> |-style="background:darkcyan;color:white" |DarkCyan ||MalhelCejana ||<tt>00&nbsp;8B&nbsp;8B</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;139&nbsp;139</tt> |-style="background:teal;color:white" |Teal ||Kreka ||<tt>00&nbsp;80&nbsp;80</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128&nbsp;128</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Bluaj/Cejanaj koloroj'''</span> |-style="background:aqua;color:black" |Aqua ||Akva ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:cyan;color:black" |Cyan ||Cejana ||<tt>00&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:lightcyan;color:black" |LightCyan ||HelCejana ||<tt>E0&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>224&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:paleturquoise;color:black" |PaleTurquoise ||PalTurkisa ||<tt>AF&nbsp;EE&nbsp;EE</tt>||<tt>175&nbsp;238&nbsp;238</tt> |-style="background:aquamarine;color:black" |Aquamarine ||Akvamarina ||<tt>7F&nbsp;FF&nbsp;D4</tt>||<tt>127&nbsp;255&nbsp;212</tt> |-style="background:turquoise;color:black" |Turquoise ||Turkisa ||<tt>40&nbsp;E0&nbsp;D0</tt>||<tt>&nbsp;64&nbsp;224&nbsp;208</tt> |-style="background:mediumturquoise;color:black" |MediumTurquoise ||MezhelTurkisa ||<tt>48&nbsp;D1&nbsp;CC</tt>||<tt>&nbsp;72&nbsp;209&nbsp;204</tt> |-style="background:darkturquoise;color:white" |DarkTurquoise ||MalhelTurkisa ||<tt>00&nbsp;CE&nbsp;D1</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;206&nbsp;209</tt> |-style="background:cadetblue;color:white" |CadetBlue ||KadetBlua ||<tt>5F&nbsp;9E&nbsp;A0</tt>||<tt>&nbsp;95&nbsp;158&nbsp;160</tt> |-style="background:steelblue;color:white" |SteelBlue ||ŜtalBlua ||<tt>46&nbsp;82&nbsp;B4</tt>||<tt>&nbsp;70&nbsp;130&nbsp;180</tt> |-style="background:lightsteelblue;color:black" |LightSteelBlue ||HelŜtalBlua ||<tt>B0&nbsp;C4&nbsp;DE</tt>||<tt>176&nbsp;196&nbsp;222</tt> |-style="background:powderblue;color:black" |PowderBlue ||PolvoBlua ||<tt>B0&nbsp;E0&nbsp;E6</tt>||<tt>176&nbsp;224&nbsp;230</tt> |-style="background:lightblue;color:black" |LightBlue ||HelBlua ||<tt>AD&nbsp;D8&nbsp;E6</tt>||<tt>173&nbsp;216&nbsp;230</tt> |-style="background:skyblue;color:black" |SkyBlue ||ĈielBlua ||<tt>87&nbsp;CE&nbsp;EB</tt>||<tt>135&nbsp;206&nbsp;235</tt> |-style="background:lightskyblue;color:black" |LightSkyBlue ||HelĈielBlua ||<tt>87&nbsp;CE&nbsp;FA</tt>||<tt>135&nbsp;206&nbsp;250</tt> |-style="background:deepskyblue;color:white" |DeepSkyBlue ||ĈielBluega ||<tt>00&nbsp;BF&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;191&nbsp;255</tt> |-style="background:dodgerblue;color:white" |DodgerBlue ||DoĝerBlua ||<tt>1E&nbsp;90&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;30&nbsp;144&nbsp;255</tt> |-style="background:cornflowerblue;color:white" |CornflowerBlue ||CejanBlua ||<tt>64&nbsp;95&nbsp;ED</tt>||<tt>100&nbsp;149&nbsp;237</tt> |-style="background:royalblue;color:white" |RoyalBlue ||ReĝBlua ||<tt>41&nbsp;69&nbsp;E1</tt>||<tt>&nbsp;65&nbsp;105&nbsp;225</tt> |-style="background:blue;color:white" |Blue ||Blua ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;FF</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;255</tt> |-style="background:mediumblue;color:white" |MediumBlue ||MezhelBlua ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;CD</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;205</tt> |-style="background:darkblue;color:white" |DarkBlue ||MalhelBlua ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;8B</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;139</tt> |-style="background:navy;color:white" |Navy ||Mararmea ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;80</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;128</tt> |-style="background:midnightblue;color:white" |MidnightBlue ||NoktomezoBlua ||<tt>19&nbsp;19&nbsp;70</tt>||<tt>&nbsp;25&nbsp;&nbsp;25&nbsp;112</tt> |} | {| |- !style="background:lightgrey"|[[HTML]]-nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Brunaj koloroj'''</span> |-style="background:cornsilk;color:black" |Cornsilk ||MaizSilka ||<tt>FF&nbsp;F8&nbsp;DC</tt>||<tt>255&nbsp;248&nbsp;220</tt> |-style="background:blanchedalmond;color:black" |BlanchedAlmond ||BrogMigdala ||<tt>FF&nbsp;EB&nbsp;CD</tt>||<tt>255&nbsp;235&nbsp;205</tt> |-style="background:bisque;color:black" |Bisque ||Biskvita ||<tt>FF&nbsp;E4&nbsp;C4</tt>||<tt>255&nbsp;228&nbsp;196</tt> |-style="background:navajowhite;color:black" |NavajoWhite ||NavajoBlanka ||<tt>FF&nbsp;DE&nbsp;AD</tt>||<tt>255&nbsp;222&nbsp;173</tt> |-style="background:wheat;color:black" |Wheat ||Tritika ||<tt>F5&nbsp;DE&nbsp;B3</tt>||<tt>245&nbsp;222&nbsp;179</tt> |-style="background:burlywood;color:black" |BurlyWood ||BukloLigna ||<tt>DE&nbsp;B8&nbsp;87</tt>||<tt>222&nbsp;184&nbsp;135</tt> |-style="background:tan;color:black" |Tan ||Tanina ||<tt>D2&nbsp;B4&nbsp;8C</tt>||<tt>210&nbsp;180&nbsp;140</tt> |-style="background:rosybrown;color:black" |RosyBrown ||RozBruna ||<tt>BC&nbsp;8F&nbsp;8F</tt>||<tt>188&nbsp;143&nbsp;143</tt> |-style="background:sandybrown;color:black" |SandyBrown ||SabloBruna ||<tt>F4&nbsp;A4&nbsp;60</tt>||<tt>244&nbsp;164&nbsp;&nbsp;96</tt> |-style="background:goldenrod;color:black" |Goldenrod ||Solidaga ||<tt>DA&nbsp;A5&nbsp;20</tt>||<tt>218&nbsp;165&nbsp;&nbsp;32</tt> |-style="background:darkgoldenrod;color:white" |DarkGoldenrod ||MalhelSolidaga ||<tt>B8&nbsp;86&nbsp;0B</tt>||<tt>184&nbsp;134&nbsp;&nbsp;11</tt> |-style="background:Peru;color:white" |Peru ||Perua ||<tt>CD&nbsp;85&nbsp;3F</tt>||<tt>205&nbsp;133&nbsp;&nbsp;63</tt> |-style="background:chocolate;color:white" |Chocolate ||Ĉokolada ||<tt>D2&nbsp;69&nbsp;1E</tt>||<tt>210&nbsp;105&nbsp;&nbsp;30</tt> |-style="background:saddlebrown;color:white" |SaddleBrown ||SelBruna ||<tt>8B&nbsp;45&nbsp;13</tt>||<tt>139&nbsp;&nbsp;69&nbsp;&nbsp;19</tt> |-style="background:sienna;color:white" |Sienna ||Siena ||<tt>A0&nbsp;52&nbsp;2D</tt>||<tt>160&nbsp;&nbsp;82&nbsp;&nbsp;45</tt> |-style="background:brown;color:white" |Brown ||Bruna ||<tt>A5&nbsp;2A&nbsp;2A</tt>||<tt>165&nbsp;&nbsp;42&nbsp;&nbsp;42</tt> |-style="background:maroon;color:white" |Maroon ||Marona ||<tt>80&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |- |colspan="4" style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Blankaj koloroj'''</span> |-style="background:white;color:black" |White ||Blanka ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:snow;color:black" |Snow ||Neĝa ||<tt>FF&nbsp;FA&nbsp;FA</tt>||<tt>255&nbsp;250&nbsp;250</tt> |-style="background:honeydew;color:black" |Honeydew ||Mielrosa ||<tt>F0&nbsp;FF&nbsp;F0</tt>||<tt>240&nbsp;255&nbsp;240</tt> |-style="background:mintcream;color:black" |MintCream ||MentKrema ||<tt>F5&nbsp;FF&nbsp;FA</tt>||<tt>245&nbsp;255&nbsp;250</tt> |-style="background:azure;color:black" |Azure ||Lazura ||<tt>F0&nbsp;FF&nbsp;FF</tt>||<tt>240&nbsp;255&nbsp;255</tt> |-style="background:aliceblue;color:black" |AliceBlue ||AlicBlua ||<tt>F0&nbsp;F8&nbsp;FF</tt>||<tt>240&nbsp;248&nbsp;255</tt> |-style="background:ghostwhite;color:black" |GhostWhite ||FantomBlanka ||<tt>F8&nbsp;F8&nbsp;FF</tt>||<tt>248&nbsp;248&nbsp;255</tt> |-style="background:whitesmoke;color:black" |WhiteSmoke ||BlankFuma ||<tt>F5&nbsp;F5&nbsp;F5</tt>||<tt>245&nbsp;245&nbsp;245</tt> |-style="background:seashell;color:black" |Seashell ||Konka ||<tt>FF&nbsp;F5&nbsp;EE</tt>||<tt>255&nbsp;245&nbsp;238</tt> |-style="background:beige;color:black" |Beige ||Beja ||<tt>F5&nbsp;F5&nbsp;DC</tt>||<tt>245&nbsp;245&nbsp;220</tt> |-style="background:oldlace;color:black" |OldLace ||MalnovPunta ||<tt>FD&nbsp;F5&nbsp;E6</tt>||<tt>253&nbsp;245&nbsp;230</tt> |-style="background:floralwhite;color:black" |FloralWhite ||FlorBlanka ||<tt>FF&nbsp;FA&nbsp;F0</tt>||<tt>255&nbsp;250&nbsp;240</tt> |-style="background:ivory;color:black" |Ivory ||Ebura ||<tt>FF&nbsp;FF&nbsp;F0</tt>||<tt>255&nbsp;255&nbsp;240</tt> |-style="background:antiquewhite;color:black" |AntiqueWhite ||AntikveBlanka ||<tt>FA&nbsp;EB&nbsp;D7</tt>||<tt>250&nbsp;235&nbsp;215</tt> |-style="background:linen;color:black" |Linen ||Lina ||<tt>FA&nbsp;F0&nbsp;E6</tt>||<tt>250&nbsp;240&nbsp;230</tt> |-style="background:lavenderblush;color:black" |LavenderBlush ||LavendoŜminka ||<tt>FF&nbsp;F0&nbsp;F5</tt>||<tt>255&nbsp;240&nbsp;245</tt> |-style="background:mistyrose;color:black" |MistyRose ||BrumRoza ||<tt>FF&nbsp;E4&nbsp;E1</tt>||<tt>255&nbsp;228&nbsp;225</tt> |- |colspan=3 style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Grizaj koloroj'''</span> |-style="background:gainsboro;color:black" |Gainsboro ||Gajnsbora ||<tt>DC&nbsp;DC&nbsp;DC</tt>||<tt>220&nbsp;220&nbsp;220</tt> |-style="background:lightgrey;color:black" |LightGrey ||HelGriza ||<tt>D3&nbsp;D3&nbsp;D3</tt>||<tt>211&nbsp;211&nbsp;211</tt> |-style="background:silver;color:black" |Silver ||Arĝenta ||<tt>C0&nbsp;C0&nbsp;C0</tt>||<tt>192&nbsp;192&nbsp;192</tt> |-style="background:darkgray;color:black" |DarkGray ||MalhelGriza ||<tt>A9&nbsp;A9&nbsp;A9</tt>||<tt>169&nbsp;169&nbsp;169</tt> |-style="background:gray;color:black" |Gray ||Griza ||<tt>80&nbsp;80&nbsp;80</tt>||<tt>128&nbsp;128&nbsp;128</tt> |-style="background:dimgray;color:white" |DimGray ||Grizeta ||<tt>69&nbsp;69&nbsp;69</tt>||<tt>105&nbsp;105&nbsp;105</tt> |-style="background:lightslategray;color:white" |LightSlateGray ||HelArdezGriza ||<tt>77&nbsp;88&nbsp;99</tt>||<tt>119&nbsp;136&nbsp;153</tt> |-style="background:slategray;color:white" |SlateGray ||ArdezGriza ||<tt>70&nbsp;80&nbsp;90</tt>||<tt>112&nbsp;128&nbsp;144</tt> |-style="background:darkslategray;color:white" |DarkSlateGray ||MalhelArdezGriza ||<tt>2F&nbsp;4F&nbsp;4F</tt>||<tt>&nbsp;47&nbsp;&nbsp;79&nbsp;&nbsp;79</tt> |-style="background:black;color:white" |Black ||Nigra ||<tt>00&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |} |} {{Papero|marĝeno=1|koloro=g|Notinda estas la stranga difino de la koloro {{Skribo|fono=lazura|Lazura&nbsp;(''Azure'')}} ene de tiu ĉi normo. Normalokaze, Lazura aspektu kiel {{Skribo|fono=ĉielbluega|inko=blanka|ĈielBluega&nbsp;(''DeepSkyBlue'')}}.}} En 2014, la koloro ''rebeccapurple'' (numero #663399) estis aldonita memore al la filino de Eric Meyer Rebecca, kiu mortis pro cerba tumoro dum ŝia sesa naskiĝtago.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://lists.w3.org/Archives/Public/www-style/2014Jun/0312.html |titolo=Re: [CfC] adding 'rebeccapurple' color to CSS Color Level 4 |dato=2014-06-21 |alirdato=2021-04-24 |lingvo=en}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |aŭtoro=Eric Meyer |url=https://meyerweb.com/eric/thoughts/2014/06/19/rebeccapurple/ |titolo=rebeccapurple |dato=2014-06-19 |alirdato=2021-04-24 |lingvo=en}}</ref> ==== Alternativtradukoj ==== Jen alternativaj tradukoj por kelkaj de la supraj laŭnormaj koloroj. {|border="0" |- |colspan=4 style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Alternativaj tradukoj'''</span> |- !style="background:lightgrey"|Angla nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |-style="background:fireBrick;color:white" |FireBrick ||FajroBrika ||<tt>B2&nbsp;22&nbsp;22</tt>||<tt>178&nbsp;&nbsp;34&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:forestgreen;color:white" |ForestGreen ||ForstVerda ||<tt>22&nbsp;8B&nbsp;22</tt>||<tt>&nbsp;34&nbsp;139&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:tan;color:black" |Tan ||Tana ||<tt>D2&nbsp;B4&nbsp;8C</tt>||<tt>210&nbsp;180&nbsp;140</tt> |} ==== Eksternormaj koloroj ==== {{Ankro|hex_please}}La suba tabelo entenas kelkajn popularajn kolorojn, kiuj estas ekster la kolornoma normo de CSS. {|cellpadding="4" |-valign="top" | {|border="0" |- |colspan=4 style="background:whitesmoke;color:slategray;text-align:left"|<span style="font-size:1.2em">'''Eksternormaj koloroj'''</span> |- !style="background:lightgrey"|Angla nomo !style="background:lightgrey"|Nomo !style="background:lightgrey"|[[Deksesuma sistemo|16-ume]]<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] !style="background:lightgrey"|10-ume<br />[[RVB (kolormodelo)|R &nbsp; V &nbsp; B]] |-style="background:#FF2400;color:black" |Scarlet || Skarlata ||<tt>FF&nbsp;24&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;36&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#ff4000;color:black" |Ginger || Rufa ||<tt>FF&nbsp;40&nbsp;00</tt>||<tt>255&nbsp;&nbsp;64&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#D70040;color:white" |Carmine || Karmina ||<tt>D7&nbsp;00&nbsp;40</tt>||<tt>215&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;64</tt> |-style="background:#F4F0EC;color:black" |Isabelline ||Izabela ||<tt>F4&nbsp;F0&nbsp;EC</tt>||<tt>244&nbsp;240&nbsp;236</tt> |-style="background:#E0B0FF;color:black" |Mauve ||Malva ||<tt>E0&nbsp;B0&nbsp;FF</tt>||<tt>224&nbsp;176&nbsp;255</tt> |-style="background:#B666D2;color:white" |Lilac ||Lila ||<tt>B6&nbsp;66&nbsp;D2</tt>||<tt>182&nbsp;102&nbsp;210</tt> |-style="background:#954535;color:white" |Chestnut ||Kaŝtana ||<tt>95&nbsp;45&nbsp;35</tt>||<tt>149&nbsp;&nbsp;69&nbsp;&nbsp;53</tt> |-style="background:#800000;color:white" |Bordeaux ||Bordoza ||<tt>80&nbsp;00&nbsp;00</tt>||<tt>128&nbsp;&nbsp;&nbsp;0&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#9F8170;color:white" |Beaver ||Kastora ||<tt>9F&nbsp;81&nbsp;70</tt>||<tt>159&nbsp;139&nbsp;112</tt> |-style="background:#f0f000;color:black" |DarkYellow ||MalhelFlava ||<tt>f0&nbsp;f0&nbsp;00</tt>||<tt>240&nbsp;240&nbsp;&nbsp;&nbsp;0</tt> |-style="background:#CC7722;color:white" |Ochre ||Okra ||<tt>CC&nbsp;77&nbsp;22</tt>||<tt>204&nbsp;119&nbsp;&nbsp;34</tt> |-style="background:#704214;color:white" |Sepia ||Sepia ||<tt>70&nbsp;14&nbsp;22</tt>||<tt>112&nbsp;&nbsp;66&nbsp;&nbsp;20</tt> |-style="background:#6082B6;color:white" |Glaucous ||Glaŭka ||<tt>60&nbsp;82&nbsp;B6</tt>||<tt>&nbsp;96&nbsp;130&nbsp;182</tt> |-style="background:#50C878;color:white" |Emerald ||Smeralda ||<tt>50&nbsp;C8&nbsp;78</tt>||<tt>&nbsp;80&nbsp;200&nbsp;120</tt> |-style="background:#120A8F;color:white" |Ultramarine ||Ultramara ||<tt>12&nbsp;0A&nbsp;8F</tt>||<tt>&nbsp;18&nbsp;&nbsp;10&nbsp;143</tt> |} |} Bordoza estas fakte la CSS-norma marona. Rufa ŝajnas ekzisti ekster ĉiu ajn kolornormo kaj la rufeco de rufaj haraj sendube varias. Do jen aldono sen iu norma bazo. ==== Klarigo de kelkaj strangaj kolornomoj ==== La nomoj estas parte sufiĉe strangaj kaj mankas iu rigora sistematiko. Kiam kaj kiel kelkaj nomoj nomiĝis estas parte tre obskure. Pri kelkaj tamen oni povas trovi informojn. {| cellpadding=2 |- ! style="background-color:{{E-koloroj|helgriza}}" | Koloro ! style="background-color:{{E-koloroj|helgriza}}" | Klarigo |- | style="background-color:AliceBlue" | ''AliceBlue''<br />AlicBlua | Alica tie ĉi estas [[Alice Roosevelt Longworth]]<ref group=Vidu>[[:en:Alice Roosevelt Longworth|Alice Roosevelt Longworth]] en la Angla Vikipedio</ref>, filino de [[Theodore Roosevelt]]. Ŝi popularigis tiun ĉi koloron kaj tiel eklanĉis kolormodon. |- | style="background-color:Aqua" | ''Aqua''<br />Akva | Tiu nomo estas mallongigo de ''aquamarine''. Temas pri laborĉirkaŭaĵa ĵargonaĵo ofte uzata inter presistoj. La plena nomo aludas al la mineralo [[akvamarino]], kiu estas travidebla, verde blua gemo, variaĵo de kristala [[berilo]]. La nomo signifas ''akvo de la maro''. Tamen en la listo la koloroj ''akva'' kaj ''akvamarina'' signifike diverĝas. |- | style="background-color:Bisque" | ''Bisque''<br />Biskvita | Laŭŝajne jen aludo al biskvita [[porcelano]]. |- | style="background-color:BlanchedAlmond" | ''BlanchedAlmond''<br />BrogMigdala | Aludas al la koloro de [[migdalo]]j, post kiam oni brogis ilin sufiĉe longdaŭre por moligi la ŝelojn. Dum tiu procedo ili paliĝas. |- | style="background-color:BurlyWood" | ''BurlyWood''<br />BukloLigna | Arboj havas ofte tumorojn kaŭzitajn de bakterioj. La ligno de tiuj ĉi tumoraj bukloj estas parte pli valora ol la normala ligno de la arbo kaj uziĝas por fabriki pipkapojn. Kial la koloro ricevis la nomon bukloligno, ne estas konate. |- | style="background-color:CadetBlue; color:white" | ''CadetBlue''<br />KadetBlua | Supozeble kadetuniforma koloro, sed ne klare de kiulandaj kadetoj kaj kiam. Nomo jam delonge uzata. |- | style="background-color:Chartreuse" | ''Chartreuse''<br />Kartuzia | Jen la koloro de populara franca [[likvoro]] prae pretigita de la [[Kartuzianoj]], katolika ordeno, kiu fondiĝis en la franca montara regiono [[Kartuzio]] (''Chartreuse''). |- | style="background-color:CornSilk" | ''CornSilk''<br />MaizSilka | Ne temas pri iuspeca aŭtenta [[silko]]. Temas pri la koloro de la silkecaj polenricevaj stigmoj ĉe inaj [[maizo|maizplantoj]]. |- | style="background-color:DodgerBlue; color:white" | ''DodgerBlue''<br />DoĝerBlua | Aludas al la emblema koloro de la bazpilka teamo — ''The Los Angeles Dodgers''. |- | style="background-color:Gainsboro" | ''Gainsboro''<br />Gajnsbora | Nekonate. Tamen ĝis 1966 ekzistis Brita porcelanfabrikanto kun la tre populara marko ''Queen Anne''. Tiu vendis ĝuste ĉi-grize dekoratan servicon kun la modelnomo ''Gainsborough (Gray)''. |- | style="background-color:HoneyDew" | ''HoneyDew''<br />MielRosa | Laŭŝajne tio aludas al la koloro de la fruktaĵo de mielrosa [[melono]], specifa kulturvario de melono. |- | style="background-color:LavenderBlush" | ''LavenderBlush''<br />LavendoŜminka | La ''blush'' aludas ĉi tie al [[ŝminko]] por beligi la vangojn de virinoj. |- | style="background-color:Magenta" | ''Magenta''<br />Magenta | La nomo de itala loko, kie oni prae trovis fuksinon. La laŭnormaj koloroj magenta kaj fuksina estas identaj. |- | style="background-color:MintCream" | ''MintCream''<br />MentKrema | Laŭŝajne la koloro de kirlita kremo kun mento, aŭ de la likvoro ''Crème de menthe''<ref group=Vidu>[[:en:Crème de menthe|Mentkremo]] en la Angla Vikipedio</ref> (blanka), ingredienco de la koktelo ''[[Stinger]]''.<ref group=Vidu>[[:fr:Stinger (cocktail)|Stinger]] en la Franca Vikipedio</ref> |- | style="background-color:NavajoWhite" | ''NavajoWhite''<br />NavajoBlanka | Temas laŭŝajne pri la koloro de [[sabloŝtono|sabloŝtonaj]] [[klifo]]j en la regiono, kie la [[Navahoj]] iam vivis kaj hodiaŭ nomiĝas laŭ ili. |- | style="background-color:Navy; color:white" | ''Navy''<br />Mararmea | Jen tre malhela bluo, parto de la blua kaj blanka uniformo de la Brita Reĝa Mararmeo jam ekde [[1748]]. |- | style="background-color:Orchid" | ''Orchid''<br />Orkida | Tiu venas de la florfamilio [[orkido]], Angle ''orchid''. |- | style="background-color:PapayaWhip" | ''PapayaWhip''<br />PapajŜaŭma | Laŭŝajne kirlita kremo kun [[papajo]]. |- | style="background-color:PeachPuff" | ''PeachPuff''<br />PersikPufa | Bakaĵeto, kiu bake pufiĝas kaj entenas kirlitan kremaĵon kaj tranĉaĵon de [[persiko]]. |- | style="background-color:Peru" | ''Peru''<br />Perua | Tiu ĉi koloro nomiĝis jam de 1924 Perua bruno (''peruvian brown'').<ref>Maerz and Paul ''A Dictionary of Color'' New York:1930 McGraw-Hill Page 201; Color Sample of Peruvian Brown: Page 49 Plate 13 Color Sample L11—The color Peru shown above matches the color sample in the book</ref> Oni ŝanĝis la nomon por X11 en 1987. |- | style="background-color:PowderBlue" | ''PowderBlue''<br />PulvoBlua | La nomo aludas al polvigita blua vitro, el kio oni pretigis bluan farbon por pentrado. |- | style="background-color:RoyalBlue; color:white" | ''RoyalBlue''<br />ReĝBlua | Onidire jen koloro, kiu venkis en konkurso trovi koloron por nova robo por la Brita reĝino [[Charlotte of Mecklenburg-Strelitz]], edzino de reĝo [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]]. |- | style="background-color:Sienna; color:white" | ''Sienna''<br />Siena | En la itala urbo [[Sieno]] oni povas trovi [[argilo]]n ĉi-koloran. |- | style="background-color:Tan" | ''Tan''<br />Tanina | Jen la koloro de [[tanino]] uzata por tani peltojn. |- | style="background-color:Teal; color:white" | ''Teal''<br />Kreka | Onidire laŭ la koloro ĉirkaŭ la okuloj de la anasa specio [[kreko]]. |} {{Linio|diko=4|helgriza}} La plej multaj el la supraj informoj venas de la Angla Vikipedio.<ref group=Vidu>[[:en:Web colors|Web colors]] en la Angla Vikipedio</ref> === Praktika aplikoj === ==== En HTML ==== Estas diversaj ebloj elekti kolorojn en HTML. Prae tio estis pure HTML-a afero, sed intertempe oni aldonis eksterajn stilfoliojn, per kiuj oni povas kvazaŭ centre, unuloke difini la kompletan stilon de specifa HTML-a elemento. Al tio apartenas ankaŭ la elekto de specifaj koloroj. Do hodiaŭ oni preferas difini kolorojn ene aŭ de stilfolio, aŭ ene de ĉeloka formulado <nowiki>style="..."</nowiki>. Tamen tre malnova, ankoraŭ valida formulaĵo en HTML 5 rilatas al la fona koloro de tuta paĝo. Jen ekzemplo: <pre> <body bgcolor="blue"> </pre> ==== En CSS ==== Multaj nomoj por koloroj estas difinitaj. Jen ekzemploj: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: navy; /* mararmea (tre malhela bluo) */ } p { color: red; /* ruĝa */ } TD { background-color: yellow; /* flava */} </syntaxhighlight> ==== En Vikipedio ==== {{Tabulo|koloro=bisque|ombro=sandybrown|inko=maroon|'''Hello world!'''}} La Vikipedia sistemo, baziĝanta sur HTML kaj CSS, evidente same komprenas la kolornomojn supre enlistigitajn. Tio estas grava rilate ŝablonojn. Jen ekzemplo de la uzo de la Anglaj por-TTT-aj kolornomoj: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Tabulo|koloro=bisque|ombro=sandybrown|inko=maroon|'''Hello World!'''}}</nowiki>}} {{Tabulo|koloro=biskvita|ombro=sablobruna|inko=marona|'''Saluton mondo!'''}} Ŝablonoj uzantaj interne la subŝablonojn [[Ŝablono:RGB]] aŭ [[Ŝablono:E-koloroj]] akceptas eĉ Esperantajn kolornomojn laŭ la tabelo en ĉi tiu artikolo. Jen ekzemplo de la uzo de Esperantaj por-TTT-aj kolornomoj laŭ la supraj difinoj: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Tabulo|koloro=biskvita|ombro=sablobruna|inko=marona|'''Saluton mondo!'''}}</nowiki>}} Estas notinde, ke la du menciitaj kolorŝablonoj akceptas diversajn formuladojn — ekz. helverda, hele verda, heleverda, hela verdo. == Koloroj laŭ valoroj == === Kolorspaco === ==== RGB (RVB) ==== Kolorojn, eĉ se ne plene ĉiujn, oni povas vidigi per miksado de la tri primarkoloroj — Ruĝo (''Red''), Verdo (''Green'') kaj Bluo (''Blue''). Jen tridimensia spaco, do kubo. <br /> {| | [[Dosiero:AdditiveColor.svg|200px|maldekstra]] | | [[Dosiero:RGB farbwuerfel.jpg|eta|centra|500px|<center>'''Kolorkubo'''</center>]] <center><math>\mathrm{Koloro} = \langle R, G, B\rangle</math></center> |} [[Dosiero:CIExy1931 srgb gamut.png|300px|dekstra|eta|'''Atingeblaj kolorecoj de tipa katodfaska tubo''']] Do laŭeble aparato miksu tri purajn unufrekvencajn spektrajn kolorojn, ekzemple — spektra ruĝo, spektra verdo, kaj spektra bluo — povigante ĝin vidigi ĉiujn kolorojn ene de la ĉi-laŭa kolorspaca kubo. Tamen ĉe tio, eĉ uzante tri aŭtente purajn spektrajn primarajn kolorojn devene de laseroj, ne ĉiuj miksitaj koloroj atingas la kvaliton de la koloroj laŭ la spekto. Alivorte, mikso el ruĝa kaj verda, do flava, ne atingas spektran flavan. Same pri verda kaj blua kaj la rezultanta cejana. Tion oni tre klare vidas, se oni apartigas la kolorecon de la lumeco de la montreblaj koloroj kaj pritraktas kolorecojn en propra diagramo, en la tiel nomata ĉevalŝua diagramo. {{Parenteze|Parenteze, rilate la mikskoloron ''magenta'' statas iomete alia. La koloroj laŭ la tiel nomata purpurlinio baze de la ĉevalŝua diagramo tute ne estas koloroj de la spektro. Ili estiĝas nur kiel miksaĵo en la okulo — pli precize, en la cerbo — de la observanto. Alivorte spektra koloro ''magenta'' tute ne ekzistas!}} En la apuda diagramo la grizigita ĉevalŝuforma areo estas la tuta skalo de entute eblaj kolorecoj, (montrataj per koordinatoj laŭ CIE 1931). Puraj spektraj koloroj havas kolorecojn laŭ la kurba bordo de la ĉevalŝuo. Oni povas vidi, ke eĉ per triangulo kun ĉiupinte unu el tri puraj spektraj primaraj koloroj ne estas eble enteni la tutan ĉevalŝuan areon. En la praktiko, okaze de vidigilo kia ajn, plej ofte eĉ la uzataj primaraj koloroj ne estas spektraj, do oni atingas eĉ malpli ol teorie eble. Diagrame la kolora triangulo montras la kolorspacon fakte montrebla de tipa malnova katodfask-tuba komputila vidigilo kaj, vidate, ĝi ĉirkaŭbrakumas nek la tutan kolorspacon de la ĉevalŝuo, nek nur la areon de kiel eble plej granda triangulo ene de la ĉevalŝuo. Notinde estas, ke LED-ekranoj en 2012 plej ofte ne atingas eĉ tiun gamuton (kolorspacon). {{-|right}} ==== sRGB ==== Estas evidente, ke aparato povas vere precize konstrui specifan volatan koloron per mikso de ''R'' (ruĝa), ''G'' (verda) kaj ''B'' (blua), nur se la kolorecoj de la uzataj primaraj kolorfontoj — kiaj ajn — estas difinitaj. La dua postulo estas, memkompreneble, ke por sukcesi ĉe ĉio ĉi, la celata koloro devas troviĝi kolorece ene de la triangulo ∆RGB sur la ĉevalŝua diagramo kaj ĝia lumeco devas troviĝi ene de la antaŭvidata gamo de lumecoj. Aldona eĉ pli grava problemo rilatas al la fakto, ke la kolorfontoj — kiaj ajn — de tipaj ekranoj por komputiloj, same kiel por televidiloj, ne lineare reagas al specifa regvaloro. La kompensadon de tiu nelineareco, fakte temas pri funkcioj respektive preskaŭ kvadrata kaj preskaŭ kvadratradika, oni nomas ''gama''-korektado. Jen la formulo supozante valorojn inter 0 kaj 1.0. :<math>V_{\text{el}} = {V_{\text{en}}}^{\gamma}</math> Okaze de koloroj por TTT, oni simple supozas, ke la vidigilo uzos specifajn primarajn kolorecojn kaj havas specifan nelinearecon, do gama-sintenon de proksimume 2.2 por ĉiu el la tri kolorfontoj. {{Parenteze|Tia nelineareco ne estas iuspeca principa difekto de vidigiloj. Tute male. Temas pri tre dezirata sinteno por helpi pri la kompensado necesa por speco de interna ''gama''-funkcio de la homa okulo. Se oni pritraktas grizŝtuparan testbildon, la okulo povas ege pli bone apartigi la malhelajn grizŝtupojn, unu de alia, ol la helajn. La okulo simple ne povas ekkoni fajnajn heldiferencojn de ŝtupoj, se temas pri helaj ŝtupoj. Do cifereca vidsistemo devas jam principe provizi pli da koderoj por distingi la malhelajn grizŝtupojn, unu de alia, kaj malpli da koderoj por distingi la helajn grizŝtupojn. Provizi multe da apartaj valoroj por la helaj ŝtupoj estus plena malŝparo de koderoj. Ĝuste tiuspeca ĝustadirekta kaj dezirata tordado de la lineareco de la kodado okazas, se oni kompensas la ''gama''-funkcion de tipa vidigilo. Alivorte, se la vidigilo ne havus tian ''gama''-funkcion, oni devus enkonduki ĝin por ne malŝpari bitojn de la kodado.}} IEC 61966-2-1:1999 estas la oficiala specifado de sRGB. Ĝi donas la spektadmedian ĉirkaŭlumetan situacion, la kodadon kaj la kolorometriajn detalojn. Hodiaŭ (2012) ĉiuj fabrikantoj strebas konstrui siajn vidigilojn en akordo kun tiu specifado. Kiam tio konstrue ne rekte eblas, oni aldonas programaron por transformi inter la sinteno fakta kaj la sinteno postulata. Por pli fajna alĝustigo necesas provizi uzanto-programon por koloradministrado (''color management''). Tre krita estas la preparado de presotaj kolorbildoj. Evidente tiuj laŭeble same aspekte komputilekrane (sRGB), kiel poste kvarkolore presita sur papero (CMYK). Fakte tuta ĉeno devas kolorometrie perfekte harmonii — fotilo, komputilo, presilo. ==== Sekuraj kolorvaloroj ==== Naskiĝis la ideo, ke troviĝas 216 specifaj koloroj, kiuj estis sur la plej multaj vidigiloj montreblaj, sen la neceso, ke la krozilo prezentas ilin surogate kiel bilderan mikson el du fakte teknike eblaj koloroj. Alivorte, prezentado sen punktismo (''dithering''). Relative rapide oni pli aŭ malpli rezignis pri tiu ĉi sekura paletro, ĉar oni konstatis, ke punktismo pro diversaj kialoj tamen ekestis. Kiel sekvo oni difinis kelkajn kolorojn el la nur supozeble sekura 216-kolora paletro, speciale sekuraj, do sekuregaj. Tiuj vere ne eklanĉu punktismon. {{Parenteze|En la suba tabelo de TTT-e sekuraj koloroj, ĉiu koloro enlistigas per mallongigo por la RGB-valoroj. Ekz. la kodo 609 estas speco de por CSS novdate enkondukita, nur 3-cifera stenografiaĵo por la 3-bitoka, 6-cifera, deksesuma #660099, jen rgb(102,0,153).<ref>[http://www.colorhexa.com/660099 #660099 Color Information]</ref>. Per tiaj stenoj oni povas difini 4,096 koloroj, tio egalus al la paletro de 12-bita kolorgenerilo. El tiuj eblaj difinoj, tamen, nur 216 estas TTT-e, fakte krozile kaj vidigile, sekuraj.}} Jen ĉiuj sekuraj koloroj kun la sekuregaj el tiuj subliniitaj. <div align="center"> {| class="wikitable" style="color:white; width:90%; text-align:center;" |+ style="color: black;" | '''TTT-sekuraj koloroj''' | style="width:16%; background: #000;" class="mw-no-invert" | *000* | style="width:16%; background: #300;" class="mw-no-invert" | 300 | style="width:16%; background: #600;" class="mw-no-invert" | 600 | style="width:16%; background: #900;" class="mw-no-invert" | 900 | style="width:16%; background: #C00;" class="mw-no-invert" | C00 | style="width:16%; background: #F00;" class="mw-no-invert" | *F00* |- | style="background: #003;" class="mw-no-invert" | *003* | style="background: #303;" class="mw-no-invert" | 303 | style="background: #603;" class="mw-no-invert" | 603 | style="background: #903;" class="mw-no-invert" | 903 | style="background: #C03;" class="mw-no-invert" | C03 | style="background: #F03;" class="mw-no-invert" | *F03* |- | style="background: #006;" class="mw-no-invert" | 006 | style="background: #306;" class="mw-no-invert" | 306 | style="background: #606;" class="mw-no-invert" | 606 | style="background: #906;" class="mw-no-invert" | 906 | style="background: #C06;" class="mw-no-invert" | C06 | style="background: #F06;" class="mw-no-invert" | F06 |- | style="background: #009;" class="mw-no-invert" | 009 | style="background: #309;" class="mw-no-invert" | 309 | style="background: #609;" class="mw-no-invert" | 609 | style="background: #909;" class="mw-no-invert" | 909 | style="background: #C09;" class="mw-no-invert" | C09 | style="background: #F09;" class="mw-no-invert" | F09 |- | style="background: #00C;" class="mw-no-invert" | 00C | style="background: #30C;" class="mw-no-invert" | 30C | style="background: #60C;" class="mw-no-invert" | 60C | style="background: #90C;" class="mw-no-invert" | 90C | style="background: #C0C;" class="mw-no-invert" | C0C | style="background: #F0C;" class="mw-no-invert" | F0C |- | style="background: #00F;" class="mw-no-invert" | *00F* | style="background: #30F;" class="mw-no-invert" | 30F | style="background: #60F;" class="mw-no-invert" | 60F | style="background: #90F;" class="mw-no-invert" | 90F | style="background: #C0F;" class="mw-no-invert" | C0F | style="background: #F0F;" class="mw-no-invert" | *F0F* |- | style="background: #030;" class="mw-no-invert" | 030 | style="background: #330;" class="mw-no-invert" | 330 | style="background: #630;" class="mw-no-invert" | 630 | style="background: #930;" class="mw-no-invert" | 930 | style="background: #C30;" class="mw-no-invert" | C30 | style="background: #F30;" class="mw-no-invert" | F30 |- | style="background: #033;" class="mw-no-invert" | 033 | style="background: #333;" class="mw-no-invert" | 333 | style="background: #633;" class="mw-no-invert" | 633 | style="background: #933;" class="mw-no-invert" | 933 | style="background: #C33;" class="mw-no-invert" | C33 | style="background: #F33;" class="mw-no-invert" | F33 |- | style="background: #036;" class="mw-no-invert" | 036 | style="background: #336;" class="mw-no-invert" | 336 | style="background: #636;" class="mw-no-invert" | 636 | style="background: #936;" class="mw-no-invert" | 936 | style="background: #C36;" class="mw-no-invert" | C36 | style="background: #F36;" class="mw-no-invert" | F36 |- | style="background: #039;" class="mw-no-invert" | 039 | style="background: #339;" class="mw-no-invert" | 339 | style="background: #639;" class="mw-no-invert" | 639 | style="background: #939;" class="mw-no-invert" | 939 | style="background: #C39;" class="mw-no-invert" | C39 | style="background: #F39;" class="mw-no-invert" | F39 |- | style="background: #03C;" class="mw-no-invert" | 03C | style="background: #33C;" class="mw-no-invert" | 33C | style="background: #63C;" class="mw-no-invert" | 63C | style="background: #93C;" class="mw-no-invert" | 93C | style="background: #C3C;" class="mw-no-invert" | C3C | style="background: #F3C;" class="mw-no-invert" | F3C |- | style="background: #03F;" class="mw-no-invert" | 03F | style="background: #33F;" class="mw-no-invert" | 33F | style="background: #63F;" class="mw-no-invert" | 63F | style="background: #93F;" class="mw-no-invert" | 93F | style="background: #C3F;" class="mw-no-invert" | C3F | style="background: #F3F;" class="mw-no-invert" | F3F |- | style="background: #060;" class="mw-no-invert" | 060 | style="background: #360;" class="mw-no-invert" | 360 | style="background: #660;" class="mw-no-invert" | 660 | style="background: #960;" class="mw-no-invert" | 960 | style="background: #C60;" class="mw-no-invert" | C60 | style="background: #F60;" class="mw-no-invert" | F60 |- | style="background: #063;" class="mw-no-invert" | 063 | style="background: #363;" class="mw-no-invert" | 363 | style="background: #663;" class="mw-no-invert" | 663 | style="background: #963;" class="mw-no-invert" | 963 | style="background: #C63;" class="mw-no-invert" | C63 | style="background: #F63;" class="mw-no-invert" | F63 |- | style="background: #066;" class="mw-no-invert" | 066 | style="background: #366;" class="mw-no-invert" | 366 | style="background: #666;" class="mw-no-invert" | 666 | style="background: #966;" class="mw-no-invert" | 966 | style="background: #C66;" class="mw-no-invert" | C66 | style="background: #F66;" class="mw-no-invert" | F66 |- | style="background: #069;" class="mw-no-invert" | 069 | style="background: #369;" class="mw-no-invert" | 369 | style="background: #669;" class="mw-no-invert" | 669 | style="background: #969;" class="mw-no-invert" | 969 | style="background: #C69;" class="mw-no-invert" | C69 | style="background: #F69;" class="mw-no-invert" | F69 |- | style="background: #06C;" class="mw-no-invert" | 06C | style="background: #36C;" class="mw-no-invert" | 36C | style="background: #66C;" class="mw-no-invert" | 66C | style="background: #96C;" class="mw-no-invert" | 96C | style="background: #C6C;" class="mw-no-invert" | C6C | style="background: #F6C;" class="mw-no-invert" | F6C |- | style="background: #06F;" class="mw-no-invert" | 06F | style="background: #36F;" class="mw-no-invert" | 36F | style="background: #66F;" class="mw-no-invert" | 66F | style="background: #96F;" class="mw-no-invert" | 96F | style="background: #C6F;" class="mw-no-invert" | C6F | style="background: #F6F;" class="mw-no-invert" | F6F |- style="color: black;" | style="background: #090;" class="mw-no-invert" | 090 | style="background: #390;" class="mw-no-invert" | 390 | style="background: #690;" class="mw-no-invert" | 690 | style="background: #990;" class="mw-no-invert" | 990 | style="background: #C90;" class="mw-no-invert" | C90 | style="background: #F90;" class="mw-no-invert" | F90 |- style="color: black;" | style="background: #093;" class="mw-no-invert" | 093 | style="background: #393;" class="mw-no-invert" | 393 | style="background: #693;" class="mw-no-invert" | 693 | style="background: #993;" class="mw-no-invert" | 993 | style="background: #C93;" class="mw-no-invert" | C93 | style="background: #F93;" class="mw-no-invert" | F93 |- style="color: black;" | style="background: #096;" class="mw-no-invert" | 096 | style="background: #396;" class="mw-no-invert" | 396 | style="background: #696;" class="mw-no-invert" | 696 | style="background: #996;" class="mw-no-invert" | 996 | style="background: #C96;" class="mw-no-invert" | C96 | style="background: #F96;" class="mw-no-invert" | F96 |- style="color: black;" | style="background: #099;" class="mw-no-invert" | 099 | style="background: #399;" class="mw-no-invert" | 399 | style="background: #699;" class="mw-no-invert" | 699 | style="background: #999;" class="mw-no-invert" | 999 | style="background: #C99;" class="mw-no-invert" | C99 | style="background: #F99;" class="mw-no-invert" | F99 |- style="color: black;" | style="background: #09C;" class="mw-no-invert" | 09C | style="background: #39C;" class="mw-no-invert" | 39C | style="background: #69C;" class="mw-no-invert" | 69C | style="background: #99C;" class="mw-no-invert" | 99C | style="background: #C9C;" class="mw-no-invert" | C9C | style="background: #F9C;" class="mw-no-invert" | F9C |- style="color: black;" | style="background: #09F;" class="mw-no-invert" | 09F | style="background: #39F;" class="mw-no-invert" | 39F | style="background: #69F;" class="mw-no-invert" | 69F | style="background: #99F;" class="mw-no-invert" | 99F | style="background: #C9F;" class="mw-no-invert" | C9F | style="background: #F9F;" class="mw-no-invert" | F9F |- style="color: black;" | style="background: #0C0;" class="mw-no-invert" | 0C0 | style="background: #3C0;" class="mw-no-invert" | 3C0 | style="background: #6C0;" class="mw-no-invert" | 6C0 | style="background: #9C0;" class="mw-no-invert" | 9C0 | style="background: #CC0;" class="mw-no-invert" | CC0 | style="background: #FC0;" class="mw-no-invert" | FC0 |- style="color: black;" | style="background: #0C3;" class="mw-no-invert" | 0C3 | style="background: #3C3;" class="mw-no-invert" | 3C3 | style="background: #6C3;" class="mw-no-invert" | 6C3 | style="background: #9C3;" class="mw-no-invert" | 9C3 | style="background: #CC3;" class="mw-no-invert" | CC3 | style="background: #FC3;" class="mw-no-invert" | FC3 |- style="color: black;" | style="background: #0C6;" class="mw-no-invert" | 0C6 | style="background: #3C6;" class="mw-no-invert" | 3C6 | style="background: #6C6;" class="mw-no-invert" | 6C6 | style="background: #9C6;" class="mw-no-invert" | 9C6 | style="background: #CC6;" class="mw-no-invert" | CC6 | style="background: #FC6;" class="mw-no-invert" | FC6 |- style="color: black;" | style="background: #0C9;" class="mw-no-invert" | 0C9 | style="background: #3C9;" class="mw-no-invert" | 3C9 | style="background: #6C9;" class="mw-no-invert" | 6C9 | style="background: #9C9;" class="mw-no-invert" | 9C9 | style="background: #CC9;" class="mw-no-invert" | CC9 | style="background: #FC9;" class="mw-no-invert" | FC9 |- style="color: black;" | style="background: #0CC;" class="mw-no-invert" | 0CC | style="background: #3CC;" class="mw-no-invert" | 3CC | style="background: #6CC;" class="mw-no-invert" | 6CC | style="background: #9CC;" class="mw-no-invert" | 9CC | style="background: #CCC;" class="mw-no-invert" | CCC | style="background: #FCC;" class="mw-no-invert" | FCC |- style="color: black;" | style="background: #0CF;" class="mw-no-invert" | 0CF | style="background: #3CF;" class="mw-no-invert" | 3CF | style="background: #6CF;" class="mw-no-invert" | 6CF | style="background: #9CF;" class="mw-no-invert" | 9CF | style="background: #CCF;" class="mw-no-invert" | CCF | style="background: #FCF;" class="mw-no-invert" | FCF |- style="color: black;" | style="background: #0F0;" class="mw-no-invert" | *0F0* | style="background: #3F0;" class="mw-no-invert" | 3F0 | style="background: #6F0;" class="mw-no-invert" | *6F0* | style="background: #9F0;" class="mw-no-invert" | 9F0 | style="background: #CF0;" class="mw-no-invert" | CF0 | style="background: #FF0;" class="mw-no-invert" | *FF0* |- style="color: black;" | style="background: #0F3;" class="mw-no-invert" | 0F3 | style="background: #3F3;" class="mw-no-invert" | *3F3* | style="background: #6F3;" class="mw-no-invert" | *6F3* | style="background: #9F3;" class="mw-no-invert" | 9F3 | style="background: #CF3;" class="mw-no-invert" | CF3 | style="background: #FF3;" class="mw-no-invert" | *FF3* |- style="color: black;" | style="background: #0F6;" class="mw-no-invert" | *0F6* | style="background: #3F6;" class="mw-no-invert" | *3F6* | style="background: #6F6;" class="mw-no-invert" | 6F6 | style="background: #9F6;" class="mw-no-invert" | 9F6 | style="background: #CF6;" class="mw-no-invert" | *CF6* | style="background: #FF6;" class="mw-no-invert" | *FF6* |- style="color: black;" | style="background: #0F9;" class="mw-no-invert" | 0F9 | style="background: #3F9;" class="mw-no-invert" | 3F9 | style="background: #6F9;" class="mw-no-invert" | 6F9 | style="background: #9F9;" class="mw-no-invert" | 9F9 | style="background: #CF9;" class="mw-no-invert" | CF9 | style="background: #FF9;" class="mw-no-invert" | FF9 |- style="color: black;" | style="background: #0FC;" class="mw-no-invert" | *0FC* | style="background: #3FC;" class="mw-no-invert" | *3FC* | style="background: #6FC;" class="mw-no-invert" | 6FC | style="background: #9FC;" class="mw-no-invert" | 9FC | style="background: #CFC;" class="mw-no-invert" | CFC | style="background: #FFC;" class="mw-no-invert" | FFC |- style="color: black;" | style="background: #0FF;" class="mw-no-invert" | *0FF* | style="background: #3FF;" class="mw-no-invert" | *3FF* | style="background: #6FF;" class="mw-no-invert" | *6FF* | style="background: #9FF;" class="mw-no-invert" | 9FF | style="background: #CFF;" class="mw-no-invert" | CFF | style="background: #FFF;" class="mw-no-invert" | *FFF* |} </div> === Praktikaj aplikoj === ==== En HTML ==== Ekzistis ĉiam la eblo difini koloron ankaŭ kiel kolormikso laŭ la RGB-modelo - do RVB: ruĝa, verda, blua. Tion oni faras tamen deksesume (hekse). Ĉi-cele oni uzas po unu bitokon (bajton) por ĉiu koloro. Jen po 256 ŝtupoj por ĉiu primara koloro, do sume pli ol 16 milionoj da koloroj. La ŝtupoj etendiĝas por ĉiu koloro deksesume (hekse) de 0 ĝis ff, do decimale de 0 ĝis 255. Blanka, la mikso el ĉiuj tri koloroj, estas laŭ tiu formulado #ffffff, ruĝa #ff000, flava=#ffff00, verda #00ff00, cejana #00ffff, blua #0000ff, magenta #ff00ff, nigra #000000. Jen blufona ekzemplo. <pre> <body bgcolor="#0000ff"> </pre> ==== En CSS ==== La plej novaj kroziloj ne nur bone prilaboras paĝojn laŭ HTML 4.01, sed parte eĉ jam laŭ HTML 5. Aldone, jam delonge oni preferas uzi [[CSS|stilfoliojn]] (''cascaded style sheets'') por elekti kolorojn ktp, nome po ĉiu tipo de HTML-elemento, kaj ne plu individue en ĉiu elemento mem. Stilfolioj postulas uzi iomete alispecajn formuladojn kaj komandojn laŭ la normo CSS. Tamen rilate kolornomojn mem, nenio ŝanĝiĝas pro tio. Ekzistas diversaj manieroj kodi kolorojn en CSS. ===== RGB-Kolormodelo (RVB) ===== Koloroj de la [[RVB (kolormodelo)|RGB-kolormodelo]] (RVB) estas difineblaj laŭ pluraj metodoj: *deksesume tricifere de 000-FFF, speco de mallongigo, *deksesume sescifere, do tribajte de 000000-FFFFFF, *decimale de 0-255 *decimale procente de 0%-100%. Jen ekzemploj de la postulata sintakso: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: #F00 } /* #rgb — mallongigo, kiu aŭtomate duobligas la ciferojn al #FF0000*/ p { color: #FF0000 } /* #rrggbb */ p { color: rgb(255, 0, 0) } /* entjeroj 0 - 255 */ p { color: rgb(100%, 0%, 0%) } /* procentaj aldonoj 0,0 % - 100,0 % */ </syntaxhighlight> Intertempe, ĉiuj vidigiloj fakte obeu al la specifado sRGB jam menciita. Do kaj R, kaj G, kaj B estas difinitaj. Aldone oni antaŭsupozas specifan ''gama''-korektadon necesa. ====== RGBA ====== RGBA ne estas nova modelo, temas pri la RGB-modelo kun aldona kvara parametro — la tielnomata ''alfa''-kanalo. Pro tio la litero ''A''. Tiu kvara valoro uziĝas por difini la travideblecon de la generota kolortavolo rilate iujn fonaĵojn. La gradon de maltravideblo, do de opakeco, oni difinas kiel decimala kunpunkta valoro inter 0.0 kaj 1.0. Ĉe tio 0.0 signifas nulan opakeco, do plenan travideblon. <syntaxhighlight lang="css"> p { color: rgba(64, 0, 0, 0.7) } /* 0.7 = 70 % opakeco - specifita en CSS 3 */ </syntaxhighlight> ===== HSL-Kolormodelo ===== La HSL-kolormodelo baziĝas sur Kolornuanco (''hue''), Satureco (''saturation'') kaj Heleco (''lightness''). Tiu modelo apartigas la kolorecan informon de la lumeca informo. Temas pri koloreco konsistanta el kolornuanco (''hue'') kaj satureco (''saturation'') kaj heleco (''lightness''). {{Parenteze|La kolornuanco estas angulo inter 0 gradoj, ruĝa, cirkle tra ĉiuj aliaj eblaj kolornuancoj, do ruĝo, flavo, verdo, cejano, bluo, magento, ĝis 360 gradoj, do denove returne al 0 gradoj kaj ree al ruĝo. La satureco oni donas per procentoj. 100% estas la pura spektra koloro mem, tio estas, laŭ kapablo de la vidigilo. La transiro de 100% al 0% kondukas al ĉiam pli senkoloraj versioj de la sama kolornuanco kaj finiĝas ĉe senkolora grizo kun la sama objektiva heleco kiel la pura kolornuanco havas. Tiaj kolorsistemoj estas tamen ne tute senproblemaj. Unue ne estas tute klare, kiel el la kolornuancoj iĝu cirklo, fakte devus temi pri sesangulo. Nome, depende de la kalkulmetodo uzata por la transformado la kolorangulo povas konsiderinde diverĝi. Due oni plene ignoras la subjektivan helecon de koloroj. La plej malhela primara koloro estas bluo. Nome, kompare al 100W-a blanka ampolo, same konstruita 100W-a blua ampolo havas subjektive nur ĉirkaŭ 10% de la heleco de sia blanka parenco. Ĝi fakte lumas precize same hele per la 100 vatoj, kiujn ĝi konsumas, sed homoj ne vidas tion tiel. Oni devus nutri la bluan ampolon per 1kW {!} por atingi subjektive la saman helecon kiel ĉe la 100W-a blanka ampolo.}} Koloroj laŭ la [[HSL (kolorsistemo)|HSL-kolormodelo]] povas esti notataj laŭ [[CSS|CSS 3]] kiel sekvas<ref>http://www.css3.info/preview/hsla/</ref>: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: hsl(120, 100%, 50%) } /* verda */ p { color: hsl(120, 100%, 25%) } /* malhelverda */ p { color: hsl(120, 100%, 75%) } /* helverda */ p { color: hsl(120, 50%, 50%) } /* palverda */ </syntaxhighlight> ====== HSLA ====== Simile kiel ĉe RGB oni povas doni kvaran opakecan parametron al HSL per HSLA-difino. Denove, 1.0 estas plene opaka, do ne travidebla, kaj 0.0 estas plene travidebla. Jen ekzemplo. <syntaxhighlight lang="css"> p { color: hsla(120, 100%, 50%, 0.7) } /* verda kun 70 % opakeco */ </syntaxhighlight> ===== CMYK-kolormodelo (CMFN) ===== Tiu modelo difinas kolorojn per mikso de la tri subtrahaj koloroj — Cejano (''cyan''), Magento (''magenta'') kaj Flava (''yellow''). {{Parenteze|Subtrahajn kolorojn havas preskaŭ ĉiuj farboj. Tiuj ŝajnas esti specifa pura koloro, sed en vero reflektas ĉiujn kolorojn krom la komplementa koloro de la ŝajna koloro. Do al cejana farbo mankas reflektopovo nur por ruĝa lumo, ĝi reflektas tamen ĉiujn aliajn, kaj pro tio aspektas cejana. Alivorte, ĝi subtrahas la koloron ruĝa de la lumspektro, per kiu oni prilumas la farbon. Farboj filtras, ili ne lumas. Ĉe tio la okulo ne povas distingi la puran koloron cejano, de kolormikso sen ruĝo. Ambaŭ aspektas same cejanaj. Fakte nur tri tiaj precize funkciantaj subtrahaj koloroj devus sufiĉi por miksi praktike ĉiujn volatajn kolorojn, ankaŭ prese aŭ pentrade sur papero. Do se oni aplikas ĉiujn tri kolorojn kiel mikso al blanka papero, la rezulto devus esti nigra, alivorte la kolormikso reflektu nenion plu. Tamen pro la neperfekteco de farboj kaj presilaj inkoj, oni atingas nur kote brunan aŭ grizetan koloron.}} Por korekti la neperfekton de la haveblaj koloraj presinkoj, kiuj, miksitaj, ne liveras akcepteblan nigron, oni bezonas kvaran inkon, la tiel nomatan ŝlosilan (''key''), aŭtente nigran inkon. Ŝlosile ĝi nomiĝas pro tio, ke oni alĝustigas la aliajn tri presmatricojn laŭ la nigra mastra matrico.<ref group=Vidu>[[:en:CMYK color model|CMYK color model]] en la Angla Vikipedio</ref> Presi laŭ tiu ĉi kolorsistemo nomiĝas [[kvarfarba presado]] kaj vaste uziĝas. Ekde CSS 3 koloroj povas esti ankaŭ difinataj laŭ [[CMFN (kolormodelo)|CMFN-kolormodelo]]<ref>http://www.w3.org/TR/css3-gcpm/#cmyk-colors</ref>, do presprete: <syntaxhighlight lang="css"> p { color: device-cmyk(0.0, 0.95, 1, 0.1) } /* ruĝa */ </syntaxhighlight> ===== Skribado kun retrofala kongrueco ===== Ĉar nur modernaj foliumiloj povas interpreti la notigojn laŭ rvba, hsv(a) kaj cmfn, verkantoj de retpaĝaroj devas difini tiel nomatan refalan koloron (angle ''fallback color''): <syntaxhighlight lang="css"> p { color: red; /* refala kompatibileco */ color: device-cmyk(0.0, 0.95, 1, 0.1); /* Tio estas interpretata de modernaj foliumiloj */ } </syntaxhighlight> ==== En Vikipedio ==== Evidente, Vikipedio, baziĝante sur HTML kaj CSS komprenas RGB-valorojn. Oni povas formuli ilin laŭ kvar variantoj — decimale, decimale procente, deksesume kaj deksesume mallongigite. {| | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Jen ekzemplo uzanta decimalajn RGB-valorojn: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=rgb(255,136,119)|rgb(255,136,119)}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=rgb(255,136,119)|fluigo=neniu|rgb(255,136,119)}}}} | | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Kun procenta RGB-formulado: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=rgb(100%,53%,47%)|rgb(100%,53%,47%)}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=rgb(100%,53%,47%)|fluigo=neniu|rgb(100%,53%,47%)}}}} |- | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Kun tradicia deksesuma RGB-formulado: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=#ff8877|ff8877}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=#ff8877|fluigo=neniu|#ff8877}}}} | | {{Papero|marĝeno=2|bordero=1|1= Kun CSS-a deksesuma tricifera RGB-mallongigo: {{Skribo|fono=HelCejana|1=<nowiki>{{Butono|koloro=#f87|#f87}}</nowiki>}} {{Butono|koloro=#f87|fluigo=neniu|#f87}}}} |} <!--=== Ne subtenataj parencaj kolormodeloj === ==== HSV-Kolormodelo ==== Tiu modelos apartigas la kolorecan informon de la lumeca informo. Temas pri koloreco konsistanta el kolornuanco (''hue'') kaj satureco (''saturation'') kaj lumivaloro (''value''). Ĝi similas al la antaŭa HSL-kolormodelo, nur la metodo kalkuli la lumecan komponanton diferencas. En 2012 CSS ankoraŭ ne subtenis tiun ĉi modelon. ==== HSI-Kolormodelo ==== Tiu modelos apartigas la kolorecan informon de la lumeca informo. Temas pri koloreco konsistanta el kolornuanco (''hue'') kaj satureco (''saturation'') kaj lumig-intenseco (''intensity''). Ĝi similas al la antaŭa HSl-kolormodelo, nur la metodo kalkuli la lumecan komponanton diferencas. En 2012 CSS ankoraŭ ne subtenis tiun ĉi modelon. ==== HSY'-Kolormodelo ==== Tiu modelo baziĝas sur koloreco, do Kolornuanco (''hue'') kaj Satureco (''saturation''), kaj Lumeco (''luma''). La granda diferenco kompare al HSV kaj HSL estas tio, ke oni nun konsideras la subjektivan helecon de koloroj. Do oni difinas nun kolorojn — koloreco kaj lumeco — laŭ tio, kion homo fakte vidas. Ĉi-cele oni kalkulas la subjektivan helecon de koloro laŭ ĝiaj ''gama''-korektitaj RGB-komponantoj per la sekva formulo. :<math>Y^\prime = 0.30R + 0.59G + 0.11B\,\!</math> El tio sekvas, ke por atingi la subjektivan helecon de ampolo blanka je 100W per blua ampolo samspeca, oni devus nutri ĝin per preskaŭ 1kW! Simila kolormodelo uziĝas por televido, video kaj jpeg-kunpremado. En 2012 CSS ankoraŭ ne subtenis tiun ĉi modelon. --> == Vidu ankaŭ == <references group=Vidu /> == Referencoj == {{referencoj}} == Fontoj == * {{Citlibro |Aŭtoro=Günter Born |Titolo=HTML |Subtitolo=Arbeitsbuch, Nachschlagewerk, Praxisführer |ISBN=3-8272-6658-0 |Eldonejo=Markt+Technik |Loko=Munkeno |Jaro=2003 |Lingvo=germana |Paĝoj=p. 96 }} * {{Citlibro |Aŭtoro=Münz, Nefzger |Titolo=HTML |ISBN=3-7723-6654-6 |Eldonejo=Franzis Verlag GmbH |Loko=Poing |Lingvo=germana |Jaro=2005 |Paĝoj=p. 82-85 }} * {{Citlibro |Aŭtoro=Markus Mann |Titolo=HTML |ISBN=3-7723-6557-4 |Eldonejo=Franzis Verlag GmbH |Loko=Poing |Lingvo=germana |Jaro=2002 |Paĝoj=p. 41-42 }} * {{Citlibro |Aŭtoro=Kai Laborenz |Titolo=CSS |Subtitolo=Grundlagen, Praxisbeispiele, Referenz; Modernes Webdesign mit CSS |ISBN=978-3-8362-1725-5 |Eldonejo=Galileo Press |Loko=Bonn |Jaro=2011 |Paĝoj=p. 785-786 |Lingvo=germana }} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.html.am/html-codes/color/color-scheme.cfm?colorName=Gray Kolorkomparilo por helpi fasoni fasadojn.] * [http://www.ais-sanmarino.org/kursoj/s1/koloroj/index.html Komputila kodado de koloraj bildoj]. Kurso de [[AIS|AIS San-Marino]]. {{Normoj de W3C}} {{ADLS|2012|28}} [[Kategorio:HTML]] [[Kategorio:Koloroj]] 32z4xijd2idwwktzuyorvsewf7kxgea 0 413858 9417106 7872543 2026-06-29T17:38:04Z Sj1mor 12103 9417106 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} '''[[Burgo]] de la [[duko]] [[Blubarbo]],''' origine [[hungare]] '''A kékszakállú herceg vára''' estas unuakta [[opero]] de [[Béla Bartók]], [[Béla Balázs]] verkis la [[teksto]]n. [[Dosiero:Gillesderais1835.jpg|eta|220px|[[Gilles de Rais]], pri kiu oni verkis francan [[fabelo]]n, poste operon]] [[Dosiero:Tóbiás Klára a kékszakállú vára (800x787).jpg|eta|Emajla bildo pri Burgo de la Blubarbulo fare de [[Klára Tóbiás]]]] La opero estis kreita en [[1911]], sed la debuto okazis nur en [[1918]] en [[Budapeŝta Ŝtata Operejo]]. La opero havas nur 2 rolantojn: Blubarbo ([[baritono]] aŭ [[baso]]) kaj Judit, la nova [[edzino]] ([[soprano]] aŭ [[mezosoprano]]). Oni prezentis la operon 8-foje, poste en [[1936]], poste pli ofte. Oni faris [[filmo]]jn en [[1963]] (en [[Germanio]]), en [[1981]] (en [[Hungario]]). == Historio == Blubarbo havas novan [[edzino]]n, al kiu li prezentas sian burgon. Judit vidas 7 ĉambrojn fermitajn. Ŝi petas la edzon, montru la ĉambrojn. La duko ne volas fari ĝin, tamen pro petego de Judit li montras ilin laŭvice. * 1-a ĉambro: aperas ruĝa aŭ sanga kvadrato, tio estas la turmenta ĉambro * 2-a ĉambro: flava-ruĝa lumo kun [[armilo]]j, sed Judit vidas ankaŭ [[sango]]jn sur ilin * 3-a ĉambro: orokolora lumo kun sangaj [[trezoro]]j * 4-a ĉambro: blua-verda kvadrato kun [[floro]]j, tamen Judit vidas ankaŭ sangojn * 5-a ĉambro: balkono sunlumo, sed Judit vidas la [[nubo]]jn sangaj * 6-a ĉambro: [[lago]] de la [[larmo]]j * 7-a ĉambro: lunlumo kaj eliras la iamaj [[edzino]]j, kiujn Judit sekvas Por pli bone kompreni la historion vidu la originan historion [[Blubarbo|ĉi tie]]! La plej menciindaj kantistoj estis por Blubarbo [[Mihály Székely]], [[Endre Koréh]], [[Kolos Kováts]], [[László Polgár]], [[György Melis]], [[Sándor Sólyom-Nagy]], [[Dietrich Fischer-Dieskau]]; por Judit [[Sylvia Sass]], [[Magda Tiszay]], [[Júlia Várady]], [[Éva Marton]], [[Klára Takács]], [[Birgit Nilsson]], [[Jessye Norman]]. == Fontoj == * [http://hu.wikipedia.org Hungara Vikipedio] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Hungarlingvaj operoj]] 6j5o9lepzxl4xss7wn8j72drqhfrc9n 0 421406 9417354 8904959 2026-06-30T07:50:02Z Crosstor 3176 9417354 wikitext text/x-wiki '''ERDÉLYI [[Stefano|István]]''' (Erván) estis hungara pentristo, arkitekto, memlerninto. Li naskiĝis en [[Marosvásárhely]] (hodiaŭ [[Rumanio]]) [[1897]] kaj mortis ?. ==Kariero== István Erdélyi akiris diplomon pri arkitekturo en la 1920-aj jaroj. Kiel pentristo li debutis nur en 1980 en ekspozicio en [[Budapeŝto]]. Poste li prezentiĝis en pluraj grupaj ekspozicioj. ==Fonto== *[http://www.kieselbach.hu/muvesz/erdelyi-istvan-_ervan__8157 Kieselbach.hu] {{Vivtempo|Erdelyi, J.||nekonata}} [[Kategorio:Hungaraj pentristoj]] [[Kategorio:Hungaraj arkitektoj]] pcn7gbi1e8kptfj2ekxpz54u0xuaiy0 0 422502 9417052 8904834 2026-06-29T15:28:44Z Sj1mor 12103 9417052 wikitext text/x-wiki '''Pano kaj ludoj''' ([[latine]]: '''''panem et circenses''''') estas [[metaforo]] por malprofunda rimedo de [[registaro]] plaĉi al la [[popolo]] de [[lando]]. La metaforon unue uzis [[Juvenalo]] en sia deka [[satiro]], signifante la nursolaj zorgoj restantaj de la [[romiano]]j kontraŭ civitismo kaj heroeco. Tion profitis la regantaj klasoj, el kiuj kelkaj postenoj havis respondecon pri la organizado de ludoj kaj eĉ disdonado de pano dum krizaj epokoj. Ekde politika vidpunkto oni povas konsideri, ke ĝi estas ŝtata ruzaĵo por devojigi la popolojn for el la veraj problemoj kiaj estus en romia epoko la [[sklaveco]], malegaleco de klasoj, [[malsatego]]j ktp. En la aktuala okcidenta socio, oni povas konsideri, ke la favora traktado de sportoj ĉefe ekde amaskomunikiloj ([[futbalo]], [[olimpiaj ludoj]] ktp.) ludas saman rolon por forkonduki homojn el eventuala luktado por plibonigo de siaj vivkondiĉoj, ŝanĝoj de reĝimo ktp. Tio plej evidentiĝis el diktatorecaj reĝimoj (Monda Ĉampioneco de Futbalo en Meksiko, Olimpiaj Ludoj en Pekino ktp.). == Vidu ankaŭ == * {{Q|Q1153173}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Latinaj esprimoj]] [[Kategorio:Politiko]] s9lbkkl14kzk296joxmyyl66ecr7u6l 0 424098 9417165 8635017 2026-06-29T20:14:10Z Wheatley2 216749 9417165 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=US-AZ|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} '''Scottsdale''' (Esperantigite: [[Skotsdalo (Arizono)|Skotsdalo]]) estas [[grandurbo]] en [[Usono]], en [[subŝtato]] [[Arizono]], en [[distrikto]] Maricopa. La urbego apartenas al [[aglomeraĵo]] de [[Fenikso (urbo)]]. [[Dosiero:Maricopa County Incorporated and Planning areas Scottsdale highlighted.svg|eta|Situo de Scottsdale en Arizono kaj en la distrikto]] == Bazaj informoj == * [[Koordinato]]j: {{koordinatoj gm|33|30|N|111|56|W|montru=entekste}} * [[Areo]]: {{unuo|478|km²}} * [[Loĝantaro]]: {{formatnum:217385}} (en [[2010]]) * [[Supermara alteco]]: {{unuo|380|m}} * [[Horzono]]: [[UTC]]-7h * [[Poŝtkodo]]j: * [[Telefonkodo]]j: 480 == Geografio == [[Dosiero:Scottsdale waterfront.jpg|eta|maldekstre|Riverborda panoramo de Scottsdale]] Scottsdale situas sur [[montetaro]] laŭ riverbordo en la sudokcidenta landparto de Usono, en la meza parto de Arizono. Fenikso, [[Mesa]] kaj [[Tempe (Arizono)]] troviĝas proksime. == Historio == En la nuna Scottsdale estis grava kulturo jam antaŭ la eŭropanoj. En [[1868]] [[angloj]] faris pli moderna la irigacian [[kanalo]]n de [[indianoj]]. Baldaŭe alvenis spertaj terkultivistoj Scott-[[frato]]j, pri kiuj la urbego havas la nomon ekde [[1894]]. Ĝi iĝis populara feriejo, poste dormourbo de Fenikso. == Ekonomio == En Scottsdale la plej grava estas la [[turismo]], estas menciinda ankaŭ la kuracturismo kaj la butikumado. [[Dosiero:20080409-ScottsdaleAZ-ArtsDistrict.jpg|eta|Skulptaĵo en Scottsdale]] [[Dosiero:Old Town Scottsdale 01.jpg|eta|Butikoj en Scottsdale]] [[Dosiero:20080409-ScottsdaleAZ-001.jpg|eta|Urbodomo de Scottsdale]] == Trafiko == Scottsdale havas municipan [[flughaveno]]n. En la urbego [[aŭtobuso]]j liveras la [[pasaĝero]]jn. == Klimato == Scottsdale havas senpluvan aŭ dezertan [[klimato]]n. La [[temperaturo]] averaĝe varias inter 13-{{GdC|30}}. La varmo kulminas inter [[junio]]-[[aŭgusto]] foje kun {{GdC|48}}, inter [[oktobro]]-[[aprilo]] okazas eĉ frostoj. Jare pluvas po 238&nbsp;mm, junie ĝenerale neniam pluvas. La [[pluvo]] kulminas en [[aŭgusto]]. == Vidindaĵoj == * Skotsdale Muzeo de Nuntempaj Artoj * historia muzeo * diversaj [[preĝejo]]j, [[kapelo]]j, [[templo]]j, [[sinagogo]]j, [[moskeo]]j == Famuloj == En Scottsdale mortis [[Elisabeth Kübler-Ross]]. == Ĝemelurboj == * {{Flago|Meksiko}} [[Álamos]], [[Meksiko]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Cairns]], [[Aŭstralio]] * {{Flago|Svislando}} [[Interlaken]], [[Svislando]] * {{Flago|Ĉinio}} [[Hajkoŭo]], [[Ĉinio]] * {{Flago|Kanado}} [[Kingston (Ontario)]], [[Kanado]] * {{Flago|Maroko}} [[Marakeŝo]], [[Maroko]] [[Dosiero:Map of Arizona NA.png|eta|dekstre|Mapo pri Arizono, kie estas trovebla Scottsdale meze ĉe Fenikso (kiel origine Phoenix)]] == Fontoj == * Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2 * Anglalingva Vikipedio [[Kategorio:Urboj de Arizono]] d2nkf47wkqwv1t4z7haaj4pcjoynn5a 9417173 9417165 2026-06-29T20:59:20Z Wheatley2 216749 9417173 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=US-AZ|situo sur mapo2=Usono|zomo=10}} '''Scottsdale''' estas [[grandurbo]] en [[Usono]], en [[subŝtato]] [[Arizono]], en [[distrikto]] Maricopa. La urbego apartenas al [[aglomeraĵo]] de [[Fenikso (urbo)]]. [[Dosiero:Maricopa County Incorporated and Planning areas Scottsdale highlighted.svg|eta|Situo de Scottsdale en Arizono kaj en la distrikto]] == Bazaj informoj == * [[Koordinato]]j: {{koordinatoj gm|33|30|N|111|56|W|montru=entekste}} * [[Areo]]: {{unuo|478|km²}} * [[Loĝantaro]]: {{formatnum:217385}} (en [[2010]]) * [[Supermara alteco]]: {{unuo|380|m}} * [[Horzono]]: [[UTC]]-7h * [[Poŝtkodo]]j: * [[Telefonkodo]]j: 480 == Geografio == [[Dosiero:Scottsdale waterfront.jpg|eta|maldekstre|Riverborda panoramo de Scottsdale]] Scottsdale situas sur [[montetaro]] laŭ riverbordo en la sudokcidenta landparto de Usono, en la meza parto de Arizono. Fenikso, [[Mesa]] kaj [[Tempe (Arizono)]] troviĝas proksime. == Historio == En la nuna Scottsdale estis grava kulturo jam antaŭ la eŭropanoj. En [[1868]] [[angloj]] faris pli moderna la irigacian [[kanalo]]n de [[indianoj]]. Baldaŭe alvenis spertaj terkultivistoj Scott-[[frato]]j, pri kiuj la urbego havas la nomon ekde [[1894]]. Ĝi iĝis populara feriejo, poste dormourbo de Fenikso. == Ekonomio == En Scottsdale la plej grava estas la [[turismo]], estas menciinda ankaŭ la kuracturismo kaj la butikumado. [[Dosiero:20080409-ScottsdaleAZ-ArtsDistrict.jpg|eta|Skulptaĵo en Scottsdale]] [[Dosiero:Old Town Scottsdale 01.jpg|eta|Butikoj en Scottsdale]] [[Dosiero:20080409-ScottsdaleAZ-001.jpg|eta|Urbodomo de Scottsdale]] == Trafiko == Scottsdale havas municipan [[flughaveno]]n. En la urbego [[aŭtobuso]]j liveras la [[pasaĝero]]jn. == Klimato == Scottsdale havas senpluvan aŭ dezertan [[klimato]]n. La [[temperaturo]] averaĝe varias inter 13-{{GdC|30}}. La varmo kulminas inter [[junio]]-[[aŭgusto]] foje kun {{GdC|48}}, inter [[oktobro]]-[[aprilo]] okazas eĉ frostoj. Jare pluvas po 238&nbsp;mm, junie ĝenerale neniam pluvas. La [[pluvo]] kulminas en [[aŭgusto]]. == Vidindaĵoj == * Skotsdale Muzeo de Nuntempaj Artoj * historia muzeo * diversaj [[preĝejo]]j, [[kapelo]]j, [[templo]]j, [[sinagogo]]j, [[moskeo]]j == Famuloj == En Scottsdale mortis [[Elisabeth Kübler-Ross]]. == Ĝemelurboj == * {{Flago|Meksiko}} [[Álamos]], [[Meksiko]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Cairns]], [[Aŭstralio]] * {{Flago|Svislando}} [[Interlaken]], [[Svislando]] * {{Flago|Ĉinio}} [[Hajkoŭo]], [[Ĉinio]] * {{Flago|Kanado}} [[Kingston (Ontario)]], [[Kanado]] * {{Flago|Maroko}} [[Marakeŝo]], [[Maroko]] [[Dosiero:Map of Arizona NA.png|eta|dekstre|Mapo pri Arizono, kie estas trovebla Scottsdale meze ĉe Fenikso (kiel origine Phoenix)]] == Fontoj == * Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2 * Anglalingva Vikipedio [[Kategorio:Urboj de Arizono]] rgf2y292iu0hg0xqg40e73gjxk4mry1 0 443398 9417107 9367031 2026-06-29T17:38:46Z Sj1mor 12103 VA 9417107 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Gilles de Montmorency-Laval''', pli konata sub la nomo '''Gilles de Rais''', naskita en la kastelo de [[Champtocé-sur-Loire]] en nekonata dato, eble ĉirkaŭ la fino de la jaro [[1404]], aŭ pli verŝajne ĉirkaŭ la [[1-a de septembro]] [[1405]], mortinta la [[26-a de oktobro|26-an de oktobro]] [[1440]] en [[Nanto]], estis senjoro de [[Duklando de Bretonio|Bretonio]], [[Marŝalo de Francio]] kaj kompano en armoj de [[Johana de Arko]] en la [[Centjara Milito]]. Li estas pli konata pro esti akuzita kaj kondamnita pro la seksperforto kaj seria murdo de granda nombro da infanoj. Reveninta en sia lando post la morto de la Pucelo de Orleano, li disipas sian kapitalon kaj, enŝuldiĝinta, turnas sin al alkemio kaj nekromancio por resolventiĝi. En 1440, Gilles de Rais estas kondamnita de eklezia tribunalo al pendigado kaj bruligado sub akuzoj de herezo, sodomio kaj murdigo de "cent kvardek infanoj, aŭ pli". Li estas samtempe kondamnita de sekulara kortumo pro esti nelice alpropriginta al si la kastelon de Saint-Étienne-de-Mer-Morte kaj ankaŭ pro krimoj faritaj sur « pluraj etaj infanoj, ne nur dek, nek dudek, sed tridek, kvardek, kvindek, sesdek, cent, ducent kaj pli, tiamaniere ke oni ne povus precize deklari la nombron ». La ekzakta naturo kaj nombro de liaj krimoj restas hodiaŭ disputata de la historiistoj. == Literaturo == * André CHERPILLOD, Gilles de Rais, 2000. 44 p., ISBN 2-906134-51-1 == Vidu ankaŭ == * ''[[Burgo de la duko Blubarbo]]'', opero de [[Bela Bartok]] {{Pedofilio}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Portalo GLAT}} {{Vivtempo|Rais, Gilles De}} [[Kategorio:Francaj marŝaloj]] [[Kategorio:Centjara milito]] [[Kategorio:Bretonio]] [[Kategorio:Pedofilio]] rrftvgt15xebv34ldco4z5odm7zs85g 0 446440 9417197 8912568 2026-06-29T22:24:31Z Kani 670 /* Pentrarto */ 9417197 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:El Expolio, por El Greco.jpg|eta|''[[La senvestigo de Kristo]]'' (''El Expolio'') (1577–1579, oleo surtola, 285 × 173 cm, Sakristio de la [[Katedralo de Toledo]]) estas unu el plej famaj [[retablo|retableroj]] de [[El Greco]], kiuj estas rekonataj pro siaj dinamikaj komponoj kaj kuraĝaj novigoj.]] [[Dosiero:Dama de Baza (M.A.N. Inv.1969-68-155-123A) 01.jpg|eta|Damo de Baza, iberia skulptarto [[Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio|N.A.M.]] (Madrido).]] [[Dosiero:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|eta|240px|[[Diego Velázquez]], ''"[[Las Meninas]],"'' 1656–57]] [[Dosiero:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|eta|dekstre|240px|[[Francisco Goya]], ''La tria de majo 1808'']] [[Dosiero:Joaquín Sorolla - Chicos en la playa.jpg|dekstre|eta|240px|[[Joaquín Sorolla]], ''Knaboj surstrande'', 1910, Prado]] '''Hispana arto''' estas la arto de Hispanio. Estante grava kontribuanto al la historio de okcidenta aŭ eŭropa arto (partikulare influita de Italio kaj Francio, ĉefe dum la [[Baroko]] kaj [[Novklasikismo]]) kaj pro la verkoj de multaj famaj kaj influaj artistoj (kiaj [[Diego Velázquez|Velázquez]], [[Francisco Goya|Goya]] kaj [[Pablo Picasso|Picasso]]) Hispana arto havis ofte distingajn karakterojn kiuj utilis ofte por separi ĝin el la aliaj eŭropaj artoskoloj. Tiuj diferencoj povas parte esti klarigita pro la heredo de [[Araboj|maŭroj]] en Hispanio (ĉefe en [[Andaluzio]] kaj ĉefe en arkitekturo), kaj pro la politikaj kaj kulturaj etosoj de Hispanio dum la [[Kontraŭreformacio]] kaj la sekva malaltiĝo de la hispana povo sub la monarkio de la [[Burbonoj]]. == Antikva Iberio == == Komenca Mezepoko == == Islama epoko == == Pentrarto == {{Ĉefartikolo|Hispana pentroarto}} Laŭ la nomo de ''hispana pentroskolo'' oni komprenas vastan aron de figuroj kaj tradicioj kiuj kadre de diversaj stiloj, karakterizita de la tendenco al [[realismo en arto|realismo]] (foje markita kiel "tragedia") laŭlonge de la sinsekvaj artaj periodoj identigita en trajtoj de tre diferencaj artistoj. === Renesanco === === Ora Jarcento === Multaj el hispanaj pentristoj, ĉefe tiuj de la 15-a ĝis la [[17-a jarcento]] (nomita [[Hispana ora epoko|"Ora Jarcento"]] kiu markas la maturecon de la skolo, atestis en sia biografio (kelkaj eĉ en la propra nombo) la influon de la flandra kaj itala skoloj en la kreado de la hispana skolo: Rodrigo de Osona, Jaume Huguet, Martín Bernat, Fernando Gallego, Bartolomé Bermejo,<ref> Calvo Serraller, Francisco (30a de decembro 2013). [https://masdearte.com/bartolome-bermejo-y-su-epoca/ «Bartolomé Bermejo y su época».] Más de Arte. Konsultita la 6an de oktobro 2024.</ref> [[Pedro Berruguete]], [[Juan de Flandes]], [[Luis de Morales]], [[Juan Correa de Vivar]], [[Juan de Juanes]], [[El Greco]] (grekdevena kaj ankaŭ italedukita, sed ege "hispanigita"), Juan Bautista Maíno, [[José de Ribera]] (kies biografio estas inversa, de Hispanio al Italio), [[Francisco de Zurbarán]], [[Diego Velázquez]], [[Alonso Cano]], Antonio de Pereda, [[Bartolomé Esteban Murillo]], ktp. ==== Velázquez ==== === Goya === === 19a jarcento === === 20a jarcento === == Arkitekturo == === Islama arkitekturo === === Romanika arkitekturo === === Gotika arkitekturo === == Skulptarto == == Aliaj fakoj == == Bibliografio == * Jonathan Brown: ''Painting in Spain, 1500-1700'' (Pelican History of Art), Yale University Press, 1998, ISBN 0300064748 * Gardner's: ''Art Through The Ages - International Edition'', Brace Harcourt Jovanovich, 9th Edn. 1991 * Gudiol, José, ''The Arts of Spain'', 1964, Thames and Hudson * Janis Tomlinson: ''From El Greco to Goya: Painting in Spain 1561–1828'', Abrams Art History, 1997 * ''The Prado Guide'', Ed. Maria Dolores Jimenez-Blanco, Museo National Del Prado, English 2nd Revised Edition, 2009 {{Projektoj}} [[Kategorio:Hispana arto]] hqdsmw466a8v2gxiqc5f8yuai3llyqh 9417198 9417197 2026-06-29T22:26:04Z Kani 670 /* Pentrarto */ 9417198 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:El Expolio, por El Greco.jpg|eta|''[[La senvestigo de Kristo]]'' (''El Expolio'') (1577–1579, oleo surtola, 285 × 173 cm, Sakristio de la [[Katedralo de Toledo]]) estas unu el plej famaj [[retablo|retableroj]] de [[El Greco]], kiuj estas rekonataj pro siaj dinamikaj komponoj kaj kuraĝaj novigoj.]] [[Dosiero:Dama de Baza (M.A.N. Inv.1969-68-155-123A) 01.jpg|eta|Damo de Baza, iberia skulptarto [[Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio|N.A.M.]] (Madrido).]] [[Dosiero:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|eta|240px|[[Diego Velázquez]], ''"[[Las Meninas]],"'' 1656–57]] [[Dosiero:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|eta|dekstre|240px|[[Francisco Goya]], ''La tria de majo 1808'']] [[Dosiero:Joaquín Sorolla - Chicos en la playa.jpg|dekstre|eta|240px|[[Joaquín Sorolla]], ''Knaboj surstrande'', 1910, Prado]] '''Hispana arto''' estas la arto de Hispanio. Estante grava kontribuanto al la historio de okcidenta aŭ eŭropa arto (partikulare influita de Italio kaj Francio, ĉefe dum la [[Baroko]] kaj [[Novklasikismo]]) kaj pro la verkoj de multaj famaj kaj influaj artistoj (kiaj [[Diego Velázquez|Velázquez]], [[Francisco Goya|Goya]] kaj [[Pablo Picasso|Picasso]]) Hispana arto havis ofte distingajn karakterojn kiuj utilis ofte por separi ĝin el la aliaj eŭropaj artoskoloj. Tiuj diferencoj povas parte esti klarigita pro la heredo de [[Araboj|maŭroj]] en Hispanio (ĉefe en [[Andaluzio]] kaj ĉefe en arkitekturo), kaj pro la politikaj kaj kulturaj etosoj de Hispanio dum la [[Kontraŭreformacio]] kaj la sekva malaltiĝo de la hispana povo sub la monarkio de la [[Burbonoj]]. == Antikva Iberio == == Komenca Mezepoko == == Islama epoko == == Pentrarto == {{Ĉefartikolo|Hispana pentroarto}} Laŭ la nomo de ''hispana pentroskolo'' oni komprenas vastan aron de figuroj kaj tradicioj kiuj kadre de diversaj stiloj, karakterizita de la tendenco al [[Realismo (arto)|realismo]] (foje markita kiel "tragedia") laŭlonge de la sinsekvaj artaj periodoj identigita en trajtoj de tre diferencaj artistoj. === Renesanco === === Ora Jarcento === Multaj el hispanaj pentristoj, ĉefe tiuj de la 15-a ĝis la [[17-a jarcento]] (nomita [[Hispana ora epoko|"Ora Jarcento"]] kiu markas la maturecon de la skolo, atestis en sia biografio (kelkaj eĉ en la propra nombo) la influon de la flandra kaj itala skoloj en la kreado de la hispana skolo: Rodrigo de Osona, Jaume Huguet, Martín Bernat, Fernando Gallego, Bartolomé Bermejo,<ref> Calvo Serraller, Francisco (30a de decembro 2013). [https://masdearte.com/bartolome-bermejo-y-su-epoca/ «Bartolomé Bermejo y su época».] Más de Arte. Konsultita la 6an de oktobro 2024.</ref> [[Pedro Berruguete]], [[Juan de Flandes]], [[Luis de Morales]], [[Juan Correa de Vivar]], [[Juan de Juanes]], [[El Greco]] (grekdevena kaj ankaŭ italedukita, sed ege "hispanigita"), Juan Bautista Maíno, [[José de Ribera]] (kies biografio estas inversa, de Hispanio al Italio), [[Francisco de Zurbarán]], [[Diego Velázquez]], [[Alonso Cano]], Antonio de Pereda, [[Bartolomé Esteban Murillo]], ktp. ==== Velázquez ==== Lia stilo, kvankam tre persona, videble baziĝas sur la reginta [[Baroko|baroka movado]] de tiu periodo. La du vizitoj, kiujn li faris al [[Italio]], estas atestitaj de tiamaj dokumentoj kaj grandege influis la evoluon de lia verko. Krom multaj pentraĵoj havantaj historian aŭ kulturan valoron, Diego Velázquez ellaboris abundon da [[portreto]]j, kiuj bildigas la [[Habsburgoj|hispanan reĝfamilion]], aliajn [[Eŭropo|eŭropajn]] eminentulojn (inkluzive de la [[papo]] [[Inocento la 10-a]]) kaj eĉ pli komunajn homojn. Laŭ plejmulto el la kritikistoj, la stilo de Velázquez atingis sian klimakson per la plenumo de ''[[Las Meninas]]'', lia ĉefa majstroverko. === Goya === === 19a jarcento === === 20a jarcento === == Arkitekturo == === Islama arkitekturo === === Romanika arkitekturo === === Gotika arkitekturo === == Skulptarto == == Aliaj fakoj == == Bibliografio == * Jonathan Brown: ''Painting in Spain, 1500-1700'' (Pelican History of Art), Yale University Press, 1998, ISBN 0300064748 * Gardner's: ''Art Through The Ages - International Edition'', Brace Harcourt Jovanovich, 9th Edn. 1991 * Gudiol, José, ''The Arts of Spain'', 1964, Thames and Hudson * Janis Tomlinson: ''From El Greco to Goya: Painting in Spain 1561–1828'', Abrams Art History, 1997 * ''The Prado Guide'', Ed. Maria Dolores Jimenez-Blanco, Museo National Del Prado, English 2nd Revised Edition, 2009 {{Projektoj}} [[Kategorio:Hispana arto]] 66n8sw3aysr8fr2wbfvtft7v1vsspn6 9417199 9417198 2026-06-29T22:28:46Z Kani 670 /* Goya */ 9417199 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:El Expolio, por El Greco.jpg|eta|''[[La senvestigo de Kristo]]'' (''El Expolio'') (1577–1579, oleo surtola, 285 × 173 cm, Sakristio de la [[Katedralo de Toledo]]) estas unu el plej famaj [[retablo|retableroj]] de [[El Greco]], kiuj estas rekonataj pro siaj dinamikaj komponoj kaj kuraĝaj novigoj.]] [[Dosiero:Dama de Baza (M.A.N. Inv.1969-68-155-123A) 01.jpg|eta|Damo de Baza, iberia skulptarto [[Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio|N.A.M.]] (Madrido).]] [[Dosiero:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|eta|240px|[[Diego Velázquez]], ''"[[Las Meninas]],"'' 1656–57]] [[Dosiero:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|eta|dekstre|240px|[[Francisco Goya]], ''La tria de majo 1808'']] [[Dosiero:Joaquín Sorolla - Chicos en la playa.jpg|dekstre|eta|240px|[[Joaquín Sorolla]], ''Knaboj surstrande'', 1910, Prado]] '''Hispana arto''' estas la arto de Hispanio. Estante grava kontribuanto al la historio de okcidenta aŭ eŭropa arto (partikulare influita de Italio kaj Francio, ĉefe dum la [[Baroko]] kaj [[Novklasikismo]]) kaj pro la verkoj de multaj famaj kaj influaj artistoj (kiaj [[Diego Velázquez|Velázquez]], [[Francisco Goya|Goya]] kaj [[Pablo Picasso|Picasso]]) Hispana arto havis ofte distingajn karakterojn kiuj utilis ofte por separi ĝin el la aliaj eŭropaj artoskoloj. Tiuj diferencoj povas parte esti klarigita pro la heredo de [[Araboj|maŭroj]] en Hispanio (ĉefe en [[Andaluzio]] kaj ĉefe en arkitekturo), kaj pro la politikaj kaj kulturaj etosoj de Hispanio dum la [[Kontraŭreformacio]] kaj la sekva malaltiĝo de la hispana povo sub la monarkio de la [[Burbonoj]]. == Antikva Iberio == == Komenca Mezepoko == == Islama epoko == == Pentrarto == {{Ĉefartikolo|Hispana pentroarto}} Laŭ la nomo de ''hispana pentroskolo'' oni komprenas vastan aron de figuroj kaj tradicioj kiuj kadre de diversaj stiloj, karakterizita de la tendenco al [[Realismo (arto)|realismo]] (foje markita kiel "tragedia") laŭlonge de la sinsekvaj artaj periodoj identigita en trajtoj de tre diferencaj artistoj. === Renesanco === === Ora Jarcento === Multaj el hispanaj pentristoj, ĉefe tiuj de la 15-a ĝis la [[17-a jarcento]] (nomita [[Hispana ora epoko|"Ora Jarcento"]] kiu markas la maturecon de la skolo, atestis en sia biografio (kelkaj eĉ en la propra nombo) la influon de la flandra kaj itala skoloj en la kreado de la hispana skolo: Rodrigo de Osona, Jaume Huguet, Martín Bernat, Fernando Gallego, Bartolomé Bermejo,<ref> Calvo Serraller, Francisco (30a de decembro 2013). [https://masdearte.com/bartolome-bermejo-y-su-epoca/ «Bartolomé Bermejo y su época».] Más de Arte. Konsultita la 6an de oktobro 2024.</ref> [[Pedro Berruguete]], [[Juan de Flandes]], [[Luis de Morales]], [[Juan Correa de Vivar]], [[Juan de Juanes]], [[El Greco]] (grekdevena kaj ankaŭ italedukita, sed ege "hispanigita"), Juan Bautista Maíno, [[José de Ribera]] (kies biografio estas inversa, de Hispanio al Italio), [[Francisco de Zurbarán]], [[Diego Velázquez]], [[Alonso Cano]], Antonio de Pereda, [[Bartolomé Esteban Murillo]], ktp. ==== Velázquez ==== Lia stilo, kvankam tre persona, videble baziĝas sur la reginta [[Baroko|baroka movado]] de tiu periodo. La du vizitoj, kiujn li faris al [[Italio]], estas atestitaj de tiamaj dokumentoj kaj grandege influis la evoluon de lia verko. Krom multaj pentraĵoj havantaj historian aŭ kulturan valoron, Diego Velázquez ellaboris abundon da [[portreto]]j, kiuj bildigas la [[Habsburgoj|hispanan reĝfamilion]], aliajn [[Eŭropo|eŭropajn]] eminentulojn (inkluzive de la [[papo]] [[Inocento la 10-a]]) kaj eĉ pli komunajn homojn. Laŭ plejmulto el la kritikistoj, la stilo de Velázquez atingis sian klimakson per la plenumo de ''[[Las Meninas]]'', lia ĉefa majstroverko. === [[Francisco de Goya]] === Grandan popularecon atingis lia ''[[Maja desnuda]]'', parte favorita per la polemiko generita ĉirkaŭ la identigo de la portretita virino. De komenco de la 19a jarcento estas ankaŭ aliaj portretoj kiuj ekvojas al la nova burĝa arto. Fine de la konflikto hispan-franca li pentris du grandajn pentraĵojn pri la okazaĵoj de la [[Insurekcio de la 2-a de majo]] de 1808, kiuj plifirmigis antaŭaĵon kaj estetikan kaj temaran por la [[historia pentrarto]], kiu ne nur komentas okazaĵojn proksimajn al la aktuala realo vivata de la artisto, sed ankaŭ atingas universalan mesaĝon. Inter aliaj liaj verkoj, lia pinta verkaro estas ''[[Los disparates]]'',<ref name="Matilla" >Matilla, J. M. [https://www.goyaenelprado.es/obras/lista/?tx_gbgonline_pi1%5Bgocollectionids%5D=24 Hispanlingva versio de «Approccio ai Disparates di Francisco de Goya.» En Goya,] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200527215106/https://www.goyaenelprado.es/obras/lista/?tx_gbgonline_pi1%5Bgocollectionids%5D=24 |date=2020-05-27 }} Roma: Edizioni De Luca, 2000, pp. 107-111. Museo Nacional del Prado. Konsultita la 17an de aprilo 2020.</ref> kun la serio de [[olepentraĵo]]j sur seka muro, nome ''[[Nigraj Pentraĵoj]]'', per kiu li ornamis sian kampardomon, nome la ''[[Quinta del Sordo]]''. === 19a jarcento === === 20a jarcento === == Arkitekturo == === Islama arkitekturo === === Romanika arkitekturo === === Gotika arkitekturo === == Skulptarto == == Aliaj fakoj == == Bibliografio == * Jonathan Brown: ''Painting in Spain, 1500-1700'' (Pelican History of Art), Yale University Press, 1998, ISBN 0300064748 * Gardner's: ''Art Through The Ages - International Edition'', Brace Harcourt Jovanovich, 9th Edn. 1991 * Gudiol, José, ''The Arts of Spain'', 1964, Thames and Hudson * Janis Tomlinson: ''From El Greco to Goya: Painting in Spain 1561–1828'', Abrams Art History, 1997 * ''The Prado Guide'', Ed. Maria Dolores Jimenez-Blanco, Museo National Del Prado, English 2nd Revised Edition, 2009 {{Projektoj}} [[Kategorio:Hispana arto]] 2fascx8f9qs4wsyoazuzr3u88ts05dd 9417200 9417199 2026-06-29T22:29:43Z Kani 670 /* Bibliografio */ 9417200 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:El Expolio, por El Greco.jpg|eta|''[[La senvestigo de Kristo]]'' (''El Expolio'') (1577–1579, oleo surtola, 285 × 173 cm, Sakristio de la [[Katedralo de Toledo]]) estas unu el plej famaj [[retablo|retableroj]] de [[El Greco]], kiuj estas rekonataj pro siaj dinamikaj komponoj kaj kuraĝaj novigoj.]] [[Dosiero:Dama de Baza (M.A.N. Inv.1969-68-155-123A) 01.jpg|eta|Damo de Baza, iberia skulptarto [[Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio|N.A.M.]] (Madrido).]] [[Dosiero:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|eta|240px|[[Diego Velázquez]], ''"[[Las Meninas]],"'' 1656–57]] [[Dosiero:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|eta|dekstre|240px|[[Francisco Goya]], ''La tria de majo 1808'']] [[Dosiero:Joaquín Sorolla - Chicos en la playa.jpg|dekstre|eta|240px|[[Joaquín Sorolla]], ''Knaboj surstrande'', 1910, Prado]] '''Hispana arto''' estas la arto de Hispanio. Estante grava kontribuanto al la historio de okcidenta aŭ eŭropa arto (partikulare influita de Italio kaj Francio, ĉefe dum la [[Baroko]] kaj [[Novklasikismo]]) kaj pro la verkoj de multaj famaj kaj influaj artistoj (kiaj [[Diego Velázquez|Velázquez]], [[Francisco Goya|Goya]] kaj [[Pablo Picasso|Picasso]]) Hispana arto havis ofte distingajn karakterojn kiuj utilis ofte por separi ĝin el la aliaj eŭropaj artoskoloj. Tiuj diferencoj povas parte esti klarigita pro la heredo de [[Araboj|maŭroj]] en Hispanio (ĉefe en [[Andaluzio]] kaj ĉefe en arkitekturo), kaj pro la politikaj kaj kulturaj etosoj de Hispanio dum la [[Kontraŭreformacio]] kaj la sekva malaltiĝo de la hispana povo sub la monarkio de la [[Burbonoj]]. == Antikva Iberio == == Komenca Mezepoko == == Islama epoko == == Pentrarto == {{Ĉefartikolo|Hispana pentroarto}} Laŭ la nomo de ''hispana pentroskolo'' oni komprenas vastan aron de figuroj kaj tradicioj kiuj kadre de diversaj stiloj, karakterizita de la tendenco al [[Realismo (arto)|realismo]] (foje markita kiel "tragedia") laŭlonge de la sinsekvaj artaj periodoj identigita en trajtoj de tre diferencaj artistoj. === Renesanco === === Ora Jarcento === Multaj el hispanaj pentristoj, ĉefe tiuj de la 15-a ĝis la [[17-a jarcento]] (nomita [[Hispana ora epoko|"Ora Jarcento"]] kiu markas la maturecon de la skolo, atestis en sia biografio (kelkaj eĉ en la propra nombo) la influon de la flandra kaj itala skoloj en la kreado de la hispana skolo: Rodrigo de Osona, Jaume Huguet, Martín Bernat, Fernando Gallego, Bartolomé Bermejo,<ref> Calvo Serraller, Francisco (30a de decembro 2013). [https://masdearte.com/bartolome-bermejo-y-su-epoca/ «Bartolomé Bermejo y su época».] Más de Arte. Konsultita la 6an de oktobro 2024.</ref> [[Pedro Berruguete]], [[Juan de Flandes]], [[Luis de Morales]], [[Juan Correa de Vivar]], [[Juan de Juanes]], [[El Greco]] (grekdevena kaj ankaŭ italedukita, sed ege "hispanigita"), Juan Bautista Maíno, [[José de Ribera]] (kies biografio estas inversa, de Hispanio al Italio), [[Francisco de Zurbarán]], [[Diego Velázquez]], [[Alonso Cano]], Antonio de Pereda, [[Bartolomé Esteban Murillo]], ktp. ==== Velázquez ==== Lia stilo, kvankam tre persona, videble baziĝas sur la reginta [[Baroko|baroka movado]] de tiu periodo. La du vizitoj, kiujn li faris al [[Italio]], estas atestitaj de tiamaj dokumentoj kaj grandege influis la evoluon de lia verko. Krom multaj pentraĵoj havantaj historian aŭ kulturan valoron, Diego Velázquez ellaboris abundon da [[portreto]]j, kiuj bildigas la [[Habsburgoj|hispanan reĝfamilion]], aliajn [[Eŭropo|eŭropajn]] eminentulojn (inkluzive de la [[papo]] [[Inocento la 10-a]]) kaj eĉ pli komunajn homojn. Laŭ plejmulto el la kritikistoj, la stilo de Velázquez atingis sian klimakson per la plenumo de ''[[Las Meninas]]'', lia ĉefa majstroverko. === [[Francisco de Goya]] === Grandan popularecon atingis lia ''[[Maja desnuda]]'', parte favorita per la polemiko generita ĉirkaŭ la identigo de la portretita virino. De komenco de la 19a jarcento estas ankaŭ aliaj portretoj kiuj ekvojas al la nova burĝa arto. Fine de la konflikto hispan-franca li pentris du grandajn pentraĵojn pri la okazaĵoj de la [[Insurekcio de la 2-a de majo]] de 1808, kiuj plifirmigis antaŭaĵon kaj estetikan kaj temaran por la [[historia pentrarto]], kiu ne nur komentas okazaĵojn proksimajn al la aktuala realo vivata de la artisto, sed ankaŭ atingas universalan mesaĝon. Inter aliaj liaj verkoj, lia pinta verkaro estas ''[[Los disparates]]'',<ref name="Matilla" >Matilla, J. M. [https://www.goyaenelprado.es/obras/lista/?tx_gbgonline_pi1%5Bgocollectionids%5D=24 Hispanlingva versio de «Approccio ai Disparates di Francisco de Goya.» En Goya,] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200527215106/https://www.goyaenelprado.es/obras/lista/?tx_gbgonline_pi1%5Bgocollectionids%5D=24 |date=2020-05-27 }} Roma: Edizioni De Luca, 2000, pp. 107-111. Museo Nacional del Prado. Konsultita la 17an de aprilo 2020.</ref> kun la serio de [[olepentraĵo]]j sur seka muro, nome ''[[Nigraj Pentraĵoj]]'', per kiu li ornamis sian kampardomon, nome la ''[[Quinta del Sordo]]''. === 19a jarcento === === 20a jarcento === == Arkitekturo == === Islama arkitekturo === === Romanika arkitekturo === === Gotika arkitekturo === == Skulptarto == == Aliaj fakoj == == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Jonathan Brown: ''Painting in Spain, 1500-1700'' (Pelican History of Art), Yale University Press, 1998, ISBN 0300064748 * Gardner's: ''Art Through The Ages - International Edition'', Brace Harcourt Jovanovich, 9th Edn. 1991 * Gudiol, José, ''The Arts of Spain'', 1964, Thames and Hudson * Janis Tomlinson: ''From El Greco to Goya: Painting in Spain 1561–1828'', Abrams Art History, 1997 * ''The Prado Guide'', Ed. Maria Dolores Jimenez-Blanco, Museo National Del Prado, English 2nd Revised Edition, 2009 {{Projektoj}} [[Kategorio:Hispana arto]] agfaj0gvovay1e2felrv752znlniti6 9417201 9417200 2026-06-29T22:29:54Z Kani 670 /* Bibliografio */ 9417201 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:El Expolio, por El Greco.jpg|eta|''[[La senvestigo de Kristo]]'' (''El Expolio'') (1577–1579, oleo surtola, 285 × 173 cm, Sakristio de la [[Katedralo de Toledo]]) estas unu el plej famaj [[retablo|retableroj]] de [[El Greco]], kiuj estas rekonataj pro siaj dinamikaj komponoj kaj kuraĝaj novigoj.]] [[Dosiero:Dama de Baza (M.A.N. Inv.1969-68-155-123A) 01.jpg|eta|Damo de Baza, iberia skulptarto [[Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio|N.A.M.]] (Madrido).]] [[Dosiero:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|eta|240px|[[Diego Velázquez]], ''"[[Las Meninas]],"'' 1656–57]] [[Dosiero:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|eta|dekstre|240px|[[Francisco Goya]], ''La tria de majo 1808'']] [[Dosiero:Joaquín Sorolla - Chicos en la playa.jpg|dekstre|eta|240px|[[Joaquín Sorolla]], ''Knaboj surstrande'', 1910, Prado]] '''Hispana arto''' estas la arto de Hispanio. Estante grava kontribuanto al la historio de okcidenta aŭ eŭropa arto (partikulare influita de Italio kaj Francio, ĉefe dum la [[Baroko]] kaj [[Novklasikismo]]) kaj pro la verkoj de multaj famaj kaj influaj artistoj (kiaj [[Diego Velázquez|Velázquez]], [[Francisco Goya|Goya]] kaj [[Pablo Picasso|Picasso]]) Hispana arto havis ofte distingajn karakterojn kiuj utilis ofte por separi ĝin el la aliaj eŭropaj artoskoloj. Tiuj diferencoj povas parte esti klarigita pro la heredo de [[Araboj|maŭroj]] en Hispanio (ĉefe en [[Andaluzio]] kaj ĉefe en arkitekturo), kaj pro la politikaj kaj kulturaj etosoj de Hispanio dum la [[Kontraŭreformacio]] kaj la sekva malaltiĝo de la hispana povo sub la monarkio de la [[Burbonoj]]. == Antikva Iberio == == Komenca Mezepoko == == Islama epoko == == Pentrarto == {{Ĉefartikolo|Hispana pentroarto}} Laŭ la nomo de ''hispana pentroskolo'' oni komprenas vastan aron de figuroj kaj tradicioj kiuj kadre de diversaj stiloj, karakterizita de la tendenco al [[Realismo (arto)|realismo]] (foje markita kiel "tragedia") laŭlonge de la sinsekvaj artaj periodoj identigita en trajtoj de tre diferencaj artistoj. === Renesanco === === Ora Jarcento === Multaj el hispanaj pentristoj, ĉefe tiuj de la 15-a ĝis la [[17-a jarcento]] (nomita [[Hispana ora epoko|"Ora Jarcento"]] kiu markas la maturecon de la skolo, atestis en sia biografio (kelkaj eĉ en la propra nombo) la influon de la flandra kaj itala skoloj en la kreado de la hispana skolo: Rodrigo de Osona, Jaume Huguet, Martín Bernat, Fernando Gallego, Bartolomé Bermejo,<ref> Calvo Serraller, Francisco (30a de decembro 2013). [https://masdearte.com/bartolome-bermejo-y-su-epoca/ «Bartolomé Bermejo y su época».] Más de Arte. Konsultita la 6an de oktobro 2024.</ref> [[Pedro Berruguete]], [[Juan de Flandes]], [[Luis de Morales]], [[Juan Correa de Vivar]], [[Juan de Juanes]], [[El Greco]] (grekdevena kaj ankaŭ italedukita, sed ege "hispanigita"), Juan Bautista Maíno, [[José de Ribera]] (kies biografio estas inversa, de Hispanio al Italio), [[Francisco de Zurbarán]], [[Diego Velázquez]], [[Alonso Cano]], Antonio de Pereda, [[Bartolomé Esteban Murillo]], ktp. ==== Velázquez ==== Lia stilo, kvankam tre persona, videble baziĝas sur la reginta [[Baroko|baroka movado]] de tiu periodo. La du vizitoj, kiujn li faris al [[Italio]], estas atestitaj de tiamaj dokumentoj kaj grandege influis la evoluon de lia verko. Krom multaj pentraĵoj havantaj historian aŭ kulturan valoron, Diego Velázquez ellaboris abundon da [[portreto]]j, kiuj bildigas la [[Habsburgoj|hispanan reĝfamilion]], aliajn [[Eŭropo|eŭropajn]] eminentulojn (inkluzive de la [[papo]] [[Inocento la 10-a]]) kaj eĉ pli komunajn homojn. Laŭ plejmulto el la kritikistoj, la stilo de Velázquez atingis sian klimakson per la plenumo de ''[[Las Meninas]]'', lia ĉefa majstroverko. === [[Francisco de Goya]] === Grandan popularecon atingis lia ''[[Maja desnuda]]'', parte favorita per la polemiko generita ĉirkaŭ la identigo de la portretita virino. De komenco de la 19a jarcento estas ankaŭ aliaj portretoj kiuj ekvojas al la nova burĝa arto. Fine de la konflikto hispan-franca li pentris du grandajn pentraĵojn pri la okazaĵoj de la [[Insurekcio de la 2-a de majo]] de 1808, kiuj plifirmigis antaŭaĵon kaj estetikan kaj temaran por la [[historia pentrarto]], kiu ne nur komentas okazaĵojn proksimajn al la aktuala realo vivata de la artisto, sed ankaŭ atingas universalan mesaĝon. Inter aliaj liaj verkoj, lia pinta verkaro estas ''[[Los disparates]]'',<ref name="Matilla" >Matilla, J. M. [https://www.goyaenelprado.es/obras/lista/?tx_gbgonline_pi1%5Bgocollectionids%5D=24 Hispanlingva versio de «Approccio ai Disparates di Francisco de Goya.» En Goya,] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200527215106/https://www.goyaenelprado.es/obras/lista/?tx_gbgonline_pi1%5Bgocollectionids%5D=24 |date=2020-05-27 }} Roma: Edizioni De Luca, 2000, pp. 107-111. Museo Nacional del Prado. Konsultita la 17an de aprilo 2020.</ref> kun la serio de [[olepentraĵo]]j sur seka muro, nome ''[[Nigraj Pentraĵoj]]'', per kiu li ornamis sian kampardomon, nome la ''[[Quinta del Sordo]]''. === 19a jarcento === === 20a jarcento === == Arkitekturo == === Islama arkitekturo === === Romanika arkitekturo === === Gotika arkitekturo === == Skulptarto == == Aliaj fakoj == == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Jonathan Brown: ''Painting in Spain, 1500-1700'' (Pelican History of Art), Yale University Press, 1998, ISBN 0300064748 * Gardner's: ''Art Through The Ages - International Edition'', Brace Harcourt Jovanovich, 9th Edn. 1991 * Gudiol, José, ''The Arts of Spain'', 1964, Thames and Hudson * Janis Tomlinson: ''From El Greco to Goya: Painting in Spain 1561–1828'', Abrams Art History, 1997 * ''The Prado Guide'', Ed. Maria Dolores Jimenez-Blanco, Museo National Del Prado, English 2nd Revised Edition, 2009 {{Projektoj}} [[Kategorio:Hispana arto| ]] 5gafmkh0m91splehz2kwm260zp595ni 0 459640 9417015 9259040 2026-06-29T14:43:27Z ThomasPusch 1869 9417015 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} {| class="infobox" style="float:right;" | [[Dosiero: Hofmannsthal 1893.jpg|eta|200px|Hugo von Hofmannsthal en la aĝo de 19 jaroj]] | [[Dosiero:Postcard-1910 Strauss Richard.jpg|eta|Richard Strauss komence de la 20-a jarcento]] |} '''Ariadne auf Naxos''' (eo: "Ariadno en [[Nakso]]"), verknumero op. 60, estas [[opero]] „en unu akto kun antaŭludo“ de [[Richard Strauss]]. La [[libreto]] devenas de [[Hugo von Hofmannsthal]]. En „teatro sur la teatro“ la mita rakonto pri la knabino [[Ariadno]] forlasita sur la insulo [[Naksoso]] kaj mortsopiranta estas kunteksita kun samtempaj temoj de la arto: Por resti fidela al si mem, homo kaj arto povu ŝanĝiĝi. == Historio de la verko == La tria komuna verko de Richard Strauss kaj Hugo von Hofmannsthal ekestis tuj post la opero [[Der Rosenkavalier]] kiel „ĉambra opero“ por 36-kapa muzikensemblo. Origine destinita por la Berlina Teatrejo de [[Max Reinhardt]], la unua prezentado okazis anstataŭe la 25-an de oktobro 1912 ĉe la malgranda domo de la kortega teatrejo en [[Stutgarto]]. Ĉi tiu unua versio prezentis nun la operakton „Ariadne“ (sen la antaŭludo) kiel „enmetaĵo“ por la priverkado de la komedio ''Le Bourgeois gentilhomme'' (eo: [[La Nobela Burĝo]]) de [[Molière]] fare de [[Hugo von Hofmannsthal]]. La kombinaĵo de teatraĵo kaj la opero Ariadne estis malsukceso. La priverkita versio kun antaŭludo estis prezentita la 4-an de oktobro 1916 en la [[Viena Ŝtata Operejo|Kortega Operejo]] je [[Vieno]]. == Enhavo == === Antaŭludo – En la palaco de novriĉulo === [[Dosiero:Ariadne auf Naxos at Hamburgische Staatsoper 2012 - Photo No 180 by Monika Rittershaus.jpg|eta|maldekstre|Anne Schwanewilms en la ĉefrolo kiel Zerbinetta de Ha Young Lee ĉirkauata de kvar kunuloj. Hamburga Ŝtata Opero, 2012)]] En la domo de novriĉulo estas prezentota la serioza opero ''Ariadno'', kaj tuj postsekve maldelikata dancopeco. Tion ekscias la muzikinstruisto de la operkomponisto kaj li plendas pri tio al la dom-administranto. Tiu ĉi rediras al li, ke tio, kion kaj en kiu sinsekvo li volas spekti ion, estas la afero de la dommastro, ĉar finfine li ja pagas por „la spektaĵo“. La rolantoj kaj la komponisto iom post iom alvenas, inter aliaj ankaŭ Zerbinetta kun siaj kvar kunludantoj (Harlekin, Brighella, Scaramuccio und Truffaldin) dancontaj en la gaja postludo de la opero. La komponisto estas entuziasmigita de Zerbinetta, tiu ĉi „ĉarma knabino“. Tiam la muzikinstruisto flankenkondukas sian lerninton kaj rakontas al li, kion li eksciis. La komponisto estas indigna. Neniam oni prezentu gajan dancopecon post lia artverko. Jen aperas la dom-administranto kun la plej aktuala ordono de sia mastro. La serioza opero kaj la komedia opero estu prezentataj '''samtempe''', la tuta peco krome daŭru nur unu horon, ĉar post tio (je la naŭa horo) nepre ĝustatempe komenciĝu la artfajraĵo por la gastoj. La muzikinstruisto estas terurita, la dancomajstro estas fidoplena. Li proponas, ke oni mallongigu la seriozan operon kaj singarde enigu en ĝin la dancoscenojn. La komponisto komence estas konsternita. Zerbinetta tamen scias konvinki lin kaj klarigas la pecon laŭ sia vidpunkto: :''La peco pasas jene: Princino estis forlasita de sia fianĉo, kaj ŝia venonta adoranto tiam ankoraŭ ne estas alveninta. La scenejo estas sovaĝa insulo. Ni estas vigla grupo, kiu hazarde troviĝas sur la insulo, kaj kiam sin prezentas ebleco, ni surscenejiĝu kaj ni enmiksiĝu.'' La komponisto estas dishumora, entuziasmege li festas la potencon de la muziko: ''„Muziko estas sankta arto.“'' Kiam komenciĝas la prezentado kaj Zerbinetta kun ŝiaj akompanantoj rapidegas sur la scenejon, lia humoro renversiĝas: ''„Kiu igis vin tiri min en ĉi tiun mondon? Lasu min frostmorti, malsatmorti, ŝtoniĝi!“'' === Opero – Sovaĝa pejzaĝo sur Naksoso === [[Dosiero:Ariadne auf Naxos at Hamburgische Staatsoper 2012 - Photo No 209 by Monika Rittershaus.jpg|eta|maldekstra|Anne Schwanewilms kiel ''Ariadne'' kun Johan Botha kiel ''Bakĥo''. (Hamburga Ŝtata Opero, 2012)]] La tri [[nimfoj]] Najado, Driado kaj Eĥo bedaŭras Ariadnon, kiun forlasis ŝia amato [[Tezeo]] sur la insulo Naksoso. Nekonsoleble ŝi plendas pri la senespereco de sia vivo. Ŝi atendas nur la mortomesaĝiston. Zerbinetta kaj ŝiaj kunuloj provas regajigi Ariadnon per danco kaj kantado. Tio tamen malsukcesas. Post Zerbinetta provas doni al Ariadno novan vivokuraĝon per konversacio inter kvar okuloj, de virino al virino (per unu el la plej impresaj koloraturarioj): ''Großmächtige Prinzessin'' (Potencega princino). Ŝi komunikas al Ariadno sian vivofilozofion – precipe sian vidpunkton pri amo kaj fideleco: ''„Kiam venis nova dio, sindonita mi estas mute“'', sed ŝi povas Ariadnon nek regajigi nek konvinki. Muta Ariadno retiriĝas en sian kavernon. Post tio denove aperas la kunuloj de Zerbinetta. Lerte ŝi koketas kun ili kaj malaperas poste kun sia elektito Harlekino. La tri nimfoj rimarkas la alvenon de fremdulo. Estas dio [[Bakĥo]], kiu sukcesis fuĝi el la potenco de [[Circo]] kaj raportas pri sia venko super Circo. Ariadno vekiĝas el sia senviva rigideco kaj vidante Bakĥon ŝi pensas, ke finfine la mortomesaĝisto alvenis. Bakĥon siaflanke, ravita de la beleco de Ariadno, kredas, ke ŝi estas sorĉistino el la kategorio de Circo. Ambaŭ perdas sian naturan sinretenemon kaj spertas per la miraklo de la amo fabelan ŝanĝon. Ariadno revekiĝas al nova vivo, kaj dio Bacchus, kiu ankaŭ forkonfesis la amon, revenas al nova amo: :''Vin mi bezonis por ĉio! Nun mi estas alia ol mi estis, per miaj doloroj mi estas riĉa, nun mi movas miajn membrojn en dia volupto! Kaj pli frue la mortus la eternaj steloj, ol vi mortus el mia brako!'' Zerbinetta venas el la kuliso kaj ripetas per moka triumfo sian rondelon: ''„Kiam venis nova dio, sindonita mi estas mute!“'' == Literaturo == * ''Kultur Bibliothek.'' volumo 2: ''Opern- und Operettenführer.'' 1986, ISBN 3-88199-297-9. * ''Reclams Opern- und Operettenführer.'' Stutgarto, 1962. * Sinregistraĵo de prezentado en la [[Metropola Operejo]] en la germana televido ZDF, Novjorko, 1990. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{IMSLP2|id=Ariadne auf Naxos, Op.60 (Strauss, Richard)|cname=Ariadne auf Naxos}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Operoj el la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Germanlingvaj operoj]] [[Kategorio:Operoj de Richard Strauss]] [[Kategorio:Hugo von Hofmannsthal]] eonr5c0stjp1a3pb3vuqrvfz02cdfi4 0 476759 9417313 9356212 2026-06-30T06:37:12Z Sj1mor 12103 9417313 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Esperanto-libro | titolo = Prometeo Ligita | aŭtoro = Esĥilo | eldonjaro = 1982 | reeldono = | eldonurbo = [[Glasgovo]] | eldoninto = Eldonejo Kardo | paĝoj = 54 | isbn = 0 905149 16 5 | bildo = 1982 Prometeo Ligita.jpg }} [[Dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png|eta|maldekstre|200ra|{{centre|Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.}}]] '''''Prometeo Ligita''''' ([[Antikva greka lingvo]]: Προμηθεὺς Δεσμώτης, ''Promētheus Desmōtēs'') estas iom escepta verko inter la [[Atiko|atikaj]] [[tragedio]]j de [[Esĥilo]]. Ne estas sciata kiam oni unue prezentis la [[teatraĵo]]n, kaj kelkaj ne klarigitaj "[[enigmo]]j" indikas ke eble ĝi ne estas verkita de Esĥilo. Ĝi estas elhelenigita de [[Albert Goodheir]] kaj eldonita de Eldonejo Kardo el [[Glasgovo]], [[Skotlando]], [[Unuiĝinta Reĝlando]] (Britio) en 1982. == Enhavo == Post la [[rabo]] de la [[fajro]], [[Prometeo]] estis ligata al [[Kaŭkazo]] fare de la dio [[Hefesto]]. Intrigite de la kriegado de la torturigato, la [[Oceanido]]j aperas, kaj funkcias kiel [[ĥoro]]n. Kiam ilia patro [[Oceano (mitologio)|Oceano]] volas peri ĉe [[Zeŭso]], tiam Prometeo rifuzas tiun helpon, esperante ke baldaŭ estos fininta la tiranecon de Zeŭso. Nome Prometeo konas sekreton, per kiu li siatempe esperas obteni sian liberigon de Zeŭso per [[ĉantaĝo]]! Kiam la dio [[Hermeso]] provas konvinkigi lin abandoni la sekreton, tiam Prometeo obstine silentas. La kolera Zeŭso senkatenigas la naturfenomenojn kaj enterigas Prometeon sub la monda ruinaĵo. == Bildaro == <center><gallery widths=200> Dosiero:Dirck van Baburen - Prometheus Being Chained by Vulcan Rijksmuseum SK-A-1606.jpg|1623 [[Rijksmuseum]] : [[Dirck van Baburen]] (1594-1624) Dosiero:Prometheus Adam Louvre MR1745.jpg|1762 [[Luvro]] : Nicolas Sébastien Adam (1705-1778) </gallery></center> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Portalo|Literaturo}} * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Prometeo%20Ligita&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0&fromRedirectFilter=true Katalogo de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] * [https://anet.be/record/opacehc/c:lvd:15070402/E Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] * [https://epo.librarything.com/work/27366640/details/208977983 Katalogo "Erfgoedbib"] en ''[[LibraryThing]]'' {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Teatraĵoj]] [[Kategorio:Filozofiaj verkoj]] [[Kategorio:Antikva literaturo]] [[Kategorio:Verkoj el la esperantigita malnovgreklingva literaturo]] [[Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro]] [[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] [[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] mzrukg04bxx0kwakwt5ducxrpimjsef 9417314 9417313 2026-06-30T06:37:38Z Sj1mor 12103 /* Bildaro */ 9417314 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Esperanto-libro | titolo = Prometeo Ligita | aŭtoro = Esĥilo | eldonjaro = 1982 | reeldono = | eldonurbo = [[Glasgovo]] | eldoninto = Eldonejo Kardo | paĝoj = 54 | isbn = 0 905149 16 5 | bildo = 1982 Prometeo Ligita.jpg }} [[Dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png|eta|maldekstre|200ra|{{centre|Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.}}]] '''''Prometeo Ligita''''' ([[Antikva greka lingvo]]: Προμηθεὺς Δεσμώτης, ''Promētheus Desmōtēs'') estas iom escepta verko inter la [[Atiko|atikaj]] [[tragedio]]j de [[Esĥilo]]. Ne estas sciata kiam oni unue prezentis la [[teatraĵo]]n, kaj kelkaj ne klarigitaj "[[enigmo]]j" indikas ke eble ĝi ne estas verkita de Esĥilo. Ĝi estas elhelenigita de [[Albert Goodheir]] kaj eldonita de Eldonejo Kardo el [[Glasgovo]], [[Skotlando]], [[Unuiĝinta Reĝlando]] (Britio) en 1982. == Enhavo == Post la [[rabo]] de la [[fajro]], [[Prometeo]] estis ligata al [[Kaŭkazo]] fare de la dio [[Hefesto]]. Intrigite de la kriegado de la torturigato, la [[Oceanido]]j aperas, kaj funkcias kiel [[ĥoro]]n. Kiam ilia patro [[Oceano (mitologio)|Oceano]] volas peri ĉe [[Zeŭso]], tiam Prometeo rifuzas tiun helpon, esperante ke baldaŭ estos fininta la tiranecon de Zeŭso. Nome Prometeo konas sekreton, per kiu li siatempe esperas obteni sian liberigon de Zeŭso per [[ĉantaĝo]]! Kiam la dio [[Hermeso]] provas konvinkigi lin abandoni la sekreton, tiam Prometeo obstine silentas. La kolera Zeŭso senkatenigas la naturfenomenojn kaj enterigas Prometeon sub la monda ruinaĵo. == Bildaro == <center> <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Dirck van Baburen - Prometheus Being Chained by Vulcan Rijksmuseum SK-A-1606.jpg|1623 [[Rijksmuseum]] : [[Dirck van Baburen]] (1594-1624) Dosiero:Prometheus Adam Louvre MR1745.jpg|1762 [[Luvro]] : Nicolas Sébastien Adam (1705-1778) </gallery></center> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Portalo|Literaturo}} * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Prometeo%20Ligita&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0&fromRedirectFilter=true Katalogo de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] * [https://anet.be/record/opacehc/c:lvd:15070402/E Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] * [https://epo.librarything.com/work/27366640/details/208977983 Katalogo "Erfgoedbib"] en ''[[LibraryThing]]'' {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Teatraĵoj]] [[Kategorio:Filozofiaj verkoj]] [[Kategorio:Antikva literaturo]] [[Kategorio:Verkoj el la esperantigita malnovgreklingva literaturo]] [[Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro]] [[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] [[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] aly9jqwglyylahmfrsagfkirmj41c48 9417315 9417314 2026-06-30T06:37:52Z Sj1mor 12103 /* Bildaro */ 9417315 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Esperanto-libro | titolo = Prometeo Ligita | aŭtoro = Esĥilo | eldonjaro = 1982 | reeldono = | eldonurbo = [[Glasgovo]] | eldoninto = Eldonejo Kardo | paĝoj = 54 | isbn = 0 905149 16 5 | bildo = 1982 Prometeo Ligita.jpg }} [[Dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png|eta|maldekstre|200ra|{{centre|Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.}}]] '''''Prometeo Ligita''''' ([[Antikva greka lingvo]]: Προμηθεὺς Δεσμώτης, ''Promētheus Desmōtēs'') estas iom escepta verko inter la [[Atiko|atikaj]] [[tragedio]]j de [[Esĥilo]]. Ne estas sciata kiam oni unue prezentis la [[teatraĵo]]n, kaj kelkaj ne klarigitaj "[[enigmo]]j" indikas ke eble ĝi ne estas verkita de Esĥilo. Ĝi estas elhelenigita de [[Albert Goodheir]] kaj eldonita de Eldonejo Kardo el [[Glasgovo]], [[Skotlando]], [[Unuiĝinta Reĝlando]] (Britio) en 1982. == Enhavo == Post la [[rabo]] de la [[fajro]], [[Prometeo]] estis ligata al [[Kaŭkazo]] fare de la dio [[Hefesto]]. Intrigite de la kriegado de la torturigato, la [[Oceanido]]j aperas, kaj funkcias kiel [[ĥoro]]n. Kiam ilia patro [[Oceano (mitologio)|Oceano]] volas peri ĉe [[Zeŭso]], tiam Prometeo rifuzas tiun helpon, esperante ke baldaŭ estos fininta la tiranecon de Zeŭso. Nome Prometeo konas sekreton, per kiu li siatempe esperas obteni sian liberigon de Zeŭso per [[ĉantaĝo]]! Kiam la dio [[Hermeso]] provas konvinkigi lin abandoni la sekreton, tiam Prometeo obstine silentas. La kolera Zeŭso senkatenigas la naturfenomenojn kaj enterigas Prometeon sub la monda ruinaĵo. == Bildaro == <center> <gallery mode="packed" heights="300"> Dosiero:Dirck van Baburen - Prometheus Being Chained by Vulcan Rijksmuseum SK-A-1606.jpg|1623 [[Rijksmuseum]] : [[Dirck van Baburen]] (1594-1624) Dosiero:Prometheus Adam Louvre MR1745.jpg|1762 [[Luvro]] : Nicolas Sébastien Adam (1705-1778) </gallery></center> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Portalo|Literaturo}} * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Prometeo%20Ligita&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0&fromRedirectFilter=true Katalogo de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] * [https://anet.be/record/opacehc/c:lvd:15070402/E Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] * [https://epo.librarything.com/work/27366640/details/208977983 Katalogo "Erfgoedbib"] en ''[[LibraryThing]]'' {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Teatraĵoj]] [[Kategorio:Filozofiaj verkoj]] [[Kategorio:Antikva literaturo]] [[Kategorio:Verkoj el la esperantigita malnovgreklingva literaturo]] [[Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro]] [[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] [[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] hx30qpj1a9g3l12nc2x5rn6lzld2csf 9417316 9417315 2026-06-30T06:39:10Z Sj1mor 12103 9417316 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Esperanto-libro | titolo = Prometeo Ligita | aŭtoro = Esĥilo | eldonjaro = 1982 | reeldono = | eldonurbo = [[Glasgovo]] | eldoninto = Eldonejo Kardo | paĝoj = 54 | isbn = 0 905149 16 5 | bildo = 1982 Prometeo Ligita.jpg }} [[Dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png|eta|maldekstre|200ra|{{centre|Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.}}]] '''''Prometeo Ligita''''' ([[Antikva greka lingvo]]: Προμηθεὺς Δεσμώτης, ''Promētheus Desmōtēs'') estas iom escepta verko inter la [[Atiko|atikaj]] [[tragedio]]j de [[Esĥilo]]. Ne estas sciata kiam oni unue prezentis la [[teatraĵo]]n, kaj kelkaj ne klarigitaj "[[enigmo]]j" indikas ke eble ĝi ne estas verkita de Esĥilo. Ĝi estas elhelenigita de [[Albert Goodheir]] kaj eldonita de Eldonejo Kardo el [[Glasgovo]], [[Skotlando]], [[Unuiĝinta Reĝlando]] (Britio) en 1982. == Enhavo == Post la [[rabo]] de la [[fajro]], [[Prometeo]] estis ligata al [[Kaŭkazo]] fare de la dio [[Hefesto]]. Intrigite de la kriegado de la torturigato, la [[Oceanido]]j aperas, kaj funkcias kiel [[ĥoro]]n. Kiam ilia patro [[Oceano (mitologio)|Oceano]] volas peri ĉe [[Zeŭso]], tiam Prometeo rifuzas tiun helpon, esperante ke baldaŭ estos fininta la tiranecon de Zeŭso. Nome Prometeo konas sekreton, per kiu li siatempe esperas obteni sian liberigon de Zeŭso per [[ĉantaĝo]]! Kiam la dio [[Hermeso]] provas konvinkigi lin abandoni la sekreton, tiam Prometeo obstine silentas. La kolera Zeŭso senkatenigas la naturfenomenojn kaj enterigas Prometeon sub la monda ruinaĵo. == Bildaro == <center> <gallery mode="packed" heights="300"> Dosiero:Dirck van Baburen - Prometheus Being Chained by Vulcan Rijksmuseum SK-A-1606.jpg|1623 [[Rijksmuseum]] : [[Dirck van Baburen]] (1594-1624) Dosiero:Prometheus Adam Louvre MR1745.jpg|1762 [[Luvro]] : [[Nicolas Sébastien Adam]] (1705-1778) </gallery></center> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Portalo|Literaturo}} * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Prometeo%20Ligita&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0&fromRedirectFilter=true Katalogo de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] * [https://anet.be/record/opacehc/c:lvd:15070402/E Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] * [https://epo.librarything.com/work/27366640/details/208977983 Katalogo "Erfgoedbib"] en ''[[LibraryThing]]'' {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Teatraĵoj]] [[Kategorio:Filozofiaj verkoj]] [[Kategorio:Antikva literaturo]] [[Kategorio:Verkoj el la esperantigita malnovgreklingva literaturo]] [[Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro]] [[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] [[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] 0l0atnzoan7u0dho1f4o9xtc3d1m2wg 0 480390 9417434 9147526 2026-06-30T10:16:36Z Sj1mor 12103 9417434 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo =Aŭgusto Frederiko<br />Duko de Sussex |dosiero =Louis Gauffier - Portrait of Prince Augustus Frederick.jpg |priskribo = | dosiero de blazono = Coat of Arms of Augustus Frederick, Duke of Sussex.svg | grandeco de dosiero de blazono = 150px |dato de naskiĝo =[[27-a de januaro]] [[1773]] |loko de naskiĝo =[[Palaco Buckingham]], [[Londono]], {{ENG}} |dato de morto =[[21-a de aprilo]] [[1843]] |loko de morto =[[Londono|Palaco Kensington, Londono]], {{ENG}} | alma_mater = }} '''Aŭgusto Frederiko, Duko de Sussex''' (naskiĝis la {{daton|27|1|1773}} en [[Palaco Buckingham]], [[Londono]], mortis la {{daton|21|4|1843}} en Palaco Kensington, [[Londono]]) estis la sesa filo de [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]] kaj lia edzino [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|Sofia Ĉarlota]] de [[Meklenburgo-Strelitz]] (1744-1818)<ref>[http://global.britannica.com/EBchecked/topic/107536/Charlotte Encylopedia Britannica]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Li estis la sola postvivanta filo de Georgo la 3-a kiu ne sin dediĉis al armea aŭ ŝipa kariero. Li aktivis en arto, kulturo kaj sciencoj. == Vidu ankaŭ == * [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]] * [[Hipólito da Costa]] == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|biografio}} {{Reĝoj de la Hanovra dinastio}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|}} [[Kategorio:Anglaj dukoj]] [[Kategorio:Hanovra dinastio]] 84h60327aw4gdw90t5rsnxjsyn3w6bh 828 483319 9417143 9391382 2026-06-29T19:10:47Z Stefangrotz 91903 medicino jpg -> svg 9417143 Scribunto text/plain return { ["madagaskaro"] = "Flago-de-Madagaskaro.svg|kadra", ["majno"] = "Flag of Maine.svg|kadra", ["majorko"] = "Flag of Mallorca.svg", ["malajzio"] = "Flago-de-Malajzio.svg|kadra", ["maldivoj"] = "Flago-de-la-Maldivoj.svg|kadra", ["malio"] = "Flago-de-Malio.svg|kadra", ["malsupra saksio"] = "Coat of arms of Lower Saxony.svg", ["malsupra aŭstrio"] = "Niederösterreich CoA.svg", ["malto"] = "Flago-de-Malto.svg|kadra", ["mamulo"] = "Beutelgilbmaus brehm.png", ["mangao"] = "Manga colored.svg", ["manĝaĵo"] = "Pizza.svg", ["manitobo"] = "Flag of Manitoba.svg|kadra", ["manpilkado"] = "Handball pictogram.svg", ["maro"] = "Actiniaria.jpg", ["maroko"] = "Flago-de-Maroko.svg|kadra", ["marilando"] = "Flag of Maryland.svg|kadra", ["masaĉuseco"] = "Flag of Massachusetts.svg|kadra", ["matematiko"] = "E-to-the-i-pi.svg|class=skin-invert-image", ["maŭritanio"] = "Flago-de-Maŭritanio.svg|kadra", ["medicino"] = "Medicina.svg", ["mekaniko"] = "Icon-gears2.svg", ["meksiko"] = "Flago-de-Meksiko.svg|kadra", ["meteologio"] = "Lightning NOAA.jpg", ["mevo"] = "Baie de la Nicouse, Le Croisic, Pays de la Loire, France - panoramio - M.Strīķis (1).jpg", ["miĉigano"] = "Flag of Michigan.svg|kadra", ["minado"] = "Schlaegel und Eisen nach DIN 21800.svg|class=skin-invert-image", ["minesoto"] = "Flag of Minnesota.svg|kadra", ["misisipio"] = "Flag of Mississippi.svg|kadra", ["misurio"] = "Flag of Missouri.svg|kadra", ["mitologio"] = "Dragon template.gif", ["moldavio"] = "Flago-de-Moldavio.svg|kadra", ["moluskisto"] = "Henry Augustus Pilsbry.jpg", ["mono"] = "Money Coin Icon.svg", ["mongolio"] = "Flago-de-Mongolio.svg|kadra", ["montano"] = "Flag of Montana.svg|kadra", ["montenegro"] = "Flago-de-Montenegro.svg|kadra", ["moskva provinco"] = "Coat of Arms of Moscow oblast.svg|kadra", ["moskvo"] = "Coat of Arms of Moscow.svg|kadra", ["mozambiko"] = "Flago-de-Mozambiko.svg|kadra", ["municipojbr"] = "Brazil Municipalities.png", ["munkeno"] = "DEU München COA.svg", ["muziko"] = "Musical note nicu bucule 01.svg|class=skin-invert-image", } ryn9zwdt9y1hkzavwbtwvbel8n8zt1l 0 514479 9416943 9412110 2026-06-29T13:23:54Z Tirolischleioans 254019 /* Instruintoj */ 9416943 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |emblemo=Logo pforta.svg |moto = |lando = Germanio |situo = |establita = |speco = |gvidanto = |nombro de studentoj={{formatnum:}} |nombro de kunlaborantoj={{formatnum:}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = DE-ST |situo sur mapo2=Germanio |zomo = 13 |retejo = |tipo1 = reliefo }} '''Pforta''' (aliaj nomoj poste: ''Schulpforta'', ''Schulpforte'') estas iama [[cistercianoj|cisterciana]] monaĥejo (1137-1540), situanta en [[Bad Kösen]], Germanujo. Ĝi nun estas famekonata publiko loĝlernejo, nomita ''Landesschule Pforta'' (latine: ''Schola Portensis''). Ĝi estas koinstrua kaj ĉ. 50 instruistoj zorgas pri proksimume 300 gimnazianoj. == Historio == === Monaĥejo === La abatejo estis komence situanta en [[Schmölln]]. En 1127, grafo Bruno de Pleissengau fondis [[benediktanoj|benediktanan]] monaĥejon tie kaj dotis ĝin kun 1100 feloj da tero. Sed tio ne estanta sukcesa kaj la 23-an de aprilo 1132, episkopo Udo la 1-a de Naumburg, parenco de Bruno, anstataŭigis la benediktanojn per cistercianoj el [[Walkenried]]. La situacio ĉi tie en Schmölln ne estis laŭ la deziroj kaj en 1137 Udo translokigis la monaĥejon al Pforta kun donaco de kvindek feloj de plugtereno, multo da arboj du bienoj apartenantaj al la diocezo. La patronino de la abatejo estis la [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino]]. La unua abato estis Adalberto, de 1132 ĝis 1152. Sub la tria abato, Adetold, du filiaj domoj estis fonditaj, en la Markio de Meißen kaj en Silezio, kaj en 1163, la monaĥejoj de [[Nossen|Altzella (Nossen)]] kaj [[Wołów|Lubiąż (Wołów)]] ankaŭ estis establitaj. Dum tiu periodo la nombro de la monaĥoj estis ne tute 80. En 1205, Pforta sendis monaĥojn al Livonio fondontajn tie la monaĥejon de Dünamünde. La abatejo famiĝis por sia elstara sistemo de administrado, kaj post la unuaj 140 jaroj de sia ekzisto ĝiaj havaĵoj pliiĝis dekoble. Ĉe la fino de la 13-a jarcento kaj la komenco de la 14-a, post periodo de tumulto, la monaĥejo denove prosperis. La lasta kvarono de la 14-a jc aliflanke iĝis laŭpaŝa malkresko de prospero, kaj ankaŭ la monaĥa disciplino lamis. Kam abato Johano la 4-a estis elektita en 1515, ekzistis 42 monaĥoj kaj 7 laikmonaĥoj kiuj poste protestis kontraŭ la abato; inspektado de la duka moŝto Georgo de [[Saksio]] raportis ke moraleco tute ĉesis en la monaĥejo. La lasta abato, Peter Schederich, estis elektita en 1533. Kiam la katolika duko Georgo estis sukcedita fare de sia protestanta frato Henriko, la monaĥejo estis subpremita la 9-an de novembro 1540. === Loĝlernejo === En 1543, la filo de Henriko, duko [[Morico (Saksio)]] malfermis nacian lernejon en la abatejo, asignante por ĝia uzo la enspezojn de la pereinta monaĥejo de Memleben. Komence la nombro da akademiuloj estis 100; en 1563 oni povis bonvenigi 50 pluajn. La unua rektoro estis Johann Gigas, fama kiel lirikisto. Sub [[Justin Bertuch]] la lernejo ekhavis la zeniton de prospero. Ĝi suferis multe dum la [[Tridekjara milito]] kaj en 1643 surloke estis ne pli ol 11 lernantoj! Post 1815 Pforta apartenis al [[Prusio]]. De 1935 ĝis 1945 Schulpforta estis akademio surbaze de koncepto de gimnazitipo ''Oberschule''. Kaj la ŝtato kaj la studentaj gepatroj kontribuis al la kostoj de instruado. La nomo de la [[nacisocialismo|nacisocialisma]] elita lernejo estis ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt'' (NAPOLA); la lernantoj povis trapasi la normalan abiturientan ekzamenon. La lernejo iĝis koeduka por lernantoj kaj lernantinoj nur en 1949. Hodiaŭ la lernejo estas sub la egido de [[Saksio-Anhalto]] sed paralele ankaŭ daŭre apogita de memstara Schulpforta-fondaĵo. De la knaboj lernintaj ricevis sian nomon la tuj sude situanta holmo [[Knabenberg]]. == Famaj uloj rialtaj al la lernejo == En la 17-a jarcento inspektistis surloke [[Hans von Werthern]]. La lernejo ĝis hodiaŭ ege fieras pri multaj talentaj lernigintoj ''(magistri Portenses)'' kaj lernintoj ''(alumni Portenses)''. === Instruintoj === * [[August Koberstein]], germanisto * [[Christian Muff]], filologo * [[Cyriacus Lindemann]], teologo * [[Franz Kern]], filologo * [[Friedrich Gottlieb Barth]], filologo * [[Johann Joachim Gottlob Am Ende]], teologo * [[Karl Ernst Abicht]], filologo * [[Karl Ludwig Peter]], filologo * [[Max Heinze]], filozofo * [[Seth Kallwitz]], kantoro kaj matematikisto *[[Walther Kranz]], filologo === Lernintoj === {{div col|2}} * [[Adalbert Merx]], orientalisto * [[August Bielenstein]], lingvisto, teologo kaj lingvisto * [[August Ferdinand Möbius]], astronomo * [[August Ferdinand Naeke]], filologo * [[Christoph Wilhelm Mitscherlich]], filologo * [[Christoph Sonntag]], teologo * [[Ernst Theodor Echtermeyer]], verkisto * [[Friedrich Gottlieb Klopstock]], verkisto * [[Friedrich Köster]], teologo * [[Friedrich Wilhelm Döring]], filologo kaj pedagogo * [[Friedrich Wilhelm Nietzsche]], filozofo * [[Fritz Hofmann]], ĥemiisto * [[Immanuel Gottlieb Huschke]], filologo * [[Joachim Meichßner]], oficiro * [[Johann Adolf Schlegel]], verkisto * [[Johann Christian Schöttgen]], teologo kaj historiisto * [[Johann Gottlieb Fichte]], filozofo * [[Karl August Böttiger]], verkisto kaj filologo * [[Karl Friedrich August Nobbe]], filologo kaj pedagogo * [[Karl Heinrich Geisler]], juristo * [[Karl Immanuel Nitzsch]], teologo * [[Karl Richard Lepsius]], egiptologo * [[Leopold von Ranke]], historiisto * [[Ludwig von Döderlein]], filologo * [[Otto Blau]], diplomato * [[Otto Dittmann]], leksikografo * [[Theobald von Bethmann-Hollweg]], politikisto * [[Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff]], filologo * [[Johann Gottlieb Fichte]], filozofo {{div col end}} == Arkitekturo == La restaĵoj de la monaĥejo inkludas la 13-jarcentan gotikan kirkon; ĝi estas krucvolba, kolona baziliko kun eksterordinare longa navo, nekutima okcidenta fasado, kaj malfrua romanikstila, dunava klostro. La restaĵoj de la origina konstruaĵo (1137-40) estas en la romanika stilo, dum la intertempe restaŭritaj partoj (1251-1268) apartenas al la frua gotiko. Aliaj konstruaĵoj nun estas utiligitaj kiel dormejoj kaj aŭditorioj. Ekzistas ankaŭ la ''Fürstenhaus'', princa-domo konstruita en 1573. Schulpforta estis unu el la tri ''Princaj lernejoj / Fürstenschulen'' fonditaj en 1543 fare de princelektisto Maŭrico (tiun tempon ankoraŭ duko), la du aliaj troviĝis en [[Grimma]] kaj en [[Meißen]] (hodiaŭa nomo: ''Landesgymnasium St. Afra''). == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ Hejmpaĝo.] * [http://www.pforta.de/ Retpaĝaro porlerninta - ''Pförtner Bund e.V.''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Fondaĵo ''Schulpforta''.] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Gimnazioj en Germanio|Pforta]] [[Kategorio:Naumburg (Saale)]] [[Kategorio:Cistercianaj monaĥejoj en Germanio|Pforta]] [[kategorio:Pereintaj monaĥejoj en Germanio|Pforta]] qamw34d4rig3oeu4ddjmth4ley1cdmu 9416951 9416943 2026-06-29T13:28:20Z Tirolischleioans 254019 9416951 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |emblemo=Logo pforta.svg |moto = |lando = Germanio |situo = |establita = |speco = |gvidanto = |nombro de studentoj={{formatnum:}} |nombro de kunlaborantoj={{formatnum:}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = DE-ST |situo sur mapo2=Germanio |zomo = 13 |retejo = |tipo1 = reliefo }} '''Pforta''' (aliaj nomoj poste: ''Schulpforta'', ''Schulpforte'') estas iama [[cistercianoj|cisterciana]] monaĥejo (1137-1540), situanta en [[Bad Kösen]], Germanujo. Ĝi nun estas famekonata publika loĝlernejo, nomita ''Landesschule Pforta'' (latine: ''Schola Portensis''). Ĝi estas koinstrua kaj ĉ. 50 instruistoj zorgas pri proksimume 300 gimnazianoj. == Historio == === Monaĥejo === La abatejo estis komence situanta en [[Schmölln]]. En 1127, grafo Bruno de Pleissengau fondis [[benediktanoj|benediktanan]] monaĥejon tie kaj dotis ĝin kun 1100 feloj da tero. Sed tio ne estanta sukcesa kaj la 23-an de aprilo 1132, episkopo Udo la 1-a de Naumburg, parenco de Bruno, anstataŭigis la benediktanojn per cistercianoj el [[Walkenried]]. La situacio ĉi tie en Schmölln ne estis laŭ la deziroj kaj en 1137 Udo translokigis la monaĥejon al Pforta kun donaco de kvindek feloj de plugtereno, multo da arboj du bienoj apartenantaj al la diocezo. La patronino de la abatejo estis la [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino]]. La unua abato estis Adalberto, de 1132 ĝis 1152. Sub la tria abato, Adetold, du filiaj domoj estis fonditaj, en la Markio de Meißen kaj en Silezio, kaj en 1163, la monaĥejoj de [[Nossen|Altzella (Nossen)]] kaj [[Wołów|Lubiąż (Wołów)]] ankaŭ estis establitaj. Dum tiu periodo la nombro de la monaĥoj estis ne tute 80. En 1205, Pforta sendis monaĥojn al Livonio fondontajn tie la monaĥejon de Dünamünde. La abatejo famiĝis por sia elstara sistemo de administrado, kaj post la unuaj 140 jaroj de sia ekzisto ĝiaj havaĵoj pliiĝis dekoble. Ĉe la fino de la 13-a jarcento kaj la komenco de la 14-a, post periodo de tumulto, la monaĥejo denove prosperis. La lasta kvarono de la 14-a jc aliflanke iĝis laŭpaŝa malkresko de prospero, kaj ankaŭ la monaĥa disciplino lamis. Kam abato Johano la 4-a estis elektita en 1515, ekzistis 42 monaĥoj kaj 7 laikmonaĥoj kiuj poste protestis kontraŭ la abato; inspektado de la duka moŝto Georgo de [[Saksio]] raportis ke moraleco tute ĉesis en la monaĥejo. La lasta abato, Peter Schederich, estis elektita en 1533. Kiam la katolika duko Georgo estis sukcedita fare de sia protestanta frato Henriko, la monaĥejo estis subpremita la 9-an de novembro 1540. === Loĝlernejo === En 1543, la filo de Henriko, duko [[Morico (Saksio)]] malfermis nacian lernejon en la abatejo, asignante por ĝia uzo la enspezojn de la pereinta monaĥejo de Memleben. Komence la nombro da akademiuloj estis 100; en 1563 oni povis bonvenigi 50 pluajn. La unua rektoro estis Johann Gigas, fama kiel lirikisto. Sub [[Justin Bertuch]] la lernejo ekhavis la zeniton de prospero. Ĝi suferis multe dum la [[Tridekjara milito]] kaj en 1643 surloke estis ne pli ol 11 lernantoj! Post 1815 Pforta apartenis al [[Prusio]]. De 1935 ĝis 1945 Schulpforta estis akademio surbaze de koncepto de gimnazitipo ''Oberschule''. Kaj la ŝtato kaj la studentaj gepatroj kontribuis al la kostoj de instruado. La nomo de la [[nacisocialismo|nacisocialisma]] elita lernejo estis ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt'' (NAPOLA); la lernantoj povis trapasi la normalan abiturientan ekzamenon. La lernejo iĝis koeduka por lernantoj kaj lernantinoj nur en 1949. Hodiaŭ la lernejo estas sub la egido de [[Saksio-Anhalto]] sed paralele ankaŭ daŭre apogita de memstara Schulpforta-fondaĵo. De la knaboj lernintaj ricevis sian nomon la tuj sude situanta holmo [[Knabenberg]]. == Famaj uloj rialtaj al la lernejo == En la 17-a jarcento inspektistis surloke [[Hans von Werthern]]. La lernejo ĝis hodiaŭ ege fieras pri multaj talentaj lernigintoj ''(magistri Portenses)'' kaj lernintoj ''(alumni Portenses)''. === Instruintoj === * [[August Koberstein]], germanisto * [[Christian Muff]], filologo * [[Cyriacus Lindemann]], teologo * [[Franz Kern]], filologo * [[Friedrich Gottlieb Barth]], filologo * [[Johann Joachim Gottlob Am Ende]], teologo * [[Karl Ernst Abicht]], filologo * [[Karl Ludwig Peter]], filologo * [[Max Heinze]], filozofo * [[Seth Kallwitz]], kantoro kaj matematikisto *[[Walther Kranz]], filologo === Lernintoj === {{div col|2}} * [[Adalbert Merx]], orientalisto * [[August Bielenstein]], lingvisto, teologo kaj lingvisto * [[August Ferdinand Möbius]], astronomo * [[August Ferdinand Naeke]], filologo * [[Christoph Wilhelm Mitscherlich]], filologo * [[Christoph Sonntag]], teologo * [[Ernst Theodor Echtermeyer]], verkisto * [[Friedrich Gottlieb Klopstock]], verkisto * [[Friedrich Köster]], teologo * [[Friedrich Wilhelm Döring]], filologo kaj pedagogo * [[Friedrich Wilhelm Nietzsche]], filozofo * [[Fritz Hofmann]], ĥemiisto * [[Immanuel Gottlieb Huschke]], filologo * [[Joachim Meichßner]], oficiro * [[Johann Adolf Schlegel]], verkisto * [[Johann Christian Schöttgen]], teologo kaj historiisto * [[Johann Gottlieb Fichte]], filozofo * [[Karl August Böttiger]], verkisto kaj filologo * [[Karl Friedrich August Nobbe]], filologo kaj pedagogo * [[Karl Heinrich Geisler]], juristo * [[Karl Immanuel Nitzsch]], teologo * [[Karl Richard Lepsius]], egiptologo * [[Leopold von Ranke]], historiisto * [[Ludwig von Döderlein]], filologo * [[Otto Blau]], diplomato * [[Otto Dittmann]], leksikografo * [[Theobald von Bethmann-Hollweg]], politikisto * [[Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff]], filologo * [[Johann Gottlieb Fichte]], filozofo {{div col end}} == Arkitekturo == La restaĵoj de la monaĥejo inkludas la 13-jarcentan gotikan kirkon; ĝi estas krucvolba, kolona baziliko kun eksterordinare longa navo, nekutima okcidenta fasado, kaj malfrua romanikstila, dunava klostro. La restaĵoj de la origina konstruaĵo (1137-40) estas en la romanika stilo, dum la intertempe restaŭritaj partoj (1251-1268) apartenas al la frua gotiko. Aliaj konstruaĵoj nun estas utiligitaj kiel dormejoj kaj aŭditorioj. Ekzistas ankaŭ la ''Fürstenhaus'', princa-domo konstruita en 1573. Schulpforta estis unu el la tri ''Princaj lernejoj / Fürstenschulen'' fonditaj en 1543 fare de princelektisto Maŭrico (tiun tempon ankoraŭ duko), la du aliaj troviĝis en [[Grimma]] kaj en [[Meißen]] (hodiaŭa nomo: ''Landesgymnasium St. Afra''). == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ Hejmpaĝo.] * [http://www.pforta.de/ Retpaĝaro porlerninta - ''Pförtner Bund e.V.''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Fondaĵo ''Schulpforta''.] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Gimnazioj en Germanio|Pforta]] [[Kategorio:Naumburg (Saale)]] [[Kategorio:Cistercianaj monaĥejoj en Germanio|Pforta]] [[kategorio:Pereintaj monaĥejoj en Germanio|Pforta]] 3ibhi9sfa6s0evo1a8nqwhjsxywieij 9417288 9416951 2026-06-30T05:03:11Z Tirolischleioans 254019 /* Instruintoj */ 9417288 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |emblemo=Logo pforta.svg |moto = |lando = Germanio |situo = |establita = |speco = |gvidanto = |nombro de studentoj={{formatnum:}} |nombro de kunlaborantoj={{formatnum:}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = DE-ST |situo sur mapo2=Germanio |zomo = 13 |retejo = |tipo1 = reliefo }} '''Pforta''' (aliaj nomoj poste: ''Schulpforta'', ''Schulpforte'') estas iama [[cistercianoj|cisterciana]] monaĥejo (1137-1540), situanta en [[Bad Kösen]], Germanujo. Ĝi nun estas famekonata publika loĝlernejo, nomita ''Landesschule Pforta'' (latine: ''Schola Portensis''). Ĝi estas koinstrua kaj ĉ. 50 instruistoj zorgas pri proksimume 300 gimnazianoj. == Historio == === Monaĥejo === La abatejo estis komence situanta en [[Schmölln]]. En 1127, grafo Bruno de Pleissengau fondis [[benediktanoj|benediktanan]] monaĥejon tie kaj dotis ĝin kun 1100 feloj da tero. Sed tio ne estanta sukcesa kaj la 23-an de aprilo 1132, episkopo Udo la 1-a de Naumburg, parenco de Bruno, anstataŭigis la benediktanojn per cistercianoj el [[Walkenried]]. La situacio ĉi tie en Schmölln ne estis laŭ la deziroj kaj en 1137 Udo translokigis la monaĥejon al Pforta kun donaco de kvindek feloj de plugtereno, multo da arboj du bienoj apartenantaj al la diocezo. La patronino de la abatejo estis la [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino]]. La unua abato estis Adalberto, de 1132 ĝis 1152. Sub la tria abato, Adetold, du filiaj domoj estis fonditaj, en la Markio de Meißen kaj en Silezio, kaj en 1163, la monaĥejoj de [[Nossen|Altzella (Nossen)]] kaj [[Wołów|Lubiąż (Wołów)]] ankaŭ estis establitaj. Dum tiu periodo la nombro de la monaĥoj estis ne tute 80. En 1205, Pforta sendis monaĥojn al Livonio fondontajn tie la monaĥejon de Dünamünde. La abatejo famiĝis por sia elstara sistemo de administrado, kaj post la unuaj 140 jaroj de sia ekzisto ĝiaj havaĵoj pliiĝis dekoble. Ĉe la fino de la 13-a jarcento kaj la komenco de la 14-a, post periodo de tumulto, la monaĥejo denove prosperis. La lasta kvarono de la 14-a jc aliflanke iĝis laŭpaŝa malkresko de prospero, kaj ankaŭ la monaĥa disciplino lamis. Kam abato Johano la 4-a estis elektita en 1515, ekzistis 42 monaĥoj kaj 7 laikmonaĥoj kiuj poste protestis kontraŭ la abato; inspektado de la duka moŝto Georgo de [[Saksio]] raportis ke moraleco tute ĉesis en la monaĥejo. La lasta abato, Peter Schederich, estis elektita en 1533. Kiam la katolika duko Georgo estis sukcedita fare de sia protestanta frato Henriko, la monaĥejo estis subpremita la 9-an de novembro 1540. === Loĝlernejo === En 1543, la filo de Henriko, duko [[Morico (Saksio)]] malfermis nacian lernejon en la abatejo, asignante por ĝia uzo la enspezojn de la pereinta monaĥejo de Memleben. Komence la nombro da akademiuloj estis 100; en 1563 oni povis bonvenigi 50 pluajn. La unua rektoro estis Johann Gigas, fama kiel lirikisto. Sub [[Justin Bertuch]] la lernejo ekhavis la zeniton de prospero. Ĝi suferis multe dum la [[Tridekjara milito]] kaj en 1643 surloke estis ne pli ol 11 lernantoj! Post 1815 Pforta apartenis al [[Prusio]]. De 1935 ĝis 1945 Schulpforta estis akademio surbaze de koncepto de gimnazitipo ''Oberschule''. Kaj la ŝtato kaj la studentaj gepatroj kontribuis al la kostoj de instruado. La nomo de la [[nacisocialismo|nacisocialisma]] elita lernejo estis ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt'' (NAPOLA); la lernantoj povis trapasi la normalan abiturientan ekzamenon. La lernejo iĝis koeduka por lernantoj kaj lernantinoj nur en 1949. Hodiaŭ la lernejo estas sub la egido de [[Saksio-Anhalto]] sed paralele ankaŭ daŭre apogita de memstara Schulpforta-fondaĵo. De la knaboj lernintaj ricevis sian nomon la tuj sude situanta holmo [[Knabenberg]]. == Famaj uloj rialtaj al la lernejo == En la 17-a jarcento inspektistis surloke [[Hans von Werthern]]. La lernejo ĝis hodiaŭ ege fieras pri multaj talentaj lernigintoj ''(magistri Portenses)'' kaj lernintoj ''(alumni Portenses)''. === Instruintoj === * [[August Koberstein]], germanisto * [[Christian Muff]], filologo * [[Cyriacus Lindemann]], teologo * [[Franz Kern]], filologo * [[Friedrich Gottlieb Barth]], filologo * [[Johann Joachim Gottlob Am Ende]], teologo * [[Karl Ernst Abicht]], filologo * [[Karl Ludwig Peter]], filologo * [[Max Heinze]], filozofo * [[Seth Kallwitz]], kantoro kaj matematikisto *[[Walther Kranz]], filologo *[[Wolfgang Hädecke]], germanisto === Lernintoj === {{div col|2}} * [[Adalbert Merx]], orientalisto * [[August Bielenstein]], lingvisto, teologo kaj lingvisto * [[August Ferdinand Möbius]], astronomo * [[August Ferdinand Naeke]], filologo * [[Christoph Wilhelm Mitscherlich]], filologo * [[Christoph Sonntag]], teologo * [[Ernst Theodor Echtermeyer]], verkisto * [[Friedrich Gottlieb Klopstock]], verkisto * [[Friedrich Köster]], teologo * [[Friedrich Wilhelm Döring]], filologo kaj pedagogo * [[Friedrich Wilhelm Nietzsche]], filozofo * [[Fritz Hofmann]], ĥemiisto * [[Immanuel Gottlieb Huschke]], filologo * [[Joachim Meichßner]], oficiro * [[Johann Adolf Schlegel]], verkisto * [[Johann Christian Schöttgen]], teologo kaj historiisto * [[Johann Gottlieb Fichte]], filozofo * [[Karl August Böttiger]], verkisto kaj filologo * [[Karl Friedrich August Nobbe]], filologo kaj pedagogo * [[Karl Heinrich Geisler]], juristo * [[Karl Immanuel Nitzsch]], teologo * [[Karl Richard Lepsius]], egiptologo * [[Leopold von Ranke]], historiisto * [[Ludwig von Döderlein]], filologo * [[Otto Blau]], diplomato * [[Otto Dittmann]], leksikografo * [[Theobald von Bethmann-Hollweg]], politikisto * [[Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff]], filologo * [[Johann Gottlieb Fichte]], filozofo {{div col end}} == Arkitekturo == La restaĵoj de la monaĥejo inkludas la 13-jarcentan gotikan kirkon; ĝi estas krucvolba, kolona baziliko kun eksterordinare longa navo, nekutima okcidenta fasado, kaj malfrua romanikstila, dunava klostro. La restaĵoj de la origina konstruaĵo (1137-40) estas en la romanika stilo, dum la intertempe restaŭritaj partoj (1251-1268) apartenas al la frua gotiko. Aliaj konstruaĵoj nun estas utiligitaj kiel dormejoj kaj aŭditorioj. Ekzistas ankaŭ la ''Fürstenhaus'', princa-domo konstruita en 1573. Schulpforta estis unu el la tri ''Princaj lernejoj / Fürstenschulen'' fonditaj en 1543 fare de princelektisto Maŭrico (tiun tempon ankoraŭ duko), la du aliaj troviĝis en [[Grimma]] kaj en [[Meißen]] (hodiaŭa nomo: ''Landesgymnasium St. Afra''). == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ Hejmpaĝo.] * [http://www.pforta.de/ Retpaĝaro porlerninta - ''Pförtner Bund e.V.''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Fondaĵo ''Schulpforta''.] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Gimnazioj en Germanio|Pforta]] [[Kategorio:Naumburg (Saale)]] [[Kategorio:Cistercianaj monaĥejoj en Germanio|Pforta]] [[kategorio:Pereintaj monaĥejoj en Germanio|Pforta]] c9kmrfto8fwxxiwwhe1k8hqr0gm5n1y 0 522439 9417038 8478758 2026-06-29T15:09:37Z LilyKitty 25129 de suvrena kortumo 9417038 wikitext text/x-wiki La '''Konstitucia juĝejo''', '''Konstitucia tribunalo''' aŭ '''Konstitucia kortumo''' estas aparta kaj sendependa [[kortumo]], kiu okupiĝas pri [[leĝo]]j laŭ vidpunkto de la [[konstitucio]] de la lando. Ili funkcias en difinitaj [[lando]]j, foje ili havas aliajn nomojn, eĉ malsamaj taskojn. Foje la supera kortumo de la lando funkcias ankaŭ kiel konstitucia juĝejo. [[Dosiero:Karlsruhe bundesverfassungsgericht.jpg|eta|La konstruaĵo de la [[Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio|Konstitucia juĝejo]] de [[Germanio]]]] == Historio == Konstitucia juĝejo estis postulita en [[1610]] en [[Anglio]], kiam estis dubinda: ĉu la [[Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando|parlamento]] agas laŭleĝe. La [[Supera Kortumo de Usono|Usona Supera Kortumo]] deklaris en [[1803]], ke ĝi havis la rajton deklari ĝustecon pri federalaj leĝoj. En [[Germanio]] estis aparta loko (Paulskirchenverfassung) pri konstituciaj plendoj. La unua fakta konstitucia juĝejo ekfunkciis en [[1920]] en [[Aŭstrio]]. En Germanio reala konstitucia juĝejo estis kreita post la [[Dua Mondmilito]] kiel [[Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio|Federacia Konstitucia Kortumo]]. En [[Hungario]] ĝi ekfunkciis ĝuste en fino de la socialisma erao. Oni povas konstatis el la historio de la [[20-a jarcento]], ke en Germanio [[Adolf Hitler]] ricevis potencon laŭ tutlanda baloto, tamen poste la [[nazio]]j paŝo post paŝo ŝanĝis la leĝojn, tial ili formis [[diktaturo]]n. Tial nepre necesas alta tribunalo, kiu ne permesas ŝanĝojn de leĝoj por krei diktaturon. == Konstituciaj juĝejoj == * [[Barata Supera Kortumo]] * [[Federacia Konstitucia Kortumo de Germanio]] * [[Konstitucia juĝejo de Ukrainio]] == Fontoj == * [http://www.mkab.hu/alkotmanybirosag/az-alkotmanybirosagrol/tortenet] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150417015158/http://www.mkab.hu/alkotmanybirosag/az-alkotmanybirosagrol/tortenet |date=2015-04-17 }} {{hu}} == Vidu ankaŭ == *[[Suverena kortumo]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Konstitucia juro|Juĝejo]] [[Kategorio:Tribunaloj]] {{Portalo Juro}} fky28lquu81rje96z5iv3kozu0tvgop 0 553549 9417465 8492587 2026-06-30T11:03:23Z Sj1mor 12103 9417465 wikitext text/x-wiki {{Prisupre|pri=besto el familio ursedoj ĉe taksonomia nivelo genro|apa=Urso (apartigilo)}} {{Taksonomio |nomo = Ursoj |koloro = pink |dosiero = TE-Collage Ursus-v2.png |dosiero larĝo = 200px |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Mamulo]]j ''Mammalia'' |ordo = [[Karnovoro]]j ''Carnivora'' |familio = [[Ursedoj]] ''Ursidae'' |genro = '''''Ursus''''' |specio = |statuso = |dunomo = |dunomo aŭtoritato = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10a eldono de Systema Naturae|1758]]) |vikispecio = |komunejo = }} La '''veraj ursoj''' estas la plej konata [[genro (biologio)|genro]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Ursedoj]]. La genro '''''Ursus''''' estas la taksonaro de [[urso]]j kiu inkludas la tre amplekse distribuatan [[bruna urso|brunajn ursojn]],<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://library.sandiegozoo.org/factsheets/brown_bear/brown_bear.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-03-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180216163856/http://library.sandiegozoo.org/factsheets/brown_bear/brown_bear.html |arkivdato=2018-02-16 }}</ref> la [[polusa urso|polusajn ursojn]],<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://library.sandiegozoo.org/factsheets/polar_bear/polar.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-03-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160424043402/http://library.sandiegozoo.org/factsheets/polar_bear/polar.htm |arkivdato=2016-04-24 }}</ref> kaj la [[Amerika nigra urso|nigrajn ursojn]]. La nomo estas derivata el la [[Latina]] ''ursus'', signife ''urso''.<ref>http://www.merriam-webster.com/dictionary/ursus</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://dictionary.reference.com/browse/ursus |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-03-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120425212859/http://dictionary.reference.com/browse/Ursus |arkivdato=2012-04-25 }}</ref> == Specioj kaj subspecioj de ''Ursus'' == * [[Vera urso]] - ''[[Ursus]]'' ** † ''[[Ursus abstrusus]]'' ** [[Amerika nigra urso]] - ''[[Ursus americanus]]'' *** Olimpia nigra urso - ''[[Ursus americanus altifrontalis]]'' *** Novmeksika nigra urso - ''[[Ursus americanus amblyceps]]'' *** Eostamerika nigra urso - ''[[Ursus americanus americanus]]'' *** Kalifornia nigra urso - ''[[Ursus americanus californiensis]]'' *** Nigra urso de [[Reĝino Charlotte]] - ''[[Ursus americanus carlottae]]'' *** Cinamona urso - ''[[Ursus americanus cinnamomum]]'' *** Glacia urso - ''[[Ursus americanus emmonsii]]'' *** Meksika nigra urso - ''[[Ursus americanus eremicus]]'' *** Florida nigra urso - ''[[Ursus americanus floridanus]]'' *** Novlanda nigra urso - ''[[Ursus americanus hamiltoni]]'' *** Kermodea nigra urso - ''[[Ursus americanus kermodei]]'' *** Luiziana nigra urso - ''[[Ursus americanus luteolus]]'' *** Uest-meksika nigra urso - ''[[Ursus americanus machetes]]'' *** Kenaja nigra urso - ''[[Ursus americanus perniger]]'' *** Nigra urso de Dall - ''[[Ursus americanus pugnax]]'' *** Vankuvera nigra urso - ''[[Ursus americanus vancouveri]]'' ** [[Bruna urso]] - ''Ursus arctos'' *** Eŭrazia bruna urso - ''Ursus arctos arctos'' *** [[Alaska urso]] - ''[[Ursus arctos alascensis]]'' *** [[Kamĉatka urso]] - ''[[Ursus arctos beringianus]]'' *** † Kalifornia ora urso - ''[[Ursus arctos californicus]]'' *** † [[Atlasa urso]] - ''[[Ursus arctos crowtheri]]'' *** † ''[[Ursus arctos dalli]]'' *** Gobia urso - ''[[Ursus arctos gobiensis]]'' (preskaŭ [[formortinta]]) *** [[Griza urso]] - ''Ursus arctos horribilis'' *** [[Kodiaka urso]] - Ursus arctos middendorffi'' *** Himalaja ruĝa urso - ''[[Ursus arctos isabellinus]]'' *** Himalaja blua urso - ''[[Ursus arctos pruinosus]]'' *** Usuria bruna urso - ''[[Ursus arctos lasiotus]]'' *** † Meksika griza urso - ''[[Ursus arctos nelsoni]]'' *** Urso de Bergman - ''[[Ursus arctos piscator]]'' (supozeble formortinta) *** [[Siria bruna urso]] - ''Ursus arctos syriacus'' *** ''[[Ursus arctos sitkensis]]'' *** Jeniseja bruna urso - ''Ursus arctos yeniseensis'' *** Kaŭkaza bruna urso - ''Ursus arctos meridionalis'' ** † Urso de Deninger - ''[[Ursus deningeri]]'' ** † Etruska urso - ''[[Ursus etruscus]]'' ** † Urso de MacFarlane - ''[[Ursus inopinatus]]'', ([[Kriptozoologio|kaŝbesto]]; se vera specio, formortinta) ** † ''[[Ursus minimus]]'' ** [[Polusa urso]] - ''Ursus maritimus'' *** ''[[Ursus maritimus maritimus]]'' *** † ''[[Ursus maritimus tyrannus]]'' ** † ''[[Ursus rossicus]]'' ** † ''[[Ursus sackdillingensis]]'' ** † [[Kaverna urso]] - ''[[Ursus spelaeus]]'' ** [[Azia nigra urso]] - ''Ursus thibetanus'' *** Himalaja nigra urso - ''Ursus thibetanus thibetanus'' *** Formosa nigra urso - ''[[Ursus thibetanus formosanus]]'' *** Baluĉistana nigra urso - ''[[Ursus thibetanus gedrosianus]]'' *** Japana nigra urso - ''[[Ursus thibetanus japonicus]]'' *** Lanhara nigra urso - ''[[Ursus thibetanus laniger]]'' *** Mupina nigra urso - ''[[Ursus thibetanus mupinensis]]'' *** Usuria nigra urso - ''[[Ursus thibetanus ussuricus]]'' Iam la genroj ''Melursus'' kaj ''Helarktos'' ankaŭ estas inkluditaj en ''Ursus''. La [[azia nigra urso]] kaj la [[polusa urso]], laŭ pli malnovaj sistematikoj, havis siajn proprajn genrojn, laŭorde, ''Selenarctos'' kaj ''Thalarctos''. Nun estas ĝenerala konsento ke tiuj taksonoj havas rangon de [[subgenro]]. Amerika nigra urso, bruna urso kaj polusa urso povas interpariĝi kaj ekzistas iu kvanto de interspeciaj [[hibrido]]j inter ili ([[Ursedaj hibridoj]]). == Notoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Ursedoj]] [[Kategorio:Mamulaj genroj]] [[Kategorio:Genroj de mamuloj]] dd2qeb89ieph13at8ywmaedgf9o3u8p 0 555302 9417175 9416641 2026-06-29T21:00:22Z Wheatley2 216749 Nuligis version 9416641 de [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Speciala:Contributions/Wheatley2|kontribuoj]], [[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskutpaĝo]]) 9417175 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="2" style="float: right; width: 307px; background: #e3e3e3; margin-left: 1em; border-spacing: 1px;" ! colspan="2" | Nomo |---- bgcolor="#FFFFFF" | colspan="2" | <center> <big>Humberside</center> </big> |---- ! colspan="2" | Situo en Anglio |---- bgcolor="#FFFFFF" | colspan="2" align="center" | [[Dosiero:England Police Forces (Humberside).svg|180px|]] |---- ! colspan="2" | Bazaj informoj |---- bgcolor="#FFFFFF" | administra centro: || [[Beverley]] |---- bgcolor="#FFFFFF" | [[areo]]: || 3 511 km² ''<small>(en 1991)</small>'' |---- bgcolor="#FFFFFF" | [[loĝantaro]]: || 847 230 ''<small>(en 1973)</small>''<br />843 280 ''<small>(en 1981)</small>''<br />858 040 ''<small>(en 1991)</small>'' |---- ! colspan="2" | Politiko |---- bgcolor="#FFFFFF" | nuna [[regiono]]: || [[Yorkshire and the Humber]] |} ''Por la nuna oficiala statistika regiono angla, vidi [[Yorkshire and the Humber]]'' '''Humberside''' - proksimuma prononco {{prononco|HAMb''r''sajd}} - estis administra unuo en norda [[Anglio]], kiu ekzistis inter la jaroj 1974 kaj 1996. Ĝi grupigis la teritorion ambaŭflanke de la [[estuaro]] [[Humber (rivero)|''Humber'']], kaj tial ekhavis sian nomon. Multaj lokuloj ne aparte ŝatis la en 1974 novan administran unuon, kaj plunomis sian hejmregionon "orienta [[Jorkŝiro]]". Eble pro tiu negranda loka akceptiĝo en 1996 la regiono restrukturiĝis al la nuna oficiala statistika regiono ''[[Yorkshire and the Humber]]''. La nomo "Humberside" tamen pluvivas en iuj nomoj, ekzemple de la [[Esperanto-Federacio de Yorkshire kaj Humberside]]. [[Dosiero:HumberBridge.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>la ponto la [[estuaro]] [[Humber (rivero)|''Humber'']] estas la sola trafika konektilo inter la du partoj, kiuj konsistigis la administran unuon ''Humberside'']] == Humberside kaj Esperanto == * [[Esperanto-Federacio de Yorkshire kaj Humberside]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|Britio}} [[Kategorio:Graflandoj de Anglio]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1974]] [[Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1996]] 5emx4joquioob1u441aojlq0xbp87n9 0 557100 9417244 9387069 2026-06-30T00:21:39Z Pettend 214084 Aldonis ŝablonon 9417244 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[dosiero:Uk map crown dependency.png|eta|<center>situo de la insuloj [[Jersey]] kaj [[Guernsey]]]] [[dosiero:Jersey passport.jpg|eta|<center>pasporto de [[Jersey]]]] [[dosiero:Isle of man passport.jpg|eta|<center>pasporto de la Manksinsulo]] La '''krondependaĵoj''' ([[angle]] ''crown dependencies'') '''de la brita monarkio''' estas areoj, kiuj estas rekta posedaĵo de la [[brita monarkio]] kaj formale ne estas parto de la ŝtato [[Britio]] (la Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Norda Irlando). En tiu kategorio estas la [[Manikinsuloj]] inter Britio kaj Francio, kaj la [[Manksinsulo]] en la [[Irlanda Maro]]. Tiuj insuloj estas apartaj juraj subjektoj kaj ne apartenas al la [[Eŭropa Unio]]. Tamen parto de la leĝaro de EU validas en la insularo, kaj ankaŭ la leĝoj de la eŭropa dogana unio. {{projektoj}} {{ĝermo|Eŭropo}} {{Komunumo de Nacioj}} [[Kategorio:Krondependaĵoj de la brita monarkio]] 9a4t52x3vpb55txf8oeoominfafx94h 0 562638 9416927 8009724 2026-06-29T12:43:49Z ThomasPusch 1869 9416927 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|insulo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GR |mapo lokumilo = iso |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 8 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo |montaro = Cikladoj |montaro_tipo = Insularo |ĉefurbo = Náksos |ĉefurbo tipo = Ĉefa loko }} [[Dosiero:Naxos-port.JPG|eta|La haveno de la ĉefurbo]] '''Nakso'''<ref>[https://vortaro.net/#Moliso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke: ''Νάξος/Náksos'') estas greka insulo en la sudo de la [[Egea Maro]]. Ĝi estas kun siaj 428 kvadratkilometrojn la plej granda insulo de la [[Cikladoj]]. La ĉefurbo estas estas same Nakso, do same greke ''Νάξος/Náksos''. Ĉirkaŭ 14.000 loĝantoj estas sur la insulo. == Priskribo == La insulo estas monta - plej alta punkto estas de 1001 metroj da alteco. Estas ankaŭ kulturata ebenaĵo en la okcidento, dume en la oriento ekspluatatas ĝis hodiaŭ granito kaj marmoro. Multas la historiaj lokoj (ekz. Apolono-templo de 522 a.K., La Sanudo-palaco en la ĉefurbo, katedralo katolika el la 13-a jarcento). == Historio == La unuaj loĝantoj venis jam en la 2-a jarmilo a.K. La [[Ionia Maro|Ionoj]] alvenis la sekvintan jarmilon. Ekfloro artista estis en la 7-a/6-a jarcentoj kiam evoluis surinsule ŝtonskulptistaj skoloj. En 1207 la [[Venecia respubliko|venecianoj]] kreis [[Duklando Naksoso|duklandon]]. En 1829 ĝi aliĝis al la nove kreita ŝtato Greklando. == Vidu ankaŭ == [[Ariadne auf Naxos]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} [http://www.naxos.gr Oficiala retpaĝaro] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] 9pz8bx73epuhk4w2vmkfzpoghbyqc7h 9416928 9416927 2026-06-29T12:47:03Z ThomasPusch 1869 9416928 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|insulo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GR |mapo lokumilo = iso |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 8 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo |montaro = Cikladoj |montaro_tipo = Insularo |ĉefurbo = Náksos |ĉefurbo tipo = Ĉefa loko }} [[Dosiero:Naxos-port.JPG|eta|La haveno de la ĉefurbo]] '''Nakso'''<ref>[https://vortaro.net/#Moliso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke: ''Νάξος/Náksos'') estas greka insulo en la sudo de la [[Egea Maro]]. Ĝi estas kun siaj 428 kvadratkilometrojn la plej granda insulo de la [[Cikladoj]]. La ĉefurbo estas estas same Nakso, do same greke ''Νάξος/Náksos''. Ĉirkaŭ 14.000 loĝantoj estas sur la insulo. == Priskribo == La insulo estas monta - plej alta punkto estas de 1001 metroj da alteco. Estas ankaŭ kulturata ebenaĵo en la okcidento, dume en la oriento ekspluatatas ĝis hodiaŭ granito kaj marmoro. Multas la historiaj lokoj (ekz. Apolono-templo de 522 a.K., La Sanudo-palaco en la ĉefurbo, katedralo katolika el la 13-a jarcento). == Historio == La unuaj loĝantoj venis jam en la 2-a jarmilo a.K. La [[Ionia Maro|Ionoj]] alvenis la sekvintan jarmilon. Ekfloro artista estis en la 7-a/6-a jarcentoj kiam evoluis surinsule ŝtonskulptistaj skoloj. En 1207 la [[Venecia respubliko|venecianoj]] kreis [[Duklando Nakso|duklandon Nakso]]. En 1829 ĝi aliĝis al la nove kreita ŝtato Greklando. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Ariadne auf Naxos]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.naxos.gr Oficiala retpaĝaro] ({{el}}) {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] nnfrxl6bodr8houxdin1n9eax8mtfpf 9416961 9416928 2026-06-29T13:43:51Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Naksoso]] al [[Nakso]]: Laŭ referencoj en ĉiuj eldonoj de PIV inter 1970 kaj 2020 9416928 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|insulo |priskribo de bildo= |regiono-ISO = GR |mapo lokumilo = iso |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 8 |longo = |larĝo = |plej alta = |plej alta leviĝo = |parenco = Egea maro |parenco_tipo = Akvejo |montaro = Cikladoj |montaro_tipo = Insularo |ĉefurbo = Náksos |ĉefurbo tipo = Ĉefa loko }} [[Dosiero:Naxos-port.JPG|eta|La haveno de la ĉefurbo]] '''Nakso'''<ref>[https://vortaro.net/#Moliso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke: ''Νάξος/Náksos'') estas greka insulo en la sudo de la [[Egea Maro]]. Ĝi estas kun siaj 428 kvadratkilometrojn la plej granda insulo de la [[Cikladoj]]. La ĉefurbo estas estas same Nakso, do same greke ''Νάξος/Náksos''. Ĉirkaŭ 14.000 loĝantoj estas sur la insulo. == Priskribo == La insulo estas monta - plej alta punkto estas de 1001 metroj da alteco. Estas ankaŭ kulturata ebenaĵo en la okcidento, dume en la oriento ekspluatatas ĝis hodiaŭ granito kaj marmoro. Multas la historiaj lokoj (ekz. Apolono-templo de 522 a.K., La Sanudo-palaco en la ĉefurbo, katedralo katolika el la 13-a jarcento). == Historio == La unuaj loĝantoj venis jam en la 2-a jarmilo a.K. La [[Ionia Maro|Ionoj]] alvenis la sekvintan jarmilon. Ekfloro artista estis en la 7-a/6-a jarcentoj kiam evoluis surinsule ŝtonskulptistaj skoloj. En 1207 la [[Venecia respubliko|venecianoj]] kreis [[Duklando Nakso|duklandon Nakso]]. En 1829 ĝi aliĝis al la nove kreita ŝtato Greklando. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Ariadne auf Naxos]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.naxos.gr Oficiala retpaĝaro] ({{el}}) {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Insuloj en Grekio]] nnfrxl6bodr8houxdin1n9eax8mtfpf 0 568980 9417319 8712026 2026-06-30T06:51:50Z HomayounSepah 259546 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 9417319 wikitext text/x-wiki <!--{{Infobox hundo | afbeelding= Coton de Tular 2.jpg | surskribo= | nomoj= Coton de Tuléar | lando= [[Madagaskaro/Malagasio]] | classificatie= [[FCI]]: Grupo 9 Sekcio 1 #283<br />Vidu ankaŭ la [[listo de FCI-numeroj]] }}--> '''Coton de Tuléar''' estas malgranda, antikva, pura [[hundoraso]] kies nomo rilatas al ĝia [[kotono]]-simila felhararo kaj estas nomata laŭ la urbo de [[Toliara (urbo)|Toliara]] en [[Madagaskaro]](Malagasio)<ref>(franca) [http://www.ccce.org/races/coton/origines_periode_malgache.html ''Les origines du Coton de Tuléar''] (la origino de la Coton de Tulear) , Club du Chihuahua, Francio.</ref>. En [[Francio]] konata ankaŭ sub la nomo 'petite marionnette' (pupeto) {{mankas fonto}} ĉar ĝi havas tiom viglan karakteron. == Priskribo == [[Dosiero:Coton-De-Tulear.jpg|eta|280x280ra|Coton de Tuléar kiel foira hundo.]] La ''Coton'' estas ludema, tenera, inteligenta raso. Kvankam ĝenerale trankvila, ĝi povas fariĝi tre voĉa - bojanta, kaj faranta aliajn bruojn kiam ĝi amuzas sin. Tiuj kotonoj estas konataj pro la kutimo salti supren kaj promeni sur la malantaŭaj kruroj por plaĉi al homoj. Plej multe de tiuj hundoj amas renkonti novajn homojn kaj estas tre scivolemaj en novaj situacioj. Kotonoj estas facile trejneblaj ĉar ili multe ŝatas plaĉi. Ili estas bonegaj amikoj kun infanoj kaj aliaj bestoj. Tiuj kotonoj amas naĝi, kuri kaj ludi. Ili bone adaptiĝas al ajna speco de vivanta medio. Komuna trajto en la konduto de la ''Coton de Tulear'' estas ekvivi en la vespero. Kotonoj estas hundoj kiun oni montras dum hundofoiro, do oni ne razas la hararon kiun oni tamen bezonas kombi tri ĝis kvar fojojn semajne. La Coton de Tulear povas vivi ĝis 19 jaroj<ref>(angla) [http://cotondog.com/moreinfo.htm#whatis Coton de Tulear of Sara] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160308024445/http://cotondog.com/moreinfo.htm#whatis |date=2016-03-08 }}</ref>. Rapide tiu hundo fariĝis konata sub la nomo "Reĝa hundo de Malagasio". Ĝi estas la "oficiala hundo de Malagasio" kaj jam aperis sur poŝtmarkoj. == Kritiko == Ekzistas leĝo en Madagaskaro (Malagasio) kiu limigas la propraĵon de kotonhundo al la vere riĉaj homoj en tiu lando. Pro malfacilaj ekonomiaj kaj sociaj cirkonstancoj la ''Coton de Tulear'' troviĝas en danĝera situacio de estingiĝo en sia propra devenlando. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} (angla) http://cotondog.com/moreinfo.htm#whatis {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160308024445/http://cotondog.com/moreinfo.htm#whatis |date=2016-03-08 }} == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Hundorasoj]] 2sux59foxuc5fkfve3x8sbnxlhznl67 0 571988 9417303 9384017 2026-06-30T05:33:37Z Crosstor 3176 /* E */ 9417303 wikitext text/x-wiki Jen listo de '''famuloj, kiuj naskiĝis en [[Makó]]''': {{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[László Abaffy]], [[ĵurnalisto]] * [[Péter Adler]], [[kuracisto]] == B == * [[Imre Babos]], [[inĝeniero]] * [[György Balázs (lokhistoriisto)]] * [[István Bálint Nagy]], kuracisto * [[Tibor Balogh (filozofo)]] * [[Mihály Csaba Bánki]], psikiatro * [[Pál Bárdos]], [[dramaturgo]] * [[Kati Berek]], [[aktoro]] == C == * [[Imre Csepregi]], pastro * [[István Cseresnyés]], ĵurnalisto * [[János Csorba]], advokato == D == * [[István Dégi]], aktoro * [[Lajos Dobsa]], politikisto == E == * [[Géza Eperjessy]], historiisto * [[Ferenc Erdei]], [[politikisto]] == F == * [[Mihály Fátyol]], violonisto * [[Pál Fejes]], kemiisto * [[Sándor Fekete (inĝeniero)]] * [[Antal Fleischer (dirigento)]] * [[Ilda Fodor]], ceramikisto == G == * [[József Galamb]], inĝeniero * [[József Gyimesi (kemiisto)]] == H == * [[Antal Hajnal]], inĝeniero * [[Lajos Halász (redaktoro)]] * [[Károly Herrich]], [[hidrologo]] * [[József Hidasi]], [[ornitologo]] == K == * [[Pál Kecskeméti]], ĵurnalisto * [[Erika Kiss (kegloludisto)]] * [[Jenő Ferenc Kiss]], skulptisto * [[János Kléh]], pentristo * [[Imre Kocsis]], pentristo * [[Sándor Kocsis (kameraisto)]] * [[Ferenc Kószó]], kemiisto * [[Tamás Kótai]], pentristo * [[József Kristóffy]], politikisto * [[Anna Kubinyi]], gobelinisto == L == * [[Lajos Lengyel]], [[grafikisto]] * [[Imre Lévay]], piaristo * [[Móric Lőw]], [[astronomo]] == M == * [[Emil Makai]], [[poeto]] * [[Elemér Mályusz]], [[historiisto]] * [[Judit Méray]], kuracisto * [[Tibor F. Mérei]], neŭrologo * [[Bence Mocsári]], parasportisto == N == * [[Emil Nagel]], kuracisto * [[Gyula Nagy (skulptisto)]] * [[Róbert Nagy]], [[violonĉelisto]] == O == * [[György Oláh (aktoro)]] * [[Pál Oláh]], mikrobiologo == P == * [[Antal Páger]], aktoro * [[Mihály Papp]], aktoro * [[Joseph Pulitzer]], [[ĵurnalisto]] == S == * [[Albert Simon]], dirigento * [[Károly Streitman]], pediatro * [[Dénes Szabó (dirigento)]] * [[Dezső Szabó (historiisto)]] * [[György Szabó (kuracisto)]] * [[Emil Szalai]], advokato * [[Tamás Szalma]], aktoro * [[Jenő Szendrői]], arkitekto * [[Nándor Szilvásy]], pentristo == T == * [[Károly A. Tettamanti]], [[kemiisto]] * [[Noémi Tiszlavicz]], ginekologo * [[József Török (pastro)]] * [[Endre Tóth (reĝisoro)]] == Z == * [[Gyula Zimányi]], piaristo == Fontoj == La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis. [[Kategorio:Listoj de homoj|famuloj naskiĝintaj en Makó]] [[Kategorio:Makó| ]] 4u8vihaxe3wbu69584qiwzwuhbl6c9g 2 583362 9416930 9416795 2026-06-29T13:01:09Z Baba79 118684 9416930 wikitext text/x-wiki {{#tag:ref| |group="nb"}} <ref name= io > ... </ref> <ref name= io /> {{lingvo-uk| <gallery mode="packed"> </gallery> Kategorio:Ŝablono:Informkesto La '''Dovĵenko Filmstudioj''' ({{lingvo-uk|Національна кіностудія художніх фільмів імені О. Довженка}}) estas ukrainia kaj iame sovetia filmproduktadstudio en [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|UkrSSR]] poste [[Ukrainio]] kiu estis nomita laŭ la sovetia produktoro, [[Oleksandr Dovĵenko]], en 1957. Kun la [[Dissolvo de Sovetunio|falo de Sovet-Unio]], la studio iĝis posedaĵo de la [[Kabineto de Ministroj de Ukrainio|registaro de Ukrainio]]. En 2000, la filmstudio ricevis nacian statuson.[1] Ĝi estas unu el la plej malnovaj kaj plej grandaj filmstudioj en Ukrainio. 90hbr4xi6b8ybfpx57luwo2g1gc5ikt 9416949 9416930 2026-06-29T13:27:22Z Baba79 118684 9416949 wikitext text/x-wiki {{#tag:ref| |group="nb"}} <ref name= io > ... </ref> <ref name= io /> {{lingvo-uk| <gallery mode="packed"> </gallery> Kategorio:Ŝablono:Informkesto La '''Dovĵenko Filmstudioj''' ({{lingvo-uk|Національна кіностудія художніх фільмів імені О. Довженка}}) estas ukrainia kaj iame sovetia filmproduktadstudio en [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|UkrSSR]] poste [[Ukrainio]] kiu estis nomita laŭ la sovetia produktoro, [[Oleksandr Dovĵenko]], en 1957. Kun la [[Dissolvo de Sovetunio|falo de Sovet-Unio]], la studio iĝis posedaĵo de la [[Kabineto de Ministroj de Ukrainio|registaro de Ukrainio]]. En 2000, la filmstudio ricevis nacian statuson<ref>Peter Rollberg (2009). Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema. US: Rowman & Littlefield. pp. 191–194. ISBN 978-0-8108-6072-8.</ref>. Ĝi estas unu el la plej malnovaj kaj plej grandaj filmstudioj en Ukrainio. En decembro 2009, studio por la cifereca restaŭrado de ukrainaj filmoj estis malfermita en la komplekso.[4] La 15-an de junio 2026, la studio estis atakita dum rusia aeratako kontraŭ [[Kijivo]], detruante kostuman kolekton, kiu enhavis proksimume 100 mil kostumojn kaj tri milionojn da vestaĵoj. Aliaj konstruaĵoj en la studio ankaŭ estis difektitaj.[5] Rusiaj aŭtoritatoj asertis, ke la studio havis produktadinstalaĵon por ukrainiaj spavoj.[6] La Nacia Filmstudio Dovĵenko estas entrepreno kun plena kompleksa teknologia ciklo. Kune kun la filmado de siaj propraj filmoj, la filmstudio provizas servojn al aliaj filmaj kaj televidaj kompanioj en la produktado de iliaj verkoj. == Referencoj == {{Referencoj}} 6c6m5sxh2pbp2w5d7xh418zpnqeyrf0 9416993 9416949 2026-06-29T14:15:03Z Baba79 118684 9416993 wikitext text/x-wiki {{#tag:ref| |group="nb"}} <ref name= io > ... </ref> <ref name= io /> {{lingvo-uk| <gallery mode="packed"> </gallery> Kategorio:Ŝablono:Informkesto La '''Dovĵenko Filmstudioj''' ({{lingvo-uk|Національна кіностудія художніх фільмів імені О. Довженка}}) estas ukrainia kaj iame sovetia filmproduktadstudio en [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|UkrSSR]] poste [[Ukrainio]] kiu estis nomita laŭ la sovetia produktoro, [[Oleksandr Dovĵenko]], en 1957. Kun la [[Dissolvo de Sovetunio|falo de Sovet-Unio]], la studio iĝis posedaĵo de la [[Kabineto de Ministroj de Ukrainio|registaro de Ukrainio]]. En 2000, la filmstudio ricevis nacian statuson<ref>Peter Rollberg (2009). Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema. US: Rowman & Littlefield. pp. 191–194. ISBN 978-0-8108-6072-8.</ref>. Ĝi estas unu el la plej malnovaj kaj plej grandaj filmstudioj en Ukrainio. En decembro 2009, studio por la cifereca restaŭrado de ukrainaj filmoj estis malfermita en la komplekso. La 15-an de junio 2026, la studio estis atakita dum rusia aeratako kontraŭ [[Kijivo]], detruante kostuman kolekton, kiu enhavis proksimume 100 mil kostumojn kaj tri milionojn da vestaĵoj. Aliaj konstruaĵoj en la studio ankaŭ estis difektitaj<ref>Balachuk, Iryna (15-a de Junio 2026). "[https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/06/15/8039308/ Russian strike hits Dovzhenko Film Studios, destroying historic costume collection – photos]". Ukrainska Pravda.</ref>. Rusiaj aŭtoritatoj asertis, ke la studio havis produktadinstalaĵon por ukrainiaj spavoj<ref>Balachuk, Iryna (15-a de Junio 2026). "[https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/06/15/8039351/ Russia claims drones were being made at Dovzhenko Film Studios and Kyiv Pechersk Lavra was hit by Patriot missile]". Ukrainska Pravda. </ref>. La Nacia Filmstudio Dovĵenko estas entrepreno kun plena kompleksa teknologia ciklo. Kune kun la filmado de siaj propraj filmoj, la filmstudio provizas servojn al aliaj filmaj kaj televidaj kompanioj en la produktado de iliaj verkoj. == Referencoj == {{Referencoj}} qzq2zvi08g2f6t2uwtmo0qj9e94v67p 9417027 9416993 2026-06-29T14:56:42Z Baba79 118684 Anstataŭigis paĝon per '{{#tag:ref| |group="nb"}} <ref name= io > ... </ref> <ref name= io /> {{lingvo-uk| <gallery mode="packed"> </gallery> Kategorio:Ŝablono:Informkesto' 9417027 wikitext text/x-wiki {{#tag:ref| |group="nb"}} <ref name= io > ... </ref> <ref name= io /> {{lingvo-uk| <gallery mode="packed"> </gallery> Kategorio:Ŝablono:Informkesto k3h1glm77g14rf292wilccbwd7z1yb1 0 601168 9416998 9400165 2026-06-29T14:18:47Z Sj1mor 12103 9416998 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto}} [[Dosiero:codazzi-uffizi.jpg|eta|maldekstre|240ra|''Arkitektura kaprico'', [[Florenco]], Galerio [[Uffizi]].]] '''Viviano CODAZZI''' (ĉ. 1604 - 1670) estis [[Italio|itala]] [[baroko|baroka]] [[pentristo]] specializita en [[pejzaĝo]]j kaj [[arkitekturo|arkitekturaj]] [[perspektivo]]j, aktiva ĉefe en [[Romo]] kaj [[Napolo]]. Ĉirkaŭ 1620 li abandonis sian naskiĝurbon kaj en 1634 li estis dokumentita en Napolo, kie li studis kun Cosimo Fanzago. En Napolo li laboris kun Domenico Gargiulo en la pentrarto de fantastaj pejzaĝoj, el kiuj specialiĝis Codazzi en la arkitekturaj perspektivoj kaj pejzaĝoj kun ruinoj, kaj Gargiulo en la figuroj. Li estis influita de nederlandaj pentristoj aktivaj en Romo, konitaj kiel ''bamboccianti'', inter kiuj [[Pieter van Laer]]. Liaj ruinaj pejzaĝoj, nomitaj ''vedute'', kaj fantastaj kiel arkitekturaj kapricoj kaj realismaj, per kiuj li faros grandan influon sur [[Canaletto]] kaj [[Bernardo Bellotto]]. Lia vidaĵo de la [[Baziliko Sankta Petro]] en Romo, en 1630, estas unu de la lastaj reprezentoj de la fasado sen la kolonaro de [[Bernini]]. {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Codazzi, Viviano}} [[Kategorio:Italaj pentristoj]] 8ikgrozqm1l5d1pyp366tca8e3upi8l 0 608203 9417040 8558311 2026-06-29T15:16:49Z ~2026-37440-72 259520 /* */ 9417040 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Marcelo Ribeiro''' (naskita en 1970) estas brazila aktoro, plej konata pro ludado kiel 11-jarulo en la filmo ''[[Amor Estranho Amor]]'' ("Amo Stranga Amo"),<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://people.theiapolis.com/actor-CVBK/marcelo-ribeiro/ |titolo=minimumaj informoj pri li en la retejo ''people.theiapolis.com'', vidita la 13-an de februaro 2015 |alirdato=2018-04-08 |arkivurl=https://archive.is/20150215014033/http://people.theiapolis.com/actor-CVBK/marcelo-ribeiro/ |arkivdato=2015-02-15 }}</ref> temanta pri [[adolesko]], do la transira fazo en [[Homo|homa]] [[vivo]] inter [[Infano|infaneco]] kaj [[Plenkreskulo|plenkreskeco]]. En 1981, li estis elektita fare de la [[reĝisoro]] ''Walter Hugo Khouri'' por partopreni en la filmo ''Eros, o Deus do Amor'' ("Eros, la Dio de Amo"): la tre bela 10-jarulo aktoris la am(ig)an dion [[Eroso]]. La sekvan jaron, la sama direktoro skribis "Amor Estranho Amor ("Amo Stranga Amo", filmo en kiu la ĉefrolulo Ribeiro, nun 11-jara, ludis la antaŭ-adoleskanton Hugo kaj laŭ la scenaro ekkonis amadon kaj amoron interalie kun la aktorinoj ''[[Vera Fischer]]'' kaj ''[[Xuxa]]''. Post du jaroj, do 13-jara, li ĉefrolis en la filmo ''Pecado Horizontal'' ("Pekado horizontala"). Post ĉi tiuj tri filmoj, li malmulte aktoris antaŭ kameraoj, sed laboris kiel asistanto de kinproduktado. Li studis fotadon por havi malgrandan studion kaj nuntempe estas kinteknika kaj komputila instruisto plurnacia. En 2007, li reaktoris en filmo nomata ''Estranho Amor'' ("Stranga amo") direktita de ''J. Gaspar''. Nun li havas sian propran TTT-ejon por daŭrigi sian laboron. == Filmaro == {|- class = "wikitable" |- ! Jaro !! Titolo !! Rolo |- | 1981 || ''Eros, o Deus do Amor'' || Eros |- | 1982 || ''Pecado Horizontal'' || German |- | 1982 || ''[[Amor Estranho Amor]]'' || Hugo (infano) |- | 1992 || ''Perfumo de Gardênia'' || Joaquim |- | 2002 || '' Abrigo'' || Juliano |- | 2007 || ''Estranho Amor'' || Li mem |} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.marceloribeiro.com.br/ Oficiala retejo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ({{en}}) * {{IMDb nomo|0722899}} {{bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ribeiro, Marcelo}} [[Kategorio:Brazilaj infanaj aktoroj]] [[Kategorio:Brazilaj aktoroj]] qmjdskd79sphdpaxry6b3jr0mw70r0s 0 615091 9417366 9333590 2026-06-30T08:26:46Z Gabriele.romano 239297 9417366 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzikgrupo}} [[Dosiero:The Black Keys Live at the Agora Cleveland Jan 30 2009.jpg|eta|250ra|The Black Keys koncerte ĉe The Agora en Januaro 2009.]] '''The Black Keys''' estas usona [[rok-muziko|rokmuzika]] bando formita en [[Akron (Ohio)]], en 2001. La grupo konsistas el Dan Auerbach (gitaristo, kantisto) kaj Patrick Carney (drumisto). La duo ekkarieris kiel [[Sendependa muziko|sendependa muzikistaro]], kiu registris muzikon en keloj kaj mem-produktis sian diskaron, antaŭ ili finfine aperis kiel unu el la plej popular garaĝrokaj artistoj dum la dua tajdo de revivigo de la ĝenro en la [[2010-aj jaroj]]. La forta blusroko|blusroka stilo de la bando devenas el [[bluso|blusaj]] influoj de Auerbach, inklude de [[Junior Kimbrough]], [[Howlin' Wolf]], kaj de [[Robert Johnson]]. Amikoj ekde infanaĝo, Auerbach kaj Carney fondis la grupon post eliri el la lernejo. Post subskribi kun la sendependa registromarko Alive, ili publikigis sian premieran albumon, nome ''Big Come Up'' (2002), kiu havigis al ili novan kontrakton kun [[Fat Possum Records]]. Laŭlonge de la venonta jardeko, the Black Keys konstruigis al si kontraŭkulturan publikon pere de etenda turneo de malgrandaj kluboj, oftaj albumpublikigoj kaj aperoj en [[muzikfestivalo]]j, kaj [[malferma permesilo]] por iliaj kantoj. Ilia tria albumo, ''Rubber Factory'' (2004), ricevis kritikan aplaŭdon kaj plialtigis la profilon de la bando, kio kondukis al diskokontrakto kun grava firmao Nonesuch Records en 2006. Post mem-produkti kaj registri siajn kvar unuajn diskojn en propraj studioj, la duo kompletigis ''Attack & Release'' (2008) en profesia studio kaj dungis produktoron Danger Mouse, kiu poste iĝis ofta kunlaboranto kun la bando. [[Dosiero:The Black Keys at MSG 3-22-12.jpg|eta|dekstre|The Black Keys koncerte ĉe la [[Madison Square Garden]] en Marto 2012.]] La komerca elrompo de la grupo venis en 2010 kun ''Brothers'', kiu kun sia populara [[unuopaĵo]] "Tighten Up", ricevis tri premiojn [[Grammy]]. Ties sekvo en 2011 nome ''El Camino'' (la vojo, en hispana) ricevis fortan sukceson kaj pintis en la numero dua en la listo de la gazeto [[Billboard]] nome ''200 chart'', kio kondukis al la unua koncerta turneo de la bando en sia kariero, nome ''El Camino Tour''. La albumo kaj sia sukcesa unuopaĵo "Lonely Boy" ricevis tri premiojn [[Grammy]]. En 2014, ili publikigis sian okanb albumon, nome ''Turn Blue'', kiu iĝis numer-unua disko en Usono, Kanado kaj Aŭstralio. == Diskaro == === Studioalbumoj === * The Big Come Up (2002) * Thickfreakness (2003) * Rubber Factory (2004) * Magic Potion (2006) * Attack & Release (2008) * Brothers (2010) * El Camino (2011) * Turn Blue (2014) * Let's Rock (2019) * Delta Kream (2021) * Dropout Boogie (2022) * Ohio Players (2024) * No Rain, No Flowers (2025) * Peaches! (2026) {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Black Keys, The}} [[Kategorio:Ohio]] [[Kategorio:Usonaj rokmuzikaj grupoj]] [[Kategorio:Grammy-laŭreatoj]] [[Kategorio:Bluso]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2001]] 1x30263xz3ekp738oq7zm7l5gg15a39 0 625992 9417108 9400980 2026-06-29T17:38:59Z Sj1mor 12103 9417108 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto}} '''Klára Tóbiás''' [tObiAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Tóbiás Klára''' estas [[Hungario|hungara]] [[skulptisto]], emajlisto. [[Dosiero:TóbiásKláraOroszlánosivókútKJ.JPG|eta|<center>Ornamputo kun leonoj en Szeged fare de Klára Tóbiás en 2000]] Klára Tóbiás <ref>https://www.kozterkep.hu/a/1632/tobias-klara.html</ref> naskiĝis la {{daton|10|septembro|1945}} en [[Szeged]]. == Biografio == Klára Tóbiás lernis en sia naskiĝurbo kaj Budapeŝto, sed la skulptadon studis hejme en la familio dum 3 jardekoj. En [[1983]] ŝi oficiale estis akceptita skulptisto, sed ŝi kreas ankaŭ emajlaĵojn. Ŝiaj skulptaĵoj estas videblaj depost falo de la [[socialismo]]. Ŝi ricevis [[premio]]n en 2015. == Elektitaj solaj ekspozicioj == * Szeged (1981, 1998) * [[Eger]], [[Baja]] (1984) * Budapeŝto (1988, 1997) * [[Helsinko]] (1995) * [[Talino]], [[Tartu]] (1996) == Elektitaj kolektivaj ekspozicioj == * [[Kecskemét]] (1975, 1998) * Budapeŝto (1984, 2001) * [[Laval]] (1988) == Elektitaj skulptaĵoj == <gallery mode=packed> TóbiásKláraZsótérAndorKJ.JPG|[[Andor Zsótér]] HungarianPieta1956UNJ.jpg|[[Hungara revolucio de 1956]] Wass Albert 2008 KJ.jpg|[[Albert Wass]] Szentek kútja Mórahalom.jpg|Ornamputo en [[Mórahalom]] </gallery> == Elektitaj emajlaĵoj == <gallery mode="packed"> Dosiero:Tóbiás Klára fából faragott királyfi (800x792).jpg|Reĝido skulptita el ligno Dosiero:Tóbiás Klára a kékszakállú vára (800x787).jpg|[[Burgo de la Blubarbulo]] Dosiero:Tóbiás Klára majom király (800x780).jpg|Simioreĝo Dosiero:Tóbiás Klára levegősárkány (587x800).jpg|Aerodrako Dosiero:Tóbiás Klára tüzsárkány (487x468) (2).jpg|Fajrodrako Dosiero:Tóbiás Klára víz sárkány (800x781).jpg|Akvodrako Dosiero:Tóbiás Klára táltos (800x789).jpg|Sorĉisto Dosiero:Tóbiás Klára a kakas éve (800x786).jpg|Jaro de koko Dosiero:Tóbiás Klára halak (800x757).jpg|Fiŝoj Dosiero:Tóbiás Klára égi-földi madár (800x752).jpg|Ĉiela-tera birdo Dosiero:Tóbiás Klára gyökeret eresztett szarvas (800x701).jpg|Radikiĝanta cervo Dosiero:Tóbiás Klára égibika (800x787).jpg|Ĉiela taŭro Dosiero:Tóbiás Klára földibika (616x643).jpg|Tera taŭro </gallery> == Fontoj == * [http://tobiasklara.blogspot.com/ hungarlingva membiografio kun foto kaj bildoj] * [https://artportal.hu/lexikon-muvesz/tobias-klara-6607/ hungarlingva biografio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181210154715/https://artportal.hu/lexikon-muvesz/tobias-klara-6607/ |date=2018-12-10 }} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Tobias Klara}} [[Kategorio:Hungaraj skulptistoj]] [[Kategorio:Hungaraj emajlistoj]] 0yc0ad2op52lmbxe8i4kvoklb2xltxz 0 636799 9417062 9388322 2026-06-29T15:35:20Z RG72 11847 /* Maldekstra flanko */ 9417062 wikitext text/x-wiki {{Informkesto strato |nomo = Strato de La Respubliko |origina nomo = {{lang|ru|улица Республики}} |dosiero = [[Dosiero:Tyumen-elmarreich03.jpg |250ra]] |priskribo de dosiero = Vido ĉe la Centra placo |itinera faldo=jes |itinero = {{Informkesto2| stilo de korpo=width:315px; margin-left:0 |priskribo5 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj5 = [[Strato Lenin (Tjumeno)|strato Lenin]] |priskribo6 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj6 = [[Historia placo (Tjumeno)|Historia placo]] |priskribo7 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj7 = strato Perekopskaja (410 m) |priskribo8 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj8 = strato Krasin (550 m) |priskribo9 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj9 = placo de la Batalantoj de la Revolucio (640 m) |priskribo10 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj10 = strato Turgenev (750 m) |priskribo11 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj11 = strato Semakov (855 m) |priskribo12 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj12 = strato Kirov (995 m) |priskribo13 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj13 = strato Ĉeljuskincev (1,14 km) |priskribo14 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj14 = strato Dzerĵinskij (1,29 km) |priskribo15 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj15 = strato Pervomajskaja (1,47 km) |priskribo16 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj16 = strato Vodoprovodnaja (1,67 km) |priskribo17 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj17 = Centra placo (1,67 km) |priskribo18 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj18 = strato la 8-a de Marto (1,85 km) |priskribo19 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj19 = strato Orĝonikidze (2,03 km) |priskribo20 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj20 = strato Nemcov (2,23 km) |priskribo21 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj21 = strato Profsojuznaja (2,44 km) |priskribo22 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj22 = strato [[Maurice Thorez]] (2,57 km) |priskribo23 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj23 = strato Friedrich Schiller (2,81 km) |priskribo24 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj24 = strato Maksim Gorkij (2,98 m) |priskribo25 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj25 = [[Placo de la 400-jariĝo de Tjumeno]] (2,98 km) |priskribo26 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj26 = strato Saltikov-Ŝĉedrin (3,16 km) |priskribo27 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj27 = strato Ĥolodilnaja (3,53 km) |priskribo28 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj28 = [[Tekutjev-bulvardo]] (3,53 km) |priskribo29 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj29 = strato Minskaja (3,73 km) |priskribo30 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj30 = strato Kievskaja (3,91 km) |priskribo31 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj31 = strato Marite Melnikaite (4,12 km) |priskribo32 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj32 = placo de Ivan Gubkin (4,46 km) |priskribo33 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj33 = strato Odesskaja (4,57 km) |priskribo34 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj34 = strato Geologorazvedĉikov (4,74 km) |priskribo35 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj35 = strato Tulskaja (5,03 km) |priskribo36 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj36 = strato Parfjonov (5,45 km) |priskribo37 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj37 = strato Tekstilnaja (5,58 km) |priskribo38 = [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj38 = piedirejo (5,63 km) |priskribo39 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj39 = strato Permjakov [malgranda] (5,81 km) |priskribo40 = [[Dosiero:Ikona ulica pod wiaduktem.svg|20ra|maldekstra]] |datoj40 = strato Permjakov [granda] (5,93 km) |priskribo41 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj41 = strato Vorovskij (6,97 km) |priskribo42 = [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj42 = piedirejo (7,26 km) |priskribo43 = [[Dosiero:Ikona ulica pod wiaduktem.svg|20ra|maldekstra]] |datoj43 = strato 50 Let Oktjabrja, strato Montaĵnikov (7,51 km) |priskribo44 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj44 = strato Novatorov (7,85 km) |priskribo45 = [[Dosiero:Ikona przejazd kolejowy strzezony.svg|20ra|centre]] |datoj45 = [[traknivela pasejo]] (8,23 km) |priskribo46 = [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj46 = piedirejo (8,55 km) |priskribo47 = [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj47 = piedirejo (8,88 km) |priskribo48 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj48 = strato Julius Fučík (9,11 km) |priskribo49 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj49 = strato Ĉekistov (9,91 km) |priskribo50 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj50 = Malnova Tobolska landvojo (10,38 km) |priskribo51 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj51 = veturejo al aĉetcentro Lenta (10,83 km) |priskribo52 = [[Dosiero:Ikona przejazd kolejowy strzezony.svg|20ra|centre]] |datoj52 = Jalutorovska landvojo. [[Traknivela pasejo]] (11,79 km) }} |lando = [[Rusio]] |regiono = [[Tjumena provinco]] |urbo = [[Tjumeno]] |distrikto = la Centra kaj Lenina administraj distriktoj |urboparto = Centro |latitudo =57/08/08/N |longitudo=65/34/26/E |regiono-ISO = RU-TYU |situo sur mapo =Centra Tjumeno |finpunktoj = |antaŭaj nomoj = Большая Спасская (Granda Savinta; ĝis 1704)<br />Благовещенская (Anunciacia; 1704-1837)<br />Александровская (Aleksandra; 1837)<br />Царская (Cara; 1837-1917) |indekso = 625000, 625003, 625013, 625014, 625019, 625023, 625026, 625027, 625035, 625048, 626044 |longeco = 10000 |larĝeco = |commons = [[Commons:Category:Republic Street (Tyumen)|Republic Street (Tyumen)]] |notoj = |trajto por kesteroj=ĉelo |kesteroj = {{Mapkadro strato}} }} [[Dosiero:Annunciation Cathedral (Tyumen) 01.jpg|eta|Anunciacia katedralo (detruita)]] [[Dosiero:Ponto de Geamantoj kaj la riverkajo en Tjumeno.jpg|eta|Ponto de Geamantoj]] [[Dosiero:Haltejo Kajo (Tjumeno).jpg|eta|Haltejo ''Kajo'']] [[Dosiero:Gastokorto (Tjumeno) 04.jpg|eta|Historia skvaro]] [[Dosiero:Tyumen Cross to Ermak.jpg|eta|Vojranda kruco al la atamano [[Jermak Timofejeviĉ|Jermak]] kaj liaj kozakoj]] [[Dosiero:Тюменский гостиный двор. Вид от моста Влюбленных.JPG|eta|Gastokorto]] [[Dosiero:Дом Колмогоровых, Плишкиных.jpg|eta|Domo N 1]] [[Dosiero:Республики, 3.jpg|eta|Domo N 3]] [[Dosiero:Дом-памятник. Здесь размещались штабы.JPG|eta|Domo N 3]] [[Dosiero:Domo N 5a en strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 5a]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Ĉe kruciĝo kun strato Krasin]] [[Dosiero:Domo en strato Respubliko 8 (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 6]] [[Dosiero:Stratoŝildo kaj domnumero sur la domo N 6 en strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Stratsigno]] [[Dosiero:Tjumena Agrikultura Universitato 02.jpg|eta|La Ŝtata Agrikultura Universitato de Norda Transuralio]] [[Dosiero:Памятник и братская могила бойцов революции.JPG|eta|Placo de la Batalantoj de la Revolucio]] [[Dosiero:Tjumena Ŝtata Universitato 01.jpg|eta|[[Tjumena Ŝtata Universitato]]]] [[Dosiero:Улица Республики, 12, Тюмень.jpg|eta|Domo N 12 (malnova poŝtejo)]] [[Dosiero:Memorialo al mezlernejanoj de Tjumeno pereintaj en la Dua mondmilito 3.jpg|eta|Monumento al mezlernejanoj pereintaj en la Dua mondmilito]] [[Dosiero:Штаб-квартира Блюхера Василия Константиновича (Тюмень).jpg|eta|Muzeo de Kolokolnikov]] [[Dosiero:Торговый дом Колокольниковых.JPG|eta|Domo N 20 (Muzeo de Kolokolnikov)]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 10.jpg|eta|Domo N 10]] [[Dosiero:Дом Некрасова с торговыми лавками, построен в 1885 году (Тюмень)..jpg|eta|Instituto pri Kulturo]] [[Dosiero:Domoj ĉe strato Respubliki 29 kaj 31 (Tjumeno).jpg|eta|Domoj N 29 kaj 31]] [[Dosiero:Республики 30 (1).jpg|eta|Domo N 30]] [[Dosiero:Tyumen - Respubliki, 32 (4).jpg|eta|Domo N 32]] [[Dosiero:Тюменская филармония-1.jpg|eta|Tjumena filharmonio]] [[Dosiero:Tyumne Old Style Imitation 02.JPG|eta|Domoj ĉe kruciĝo kun strato Dzerĵinskij]] [[Dosiero:Oficejo en Respubliko 40 (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 40]] [[Dosiero:World Trade Center (Тюмень).JPG|eta|Centro de Internacia Komerco]] [[Dosiero:Domo ĉe angulo de stratoj Respubliko 44 kaj Pervomajskaja 12 (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 44]] [[Dosiero:Lukoil Okcidenta Siberio.jpg|eta|Oficejo de Lukoil — Okcidenta Siberio]] [[Dosiero:Skvaro de siberiaj katoj 06.jpg|eta|[[Skvaro de Siberiaj Katoj]]]] [[Dosiero:Skvaro de siberiaj katoj 02.jpg|eta|[[Skvaro de Siberiaj Katoj]]]] [[Dosiero:Tjumena Provinca Dumao.jpg|eta|Tjumena Provinca Dumao]] [[Dosiero:Ĉefpoŝtejo (Tjumeno) 02.jpg|eta|Ĉefpoŝtejo]] [[Dosiero:Ĉefpoŝtejo (Tjumeno) 05.jpg|eta|Ĉefpoŝtejo]] [[Dosiero:PoŝtistoTjumeno.jpg|eta|Monumento al poŝtisto]] [[Dosiero:Ĉefpoŝtejo (Tjumeno) 03.jpg|eta|Memortabulo al la unua televidstacio]] [[Dosiero:Tjumena Industria Universitato.jpg|eta|Tjumena Industria Universitato]] [[Dosiero:Domo N 49 en strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 49]] [[Dosiero:Ortodoksa butiko 01.jpg|eta|Ortodoksa butiko]] [[Dosiero:Infanĝardeno N 135 (Tjumeno).jpg|eta|Infanĝardeno N 135]] [[Dosiero:Memortabulo al Stanislav Karnaceviĉ.jpg|eta|Memortabulo al Stanislav Karnaceviĉ]] [[Dosiero:Республики 50 (1).JPG|eta|Preĝejo de Simeono ]] [[Dosiero:Busto de Boris Ŝĉerbina en Tjumeno.jpg|eta|Busto de Boris Ŝĉerbina en skvaro Nemcov]] [[Dosiero:Tyumen KeyBusiness Giprotyumenneftegaz HQ.jpg|eta|Giprotjumenneftegaz]] [[Dosiero:Giprotjumenneftegazo.jpg|eta|Busto de Viktor Muravlenko antaŭ Giprotjumenneftegazo]] [[Dosiero:Ĉefsidejo de Rostelekom (Tjumeno) 02.jpg|eta|Ĉefsidejo de Rostelekom]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 2019 03.jpg|eta|Inter stratoj Orĝonikidze kaj Profsojuznaja]] [[Dosiero:Glavtjumengeologija 02.jpg|eta|Glavtjumengeologija]] [[Dosiero:Statuo de Jurij-Raul Ervje.jpg|eta|Statuo de Raul-Jurij Ervje]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 2019 01.jpg|eta|Haltejo ''Skvaro de Nemcov'']] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 2019 02.jpg|eta|La eksa sidejo de Glavtjumenneftegaz]] [[Dosiero:Skvaro de Naftistoj (Tjumeno) 03.jpg|eta|Skvaro de Naftistoj]] [[Dosiero:Skvaro de Naftistoj (Tjumeno) 02.jpg|eta|Skvaro de Naftistoj]] [[Dosiero:Aĉetcentro Kalinka (Tjumeno) 03.jpg|eta|Aĉetcentro Kalinka]] [[Dosiero:Skvaro de Maŝinkonstruistoj (Tjumeno) 04.jpg|eta|Skvaro de Nikolao Maŝarov]] [[Dosiero:Vozle-sberbanka-mteresa-tyumen-1.jpg|eta|Kariljono]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 53.jpg|eta|Germana restoracio]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 51.jpg|eta|Domo N 81]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 52.jpg|eta|Domoj N 90 kaj 92]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 50.jpg|eta|Vendejo de nemoveblaĵoj]] [[Dosiero:Subtera pasejo ĉe kruciĝo de stratoj Respubliko kaj Maksim Gorkij 02.jpg|eta|Subtera pasejo]] [[Dosiero:Festeno Kreema Ekzerco 09.jpg|eta|Festivalo ĉe la Tjumena Drama Teatro]] [[Dosiero:Djakonov-Djaĉenkov.jpg|eta|Statuo de Djakonov-Djaĉenkov en la samnoma skvaro]] [[Dosiero:Oficejo de Transneft (Tjumeno) 02.jpg|eta|Oficejo de Transneft]] [[Dosiero:Monumento al la viktimoj de la nukleaj akcidentoj (Tjumeno).jpg|eta|Monumento al la viktimoj de la {{J|nuklea akcidento}}]] [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists 99.jpg|eta|[[Tekutjev-bulvardo]]]] [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists 98.jpg|eta|Domoj N 143 kaj 145]] [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists 97.jpg|eta|Gazoil Plaza kaj la Instituto pri Regiona Infekta Patologio]] [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists 45.jpg|eta|Tjumena teknoparko]] [[Dosiero:Busto de Lomonosov en Tjumeno 01.jpg|eta|Busto de Lomonosov]] [[Dosiero:Hotelo Vostok (Tjumeno).jpg|eta|Hotelo Vostok]] [[Dosiero:Skulptaĵo ĉe la hotelo Vostok (Tjumeno) 02.jpg|eta|Skulptaĵo "Bonvenon" ĉe la hotelo Vostok]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 12.jpg|eta|Supermerkato Magnit]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 22.jpg|eta|Domo N 155b]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 4.jpg|eta|Apoteko kaj bakejo]] [[Dosiero:Strato Respubliki (Tjumeno) 2.jpg|eta|Ĉe placo Gubkin]] [[Dosiero:Часовня Дмитрия Донского (Тюмень).JPG|eta|Preĝejo de Dmitrij Donskoj]] [[Dosiero:Placo de Gubkin 03.jpg|eta|Monumento "De kio komenciĝas la patrujo"]] [[Dosiero:De kio komenciĝas la patrujo (Tjumeno) 01.jpg|eta|Monumento "De kio komenciĝas la patrujo"]] [[Dosiero:Skvaro Tenistij (Tyumeno) 01.jpg|eta|Skvaro la Ombra]] [[Dosiero:Памятник возле медоборудования.JPG|eta|Monumento ĉe la Fabriko de Medicinaj Instrumentoj]] [[Dosiero:Tyumen Neftegazpoject.JPG|eta|Domo N 209]] [[Dosiero:Oficejaro Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Oficejaro Respubliko]] [[Dosiero:Slums at winter - panoramio.jpg|eta|Amasloĝejoj]] [[Dosiero:Konstruado de kvartalo Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Konstruado de kvartalo Respubliko]] La '''strato Respubliko''' ({{lang-ru|улица Республики}}) en la urbo [[Tjumeno]] ([[Tjumena provinco]], [[Rusio]]) troviĝas en la Centra kaj Lenina administraj [[distrikto|distriktoj]] kaj longas pli ol 10 km. Ĝi etendiĝas tra plejparto de la urbo kaj estas ĝia plej malnova strato. == Situo == La strato ekas ĉe la fondoloko de la urbo, kie ĝi kuniĝas kun strato Lenin apud la Ponto de Geamantoj. Poste ĝi preskaŭ tute rekte sekvas sud-orienten kaj rande de la urbo transformiĝas je Jalutorovska landvojo. Tio estas la plej longa strato de la urbo kaj fakte la sola strato, ebliganta traveturi la centrajn kvartalojn. == Ĝenerala karakterizo == La strato spegulas la pli ol kvarjarcentan historion de la urbo. Ĝia komenca parto — ĝis strato Pervomajskaja — troviĝas en la historia zono, kie estas malpermesita konstruado de pli ol kvaretaĝaj domoj. Tiu malpermeso, kvankam kelkfoje neglektita, ebligis konservi malnovan etoson de la strato, kiu tiuloke grandparte konsistas el duetaĝaj domoj de negocistoj, konstruitaj fine de la [[19-a jarcento|19-a]] — komence de la [[20-a jarcento]]j. La kvartalo inter stratoj Pervomajskaja kaj Orĝonikidze formiĝis en la [[1940-aj]] — [[1950-aj jaroj]], kiam la ĵuskreita Tjumena provinco bezonis decan administran centron kun oficejoj kaj loĝejoj por ŝtatoficistoj. Tio estas tipa ekzemplo de la [[Stalin]]-klasikismo. La kvartaloj post strato Orĝonikidze formiĝis post malkovro de naftogasaj minejoj en la [[1960-aj jaroj]], kiam Tjumeno iĝis centro de la formiĝanta [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]]. La urbo draste impetis orienten, aperis kvartaloj el plejparte kvinetaĝaj loĝdomoj ([[Ĥruŝĉov-domo]]j) kaj pluretaĝaj oficejoj de naftogasaj konzernoj. Tiu parto de la strato estas pli larĝa kaj veturebla en ambaŭ direktoj. Post strato Novatorov ĝi pasas tra industria zono kaj fine transformiĝas je Jalutorovska landvojo. == Historio == La strato komenciĝas ĉe la fondoloko de Tjumeno, kio ligas ĝin al la unuaj paĝoj de la urba historio<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/04/cara-remparburgo-de-festejo-al-ludejo.html | titolo = Cara Remparburgo — de festejo al ludejo | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-04-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190501085858/http://stanobelov.blogspot.com/2018/04/cara-remparburgo-de-festejo-al-ludejo.html | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref>. En [[1700]] komenciĝis konstruado de la [[Anunciacia katedralo (Tjumeno)|Anunciacia katedralo]] ({{lang-ru|Благовещенский собор}}) en norda parto de la Tjumena fortikaĵo. Laŭ ĝi la strato, en kiu ĝi situis, ricevis la nomon ''Anunciacia'' ({{lang-ru|Благовещенская}}). Tamen la tjumena amatora historiisto Aleksandro Ivanenko atentigas, ke en mapo de Tjumeno datita fine de la [[17-a jarcento]], sur respektiva loko estas skribite: "Granda Savinta Veturejo" ({{lang-ru|Большая Спасская проезжая улица}}), ĉar ĝi iris tra la Savinta pordego ({{lang-ru|Спасские ворота}}) en la urbomuro. Post konstruado de la Anunciacia katedralo la strato ricevis ĝian nomon dum la paralela strato post konstruo tie de la [[Preĝejo de la Savinto (Tjumeno)|Savinta preĝejo]] ({{lang-ru|Спасская церковь}}) eknomiĝis ''Savinta'' ({{lang-ru|Спасская}})<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 46-47.</ref>. En [[1837]] la urbon vizitis la tronheredonto Aleksandro Nikolajeviĉ, estonta imperiestro [[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Aleksandro la 2-a]]. Memore al tiu evento la {{daton|6|6}} 1837 oni alinomis la straton al ''Aleksandrovskaja'' ({{lang-ru|Александровская}}; Aleksandra) kaj la {{daton|10|8}} — al ''Carskaja'' ({{lang-ru|Царская}}; Cara)<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 325</ref>. Tiel ĝi nomiĝis ĝis la {{JULGREGDATO|10|08|1917}}, do jam post la [[Februara revolucio]], sed antaŭ tiu [[Oktobra Revolucio|Oktobra]], kiam la Urba Dumao decidis akordigi ĝian nomon al la ŝanĝiĝinta politika situacio. La decido estis akceptita malgraŭ rimarkoj de deputito Nikolao Besedniĥ, kiu memorigis ke "alinominte ĉiujn carajn nomojn, ni tamen ne kapablos forviŝi el la memoro de la popolo rememorojn pri la caroj, ĉar ni ne povas anstataŭigi unu historion de Rusio per alia"<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2019/05/stratoj-de-tjumeno-labirinto-de-nomoj.html | titolo = Stratoj de Tjumeno: labirinto de nomoj kaj historio | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-05-23 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190525060235/https://stanobelov.blogspot.com/2019/05/stratoj-de-tjumeno-labirinto-de-nomoj.html | arkivdato = 2019-05-25 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 49-51.</ref>. Dum longa tempo malgraŭ sia grava signifo ĝi restis nepavimita kaj post pluvoj transformiĝis je kaĉo preskaŭ netrairebla, nek veturebla<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/11/vojoj-de-tjumeno-au-siberianoj-kontrau.html | titolo = Vojoj de Tjumeno aŭ Siberianoj kontraŭ koto | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190426112513/http://stanobelov.blogspot.com/2018/11/vojoj-de-tjumeno-au-siberianoj-kontrau.html | arkivdato = 2019-04-26 | citaĵo = }}</ref>. {{Citaĵo|La [[Rĵev|rĵeva]] burĝo Bereznikov la 14-an de aprilo veturante tage preter la [[Gastokorto (Tjumeno)|gastokorto]] dronigis ĉevalon en koto tiel, ke ne eblis maljungi ĝin kaj la ĉevalo mortis surloke.|Polica raporto. Tjumeno, 1826.<ref>Улицы Тюмени рассказывают. Свердловск, 1979. С. 31.</ref>}} Fine de la [[18-a jarcento]] la strato atingis la nunan straton Pervomajskaja, post kiu jam troviĝis malplena tereno, kie la urbanoj paŝtis brutojn. En [[1861]] tiun areon okupis Bazarplaco, kiu etendiĝis ĝis la nuntempa strato Orĝonikidze, post kiu estis jam fabrikoj kaj metiejoj, kaj domaĉoj de proletoj kaj marĝenuloj<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 47-48.</ref>. En [[1940]] la strato jam atingis la nunan straton Ĥolodilnaja, kiu tiam nomiĝis Odnostoronka (Unuflankaĵo), ĉar prikonstruita estis nur ĝia okcidenta flanko dum tiu orienta havis nur muelejon de la tjumena negocisto Andreo Tekutjev kaj la samtitolan tombejon<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 51.</ref>. De la nuna strato [[Maurice Thorez]] ĝis strato Ĥolodilnaja etendiĝis kvartaloj de unuetaĝaj domaĉoj, kie loĝis proletoj de apudaj fabrikoj kaj marĝenuloj. La maldekstra parto nomiĝis Kuznici (Forĝejoj), la dekstra — Sarai (Tenejoj). Tio estis la plej malkomfortaj kaj krimecaj urbopartoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2019/09/sarai-historio-de-la-tjumena-harlemo.html | titolo = Sarai — historio de la tjumena Harlemo | titolo-aldono = | alirdato = 2019-09-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-09-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190912113431/https://stanobelov.blogspot.com/2019/09/sarai-historio-de-la-tjumena-harlemo.html | arkivdato = 2019-09-12 | citaĵo = }}</ref>. Post malkovro de la naftogasaj minejoj en Tjumena provinco la urbo ekkreskis rapidege kaj la strato impetis orienten. Laŭ la ĝenerala plano de [[1969]], la urbo devis halti ĉe strato Permjakov. Tamen en la [[1970-aj jaroj]] direktoro de la Tjumena Motora Fabriko, kiu troviĝas eksterurbe, ĉe la Malnova Tobolska landvojo, konvinkis la urban administracion permesi al li konstruadon de kelkaj domoj por siaj kunlaborantoj ĉe rivereto Kljuĉi (Zmejka), rande de vilaĝo [[Vojnovko (kvartalo)|Vojnovko]], en dekminuta veturdistanco de la fabriko. Reference al tio similan permeson ricevis aŭtoentrepreno, kies garaĝoj kaj riparejoj troviĝis proksime. Apude ekkreskis kvar amasloĝejoj de konstrua organizaĵo kaj du domoj de fabriko "Elektron". Finfine en [[1983]] vilaĝo Vojnovko malaperis kaj ĝian lokon okupis produktejoj kaj loĝataj areoj de la urbo. Tamen plua etendiĝo de la strato ĉesis, blokita de la establita tie industria zono<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 52-53.</ref>. == Kvartaloj == === De komenco ĝis strato Perekopskaja === ==== Maldekstra flanko ==== La unua konstruaĵo ĉe tiu ĉi flanko estas unuetaĝa policejo, aperinta fine de la [[2010-aj jaroj]] post konstruado de la [[kajo de rivero Turo]]. Sekvas la Ponto de Geamantoj, parkumejo kaj bushaltejo ''Nabereĵnaja'' (la Kajo). En [[decembro 2020]] ĝi iĝis unu el tri unuaj inteligentaj haltejoj, kie oni povas konsulti interagajn ekranojn pri busaj itineroj, ŝarĝi siajn elektronikaĵojn per USB, uzi Wi-Fi<ref name="Сбер подарил">{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2020/12/30/69672996/ | titolo = На Новый год Сбер подарил Тюмени две «умные» автобусные остановки | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-12-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210101060554/https://72.ru/text/gorod/2020/12/30/69672996/ | arkivdato = 2021-01-01 | citaĵo = }}</ref>. Apud la ponto haveblas ŝtuparejo laŭ kiu eblas malsupreniri al la kajo. Konstruado de la kajo, kiu estas inter la plej grandaj en Rusio, komenciĝis en [[2008]]. La unua parto (de la Ponto de Geamantoj ĝis la Ĉeluskincev-ponto) estis malfermita en [[2012]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://1tmn.ru/greater_tumen/tyumen_region/tyumen-tyumen_region/naberezhnaya-v-tyumeni-4135564.html | titolo = Набережная в Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-08-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = TMN | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190502065214/http://1tmn.ru/greater_tumen/tyumen_region/tyumen-tyumen_region/naberezhnaya-v-tyumeni-4135564.html | arkivdato = 2019-05-02 | citaĵo = }}</ref>. En [[2018]] la konstruado de la kajo finiĝis kaj ekis laboroj pri konstruado de simila kajo ĉe la maldekstra bordo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/327790%20la%20origi | titolo = Строительство тюменской набережной полностью закончено | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190502065755/http://www.vsluh.ru/news/realty/327790%2520la%2520origi | arkivdato = 2019-05-02 | citaĵo = }}</ref>. La Ponto de Geamantoj sur tiu ĉi bordo staras sur la fundamento de la [[Anunciacia katedralo (Tjumeno)|Anunciacia katedralo]], kiu estis konstruita en [[1700]]–[[1708]] kaj iĝis la unua brika konstruaĵo de Tjumeno. En [[1929]] ĝi estis transdonita al la urba muzeo, kiu malfermis tie sian filion forme de la Kontraŭreligia muzeo. Tamen la aŭtoritatoj konsideris la ekspozicion nesufiĉe kritika rilate la religion, do fermis ĝin kaj transdonis la ejon al la pedagogia instituto. En [[1932]] la katedralo estis eksplodigita, laŭ oficialaj klarigoj — por ricevi brikojn necesajn por konstruado de pli konvenaj ejoj. En la [[2000-aj jaroj]] oni decidis restarigi ĝin, sed jam en nova loko, ĉar la malnova tereno grandparte malaperis pro ĝenerala deŝutiĝo de la bordo. En [[2009]] la nova Anunciacia preĝejo estis malfermita en la Deputita skvaro, situanta en la 2-a mikrodistrikto<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/culture/istoriya/2609/ | titolo = Благовещенский собор | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504093430/https://gorod-t.info/culture/istoriya/2609/ | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. Kontraŭ la ponto situas piedirejo kun semaforo, funkcianta laŭpete (instalita en majo 2021)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/transport/2021/05/26/69935180/ | titolo = У Моста влюбленных в Тюмени установили светофор для пешеходов | titolo-aldono = | alirdato = 2021-08-13 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юлия Мальцева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-05-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210531101821/https://72.ru/text/transport/2021/05/26/69935180/ | arkivdato = 2021-05-31 | citaĵo = }}</ref>. Fine staras domo N 1 — la duetaĝa konstruaĵo, aperinta fine de la 19-a jarcento. Unue ĝi estis posedaĵo de la firmao de la negocisto Filimon Kolmogorov, poste transiris al posedanto de leda fabriko Kapiton Pliŝkin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2088/ | titolo = Дом Колмогоровых (ул. Республики, 1) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430060146/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2088/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949249@kulture_object | titolo = Дом Колмогоровых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701181114/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949249@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Nun ĝi, same kiel sekvaj domoj, apartenas al la Tjumena Provinca Haŭta-Venerologia Dispensario, fondita en [[1925]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 335.</ref>. Iam tiu flanko de la strato estis multe pli larĝa kaj enspacigis du tute malaperintajn establojn: ''Komizan Ĝardenon'' ({{lang-ru|Сад приказчиков|t=Sad Prikazĉikov}}) kaj tombejon de la Anunciacia katedralo. La eksplodigo de la katedralo en [[1932]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 336.</ref> sekvigis ebenigon de la tombejo kaj ĉiujara falo la riverbordo kaŭzis malaperon de la ĝardeno. Nun trotuaro kaj la parkumejo fakte troviĝas sur la tomboj, kion konfirmas trovaĵoj dum fosaj laboroj. Unuaj eltrovoj okazis en [[1987]], pliaj en 1988<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Раскопки в исторической части города Тюмени |lasta = Семёнова |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = en "Областная научно-практическая конференция "История, краеведение и музееведение Западной Сибири", посвященная 110-летию Тюменского областного краеведческого музея (ноябрь 1989 года): Тезисы докладов" |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1989 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Tjumeno |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 29-31 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref> kaj 2008<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://newsprom.ru/news/Obschestvo/97973.html | titolo = Тюменский "Мост Влюбленных" стоит на костях? | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2008-09-10 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504094037/http://newsprom.ru/news/Obschestvo/97973.html | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La strato komenciĝas ĉe la triangula [[Historia skvaro (Tjumeno)|Historia skvaro]], limigita de stratoj Respubliko kaj Lenin, kaj de la [[Gastokorto (Tjumeno)|gastokorto]]. En [[1952]] tie estis starigita monumento al [[Lenin]], forigita en la [[1990-aj jaroj]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 340.</ref>. Nun sur ĝia loko staras fera [[vojranda kruco]] kiel simbola donaco de la siberiaj [[kozakoj]] al la kozaka atamano [[Jermak Timofejeviĉ|Jermak]]. La krucon la kozakoj starigis la {{daton|6|12|1992}} okaze de la 410-a datreveno de la Siberia Kozaka Armeo surloke de la supozebla kampado de Jermak kaj lia taĉmento en [[1582]]. En junio [[1994]] la lokon vizitis [[patriarko]] de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] [[Aleksio la 2-a]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 350.</ref>, kiu faris antaŭ ĝi preĝon "Al la atamano Jermak kaj liaj kamaradoj" — unuafoje en la postrevolucia historio de Rusio. Por la ceremonio oni aldonis pliajn granitajn rokaĵojn al la monumento. Kelkfoje la urbaj aŭtoritatoj provis forigi la krucon, starigitan sen oficiala permeso, sed ĉiam haltis pro protestoj de la kozakoj kaj ortodoksuloj. Same malsukcesaj estis provoj de tiuj lastaj starigi en la skvaro monumenton al Jermak, kontraŭ kio akre protestis la tatara komunumo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://regnum.ru/news/polit/81453.html | titolo = Тюменская область. Памятник Ермаку станет клином, вбитым между русскими и татарами — областная дума | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2003-01-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Regnum]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424130247/https://regnum.ru/news/polit/81453.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Ankaŭ la aŭtoritatoj dubis pri la [[politika ĝusteco]] de tiu ago, proponante interalie kiel alternativon starigi tie la monumenton al la urbofondintoj. Post longaj diskutoj en la urba kaj provinca parlamentoj ĉio restis sen ŝanĝoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://regnum.ru/news/polit/86939.html | titolo = Тюмень: Памятника Ермаку в Тюмени, скорее всего, не будет | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2003-02-07 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Regnum]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. En [[marto 2010]] la aŭtoritatoj planis instali tie novan monumenton, dediĉitan al la Laborantoj de la Ariergardo dum la [[Dua mondmilito]]. La kruco estis forigota aŭ almenaŭ ŝovota flanken, kaj jam malmuntita kun aprobo de kozaka organizaĵo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.nashgorod.ru/news/society/18-03-2010/pamyatnik-i-krest-postavyat-v-istoricheskom-skvere | titolo = Памятник и крест поставят в Историческом сквере | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-03-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NashGorod.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zwXucTn?url=https://www.nashgorod.ru/news/society/18-03-2010/pamyatnik-i-krest-postavyat-v-istoricheskom-skvere | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref>. Post enmiksiĝo de aliaj kozakaj organizaĵoj kaj sacerdoto, oni restarigis la krucon. La urba administracio anoncis konkurson pri dezajno de la skvaro<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.zakonprost.ru/content/regional/70/498757 | titolo = Распоряжение Администрации города Тюмени № 847 от 30.07.2010 "Об организации и проведении открытого публичного конкурса на архитектурно-художественную концепцию благоустройства Исторического сквера в городе Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-07-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zwiHyX3?url=http://www.zakonprost.ru/content/regional/70/498757 | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref> dum la monumenton al la Laborantoj de la Ariergardo oni decidis instali en skvaro de Nikolao Maŝarov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tyumedia.ru/2765.html | titolo = "Мы сохранимся в бронзовых ваяньях..." | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Ольга Радутная | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-02-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Pravda | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zx2tZAs?url=https://tyumedia.ru/2765.html | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref>. Venis pluraj proponoj, kaj okazis la reta voĉdono<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2010/08/31/памятник-прошедшей-эпохе-2/ | titolo = Памятник прошедшей эпохе | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Людмила Филатова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-08-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zxFWsVM?url=https://tumentoday.ru/2010/08/31/%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%B4%D1%88%D0%B5%D0%B9-%D1%8D%D0%BF%D0%BE%D1%85%D0%B5-2/ | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2010/10/19/выбор-остается-за-горожанами/ | titolo = Выбор остается за горожанами | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Людмила Добровольская | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-10-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zxQLHSk?url=https://tumentoday.ru/2010/10/19/%D0%B2%D1%8B%D0%B1%D0%BE%D1%80-%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F-%D0%B7%D0%B0-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8/ | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref>, tamen finfine neniu projekto estis realigita kaj la kruco restis surloke<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.academia.edu/2283392/The_Cossacks_of_Siberia_from_Yermak_to_the_Present_Day_History_Language_Culture_Conference_Proceedings_Tyumen_IHS_TSU_28-29.10.2010_Ed._by_I.S._Karaboulatova_G.S._Zaytsev_G.K._Chaukerova._Tyumen_2010._257_p._in_Russian_ | titolo = Поклонный крест "Ермаку Василию Тимофеевичу с товарищами" г. Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Статьев И.А. | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010 | jaro = | monato = | formato = | verko = Казачество Сибири от Ермака до наших дней: история, язык, культура: Материалы II Всероссийской научно-практической конференции. Тюмень, 2010. | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. La skvaro longan tempon restis sennoma. En [[2004]] ĝi ricevis pli neŭtralan kaj la unuan oficialan nomon — la Historia skvaro<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://docs.cntd.ru/document/441529955 | titolo = Распоряжении Администрации города Тюмени № 1417 от 24 марта 2004 года "О присвоении наименования безымянному объекту лесопаркового хозяйства, расположенному в квартале улиц Республики — Ленина | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Ĝis komenco de la [[2000-aj jaroj]] tie kreskis multaj arboj kaj arbustoj, plejparte forhakitaj dum la rekonstruo. La placon sekvas longa duetaĝa konstruaĵo de gastokorto forme de duono de kvadrato, kies centra parto etendiĝas laŭlonge de la strato. Ĝi estis konstruita en [[1848]] por ''gastoj'', kiel oni nomis aliurbajn negocistojn, venintajn por vendi siajn varojn. Tie okazis foiroj kaj ĉiutaga vendado. Origine oni planis fari ĝin duoble pli granda, do devis aperi la dua parto, simetrie turnita al strato Lenin, sed tiuj planoj neniam plenumiĝis. Komence de la [[20-a jarcento]] komercaj aktivaĵoj translokiĝis al la oble pli granda Bazarplaco, sekvinte la ĝeneralan progreson de la urbo orienten. La gastokorto perdis sian iaman gravecon kaj en [[1905]] laŭ iniciato de la urbestro Andreo Tekutjev estis transformita je kazernoj de la Tobolska infanteria regimento<ref name="tekutjev">{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2018/11/andreo-tekutjev-severa-bonfaranto.html | titolo = Andreo Tekutjev — severa bonfaranto | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zxs1LwS?url=https://stanobelov.blogspot.com/2018/11/andreo-tekutjev-severa-bonfaranto.html | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref>. Dum la rilata rekonstruo oni interalie masonis mezan parton de la arkoj, kiuj origine etendiĝis tra ambaŭ etaĝoj. En [[1939]]–[[1946]] tie troviĝis la Tjumena Milit-Infanteria lernejo. Nun en la konstruaĵo sidas la Tjumena Provinca Militkomisarejo kaj la Tjumena Instituto pri Kulturo. Poste ĝis strato Perekopskaja etendiĝas longa kvinetaĝa loĝdomo, laŭjure du domoj kun du malsamaj adresoj: N 6 kaj 6a. La unua estis konstruita en [[1964]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298663 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 6» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418124337/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298663 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref> de armeaj konstruistoj, la dua en [[1966]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298664 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 6А» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418125013/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298664 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Ambaŭ ricevis novan fasadon en la 2000-aj jaroj. Origine iliaj loĝantoj estis militistoj, nun restis iom da militaj pensiuloj, abundas studentoj de la apuda [[Tjumena Ŝtata Universitato]]. Maljunaj tjumenanoj konas ĝin kiel domon, kie iam falis balkono. La unuan etaĝon okupas oficejoj, kie sidas juĝistoj, advokatoj, vojaĝagentejo ktp. La kelo iam gastigis vendejon, poste fitnesklubon kaj nun dum longa tempo estas vane serĉanta luantojn. Antaŭ T-forma kruciĝo kun strato Perekopskaja haveblas laŭpeta semafora piedirejo. === De strato Perekopskaja ĝis strato Krasin === ==== Maldekstra flanko ==== Plejparton de la kvartalo okupas duetaĝaj konstruaĵoj de la Tjumena Provinca Haŭta-Venerologia Dispensario. Ĝi estis fondita en [[1925]] kaj de komence situis tie, paŝon post paŝo okupinte ĉiujn apudajn konstruaĵojn. Nur dum la [[Dua mondmilito]] ĝi provizore ĉesigis sian funkciadon, ĉar la kuracistoj estis mobilizitaj kaj la ejoj okupitaj de evakuaj hospitaloj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://okvd72.ru/about.html | titolo = ГАУЗ ТО "Областной кожно-венерологический диспансер": История | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La Tjumena Provinca Haŭto-Venerologia Dispensario | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425120940/https://okvd72.ru/about.html | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Domo N 3/1 estis konstruita fine de la 19-a jarcento de la tjumenaj negocistoj Pjotr kaj Zinaida Lagin kaj estis parto de ilia rezidejo, kiu kombinis loĝatajn kaj komercajn ejojn<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2109/ | titolo = Усадьба Лагиных | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430044321/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2109/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949252@kulture_object | titolo = Дом из состава усадьбы купцов Лагиных | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701154052/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949252@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>, same kiel la sekvanta ĝin duetaĝa domo N 3 kun brika unua etaĝo kaj la dua el ligno<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949255@kulture_object | titolo = Флигель из состава усадьбы купцов Лагиных | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701174110/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949255@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Domo N 5 aperis en la sama periodo. Ĝis [[1909]] ĝi estis posedaĵo de sacerdoto Aleksandr Sevrjugin, poste transiris al Olga Ŝmirova<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2274/ | titolo = Усадьба А. М. Севрюгина — О. М. Шмыровой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430050959/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2274/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. En [[1918]] tie troviĝis la stabejo de la [[Ruĝa Gvardio (Rusio)|Ruĝa Gvardio]]<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 44-45.</ref>. En [[1932]]–[[1939]] ĝin okupis la stabejo de la 65-a pafista divizio, kiu dum la Dua mondmilito iĝis la 102-a gvardia Novgorodo-Pomerania Ruĝstandarda pafista divizio, pri kio informas memortabulo, metita en [[majo 2006]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2641/ | titolo = Мемориальная доска Штабу формирования 65-й стрелковой дивизии | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425112704/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2641/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Alia memotabulo, samtempe instalita, sciigas, ke en [[1945]]–[[1953]] tie sidis la stabejo de la 6-a aparta gvardia Berislavlo-Ĥingana dufoje Ruĝstandarda Suvorov-ordena pafista brigado<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2124/ | titolo = Мемориальная доска штабу 6-й стрелковой бригады (1945-1953) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425112706/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2124/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. La kvaretaĝa domo N 5a aperis en [[1994]]–[[1998]]<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 56.</ref> kaj krom oficejoj gastigas kelkajn kafejojn, ŝuan butikon, vendejon de elektronikaĵoj ktp. ==== Dekstra flanko ==== Ĉe angulo de stratoj Respubliko kaj Perekopskaja staras kvaretaĝa loĝdomo N 8, konstruita en [[1961]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/901688 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 8» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418125549/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/901688 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Al ĝi limas unuetaĝa domo, konstruita fine de la 19-a — komence de la 20-a jarcentoj kiel vendejo. En la 2000-aj jaroj ĝi estis transformita je kafejoj kaj la malnovaj brikaj muroj malaperis sub nova ŝtala fasado. Ĝin sekvas la kvaretaĝa domo N 10, konstruita en [[1990]] laŭ individua dezajno<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140235 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 10» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418201505/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140235 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref> de la Tjumena Ŝtata Universitato, do loĝata ĉefe de ĝiaj instruistoj. En ĝia unua etaĝo funkcias [[picejo]] kaj florvendejo. === De strato Krasin ĝis strato Turgenev === ==== Maldekstra flanko ==== Komence de la kvartalo ekde la {{dato|18|8|2020}} troviĝas piedirejo kun semaforo, funkcianta laŭpete<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tgt72.ru/news/2020/08/18/novyj-svetofor/ | titolo = Новый светофор | titolo-aldono = | alirdato = 24-09-2020 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 18-08-2020 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumengortrans | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200924091535/https://tgt72.ru/news/2020/08/18/novyj-svetofor/ | arkivdato = 24-09-2020 | citaĵo = }}</ref>. La sola konstruaĵo en tiu ĉi parto estas la duetaĝa kolosaĵo de la Ŝtata Agrikultura Universitato de Norda Transuralio. Ĝi aperis en aŭgusto [[1880]] kiel sidejo de la novestablita Aleksandra Reala lernejo, konstruigita de la tjumena negocisto kaj urbestro Prokopio Podarujev kaj nomita honore al la imperiestro [[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Aleksandro la 2-a]], vizitinta la urbon en [[1837]] ankoraŭ kiel tronheredonto<ref name="bonfaro"/>. Ĝia direktoro en [[1879]]–[[1906]] estis la fama siberia sciencisto Ivan Slovcov, kies kolektojn poste aĉetis loka negocisto kaj mecenato Nikolao Ĉukmaldin por la tiele fondita Tjumena muzeo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2017/12/nikolao-cukmaldin-historio-de-la.html | titolo = Nikolao Ĉukmaldin: historio de la kamparana filo | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190415111602/http://stanobelov.blogspot.com/2017/12/nikolao-cukmaldin-historio-de-la.html | arkivdato = 2019-04-15 | citaĵo = }}</ref>. En [[1889]]–[[1892]] tie studis la fama rusa verkisto [[Miĥail Priŝvin]], kies onklo estis la grava tjumena negocisto Ivan Ignatov, kiu gastigis la nevon, forpelitan el lernejo en la gepatra urbo [[Jelec]] pro aroga konduto rilate instruistojn. Siajn impresojn pri la tjumena vivo la verkisto esprimis en novelo ''Ĉeno de Kaŝĉej'' ({{lang-ru|Кащеева цепь|t=Kaŝĉejeva cep}}). En la [[1880-aj jaroj]] tie studis ankaŭ [[Leonid Krasin]], estonta sovetia diplomato, kies familio havis domon en la apuda strato, kiu nun portas lian nomon<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2018/01/glacirompilo-krasin-la-rezervita-heroo.html | titolo = Glacirompilo «Krasin» — la rezervita heroo | titolo-aldono = | alirdato = 2018-01-27 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-01-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20180127120813/http://stanobelov.blogspot.ru/2018/01/glacirompilo-krasin-la-rezervita-heroo.html | arkivdato = 2018-01-27 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 107.</ref>. En [[1926]]–[[1927]] en la Tjumena Agrikultura teknikumo studis [[Nikolao Kuznecov]], la fama spiono kaj teroristo, kiu sukcese agadis en la okupaciita [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|Ukrainio]] dum la Dua mondmilito<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2019/05/nikolao-kuznecov-spiono-teroristo.html | titolo = Nikolao Kuznecov — spiono, teroristo, esperantisto | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-05-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/788RAQnJc?url=https://stanobelov.blogspot.com/2019/05/nikolao-kuznecov-spiono-teroristo.html | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 335.</ref>. En 1941–1945 la konstruaĵo transformiĝis je [[maŭzoleo]], ĉar la korpo de [[Lenin]] kune kun ĝiaj gardistaro kaj sciencistaro estis translokita al Tjumeno, kie ĝi sekrete troviĝis dum la tuta milito en la ĉambro N 15 en la dua etaĝo<ref name="vortoj"/><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 302.</ref>. Sur la konstruaĵo pendas memortabuloj pri tiu evento<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2186/ | titolo = Мемориальная доска В. И. Ленину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425102605/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2186/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref> kaj ankaŭ pri Ivan Slovcov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/662/ | titolo = Памятная доска И. Я. Словцову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094321/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/662/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>, Miĥail Priŝvin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1302/ | titolo = Мемориальная доска М. М. Пришвину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094319/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1302/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>, Leonid Krasin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1038/ | titolo = Мемориальная доска Л. Б. Красину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-04-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094344/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1038/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref> kaj Nikolao Kuznecov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/732/ | titolo = Памятная доска Н. И. Кузнецову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094323/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/732/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ la enirejo staras sur podio busto de Nikolao Kuznecov fare de la tjumena skulptisto Alekseo Kljukin, starigita en [[1967]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref>. En 1920 tie estis malfermita la Tjumena Agrikultura teknikumo, kiu la {{daton|5|9|1959}} transformiĝis je la Tjumena Agrikultura instituto, la {{daton|1|5|1995}} je la Tjumena Ŝtata Agrikultura Akademio kaj ekde [[2012]] nomiĝas la Ŝtata Agrikultura Universitato de Norda Transuralio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/349/ | titolo = Тюменский государственный аграрный университет Северного Зауралья | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094332/https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/349/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref><ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 97.</ref><ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 343.</ref>. Al la konstruaĵo limas la placo de la Batalantoj de la Revolucio, kie staras samnoma monumento memore al la ruĝarmeanoj kaj komunistoj, pereintaj dum la [[Rusa Enlanda milito|Enlanda milito]], inkluzive de la [[Okcidentsiberia ribelo]] okazinta en [[1921]]. La unua monumento forme de la ruĝarmea [[budjonovko]] sur kolono, aperis ĉi tie en [[1927]] ĉe amastombejo de la ruĝarmeanoj, pereintaj en [[1918]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 335.</ref>. La {{daton|6|11|1957}} aperis la gipsa versio de la nuna monumento, farita surbaze de dezajno de la tjumena skulptisto Evgenij Gerasimov. En 1967 ĝin anstataŭis la [[Gisfero|gisfera]] versio<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 341.</ref>. En [[1984]] la monumento estis restaŭrita, interalie aperis la nova fundamento kaj ĝia [[piedestalo]] estis tegita de [[labradorito]] el [[Okcidenta Ukrainio]]. Krome oni turnis la skulptaĵon je 90 gradoj, tiel ke ĝi direktiĝis al la strato<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 63-64.</ref>. En julio 1918 la [[Blanka Armeo]] forpelis la Ruĝan Armeon el la urbo kaj laŭ rememoroj la novaj aŭtoritatoj ordonis elfosi restaĵojn de la ruĝarmeanoj el la amastombejo en la placo kaj reenterigi ilin eksterurbe. Aliloke, sed ene de la placo oni entombigis pereintajn blankarmeanojn. Mankas informoj, ĉu post reveno de la bolŝevistoj en [[1919]] oni revenigis la restaĵojn de la ruĝarmeanoj aŭ ne<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 60-61.</ref>. La placo estis grave rekonstruita en [[2013]]–[[2014]] kaj solene malfermita la {{daton|1|6}} 2014. Plejparto de la arboj kaj arbustoj estis forhakitaj, sed oni plantis 70 novajn arbojn omaĝe al la 70-a datreveno de Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://fedpress.ru/news/society/news_society/1401709097-v-tyumeni-posle-rekonstruktsii-otkryli-ploshchad-bortsov-revolyutsii | titolo = В Тюмени после реконструкции открыли площадь Борцов Революции | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-06-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Federal Press | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418121246/http://fedpress.ru/news/society/news_society/1401709097-v-tyumeni-posle-rekonstruktsii-otkryli-ploshchad-bortsov-revolyutsii | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Tiam aperis infanludejo kaj du monumentoj: la Arbo de Feliĉo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://safe-rgs.ru/1264-derevo-schastya-v-tyumenskom-skvere.html | titolo = Дерево счастья в Тюменском сквере | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-09-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = PUTI-shestvuy | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418114659/http://safe-rgs.ru/1264-derevo-schastya-v-tyumenskom-skvere.html | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref> kaj fontano kun la Mapo de Tjumena provinco, ofte kritikata pro ĝia malbeleco<ref name="novik"/>. Ekzistas planoj pri konstruado de subtera parkumejo sub la placo. Ĉe la placo situas haltejo ''Ploŝĉad Borcov Revolucii'' (Placo de la Batalantoj de la Revolucio). ==== Dekstra flanko ==== La duetaĝa domo N 12 aspektas kvazaŭ unueca konstruaĵo, kvankam origine tio estis du apartaj domoj. En [[1809]] la negocisto Aleksandr Ŝadrin konstruigis la duetaĝan loĝdomon ĉe angulo de stratoj Respubliko kaj Krasin. Poste aperis alkonstruaĵo destinita por vendejo kaj poŝtejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/440/ | titolo = Почтовая контора | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-22 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430053445/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/440/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949351@kulture_object | titolo = Почтовая контора | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701210803/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949351@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. En [[1875]] tie ekfunkciis poŝtejo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 327.</ref> kaj en [[1894]] aperis la unua telefona stacio por 50 abonantoj<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 329.</ref>. La domo ĝis nun gastigas telekomunikajn instituciojn. Ĝin sekvas skvaro de Adiaŭo, ricevinta sian nomon la {{daton|29|12|2003}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://docs.cntd.ru/document/441529976 | titolo = Распоряжение Администрации г. Тюмени от от 29 декабря 2003 года N 5977 "О присвоении наименования безымянному объекту лесопаркового хозяйства, расположенному на улице Республики у памятника "Учащимся школ города Тюмени, не вернувшимся с войны" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2003-12-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>, ĉar centre de ĝi staras la monumento al la lernejanoj de Tjumeno, pereintaj dum la Dua mondmilito, malfermita la {{daton|30|6|1991}}<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 349.</ref>. Ĝi konsistas el skulptaĵo forme de junulino kiu adiaŭas junulon en soldata uniformo, kaj platoj kun nomoj de la pereintoj. Rimarkindas, ke pro monproblemoj la tjumena skulptisto Nikolao Raspopov anstataŭ uzi [[bronzo]]n faris la skulptaĵon el [[betono]], poste tegita de metalaj platetoj, velditaj inter si. Tio estas tre komplika kaj peniga tekniko<ref name="novik">{{citaĵo el la reto | url = https://megatyumen.ru/society/post/224893/ | titolo = Памятники Тюмени: идея может быть великолепна, а конечный результат — безобразным | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Александр Новик | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = МегаТюмень | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419105032/https://megatyumen.ru/society/post/224893/ | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. En la skvaro regule okazas aranĝoj, ligitaj al militaj aferoj kaj patriotismo, speciale en la [[Venkotago]]. En la 1950-aj jaroj sur tiu loko somere funkciis kafejo-restoracio ''Ondo'' ({{lang-ru|Волна|t=Volna}}), kiu sidis en ligna konstruaĵo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Годы и люди земли тюменской: Книга в трех частях |lasta = Бирюков |unua = В. П. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2000 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-083-1 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 127 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Malantaŭ la skvaro altiĝas du konstruaĵoj, aperintaj en la [[1990-aj jaroj]]: la kvinetaĝa oficejaro N 14 kaj la deketaĝa loĝdomo N 14/1. Ambaŭ konstruaĵoj estas rompo de la konstruaj reguloj, ĉar grave superas la kvaretaĝan altecon permesitan en la historia urbozono. Rimarkindas ke strato Turgenev zigzagas ĉi-loke, pro kio eĉ lokanoj plejparte ne konas ĝin. === De strato Turgenev ĝis strato Semakov === ==== Maldekstra flanko ==== La tutan kvartalon tiuflanke okupas ĉefsidejo de la [[Tjumena Ŝtata Universitato]] (N 9) — la plej granda instruejo en Tjumena provinco. Ĝi estis konstruita en 2021–2024 surloke de la malnova sidejo, konstruita en 1962 kaj detruita en [[septembro 2021]]. La {{daton|10|3|2025}} tie komenciĝis lecionoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | titolo = Занятия в новом корпусе ТюмГУ начнутся с 10 марта | titolo-aldono = Студентов просят следить за обновлениями в расписании | alirdato = 2026-09-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артемий Романов | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-03-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260509211218/https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | arkivdato = 2026-05-09 | citaĵo = }}</ref>. ==== Dekstra flanko ==== Plejparto de la konstruaĵoj tiuflanke estas arkitekturaj kaj historiaj monumentoj. Domo N 18 estas la muzeo "Rezidejo de Kolokolnikov", parto de la Tjumena Provinca Muzeo de Ivan Slovcov. La rezidejo estas konata ekde komenco de la 18-a jarcento. En [[1837]] en tiu ĉi domo pasigis unu nokton la carido Aleksandro Nikolajeviĉ kaj lia edukisto [[Vasilij Ĵukovskij]], kiuj estis gastoj de la urbestro Ikonnikov<ref name="kolok">{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/149/ | titolo = Усадьба С. И. Колокольникова | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430051805/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/149/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Tiu unuetaĝa ligna domo sur brika teretaĝo estis konstruita en 1880–1918 kiel parto de la rezidejo de la influa tjumena familio Kolokolnikov, inter kies anoj estis gravaj negocistoj kaj politikistoj. La muzeo prezentas historian ekspozicion, kiu rakontas pri ĝia historio kaj la sortoj de ĝiaj posedantoj. En la teretaĝo okazas provizoraj ekspozicioj. Unuafoje la muzeo malfermiĝis tie la {{daton|23|2|1982}} kaj tio estis la Muzeo de stabejo de la marŝalo [[Vasilij Bljuĥer]], kies stabo funkciis tie en 1919 post la reokupo de Tjumeno dum la Enlanda milito. En [[1994]] ĝi estis transformita je la muzeo, dediĉita al ĉiuj iamaj posedantoj kaj loĝantoj de la domo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 346.</ref>. La duetaĝa domo N 20, konstruita en la [[1880-aj jaroj]] kiel unuetaĝa butiko kaj rekonstruita en [[1914]] kiel duetaĝa vendejo, estas bela ekzemplo de [[novklasikismo]] kaj [[Secesio (stilo)|secesio]] kaj servis kiel butiko de Kolokolnikov<ref name="kolok"/>. Nun ĝi funkcias kiel parto de la menciita muzeo. La unua etaĝo reprezentas etoson de malnova vendejo dum en la dua okazas provizoraj ekspozicioj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1428/ | titolo = Магазин Колокольниковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-06-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430051815/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1428/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ la muzeo, iom pli profunde, angule de la stratoj Respubliko kaj Turgenev, situas la domo N 18a. Tio estas ligna kromdomo ({{lang-ru|флигель}}) de la burĝoj Ivan Ivanovoĉ kaj Maria Konstantinovna Kozlov, kies ĉefa domo (same ligna) staras apude, je strato Turgenev, 9. La kromdomo estis konstruita en la 19-a jarcento. Maria Kozlova naskiĝis en [[Kirov (urbo en Kirova provinco)|Vjatko]] kaj okupiĝis pri negoco. En 1905 pro [[pleŭrito]] ŝia edzo mortis kaj estis sepultita en la Tekutjev-tombejo. Post tio ŝi invitis kiel komercan partneron sian bofilon, burĝon Panfil Viktorovoĉ Tretjakov kaj ili fondis komercan partnerecon "Komerca Domo M. I. Kozlova kaj P. V. Tretjakov" ({{lang-ru|Торговый Домъ М.К. Козлова и П.В. Третьяковъ}}). La kompanio posedis vendejojn kaj ledofabrikon en strato Malgranda Beregovaja, 1. La kromdomo servis kiel loĝejo, ankaŭ en la sovetia tempo. En 2003 apude estis konstruita plia sidejo de la [[Tjumena Ŝtata Universitato]], do la Kozlov-bieno estis grave rekonstruita kaj ekde tiam uzata kiel oficejoj<ref name="Храм, мечеть и роскошные особняки"/>. La trietaĝa domo N 22 estas la librejo de la Tjumena Ŝtata Universitato. Ĝi staras surloke de la duetaĝa domo de negocistoj Brjuĥanov, en kiu en la [[1930-aj jaroj|1930]]-aj — [[1950-aj jaroj]] sidis [[NKVD]]. En keloj de la domo sidis arestitoj, samloke okazis amasaj ekzekutoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2017/10/la-granda-purigo-en-tjumeno.html | titolo = La Granda Purigo en Tjumeno | titolo-aldono = | alirdato = 2017-10-31 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20171031160604/http://stanobelov.blogspot.ru/2017/10/la-granda-purigo-en-tjumeno.html | arkivdato = 2017-10-31 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/08/mi-sidis-en-celoj-de-nkvd-rememoroj-de.html | titolo = “Mi sidis en ĉeloj de NKVD…” (rememoroj de malliberulino) | titolo-aldono = | alirdato = 2018-08-11 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-08-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20180811084351/http://stanobelov.blogspot.com/2018/08/mi-sidis-en-celoj-de-nkvd-rememoroj-de.html | arkivdato =2018-08-11 | citaĵo = }} </ref>. Poste tie troviĝis amasloĝejo de la Tjumena Pedagogia Instituto (poste universitato). En [[1998]] la domo estis deklarita neriparebla kaj detruita kaj sur ĝia loko aperis la nova konstruaĵo laŭ dezajno de la moskva arkitekto Vitalij Vorobjov (farita en 1996)<ref>Вычугжанин А. Тюмень. Сквозь глубину веков // Лукич. 1999. Ч. 6. С. 145.</ref>, kies aspekto nur iom similas al la originalo<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 56.</ref>. Antaŭ ĝi, proksime al la domo N 20, la {{daton|30|10|2001}} aperis memorŝtono el griza kaj ruĝa granitoj, dediĉita al viktimoj de la Stalin-reprezalioj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tmn.aif.ru/society/details/perevypolnili_plan_istorik_-_o_zhertvah_repressiy_i_vragah_naroda | titolo = «Перевыполнили план». Историк — о жертвах репрессий и «врагах» народа | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юрий Пахотин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Argumenti i Fakti]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418112707/http://www.tmn.aif.ru/society/details/perevypolnili_plan_istorik_-_o_zhertvah_repressiy_i_vragah_naroda | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://docs.cntd.ru/document/441530513 | titolo = Распоряжение Администрации города Тюмени от 26 октября 2001 года N 4625 "Об увековечивании памяти жертв политических репрессий 1937-1938 годов" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2001-10-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424105918/http://docs.cntd.ru/document/441530513 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Tie foje okazas rilataj eventoj, speciale la {{daton|30|10}}, en la [[Memor-Tago pri Viktimoj de Politikaj Reprezalioj|Tago de la Viktimoj de la Politikaj Reprezalioj]]. === De strato Semakov ĝis strato Kirov === Komence de la kvartalo troviĝas piedirejo kun semaforo. ==== Maldekstra flanko ==== En [[1949]] en tiu ĉi flanko, de strato Semakov ĝis strato Ĉeljuskincev, estis konstruita la unua en la urbo asfalta trotuaro<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 340.</ref>. Tiuparte la kvartalo konsistas el du malnovaj domoj. La duetaĝa domo N 13, konstruita en [[1870]]–[[1890]], iam apartenis al loka riĉulo, negocisto Ivan Vojnov, poste transiris al negocisto Aleksandr Bagajev, kiu loĝis en la dua etaĝo dum la unua etaĝo en diversa tempo gastigis klubon de komizoj kaj vendejon<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tyum-pravda.ru/obshestvo-main/22727-zagadki-doma-bagaeva | titolo = Загадки дома Багаева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Дубовская | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Pravda | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190703152335/http://tyum-pravda.ru/obshestvo-main/22727-zagadki-doma-bagaeva | arkivdato = 2019-07-03 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949261@kulture_object | titolo = Дом И. П. Войнова — А. А. Багаева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701091030/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949261@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. En 1941–1942 tie funkciis hospitalo por vunditaj militistoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/182/ | titolo = Дом И. П. Войнова — А. А. Багаева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430062044/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/182/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 313.</ref>. Nun tie troviĝas sekcioj de la Ŝtata Agrikultura Universitato de Norda Transuralio. Ĝin sekvas la domo N 17, fakte kelkaj sendistance alpremitaj domoj, ankaŭ konstruitaj fine de la 19-a — komence de la 20-a jarcentoj. La unua mencio pri ĝi aperas en [[1897]]. La unuan, trietaĝan parton ĉe kruciĝo de stratoj Respubliko kaj Kirov (tiam — Carskaja kaj Vojnov) konstruigis la tjumena negocisto de la 2-a rango Nikolao Jadriŝnikov. Poiomete la rezidejo kreskis, en 1909 aldoniĝis duetaĝa domo inter la domoj de Jadriŝnikov kaj Vorobejĉikova — tie funkciis vendejoj kaj oficejoj. En 1918 en la domo sidis la stabo de la Ruĝa Armeo. En 1919 la rezidejo estis ŝtatigita, fine de la [[1920-aj jaroj]] transiris al la militista fako kaj komence de la [[1930-aj jaroj]] estis unuigita kun la rezidejo de Pavla Vorobejĉikova (N 15) kaj tiu de la [[Oranta katedralo (Tjumeno)|Oranta katedralo]] (strato Semakov N 13) kaj transdonita al la diviziono de [[OGPU]]. En [[1950]] oni decidis konsideri ilin unu domo kaj donis statuson de la arkitekta monumento. En [[1936]] tie ekfunkciis la unua en la urbo dekjara lernejo N 1<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 337.</ref>. En la [[1950-aj]] — [[1980-aj jaroj]] domoj N 15 kaj 17 estis parto de tiu lernejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/173/ | titolo = Усадьба Ядрышниковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430052051/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/173/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949397@kulture_object | titolo = Комплекс из 3-х зданий: Административно-торговое (Дом Н. Ю. Ядрышникова) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701183316/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949397@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Memortabulo, metita en 2001, informas ke tie laboris la honora civitano de la urbo Pavel Ioanidis, fondinta en 1945 la unuan infanan sportlernejon en la regiono, kiu funkciis tiuloke dum jardekoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1233/ | titolo = Мемориальная доска П. А. Иоанидису | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425105822/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1233/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. La malaperinta domnumero 15 apartenis al la rezidejo de Pavla Vorobejĉikova, konstruita en 1897. Ŝi apartenis al familio de la tjumena negocisto Giljov, unu el la plej riĉaj familioj de la urbo kaj en 1887 edziniĝis al alia riĉulo, Pjotr Vorobejĉikov. Ekde 1900 en la unua etaĝo de la domo funkciis ŝia vendejo. Nun en la domo sidas sekcioj de la urba administracio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1926/ | titolo = Усадьба П. П. Воробейчиковой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430052748/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1926/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalon ĉi-flanke formas du malnovaj domoj. La kvinetaĝa domo N 24 nomiĝas ''Rekonstruktor'' (Rekonstruisto)<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Годы и люди земли тюменской: Книга в трех частях |lasta = Бирюков |unua = В. П. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2000 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-083-1 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 123 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>, ĉar ĝi aperis en [[1937]] kaj estis konsiderata simbolo de la rekonstruo de la nacia ekonomio. Tiutempe en ĝi loĝis ŝtatoficistoj. En la [[1990-aj jaroj]] estis alkonstruita la kvina etaĝo. La domo gastigas plurajn ŝtatoficejojn, en la unua etaĝo flanke de strato Semakov funkcias kafejo ''Maksim'' de la samnoma restoracia reto, unu el la plej malnovaj en la urbo. Memortabulo, metita en 2000, informas ke en la domo loĝis [[Heroo de Sovetunio]] Viktor Bugajev, tankisto dum la Dua mondmilito<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1036/ | titolo = Мемориальная доска В. Е. Бугаеву | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-04-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094555/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1036/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|1|5|2002}} tie ekfunkciis la unua kafo-trinkejo ({{lang-ru|кофейня}}) en la [[Urala federacia regiono]], pri kio informas memortabulo, instalita en 2022<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237167622 | titolo = «У меня было только слово "кофейня" и огромное желание открыть новое заведение» | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-05-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20221004152928/https://tumen.dk.ru/news/237167622 | arkivdato = 2022-10-04 | citaĵo = }}</ref>. Komence de la 20-a jarcento sur tiu ĉi loko staris malgranda duetaĝa domo, jam kaduka, kun la unua etaĝo enteriĝinta ĝis mezo de la fenestroj. En la unua etaĝo funkciis bakejo, en la dua — sukeraĵejo. Proksime staris kinejo "Waldemar", kiu malfermiĝis en 1910 en la speciale konstruita tiucele domo kaj povis enspacigi ĝis 380 homoj. Ĝia posedanto estis A. I. Romaŝov. Dum demonstrado de mutaj filmoj ludis pianisto kaj la blinda violonisto Rodionov<ref>Улыбин А. С. Заметки о Тюмени (1906–1956 гг.) // Земля Тюменская: Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 2006. Вып. 20. Тюмень, 2007. С. 169.</ref>. La trietaĝa domo N 26 (fakte tri sendistance alpremitaj domoj) estis konstruita fine de la 19-a jarcento kaj ĝis [[1898]] apartenis al la riĉulo I. A. Babuŝkin. Poste ĝi transiris al M. A. Vereŝĉagin, de 1905 ĝis 1916 ĝin posedis Andreo Tekutjev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2023/ | titolo = Дом И. А. Бабушкина | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430061448/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2023/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. En la 2000-aj jaroj estis alkonstruita la tria etaĝo. En la domo gastas pluraj oficejoj, butikoj kaj restoracioj. === De strato Kirov ĝis strato Ĉeljuskincev === Komence de la kvartalo troviĝas piedirejo kun semaforo funkcianta laŭpete. ==== Maldekstra flanko ==== Tiu parto de la kvartalo konsistas el tri malnovaj domoj. La domo N 19 staras ĉe stratangulo kaj origine havis du etaĝojn. Ĝi estis posedaĵo de negocisto Andrej Averkijev kaj aperis en [[1899]]. En [[1908]]–[[1909]] estis alkonstruita ĝia dua parto kaj en la sovetia epoko aperis pliaj du etaĝoj, kiuj videble malsamas de la [[Novrenesanco|novrenesanca]] bazo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1568/ | titolo = Дом А. Ф. Аверкиева (ул. Республики, 19) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-06-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430061803/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1568/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Por tio oni uzis brikojn de la [[Preĝejo de Endormiĝo de la Dipatrino (Tjumeno)|preĝejo de Endormiĝo de la Dipatrino]]<ref>Улыбин А. С. Заметки о Тюмени (1906–1956 гг.) // Земля Тюменская: Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 2006. Вып. 20. Тюмень, 2007. С. 170.</ref>. En la unua etaĝo origine funkciis vendejo de "koloniaj varoj", en la dua troviĝis oficejo kaj apartamento de la posedanto. En [[1913]]–[[1916]] tie gastis la Tjumena Urba Socia Banko, kies direktoro estis Andrej Averkijev. En marto 1918 unuafoje kaj en aŭtune 1919 definitive la domo estis ŝtatigita kaj iĝis sidejo de la urba plenuma komitato, la urbaj partia kaj komsomola komitatoj. Post fondiĝo de Tjumena provinco en [[1944]], nombro de ŝtatoficistoj draste kreskis, do oni decidis alkonstrui du pliajn etaĝojn. Fine la duan etaĝon okupis la urba komitato de [[komsomolo]], la trian — la urba plenuma komitato, la kvaran — la urba [[Komunista Partio de Sovetunio|partia]] komitato. En la dua etaĝo, ĉe ŝtuparejo funkciis ankaŭ registrejo de civilaj aktoj, kiu registris naskiĝojn, geedziĝojn, divorcojn kaj mortojn<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 111-112.</ref>. La {{daton|22|8|1983}} la urba plenuma komitato translokiĝis al la speciale por ĝi konstruita sidejo en strato Pervomajskaja 20, do tiu ĉi domo plene transiris al la urba komsomola komitato. Poste tie sidis ankaŭ provinca komitato de komsomolo. En novembro [[1991]] komsomolo estis fakte likvidita kaj la ejo malpleniĝis<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 112-113.</ref>. La domo jam en januaro 1991 estis transdonita al la Tjumena Ŝtata Instituto pri Artoj kaj Kulturo, samjare kreita surbaze de lerno-konsulta punkto de la Ĉeljabinska Instituto pri Kulturo. Ekde [[1997]] dum kelkaj jaroj la unua etaĝo estis luigita al privata vendejo<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 114.</ref>. Apud la instituto troviĝas piedirejo kun piedirejo kun semaforo, instalita en 2021. Post ĝi sekvas skvaro. En [[2012]] oni planis konstrui tie 10-etaĝan hotelon [[Hampton by Hilton]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/250046 | titolo = Hilton в Тюмени построят через два года на улице Республики | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Мурзина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-06-22 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504072323/http://www.vsluh.ru/news/realty/250046 | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>, sed poste rezignis je tiuj planoj. En [[2017]] la sama kompanio anoncis ĝian konstruadon en strato Minskaja, sed denove sekvis nenio. En [[2019]] ĝi refoje anoncis konstruadon en strato Minskaja, jam kun la municipa subteno<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/333230 | titolo = В центре Тюмени появится новая гостиница стоимостью около 1 млрд рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-08-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504072315/http://www.vsluh.ru/news/realty/333230 | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>, sed denove nenion faris. La {{daton|17|10|2023}} tie malfermiĝis skvaro. Oni uzis subterajn kelojn de stokejoj, kiuj iam troviĝis sur tiu ĉi loko kaj estis uzataj de la apoteko — la subterkelo transformiĝis je amfiteatro. Malnova fajrohaltiga muro estis ekfunkciis kiel ekspoziciejo, trovitaj artefaktoj iĝis parto de la skvaro<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237192024 | titolo = В квартале вузов в центре Тюмени открыли сквер с амфитеатром за 43 млн рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2024-03-21 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-10-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240321110738/https://tumen.dk.ru/news/237192024 | arkivdato = 2024-03-21 | citaĵo = }}</ref>. La domo N 21 aperis en [[1909]], apartenis al la firmao "Heredantoj de Agrafena Sokolova" kaj enspacigis loĝejon kaj vendejon. En 1918 la domo estis ŝtatigita. La {{daton|12|11|1922}} kadre de la [[Nova Ekonomia Politiko]] tie malfermiĝis privata vendejo de sanitaraj kaj higienaj varoj de Morej Kagan. Jam en 1928 ĝia posedanto estis la Uralmedtorg (la Urala Administracio pri Vendado de Medicinaĵoj), dum inter luantoj estis la ĉefa apoteko, la apoteka administracio kaj vendejo de forcejo. En 1934–1941 tie loĝis familio de la estro de la apoteka administracio Vilhelm Krause<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/223/ | titolo = Дом А. И. Соколовой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430063414/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/223/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Nun tie funkcias apoteko N 1, unu el la plej malnovaj kaj estimataj en la urbo. Fine de la kvartalo, ĉe stratangulo staras domo N 23, ankaŭ konstruita lime de la 19-a kaj 20-a jarcentoj kaj origine duetaĝa. Ĝia posedanto estis komercisto Jakov Andrejev, kiu havis tie sidejon de propra banko. En la sovetia epoko oni alkonstruis la trian etaĝon, do nur arkaj fenestroj de la dua etaĝo memorigas pri la origina dezajno<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 160.</ref>. La unuan etaĝon okupas apotekoj, kafejo kaj vendejoj, aliaj etaĝoj estas loĝataj. ==== Dekstra flanko ==== Tiuflanke staras tri domoj. Ĉe stratangulo situas la duetaĝa domo N 28, konstruita komence de la 20-a jarcento. Ĝi estis posedaĵo de la juda negocisto Ŝlomo Overŝtejn kaj konsistis el apartamentoj kaj vendejo. En 1906—1908 tie funkciis banko<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1416/ | titolo = Дом Ш. М. Оверштейна | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430054432/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1416/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Nun tie troviĝas teknika sekcio de telekomunika firmao. Origine sur la frontono estis [[Stelo de Davido]], poste forigita kaj en la 1990-aj jaroj ĝiaj spuroj ŝirmitaj per litero ''T'' (pro la tjumena firmao ''Tjumentelekom'', kiu sidis tiutempe en la ejo)<ref name="judoj">{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/05/tjumeno-sub-la-stelo-de-davido.html | titolo = Tjumeno sub la Stelo de Davido | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190415113557/http://stanobelov.blogspot.com/2018/05/tjumeno-sub-la-stelo-de-davido.html | arkivdato = 2019-04-15 | citaĵo = }}</ref>. Ĝin sekvas la kvinetaĝa oficejaro en domo N 28a. Finas la kvartalon komplekso el du domoj sub la sama numero. Unue staras la duetaĝa domo N 30, konstruita en 1870–1880 por la urbestro Pjotr Matjagin. Komence de la 20-a jarcento ĝi transiris al la familio Vorobejĉikov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2671/ | titolo = Дом Матягиных — Воробейчиковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430055050/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2671/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949280@kulture_object | titolo = Дом Воробейчиковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190704201923/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949280@kulture_object | arkivdato = 2019-07-04 | citaĵo = }}</ref>. Ĝin sekvas la unuetaĝa domo, konstruigita fine de la 19-a jarcento de la negocisto Prokopij Podarujev. Post lia bankroto en 1898 la domo kune kun ĉiuj aliaj havaĵoj estis aĉetita de la Siberia Komerca Banko. En 1900 ĝi estis tiucele rekonstruita. En [[1914]] la domo estis renovigita, aperis la unuetaĝa alkonstruaĵo de klienta halo laŭ dezajno de la urba arkitekto Konstantin Ĉakin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/232/ | titolo = Сибирский торговый банк — Дом купца П. И. Подаруева (ул. Республики, 30) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430053704/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/232/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949353@kulture_object | titolo = Сибирский торговый банк (Дом купца П. И. Подаруева) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701184147/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949353@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Tiu tradicio daŭris ĝis [[2007]], kiam [[Sberbanko]] cedis ĝin al la ŝtata organizaĵo, registranta nemoveblaĵojn. === De strato Ĉeljuskincev ĝis strato Dzerĵinskij === La strato Ĉeljuskincev (antaŭe Irkutskaja) markas limon de la urbo fine de la [[17-a jarcento]]. En [[1684]] post plia incendio oni translokis ĉi tien la urban muron<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 321.</ref>. ==== Maldekstra flanko ==== Plejparton de la kvartalo konsistigas arkitekturaj monumentoj. Ĉe stratangulo staras la duetaĝa domo N 25, konstruita en [[1896]]. Ĝia posedanto estis negocistino Antonina Pavlovna Dejeva<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949273@kulture_object | titolo = Дом А. П. Деевой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701180554/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949273@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Ŝia edzo Aleksej Miĥajloviĉ okupiĝis pri vendado de vitraĵoj, porcelanaĵoj kaj nutraĵoj. En la unua etaĝo funkciis vendejoj de Brandt kaj de fratoj Gajnutdinov, la dua etaĝo ne estis finkonstruita. La geedzoj Dejev havis vendejon de vazaro. En 1913 en la domo funkciis vendejo de vestoj kaj peltoj de Brandt kaj frukta-nutraĵa vendejo de Ismagilov. Post la revolucio la domo estis ŝtatigita, en 1925–1926 ĝi servis kiel amasloĝejo el 9 loĝejoj. En 2000–2017 tie sidis la Tjumena Urba Posedaĵa Administracio ({{lang-ru|Тюменское городское имущественное казначейство}})<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1387/ | titolo = Дом А. П. Деевой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430062320/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1387/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref name="Храм, мечеть и роскошные особняки">{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2022/02/21/hram-mechet-i-roskoshnye-osobnyaki-tyumenskie-pamyatniki-vzyali-pod-ohranu/ | titolo = Храм, мечеть и роскошные особняки: тюменские памятники взяли под охрану | titolo-aldono = У каждого из пяти объектов богатая история | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Ольга Боровикова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-02-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220221045214/https://tumentoday.ru/2022/02/21/hram-mechet-i-roskoshnye-osobnyaki-tyumenskie-pamyatniki-vzyali-pod-ohranu/ | arkivdato = 2022-02-21 | citaĵo = }}</ref>. Poste la domo estis vendita, restaŭrita kaj ekde 2020 tie funkcias pluraj restoracioj. Dum la restaŭrado iuj fakuloj kritikis ĝin pro fuŝo de la aspekto de la domo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tm-courier.ru/2019/03/14/komu-doverit-restavracziyu/ | titolo = Кому доверить реставрацию? | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Вероника Шапиро | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-03-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij Kurier | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240425104252/https://tm-courier.ru/2019/03/14/komu-doverit-restavracziyu/ | arkivdato = 2024-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Sed la aŭtoritatoj respondis ke origine ĝi aspektis ĝuste tiel, do nestukita kaj ruĝbrika, kaj ke neripareblaj partoj de la muroj estis anstataŭigitaj per similaspektaj materialoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://rec.admtyumen.ru/OIGV/REC/actions/irections/more.htm?id=11877838%40cmsArticle | titolo = О реставрации Дома А.П. Деевой | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-11-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}{{404|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ĝin sekvas skvaro de Leonid Zgerskij, honora civitano de Tjumeno, eks-direktoro de la Tjumena Koncerta Unuiĝo, surbaze de kiu en 1958 estis kreita filharmonio. Ĝi ricevis sian nomon la {{daton|12|2|2022}} laŭ peto de la filharmonio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2022/02/12/tyumenskomu-skveru-prisvoili-imya-leonida-zgerskogo/ | titolo = Тюменскому скверу присвоили имя Леонида Згерского | titolo-aldono = Тюменец сделал большой вклад в развитие городской филармонии | alirdato = 2024-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елизавета Подкосова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-02-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220212164322/https://tumentoday.ru/2022/02/12/tyumenskomu-skveru-prisvoili-imya-leonida-zgerskogo/ | arkivdato = 2022-02-12 | citaĵo = }}</ref>. Tie oni povas vidi fragmenton de malnova ligna [[pavimo]], lasita subĉiele kiel objekto ''in situ''. En [[aprilo 2024]] komenciĝis ĝia kompleta rekonstruado<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2023/11/28/72959984/ | titolo = С пилоном и креслами-коконами: неприметный закуток в центре Тюмени превратят в сквер за 30 миллионов | titolo-aldono = Работа над тотальным преображением этого пространства стартует весной 2024 года | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Бурлева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-11-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20231129202205/https://72.ru/text/gorod/2023/11/28/72959984/ | arkivdato = 2023-11-29 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://vsluh.ru/novosti/nedvizhimost/v-tyumeni-nachalas-rekonstruktsiya-skvera-leonida-zgerskogo_405311/ | titolo = В Тюмени началась реконструкция сквера Леонида Згерского | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-04-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref> kaj la {{daton|2|10|2024}} ĝia unua parto malfermiĝis denove. La malnova pavimo estis lokita je kaĝo, aperis murpentraĵo kaj vertikala tubaro forme de [[violonĉelo]], kiun ludis la muzikisto. Sekvan jaron la skvaro estos vastigita per areo, ĉe strato Ĉeluskincev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237210723 | titolo = Арт-объект в виде виолончели и мостовая в клетке: как благоустроили сквер Згерского | titolo-aldono = | alirdato = 2024-10-14 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-10-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Post la skvaro staras la duetaĝa domo N 29, konstruita en [[1907]] en la [[novrenesanca stilo]]. Tie troviĝis loĝejo kaj vendejo de komercisto Nikolao Pankratjev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2419/ | titolo = Дом Н. Л. Панкратьева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-01-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430055242/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2419/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949276@kulture_object | titolo = Дом Н. Л. Панкратьева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701194651/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949276@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. En 2024 komenciĝis ĝia restaŭrado, post kio ene malfermiĝos manĝejoj kaj drinkejoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237197639 | titolo = «Колесник» вложит 50 млн в реставрацию дома Панкратьева в центре Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-02-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240202154035/https://tumen.dk.ru/news/237197639 | arkivdato = 2024-02-02 | citaĵo = }}</ref>. La duetaĝa domo N 31 estis konstruigita en [[1885]] de unu el la unuaj tjumenaj fotistoj Fjodor Sokolov. En [[1912]] ĝi transiris al komercisto S. I. Nekrasov, al kiu ĝi servis kiel loĝejo kaj vendejo. En [[1913]] li rekonstruis la domon, farinte duetaĝan alkonstruaĵon. Supozeble la domo estis konstruita laŭ dezajno de Konstantin Ĉakin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2430/ | titolo = Дом с торговыми лавками | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-01-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430053951/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2430/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949398@kulture_object | titolo = Дом с торговыми лавками | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701174024/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949398@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Nun tie sidas organizaĵoj de la [[armena diasporo]]. Ĉe angulo de strato Dzerĵinskij staras la kvinetaĝa domo, konstruita de la turka kompanio kaj malfermita la {{daton|5|8|1997}} kiel la Centro de Internacia Komerco<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 352.</ref>. Tamen fine ĝi transformiĝis je la nura hotelo "Prezident", malmulte konata eĉ inter la urbanoj, kun oficejoj kaj restoracio. Apud ĝi sur herbobedo en decembro [[1999]], laŭ iniciato de Jerĵan Makaŝ, la tiama posedanto de la Centro de Internacia Komerco, estis starigita memorfosto kun surskribo: "2000. Komenco de la ĝenerala rekonstruo de la historia centro de Tjumeno"<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 104.</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalo konsistas el kvar konstruaĵoj, el kiuj du estas malnovaj. En domo N 34, kies fasado estas direktita al strato Ĉeljuskincev, sidas la filharmonio. Krom koncertoj kaj spektakloj en du haloj (granda kaj eta) ofte okazas solenaĵoj, inkluzive de inaŭguro de la guberniestro de Tjumena provinco. Tiun vakan terenon en [[1907]] aĉetis ĉe P. S. Sapoĵnikov la komercisto Jankel Ŝajĉik, kiu en 1908–1909 konstruigis sur tiu ĉi loko sidejon de la firmao "Komerca Domo de la fratoj Ŝajĉik" ({{lang-ru|Торговый дом братьев Шайчик}}), fondita de la fratoj Jankel, Icĥak kaj Abram en 1909<ref>Чупин В. А был ли Яша Шайчик? // Лукич. 2000. Ч. I. С. 105-106</ref>. Pri la juda deveno de la posedanto atestis steloj de Davido sur ĝia malnova fasado<ref name="judoj"/>. Ĝia surstrata parto havis du etaĝojn, tiu en la korto — tri. En la unua etaĝo funkciis vendejoj, en la dua — halo por 400 sidlokoj, kun scenejo, kaj lueblaj ĉambroj. De 1909 ĝis 1918 la ejon luis la Komiza klubo, kiu organizadis tie balojn kaj spektaklojn, disponis bibliotekon. En novembro 1918 la fratoj Ŝajĉik vendis la domon al la negocisto Abram Ĥnoĥ, sed jam en aŭgusto 1919 ĝi estis ŝtatigita<ref>Чупин В. А был ли Яша Шайчик? // Лукич. 2000. Ч. I. С. 112</ref>. En januaro [[1923]] tie ekfunkciis la unua en la urbo sporta sekcio. Poste aldoniĝis artaj sekcioj<ref>Калугин Н. В. Мои воспоминания // Сибирский исторический журнал. 2004. № 1. С. 100.</ref>. Oni uzis ĝin kiel klubon ĝis 1937, kiam ĝi estis transdonita al la novestablita Domo de Junpioniroj. En [[1942]]–[[1944]] ĝin okupis la Kubana Medicina Instituto, evakuita el [[Krasnodaro]]. En 1945 deponejon en la korto okupis arta kooperativo "Ĥudoĵnik" (Pentristo) subestre de la konata loka pentristo Aleksandro Mitinskij. En [[1946]] la domon okupis la novestablita koncerta-estrada buroo, en novembro [[1958]] transformita je la Tjumena Provinca Filharmonio. Komenciĝis rekonstruado, fakte konstruado laŭ dezajno de la ĉefa urba arkitekto Pjotr Grinenko, nomita en dokumentoj "rekonstruo", ĉar tiutempe oficiale estis malpermesite konstrui novajn koncertejojn. La teknikan dezajnon faris la provinca kolĥoza konstrua firmao, ĉar kaze de mendo ĉe la specialiĝinta pri tio instituto Giproteatro, la nura dezajnado daŭrus ĝis 4–5 jarojn. La {{daton|5|11|1967}} la rekonstruita filharmonio estis solene malfermita, sekvan tagon en ĝi okazis solena kunsido de la provincaj kaj urbaj kadruloj okaze de la datreveno de la [[Oktobra revolucio]], poste denove provizore fermita por korekti ĉion ankoraŭ nefaritan kaj nur la {{daton|19|12}} ĝi estis definitive malfermita<ref>Згерский Л. Обаяние интеллекта // В пламени жизни: Книга воспоминаний о Борисе Евдокимовиче Щербине. Тюмень, 1999. С. 210.</ref>. Pro tio nur laŭ formo de iuj fenestroj eblas diveni ĝian iaman aspekton. En [[2002]]–[[2003]] ĝi estis denove grave rekonstruita. En 1967 antaŭ ĝi estis starigita busto de la komponisto [[Aleksandro Aljabjev]], filo de tobolska guberniestro<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 227.</ref>. Komence de la 1980-aj jaroj ĝi estis translokita en halo de la dua etaĝo. Onidiroj asertis, ke tion ordonis iu partiestro el la urba partia komitato, kiu foje elrigardis el la dua etaĝo kaj rimarkis, ke desupre la busto similas al [[faluso]], do ordonis meti ĝin en lokon, kie ne eblos vidi ĝin de tia pozicio<ref>Пристеночный Алябьев // Лукичок. 2008. Вып. 1. С. 167.</ref>. Dum la lasta rekonstruo ĝi malaperis senspure. En la 1990-aj jaroj la filharmonio ricevis nomon de la fama tjumena kantisto Jurij Guljaev, pri kio informis respektiva memortabulo. Sed dum la menciita rekonstruo ankaŭ ĝi malaperis. La {{daton|6|6|2004}} antaŭ la enirejo aperis la bareliefo de Jurij Guljaev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1843/?sphrase_id=1279 | titolo = Мемориальная доска Ю. А. Гуляеву (ул. Республики, 34) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190705113423/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1843/?sphrase_id=1279 | arkivdato = 2019-07-05 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 166-167, 201.</ref>. Ekde la {{dato|17|10|2000}} en la filharmonio funkcias orgena halo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 354.</ref>. En la unua etaĝo ekde [[majo 2020]] gastas ankaŭ restoracio de la [[kartvela kuirarto]] ''Van Gogi'', parto de la restoracia reto "Maksim" (origine tie sidis la restoracio "Mozart", poste "Maksim. La elektita", poste "Maximo" — ĉiuj de la sama reto)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/69276619/ | titolo = Известный тюменский ресторан сети «МаксиМ» сменил место «прописки» и поселился у филармонии | titolo-aldono = | alirdato = 2020-06-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артур Галиев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-05-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200608163612/https://72.ru/text/gorod/69276619/ | arkivdato = 2020-06-08 | citaĵo = }}</ref>. Domo N 36 estis konstruigita en 1908–1910 de juda negocisto Iosel Brandt, pri kio atestis stelo de Davido sur ĝia frontono, kaj estis inter la unuaj trietaĝaj domoj en la urbo. Suprajn etaĝojn okupis granda familio de la negocisto, en la unua etaĝo funkciis lia vendejo de juveloj, [[gramofono]]j, bicikloj ktp. En la sovetia periodo malaperis balkonoj kaj la David-stelo, ŝanĝis sian lokon la enirejo kaj la ejon okupis sovetiaj organizaĵoj<ref name="judoj"/>. Spuroj de la David-stelo videblis ĝis riparado okazinta en 2006, kiam ĝi estis restaŭrita, sed post kelkaj tagoj kaŝita malantaŭ la blazono de Tjumeno<ref name="judoj"/><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/195/ | titolo = Дом И. Х. Брандта | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-23 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430061126/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/195/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Post foriro de la administracio de la Centra administra distrikto tie restis nur kafejo ''Teatralnoje'' (La teatra). La kvinetaĝa domo N 40/1 staras surloke de malnova unuetaĝa vendejo, en kiu en [[1930]] ekfunkciis la tjumena radio. En la 1990-aj jaroj ĝi estis detruita kaj en 1999–2003 sur ĝia loko laŭ dezajno de la tjumena arkitekto Ravil Gahabutdinov estis konstruita tiu ĉi sesetaĝa oficejo, kiun longan tempon okupis telekomunika firmao "Tjumentelekom" kaj ĝiaj posteuloj, poste ankaŭ foririnta<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.oaograd.com/chasovnya | titolo = Административное здание на ул. Республики, 40 | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = OAO Grad | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190506030722/https://www.oaograd.com/chasovnya | arkivdato = 2019-05-06 | citaĵo = }}</ref>. En la unua etaĝo ĝis la {{dato|30|2020}} funkciis kafejo de la reto "Maksim", fermita dum la longdaŭra kvaranteno pro la kronvirusa pandemio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/69276619/ | titolo = В Тюмени закрылось легендарное заведение сети «Максим» | titolo-aldono = | alirdato = 2020-06-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-04-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200503091730/https://72.ru/text/business/69236074/ | arkivdato = 2020-05-03 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|17|4|2010}} okaze de la 80-a datreveno de la tjumena radio oni metis sur la domon memortabulon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1304/ | titolo = Памятная доска первому тюменскому радиоузлу | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425095932/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1304/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estis posedaĵo de la telekomunika firmao [[Rostelekom]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.znak.com/2017-09-15/rostelekom_prodaet_tyumenskiy_ofis_s_restoranom_maksim_za_288_mln_rubley | titolo = «Ростелеком» продает тюменский офис с рестораном «Максим» за 288 млн рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-09-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Znak.com]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504105225/https://www.znak.com/2017-09-15/rostelekom_prodaet_tyumenskiy_ofis_s_restoranom_maksim_za_288_mln_rubley | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>, sed en [[aŭgusto 2021]] estis aĉetita de loka reto de klinikoj "Doktor Arbitajlo"<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237155328 | titolo = «Ростелеком» продал огромное здание в историческом центре Тюмени. Там откроется клиника | titolo-aldono = | alirdato = 2021-10-14 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-08-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Деловой квартал | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20211014120624/https://tumen.dk.ru/news/237155328 | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref> kaj la {{daton|1|2|2023}} tie malfermiĝis ĝia kirurgia hospitalo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/health/2023/02/01/72010955/ | titolo = В Тюмени открыли новый хирургический стационар европейского уровня | titolo-aldono = | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-02-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230203032318/https://72.ru/text/health/2023/02/01/72010955/ | arkivdato = 2023-02-03 | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ ĝi altiĝas la griza kvinetaĝa oficejo de Rostelekom. Strato Dzerĵinskij tiuloke haltas ĉe barilo, blokanta trairon al la korto de loĝdomo N 57 en strato Lenin, kiu aperis en [[1984]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/440011 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Ленина, 57» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190501075535/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/440011 | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref> kaj komplete blokis la straton. Do tiu parto de la strato estas uzata kiel parkumejo. === De strato Dzerĵinskij ĝis strato Pervomajskaja === ==== Maldekstra flanko ==== La kvartalo konsistas el du relative novaj konstruaĵoj. La naŭetaĝa loĝdomo N 39 aperis en [[1975]] surloke de la unua en la urbo restoracio "Sibir" (Siberio)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298665 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 39» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418194515/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298665 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estas konata ĉefe kiel "Okean" (Oceano) — laŭ nomo de granda fiŝvendejo, kiu okupis ĝian unuan etaĝon. En la 1990-aj jaroj la vendejo malapepris, cedinte lokon al dekoj da ĥaosaj budoj kaj butikoj. Nun tie gastas vendejoj kaj rapidmanĝejo. Antaŭ la domo situas haltejo ''Magazin Okean'' (Vendejo Oceano). Iam krom la menciita restoracio sur tiu ĉi loko staris [[Preĝejo de Sankta Triunuo (Tjumeno)|preĝejo de Sankta Triunuo]], kiu apartenis al la [[Unueca Kredo]] — specifa branĉo de la [[malnovritanoj]], kiu plu sekvis siajn ritojn, sed agnoskis aŭtoritaton de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]]. Tiu kompromisa vojo estis speciale grava por Tjumeno, kie abundis la malnovritanoj. La preĝejo estis ekkonstruita en [[1844]] kaj finita en [[1850]]. En [[1930]] la ejo estis konfiskita kaj transdonita por kulturaj organizaĵoj. Oni planis malfermi tie lernejon, sed samjare la preĝejo estis detruita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tyumedia.ru/184716.html | titolo = Чей это дом? | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юрий Пахотин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-12-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = АиФ в Западной Сибири | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504082808/https://tyumedia.ru/184716.html | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. La oketaĝa oficejo de [[Lukoil]] ĉe angulo de strato Pervomajskaja estis konstruita en 2001–2004 surloke de delonge forlasita konstruejo laŭ dezajno de la tjumena arkitekto Ravil Saĥabutdinov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.oaograd.com/lukojl | titolo = Представительство ООО "Лукойл — Западная Сибирь" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = OAO Grad | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504111552/https://www.oaograd.com/lukojl | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. Rimarkindas ĝia specifa konstrukcio kun 12 metrojn longa elstaraĵo supre, kiu ne apogas sin sur la malsuprajn etaĝojn, sed fakte pendas en aero, alkroĉita nur al vertikala malantaŭa stango. ==== Dekstra flanko ==== Ankaŭ tiun ĉi flankon formas du konstruaĵoj, ambaŭ arkitekturaj monumentoj. Domo N 42 de la secesia stilo estis konstruita por negocisto Miĥail Brjuĥanov en 1907–1913 kaj variante laŭ alteco foje atingas kvar etaĝojn. La mastro mem loĝis en ligna domo, kiu situis en la korto<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1409/ | titolo = Дом М. А. Брюханова | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430055739/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1409/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949284@kulture_object | titolo = Дом М. А. Брюханова с торговыми помещениями | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701231911/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949284@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. En ĝi funkcias pluraj vendejoj, kafejoj kaj muzika lernejo de Vladimir Znamenskij, fondita en 1920 kaj nomita omaĝe al ulo, kiu estis ĝia estro en [[1923]]–[[1929]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/2296/ | titolo = Детская школа искусств имени В. В. Знаменского | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-12-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504111551/https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/2296/ | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. Parto de la konstruaĵo konservis sian originan aspekton. Sur la parto direktita al strato Pervomajskaja pendas amuza memortabulo, informanta ke "La {{daton|20|4|1497}} en tiu ĉi loko okazis nenio". En la parto ĉe angulo de stratoj Respubliko kaj Dzerĵinskij la {{daton|1|2|1924}} malfermiĝis la Malgranda teatro<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 335.</ref>. En 1930 tie ekfunkciis kinejo "Temp", la unua en la urbo kaj ekde [[1932]] tie demonstriĝis la [[sonfilmoj]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 336.</ref>. En [[1960]] ĝi estis komplete rekonstruita, tie haveblis tri haloj nomitaj la siringa (lila), la helblua kaj la verda<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 108-109.</ref>. En la 1990-aj jaroj la kinejo kolapsis kaj post granda rekonstruo en [[1998]] cedis lokon al vendejoj<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 99–100.</ref>. La duetaĝa domo N 44 staras ĉe angulo de strato Pervomajskaja. Ĝi estis konstruita en la [[Eklektika arkitekturo|eklektisma stilo]] fine de la 19-a jarcento por negocisto Anton Kolmakov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949357@kulture_object | titolo = Дом с магазинами усадьбы купцов Колмаковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190703020454/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949357@kulture_object | arkivdato = 2019-07-03 | citaĵo = }}</ref>. En la unua etaĝo funkciis vendejo, en la dua troviĝis sidejo de la komerca firmao de Kolmakov kaj loĝejo de ĝia direktoro<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/746/ | titolo = Дом с магазинами усадьбы купцов Колмаковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430054848/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/746/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. De la {{dato|3|4}} ĝis la {{dato|8|4}} 1918 tie okazis la 1-a gubernia konferenco de la [[soveto]]j, kiu la {{daton|5|4}} decidis alinomi [[Tobolska gubernio|Tobolskan gubernion]] je [[Tjumena gubernio]] kaj transloki ĝian centron de la "burĝa" Tobolsko al la "proleta" Tjumeno. Krome estis elektita la gubernia ekzekutiva komitato subestre de Nikolao Nemcov<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 44.</ref>. Dum la Dua mondmilito la domon okupis hospitalo por la vunditaj soldatoj, pri kio ekde [[1985]] informas marmora memortabulo, anstataŭigita la {{daton|26|4|2001}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2213/ | titolo = Мемориальная доска Госпиталю для раненых воинов Советской Армии (Республики, 44) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425111256/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2213/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Ekde 1938 tie sidis la municipa polikliniko N 3 kaj nun funkcias stomatologia kliniko de la Tjumena Medicina Universitato. === De strato Pervomajskaja ĝis strato Vodoprovodnaja === Strato Pervomajskaja (ĝis [[1922]] — Golicinskaja) komence de la 20-a jarcento formis neoficialan limon, trans kiu etendiĝis zono de ĉefe industriaj kaj komercaj aktivaĵoj. Post tiu ĉi strato malnovaj konstruaĵoj preskaŭ tute cedas lokon al tiuj de la sovetia epoko. ==== Maldekstra flanko ==== Tiu ĉi flanko konsistas el du konstruaĵoj. La kvinetaĝa domo N 43 aperis en la 1990-aj jaroj surloke de la iam plej fama infanvendejo ''Detskij Mir'' (Infana Mondo). Tri ĝiajn etaĝojn okupas la vendejoj, kio ebligas al posedantoj nomi ĝin aĉetcentro "Moskva", tamen malprave, ĉar tute mankas nepra por la aĉetcentro parkumejo. Supre de la konstruaĵo troviĝas [[surtegmenta apartamento]], en kiu loĝas posedanto de la domo. Ĝin sekvas la kvaretaĝa loĝdomo N 45, kiu etendiĝas ĝis strato Vodoprovodnaja. Tio estas tipa ekzemplo de la Stalin-arkitekturo, destinita por ŝtatoficistoj de la novkreita Tjumena provinco kaj finita en [[1947]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140236 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 45» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418201506/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140236 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Rimarkindas ke origine ŝtuparejoj de la domo estis direktitaj al la strato kaj super ili estas skribite ''под’езд'', do anstataŭ [[Malmola signo (cirila alfabeto)|malmola signo]] aperas [[apostrofo]], kio estas arkaikaĵo ne plu uzata. La unuan etaĝon okupas vendejoj de juveloj, kosmetikaĵoj, okulvitroj kaj armilvendejo kaj libra brokantejo — eble la lasta en la urbo. ==== Dekstra flanko ==== En tiu ĉi flanko komenciĝas la [[Skvaro de Siberiaj Katoj]], kiu etendiĝas laŭlonge de strato Pervomajskaja ĝis strato Lenin. Ĝi estas mallarĝa kaj pli similas al [[aleo]]. Tuj poste, kontraŭ la aĉetcentro "Moskva" staras la malnova duetaĝa domo N 46, en kiu funkcias vendejo de juveloj kaj horloĝoj, kaj kafejo. La domo aperis lime de la 19-a kaj 20-a jarcentoj, sed post la rekonstruo en la 1990-aj jaroj ĝia fasado ŝanĝiĝis ĝis nerekonebla stato kaj nur en 2023 estis restaŭrita. Ĝin sekvas loĝdomo N 48, kiu estis konstruita en [[1963]] kaj varias de kvar ĝis ses etaĝoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140237 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 48» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418194516/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140237 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi etendiĝas paralele al la domo N 45, fakte spegulante ĝin. En la unua etaĝo funkcias rapidmanĝejo, frizejo, butikoj kaj sidas la ŝtata geologia instituto ZapSibNIIGG. Iam tie funkciis vendejo "Podarki" (Donacoj), do malnovaj urbanoj konas ĝin per tiu ĉi nomo. Memortabulo informas ke en tiu ĉi domo en [[1964]]–[[2004]] loĝis [[Heroo de Socialisma Laboro]], malkovrinto de pluraj naftogasaj minejoj kaj estinganto de naftogasaj incendioj Nikolao Grigorjev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2334/?sphrase_id=1283 | titolo = Мемориальная доска Н. И. Григорьеву | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-12-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701185112/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2334/?sphrase_id=1283 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. La strato Vodoprovodnaja finiĝas ĉi tie, ĉar domo N 48 blokas ĝin. === De strato Vodoprovodnaja ĝis strato la 8-a de Marto === ==== Maldekstra flanko ==== Ĝis la mezo de la 20-a jarcento tiu areo estis parto de la granda Bazarplaco, kiu etendiĝis de la nunaj stratoj Pervomajskaja ĝis Orĝonikidze kaj de Ĥoĥrjakov ĝis Herzen<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2019/09/de-bazaro-al-registaro-du-vivoj-de-unu.html | titolo = De bazaro al registaro: du vivoj de unu placo en Tjumeno | titolo-aldono = | alirdato = 2019-09-21 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-09-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190921072510/http://stanobelov.blogspot.com/2019/09/de-bazaro-al-registaro-du-vivoj-de-unu.html | arkivdato = 2019-09-21 | citaĵo = }}</ref>. Post establo de Tjumena provinco ĝi transformiĝis je la administra centro, kio komplete ŝanĝis ĝian aspekton. La tutan kvartalon okupas Centra placo, formita en [[1948]]–[[1966]] laŭ dezajno de la arkitekto Pjotr Grinenko<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 339.</ref>. Profunde videblas la rezidejo de la registaro de Tjumena provinco kaj guberniestro, konstruita en [[1952]]–[[1956]]<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 122.</ref>. Onidire ĝin konstruis la germanaj militkaptitoj, sed en realo la lastaj militkaptejoj en la urbo fermiĝis jam en [[1948]]. La konstruadon vere partoprenis la germanoj, sed tio estis [[volgaj germanoj]], deportitaj post likvido de [[Volgo-Germana ASSR]], do lokanoj evidente konfuzis ilin kun la militkaptitoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2016/12/tjumeno-du-vizagoj-de-la-milito.html | titolo = Tjumeno: du vizaĝoj de la milito | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-14 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2011-03-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/76rQPVYh6?url=http://stanobelov.blogspot.com/2016/12/tjumeno-du-vizagoj-de-la-milito.html | arkivdato = 2019-03-14 | citaĵo = }}</ref>. Centre de la placo altiĝas statuo de [[Vladimir Lenin]] fare de la moskva skulptisto Aleksej Portjanko<ref name="novik"/>, kiun lokanoj ofte (tamen malprave) nomas la plej alta en Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.kp.md/daily/26305.7/3183131/?share.target.id=869904&share.target.class=4 | titolo = В честь кого в Тюмени установили памятники | titolo-aldono = | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-11-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Komsomolskaja Pravda]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701132944/https://www.kp.md/daily/26305.7/3183131/?share.target.id=869904&share.target.class=4 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estas starigita la {{daton|27|10|1979}}<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 346.</ref>. Proksimume meze inter la Lenin-statuo kaj la Tjumena Industria Universitato iam staris la [[Kapelo de Aleksandro Nevskij (Tjumeno)|Aleksandra kapelo]]. Oni decidis konstrui ĝin en marto [[1881]], tuj post la murdo de la imperiestro Aleksandro la 2-a fare de revoluciuloj. Origine oni planis konstrui katedralon similan al la [[Katedralo de Kristo Savinto]], sed la urba buĝeto estis magra kaj mecenatoj oferis ne tro abunde, do post kelkjardeka monkolektado en 1913 oni konstruis etan kapelon, solene malfermitan je la 300-a datreveno de la dinastio de [[Romanovoj]]. Ĝi estis mallarĝa (5 x 5 metroj) kaj ne tre alta (12 metroj sen kruco), sed klare videblis sur la granda Bazarplaco kie mankis aliaj konstruaĵoj krom provizoraj ŝedoj kaj budoj. En ĝi preĝis komercistoj, aĉetantoj kaj soldatoj de la apuda kazerno, kies ekzercejo troviĝis surloke de la nuna Maŝinkonstrua teknikumo. En 1930 la kapelo estis konfiskita kaj transformita je deponejo de [[keroseno]]. En [[1957]] ĝi estis detruita. En 1997 arkitekto Konstantin Serĵantov iniciatis restarigon de la kapelo, sed la propono estis rifuzita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2013/02/26/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8/ | titolo = История одной часовни | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Владимир Калининский | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-02-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190316034734/http://tumentoday.ru/2013/02/26/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8/ | arkivdato = 2019-03-16 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2013/11/07/%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D1%87%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D1%89%D0%B0%D0%B4%D0%B8/ | titolo = Жемчужина торговой площади | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Владимир Калининский | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-11-07 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190315132054/http://tumentoday.ru/2013/11/07/%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D1%87%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D1%89%D0%B0%D0%B4%D0%B8/ | arkivdato = 2019-03-15 | citaĵo = }}</ref>. La placo estis grave rekonstruita en 2001 kaj 2004, pavimita je [[Trotuara plateto|trotuaraj platetoj]], herbobedoj estas atente prizorgataj, benkoj kaj floroj abundas, kio igas ĝin unu el plej ŝatataj promenejoj en la urbo<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 122.</ref>. Speciale ŝatas ĝin infanoj sur bicikloj, [[rulsketilo]]j kaj [[rultabulo]]j, kiuj saltas de sur ŝtuparejo de la registarejo kaj trans speciale starigitaj por ili konstrukcioj. En la placo funkcias senpaga [[Wi-Fi]] ''Tyumen Free'' (same kiel en plejparto de aliaj publikaj lokoj). Ĉe ambaŭ flankoj de la strato dum la paradoj okaze de la [[Tago de la Laboro]] (la {{dato|1|5}}) kaj la [[Venkotago]] (la {{dato|9|5}}) aperas tribunoj. ==== Dekstra flanko ==== Tiuparte etendiĝas la menciita Centra placo, tamen malpli granda ĝia parto. La sola monumento estas la konstrukcio forme de vortkombino "Mi [amas] Tjumenon", kie la verbon anstataŭas koro. Malantaŭ ĝi videblas rezidejo de la Tjumena Provinca Dumao (N 52), finita en [[1963]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref>. Tiu parto de la placo estas pli trankvila kaj preskaŭ tute seninfana. === De strato la 8-a de Marto ĝis strato Orĝonikidze === ==== Maldekstra flanko ==== La kvartalon formas tri konstruaĵoj, aperintaj en la sama postmilita tempo, kiam formiĝis la tuta administra areo. La trietaĝa domo N 47 origine apartenis al la Tjumena Maŝinkonstrua Teknikumo, establita en [[1942]] surbaze de la evakuita Odesa Maŝinkonstrua Teknikumo<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 92.</ref>. En 2002 la teknikumo iĝis parto de la Tjumena Naftogasa Universitato<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/421/ | titolo = Машиностроительный техникум (Институт промышленных технологий и инжиниринга Тюменского индустриального университета) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504135615/https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/421/ | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. En la 2000-aj jaroj la konstruaĵo, kreita en la klasika stilo en [[1953]]<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 113.</ref>, estis deklarita neripareble kaduka kaj en [[2007]]–[[2010]] komplete detruita. Sur ĝia loko aperis la nova domo, kiu nur parte similas al sia antaŭulo kaj aspektas pli simple. En ĝi sidas diversaj fakoj de la Tjumena Industria Universitato, kiu okupas fakte la tutan kvartalon kun nur etaj esceptoj. La universitato estis fondita en [[1963]]<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 97.</ref>. Ĝin sekvas la kvinetaĝaj domoj N 49 kaj 49/3, kiuj etendiĝas ĝis strato Orĝonikidze kaj estas tipa ekzemplo de la Stalin-arkitekturo, kvankam finitaj jam en [[1959]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140238 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 49» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419060856/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140238 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Domo N 49 estas parte loĝata, domo N 49/3 gastigas sekciojn de la Tjumena Industria Universitato. En la unuaj etaĝoj troviĝas kafejo kaj vendejoj. Inter la domoj N 47 kaj 49 origine estis mallarĝa vaka spaco, kiun oni plenigis en la 2000-aj jaroj per enmetaĵo, kie troviĝas vendejoj, danclernejo, bankoficejo ktp. Kontraŭ tiu ĉi enmetaĵo situas haltejo ''Ploŝĉad Centralnaja'' (la placo Centra). ==== Dekstra flanko ==== Tiu ĉi parto konsistas el du konstruaĵoj de la sama Stalin-epoko. La kvaretaĝa domo N 56 staras ĉe stratangulo kaj servas kiel la ĉefpoŝtejo. Dum la Dua mondmilito sur tiu ĉi loko aperis hangaroj de la evakuitaj aviadilaj entreprenoj, kie interalie estis fabrikita la sola fluganta tanko [[Antonov A-40]]<ref name="vortoj"/>. Tamen ĝia ĉefa produkto estis aviadiloj [[Antonov A-7]], pri kio informas memortabulo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/221/ | titolo = Памятная доска Авиационному заводу | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425100540/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/221/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. En [[1956]] aperis la trietaĝa ĉefpoŝtejo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 341.</ref>, kies kvara etaĝo aldoniĝis por la kreita tiutempe televida studio. Memortabulo, metita la {{daton|22|10|2007}}, informas ke en 1957–1964 tie funkciis la unua tjumena televidstacio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2095/ | titolo = Памятная доска студии телевидения | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425100142/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2095/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. En la korto oni instalis la 62 metrojn altan naftoputan borilon kun dissendaj antenoj. La {{daton|7|11|1957}} la tjumena televido montris sian unuan programon — la nigrablankan filmon ''[[Lenin en Oktobro]]''. Antaŭ la enirejo al la ĉefpoŝtejo la {{daton|25|7|2013}} oni malfermis monumenton al poŝtistino fare de la tjumena skulptisto Vladimir Zolotuĥin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/61008641 | titolo = В центре Тюмени появился памятник почтальону | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Анна Георгиева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-07-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419103534/https://72.ru/text/gorod/61008641 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estas farita el [[vitroplasto]] kaj poste farbita por imiti bronzon. Laŭ ideo de la aŭtoro, la poŝtujo de la monumento servos por mesaĝoj de la urbanoj al la poŝtistoj, sed prefere ne al la plendoj, sendotaj alimaniere. La unua plendo aŭdiĝis tuj post la inaŭguro, kiam oni rimarkis ke sur la koverto, kiun tenas en la manoj la statuo, estas skribite "главпочтампт" anstataŭ "главпочтамт" (ĉefpoŝtejo), kio estas ofta, sed kruda eraro<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-l.ru/159998.html | titolo = У "главпочтампта" Тюмени появился памятник почтальону | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Анастасия Яковлева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-07-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Linija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419103538/https://t-l.ru/159998.html | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Vespere de la sekva tago ĝi estis korektita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://toptyumen.livejournal.com/291096.html | titolo = Памятник почтальону в Тюмени и его грамматическое недоразумение | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-08-07 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[LiveJournal]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Tamen multaj urbanoj plu plendas pri ŝoka malbeleco de la skulptaĵo. Apud la ĉefpoŝtejo troviĝas sensemaforaj piedirejoj trans stratoj la 8-a de Marto kaj Respubliko. Reston de la kvartalo okupas la kvinetaĝa loĝdomo N 58 de la sama Stalin-arkitekturo (1953)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140239 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 58» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419061101/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140239 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. En la unua etaĝo funkcias vendejoj de ŝuoj, manĝaĵoj, juveloj, ortodoksa vendejo kaj infanĝardeno, kies promenejo troviĝas en la korto. Memortabuloj informas ke en [[1959]]–[[1977]] tie loĝis fondinto de la urba [[pediatrio]] Stanislav Karnaceviĉ (tabulo metita en [[1991]])<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/245/?sphrase_id=1261 | titolo = Мемориальная доска С. И. Карнацевичу | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701192218/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/245/?sphrase_id=1261 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref> kaj en 1959–2001 — instruistino Valentina Trofimova (tabulo el 2001)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialy/657/ | titolo = Мемориальная доска В. Ф. Трофимовой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425092105/https://gorod-t.info/space/memorialy/657/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>, ambaŭ honoraj civitanoj de la urbo. === De strato Orĝonikidze ĝis strato Profsojuznaja === ==== Maldekstra flanko ==== Tiu kvartalo komence de la 20-a jarcento troviĝis jam eksterurbe, do strato Iŝimskaja (Orĝonikidze) sin turnis dekstren kaj sekvis al prizono, transformiĝante je Moskva landvojo. En la [[1960-aj jaroj]] Tjumeno iĝis la centro de la formiĝanta [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], pri kio memorigas sidejoj de naftogasaj organizaĵoj en la kvartalo. La unua konstruaĵo estas la unuetaĝa manĝaĵvendejo de la loka reto "Tamara" sub N 51/1. Ĝin sekvas la kvinetaĝa oficejo de la telekomunika firmao Rostelekom, malfermita en novembro [[1980]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 346.</ref>. Komence de la 20-a jarcento sur tiu ĉi loko staris kazernoj kaj eĉ en la [[1940-aj jaroj]] tie ankoraŭ troviĝis ligna militkomisarejo, kien venis rekrutoj, sendotaj al la frontoj de la Dua mondmilito<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Годы и люди земли тюменской: Книга в трех частях |lasta = Бирюков |unua = В. П. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2000 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-083-1 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 147 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref><ref name="vortoj">{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2016/12/vortoj-de-la-milito.html | titolo = Vortoj de la milito | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-12-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/76qXEoFRj?url=https://stanobelov.blogspot.com/2016/12/vortoj-de-la-milito.html | arkivdato = 2019-03-13 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 195.</ref>. Pro tio transversa strato nomiĝis ''Soldatskaja''. Poste ĝi ricevis la nomon de loka bolŝevisto Nikolao Nemcov<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 196-197.</ref> kaj perdiĝis en tiu ĉi kvartalo, plurfoje blokita de novaj grandaj konstruaĵoj. La oketaĝa griza domo N 55 origine estis sidejo de Glavtjumengeologija (Ĉeftjumengeologio), la grandega ŝtata korporacio, kiu gvidis ĉiujn geologiajn laborojn en [[Okcidenta Siberio]]. Nun tie troviĝas oficejoj de diversaj institucioj kaj pri la iama glora pasinteco memorigas nur granita memortabulo (metita la {{daton|15|4|1999}})<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1902/ | titolo = Мемориальная доска Ю.-Р. Г. Эрвье (ул. Республики, 55) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425110039/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1902/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref> kaj monumento al [[Raul-Jurij Ervje]], kiu estis estro de Glavtjumengeologija en 1966–1967 kaj estas famega geologo. Ekde [[1952]] li gvidis geologiajn esplorajn laborojn en Tjumeno, inkluzive la konstruadon de la unua borputo fine de strato Respubliko en 1958–1960. En siaj rememoroj li priskribis la tiutempan Tjumenon kiel la arkaikan urbeton de kadukaj lignaj domaĉoj, dronantan en koto. Tamen jam en [[1966]] li aŭguris por ĝi grandan estontecon: "Tjumeno transformiĝos en granda, kun pli ol miliono da loĝantoj, bela pura urbo kun unu el la plej bonaj en la lando flughavenoj — pordego de Siberio, kun novaj parkoj, muzeoj, kun bonaj opera kaj drama teatroj<ref name="ervje">{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2016/12/jurij-raul-ervje-franco-kiu-malkovris.html | titolo = Raul-Jurij Ervje, franco, kiu malkovris Siberion | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-12-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20170918030525/http://stanobelov.blogspot.ru/2016/12/jurij-raul-ervje-franco-kiu-malkovris.html | arkivdato = 2017-09-18 | citaĵo = }}</ref>. La fondoŝtonon de la monumento oni metis la {{daton|16|4|2004}}, la monumento fare de la tjumenaj skulptisto Viktor Afanasjev kaj arkitekto Viktor Stankevskij, estis malfermita la {{daton|16|4|2006}}. La ŝtono estis alportita al la sidejo antaŭ multaj jaroj, ankoraŭ laŭ ordono de Raul-Jurij Ervje. Nun ĝi simbolas la riĉajn mineralajn resursojn de Tjumena provinco. La figuro 2,8 metrojn alta staras sur la podio el nigra granito — la simbola "naftorivero"<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://newsprom.ru/news/Obschestvo/8117.html | titolo = В Тюмени открыт памятник великому первопроходцу — Юрию Эрвье | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Валентина Перова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-04-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.Ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782hr0CWN?url=http://newsprom.ru/news/Obschestvo/8117.html | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref>. La sekva sesetaĝa domo N 57 staras en korto kaj al strato estas direktita la duetaĝa aldonaĵo, aperinta en la 2000-aj jaroj. En ambaŭ sidas oficejoj kaj vendejoj. Kontraŭ la menciita alkonstruaĵo situas haltejo ''Skver imeni Nemcova'' (Skvaro de Nemcov). Sekvas oketaĝa konstruaĵo, kie origine sidis Glavtjumenneftegazstroj (Ĉeftjumennaftogaskonstruo), establita la {{daton|16|2|1965}} kaj okupiĝanta pri konstruado de naftogasaj objektoj. Memortabulo informas ke tie laboris ĝia unua ĉefo Alekseo Barsukov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1208/ | titolo = Мемориальная доска А. С. Барсукову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425103117/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1208/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 343.</ref>. Nun tie sidas diversaj firmaoj, nur parte rilataj al la naftogasa industrio. Same kiel la sidejo de Glavtjumengeologija ĝi estis dezajnita de la arkitekto Maleĥ Zajnaŝev<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 194-195.</ref> Finas la kvartalon la 12-etaĝa oficejaro, konstruita en la [[1980-aj jaroj]]. ==== Dekstra flanko ==== La unua domo N 60 tiuflanke samtempe estas la lasta historia monumento en la strato. Temas pri la ortodoksa [[Preĝejo de Simeono (Tjumeno)|preĝejo de Simeono]]. Origine tio estis la Vladimira orfejo-metilernejo, konstruigita de la tjumena negocisto Semjon Trusov. Ĝi malfermiĝis la {{daton|21|11|1872}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949285@kulture_object | titolo = Владимирское сиропитательное заведение | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701205614/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949285@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref> kaj estis nomita honore al la princo [[Vladimir Aleksandroviĉ (Grandduko de Rusio)|Vladimir Aleksandroviĉ]], vizitinta Tjumenon en [[1868]]. Li estis filo de la imperiestro [[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Aleksandro la 2-a]], kiun la urbanoj amis kaj konsideris "la sia" pro lia junaĝa vizito en 1837. La orfoj oficiale estis paroĥanoj de la fora [[Dipatrina-Kristnaska monaĥejo (Tjumeno)|preĝejo de Elija]], sed vojoj estis malebenaj kaj kotoplenaj, kio malfaciligis la vizitadon, do finfine la negocisto financis konstruadon de la hejma preĝejo, vizitebla de la orfoj en iu ajn vetero kaj tempo. Ĝi malfermiĝis en [[1885]], jam post lia morto<ref name="bonfaro">{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/04/tjumenaj-bonfarantoj.html | titolo = Tjumenaj bonfarantoj | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-04-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190415111551/http://stanobelov.blogspot.com/2018/04/tjumenaj-bonfarantoj.html | arkivdato = 2019-04-15 | citaĵo = }}</ref>. En 1920 la orfejo kaj templo estis fermitaj. En 1930 tie ekfunkciis la soveta kaj partia lernejo. Ekde 1944 tie sidis la pedagogia lernejo N 1. En 1963 la ejo estis transformita en anatomia teatro de la medicina instituto. Ekde [[1994]] ĝi staris fermita dum la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] reference al la hejma preĝejo asertis ke la tuta konstruaĵo devas esti transdonita al ĝi kaj fine sukcesis ricevi ĝin en 1999. En 2004 post restaŭrado ĝi estis malfermita kiel sidejo de ekleziaj organizaĵoj kaj preĝejo, sanktigita la {{daton|4|3|2004}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/religioznye-obekty/257/ | titolo = Церковь Симеона Богоприимца при Сиропитательно-ремесленном заведении | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430053447/https://gorod-t.info/space/religioznye-obekty/257/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Sekvas la [[Skvaro de Nemcov (Tjumeno)|skvaro de Nemcov]], nomita tiel honore al la loka bolŝevisto, same kiel strato Nemcov, kiu iam kruciĝis tiuloke kun strato Respubliko. Komence de la 20-a jarcento tio estis malplenejo, kie oni ofte entombigis mortintajn orfojn, speciale bebojn, kies [[mortofteco]] superis 90%. Tiutempe ĉi-loke estiĝis ĝardeno kaj promenejo por la orfoj<ref name="bonfaro"/>. En la [[1930-aj jaroj]] ĝi estis nomita la Skvaro de Metalistoj (ĉar ĝin aŭspiciis la proksime situanta fabriko "Meĥanik"), poste la Ĝardeno de Ŝvernik (omaĝe al bolŝevisto Nikolao Ŝvernik), en la [[1970-aj jaroj]] ĝi iĝis la Sporta skvaro, plej ofte nomita mallonge ''Sportskver'' (Sportskvaro), kie interalie haveblis ludejoj por [[gorodki]]. En [[1985]] la skvaro estis alinomita honore al Nikolao Nemcov dum la skvaro apud stadiono "Strojmaŝ" en strato Maksim Gorkij iĝis la Sporta skvaro. En 2002–2003 la skvaro estis grave rekonstruita, en 2004 aperis fontano<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 198-199.</ref>. Nun tio estas verda tereno kun arboj, floroj kaj fontano. En la parto proksima al strato Respubliko videblas busto de [[Boris Ŝĉerbina]], la partiestro de Tjumena provinco en [[1961]]–[[1973]], kiu grave kontribuis al ĝia evoluigo kaj kreado de la naftogasa komplekso en la regiono. En [[1986]] li gvidis la registaran komisionon pri likvidado de sekvoj de la [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]]. La busto estis farita de la tjumena skulptisto Nikolao Raspopov, kiu persone konis Boris Ŝĉerbina, kaj starigita la {{daton|26|11}} 2004<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://regnum.ru/news/366460.html | titolo = В Тюмени открылся памятник Борису Щербине | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2004-11-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Regnum]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20041229063248/https://regnum.ru/news/366460.html | arkivdato = 2004-12-29 | citaĵo = }}</ref>. La oketaĝa domo N 62 iam estis sidejo de Glavtjumenneftegaz (Ĉeftjumennaftogazo), ŝtata korporacio, kiu okupiĝis pri ekspluatado de naftogasaj minejoj. Pri tio memorigas busto al ĝia estro [[Viktor Muravlenko]], starigita antaŭ la enirejo la {{daton|15|06|2002}}<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 356.</ref>. Nun tie sidas la instituto Giprotjumenneftegaz, fondita en 1960<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref>. Ĝi dezajnas naftogasajn minejojn kaj estas parto de la rusia konzerno Grupo GMS. Finas la kvartalon skvaro de Naftistoj — malgranda verda tereno ĉe angulo de stratoj Respubliko kaj Severnaja, kiu ricevis tiun ĉi nomon la {{daton|2|10|2012}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tyumen-gov.ru/doc/47794 | titolo = Распоряжение от 02.10.2012 г № 520-РК "О присвоении наименования безымянной территории общего пользования, расположенной в границах улиц Республики — Профсоюзная — Ленина" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422125036/https://tyumen-gov.ru/doc/47794 | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref> kaj solene malfermiĝis post rekonstruo la {{daton|5|9|2014}}. En la skvaro staras monumento forme de plurkolora globuso 2,6 metrojn alta kun baskula naftopumpilo ĉe loko kie situas la naftoriĉa Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/837318.html | titolo = В сквере Нефтяников установили глобус | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Виктория Волк | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-08-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422125035/https://72.ru/text/gorod/837318.html | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|11|9|2020}} malantaŭ unu el benkoj de la skvaro por unu monato estis instalita artaĵo forme de granda ruĝa koro el elementoj de naftomezuriloj produktataj de la fabriko Elektron, kiu estis establita en Tjumeno la {{daton|29|10|1969}}, haltis pro financaj problemoj en 2019, sed relanĉis la produktadon en aŭtuno 2020 post esti aĉetita de novaj posedantoj. La koron faris ĝia kunlaboranto Iskander Uragazajev kiel simbolon de renaskiĝo de la entrepreno<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tumen.kp.ru/online/news/4009566/ | titolo = В сквере Нефтяников в Тюмени установили большое металлическое сердце | titolo-aldono = | alirdato = 2020-09-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Дмитрий Терентьев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-09-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Komsomolskaja Pravda]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200912001035/https://www.tumen.kp.ru/online/news/4009566/ | arkivdato = 2020-09-12 | citaĵo = }}</ref>. En [[aprilo 2023]] oni tamen anoncis translokon de la fabriko urboranden kaj en majo estis anoncita konstruado de novaj kvartaloj tiuloke<ref name="На месте снесенных цехов завода «Электрон»">{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237183707 | titolo = На месте снесенных цехов завода «Электрон» в Тюмени появятся жилые дома | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-05-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240425114106/https://tumen.dk.ru/news/237183707 | arkivdato = 2024-04-25 | citaĵo = }}</ref>. === De strato Profsojuznaja ĝis strato Maksim Gorkij === Ekde tiu ĉi punkto la strato larĝiĝas kaj trafiko iĝas dudirekta. ==== Maldekstra flanko ==== Tiu parto konsistas sole el oficejoj kaj vendejoj. La 10-etaĝa plurfunkcia komplekso "Kalinka" en domo N 65 enspacigas butikojn, superbazaron, oficejojn, kafejojn, bankon kaj restoracion en granda vitra globo. La komplekso "Kalinka" malfermiĝis la {{daton|30|7|2011}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tm-courier.ru/archives/62767 | titolo = За нарядами в «Калинку» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Оксана Чечета | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2011-07-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij Kurier | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782kdWjUc?url=http://tm-courier.ru/archives/62767 | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref> kaj estis posedaĵo de loka komercisto Pavel Mitrofanov, eksa vic-guberniestro de [[Sergej Sobjanin]]. Li kverelis kontraŭ konstrua firmao, prokrastinta konstruadon de tiu ĉi centro. Sed la kompanio havis aŭspiciantojn el altranguloj de [[FSB]], do baldaŭ li mem estis akuzita pri pluraj krimoj kaj fraŭdoj, kaj fine fuĝis el Rusio, vendinte ĉiujn siajn havaĵojn, inkluzive tiun ĉi konstruaĵon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ura.news/articles/1036257736 | titolo = «Со свиньей можно бороться, если больше нечем заняться…» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-03-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ura.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782ku9GL0?url=https://ura.news/articles/1036257736 | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref> <ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ura.news/articles/1036257708 | titolo = «Сначала он увел у меня имущество на 3,3 млрд рублей. Теперь шлет издевательские смс: «С 8 марта, сучка. И ты знаешь, почему…» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-03-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ura.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782lcETgI?url=https://ura.news/articles/1036257708 | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.znak.com/2014-08-07/pavel_mitrofanov_moy_biznes_zahvatili_okkupanty_byvshiy_zamestitel_sobyanina_dva_goda_vynuzhdennyy_z | titolo = Павел Митрофанов: «Мой бизнес захватили оккупанты…» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Znak.com | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782nV61EI?url=https://www.znak.com/2014-08-07/pavel_mitrofanov_moy_biznes_zahvatili_okkupanty_byvshiy_zamestitel_sobyanina_dva_goda_vynuzhdennyy_z | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref>. Sekvas steleo Urbo de Labora Gloro, dediĉita al respektiva statuso de Tjumeno, ricevita la {{daton|20|5|2021}} laŭ ukazo de la [[prezidanto de Rusio]] N 304<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://glava.tyumen-city.ru/activity/?view=1105 | titolo = Тюмени присвоено почетное звание «Город трудовой доблести» | titolo-aldono = | alirdato = 2023-03-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-05-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Urbestro de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230317093351/https://glava.tyumen-city.ru/activity/?view=1105 | arkivdato = 2023-03-17 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estis solene malfermita la {{daton|31|10|2022}}, omaĝe al la unuigo de la Tjumena ŝipfarejo kaj kelkaj evakuitaj ŝipfarejoj, okazinta la {{daton|31|10|1941}}. Je la fundamento oni metis kapsulon kun mesaĝo, malfermotan en 2045, je la 100-a datreveno de la venko en la [[Dua mondmilito]]. La steleo estas alta je {{unuo|1945|cm}}, kio simbolas la jaron de la venko. Sur la steleo estas bildigitaj tjumenaj entreprenoj, kontribuintaj al la venko, centre de la monolito estas luma parto kiu simbolas la venkon, sur inversa flanko estas la prezidenta ukazo. Sur la steleo kaj apudaj elementoj estas bildoj de personoj kaj situacioj prenitaj el realaj fotoj kaj artikoloj el loka gazeto "Krasnoje Znamja" (Ruĝa Standardo) de la milita tempo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2022/10/31/71779613/ | titolo = По соседству с элитным ЖК в центре Тюмени открыли 20-метровую стелу — денег на нее дал местный коммерсант | titolo-aldono = Объект возвели напротив ЖК «Машаров» | alirdato = 2023-03-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Радик Енчу | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-10-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20221031103914/https://72.ru/text/gorod/2022/10/31/71779613/ | arkivdato = 2022-10-31 | citaĵo = }}</ref>. La konstruado komenciĝis en [[majo 2022]] kaj estis financita de loka komercisto Vladimir Ŝevĉik, kies kompanio konstruas kvartalon ''Maŝarov'' malantaŭ la monumento<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2022/05/28/71367302/ | titolo = В Тюмени начали строить стелу в центре города. Из-за нее спорили архитекторы, а денег дал бизнесмен | titolo-aldono = Ее установят до конца октября | alirdato = 2023-03-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Павел Красоткин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-05-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220528122146/https://72.ru/text/gorod/2022/05/28/71367302/ | arkivdato = 2022-05-28 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭe sur tiu ĉi loko troviĝis parkumejo de la aĉetcentro Kalinka. La monumento estas dezajnita de Anastasija Lukina, studentino de la Tjumena Industria Universitato, venkinta en la urba konkurso okazinta en [[septembro 2021]]. En la konkurso partoprenis 13 aŭtoroj, el kiuj tri ne trapasis unuan selekton, kaj finaj tri verkoj estis voĉdonitaj de la ĵurio kaj urbanoj. Loka arkitekto Anton Kanatkin, regule kritikanta nuntempan arkitekturon de la urbo, akre kritikis ankaŭ tiun ĉi objekton, proponinte sian varianton<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/11/02/70230995/ | titolo = Почему конкурс по выбору стелы «Город трудовой доблести» оказался нечестным — мнение архитектора | titolo-aldono = Качество организации и результатов проведения архитектурного конкурса вызвало много вопросов | alirdato = 2023-03-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Антон Канаткин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-11-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20211102160401/https://72.ru/text/gorod/2021/11/02/70230995/ | arkivdato = 2021-11-02 | citaĵo = }}</ref>. Sekvas skvaro de Nikolao Maŝarov, fondinto de gisferofanda fabriko ({{lang-ru|чугунолитейный завод}}), kiu situis apude, tuj malantaŭ la skvaro. En la sovetia periodo ĝi estis transformita je la fabriko "Meĥanik", poste alinomita kiel la Tjumena Maŝinkonstrua Fabriko, kiu en la 1990-aj jaroj estis translokita, ĝiaj konstruaĵoj detruitaj. Nun restis nur la strato Stankostroitelej (strato Maŝinkonstruistoj), en kiu restis eĉ ne unu domo, kaj monumento al laboristoj de la fabriko, pereintaj dum la Dua mondmilito, kiu staras centre de la skvaro. Inter ili estis la litova partizanino Marytė Melnikaitė, la [[Heroo de Sovetunio]], kiu estis evakuita al Tjumeno kaj kelkajn monatojn laboris en la fabriko. La skvaro estis malfermita post rekonstruo la {{daton|1|8|2006}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://newsprom.ru/news/Obschestvo/20797.html | titolo = Тюмень: сквер у станкозавода назовут именем Николая Машарова | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-08-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422121512/http://newsprom.ru/news/Obschestvo/20797.html | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref> kaj la {{daton|15|12|2006}} oficiale ricevis la nomon de Nikolao Maŝarov<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tyumen-gov.ru/doc/9416 | titolo = Распоряжение от 15.12.2006 г № 2090-РК "О присвоении имени Николая Машарова скверу, расположенному на перекрестке улиц Республики и Мориса Тореза" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-12-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422121513/http://tyumen-gov.ru/doc/9416 | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://safe-rgs.ru/1255-skver-masharova-u-stankostroitelnogo-zavoda.html | titolo = Сквер Машарова у станкостроительного завода | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-09-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = PUTI-shestvuy | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422121514/http://safe-rgs.ru/1255-skver-masharova-u-stankostroitelnogo-zavoda.html | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. Ankaŭ la strato, kiu komenciĝas post Kalinka kaj iras transverse al strato Sovetskaja, ricevis nomon de Nikolao Maŝarov, kion en [[junio 2021]] iniciatis konstruanto de la samnoma kvartalo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-l.ru/306267.html | titolo = Тюменцы выбрали название улицы рядом со сквером Машарова | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-06-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Linija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240425120544/https://t-l.ru/306267.html | arkivdato = 2024-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Post ĝi troviĝas barita parkumejo, kiun eblas enveturi nur de strato Stankostroitelej. Post forbrulo de duetaĝa ligna loĝdomo, kiu staris tie ĝis la [[1980-aj jaroj]], oni faris grandan fosaĵon por pluretaĝa domo, sed la konstruado neniam okazis. En la 1990-aj jaroj oni ebenigis la terenon kaj malfermis tie merkaton "Trian", kiu tamen montriĝis malsukcesa, onidire pro komploto de loka mafio. Finfine la tereno transformiĝis je nura aŭtovendejo kaj poste je parkumejo. Post ĝi staras tri samaspektaj kvinetaĝaj domoj kun N 81, 83 kaj 83a, plenaj je oficejoj, manĝejoj kaj diversaj servoj. Antaŭ ili troviĝas haltejo ''Ulica Maksima Gorkogo'' (Strato Maksim Gorkij). Finas la kvartalon la sepetaĝa komerca centro "Demidov Stan" (N 85), kie krom oficejoj funkcias ankaŭ vendejo de peltoj kaj ledvestoj kaj salono, kie konstruaj firmaoj vendas siajn novkonstruitajn apartamentojn rekte, do sen makleraĵoj de perantoj. ==== Dekstra flanko ==== Tuj post la kruciĝo kun strato Profsojuznaja situas la relative granda skvaro Sibirskij (Siberia). Ĝi ankoraŭ estas ne rekonstruita, nura aro da verdaĵoj kaj padoj. Rimarkindas ke inter aliaj arboj tie kreskas [[kverko]]j — maloftaj gastoj en la severa siberia klimato. La skvaro okupas la tutan areon inter stratoj Respubliko, Profsojuznaja, Lenin kaj Maurice Thorez. Post ĝi antaŭe iris fervojo, kiu ligis la [[Transsiberia fervojo|Transsiberian fervojon]] kun la fabriko "Meĥanik", situanta norde de strato Respubliko kaj plu kun riverhaveno Tura. Laŭ tiu fervojo interalie la {{daton|4|8|1917}} sekvis al la riverhaveno la eksa imperiestro [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao Romanov]] kun siaj familianoj kaj servistaro. En la haveno ili enŝipiĝis kaj navigis al sia ekzilejo en [[Tobolsko]]<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 49.</ref>. Antaŭ la 400-jariĝo de Tjumeno, festita en [[1986]], oni fermis la fervojon, kiu foje blokis la trafikon sur la ĉefa strato de la urbo. En [[1988]] ĝi estis komplete malmuntita, lignaj domoj inter stratoj Profsojuznaja kaj Maurice Thorez detruitaj, kaj sur ilia loko aperis la menciita skvaro<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 223.</ref>. Jen kiel priskribis tiun urboparton en 1966 la fama geologo Raul-Jurij Ervje: {{Citaĵo | [...] malantaŭ la [[traknivela pasejo]] asfalton anstataŭis ŝtona pavimo kun kavoj, laŭlonge de kiu, pli proksime al domoj — lignaj pontetoj-trotuaroj kun fendoj kaj rompiĝintaj tabuloj. Laŭ ambaŭ flankoj de la strato — lignaj domaĉoj, plejparte subfalintaj ĝis fenestroj en grundon, kliniĝintaj — malnoveco kaj kadukeco.|Raul-Jurij Ervje<ref name="ervje"/>}} Post strato Maurice Thorez aperas eta sennoma skvaro, centre de kiu staras la mekanika [[kariljono]] kun 14 sonoriloj kaj tri [[ciferplato]]j. Ĝi estis farita de la [[Nederlando|nederlanda]] metiisto Hans van Doyhogen kaj malfermita la {{daton|24|05|2007}}. Origine oni planis ke la kariljono muzikludos tage kaj nokte, sed post plendoj de loĝantoj de apudaj domoj oni limigis la horaron, do nova melodio sonas ĉiuhore de la 9-a matene ĝis la 6-a vespere<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/114315.html | titolo = В ближайшие дни в Тюмени заработают "поющие" часы | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Динара Хайруллина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2007-05-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424070050/http://www.vsluh.ru/news/society/114315.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. En [[2018]] apude aperis la stratartaĵoj kiel "Mi [amas] Tjumenon" ktp. Sekvas longa kvinetaĝa loĝdomo N 86 ([[1965]])<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139717 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 86» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419062536/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139717 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unua etaĝo estas okupita de apotekoj kaj vendejoj. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Stankostroitelnij Zavod'' (Maŝinkonstrua Fabriko). Fine de la domo, sed transverse al ĝi staras simila kvinetaĝa loĝdomo N 88 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139718 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 88» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419062535/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139718 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unua etaĝo funkcias privata infanvartejo. Ĉe kruciĝo de tiuj du domoj en [[2000]] aperis la 12-etaĝa loĝdomo N 86/1 kun bankoficejoj en la unua etaĝo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/1109749 | titolo = Анкета дома г. Тюмень, ул. Республики, 86 корпус 1 | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ domo N 86 en [[2010]] kreskis la 15-etaĝa loĝdomo (N 86/2)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/671169 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 86, к. 2» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419062533/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/671169 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, ankaŭ kun oficejoj en la unua etaĝo. Inter domoj N 86/1 kaj 88 haveblas arko por piedirantoj. Poste videblas pluretaĝaj konstruaĵoj de loĝdomo kaj polikliniko "Neftjanik" (Naftisto), sed formale ili apartenas al strato Friedrich Schiller, kiu kruciĝas tie kun strato Respubliko, sed en realo delonge perdiĝis en kortoj kaj ne eblas trovi ĝin sen mapo. Antaŭ ĝi la {{daton|21|9|2020}} estis solene malfermita skvaro de Kirurgoj kun busto de profesoro Raŝid Ziganŝin, tjumena kirurgo, kiu interalie inventis "kompresian suturon". Tio estas eble la unua busto en la urbo, starigita dumvive (la kuracisto havis tiam 90 jarojn)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2020/09/21/na-territorii-tyumenskoj-bolnicy-otkryt-skver-hirurgov/ | titolo = На территории тюменской больницы открыт сквер Хирургов | titolo-aldono = | alirdato = 2020-09-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Виктор Александров | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato =2020-09-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200922185828/https://tumentoday.ru/2020/09/21/na-territorii-tyumenskoj-bolnicy-otkryt-skver-hirurgov/ | arkivdato = 2020-09-22 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|18|6|2023}} apude estis solene inaŭgurita busto de Gideon Lerner (1930–2017), la unua ĉefa urologo de Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://duma.tyumen-city.ru/novosti/?view=8655 | titolo = Памятник легендарному врачу Гидеону Лернеру открыли в Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-06-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la Tjumena Urba Dumao | paĝoj = | lingvo = | lingvo2 = | lingvo3 = <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}{{404|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Finas la kvartalon la naŭetaĝa loĝdomo N 90, konstruita en [[1973]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140144 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 90» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419062533/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140144 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> sur artefarita termonto, kaj konata inter urbanoj kiel "Universam" pro samnoma vendejo, kiu estis la unua (ankoraŭ sovetia) [[supermerkato]] de la urbo. Post privatigo ĝi degeneris kaj nun iam granda spaco estas dividita je pluraj vendejoj kaj manĝejoj. Ĉe T-forma kruciĝo kun strato Maksim Gorkij, kiu malaperas ĉi tie por reaperi 325 metrojn pli sude, funkcias la plej granda en la urbo [[subtera pasejo]] kun tri elirejoj kaj lifto por handikapuloj. Ĝia longa konstruado kaj alta kosto kaŭzis grandan indignon de la urbanoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ura.news/news/1052166654 | titolo = «Скажи-ка, Моор, ведь не даром?..» Тюменцы требуют раскрыть тайну подземного перехода, вырытого еще Евгением Куйвашевым | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-05 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-10-04 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ura.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190505054042/https://ura.news/news/1052166654 | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref>. === De strato Maksim Gorkij ĝis strato Ĥolodilnaja === ==== Maldekstra flanko ==== Plejparton de la kvartalo okupas la [[Placo de la 400-jariĝo de Tjumeno]], konstruita en 1984 kaj poste grave rekonstruita. Ĝi rimarkindas per la granda konstruaĵo de la Tjumena Drama Teatro, [[sunhorloĝo]] kaj "seka fontano", kiu ne havas akvujon, ĉar akvostrioj fluas rekte el de subtere. Sur la placo ĉiam promenas familioj kaj ludas infanoj, ofte okazas festoj, festivaloj, konkursoj. Post la teatro situas la skvaro de Djakonov-Djaĉenkov kie sur benko sidas la bronza statuo de tiu ĉi tjumena aktoro fare de la tjumena skulptisto Gennadij Vostrecov, malfermita la {{daton|5|5|2017}}. Lin apudas malnova ŝtono, trovita dum rekonstruo de strato Komsomolskaja<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/culture/318767 | titolo = После двух лет работы в Тюмени появился памятник Георгию Дьяконову-Дьяченкову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-05-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424101331/http://www.vsluh.ru/news/culture/318767 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/295303127519232.html | titolo = В Тюмени открыли памятник актеру-фронтовику Георгию Дьяконову-Дьяченкову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Анастасия Жердина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-05-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424101339/https://72.ru/text/gorod/295303127519232.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Meze de la placo troviĝas haltejo ''Tjumenskij Dramatiĉeskij Teatr'' (Tjumena Drama Teatro). En [[decembro 2020]] ĝi iĝis unu el tri unuaj inteligentaj haltejoj, kie oni povas konsulti interagajn ekranojn pri busaj itineroj, ŝarĝi siajn elektronikaĵojn per USB, uzi Wi-Fi<ref name="Сбер подарил"/>. Post la placo staras la 11-etaĝa loĝdomo N 131 (1974)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298666 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 131» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063213/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298666 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ĝian supran etaĝon okupis metiejoj de la Tjumena sekcio de la Pentrista Unio. En unuetaĝa alkonstruaĵo origine malfermiĝis kafejo "Kristall", kiu specialiĝis pri kokaĵoj, do estis moke nomata '' kokidejo'' ({{lang-ru|цыплятник|t=cipljatnik}}), plurfoje ŝanĝinta nomojn kaj posedantojn<ref>{{citaĵo el libro |titolo = История моей семьи – история моей Тюмени // Ода Тюмени |lasta = Кутрунова |unua = Мария |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://www.citylib-tyumen.ru/uploads/files/vopros/%D0%A1%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9D%D0%98%D0%9A%20%D0%9E%D0%B4%D0%B0%20%D0%A2%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8-2016%20%D0%92%D1%8B%D0%BF%D1%83%D1%81%D0%BA%20%20%E2%84%96%209.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = 9 |dato = 2016 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательский дом «Титул» |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 35–36 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La unuan etaĝon nun okupas manĝejo kaj butikoj, inkluzive de duetaĝan vendejon de horloĝoj. Sekvas la kvinetaĝa loĝdomo N 133 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139719 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 133» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063216/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139719 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj en la unua etaĝo. Ĝia sola rimarkindaĵo estas la marmora memortabulo, metita la {{daton|30|6|1995}} kaj informanta, ke en tiu ĉi domo loĝis Tamerlan Iŝmuhamedov, Heroo de Sovetunio, veterano de la Dua mondmilito, kiun li partoprenis kiel piloto de [[ĉasaviadilo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1234/ | titolo = Мемориальная доска Т. К. Ишмухамедову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425110454/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1234/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi troviĝas haltejo ''Ulica Ĥolodilnaja'' (Strato Ĥolodilnaja). Finas la kvartalon la kvaretaĝa loĝdomo Respubliko N 135 / Ĥolodilnaja 120 (1957)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139747 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Холодильная, 120» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063217/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139747 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies duono troviĝas en strato Ĥolodilnaja. Tio estas la lasta ekzemplo de la Stalin-arkitekturo en la strato. Ĝian unuan etaĝon flanke de strato Respubliko okupas ŝtatoficejo, en subterejo funkcias malnova kaj populara vendejo de teksaĵoj, butonoj kaj akompanaj akcesoraĵoj. ==== Dekstra flanko ==== Du trionon de la kvartalo okupas la 13-etaĝa loĝdomo N 92, moke nomata ''muravejnik'' (formikejo) aŭ ''kitajskaja stena'' (ĉina muro) pro sia enorma grandeco (300 m longa, 576 apartamentoj). Ĝia konstruado komenciĝis en 1974 kaj oficiale finiĝis en [[1981]], kvankam enloĝigo komenciĝis jam en 1980 kaj daŭris ĝis 1982<ref name="formikejo">{{citaĵo el la reto | url = https://t-i.ru/articles/13524 | titolo = Короткая история длинного дома | titolo-aldono = | alirdato = 2022-05-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Дмитрий Падерин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskije Izvestija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/297382 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 92» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063624/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/297382 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kiel daŭrigo de eksperimento kun la tiel nomataj "domoj sur piedoj". Ĝi ne havas kelon kaj origine staris sur kolonoj, spaco inter kiuj estis malplena kaj trairebla. Ĝis la 2000-aj jaroj tio estis la plej alta domo en la urbo. Tamen malbona prizorgado, fuŝaj konstruaj materialoj kaj enorma grandeco kaŭzis plurajn problemojn kiel ekzemple likoj de akvotuboj kaj kloako (ambaŭ en la dua etaĝo, do super la tero), kiuj vintre frostiĝis kaj pendis forme de glacikonusoj inter la kolonoj. La domo plurfoje estis nomita la plej malbela kaj aĉa en la urbo. En la 1990-aj jaroj preskaŭ ĉiuj trairejoj inter la kolonoj estis okupitaj de komercistoj kaj transformitaj je vendejoj, apotekoj ktp<ref name="formikejo"/>. La sola trairebla arko troviĝas meze de la domo kaj kondukas al strato Saltikov-Ŝĉedrin, kiun la domo komplete baris kaj dividis je du partoj tiel ke ĝia sekva domo N 3 situas 420 metrojn pli norde, trans la strato Respubliko kaj fakte staras en [[Fabriĉnaja strato (Tjumeno)|strato Fabriĉnaja]]. Laŭlonge de la domo etendiĝas sennoma bulvardo kun infanludejo en la centro. En 2026 oni anoncis rekonstruon de la domo, kadre de kiu la fasado estas restarigota ĝis ties aŭtentika stato, sed vitrumita, dum komercejoj okupintaj spacon inter la apogiloj de la domo plu restos surloke<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237234551 | titolo = Реконструкция фасада дома-муравейника в Тюмени начнется в 2026 году | titolo-aldono = | alirdato = 2026-01-21 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-12-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260121102151/https://tumen.dk.ru/news/237234551 | arkivdato = 2026-01-21 | citaĵo = }}</ref>. Sekvas la naŭetaĝa loĝdomo N 94 (1976)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140145 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 94» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063621/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140145 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, konata inter urbanoj kiel "Odeĵda" (Vestoj), ĉar en la sovetia epoko en ĝia unua etaĝo funkciis la granda samnoma vendejo. En la 1990-aj jaroj ĝi kolapsis kaj fine estis dividita je kelkaj vendejoj, manĝejoj kaj bankoficejoj. Finas tiun ĉi parton la kvaretaĝa domo N 94/1, en kiu troviĝas pluraj vendejoj, manĝejoj kaj oficejoj. Ĝi estis konstruita en la 1990-aj jaroj kontraŭ ĉiuj reguloj, eliĝinte trans la "ruĝajn liniojn" kaj kovrinte subterajn komunikilojn. Dum kelkaj jaroj ĝi staris vaka pro manko de permesilo, sed finfine la posedantoj ricevis ĝin kaj ekfunkciigis la konstruaĵon, kiu servas kiel videbla memorigo pri la ĥaosaj kaj senleĝaj 1990-aj jaroj. === De strato Ĥolodilnaja ĝis strato Melnikaite === ==== Maldekstra flanko ==== En tiu parto tute mankas loĝdomoj. La trietaĝa domo N 137 gastigas vendejojn, manĝejon kaj bankon. Post ĝi staras la 11-etaĝa sidejo de kompanio Transneft-Sibir (Transnafto-Siberio), filio de la ŝtata konzerno, kiu okupiĝas pri transportado de nafto laŭ [[naftodukto]]j. Origine la domo estis destinita por telefona stacio, sed telekomunikistoj ne sukcesis fini ĝin kaj en la 1990-aj jaroj ĝin transprenis kompanio Sibnefteprovod (Sibnaftodukto), poste transformita je Transneft-Sibir. Sekvas la malnova trietaĝa domo N 137, iam loĝata, sed en la 2000-aj jaroj transformita je vendejoj, manĝejoj kaj oficejoj. Post ĝi situas subĉiela parkumejo malantaŭ kiu videblas skvaro de Kuraĝo ({{lang-ru|сквер Мужества}}), ricevinta sian nomon la {{daton|11|11|2010}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://docs.cntd.ru/document/441526602 | titolo = Распоряжение Администрации города Тюмени от 11 ноября 2010 года N 1248-рк "О присвоении наименования безымянной зеленой зоне, расположенной в районе пересечения улиц Минская и Республика | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-11-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Centre de la skvaro ekde la {{daton|9|11|2013}} staras monumento fare de skulptisto Sergej Fefelov kaj Konstantin Jevtuŝenko, dediĉita al viktimoj de radiadaj katastrofoj kaj akcidentoj, inter kiuj ne malmultis ankaŭ tjumenanoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/274185 | titolo = В Тюмени установили памятник ликвидаторам радиационных катастроф | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юрий Шестак | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-11-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190502065758/http://www.vsluh.ru/news/society/274185 | arkivdato = 2019-05-02 | citaĵo = }}</ref>. Post T-forma kruciĝo kun strato Minskaja, kiu finiĝas ĉi tie, kun sensemafora piedirejo trans ĝi, staras longa kvaretaĝa domo N 143/1 konata en la urbo kiel ''Taksopark'' (Taksiejo) pro sia origina destino. En la 1990-aj jaroj ĝi iom post iom transformiĝis je aro da vendejoj kaj oficejoj. En la 2000-aj jaroj vakan spacon inter ĝi kaj sekva domo N 145 okupis la oketaĝa sidejo de Tjumenenergobanko, kiu estis kerna parto de industria-financa grupo. Tamen dum la konstruado la tuta grupo kolapsis kaj bankrotis, do la ejo dum pluraj jaroj staris malplena kaj nur fine de la 2010-aj jaroj transformiĝis je oficejaro "Aŭrora". Ĝin sekvas la sesetaĝa oficejaro, konstruita en la sovetia periodo. Malantaŭ ili troviĝas nevidebla de surstrate duetaĝa konstruaĵo N 143/4, kie plu gastas granda taksiejo kaj akompanaj servoj. Ĉi-loke formale finiĝas strato Kievskaja, tamen reale ĝi perdiĝas cent metrojn pli norde, do ĝia T-forma kruciĝo kun strato Respubliko povas esti trovita nur de spertulo. Tuj poste altiĝas domo N 143a, kiu konsistas el du partoj. La malnova parto, kie origine sidis kompanio Zapsibgazpromo (Okcidentsiberia [[Gazpromo]]) estis konstruita en la sovetia periodo kaj rekonstruita de [[Jugoslavio|jugoslava]] firmao en 2007–2008<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gazoil-plaza.ru/about | titolo = Газойл Плаза: О бизнес-центре | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gazoil Plaza | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422131025/https://gazoil-plaza.ru/about | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. La apuda 19-etaĝa turo estis inaŭgurita la {{daton|6|8|2004}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://gazprom.ru/about/subsidiaries/news/2004/august/article39040/ | titolo = Состоялось торжественное открытие нового административного здания ОАО «Запсибгазпром» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2004-08-06 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Gazpromo]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422131027/http://www.gazprom.ru/about/subsidiaries/news/2004/august/article39040/ | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. Tamen ĝia malfermo koincidis kun apero de gravaj problemoj en la firmao, kiu baldaŭ preskaŭ komplete kolapsis kaj perdis plejparton de siaj posedaĵoj, inkluzive tiun ĉi konstruaĵon. Nun ambaŭ ejoj funkcias kiel la oficejaro Gazoil-Plaza. En la duetaĝa alkonstruaĵo troviĝas restoracio kaj banko. La kvartalon finas la naŭetaĝa domo N 147 — sidejo de la Tjumena Sciencesplora Instituto pri Regiona Infekta Patologio. Ĝi estis establita en la 1960, kiam komenciĝis aktiva esplorado kaj ekspluatado de la naftogasaj minejoj en la regiono kaj unuafoje dekmiloj da ne-indiĝenoj venis al la nordaj regionoj, alfrontinte lokajn infektojn kiel [[encefalito]], [[opistorĥozo]] ktp<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 100.</ref>. Dum pluraj jardekoj la instituto sidis en la duetaĝa domo, laŭdire iama fajrobrigadejo, sed en 2007–2011 estis konstruita tiu ĉi ejo, kien ĝi translokiĝis<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tniikip.rospotrebnadzor.ru/about/history/ | titolo = ФБУН «Тюменский научно-исследовательский институт краевой инфекционной патологии Роспотребнадзора: История | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la Tjumena Sciencesplora Instituto pri Regiona Infekta Patologio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422125646/http://tniikip.rospotrebnadzor.ru/about/history/ | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ la domo N 147 situas haltejo ''Gazprom''. ==== Dekstra flanko ==== La konstruaĵoj preskaŭ tute mankas tiuflanke. Ĉe kruciĝo kun strato Ĥolodilnaja situas haltejo ''Ulica Ĥolodilnaja'' (Strato Ĥolodilnaja). Malantaŭ ĝi laŭlonge de la samnoma strato situas skvaro de Junnatoj en kiu staras memorŝtono okaze de la 65-jariĝo de la Junnata movado (Movado de Junaj Naturalistoj). Ĝi estis starigita la {{daton|27|4|2017}} kadre de la internacia ekologia festivalo "Ni savu nian Teron". La lokon oni elektis ĉar apude (iom pli sude) en 1952 estis malfermita la unua tjumena stacio de la junaj naturalistoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://safe-rgs.ru/3540-pamyatnyy-kamen-tyumenskim-yunnatam.html | titolo = Памятный камень тюменским юннатам | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-05 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-08-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = PUTI-Shestvuy | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190505065423/http://safe-rgs.ru/3540-pamyatnyy-kamen-tyumenskim-yunnatam.html | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref>. Laŭlonge de strato Respubliko ĝis la T-forma kruciĝo kun strato Kievskaja etendiĝas [[Tekutjev-bulvardo]], en kiu rimarkindas monumento al Andreo Tekutjev, tjumena komercisto, urbestro, mecenato kaj bonfaranto, malfermita la {{daton|12|8|2008}}<ref name="tekutjev"/><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://old.t-i.ru/article/9075/ | titolo = Андрей Текутьев: добрый след на земле | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Ирина Тарабаева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2008-08-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskije Izvestija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190320181240/http://old.t-i.ru/article/9075 | arkivdato = 2019-03-20 | citaĵo = }}</ref>. Ĝiaj aŭtoroj estas skulptisto Andrej Antonov kaj arkitekto Dmitrij Belik. La bronza monumento estas du metrojn alta kaj pezas proksimume du tunojn. Sur ĝi videblas lakona surskribo ''Tekutjev''. Ĉe ambaŭ flankoj staras po unu lanterno imitantaj stilon de tiu epoko. Tekutjev aspektas tre memfida kaj potenca kaj similas al sia fama fotoportreto. Laŭ plurjara tradicio, fine de julio, antaŭ la Urbotago, tjumenanoj metas florojn ĉe la monumento kiel dankosignon al la homo, kiu multe zorgis pri Tjumeno<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://park72.ru/city/104904/ | titolo = Современным бизнесменам и чиновникам — пример! Тюменцы возложили цветы к памятнику Текутьеву | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Людмила Дрозд | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2016-07-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Park72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190702065319/https://park72.ru/city/104904/ | arkivdato = 2019-07-02 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-l.ru/248801.html | titolo = Тюменцы возложили цветы к памятнику Текутьеву | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Николай Ступников | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Linija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701184857/https://t-l.ru/248801.html | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. La bulvardo troviĝas sur la norda parto de la Tekutjev-tombejo, do fakte iras laŭ ebenigitaj tomboj. Pri tio memorigas tomboŝtono, metita sur lokon, kie supozeble estis enterigita la Konstantin Ĉakin, la urba arkitekto en 1905–1919<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tyum-pravda.ru/obshestvo-main/1574-zhil-byil-arhitektor-chakin | titolo = Жил-был архитектор Чакин | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2016 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Pravda | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423064113/http://tyum-pravda.ru/obshestvo-main/1574-zhil-byil-arhitektor-chakin | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://news.megatyumen.ru/news/society/112759/ | titolo = В Тюмени может появиться памятник известному архитектору Константину Чакину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-05-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = МегаТюмень | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423064119/https://news.megatyumen.ru/news/society/112759/ | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tm-courier.ru/archives/46632 | titolo = Знаковое место | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Оксана Чечета | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-05-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij Kurier | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423064113/http://tm-courier.ru/archives/46632 | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-i.ru/articles/12249 | titolo = Городской архитектор и его наследие | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Дмитрий Падерин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskije Izvestija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423064128/https://t-i.ru/articles/12249 | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref>. La tombejo mem estas fermita ekde 1966 kaj deklarita historia monumento. Ĝi estas ĥaosa aro da verdaĵoj kaj duondetruitaj tomboj, alirebla de strato Respubliko tra pordego ĉe la menciita haltejo. Post ĝi en la [[1950-aj jaroj]] estis nura malplenejo kaj somera [[flugkampo]] por malpezaj aviadiloj [[Polikarpov Po-2]]. Inter la tombejo kaj la flugkampo urbanoj kultivis terpomojn<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Годы и люди земли тюменской: Книга в трех частях |lasta = Бирюков |unua = В. П. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2000 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-083-1 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 126 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La bulvardo finiĝas ĉe sennoma placo antaŭ la duetaĝa domo N 142. Origine tio estis la kulturdomo "Geolog", la plej bela en la urbo. Ĝia konstruado komenciĝis en 1979 kaj daŭris kvar jarojn. La {{daton|4|4|1984}} ĝi estis solene malfermita. En 1990 en ĝia kvaretaĝa flanka alo malfermiĝis la Muzeo de Geologio, Nafto kaj Gaso kiel filio de la Tjumena Provinca Lokhistoria Muzeo. Ĝia ekspozicio prezentis historion kaj nuntempon de la norda parto de Tjumena provinco, vivon de ĝiaj indiĝenoj kaj novaj loĝantoj — geologoj, naftistoj, gasistoj, konstruistoj ktp. En 1992 al apuda alo translokiĝis la Palaco de Geedziĝoj<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 300.</ref>. En 2001 la kulturdomo "Geolog" estis transformita je la provinca Palaco de Junularo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 347.</ref>. En 2005 oni deklaris neceson de starigo de teknoparkoj kaj [[speciala ekonomia zono|specialaj ekonomiaj zonoj]] kaj la tjumena registaro tuj reagis. Origine oni esperis ke Tjumena provinco ricevos statuson de [[speciala ekonomia zono]], sed ne eniris la finan liston de la elektitaj regionoj. Rekompence en novembro 2005 kvin malgajnintaj regionoj ricevis permeson starigi la teknoparkojn<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://russtroy.ru/news/2005-12-23-uteshitelnyj-tekhnopark.html | titolo = Утешительный технопарк | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2005-12-23 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Russtroy.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424114553/http://russtroy.ru/news/2005-12-23-uteshitelnyj-tekhnopark.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.kommersant.ru/doc/634402 | titolo = "Технопарки появятся не позже 2008 года" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Алексей Шаповалов | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2005-12-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Kommersant]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120934/https://www.kommersant.ru/doc/634402 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Komenciĝis kompleta rekonstruado de "Geolog" por transformi ĝin en la sidejo de la Tjumena teknoparko<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tyumen-technopark.ru/istoriya/ | titolo = Западно-Сибирский Инновационный Центр: история | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La Tjumena teknoparko | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120937/http://www.tyumen-technopark.ru/istoriya/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. La artaj kolektivoj, kiuj laboris tie, estis forpelitaj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.nakanune.ru/news/2006/09/18/vladimir_jakushev_obespokoen_informacionnym/ | titolo = Якушев обеспокоен тем, как происходит информационное обеспечение создания технопарка | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Илья Ненко | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-09-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Nakanune.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424114607/https://www.nakanune.ru/news/2006/09/18/vladimir_jakushev_obespokoen_informacionnym/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>, la Muzeo pri Geologio, Nafto kaj Gaso likvidita, la Palaco de Geedziĝoj fermita. La {{daton|14|11|2008}} la komplete rekonstruita ejo estis malfermita<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/oilgas/156164.html | titolo = Сегодня открывается технопарк | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2008-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120935/http://www.vsluh.ru/news/oilgas/156164.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/oilgas/156304.html | titolo = Наука и бизнес о тюменском технопарке | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Яна Нетребовская | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2008-11-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120948/http://www.vsluh.ru/news/oilgas/156304.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Dum la rekonstruado oni interalie starigis kupolon super la interna korto, kiu iĝis [[atrio]]. En la teknoparko sidas dekoj da firmaoj kaj en ĝiaj haloj ofte okazas konferencoj, simpozioj kaj aliaj eventoj, ne nepre rilataj al avantaĝaj teknologioj. En ĝi funkcias ankaŭ kafejo kun enirejo de strato Melnikaite<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://maxim-rest.ru/zavedeniya/kafe-brasserie/ | titolo = Кафе Brasserie | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Restoracia reto "Maksim" | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120951/https://maxim-rest.ru/zavedeniya/kafe-brasserie/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Ĉe la orienta flanko staras busto de [[Miĥail Lomonosov]], inaŭgurita la {{daton|24|4|2016}} kiel donaco al la urbo kadre de la nacia projekto "Aleo de la Rusa Gloro"<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/305560 | titolo = У технопарка установили бюст Михаила Ломоносова | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2016-04-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190502070621/http://www.vsluh.ru/news/society/305560 | arkivdato = 2019-05-02 | citaĵo = }}</ref>. Sur la sennoma placo ekde la {{dato|26|7|2018}} staris artaĵo forme de la granda [[Kubo de Rubik]] kies kvadratoj formas literon ''T'', sugeste al Tjumeno. Apude aperis ligna benko forme de cifero "72" — kodo de Tjumena provinco. La malfermo okazis en la urbotago kaj estis akompanata de konkurso pri rapida kombinado de Kubo de Rubik<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumix.ru/news/36237/na-ploschadi-u-tyumenskogo-tehnoparka-ustanovili-kubik-rubika-pochti-za-polmilliona-rublej | titolo = На площади у тюменского Технопарка установили кубик Рубика почти за полмиллиона рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tumix.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422132927/https://tumix.ru/news/36237/na-ploschadi-u-tyumenskogo-tehnoparka-ustanovili-kubik-rubika-pochti-za-polmilliona-rublej | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. Tamen komence de [[2020]] la artaĵo estis translokita al kruciĝo de stratoj Ŝirotnaja kaj Permajkov. Surplace ofte okazas festoj kaj festivaloj, vintre funkcias glitejo. === De strato Melnikaite ĝis strato Odesskaja === ==== Maldekstra flanko ==== Ĉe stratangulo staras la sesetaĝa domo N 155a, kie sidas pluraj oficejoj kaj rapidmanĝejo [[Burger King]]. Sur ĝia angulo pendas la [[alta reliefo]] de Marite Melnikaite fare de la tjumena skulptisto Gennadij Vostrecov<ref name="novik"/>. Ĝin sekvas la kvinetaĝa loĝdomo N 155 (1964)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139936 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 155» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065001/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139936 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas vendejoj de vestoj kaj ŝuoj. Meze de la domo estas arko, ebilganta enveturadon al la korto. Post ĝi staras la alpremita al ĝi 10-etaĝa loĝdomo N 155b, konstruita en 1986<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140240 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 155б» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065001/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140240 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ĝian unuan etaĝon okupas granda arta salono. Transverse al ĝi staras la kvinetaĝa loĝdomo N 157 (1964)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139938 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 157» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065002/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139938 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kiu etendiĝas ĝis strato Riĵskaja kie en la 1990-aj jaroj al ĝi estis alkonstruita la kvinetaĝa domo N 157/1 kun oficejoj. Post la semafora kruciĝo de strato Respubliko kun sennoma veturejo, kondukanta al strato Riĵskaja, staras domo N 159, kiun okupas la tristela hotelo "Vostok" (Oriento), unu el plej malnovaj kaj grandaj en la urbo. Ĝi estis malfermita en 1973 kaj staras sur fundamento de la Sporta Palaco ({{lang-ru|Дворец спорта}}), kies konstruadon ordonis la unua sekretario de la provinca partia komitato Vasilij Kosov. Li ne ricevis anticipe aprobon de superaj instancoj kaj tio estis unu el kaŭzoj de lia eksigo en 1961<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание |lasta = Петрушин |unua = А. А. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2018 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = ОЛМАРПРЕСС |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = 9785904271220 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 92 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La Sporta Palaco aperis poste kaj en alia loko. En la unua etaĝo de la hotelo funkcias restoracio kaj vendejoj. Antaŭ ĝi situas bulvardo de Gastigemo ({{lang-ru|бульвар Гостеприимства}}) kun fontano kaj malantaŭ la hotelo troviĝas skvaro de Nikolao Ĵvavij, nomita omaĝe al rektoro de la Tjumena Medicina Akademio, situanta tuj malantaŭ la skvaro. La {{daton|27|9|2018}} antaŭ la hotelo, sur la menciita bulvardo aperis la bronza (laŭ aliaj informoj — [[Latuno|latuna]])<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2018/09/27/v-oblastnoj-stolice-poyavilas-skulptura-tyumenskoe-gostepriimstvo/ | titolo = В областной столице появилась скульптура «Тюменское гостеприимство» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Марина Белова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424092622/https://tumentoday.ru/2018/09/27/v-oblastnoj-stolice-poyavilas-skulptura-tyumenskoe-gostepriimstvo/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref> skulptaĵo "Bonvenon" ({{lang-ru|Добро пожаловать}}) forme de servisto kiu marŝas laŭ la [[ruĝa tapiŝo]] kaj etendas al gasto la manon por manpremo. Ĝia aŭtoro estas la skulptisto Sergej Titlinov el [[Jekaterinburgo]]. Ĝia malfermo estis ligita al la [[Monda Tago de Turismo]] kaj la 45-a datreveno de la hotelo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/tourism/334609 | titolo = На бульваре Гостеприимства установили скульптуру «Добро пожаловать» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Игорь Боровский | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424092628/http://www.vsluh.ru/news/tourism/334609 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ la hotelo situas haltejo ''Gostinica Vostok'' (Hotelo Vostok). Sekvas T-forma semafora kruciĝo kun strato Odesskaja, kiu finiĝas ĉi tie. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalon komencas la kvinetaĝa loĝdomo N 144 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139931 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 144» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065004/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139931 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unua etaĝo funkcias vendejo "Filatelisto", poŝtejo, juvela kaj aliaj vendejoj. Sekvas simila kvinetaĝa loĝdomo N 146 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139932 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 146» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065002/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139932 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj kaj bankoficejo en la unua etaĝo. Memortabuloj informas ke tie loĝis verkisto Ivan Jermakov (metita en 1998)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1231/ | titolo = Мемориальная доска И. М. Ермакову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425105552/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1231/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref> kaj boristo kaj geologo Nikolao Melik-Karamov, filo de la boristo Boris Melik-Karamov, kiu en 1948–1950 traboris la unuan naftoputon en la urbo apud la nuna teknoparko<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1267/?sphrase_id=1257 | titolo = Мемориальная доска Н. Б. Мелик-Карамову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701182351/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1267/?sphrase_id=1257 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 340.</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 300.</ref>. Antaŭ la domo situas haltejo ''Ploŝĉad Pamjati'' ([[Placo de Memoro (Tjumeno)|Placo de Memoro]]). Post ĝi, trans semafora kruciĝo kun sennoma veturejo, staras la kvinetaĝa loĝdomo N 148 (1964)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139933 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 148» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065001/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139933 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas apotekoj, manĝejoj kaj vendejoj. Transverse al ĝi sekvas simila loĝdomo N 150 (1964)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139935 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 150» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065000/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139935 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj transverse al tiu (do paralele al N 148) staras simila loĝdomo N 148a (1963)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139934 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 148А» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419064959/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139934 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Spacoj inter ĉiuj tri domoj estas plenigitaj je duetaĝaj alkonstruaĵoj, okupitaj de vendejoj, bankoj kaj oficejoj. Sekvas placo de [[Ivan Gubkin]], nomita tiel honore al la fama sovetia geologo, kiu prognozis malkovron de grandaj minejoj de nafto kaj gaso en Okcidenta Siberio. Pri tio informas memortabulo sur la domo N 148/1 (duetaĝa alkonstruaĵo inter N 148 kaj 150)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1225/?sphrase_id=1268 | titolo = Мемориальная доска И. М. Губкину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190702053728/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1225/?sphrase_id=1268 | arkivdato = 2019-07-02 | citaĵo = }}</ref>. Tio estis la unua placo en la urboparto, formiĝinta post malkovro de la [[Okcidentsiberia naftogasa provinco]] kaj sekvinta ĝin drasta kresko de la urbo. La loĝdomoj, kiuj borderas ĝin, aperis en la 1960-aj jaroj, la artlernejo en 1968. La placo unue nomiĝis placo de Geologorazvedĉikov (Geologoskoltistoj), sed en la 1980-aj jaroj ricevis nomon de Ivan Gubkin<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 299.</ref>. Centre de la placo staras templo de Dimitrij Donskoj, konstruita laŭ dezajno de la tjumena arkitekto Tatjana Afanasjeva<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.oaograd.com/chasovnya | titolo = Часовня благоверного великого князя Дмитрия Донского | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = OAO Grad | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190506030722/https://www.oaograd.com/chasovnya | arkivdato = 2019-05-06 | citaĵo = }}</ref>. Unuafoje peto pri ĝia konstruado venis al la registaro de Tjumena provinco aŭtune 1995 fare de la socia organizaĵo "Komitato de Soldataj Patrinoj". La fondoŝtonon oni metis la {{daton|26|7|2006}}, solene enteriginte kapsulon kun tero el la [[Batalo de Kulikovo|Kulikova kampo]], sur kiu en 1380 la princo [[Dmitrij Donskoj]] batalis kontraŭ la armeo de la [[Ora Hordo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://newsprom.ru/news/Obschestvo/20068.html | titolo = В центре Тюмени заложен первый камень часовни Дмитрия Донского | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юлия Давыдова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423124351/https://newsprom.ru/news/Obschestvo/20068.html | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|21|10|2007}} la templo estis sanktigita, la {{daton|28|9|2008}} okazis la unua [[liturgio]], la {{daton|9|8|2009}} estis solene sanktigita la nova [[ikonostazo]]. La konstruadon financis la Tjumena filio de la Nacia Milita Fonduso. La ikono de la rusa princo kaj sanktulo Dmitrij Donskoj estis farita laŭmende de monaĥoj de [[Athos]]. La templo havas statuson de militpreĝejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tobolsk-eparhia.ru/p/blag/php/place.php?id=tyum&id1=1&id2=17 | titolo = Храм во имя святого благоверного князя Димитрия Донского, город Тюмень | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tobolska mitropolio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701172233/http://www.tobolsk-eparhia.ru/p/blag/php/place.php?id=tyum&id1=1&id2=17 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi la {{daton|14|8|2014}} malfermiĝis la monumento "De kio komenciĝas la patrujo..." fare de la jekaterinburga skulptisto Sergej Titlinov, aludanta al komencaj vortoj de la kanto el la famega sovetia televidserio [[Deksep momentoj de printempo]]. Ĝi estas 3 metrojn alta kaj same larĝa, kaj prezentas knabon, kiu ekstaris sur seĝo kaj klopodas surprovi soldatan palton de sia avo. Ĉion ĉi ornamas larĝa panelo, imitanta muron kun kadroj en kiuj ĉiu ajn rajtas alkroĉi portreton de siaj parencoj, pereintaj en iu ajn milito aŭ armita konflikto. Dum la malferma ceremonio jam post kvaronhoro la muro estis kovrita je bildoj de ambaŭ flankoj. La samaj monumentoj estis starigitaj en 2015 en [[Jekaterinburgo]] kaj vilaĝo Verĥneje Dubrovo ([[Sverdlovska provinco]])<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/285619 | titolo = Тюмень узнала «С чего начинается Родина» | titolo-aldono = | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Павел Захаров | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-08-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluĥ.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419112344/http://www.vsluh.ru/news/society/285619 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estas kritikata pro amatora plenumo, kiu fuŝis la bonan ideon<ref name="novik"/>. Malantaŭ la preĝejo meze de la skvaro staras monumento al la veteranoj de la [[Afgana milito (1979-1989)|Afgana milito]], malfermita la {{daton|2|11|2002}}. Ekde la {{dato|15|3|1999}} tie staris memorŝtono. La konstruado de la monumento komenciĝis en junio 2001<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 353.</ref>. En Afganio pereis 134 loĝantoj de Tjumena provinco<ref name="ŝtono"/>, inkluzive de 63 el Tjumeno<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 300.</ref>. Kontraŭ ĝi la {{daton|15|2|2019}}, okaze de la 30-a datreveno de la foriro de la sovetiaj trupoj el Afganio, la veteranoj de la Afgana milito starigis memorŝtonon, en kiu ili metis leteron al la posteuloj, malfermotan post 50 jaroj<ref name="ŝtono">{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2019/02/15/v-skvere-gubkina-voiny-afgancy-zapechatali-kapsulu-s-pismom-dlya-potomkov/ | titolo = В сквере Губкина воины-афганцы запечатали капсулу с письмом для потомков | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Татьяна Тихонова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-02-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504083243/https://tumentoday.ru/2019/02/15/v-skvere-gubkina-voiny-afgancy-zapechatali-kapsulu-s-pismom-dlya-potomkov/ | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|8|12|2019}} post ĝi kaj kiel ĝia daŭrigo malfermiĝis plia memormonumento fare de la tjumena skulptisto Gennadij Vostrecov, dediĉita al la tjumenanoj, pereintaj dum la militoj en [[Ĉeĉena konflikto|Ĉeĉenio]], [[Milito en Sud-Osetio (2008)|Sud-Osetio]] kaj aliaj konfliktoj, okazintaj post la Dua mondmilito<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://park72.ru/city/207670/ | titolo = Мемориальный комплекс воинам, погибшим в вооруженных конфликтах, открыли в Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2020-06-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Кухальская | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-12-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Park72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20191210031051/https://park72.ru/city/207670/ | arkivdato = 2019-12-10 | citaĵo = }}</ref>. Post la placo kaj fronte al ĝi staras domo N 152, kie sidas la Kolegio de Artoj, kiu estas fako de la Tjumena Instituto pri Kulturo. Sekvas la T-forma kruciĝo kun strato Odesskaja, kiu finiĝas ĉi-loke. === De strato Odesskaja ĝis strato Tulskaja === ==== Maldekstra flanko ==== La kvartalo startas de la kvinetaĝa loĝdomo N 163 (1963)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140300 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 163» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070106/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140300 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas vendejoj kaj sportoklubo. Sekvas florbudo kaj unuetaĝa kafejo en domo N 165/1. Poste staras la unuetaĝa junulara teatra centro "Kosmos". Origine tie troviĝis la samnoma kinejo, malfermita en 1965, en kies vestiblo troviĝis granda mozaiko pri la unua [[Eksterveturila agado|eliro de la homo el kosmoŝipo]]<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 108.</ref>. En la 1990-aj jaroj ĝi degeneris, sed la {{daton|12|5|2000}} malfermiĝis post longa rekonstruo kaj modernigo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 354.</ref>. Tamen eĉ tio ne helpis fari ĝin konkurenckapabla post malfermo de modernaj plurhalaj kinejoj en aĉetcentroj [[Premier (Tjumeno)|Premier]] kaj [[Goodwin (Tjumeno)|Goodwin]] kaj en 2013 ĝi definitive fermiĝis. En 2016 la ejo estis aĉetita de la municipo kaj post rapida riparado transdonita por kreado de la junulara teatra centro, kiu malfermiĝis la {{daton|1|3|2017}}. Ekde tiam en ĝi funkcias kelkaj amatoraj teatraj grupoj, okazas spektakloj kaj aliaj kulturaj eventoj. Oni planis pluan, pli seriozan riparadon kaj rekonstruadon<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/culture/316786 | titolo = «Космос» здесь: молодежный театральный центр официально открыт | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-03-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423130943/http://www.vsluh.ru/news/culture/316786 | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2017/03/02/v-tyumeni-otkrylsya-centr-kosmos/ | titolo = В Тюмени открылся центр «Космос» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Ирина Никитина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-03-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423130945/https://tumentoday.ru/2017/03/02/v-tyumeni-otkrylsya-centr-kosmos/ | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumix.ru/news/24013/tyumenskij-kosmos-stal-teatralnyim-tsentrom | titolo = Тюменский "Космос" стал театральным центром | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-03-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tumix.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423130937/https://tumix.ru/news/24013/tyumenskij-kosmos-stal-teatralnyim-tsentrom | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref>. Sed en [[oktobro 2022]] la aŭtoritatoj anoncis ĝian eventualan detruon kaj en [[februaro 2024]] estis definitive sciigite ke "Kosmos" kaj la mezlernejo N 7 malantaŭ ĝi estos detruitaj kaj sur ilia loko aperos nova lernejo kun alkonstruaĵo por kulturaj institucioj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://vsluh.ru/novosti/nedvizhimost/v-glavnom-upravlenii-stroitelstva-prokommentirovali-snos-byvshego-kinoteatra-kosmos-v-tyumeni_387031/ | titolo = В Главном управлении строительства прокомментировали снос бывшего кинотеатра "Космос" в Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-10-10 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240426073306/https://vsluh.ru/novosti/nedvizhimost/v-glavnom-upravlenii-stroitelstva-prokommentirovali-snos-byvshego-kinoteatra-kosmos-v-tyumeni_387031/ | arkivdato = 2024-04-26 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/realty/2024/02/19/73210517/ | titolo = «Это не кинотеатр». Прощаемся с «Космосом» и заглядываем в потаенные его уголки, которые вы не видели | titolo-aldono = Его уже обещали снести и построить новодел | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Павел Красоткин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-10-10 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240219022925/https://72.ru/text/realty/2024/02/19/73210517/ | arkivdato = 2024-02-19 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Teatralnij Centr "Kosmos"'' (Teatra Centro "Kosmos"). Sekvas la kvaretaĝa domo N 169/1, origine destinita por la fiŝkaptada instituto, sed nun plejparte okupita de aliaj firmaoj kaj vendejoj, kaj alkonstruita al ĝi en la 1990-aj jaroj naŭetaĝa domo N 169a/1 kun vendejoj kaj oficejoj. Post ili ĝis strato Tulskaja etendiĝas la kvinetaĝa loĝdomo N 169 (1969)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140302 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 169» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070105/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140302 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas vendejoj. Rimarkindas ke inter ili haveblas la iam tre fama infanvendejo "Buratino", kiu origine troviĝis en la sekva domo N 171, sed poste estis fermita. Centre de la domo haveblas arko, ebliganta enveturon al la korto, kie transverse al ĝi staras tute nevideblaj de surstrate kvinetaĝaj loĝdomoj N 167 kaj 167, ambaŭ konstruitaj en 1968<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140301 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 167» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070107/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140301 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/899557 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 167а» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070108/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/899557 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kun vendejoj en la unua etaĝo. La kvartalo finiĝas ĉe la Slava skvaro ({{lang-ru|Славянский|t=Slavjanskij}}), kiu etendiĝis inter du veturejoj laŭlonge de strato Tulskaja, de strato Respubliko ĝis strato Riĵskaja. En la centro funkcias du fontanoj. Origine tio estis sennoma promenejo inter du veturejoj de strato Tulskaja. En la 1990-aj jaroj la areon okupis ĥaosa [[pulbazaro]], kie privataj personoj vendis ajnaĵojn simple metitajn sur la teron. Poste oni forigis ĝin kaj la {{daton|14|11|2002}} la skvaro ricevis la nomon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://zakon-region3.ru/5/95850/ | titolo = Распоряжение Администрации города Тюмени от 14.11.2002 N 4147 “О присвоении наименования зоне отдыха, расположенной по улице Тульской“ | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2002-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424051321/https://zakon-region3.ru/5/95850/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Baldaŭ antaŭ ĝi aperis la delfena statuo, kiu estis ofte kritikata pro manko de ajna komprenebla rilato inter tiu ĉi besto kaj la [[slavoj]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vecherka.org/tyumen/2005_24/04.shtml | titolo = Город-сказка. Робинзон Крузо здесь не проходил? | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Марина Полуэктова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2005-06 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Veĉernaja Tjumen | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424051322/http://www.vecherka.org/tyumen/2005_24/04.shtml | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>, kaj fine malaperis. En 2006 la skvaro estis rekonstruita, du etaj fontanoj estis anstataŭigitaj per florbedoj dum la granda fontano estis modernigita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://newsprom.ru/news/Raznoe/24212.html | titolo = Сквер на Тульской изменится | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-08-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424051650/https://newsprom.ru/news/Raznoe/24212.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalo komenciĝas de la longa kvinetaĝa loĝdomo N 156 (1967)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139937 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 156» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070109/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139937 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun arko en la centro kaj vendejoj kaj oficejoj en la unua etaĝo. Informtabulo, unuafoje metita en 1986 kaj anstataŭigita en 2005, informas ke de 1969 ĝis 1983 tie loĝis Heroo de Sovetunio, veterano de la Dua mondmilito Vasilij Ljovuŝkin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2157/ | titolo = Мемориальная доска В. Н. Левушкину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425103427/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2157/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ ĝi en 2009 aperis la naŭetaĝa loĝdomo N 156/1<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/513204 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 156, к. 1» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070106/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/513204 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj kaj kliniko en la unua etaĝo. Transverse al domo N 156 staras la kvinetaĝa loĝdomo N 158 (1967)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139939 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 158» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070105/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139939 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas vendejoj. Sekvas T-forma kruciĝo kun strato Geologorazvedĉikov, kies branĉo finiĝas ĉi tie. Post ĝi iom profunde de la stratlinio staras la kvinetaĝa domo N 162. Origine tie estis hotelo "Turist", malfermita en la sovetia periodo, sed en la 1990-aj jaroj ĝi kolapsis kaj nun la konstruaĵo estas okupita de diversaj firmaoj, inter kiuj elstaras [[Alfa-Banko]]. Malantaŭ kaj transverse al ĝi, laŭlonge de strato Geologorazvedĉikov, staras la sepetaĝa domo N 160, la kvinetaĝa 160/1, la duetaĝa 160a kaj la trietaĝa N 162a, plene okupitaj de oficejoj, vendejoj, lingvolernejo, kliniko ktp. Ekde la domo N 162 ĝis strato Tulskaja etendiĝas skvaro Ombra ({{lang-ru|Тенистый|t=Tenistij}}), kiu ricevis sian nomon laŭ propono de la toponimia komisiono de la {{dato|25|11|2003}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.nakanune.ru/news/2003/11/26/v_tjumeni_rozdany_nazvanija_14/ | titolo = В Тюмени розданы названия 14 улицам, двум кладбищам и одному скверу | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Андрей Николаев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2003-11-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Nakanune.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424100245/https://www.nakanune.ru/news/2003/11/26/v_tjumeni_rozdany_nazvanija_14/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|26|7|2014}} centre de ĝi estis malfermita la monumento al la Patro. Temas pri vitroplasta statuo de viro kun [[geedziĝa ringo]] surmane, kiu tenas en la dekstra brako knabinon kaj brakumas per la maldekstra brako knabon, kiu siavice tenas libron kun surskribo "Historio". La aŭtoro estas Vladimir Zolotuĥin. Foje oni malprave nomas ĝin la unua en Rusio monumento al la patro<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/285037 | titolo = В Тюмени установили первую в России скульптуру отцам | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Павел Захаров | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424100247/http://www.vsluh.ru/news/society/285037 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>, kvankam ĝin je kelkaj jaroj antaŭis la monumento al la feliĉa patro en [[Sankt-Peterburgo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://park72.ru/culture/40409/ | titolo = Памятник отцу обошелся Тюмени почти в миллион рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Нина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-07-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Park72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424100244/https://park72.ru/culture/40409/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. La skvaro estas rekonstruita, do havas padojn, benkojn, lanternojn, infanludejojn, necesejon ktp. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Teatralnij Centr "Kosmos"'' (Teatra Centro "Kosmos"). Malantaŭ la skvaro staras la naŭetaĝa loĝdomo N 164 (1974)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139940 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 164» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070108/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139940 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj en la unua etaĝo. Antaŭ ĝia orienta finaĵo, proksime al strato Tulskaja en la 2000-aj jaroj aperis la kvaretaĝa domo 164/2. Laŭ dokumentoj oni konstruis ĝin kiel infanan librejon, sed fine aperis nura oficejaro, neniel rilata al la Tjumena Provinca Infana Biblioteko, kiu plu nestas en la unua etaĝo de loĝdomo cent metrojn pli sude, en strato Tulskaja. === De strato Tulskaja ĝis strato Parfjonov === ==== Maldekstra flanko ==== La kvartalon malfermas la kvinetaĝa loĝdomo N 171 (1967)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140303 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 171» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071503/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140303 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, konata en la urbo kiel ''Buratino'' pro la samnoma infanvendejo en la unua etaĝo, kiu en la 1990-aj jaroj cedis lokon al aro da vendejoj kaj bankoj. Tamen ĝis nun sur la flanka muro, turnita al skvaro Slavjanskij, pendas granda figuro de tiu fabela persono. Malantaŭ ĝi en la korto staras la oketaĝa loĝdomo kun oficejoj kaj vendejoj en la unua etaĝo, konstruita en la 2000-aj jaroj. Ilin sekvas la kvinetaĝa sidejo de geologia instituto, kiu en la 2000-aj jaroj ricevis novan fasadon. Malantaŭ ĝi sin kaŝas domo N 173a, kie gastas la infanvartejo N 83. Antaŭ la menciita instituto situas haltejo ''Magazin Buratino'' (Vendejo Buratino). Finas la kvartalon la kvinetaĝa loĝdomo N 175 (1970)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140304 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 175» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071502/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140304 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas bankoficejoj, manĝejoj kaj la iam sola en la urbo kaj pro tio fama armilvendejo "Oĥotnik" (Ĉasisto), kie aĉeteblas necesaĵoj por ĉasistoj, fiŝkaptistoj kaj turistoj ĝenerale. Ĝi staras ĉe angulo de strato Parfjonov, do sur ĝi pendas memortabulo, informanta ke tiu strato estis nomita honore al Fjodor Parfjonov, kamparano el Tjumena distrikto de Tobolska gubernio, ekzekutita en [[1916]] pro sia partopreno en la kontraŭregistara insurekcio apud [[Rigo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1293/ | titolo = Мемориальная доска Ф. И. Парфёнову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425110853/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1293/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ ĝi, en la korto staras domo N 177, okupata la infanvartejo N 82 kiu samtempe servas kiel bazlernejo kaj estas destinita por handikapaj infanoj. ==== Dekstra flanko ==== Tiu ĉi parto konsistas sole el loĝdomoj, kies unuaj etaĝoj senescepte estas okupitaj de vendejoj, manĝejoj kaj bankoficejoj. La unua estas kvinetaĝa domo N 172 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139941 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 172» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071504/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139941 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kiu staras transverse al strato Respubliko, laŭlonge de strato Tulskaja. Ĝin sekvas simila domo N 174 (1966)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139942 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 174» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071504/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139942 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> antaŭ kiu situas haltejo ''Magazin Buratino'' (Vendejo Buratino). Sekvas la kvinetaĝa domo N 176 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139943 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 176» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071502/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139943 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, malantaŭ kiu sin kaŝas la kvaretaĝa N 178 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139944 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 178» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071506/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139944 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj la du kvinetaĝaj domoj N 180 (1968)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139945 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 180» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071459/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139945 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 182 (1966)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139946 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 182» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071506/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139946 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kiuj jam pli proksimas al la paralela strato Geologorazvedĉikov. Apud ili en la sama korto staras domo N 176a, kie funkcias la infanvartejo N 85. Finas la kvartalon la menciita kvinetaĝa domo N 176, kies finaĵo atingas T-forman kruciĝon kun strato Parfjonov. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Ŝkola N 17'' (Lernejo N 17). === De strato Parfjonov ĝis strato Permjakov === ==== Maldekstra flanko ==== La parton ekde strato Parfjonov ĝis T-forma kruciĝo kun strato Tekstilnaja okupas domo N 179, kiun okupas kulturdomo "Stroitel" (Konstruisto). Ĝi estis malfermita la {{daton|30|5|1986}} kiel la plej lasta kulturdomo en la urbo. En 2001 ĝi estis transformita je la Domo de Naciaj Kulturoj kaj iĝis sidejo de pluraj etnaj organizaĵoj, inkluzive tiujn de la [[Rusoj|rusa]], [[Poloj|pola]], [[Kirgizoj|kirgiza]], tatara kaj aliaj etnaj komunumoj<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 348.</ref>. Tie okazas koncertoj, festivaloj kaj aliaj kulturaj eventoj, grandparte ligitaj al etnaj kulturoj. Krome en la ejo funkcias kelkaj vendejoj, plejparte kun apartaj enirejoj. Malantaŭ la kulturdomo troviĝas skvaro de Jurij Kutalov kun fontano en la centro. Antaŭ la kulturdomo situas haltejo ''DK Stroitel''. Post la menciita stratkruciĝo, rimarkebla preskaŭ sole surmape, viciĝas tri naŭetaĝaj loĝdomoj N 181 (1976)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140305 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 181» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093655/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140305 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 183 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140306 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 183» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093650/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140306 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 189 (1976)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/290946 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 189» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093652/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/290946 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, konektitaj per unuetaĝaj alkonstruaĵoj. Tio estas verko de la arkitektoj Anatolij Otradnov kaj M. P. Serkov<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 200–201.</ref>. En unu el ili en la sovetia periodo funkciis restoracio "Rus" (Rusujo), do malnovaj urbanoj memoras ĝin laŭ tiu ĉi nomo. La unuaj etaĝoj estas okupitaj de vendejoj, manĝejoj, apotekoj, hostelo ktp. Malantaŭ ili staras du kvinetaĝaj loĝdomoj N 185 kaj 187, konstruitaj en 1970<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140307 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 185» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093652/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140307 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140308 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 187» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093654/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140308 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kun vendejoj en la unuaj etaĝoj. La kvartalo finiĝas per T-forma sensemafora kruciĝo kun la parto de strato Permjakov, kiun oni neoficiale nomas la Malgranda Permjakov, opozicie al la Granda Permjakov, kiu estas pli larĝa kaj iras paralele al ĝi cent metrojn oriente, sekvante super strato Respubliko laŭ viadukto suden. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalo komenciĝas per la longa kvinetaĝa loĝdomo N 188 (1968)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139948 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 188» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100753/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139948 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unua etaĝo ekde la sovetia periodo funkcias vendejo de hejmaĵoj "Progress", unu el la plej malnovaj kaj arkaikaj en la urbo, tamen plu populara pro abundo de utilaj kaj ĉipaj hejmaĵoj. Malantaŭ ĝi staras du kvinetaĝaj loĝdomoj N 190 (1966)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139949 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 190» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093654/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139949 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 190a (1967)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/834472 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 190, к. а» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093649/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/834472 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Post semafora piedirejo trans strato Respubliko, sekvas la naŭetaĝa loĝdomo N 194 (1974)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139951 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 194» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093651/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139951 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unua etaĝo funkcias manĝejoj kaj vendejoj. Antaŭ ĝi situas haltejo ''DK Stroitel''. Malantaŭ ĝi sin kaŝas la konstruitaj en 1968 kvinetaĝa loĝdomo N 192<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139950 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 192» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093652/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139950 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj simila domo N 198<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139953 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 198» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093648/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139953 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kiu fakte staras en strato Geologorazvedĉikov. Finas la kvartalon la longa naŭetaĝa loĝdomo N 196 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139952 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 196» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093651/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139952 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj en la unua etaĝo, kiu fakte etendiĝas laŭlonge de strato Permajkov. Post ĝi kaj antaŭ la Permjakov-viadukto staras la trietaĝa domo N 196a, okupita de diagnozejo, kie eblas fari [[Magneta resonanca bildigo|magnetan resonancan bildigon]], [[ultrasono]]n kaj [[densometrio]]n. La Permjakov-viadukto komenciĝas norde de strato Respubliko, pasas super ĝi, super strato 50 Let VLKSM, super la Transsiberia fervojo kaj subeniras post strato 30 Let Pobedi. Ĝia konstruado komenciĝis en decembro 1979 kaj finiĝis la {{daton|9|8|1980}}. La viadukto estas 77,8 metrojn longa<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 37.</ref>. === De strato Permjakov ĝis strato Vorovskij === ==== Maldekstra flanko ==== Post la Permjakov-viadukto super strato Permjakov ĝis [[2018]] troviĝis [[Poplo|popla]] bosko el pli ol 350 arboj, kiu servis kiel sanitara zono de la Tjumena Fabriko de Medicinaj Instrumentoj. Sed nokte de la 21-a al la {{dato|22|4|2018}} ĝi estis forhakita kaj sur tiu ĉi loko komenciĝis konstruado de merkato. Urbanoj protestis kaj eĉ turnis sin al la urba administracio, sed tiu respondis ke la tereno estis destinita por tiuj celoj antaŭ 10 jaroj kaj la posedanto agadas laŭleĝe<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/66061927/ | titolo = Почему очередной рынок оказался нужнее деревьев? Вспоминаем сквер, вырубленный год назад у «Привоза» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-04-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424063112/https://72.ru/text/gorod/66061927/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. En [[aŭgusto 2020]] la merkato ХОЗDVOR (Mastrumkorto) ekfunkciis en la unuetaĝa konstruaĵoj N 203, kie sidas pluraj vendejoj de konstruaj materialoj, instrumentoj, mebloj ktp<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ng72.ru/news/43320 | titolo = В центре Тюмени открылся один из самых больших строймаркетов «ХОЗDVOR» | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-08-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Наша газета | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240426090431/https://ng72.ru/news/43320 | arkivdato = 2024-04-26 | citaĵo = }}</ref>. Post ĝi sekvas skvaro de Lev Kornejev, nomita tiel la {{daton|6|8|2012}} honore la unua direktoro de la menciita fabriko<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://docs.cntd.ru/document/441525233 | titolo = Распоряжение Администрации г. Тюмени от 6 августа 2012 года N 385-рк "О присвоении наименования безымянной территории общего пользования, расположенной по ул. Республики, 205, перед территорией ОАО "Тюменский завод медицинского оборудования и инструментов" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-08-06 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424063114/http://docs.cntd.ru/document/441525233 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>, kiu estis ĝia estro de 1968 ĝis 1986. La skvaro estis konstruita en la 1970-aj jaroj laŭ iniciato de Lev Kornejev, kiu persone partoprenis [[Komunista sabato|komunistajn sabatojn]] dum kiuj kunlaborantoj de la fabriko faris tion. Laŭdire li iniciatis ankaŭ kreadon de la skulptaĵo, kiu ĝis nun staras centre de la skvaro kaj supozeble simbolas ligon inter scienco kaj fabrikado. Laŭdire ĝin dezajnis [[Zurab Cereteli]] kaj fabrikis en [[Leningrado]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/pamyatniki-i-pamyatnye-znaki/1219/ | titolo = Памятник «Связь науки с производством» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425123348/https://gorod-t.info/space/pamyatniki-i-pamyatnye-znaki/1219/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>, sed konfirmoj mankas kaj la muzeo de Zereteli kategorie neas tion<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tm-courier.ru/2023/03/10/czereteli-neuzheli/ | titolo = Церетели? Неужели? | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Рафаэль Гольдберг | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-03-10 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij Kurier | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230316075039/https://tm-courier.ru/2023/03/10/czereteli-neuzheli/ | arkivdato = 2023-03-16 | citaĵo = }}</ref>. La fabriko ekfunkciis la {{daton|28|2|1962}}<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref> kaj estis inter la plej grandaj en la lando, okupinte 24 hektarojn. Ĝi kolapsis en la 2000-aj jaroj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/predpriyatiya/1199/ | titolo = Завод медицинского оборудования и инструментов | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-05 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190505162102/https://gorod-t.info/space/predpriyatiya/1199/ | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref> kaj en [[julio 2022]] komenciĝis ĝia detruado, sur tiu ĉi loko aperos novaj kvartaloj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.kommersant.ru/doc/5481111 | titolo = В Тюмени начали сносить завод медоборудования для строительства нового микрорайона | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Kommersant]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220727025038/https://www.kommersant.ru/doc/5481111 | arkivdato = 2022-07-27 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/realty/2022/09/16/71617088/ | titolo = В Тюмени сносят легендарный завод медоборудования — скоро все корпуса сравняют с землей | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Бурлева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-09-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220916120127/https://72.ru/text/realty/2022/09/16/71617088/ | arkivdato = 2022-09-16 | citaĵo = }}</ref>. Apud la skvaro situas haltejo ''Zavod Medoborudovanija'' (Fabriko de Medicinaj Instrumentoj). Ĉi tie estas vojrondo, ebliganta al grandaj veturiloj kiel busoj, kaj iam al trolebusoj, returniĝi kaj ekveturi laŭ strato Respubliko en inversa direkto. Sekvas la oketaĝa domo N 207, okupita de oficejoj, vendejoj kaj manĝejo kaj la sesetaĝa domo N 209, plejparte okupita de dezajnista instituto de naftogasa industrio. Post ĝi sekvas eta primitiva aŭtoriparejo kaj la sesetaĝa domo N 211, iam tute okupita de la naftogasa dezajna instituto SibNIPIGazstroj. En la 1990-aj jaroj oni alkonstruis al ĝi naŭetaĝan ejon kaj nun la tuto nomiĝas komerca centro "6/9". Post ĝi, fakte jam sur strato Vorovskij staras konstruita en la sama periodo sepetaĝa domo N 211a, okupita de oficejoj. Malantaŭ ili, en la korto troviĝas kelkaj duetaĝaj domoj, plenaj je deponejoj kaj oficejoj. Antaŭ domo N 211 situas haltejo ''SibNIPIGazstroj''. ==== Dekstra flanko ==== Post la Permjakov-viadukto iam estis popla bosko, kiu servis kiel sanitara zono de la teksaĵa fabriko ''Krosno'', ĉefe konata laŭ la rusa siglo KSK. En la 1990-aj jaroj la bosko estis forhakita kaj sur ĝia loko aperis bazaro "Privoz", unu el plej grandaj kaj popularaj en la urbo. En la 2000-aj jaroj surloke de subĉielaj vendovicoj aperis du- ĝis trietaĝa aĉetcentro, kiun plenigis ĉefe la samaj vendistoj. Post apero de pli modernaj aĉetcentro kiel [[Premier (Tjumeno)|Premier]], [[Goodwin (Tjumeno)|Goodwin]] kaj aliaj, "Privoz" situanta ĉe la urborando, rapide perdis popularecon. En la 2000-aj jaroj oni provis revenigi ĝian iaman gloron, sed nek grava riparado, nek allogo de kelkaj grandaj vendejoj, nek ŝanĝo de la nomo al "Malaĥit" donis videblan efikon. Malantaŭ la aĉetcentro plu funkcias subĉiela bazaro de aĵoj rilataj al aŭtoj kaj veturiloj ĝenerale, aŭtoriparejo ktp. Poste ĝis strato Vorovskij etendiĝis la menciita teksaĵa fabriko (KSK). Ĝia konstruado komenciĝis en januaro 1962<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref> kaj finiĝis en 1971, la unua produktejo ekfunkciis en 1968<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 344.</ref>. Iam ĝi estis inter la plej grandaj en Sovetunio, sed en la 2000-aj jaroj tute kolapsis kaj en 2018 komenciĝis ĝia laŭpaŝa detruado. Sur tiu loko ekkreskis la nova kvartalo ''Respubliko''<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/realty/2022/03/26/70428497/ | titolo = ЖК на месте промзоны: как в Тюмени исчез легендарный комбинат, на земле которого строят высотки | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Бурлева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-03-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220326015431/https://72.ru/text/realty/2022/03/26/70428497/ | arkivdato = 2022-03-26 | citaĵo = }}</ref>. Apud la bazaro situas haltejo ''Krosno''. === De strato Vorovskij ĝis strato Montaĵnikov === ==== Maldekstra flanko ==== Ĉe stratangulo troviĝas skvaro de Prospektoroj, nomita tiel pro proksimeco de [[TjumenNIIgiprogazo]], kie ĝis nun funkcias granda prospektora sekcio. Sian nomon ĝi ricevis la {{daton|19|3|2012}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://docs.cntd.ru/document/441525564 | titolo = Распоряжение от 19 марта 2012 года N 106-рк администрации г. Тюмени "О присвоении наименования безымянной территории общего пользования, расположенной на перекрестке улиц Воровского и Республики, 213" | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-03-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>, sed ankoraŭ restas ne rekonstruita kaj ĥaosa. Malantaŭ ĝi ĉe la angulo de stratoj Respubliko kaj Vorovskij etendiĝas kurba kvin- ĝis sepetaĝa loĝdomo N 213 (1973)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/444661 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 213» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100708/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/444661 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj la kvin- ĝis sesetaĝa 213a (1983)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140309 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 213, к. а» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419094529/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140309 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unuaj etaĝoj troviĝas vendejoj, poŝtejo, apotekoj kaj oficejoj. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Ulica Vorovskogo'' (Strato Vorovskij). Ĝin sekvas la duetaĝa domo N 215, ĥaose plenigita je vendejoj, servoj kaj oficejo de Sberbanko. Ĝin sekvas la unuetaĝa ŝtala hangaro N 219a, en kiu gastas superbazaro ''Pjatjoroĉka''. Malantaŭ ili viciĝas tri ĝemele similaj naŭetaĝaj loĝdomoj N 217 (1984)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199636 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 217» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419094531/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199636 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 219 (1983)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199637 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 219» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419094531/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199637 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 221 (1977)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199638 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 221» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100710/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199638 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Transverse al domo N 221 staras longa naŭetaĝa domo N 223 (1977)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199639 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 223» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419094530/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199639 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Memortabulo, metita en 1992, informas en la rusa kaj [[siberia-tatara lingvo|siberia-tatara lingvoj]], ke en 1978–1991 ĉi tie loĝis la siberitatara verkisto Bulat Sulejmanov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1310/ | titolo = Мемориальная доска Б. В. Сулейманову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425095516/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1310/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Post ili staras unuetaĝa domo N 225, okupita de kafejo. La kvartalon finas la Montaĵnikov-viadukto, kiu kunigas la stratojn 50 Let Oktjabrja (norde) kaj Montaĵnikov (sude). Ĝi estis malfermita en oktobro [[1979]] post dujara konstruado kaj estas 40 metrojn longa. Antaŭe laŭ suba raveno fluis rivereto Zmejka ankaŭ konata kiel Kljuĉi. Nun ĝi estas komplete superŝutita je tero kaj aperas jam ĉe [[Gilova bosko]] kiel rivero Vojnovko<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 37.</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La tutan kvartalon formas ĝemelaspektaj naŭetaĝaj domoj N 210 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628607 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 210» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095408/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628607 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 212 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628608 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 212» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095408/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628608 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 214 (1974)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628609 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 214» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095406/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628609 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 216 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628610 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 216» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095410/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628610 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 218 (1977)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628611 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 218» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095406/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628611 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 220 (1976)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628612 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 220» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095408/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628612 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> — komunloĝejoj, konstruitaj de la Tjumena Motora Fabriko por siaj kunlaborantoj. Nun plejparto de loĝantoj havas nenian rilaton al iu ajn fabriko, tio estas nura ĉipa loĝejaro. Antaŭ domo N 212 situas haltejo ''Ulica Vorovskogo'' (Strato Vorovskij). Malantaŭ ili troviĝas aro de konstruaĵoj N 204, 206 kaj 208, kiuj okupas la tutan areon ĝis strato 50 Let VLKSM kaj apartenas ĉefe al aŭtoentrepreno, specialiĝanta pri publika transporto. Fakte ili alireblas de sur strato Vorovskij. Fine de la kvartalo, antaŭ la Montaĵnikov-viadukto troviĝas benzinstacio kaj du duetaĝaj domoj N 222a/1 kaj 222a/2, okupitaj de aŭtomobilaj vendejoj kaj servoj. === De strato Montaĵnikov === ==== Maldekstra flanko ==== Post la Montaĵnikov-viadukto, iom pli profunde videblas du komunloĝejoj — la naŭetaĝaj domoj N 229 (1985)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628613 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 229» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100533/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628613 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 233 (1986)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628614 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 233» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100535/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628614 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ilin sekvas la kvaretaĝa domo N 237/1, kie sidas la Tjumena Kolegio de Transportaj Teknologioj kaj Servoj. Sekvas la similaspektaj oketaĝaj loĝdomoj N 237 (1978)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/712889 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 237» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100537/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/712889 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 239 (1979)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628615 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 239» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100538/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628615 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 241 (1978)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628616 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 241» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100531/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628616 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 243 (1980)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628617 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 243» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100531/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628617 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kunigitaj per unuetaĝaj konstruaĵoj, en kiuj funkcias vendejoj, manĝejoj kaj servoj. Tio estas ĉipa loĝejaro. Antaŭ la lasta domo situas haltejo ''Zavod Elektron'' (Fabriko Elektrono) pro la fabriko, kiu situis ĉe apuda strato Novatorov ĝis 2023<ref name="На месте снесенных цехов завода «Электрон»"/>. Poste staras la kvaretaĝa domo N 245 kaj la duetaĝa domo N 247, okupitaj de registara telekomunika organizaĵo. Sekvas kruciĝo kun [[traknivela pasejo|fervojo]], priservanta apudajn fabrikojn kaj deponejojn. Post ĝi staras la trietaĝa domo N 249/11 kun oficejoj. Malantaŭ ĝi staras domoj N 249, origine destinitaj por la Ferbetona Fabriko N 1, nun fakte morta. Sekvas la duetaĝa domo N 251, kiun okupis la Tjumena Provinca Psikiatra Hospitalo, sed en [[aprilo 2024]] oni informis ke ĝi estos detruita kaj sur tiu ĉi loko aperos loĝdomo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2024/04/04/73422395/ | titolo = В Тюмени ради КРТ снесут здание бывшей психиатрической больницы | titolo-aldono = Сделать это должны в течение пяти лет | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артур Галиев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-04-04 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240426093603/https://72.ru/text/gorod/2024/04/04/73422395/ | arkivdato = 2024-04-26 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Tjumenskaja Domostroitelnaja Kompanija'' (Tjumena Domonstrua Kompanio). Ĉirkaŭ ĝi ariĝas domoj N 253, kie troviĝas oficejoj kaj fabrikejoj de la Tjumena Domkonstrua Kompanio (DSK) — unu el la plej grandaj konstruaj firmaoj de la urbo, kiu specialiĝas pri produktado de la [[slabo]]j kaj konstruado de domoj el ili. Antaŭ la oficejo de DSK funkcias semafora piedirejo. Sekva rimarkindaĵo estas domo N 253/4, kie funkcias sportejo "Domostroitel" (Domkonstruisto) — moderna komplekso kun pluraj sportaj fakoj, [[banejo]], [[saŭno]] ktp, malfermita la {{daton|8|10|2004}} okaze de la 40-a datreveno de DSK<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-l.ru/71253.html | titolo = В Тюмени открылся новый спорткомплекс "Домостроитель" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2004-10-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Linija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425120223/https://t-l.ru/71253.html | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Ĝin sekvas benzinstacio kaj aro de malaltaj konstruaĵoj, ĉefe rilataj al produktado kaj servoj. Tiu areo nomiĝas Laborista [[loĝloketo]] ({{lang-ru|Рабочий посёлок|t=Raboĉij posjolok}}), ĉar origine tie staris lignaj dometoj de laboristoj de apudaj fabrikoj. Ĝi formiĝis en 1954–1964 dum la konstruado de la domkonstrua kombinato, surbaze de kiu poste kreiĝis DSK<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 235.</ref>. Tiutempe tiu areo estis ankoraŭ eksterurba, la kombinato estis konstruata sur terenoj de [[sovĥozo]] de la apuda vilaĝo Vojnovko. En 1958 aperis du unuaj barakoj (unu por viroj, alia por virinoj). Iom post iom formiĝis la setlejo, kiu konsistis el kvar stratoj (Ĉekistov, Gazovikov, [[Julius Fučík]] kaj Krasnaja), havis infanvartejon, bazlernejon kaj ricevis akvon el propra akvoputo. La rivereto Zmejka (Kljuĉi) estis ankoraŭ pura. Post lanĉo de la Ferobetona Fabriko kaj la Domkonstrua kombinato en Tjumeno komenciĝis produktado de betonaj slaboj, kio ebligis amasan konstruadon de slabaj domoj por la rapide kreskanta urbo. Poste la loĝantaro ŝanĝiĝis, multaj domoj estis detruitaj, stratoj Krasnaja kaj Gazovikov tute malaperis, kaj en la lastaj dometoj de la Laborista loĝloketo loĝas homoj apenaŭ rilataj al la domkonstruado. Tio estas nura aro de ĉipaj loĝejoj<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 237.</ref>. Antaŭ la sportejo "Domostroitel" situas haltejo ''Raboĉij posjolok'' (Laborista loĝloketo). Tio estas la lasta punkto de plejparto de busaj kaj [[Marŝrutko|busetaj]] itineroj, do haveblas la sama vojcirklo kiel ĉe la eksa Tjumena Fabriko de Medicinaj Instrumentoj. Ĉe la vojcirklo situas samnoma haltejo. La vojcirklo havas T-forman kruciĝon kun strato Julius Fučík. Sekvas verda areo, post kiu aperas plia T-forma kruciĝo, jam kun strato Ĉekistov. Post pliaj 460 metroj okazas la dua kruciĝo kun la sama strato. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Ulica Ĉekistov'' (Strato Ĉekistov). Post longa verda areo aperas veturejo al la duetaĝa domo N 281, okupita de restoracio ''Gold City''. Post ĝi situas haltejo ''Jalutorovskij trakt'' (Jalutorovska landvojo), kie busoj haltas nur laŭpete. Post ĝi aperas semafora T-forma kruciĝo kun strato Starij Tobolskij trakt (Malnova Tobolska landvojo), kondukanta al industria zono kaj apudurbaj vilaĝoj. En [[majo 2018]] oni anoncis konstruadon de la nova ĉefa moskeo de la urbo, kiu okupos 1 hektaron inter la menciitaj kruciĝoj kun strato Ĉekistov. Ĝi havos preĝohalon por {{unuo|1500}} homoj kaj klerigejon, kie studos imamoj. Tio estos la plej granda moskeo en Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ng72.ru/news/view/29-05-2018-na-ulice-respubliki-v-tyumeni-postroyat-sobornuyu-mechet-na-1500-posetiteley | titolo = На улице Республики в Тюмени построят соборную мечеть на 1500 посетителей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NG72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200223214721/https://ng72.ru/news/view/29-05-2018-na-ulice-respubliki-v-tyumeni-postroyat-sobornuyu-mechet-na-1500-posetiteley | arkivdato = 2020-02-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/330797 | titolo = На ул. Республики построят самую большую мечеть в Тюменской области | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20191030184827/http://www.vsluh.ru/news/realty/330797 | arkivdato = 2019-12-30 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estis dezajnita jam en 2016<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://aigist.ru/project/sobornaya-mechet/ | titolo = Соборная мечеть | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = ООО «Архитектурно-инженерная группа ИСТ» | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200806092044/https://aigist.ru/project/sobornaya-mechet/ | arkivdato = 2020-08-06 | citaĵo = }}</ref>. La lastaj konstruaĵoj estas la duetaĝa domo N 287 kun aŭtovendejo kaj la unuetaĝa superbazaro Lenta. Antaŭ tiu lasta situas haltejo ''TC Lenta'' (aĉetcentro Lento). Poste etendiĝas nura verda areo kaj industriaj ejoj, jam rilataj al Jalutorovska landvojo, je kiu transformiĝas ĉi-loke strato Respubliko. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalo komenciĝas je la du similaj naŭetaĝaj domoj N 246 (1982)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/712890 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 246» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100530/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/712890 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 248 (1987)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628618 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 248» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100529/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628618 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, ĉipaj komunloĝejoj. Ilin apudas unu- kaj duetaĝaj vendejoj kaj aŭtoservoj. Sekvas T-forma kruciĝo kun strato Novatorov. Post ĝi aperas la sepetaĝa domo N 250b, kie sidas naftogasa dezajna instituto, banko kaj kelkaj aliaj firmaoj. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Zavod Elektron'' (Fabriko Elektrono). Sekvas longa trietaĝa domo N 250, kie sidas pluraj firmaoj. Malantaŭ ĝi staras produktejoj, kiuj iam estis parto de la sama kompanio, fabrikanta konstruajn materialojn ekde 1980<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 344.</ref>. Sekvas pluraj etaj konstruaĵoj, ĉefe rilataj al servoj kaj vendoj. Rimarkindas la kvaretaĝa domo N 252, kie sidas pluraj oficejoj, instruejoj kaj sportejoj. Al ĝi limas alkonstruaĵoj kun kafejo en domo N 252/37. Antaŭ ĝi, ĉe semafora piedirejo situas haltejo ''ĴBI'', kio estas mallongigo de la rusa nomo de la Ferbetona Fabriko. Ĉi-tie la {{daton|14|7|1984}} estis malfermita la unua subtera pasejo de la urbo. Sed pro fuŝa akvoizolado ĝi pleniĝis je [[grundakvo]] post la unuaj pluvoj kaj fakte neniam estis uzata<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 347.</ref>. Anstataŭe aperis la menciita semafora piedirejo. En la 1990-aj jaroj oni kradis la enirejojn kaj dum la konstruado de sportejo ''Domostroitel'' en 2004 oni tute superŝutis ĝin per tero<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://park72.ru/city/65352/ | titolo = Слово о тюменских пешеходных подземках | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-05 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Сергей Ермолаев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-06-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Park72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190505054650/https://park72.ru/city/65352/ | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref>. Poste viciĝis du- ĝis kvaretaĝaj vendejoj kaj oficejoj, ĉefe rilataj al konstruado kaj aŭtoj; malantaŭ ili videblas grandaj produktejoj, nun plejparte malplenaj aŭ uzataj kiel deponejoj. Kontraŭ la vojcirklo por publika transporto situas haltejo ''Raboĉij posjolok'' (Laborista loĝloketo). Aro da tiaj konstruaĵoj kaj benzinstacioj viciĝas ĝis T-forma kruciĝo kun strato Ĉekistov, kiu finiĝas tiuloke. Post la kruciĝo situas haltejo ''Ulica Ĉekistov'' (Strato Ĉekistov). Antaŭ T-forma kruciĝo kun strato Starij Tobolskij trakt (Malnova Tobolska landvojo) situas haltejo ''Jalutorovskij trakt'' (Jalutorovska landvojo), kie busoj haltas nur laŭpete. Poste etendiĝas longa vico de aŭtovendejoj kun komuna nomo "Avtograd" (Aŭtourbo)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://agrad.ru/about | titolo = О компании Автоград | titolo-aldono = | alirdato = 2022-05-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Автоград | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220528044831/https://agrad.ru/about | arkivdato = 2022-05-28 | citaĵo = }}</ref>, plejparte konstruita en 2005–2007<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autonews/view-54 | titolo = Сезон открытий в Тюмени. Автомобильный рынок города расширяется! | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2005-12-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autonews/view-161 | titolo = В «Автограде» открывается мультибрендовый автомобильный бутик | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-10-13 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autobusiness-news/view-249 | titolo = В Тюмени открыт уникальный 'Автоград Премиум' | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2007-03-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>, sed ĝis nun kreskanta danke al pliaj aŭtaj varmarkoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autobusiness-news/view-1951 | titolo = Компания Автоград открыла новый салон своего дилерского центра «ГАЗ» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-04-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autonews/view-3676 | titolo = Дилером Subaru в Тюмени стал "Автоград" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-02-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi situas haltejo ''TC Lenta'' (aĉetcentro Lento). Malantaŭ kaj post ĝi staras kelkaj oficejoj, deponejoj kaj la unusola kvinetaĝa loĝdomo N 258 (1986)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140731 | titolo = Анкета дома г. Тюмень, ул. Республики, 258 | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190506030311/https://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140731 | arkivdato = 2019-05-06 | citaĵo = }}</ref>. La strato finiĝas, transformiĝante je Jalutorovska landvojo. == Transporto == La strato tradicie funkciis kiel la ĉefa veturejo de la urbo kaj ĝis nun estas la sola vojo por traveturi la tutan historian, administran kaj komercan urbocentrojn. De komenco ĝis kruciĝo kun strato Profsojuznaja trafiko estas unudirekta, laŭ kvar strioj. Poste la strato iĝas pli larĝa (ses strioj, inter stratoj Ĥolodilnaja kaj Melnikaite — sep). Ekde strato Permjakov ĝis la aŭtovendejaro ''Avtograd'' la strato havas nur kvar striojn, kvankam en 2021–2022 oni planis larĝigi ĝin ĝis ses<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/transport/66348589/ | titolo = Улицу Республики в Тюмени расширят до шести полос | titolo-aldono = | alirdato = 2020-02-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20191220072039/https://72.ru/text/transport/66348589/ | arkivdato = 2019-12-20 | citaĵo = }}</ref>, tamen aktuale (2024) tio ankoraŭ ne okazis. De strato Pervomajskaja ĝis strato Tulskaja haveblas [[buskoridoro]]. En ĉiuj kruciĝoj la strato Respubliko estas la ĉefa, do havas prioritaton. Trafikado de kamionoj estas malpermesita. En ĉiuj stratkruciĝoj (krom strato Melnikaite) kaj ĉe ĉiuj semaforoj staras [[gvatkamerao]]j. Sensemaforaj pasejoj malmultas. Subtera pasejo funkcias ĉe kruciĝo kun strato Maksim Gorkij. Fine de la strato, en industria zono, haveblas du [[traknivela pasejo|traknivelaj pasejoj]]. Funkcias pluraj surteraj kaj unu subtera parkumejo (sub la [[placo de la 400-jariĝo de Tjumeno]]). Benzinstacioj aperas nur fine de la strato, en la industria zono. En 1968 laŭ la strato ekveturis la unua trolebuso, kiu navedis de la muzeo ([[Strato Lenin (Tjumeno)|strato Lenin]] N 2) ĝis la Tjumena Motora Fabriko, do tra la tuta strato<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 55.</ref>. Ekde 2009 trolebusoj estis komplete forigitaj el la urbo, do nun laŭ la strato veturas nun busoj kaj [[Marŝrutko|itineraj taksioj]]. Biciklejoj mankas, biciklaj parkumejoj abundas. == En literaturo kaj arto == La fama rusia ĵurnalisto Konstantin Nosilov tiel priskribis la straton en [[1914]]. {{Citaĵo|La Cara, la ĉefa strato, kie antaŭ nuraj 25 jaroj, oni rakontis al mi, ne nur danke al kolosa koto, oni trovadis galoŝojn, diversajn ŝuojn, eĉ pereintajn en ĝi homojn, evidente trafintaj ĝin en ebria stato, nun estas nerekonebla: komplete prikonstruita, kvazaŭ laŭ desegno, de grandegaj belaj konstruaĵoj, formintaj belegan avenuon, malsupraj etaĝoj estas komplete okupitaj de riĉaj vendejoj, la strato estas delonge pavimita kaj estas tiurilate la anguleto de Peterburgo, kaj superverŝita nokte je elektro, jam tute jen kaj jen translokas onin en tiun nordan ĉefurbon.|Konstantin Nosilov, 1914.<ref>Носилов К. Из Тюмени // Лукич. 2002. Ч. 2. С. 158.</ref>.}} == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Strato Respubliko (Tjumeno)| ]] t0rkkz6nxw7c2bmmr5l5i39vxv1c894 9417066 9417062 2026-06-29T15:37:22Z RG72 11847 9417066 wikitext text/x-wiki {{Informkesto strato |nomo = Strato de La Respubliko |origina nomo = {{lang|ru|улица Республики}} |dosiero = [[Dosiero:Tyumen-elmarreich03.jpg |250ra]] |priskribo de dosiero = Vido ĉe la Centra placo |itinera faldo=jes |itinero = {{Informkesto2| stilo de korpo=width:315px; margin-left:0 |priskribo5 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj5 = [[Strato Lenin (Tjumeno)|strato Lenin]] |priskribo6 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj6 = [[Historia placo (Tjumeno)|Historia placo]] |priskribo7 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj7 = strato Perekopskaja (410 m) |priskribo8 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj8 = strato Krasin (550 m) |priskribo9 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj9 = placo de la Batalantoj de la Revolucio (640 m) |priskribo10 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj10 = strato Turgenev (750 m) |priskribo11 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj11 = strato Semakov (855 m) |priskribo12 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj12 = strato Kirov (995 m) |priskribo13 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj13 = strato Ĉeljuskincev (1,14 km) |priskribo14 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj14 = strato Dzerĵinskij (1,29 km) |priskribo15 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj15 = strato Pervomajskaja (1,47 km) |priskribo16 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj16 = strato Vodoprovodnaja (1,67 km) |priskribo17 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj17 = Centra placo (1,67 km) |priskribo18 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj18 = strato la 8-a de Marto (1,85 km) |priskribo19 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj19 = strato Orĝonikidze (2,03 km) |priskribo20 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj20 = strato Nemcov (2,23 km) |priskribo21 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj21 = strato Profsojuznaja (2,44 km) |priskribo22 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj22 = strato [[Maurice Thorez]] (2,57 km) |priskribo23 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj23 = strato Friedrich Schiller (2,81 km) |priskribo24 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj24 = strato Maksim Gorkij (2,98 m) |priskribo25 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj25 = [[Placo de la 400-jariĝo de Tjumeno]] (2,98 km) |priskribo26 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj26 = strato Saltikov-Ŝĉedrin (3,16 km) |priskribo27 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj27 = strato Ĥolodilnaja (3,53 km) |priskribo28 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] |datoj28 = [[Tekutjev-bulvardo]] (3,53 km) |priskribo29 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj29 = strato Minskaja (3,73 km) |priskribo30 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj30 = strato Kievskaja (3,91 km) |priskribo31 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj31 = strato Marite Melnikaite (4,12 km) |priskribo32 = [[Dosiero:Ikona deptak plac.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj32 = placo de Ivan Gubkin (4,46 km) |priskribo33 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj33 = strato Odesskaja (4,57 km) |priskribo34 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj34 = strato Geologorazvedĉikov (4,74 km) |priskribo35 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj35 = strato Tulskaja (5,03 km) |priskribo36 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj36 = strato Parfjonov (5,45 km) |priskribo37 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] |datoj37 = strato Tekstilnaja (5,58 km) |priskribo38 = [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj38 = piedirejo (5,63 km) |priskribo39 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] |datoj39 = strato Permjakov [malgranda] (5,81 km) |priskribo40 = [[Dosiero:Ikona ulica pod wiaduktem.svg|20ra|maldekstra]] |datoj40 = strato Permjakov [granda] (5,93 km) |priskribo41 = [[Dosiero:Ikona ulica skrzyżowanie.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj41 = strato Vorovskij (6,97 km) |priskribo42 = [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj42 = piedirejo (7,26 km) |priskribo43 = [[Dosiero:Ikona ulica pod wiaduktem.svg|20ra|maldekstra]] |datoj43 = strato 50 Let Oktjabrja, strato Montaĵnikov (7,51 km) |priskribo44 = [[Dosiero:Ikona ulica z prawej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj44 = strato Novatorov (7,85 km) |priskribo45 = [[Dosiero:Ikona przejazd kolejowy strzezony.svg|20ra|centre]] |datoj45 = [[traknivela pasejo]] (8,23 km) |priskribo46 = [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj46 = piedirejo (8,55 km) |priskribo47 = [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj47 = piedirejo (8,88 km) |priskribo48 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj48 = strato Julius Fučík (9,11 km) |priskribo49 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj49 = strato Ĉekistov (9,91 km) |priskribo50 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj50 = Malnova Tobolska landvojo (10,38 km) |priskribo51 = [[Dosiero:Ikona ulica z lewej.svg|20ra|maldekstra]] [[Dosiero:Traffic lights icon.svg|5ra|centre]] |datoj51 = veturejo al aĉetcentro Lenta (10,83 km) |priskribo52 = [[Dosiero:Ikona przejazd kolejowy strzezony.svg|20ra|centre]] |datoj52 = Jalutorovska landvojo. [[Traknivela pasejo]] (11,79 km) }} |lando = [[Rusio]] |regiono = [[Tjumena provinco]] |urbo = [[Tjumeno]] |distrikto = la Centra kaj Lenina administraj distriktoj |urboparto = Centro |latitudo =57/08/08/N |longitudo=65/34/26/E |regiono-ISO = RU-TYU |situo sur mapo =Centra Tjumeno |finpunktoj = |antaŭaj nomoj = Большая Спасская (Granda Savinta; ĝis 1704)<br />Благовещенская (Anunciacia; 1704-1837)<br />Александровская (Aleksandra; 1837)<br />Царская (Cara; 1837-1917) |indekso = 625000, 625003, 625013, 625014, 625019, 625023, 625026, 625027, 625035, 625048, 626044 |longeco = 10000 |larĝeco = |commons = [[Commons:Category:Republic Street (Tyumen)|Republic Street (Tyumen)]] |notoj = |trajto por kesteroj=ĉelo |kesteroj = {{Mapkadro strato}} }} [[Dosiero:Annunciation Cathedral (Tyumen) 01.jpg|eta|Anunciacia katedralo (detruita)]] [[Dosiero:Ponto de Geamantoj kaj la riverkajo en Tjumeno.jpg|eta|Ponto de Geamantoj]] [[Dosiero:Haltejo Kajo (Tjumeno).jpg|eta|Haltejo ''Kajo'']] [[Dosiero:Gastokorto (Tjumeno) 04.jpg|eta|Historia skvaro]] [[Dosiero:Tyumen Cross to Ermak.jpg|eta|Vojranda kruco al la atamano [[Jermak Timofejeviĉ|Jermak]] kaj liaj kozakoj]] [[Dosiero:Тюменский гостиный двор. Вид от моста Влюбленных.JPG|eta|Gastokorto]] [[Dosiero:Дом Колмогоровых, Плишкиных.jpg|eta|Domo N 1]] [[Dosiero:Республики, 3.jpg|eta|Domo N 3]] [[Dosiero:Дом-памятник. Здесь размещались штабы.JPG|eta|Domo N 3]] [[Dosiero:Domo N 5a en strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 5a]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Ĉe kruciĝo kun strato Krasin]] [[Dosiero:Domo en strato Respubliko 8 (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 6]] [[Dosiero:Stratoŝildo kaj domnumero sur la domo N 6 en strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Stratsigno]] [[Dosiero:Tjumena Agrikultura Universitato 02.jpg|eta|La Ŝtata Agrikultura Universitato de Norda Transuralio]] [[Dosiero:Памятник и братская могила бойцов революции.JPG|eta|Placo de la Batalantoj de la Revolucio]] [[Dosiero:Republic Street 9, Tyumen (2026-05-02).jpg|eta|[[Tjumena Ŝtata Universitato]]]] [[Dosiero:Улица Республики, 12, Тюмень.jpg|eta|Domo N 12 (malnova poŝtejo)]] [[Dosiero:Memorialo al mezlernejanoj de Tjumeno pereintaj en la Dua mondmilito 3.jpg|eta|Monumento al mezlernejanoj pereintaj en la Dua mondmilito]] [[Dosiero:Штаб-квартира Блюхера Василия Константиновича (Тюмень).jpg|eta|Muzeo de Kolokolnikov]] [[Dosiero:Торговый дом Колокольниковых.JPG|eta|Domo N 20 (Muzeo de Kolokolnikov)]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 10.jpg|eta|Domo N 10]] [[Dosiero:Дом Некрасова с торговыми лавками, построен в 1885 году (Тюмень)..jpg|eta|Instituto pri Kulturo]] [[Dosiero:Domoj ĉe strato Respubliki 29 kaj 31 (Tjumeno).jpg|eta|Domoj N 29 kaj 31]] [[Dosiero:Республики 30 (1).jpg|eta|Domo N 30]] [[Dosiero:Tyumen - Respubliki, 32 (4).jpg|eta|Domo N 32]] [[Dosiero:Тюменская филармония-1.jpg|eta|Tjumena filharmonio]] [[Dosiero:Tyumne Old Style Imitation 02.JPG|eta|Domoj ĉe kruciĝo kun strato Dzerĵinskij]] [[Dosiero:Oficejo en Respubliko 40 (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 40]] [[Dosiero:World Trade Center (Тюмень).JPG|eta|Centro de Internacia Komerco]] [[Dosiero:Domo ĉe angulo de stratoj Respubliko 44 kaj Pervomajskaja 12 (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 44]] [[Dosiero:Lukoil Okcidenta Siberio.jpg|eta|Oficejo de Lukoil — Okcidenta Siberio]] [[Dosiero:Skvaro de siberiaj katoj 06.jpg|eta|[[Skvaro de Siberiaj Katoj]]]] [[Dosiero:Skvaro de siberiaj katoj 02.jpg|eta|[[Skvaro de Siberiaj Katoj]]]] [[Dosiero:Tjumena Provinca Dumao.jpg|eta|Tjumena Provinca Dumao]] [[Dosiero:Ĉefpoŝtejo (Tjumeno) 02.jpg|eta|Ĉefpoŝtejo]] [[Dosiero:Ĉefpoŝtejo (Tjumeno) 05.jpg|eta|Ĉefpoŝtejo]] [[Dosiero:PoŝtistoTjumeno.jpg|eta|Monumento al poŝtisto]] [[Dosiero:Ĉefpoŝtejo (Tjumeno) 03.jpg|eta|Memortabulo al la unua televidstacio]] [[Dosiero:Tjumena Industria Universitato.jpg|eta|Tjumena Industria Universitato]] [[Dosiero:Domo N 49 en strato Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Domo N 49]] [[Dosiero:Ortodoksa butiko 01.jpg|eta|Ortodoksa butiko]] [[Dosiero:Infanĝardeno N 135 (Tjumeno).jpg|eta|Infanĝardeno N 135]] [[Dosiero:Memortabulo al Stanislav Karnaceviĉ.jpg|eta|Memortabulo al Stanislav Karnaceviĉ]] [[Dosiero:Республики 50 (1).JPG|eta|Preĝejo de Simeono ]] [[Dosiero:Busto de Boris Ŝĉerbina en Tjumeno.jpg|eta|Busto de Boris Ŝĉerbina en skvaro Nemcov]] [[Dosiero:Tyumen KeyBusiness Giprotyumenneftegaz HQ.jpg|eta|Giprotjumenneftegaz]] [[Dosiero:Giprotjumenneftegazo.jpg|eta|Busto de Viktor Muravlenko antaŭ Giprotjumenneftegazo]] [[Dosiero:Ĉefsidejo de Rostelekom (Tjumeno) 02.jpg|eta|Ĉefsidejo de Rostelekom]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 2019 03.jpg|eta|Inter stratoj Orĝonikidze kaj Profsojuznaja]] [[Dosiero:Glavtjumengeologija 02.jpg|eta|Glavtjumengeologija]] [[Dosiero:Statuo de Jurij-Raul Ervje.jpg|eta|Statuo de Raul-Jurij Ervje]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 2019 01.jpg|eta|Haltejo ''Skvaro de Nemcov'']] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 2019 02.jpg|eta|La eksa sidejo de Glavtjumenneftegaz]] [[Dosiero:Skvaro de Naftistoj (Tjumeno) 03.jpg|eta|Skvaro de Naftistoj]] [[Dosiero:Skvaro de Naftistoj (Tjumeno) 02.jpg|eta|Skvaro de Naftistoj]] [[Dosiero:Aĉetcentro Kalinka (Tjumeno) 03.jpg|eta|Aĉetcentro Kalinka]] [[Dosiero:Skvaro de Maŝinkonstruistoj (Tjumeno) 04.jpg|eta|Skvaro de Nikolao Maŝarov]] [[Dosiero:Vozle-sberbanka-mteresa-tyumen-1.jpg|eta|Kariljono]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 53.jpg|eta|Germana restoracio]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 51.jpg|eta|Domo N 81]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 52.jpg|eta|Domoj N 90 kaj 92]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 50.jpg|eta|Vendejo de nemoveblaĵoj]] [[Dosiero:Subtera pasejo ĉe kruciĝo de stratoj Respubliko kaj Maksim Gorkij 02.jpg|eta|Subtera pasejo]] [[Dosiero:Festeno Kreema Ekzerco 09.jpg|eta|Festivalo ĉe la Tjumena Drama Teatro]] [[Dosiero:Djakonov-Djaĉenkov.jpg|eta|Statuo de Djakonov-Djaĉenkov en la samnoma skvaro]] [[Dosiero:Oficejo de Transneft (Tjumeno) 02.jpg|eta|Oficejo de Transneft]] [[Dosiero:Monumento al la viktimoj de la nukleaj akcidentoj (Tjumeno).jpg|eta|Monumento al la viktimoj de la {{J|nuklea akcidento}}]] [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists 99.jpg|eta|[[Tekutjev-bulvardo]]]] [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists 98.jpg|eta|Domoj N 143 kaj 145]] [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists 97.jpg|eta|Gazoil Plaza kaj la Instituto pri Regiona Infekta Patologio]] [[Dosiero:XXth-conference-of-Gazprom's-young-scientists 45.jpg|eta|Tjumena teknoparko]] [[Dosiero:Busto de Lomonosov en Tjumeno 01.jpg|eta|Busto de Lomonosov]] [[Dosiero:Hotelo Vostok (Tjumeno).jpg|eta|Hotelo Vostok]] [[Dosiero:Skulptaĵo ĉe la hotelo Vostok (Tjumeno) 02.jpg|eta|Skulptaĵo "Bonvenon" ĉe la hotelo Vostok]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 12.jpg|eta|Supermerkato Magnit]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 22.jpg|eta|Domo N 155b]] [[Dosiero:Strato Respubliko (Tjumeno) 4.jpg|eta|Apoteko kaj bakejo]] [[Dosiero:Strato Respubliki (Tjumeno) 2.jpg|eta|Ĉe placo Gubkin]] [[Dosiero:Часовня Дмитрия Донского (Тюмень).JPG|eta|Preĝejo de Dmitrij Donskoj]] [[Dosiero:Placo de Gubkin 03.jpg|eta|Monumento "De kio komenciĝas la patrujo"]] [[Dosiero:De kio komenciĝas la patrujo (Tjumeno) 01.jpg|eta|Monumento "De kio komenciĝas la patrujo"]] [[Dosiero:Skvaro Tenistij (Tyumeno) 01.jpg|eta|Skvaro la Ombra]] [[Dosiero:Памятник возле медоборудования.JPG|eta|Monumento ĉe la Fabriko de Medicinaj Instrumentoj]] [[Dosiero:Tyumen Neftegazpoject.JPG|eta|Domo N 209]] [[Dosiero:Oficejaro Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Oficejaro Respubliko]] [[Dosiero:Slums at winter - panoramio.jpg|eta|Amasloĝejoj]] [[Dosiero:Konstruado de kvartalo Respubliko (Tjumeno).jpg|eta|Konstruado de kvartalo Respubliko]] La '''strato Respubliko''' ({{lang-ru|улица Республики}}) en la urbo [[Tjumeno]] ([[Tjumena provinco]], [[Rusio]]) troviĝas en la Centra kaj Lenina administraj [[distrikto|distriktoj]] kaj longas pli ol 10 km. Ĝi etendiĝas tra plejparto de la urbo kaj estas ĝia plej malnova strato. == Situo == La strato ekas ĉe la fondoloko de la urbo, kie ĝi kuniĝas kun strato Lenin apud la Ponto de Geamantoj. Poste ĝi preskaŭ tute rekte sekvas sud-orienten kaj rande de la urbo transformiĝas je Jalutorovska landvojo. Tio estas la plej longa strato de la urbo kaj fakte la sola strato, ebliganta traveturi la centrajn kvartalojn. == Ĝenerala karakterizo == La strato spegulas la pli ol kvarjarcentan historion de la urbo. Ĝia komenca parto — ĝis strato Pervomajskaja — troviĝas en la historia zono, kie estas malpermesita konstruado de pli ol kvaretaĝaj domoj. Tiu malpermeso, kvankam kelkfoje neglektita, ebligis konservi malnovan etoson de la strato, kiu tiuloke grandparte konsistas el duetaĝaj domoj de negocistoj, konstruitaj fine de la [[19-a jarcento|19-a]] — komence de la [[20-a jarcento]]j. La kvartalo inter stratoj Pervomajskaja kaj Orĝonikidze formiĝis en la [[1940-aj]] — [[1950-aj jaroj]], kiam la ĵuskreita Tjumena provinco bezonis decan administran centron kun oficejoj kaj loĝejoj por ŝtatoficistoj. Tio estas tipa ekzemplo de la [[Stalin]]-klasikismo. La kvartaloj post strato Orĝonikidze formiĝis post malkovro de naftogasaj minejoj en la [[1960-aj jaroj]], kiam Tjumeno iĝis centro de la formiĝanta [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]]. La urbo draste impetis orienten, aperis kvartaloj el plejparte kvinetaĝaj loĝdomoj ([[Ĥruŝĉov-domo]]j) kaj pluretaĝaj oficejoj de naftogasaj konzernoj. Tiu parto de la strato estas pli larĝa kaj veturebla en ambaŭ direktoj. Post strato Novatorov ĝi pasas tra industria zono kaj fine transformiĝas je Jalutorovska landvojo. == Historio == La strato komenciĝas ĉe la fondoloko de Tjumeno, kio ligas ĝin al la unuaj paĝoj de la urba historio<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/04/cara-remparburgo-de-festejo-al-ludejo.html | titolo = Cara Remparburgo — de festejo al ludejo | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-04-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190501085858/http://stanobelov.blogspot.com/2018/04/cara-remparburgo-de-festejo-al-ludejo.html | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref>. En [[1700]] komenciĝis konstruado de la [[Anunciacia katedralo (Tjumeno)|Anunciacia katedralo]] ({{lang-ru|Благовещенский собор}}) en norda parto de la Tjumena fortikaĵo. Laŭ ĝi la strato, en kiu ĝi situis, ricevis la nomon ''Anunciacia'' ({{lang-ru|Благовещенская}}). Tamen la tjumena amatora historiisto Aleksandro Ivanenko atentigas, ke en mapo de Tjumeno datita fine de la [[17-a jarcento]], sur respektiva loko estas skribite: "Granda Savinta Veturejo" ({{lang-ru|Большая Спасская проезжая улица}}), ĉar ĝi iris tra la Savinta pordego ({{lang-ru|Спасские ворота}}) en la urbomuro. Post konstruado de la Anunciacia katedralo la strato ricevis ĝian nomon dum la paralela strato post konstruo tie de la [[Preĝejo de la Savinto (Tjumeno)|Savinta preĝejo]] ({{lang-ru|Спасская церковь}}) eknomiĝis ''Savinta'' ({{lang-ru|Спасская}})<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 46-47.</ref>. En [[1837]] la urbon vizitis la tronheredonto Aleksandro Nikolajeviĉ, estonta imperiestro [[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Aleksandro la 2-a]]. Memore al tiu evento la {{daton|6|6}} 1837 oni alinomis la straton al ''Aleksandrovskaja'' ({{lang-ru|Александровская}}; Aleksandra) kaj la {{daton|10|8}} — al ''Carskaja'' ({{lang-ru|Царская}}; Cara)<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 325</ref>. Tiel ĝi nomiĝis ĝis la {{JULGREGDATO|10|08|1917}}, do jam post la [[Februara revolucio]], sed antaŭ tiu [[Oktobra Revolucio|Oktobra]], kiam la Urba Dumao decidis akordigi ĝian nomon al la ŝanĝiĝinta politika situacio. La decido estis akceptita malgraŭ rimarkoj de deputito Nikolao Besedniĥ, kiu memorigis ke "alinominte ĉiujn carajn nomojn, ni tamen ne kapablos forviŝi el la memoro de la popolo rememorojn pri la caroj, ĉar ni ne povas anstataŭigi unu historion de Rusio per alia"<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2019/05/stratoj-de-tjumeno-labirinto-de-nomoj.html | titolo = Stratoj de Tjumeno: labirinto de nomoj kaj historio | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-05-23 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190525060235/https://stanobelov.blogspot.com/2019/05/stratoj-de-tjumeno-labirinto-de-nomoj.html | arkivdato = 2019-05-25 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 49-51.</ref>. Dum longa tempo malgraŭ sia grava signifo ĝi restis nepavimita kaj post pluvoj transformiĝis je kaĉo preskaŭ netrairebla, nek veturebla<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/11/vojoj-de-tjumeno-au-siberianoj-kontrau.html | titolo = Vojoj de Tjumeno aŭ Siberianoj kontraŭ koto | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190426112513/http://stanobelov.blogspot.com/2018/11/vojoj-de-tjumeno-au-siberianoj-kontrau.html | arkivdato = 2019-04-26 | citaĵo = }}</ref>. {{Citaĵo|La [[Rĵev|rĵeva]] burĝo Bereznikov la 14-an de aprilo veturante tage preter la [[Gastokorto (Tjumeno)|gastokorto]] dronigis ĉevalon en koto tiel, ke ne eblis maljungi ĝin kaj la ĉevalo mortis surloke.|Polica raporto. Tjumeno, 1826.<ref>Улицы Тюмени рассказывают. Свердловск, 1979. С. 31.</ref>}} Fine de la [[18-a jarcento]] la strato atingis la nunan straton Pervomajskaja, post kiu jam troviĝis malplena tereno, kie la urbanoj paŝtis brutojn. En [[1861]] tiun areon okupis Bazarplaco, kiu etendiĝis ĝis la nuntempa strato Orĝonikidze, post kiu estis jam fabrikoj kaj metiejoj, kaj domaĉoj de proletoj kaj marĝenuloj<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 47-48.</ref>. En [[1940]] la strato jam atingis la nunan straton Ĥolodilnaja, kiu tiam nomiĝis Odnostoronka (Unuflankaĵo), ĉar prikonstruita estis nur ĝia okcidenta flanko dum tiu orienta havis nur muelejon de la tjumena negocisto Andreo Tekutjev kaj la samtitolan tombejon<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 51.</ref>. De la nuna strato [[Maurice Thorez]] ĝis strato Ĥolodilnaja etendiĝis kvartaloj de unuetaĝaj domaĉoj, kie loĝis proletoj de apudaj fabrikoj kaj marĝenuloj. La maldekstra parto nomiĝis Kuznici (Forĝejoj), la dekstra — Sarai (Tenejoj). Tio estis la plej malkomfortaj kaj krimecaj urbopartoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2019/09/sarai-historio-de-la-tjumena-harlemo.html | titolo = Sarai — historio de la tjumena Harlemo | titolo-aldono = | alirdato = 2019-09-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-09-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190912113431/https://stanobelov.blogspot.com/2019/09/sarai-historio-de-la-tjumena-harlemo.html | arkivdato = 2019-09-12 | citaĵo = }}</ref>. Post malkovro de la naftogasaj minejoj en Tjumena provinco la urbo ekkreskis rapidege kaj la strato impetis orienten. Laŭ la ĝenerala plano de [[1969]], la urbo devis halti ĉe strato Permjakov. Tamen en la [[1970-aj jaroj]] direktoro de la Tjumena Motora Fabriko, kiu troviĝas eksterurbe, ĉe la Malnova Tobolska landvojo, konvinkis la urban administracion permesi al li konstruadon de kelkaj domoj por siaj kunlaborantoj ĉe rivereto Kljuĉi (Zmejka), rande de vilaĝo [[Vojnovko (kvartalo)|Vojnovko]], en dekminuta veturdistanco de la fabriko. Reference al tio similan permeson ricevis aŭtoentrepreno, kies garaĝoj kaj riparejoj troviĝis proksime. Apude ekkreskis kvar amasloĝejoj de konstrua organizaĵo kaj du domoj de fabriko "Elektron". Finfine en [[1983]] vilaĝo Vojnovko malaperis kaj ĝian lokon okupis produktejoj kaj loĝataj areoj de la urbo. Tamen plua etendiĝo de la strato ĉesis, blokita de la establita tie industria zono<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 52-53.</ref>. == Kvartaloj == === De komenco ĝis strato Perekopskaja === ==== Maldekstra flanko ==== La unua konstruaĵo ĉe tiu ĉi flanko estas unuetaĝa policejo, aperinta fine de la [[2010-aj jaroj]] post konstruado de la [[kajo de rivero Turo]]. Sekvas la Ponto de Geamantoj, parkumejo kaj bushaltejo ''Nabereĵnaja'' (la Kajo). En [[decembro 2020]] ĝi iĝis unu el tri unuaj inteligentaj haltejoj, kie oni povas konsulti interagajn ekranojn pri busaj itineroj, ŝarĝi siajn elektronikaĵojn per USB, uzi Wi-Fi<ref name="Сбер подарил">{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2020/12/30/69672996/ | titolo = На Новый год Сбер подарил Тюмени две «умные» автобусные остановки | titolo-aldono = | alirdato = 2021-01-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-12-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210101060554/https://72.ru/text/gorod/2020/12/30/69672996/ | arkivdato = 2021-01-01 | citaĵo = }}</ref>. Apud la ponto haveblas ŝtuparejo laŭ kiu eblas malsupreniri al la kajo. Konstruado de la kajo, kiu estas inter la plej grandaj en Rusio, komenciĝis en [[2008]]. La unua parto (de la Ponto de Geamantoj ĝis la Ĉeluskincev-ponto) estis malfermita en [[2012]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://1tmn.ru/greater_tumen/tyumen_region/tyumen-tyumen_region/naberezhnaya-v-tyumeni-4135564.html | titolo = Набережная в Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-08-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = TMN | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190502065214/http://1tmn.ru/greater_tumen/tyumen_region/tyumen-tyumen_region/naberezhnaya-v-tyumeni-4135564.html | arkivdato = 2019-05-02 | citaĵo = }}</ref>. En [[2018]] la konstruado de la kajo finiĝis kaj ekis laboroj pri konstruado de simila kajo ĉe la maldekstra bordo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/327790%20la%20origi | titolo = Строительство тюменской набережной полностью закончено | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190502065755/http://www.vsluh.ru/news/realty/327790%2520la%2520origi | arkivdato = 2019-05-02 | citaĵo = }}</ref>. La Ponto de Geamantoj sur tiu ĉi bordo staras sur la fundamento de la [[Anunciacia katedralo (Tjumeno)|Anunciacia katedralo]], kiu estis konstruita en [[1700]]–[[1708]] kaj iĝis la unua brika konstruaĵo de Tjumeno. En [[1929]] ĝi estis transdonita al la urba muzeo, kiu malfermis tie sian filion forme de la Kontraŭreligia muzeo. Tamen la aŭtoritatoj konsideris la ekspozicion nesufiĉe kritika rilate la religion, do fermis ĝin kaj transdonis la ejon al la pedagogia instituto. En [[1932]] la katedralo estis eksplodigita, laŭ oficialaj klarigoj — por ricevi brikojn necesajn por konstruado de pli konvenaj ejoj. En la [[2000-aj jaroj]] oni decidis restarigi ĝin, sed jam en nova loko, ĉar la malnova tereno grandparte malaperis pro ĝenerala deŝutiĝo de la bordo. En [[2009]] la nova Anunciacia preĝejo estis malfermita en la Deputita skvaro, situanta en la 2-a mikrodistrikto<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/culture/istoriya/2609/ | titolo = Благовещенский собор | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504093430/https://gorod-t.info/culture/istoriya/2609/ | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. Kontraŭ la ponto situas piedirejo kun semaforo, funkcianta laŭpete (instalita en majo 2021)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/transport/2021/05/26/69935180/ | titolo = У Моста влюбленных в Тюмени установили светофор для пешеходов | titolo-aldono = | alirdato = 2021-08-13 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юлия Мальцева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-05-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210531101821/https://72.ru/text/transport/2021/05/26/69935180/ | arkivdato = 2021-05-31 | citaĵo = }}</ref>. Fine staras domo N 1 — la duetaĝa konstruaĵo, aperinta fine de la 19-a jarcento. Unue ĝi estis posedaĵo de la firmao de la negocisto Filimon Kolmogorov, poste transiris al posedanto de leda fabriko Kapiton Pliŝkin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2088/ | titolo = Дом Колмогоровых (ул. Республики, 1) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430060146/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2088/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949249@kulture_object | titolo = Дом Колмогоровых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701181114/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949249@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Nun ĝi, same kiel sekvaj domoj, apartenas al la Tjumena Provinca Haŭta-Venerologia Dispensario, fondita en [[1925]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 335.</ref>. Iam tiu flanko de la strato estis multe pli larĝa kaj enspacigis du tute malaperintajn establojn: ''Komizan Ĝardenon'' ({{lang-ru|Сад приказчиков|t=Sad Prikazĉikov}}) kaj tombejon de la Anunciacia katedralo. La eksplodigo de la katedralo en [[1932]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 336.</ref> sekvigis ebenigon de la tombejo kaj ĉiujara falo la riverbordo kaŭzis malaperon de la ĝardeno. Nun trotuaro kaj la parkumejo fakte troviĝas sur la tomboj, kion konfirmas trovaĵoj dum fosaj laboroj. Unuaj eltrovoj okazis en [[1987]], pliaj en 1988<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Раскопки в исторической части города Тюмени |lasta = Семёнова |unua = В. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = en "Областная научно-практическая конференция "История, краеведение и музееведение Западной Сибири", посвященная 110-летию Тюменского областного краеведческого музея (ноябрь 1989 года): Тезисы докладов" |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1989 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = <!-- eldoninta kompanio: Flandra Esperanto‑Ligo --> |loko = Tjumeno |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 29-31 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref> kaj 2008<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://newsprom.ru/news/Obschestvo/97973.html | titolo = Тюменский "Мост Влюбленных" стоит на костях? | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2008-09-10 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504094037/http://newsprom.ru/news/Obschestvo/97973.html | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La strato komenciĝas ĉe la triangula [[Historia skvaro (Tjumeno)|Historia skvaro]], limigita de stratoj Respubliko kaj Lenin, kaj de la [[Gastokorto (Tjumeno)|gastokorto]]. En [[1952]] tie estis starigita monumento al [[Lenin]], forigita en la [[1990-aj jaroj]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 340.</ref>. Nun sur ĝia loko staras fera [[vojranda kruco]] kiel simbola donaco de la siberiaj [[kozakoj]] al la kozaka atamano [[Jermak Timofejeviĉ|Jermak]]. La krucon la kozakoj starigis la {{daton|6|12|1992}} okaze de la 410-a datreveno de la Siberia Kozaka Armeo surloke de la supozebla kampado de Jermak kaj lia taĉmento en [[1582]]. En junio [[1994]] la lokon vizitis [[patriarko]] de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] [[Aleksio la 2-a]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 350.</ref>, kiu faris antaŭ ĝi preĝon "Al la atamano Jermak kaj liaj kamaradoj" — unuafoje en la postrevolucia historio de Rusio. Por la ceremonio oni aldonis pliajn granitajn rokaĵojn al la monumento. Kelkfoje la urbaj aŭtoritatoj provis forigi la krucon, starigitan sen oficiala permeso, sed ĉiam haltis pro protestoj de la kozakoj kaj ortodoksuloj. Same malsukcesaj estis provoj de tiuj lastaj starigi en la skvaro monumenton al Jermak, kontraŭ kio akre protestis la tatara komunumo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://regnum.ru/news/polit/81453.html | titolo = Тюменская область. Памятник Ермаку станет клином, вбитым между русскими и татарами — областная дума | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2003-01-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Regnum]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424130247/https://regnum.ru/news/polit/81453.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Ankaŭ la aŭtoritatoj dubis pri la [[politika ĝusteco]] de tiu ago, proponante interalie kiel alternativon starigi tie la monumenton al la urbofondintoj. Post longaj diskutoj en la urba kaj provinca parlamentoj ĉio restis sen ŝanĝoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://regnum.ru/news/polit/86939.html | titolo = Тюмень: Памятника Ермаку в Тюмени, скорее всего, не будет | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2003-02-07 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Regnum]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. En [[marto 2010]] la aŭtoritatoj planis instali tie novan monumenton, dediĉitan al la Laborantoj de la Ariergardo dum la [[Dua mondmilito]]. La kruco estis forigota aŭ almenaŭ ŝovota flanken, kaj jam malmuntita kun aprobo de kozaka organizaĵo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.nashgorod.ru/news/society/18-03-2010/pamyatnik-i-krest-postavyat-v-istoricheskom-skvere | titolo = Памятник и крест поставят в Историческом сквере | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-03-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NashGorod.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zwXucTn?url=https://www.nashgorod.ru/news/society/18-03-2010/pamyatnik-i-krest-postavyat-v-istoricheskom-skvere | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref>. Post enmiksiĝo de aliaj kozakaj organizaĵoj kaj sacerdoto, oni restarigis la krucon. La urba administracio anoncis konkurson pri dezajno de la skvaro<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.zakonprost.ru/content/regional/70/498757 | titolo = Распоряжение Администрации города Тюмени № 847 от 30.07.2010 "Об организации и проведении открытого публичного конкурса на архитектурно-художественную концепцию благоустройства Исторического сквера в городе Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-07-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La Administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zwiHyX3?url=http://www.zakonprost.ru/content/regional/70/498757 | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref> dum la monumenton al la Laborantoj de la Ariergardo oni decidis instali en skvaro de Nikolao Maŝarov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tyumedia.ru/2765.html | titolo = "Мы сохранимся в бронзовых ваяньях..." | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Ольга Радутная | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-02-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Pravda | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zx2tZAs?url=https://tyumedia.ru/2765.html | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref>. Venis pluraj proponoj, kaj okazis la reta voĉdono<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2010/08/31/памятник-прошедшей-эпохе-2/ | titolo = Памятник прошедшей эпохе | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Людмила Филатова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-08-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zxFWsVM?url=https://tumentoday.ru/2010/08/31/%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%B4%D1%88%D0%B5%D0%B9-%D1%8D%D0%BF%D0%BE%D1%85%D0%B5-2/ | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2010/10/19/выбор-остается-за-горожанами/ | titolo = Выбор остается за горожанами | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Людмила Добровольская | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-10-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zxQLHSk?url=https://tumentoday.ru/2010/10/19/%D0%B2%D1%8B%D0%B1%D0%BE%D1%80-%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F-%D0%B7%D0%B0-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B8/ | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref>, tamen finfine neniu projekto estis realigita kaj la kruco restis surloke<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.academia.edu/2283392/The_Cossacks_of_Siberia_from_Yermak_to_the_Present_Day_History_Language_Culture_Conference_Proceedings_Tyumen_IHS_TSU_28-29.10.2010_Ed._by_I.S._Karaboulatova_G.S._Zaytsev_G.K._Chaukerova._Tyumen_2010._257_p._in_Russian_ | titolo = Поклонный крест "Ермаку Василию Тимофеевичу с товарищами" г. Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Статьев И.А. | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010 | jaro = | monato = | formato = | verko = Казачество Сибири от Ермака до наших дней: история, язык, культура: Материалы II Всероссийской научно-практической конференции. Тюмень, 2010. | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. La skvaro longan tempon restis sennoma. En [[2004]] ĝi ricevis pli neŭtralan kaj la unuan oficialan nomon — la Historia skvaro<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://docs.cntd.ru/document/441529955 | titolo = Распоряжении Администрации города Тюмени № 1417 от 24 марта 2004 года "О присвоении наименования безымянному объекту лесопаркового хозяйства, расположенному в квартале улиц Республики — Ленина | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Ĝis komenco de la [[2000-aj jaroj]] tie kreskis multaj arboj kaj arbustoj, plejparte forhakitaj dum la rekonstruo. La placon sekvas longa duetaĝa konstruaĵo de gastokorto forme de duono de kvadrato, kies centra parto etendiĝas laŭlonge de la strato. Ĝi estis konstruita en [[1848]] por ''gastoj'', kiel oni nomis aliurbajn negocistojn, venintajn por vendi siajn varojn. Tie okazis foiroj kaj ĉiutaga vendado. Origine oni planis fari ĝin duoble pli granda, do devis aperi la dua parto, simetrie turnita al strato Lenin, sed tiuj planoj neniam plenumiĝis. Komence de la [[20-a jarcento]] komercaj aktivaĵoj translokiĝis al la oble pli granda Bazarplaco, sekvinte la ĝeneralan progreson de la urbo orienten. La gastokorto perdis sian iaman gravecon kaj en [[1905]] laŭ iniciato de la urbestro Andreo Tekutjev estis transformita je kazernoj de la Tobolska infanteria regimento<ref name="tekutjev">{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2018/11/andreo-tekutjev-severa-bonfaranto.html | titolo = Andreo Tekutjev — severa bonfaranto | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/77zxs1LwS?url=https://stanobelov.blogspot.com/2018/11/andreo-tekutjev-severa-bonfaranto.html | arkivdato = 2019-04-29 | citaĵo = }}</ref>. Dum la rilata rekonstruo oni interalie masonis mezan parton de la arkoj, kiuj origine etendiĝis tra ambaŭ etaĝoj. En [[1939]]–[[1946]] tie troviĝis la Tjumena Milit-Infanteria lernejo. Nun en la konstruaĵo sidas la Tjumena Provinca Militkomisarejo kaj la Tjumena Instituto pri Kulturo. Poste ĝis strato Perekopskaja etendiĝas longa kvinetaĝa loĝdomo, laŭjure du domoj kun du malsamaj adresoj: N 6 kaj 6a. La unua estis konstruita en [[1964]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298663 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 6» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418124337/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298663 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref> de armeaj konstruistoj, la dua en [[1966]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298664 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 6А» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418125013/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298664 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Ambaŭ ricevis novan fasadon en la 2000-aj jaroj. Origine iliaj loĝantoj estis militistoj, nun restis iom da militaj pensiuloj, abundas studentoj de la apuda [[Tjumena Ŝtata Universitato]]. Maljunaj tjumenanoj konas ĝin kiel domon, kie iam falis balkono. La unuan etaĝon okupas oficejoj, kie sidas juĝistoj, advokatoj, vojaĝagentejo ktp. La kelo iam gastigis vendejon, poste fitnesklubon kaj nun dum longa tempo estas vane serĉanta luantojn. Antaŭ T-forma kruciĝo kun strato Perekopskaja haveblas laŭpeta semafora piedirejo. === De strato Perekopskaja ĝis strato Krasin === ==== Maldekstra flanko ==== Plejparton de la kvartalo okupas duetaĝaj konstruaĵoj de la Tjumena Provinca Haŭta-Venerologia Dispensario. Ĝi estis fondita en [[1925]] kaj de komence situis tie, paŝon post paŝo okupinte ĉiujn apudajn konstruaĵojn. Nur dum la [[Dua mondmilito]] ĝi provizore ĉesigis sian funkciadon, ĉar la kuracistoj estis mobilizitaj kaj la ejoj okupitaj de evakuaj hospitaloj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://okvd72.ru/about.html | titolo = ГАУЗ ТО "Областной кожно-венерологический диспансер": История | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La Tjumena Provinca Haŭto-Venerologia Dispensario | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425120940/https://okvd72.ru/about.html | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Domo N 3/1 estis konstruita fine de la 19-a jarcento de la tjumenaj negocistoj Pjotr kaj Zinaida Lagin kaj estis parto de ilia rezidejo, kiu kombinis loĝatajn kaj komercajn ejojn<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2109/ | titolo = Усадьба Лагиных | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430044321/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2109/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949252@kulture_object | titolo = Дом из состава усадьбы купцов Лагиных | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701154052/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949252@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>, same kiel la sekvanta ĝin duetaĝa domo N 3 kun brika unua etaĝo kaj la dua el ligno<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949255@kulture_object | titolo = Флигель из состава усадьбы купцов Лагиных | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701174110/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949255@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Domo N 5 aperis en la sama periodo. Ĝis [[1909]] ĝi estis posedaĵo de sacerdoto Aleksandr Sevrjugin, poste transiris al Olga Ŝmirova<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2274/ | titolo = Усадьба А. М. Севрюгина — О. М. Шмыровой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430050959/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2274/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. En [[1918]] tie troviĝis la stabejo de la [[Ruĝa Gvardio (Rusio)|Ruĝa Gvardio]]<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 44-45.</ref>. En [[1932]]–[[1939]] ĝin okupis la stabejo de la 65-a pafista divizio, kiu dum la Dua mondmilito iĝis la 102-a gvardia Novgorodo-Pomerania Ruĝstandarda pafista divizio, pri kio informas memortabulo, metita en [[majo 2006]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2641/ | titolo = Мемориальная доска Штабу формирования 65-й стрелковой дивизии | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425112704/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2641/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Alia memotabulo, samtempe instalita, sciigas, ke en [[1945]]–[[1953]] tie sidis la stabejo de la 6-a aparta gvardia Berislavlo-Ĥingana dufoje Ruĝstandarda Suvorov-ordena pafista brigado<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2124/ | titolo = Мемориальная доска штабу 6-й стрелковой бригады (1945-1953) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425112706/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2124/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. La kvaretaĝa domo N 5a aperis en [[1994]]–[[1998]]<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 56.</ref> kaj krom oficejoj gastigas kelkajn kafejojn, ŝuan butikon, vendejon de elektronikaĵoj ktp. ==== Dekstra flanko ==== Ĉe angulo de stratoj Respubliko kaj Perekopskaja staras kvaretaĝa loĝdomo N 8, konstruita en [[1961]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/901688 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 8» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418125549/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/901688 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Al ĝi limas unuetaĝa domo, konstruita fine de la 19-a — komence de la 20-a jarcentoj kiel vendejo. En la 2000-aj jaroj ĝi estis transformita je kafejoj kaj la malnovaj brikaj muroj malaperis sub nova ŝtala fasado. Ĝin sekvas la kvaretaĝa domo N 10, konstruita en [[1990]] laŭ individua dezajno<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140235 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 10» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418201505/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140235 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref> de la Tjumena Ŝtata Universitato, do loĝata ĉefe de ĝiaj instruistoj. En ĝia unua etaĝo funkcias [[picejo]] kaj florvendejo. === De strato Krasin ĝis strato Turgenev === ==== Maldekstra flanko ==== Komence de la kvartalo ekde la {{dato|18|8|2020}} troviĝas piedirejo kun semaforo, funkcianta laŭpete<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tgt72.ru/news/2020/08/18/novyj-svetofor/ | titolo = Новый светофор | titolo-aldono = | alirdato = 24-09-2020 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 18-08-2020 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumengortrans | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200924091535/https://tgt72.ru/news/2020/08/18/novyj-svetofor/ | arkivdato = 24-09-2020 | citaĵo = }}</ref>. La sola konstruaĵo en tiu ĉi parto estas la duetaĝa kolosaĵo de la Ŝtata Agrikultura Universitato de Norda Transuralio. Ĝi aperis en aŭgusto [[1880]] kiel sidejo de la novestablita Aleksandra Reala lernejo, konstruigita de la tjumena negocisto kaj urbestro Prokopio Podarujev kaj nomita honore al la imperiestro [[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Aleksandro la 2-a]], vizitinta la urbon en [[1837]] ankoraŭ kiel tronheredonto<ref name="bonfaro"/>. Ĝia direktoro en [[1879]]–[[1906]] estis la fama siberia sciencisto Ivan Slovcov, kies kolektojn poste aĉetis loka negocisto kaj mecenato Nikolao Ĉukmaldin por la tiele fondita Tjumena muzeo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2017/12/nikolao-cukmaldin-historio-de-la.html | titolo = Nikolao Ĉukmaldin: historio de la kamparana filo | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190415111602/http://stanobelov.blogspot.com/2017/12/nikolao-cukmaldin-historio-de-la.html | arkivdato = 2019-04-15 | citaĵo = }}</ref>. En [[1889]]–[[1892]] tie studis la fama rusa verkisto [[Miĥail Priŝvin]], kies onklo estis la grava tjumena negocisto Ivan Ignatov, kiu gastigis la nevon, forpelitan el lernejo en la gepatra urbo [[Jelec]] pro aroga konduto rilate instruistojn. Siajn impresojn pri la tjumena vivo la verkisto esprimis en novelo ''Ĉeno de Kaŝĉej'' ({{lang-ru|Кащеева цепь|t=Kaŝĉejeva cep}}). En la [[1880-aj jaroj]] tie studis ankaŭ [[Leonid Krasin]], estonta sovetia diplomato, kies familio havis domon en la apuda strato, kiu nun portas lian nomon<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2018/01/glacirompilo-krasin-la-rezervita-heroo.html | titolo = Glacirompilo «Krasin» — la rezervita heroo | titolo-aldono = | alirdato = 2018-01-27 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-01-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20180127120813/http://stanobelov.blogspot.ru/2018/01/glacirompilo-krasin-la-rezervita-heroo.html | arkivdato = 2018-01-27 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 107.</ref>. En [[1926]]–[[1927]] en la Tjumena Agrikultura teknikumo studis [[Nikolao Kuznecov]], la fama spiono kaj teroristo, kiu sukcese agadis en la okupaciita [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|Ukrainio]] dum la Dua mondmilito<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2019/05/nikolao-kuznecov-spiono-teroristo.html | titolo = Nikolao Kuznecov — spiono, teroristo, esperantisto | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-05-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/788RAQnJc?url=https://stanobelov.blogspot.com/2019/05/nikolao-kuznecov-spiono-teroristo.html | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 335.</ref>. En 1941–1945 la konstruaĵo transformiĝis je [[maŭzoleo]], ĉar la korpo de [[Lenin]] kune kun ĝiaj gardistaro kaj sciencistaro estis translokita al Tjumeno, kie ĝi sekrete troviĝis dum la tuta milito en la ĉambro N 15 en la dua etaĝo<ref name="vortoj"/><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 302.</ref>. Sur la konstruaĵo pendas memortabuloj pri tiu evento<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2186/ | titolo = Мемориальная доска В. И. Ленину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425102605/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2186/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref> kaj ankaŭ pri Ivan Slovcov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/662/ | titolo = Памятная доска И. Я. Словцову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094321/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/662/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>, Miĥail Priŝvin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1302/ | titolo = Мемориальная доска М. М. Пришвину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094319/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1302/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>, Leonid Krasin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1038/ | titolo = Мемориальная доска Л. Б. Красину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-04-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094344/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1038/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref> kaj Nikolao Kuznecov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/732/ | titolo = Памятная доска Н. И. Кузнецову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094323/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/732/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ la enirejo staras sur podio busto de Nikolao Kuznecov fare de la tjumena skulptisto Alekseo Kljukin, starigita en [[1967]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref>. En 1920 tie estis malfermita la Tjumena Agrikultura teknikumo, kiu la {{daton|5|9|1959}} transformiĝis je la Tjumena Agrikultura instituto, la {{daton|1|5|1995}} je la Tjumena Ŝtata Agrikultura Akademio kaj ekde [[2012]] nomiĝas la Ŝtata Agrikultura Universitato de Norda Transuralio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/349/ | titolo = Тюменский государственный аграрный университет Северного Зауралья | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094332/https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/349/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref><ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 97.</ref><ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 343.</ref>. Al la konstruaĵo limas la placo de la Batalantoj de la Revolucio, kie staras samnoma monumento memore al la ruĝarmeanoj kaj komunistoj, pereintaj dum la [[Rusa Enlanda milito|Enlanda milito]], inkluzive de la [[Okcidentsiberia ribelo]] okazinta en [[1921]]. La unua monumento forme de la ruĝarmea [[budjonovko]] sur kolono, aperis ĉi tie en [[1927]] ĉe amastombejo de la ruĝarmeanoj, pereintaj en [[1918]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 335.</ref>. La {{daton|6|11|1957}} aperis la gipsa versio de la nuna monumento, farita surbaze de dezajno de la tjumena skulptisto Evgenij Gerasimov. En 1967 ĝin anstataŭis la [[Gisfero|gisfera]] versio<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 341.</ref>. En [[1984]] la monumento estis restaŭrita, interalie aperis la nova fundamento kaj ĝia [[piedestalo]] estis tegita de [[labradorito]] el [[Okcidenta Ukrainio]]. Krome oni turnis la skulptaĵon je 90 gradoj, tiel ke ĝi direktiĝis al la strato<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 63-64.</ref>. En julio 1918 la [[Blanka Armeo]] forpelis la Ruĝan Armeon el la urbo kaj laŭ rememoroj la novaj aŭtoritatoj ordonis elfosi restaĵojn de la ruĝarmeanoj el la amastombejo en la placo kaj reenterigi ilin eksterurbe. Aliloke, sed ene de la placo oni entombigis pereintajn blankarmeanojn. Mankas informoj, ĉu post reveno de la bolŝevistoj en [[1919]] oni revenigis la restaĵojn de la ruĝarmeanoj aŭ ne<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 60-61.</ref>. La placo estis grave rekonstruita en [[2013]]–[[2014]] kaj solene malfermita la {{daton|1|6}} 2014. Plejparto de la arboj kaj arbustoj estis forhakitaj, sed oni plantis 70 novajn arbojn omaĝe al la 70-a datreveno de Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://fedpress.ru/news/society/news_society/1401709097-v-tyumeni-posle-rekonstruktsii-otkryli-ploshchad-bortsov-revolyutsii | titolo = В Тюмени после реконструкции открыли площадь Борцов Революции | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-06-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Federal Press | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418121246/http://fedpress.ru/news/society/news_society/1401709097-v-tyumeni-posle-rekonstruktsii-otkryli-ploshchad-bortsov-revolyutsii | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Tiam aperis infanludejo kaj du monumentoj: la Arbo de Feliĉo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://safe-rgs.ru/1264-derevo-schastya-v-tyumenskom-skvere.html | titolo = Дерево счастья в Тюменском сквере | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-09-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = PUTI-shestvuy | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418114659/http://safe-rgs.ru/1264-derevo-schastya-v-tyumenskom-skvere.html | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref> kaj fontano kun la Mapo de Tjumena provinco, ofte kritikata pro ĝia malbeleco<ref name="novik"/>. Ekzistas planoj pri konstruado de subtera parkumejo sub la placo. Ĉe la placo situas haltejo ''Ploŝĉad Borcov Revolucii'' (Placo de la Batalantoj de la Revolucio). ==== Dekstra flanko ==== La duetaĝa domo N 12 aspektas kvazaŭ unueca konstruaĵo, kvankam origine tio estis du apartaj domoj. En [[1809]] la negocisto Aleksandr Ŝadrin konstruigis la duetaĝan loĝdomon ĉe angulo de stratoj Respubliko kaj Krasin. Poste aperis alkonstruaĵo destinita por vendejo kaj poŝtejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/440/ | titolo = Почтовая контора | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-22 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430053445/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/440/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949351@kulture_object | titolo = Почтовая контора | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701210803/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949351@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. En [[1875]] tie ekfunkciis poŝtejo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 327.</ref> kaj en [[1894]] aperis la unua telefona stacio por 50 abonantoj<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 329.</ref>. La domo ĝis nun gastigas telekomunikajn instituciojn. Ĝin sekvas skvaro de Adiaŭo, ricevinta sian nomon la {{daton|29|12|2003}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://docs.cntd.ru/document/441529976 | titolo = Распоряжение Администрации г. Тюмени от от 29 декабря 2003 года N 5977 "О присвоении наименования безымянному объекту лесопаркового хозяйства, расположенному на улице Республики у памятника "Учащимся школ города Тюмени, не вернувшимся с войны" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2003-12-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>, ĉar centre de ĝi staras la monumento al la lernejanoj de Tjumeno, pereintaj dum la Dua mondmilito, malfermita la {{daton|30|6|1991}}<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 349.</ref>. Ĝi konsistas el skulptaĵo forme de junulino kiu adiaŭas junulon en soldata uniformo, kaj platoj kun nomoj de la pereintoj. Rimarkindas, ke pro monproblemoj la tjumena skulptisto Nikolao Raspopov anstataŭ uzi [[bronzo]]n faris la skulptaĵon el [[betono]], poste tegita de metalaj platetoj, velditaj inter si. Tio estas tre komplika kaj peniga tekniko<ref name="novik">{{citaĵo el la reto | url = https://megatyumen.ru/society/post/224893/ | titolo = Памятники Тюмени: идея может быть великолепна, а конечный результат — безобразным | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Александр Новик | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = МегаТюмень | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419105032/https://megatyumen.ru/society/post/224893/ | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. En la skvaro regule okazas aranĝoj, ligitaj al militaj aferoj kaj patriotismo, speciale en la [[Venkotago]]. En la 1950-aj jaroj sur tiu loko somere funkciis kafejo-restoracio ''Ondo'' ({{lang-ru|Волна|t=Volna}}), kiu sidis en ligna konstruaĵo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Годы и люди земли тюменской: Книга в трех частях |lasta = Бирюков |unua = В. П. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2000 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-083-1 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 127 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Malantaŭ la skvaro altiĝas du konstruaĵoj, aperintaj en la [[1990-aj jaroj]]: la kvinetaĝa oficejaro N 14 kaj la deketaĝa loĝdomo N 14/1. Ambaŭ konstruaĵoj estas rompo de la konstruaj reguloj, ĉar grave superas la kvaretaĝan altecon permesitan en la historia urbozono. Rimarkindas ke strato Turgenev zigzagas ĉi-loke, pro kio eĉ lokanoj plejparte ne konas ĝin. === De strato Turgenev ĝis strato Semakov === ==== Maldekstra flanko ==== La tutan kvartalon tiuflanke okupas kvinetaĝa ĉefsidejo de la [[Tjumena Ŝtata Universitato]] (N 9) — la plej granda instruejo en Tjumena provinco. Ĝi estis konstruita en 2021–2024 surloke de la malnova sidejo, konstruita en 1962 kaj detruita en [[septembro 2021]]. La {{daton|10|3|2025}} tie komenciĝis lecionoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | titolo = Занятия в новом корпусе ТюмГУ начнутся с 10 марта | titolo-aldono = Студентов просят следить за обновлениями в расписании | alirdato = 2026-09-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артемий Романов | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-03-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260509211218/https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | arkivdato = 2026-05-09 | citaĵo = }}</ref>. ==== Dekstra flanko ==== Plejparto de la konstruaĵoj tiuflanke estas arkitekturaj kaj historiaj monumentoj. Domo N 18 estas la muzeo "Rezidejo de Kolokolnikov", parto de la Tjumena Provinca Muzeo de Ivan Slovcov. La rezidejo estas konata ekde komenco de la 18-a jarcento. En [[1837]] en tiu ĉi domo pasigis unu nokton la carido Aleksandro Nikolajeviĉ kaj lia edukisto [[Vasilij Ĵukovskij]], kiuj estis gastoj de la urbestro Ikonnikov<ref name="kolok">{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/149/ | titolo = Усадьба С. И. Колокольникова | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430051805/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/149/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Tiu unuetaĝa ligna domo sur brika teretaĝo estis konstruita en 1880–1918 kiel parto de la rezidejo de la influa tjumena familio Kolokolnikov, inter kies anoj estis gravaj negocistoj kaj politikistoj. La muzeo prezentas historian ekspozicion, kiu rakontas pri ĝia historio kaj la sortoj de ĝiaj posedantoj. En la teretaĝo okazas provizoraj ekspozicioj. Unuafoje la muzeo malfermiĝis tie la {{daton|23|2|1982}} kaj tio estis la Muzeo de stabejo de la marŝalo [[Vasilij Bljuĥer]], kies stabo funkciis tie en 1919 post la reokupo de Tjumeno dum la Enlanda milito. En [[1994]] ĝi estis transformita je la muzeo, dediĉita al ĉiuj iamaj posedantoj kaj loĝantoj de la domo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 346.</ref>. La duetaĝa domo N 20, konstruita en la [[1880-aj jaroj]] kiel unuetaĝa butiko kaj rekonstruita en [[1914]] kiel duetaĝa vendejo, estas bela ekzemplo de [[novklasikismo]] kaj [[Secesio (stilo)|secesio]] kaj servis kiel butiko de Kolokolnikov<ref name="kolok"/>. Nun ĝi funkcias kiel parto de la menciita muzeo. La unua etaĝo reprezentas etoson de malnova vendejo dum en la dua okazas provizoraj ekspozicioj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1428/ | titolo = Магазин Колокольниковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-06-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430051815/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1428/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ la muzeo, iom pli profunde, angule de la stratoj Respubliko kaj Turgenev, situas la domo N 18a. Tio estas ligna kromdomo ({{lang-ru|флигель}}) de la burĝoj Ivan Ivanovoĉ kaj Maria Konstantinovna Kozlov, kies ĉefa domo (same ligna) staras apude, je strato Turgenev, 9. La kromdomo estis konstruita en la 19-a jarcento. Maria Kozlova naskiĝis en [[Kirov (urbo en Kirova provinco)|Vjatko]] kaj okupiĝis pri negoco. En 1905 pro [[pleŭrito]] ŝia edzo mortis kaj estis sepultita en la Tekutjev-tombejo. Post tio ŝi invitis kiel komercan partneron sian bofilon, burĝon Panfil Viktorovoĉ Tretjakov kaj ili fondis komercan partnerecon "Komerca Domo M. I. Kozlova kaj P. V. Tretjakov" ({{lang-ru|Торговый Домъ М.К. Козлова и П.В. Третьяковъ}}). La kompanio posedis vendejojn kaj ledofabrikon en strato Malgranda Beregovaja, 1. La kromdomo servis kiel loĝejo, ankaŭ en la sovetia tempo. En 2003 apude estis konstruita plia sidejo de la [[Tjumena Ŝtata Universitato]], do la Kozlov-bieno estis grave rekonstruita kaj ekde tiam uzata kiel oficejoj<ref name="Храм, мечеть и роскошные особняки"/>. La trietaĝa domo N 22 estas la librejo de la Tjumena Ŝtata Universitato. Ĝi staras surloke de la duetaĝa domo de negocistoj Brjuĥanov, en kiu en la [[1930-aj jaroj|1930]]-aj — [[1950-aj jaroj]] sidis [[NKVD]]. En keloj de la domo sidis arestitoj, samloke okazis amasaj ekzekutoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2017/10/la-granda-purigo-en-tjumeno.html | titolo = La Granda Purigo en Tjumeno | titolo-aldono = | alirdato = 2017-10-31 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20171031160604/http://stanobelov.blogspot.ru/2017/10/la-granda-purigo-en-tjumeno.html | arkivdato = 2017-10-31 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/08/mi-sidis-en-celoj-de-nkvd-rememoroj-de.html | titolo = “Mi sidis en ĉeloj de NKVD…” (rememoroj de malliberulino) | titolo-aldono = | alirdato = 2018-08-11 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-08-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20180811084351/http://stanobelov.blogspot.com/2018/08/mi-sidis-en-celoj-de-nkvd-rememoroj-de.html | arkivdato =2018-08-11 | citaĵo = }} </ref>. Poste tie troviĝis amasloĝejo de la Tjumena Pedagogia Instituto (poste universitato). En [[1998]] la domo estis deklarita neriparebla kaj detruita kaj sur ĝia loko aperis la nova konstruaĵo laŭ dezajno de la moskva arkitekto Vitalij Vorobjov (farita en 1996)<ref>Вычугжанин А. Тюмень. Сквозь глубину веков // Лукич. 1999. Ч. 6. С. 145.</ref>, kies aspekto nur iom similas al la originalo<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 56.</ref>. Antaŭ ĝi, proksime al la domo N 20, la {{daton|30|10|2001}} aperis memorŝtono el griza kaj ruĝa granitoj, dediĉita al viktimoj de la Stalin-reprezalioj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tmn.aif.ru/society/details/perevypolnili_plan_istorik_-_o_zhertvah_repressiy_i_vragah_naroda | titolo = «Перевыполнили план». Историк — о жертвах репрессий и «врагах» народа | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юрий Пахотин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Argumenti i Fakti]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418112707/http://www.tmn.aif.ru/society/details/perevypolnili_plan_istorik_-_o_zhertvah_repressiy_i_vragah_naroda | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://docs.cntd.ru/document/441530513 | titolo = Распоряжение Администрации города Тюмени от 26 октября 2001 года N 4625 "Об увековечивании памяти жертв политических репрессий 1937-1938 годов" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2001-10-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424105918/http://docs.cntd.ru/document/441530513 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Tie foje okazas rilataj eventoj, speciale la {{daton|30|10}}, en la [[Memor-Tago pri Viktimoj de Politikaj Reprezalioj|Tago de la Viktimoj de la Politikaj Reprezalioj]]. === De strato Semakov ĝis strato Kirov === Komence de la kvartalo troviĝas piedirejo kun semaforo. ==== Maldekstra flanko ==== En [[1949]] en tiu ĉi flanko, de strato Semakov ĝis strato Ĉeljuskincev, estis konstruita la unua en la urbo asfalta trotuaro<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 340.</ref>. Tiuparte la kvartalo konsistas el du malnovaj domoj. La duetaĝa domo N 13, konstruita en [[1870]]–[[1890]], iam apartenis al loka riĉulo, negocisto Ivan Vojnov, poste transiris al negocisto Aleksandr Bagajev, kiu loĝis en la dua etaĝo dum la unua etaĝo en diversa tempo gastigis klubon de komizoj kaj vendejon<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tyum-pravda.ru/obshestvo-main/22727-zagadki-doma-bagaeva | titolo = Загадки дома Багаева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Дубовская | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Pravda | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190703152335/http://tyum-pravda.ru/obshestvo-main/22727-zagadki-doma-bagaeva | arkivdato = 2019-07-03 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949261@kulture_object | titolo = Дом И. П. Войнова — А. А. Багаева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701091030/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949261@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. En 1941–1942 tie funkciis hospitalo por vunditaj militistoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/182/ | titolo = Дом И. П. Войнова — А. А. Багаева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430062044/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/182/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 313.</ref>. Nun tie troviĝas sekcioj de la Ŝtata Agrikultura Universitato de Norda Transuralio. Ĝin sekvas la domo N 17, fakte kelkaj sendistance alpremitaj domoj, ankaŭ konstruitaj fine de la 19-a — komence de la 20-a jarcentoj. La unua mencio pri ĝi aperas en [[1897]]. La unuan, trietaĝan parton ĉe kruciĝo de stratoj Respubliko kaj Kirov (tiam — Carskaja kaj Vojnov) konstruigis la tjumena negocisto de la 2-a rango Nikolao Jadriŝnikov. Poiomete la rezidejo kreskis, en 1909 aldoniĝis duetaĝa domo inter la domoj de Jadriŝnikov kaj Vorobejĉikova — tie funkciis vendejoj kaj oficejoj. En 1918 en la domo sidis la stabo de la Ruĝa Armeo. En 1919 la rezidejo estis ŝtatigita, fine de la [[1920-aj jaroj]] transiris al la militista fako kaj komence de la [[1930-aj jaroj]] estis unuigita kun la rezidejo de Pavla Vorobejĉikova (N 15) kaj tiu de la [[Oranta katedralo (Tjumeno)|Oranta katedralo]] (strato Semakov N 13) kaj transdonita al la diviziono de [[OGPU]]. En [[1950]] oni decidis konsideri ilin unu domo kaj donis statuson de la arkitekta monumento. En [[1936]] tie ekfunkciis la unua en la urbo dekjara lernejo N 1<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 337.</ref>. En la [[1950-aj]] — [[1980-aj jaroj]] domoj N 15 kaj 17 estis parto de tiu lernejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/173/ | titolo = Усадьба Ядрышниковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430052051/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/173/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949397@kulture_object | titolo = Комплекс из 3-х зданий: Административно-торговое (Дом Н. Ю. Ядрышникова) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701183316/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949397@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Memortabulo, metita en 2001, informas ke tie laboris la honora civitano de la urbo Pavel Ioanidis, fondinta en 1945 la unuan infanan sportlernejon en la regiono, kiu funkciis tiuloke dum jardekoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1233/ | titolo = Мемориальная доска П. А. Иоанидису | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425105822/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1233/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. La malaperinta domnumero 15 apartenis al la rezidejo de Pavla Vorobejĉikova, konstruita en 1897. Ŝi apartenis al familio de la tjumena negocisto Giljov, unu el la plej riĉaj familioj de la urbo kaj en 1887 edziniĝis al alia riĉulo, Pjotr Vorobejĉikov. Ekde 1900 en la unua etaĝo de la domo funkciis ŝia vendejo. Nun en la domo sidas sekcioj de la urba administracio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1926/ | titolo = Усадьба П. П. Воробейчиковой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430052748/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1926/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalon ĉi-flanke formas du malnovaj domoj. La kvinetaĝa domo N 24 nomiĝas ''Rekonstruktor'' (Rekonstruisto)<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Годы и люди земли тюменской: Книга в трех частях |lasta = Бирюков |unua = В. П. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2000 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-083-1 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 123 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>, ĉar ĝi aperis en [[1937]] kaj estis konsiderata simbolo de la rekonstruo de la nacia ekonomio. Tiutempe en ĝi loĝis ŝtatoficistoj. En la [[1990-aj jaroj]] estis alkonstruita la kvina etaĝo. La domo gastigas plurajn ŝtatoficejojn, en la unua etaĝo flanke de strato Semakov funkcias kafejo ''Maksim'' de la samnoma restoracia reto, unu el la plej malnovaj en la urbo. Memortabulo, metita en 2000, informas ke en la domo loĝis [[Heroo de Sovetunio]] Viktor Bugajev, tankisto dum la Dua mondmilito<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1036/ | titolo = Мемориальная доска В. Е. Бугаеву | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-04-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425094555/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1036/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|1|5|2002}} tie ekfunkciis la unua kafo-trinkejo ({{lang-ru|кофейня}}) en la [[Urala federacia regiono]], pri kio informas memortabulo, instalita en 2022<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237167622 | titolo = «У меня было только слово "кофейня" и огромное желание открыть новое заведение» | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-05-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20221004152928/https://tumen.dk.ru/news/237167622 | arkivdato = 2022-10-04 | citaĵo = }}</ref>. Komence de la 20-a jarcento sur tiu ĉi loko staris malgranda duetaĝa domo, jam kaduka, kun la unua etaĝo enteriĝinta ĝis mezo de la fenestroj. En la unua etaĝo funkciis bakejo, en la dua — sukeraĵejo. Proksime staris kinejo "Waldemar", kiu malfermiĝis en 1910 en la speciale konstruita tiucele domo kaj povis enspacigi ĝis 380 homoj. Ĝia posedanto estis A. I. Romaŝov. Dum demonstrado de mutaj filmoj ludis pianisto kaj la blinda violonisto Rodionov<ref>Улыбин А. С. Заметки о Тюмени (1906–1956 гг.) // Земля Тюменская: Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 2006. Вып. 20. Тюмень, 2007. С. 169.</ref>. La trietaĝa domo N 26 (fakte tri sendistance alpremitaj domoj) estis konstruita fine de la 19-a jarcento kaj ĝis [[1898]] apartenis al la riĉulo I. A. Babuŝkin. Poste ĝi transiris al M. A. Vereŝĉagin, de 1905 ĝis 1916 ĝin posedis Andreo Tekutjev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2023/ | titolo = Дом И. А. Бабушкина | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430061448/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2023/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. En la 2000-aj jaroj estis alkonstruita la tria etaĝo. En la domo gastas pluraj oficejoj, butikoj kaj restoracioj. === De strato Kirov ĝis strato Ĉeljuskincev === Komence de la kvartalo troviĝas piedirejo kun semaforo funkcianta laŭpete. ==== Maldekstra flanko ==== Tiu parto de la kvartalo konsistas el tri malnovaj domoj. La domo N 19 staras ĉe stratangulo kaj origine havis du etaĝojn. Ĝi estis posedaĵo de negocisto Andrej Averkijev kaj aperis en [[1899]]. En [[1908]]–[[1909]] estis alkonstruita ĝia dua parto kaj en la sovetia epoko aperis pliaj du etaĝoj, kiuj videble malsamas de la [[Novrenesanco|novrenesanca]] bazo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1568/ | titolo = Дом А. Ф. Аверкиева (ул. Республики, 19) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-06-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430061803/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1568/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Por tio oni uzis brikojn de la [[Preĝejo de Endormiĝo de la Dipatrino (Tjumeno)|preĝejo de Endormiĝo de la Dipatrino]]<ref>Улыбин А. С. Заметки о Тюмени (1906–1956 гг.) // Земля Тюменская: Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 2006. Вып. 20. Тюмень, 2007. С. 170.</ref>. En la unua etaĝo origine funkciis vendejo de "koloniaj varoj", en la dua troviĝis oficejo kaj apartamento de la posedanto. En [[1913]]–[[1916]] tie gastis la Tjumena Urba Socia Banko, kies direktoro estis Andrej Averkijev. En marto 1918 unuafoje kaj en aŭtune 1919 definitive la domo estis ŝtatigita kaj iĝis sidejo de la urba plenuma komitato, la urbaj partia kaj komsomola komitatoj. Post fondiĝo de Tjumena provinco en [[1944]], nombro de ŝtatoficistoj draste kreskis, do oni decidis alkonstrui du pliajn etaĝojn. Fine la duan etaĝon okupis la urba komitato de [[komsomolo]], la trian — la urba plenuma komitato, la kvaran — la urba [[Komunista Partio de Sovetunio|partia]] komitato. En la dua etaĝo, ĉe ŝtuparejo funkciis ankaŭ registrejo de civilaj aktoj, kiu registris naskiĝojn, geedziĝojn, divorcojn kaj mortojn<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 111-112.</ref>. La {{daton|22|8|1983}} la urba plenuma komitato translokiĝis al la speciale por ĝi konstruita sidejo en strato Pervomajskaja 20, do tiu ĉi domo plene transiris al la urba komsomola komitato. Poste tie sidis ankaŭ provinca komitato de komsomolo. En novembro [[1991]] komsomolo estis fakte likvidita kaj la ejo malpleniĝis<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 112-113.</ref>. La domo jam en januaro 1991 estis transdonita al la Tjumena Ŝtata Instituto pri Artoj kaj Kulturo, samjare kreita surbaze de lerno-konsulta punkto de la Ĉeljabinska Instituto pri Kulturo. Ekde [[1997]] dum kelkaj jaroj la unua etaĝo estis luigita al privata vendejo<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 114.</ref>. Apud la instituto troviĝas piedirejo kun piedirejo kun semaforo, instalita en 2021. Post ĝi sekvas skvaro. En [[2012]] oni planis konstrui tie 10-etaĝan hotelon [[Hampton by Hilton]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/250046 | titolo = Hilton в Тюмени построят через два года на улице Республики | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Мурзина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-06-22 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504072323/http://www.vsluh.ru/news/realty/250046 | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>, sed poste rezignis je tiuj planoj. En [[2017]] la sama kompanio anoncis ĝian konstruadon en strato Minskaja, sed denove sekvis nenio. En [[2019]] ĝi refoje anoncis konstruadon en strato Minskaja, jam kun la municipa subteno<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/333230 | titolo = В центре Тюмени появится новая гостиница стоимостью около 1 млрд рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-08-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504072315/http://www.vsluh.ru/news/realty/333230 | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>, sed denove nenion faris. La {{daton|17|10|2023}} tie malfermiĝis skvaro. Oni uzis subterajn kelojn de stokejoj, kiuj iam troviĝis sur tiu ĉi loko kaj estis uzataj de la apoteko — la subterkelo transformiĝis je amfiteatro. Malnova fajrohaltiga muro estis ekfunkciis kiel ekspoziciejo, trovitaj artefaktoj iĝis parto de la skvaro<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237192024 | titolo = В квартале вузов в центре Тюмени открыли сквер с амфитеатром за 43 млн рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2024-03-21 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-10-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240321110738/https://tumen.dk.ru/news/237192024 | arkivdato = 2024-03-21 | citaĵo = }}</ref>. La domo N 21 aperis en [[1909]], apartenis al la firmao "Heredantoj de Agrafena Sokolova" kaj enspacigis loĝejon kaj vendejon. En 1918 la domo estis ŝtatigita. La {{daton|12|11|1922}} kadre de la [[Nova Ekonomia Politiko]] tie malfermiĝis privata vendejo de sanitaraj kaj higienaj varoj de Morej Kagan. Jam en 1928 ĝia posedanto estis la Uralmedtorg (la Urala Administracio pri Vendado de Medicinaĵoj), dum inter luantoj estis la ĉefa apoteko, la apoteka administracio kaj vendejo de forcejo. En 1934–1941 tie loĝis familio de la estro de la apoteka administracio Vilhelm Krause<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/223/ | titolo = Дом А. И. Соколовой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430063414/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/223/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Nun tie funkcias apoteko N 1, unu el la plej malnovaj kaj estimataj en la urbo. Fine de la kvartalo, ĉe stratangulo staras domo N 23, ankaŭ konstruita lime de la 19-a kaj 20-a jarcentoj kaj origine duetaĝa. Ĝia posedanto estis komercisto Jakov Andrejev, kiu havis tie sidejon de propra banko. En la sovetia epoko oni alkonstruis la trian etaĝon, do nur arkaj fenestroj de la dua etaĝo memorigas pri la origina dezajno<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 160.</ref>. La unuan etaĝon okupas apotekoj, kafejo kaj vendejoj, aliaj etaĝoj estas loĝataj. ==== Dekstra flanko ==== Tiuflanke staras tri domoj. Ĉe stratangulo situas la duetaĝa domo N 28, konstruita komence de la 20-a jarcento. Ĝi estis posedaĵo de la juda negocisto Ŝlomo Overŝtejn kaj konsistis el apartamentoj kaj vendejo. En 1906—1908 tie funkciis banko<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1416/ | titolo = Дом Ш. М. Оверштейна | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430054432/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1416/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Nun tie troviĝas teknika sekcio de telekomunika firmao. Origine sur la frontono estis [[Stelo de Davido]], poste forigita kaj en la 1990-aj jaroj ĝiaj spuroj ŝirmitaj per litero ''T'' (pro la tjumena firmao ''Tjumentelekom'', kiu sidis tiutempe en la ejo)<ref name="judoj">{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/05/tjumeno-sub-la-stelo-de-davido.html | titolo = Tjumeno sub la Stelo de Davido | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190415113557/http://stanobelov.blogspot.com/2018/05/tjumeno-sub-la-stelo-de-davido.html | arkivdato = 2019-04-15 | citaĵo = }}</ref>. Ĝin sekvas la kvinetaĝa oficejaro en domo N 28a. Finas la kvartalon komplekso el du domoj sub la sama numero. Unue staras la duetaĝa domo N 30, konstruita en 1870–1880 por la urbestro Pjotr Matjagin. Komence de la 20-a jarcento ĝi transiris al la familio Vorobejĉikov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2671/ | titolo = Дом Матягиных — Воробейчиковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430055050/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2671/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949280@kulture_object | titolo = Дом Воробейчиковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190704201923/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949280@kulture_object | arkivdato = 2019-07-04 | citaĵo = }}</ref>. Ĝin sekvas la unuetaĝa domo, konstruigita fine de la 19-a jarcento de la negocisto Prokopij Podarujev. Post lia bankroto en 1898 la domo kune kun ĉiuj aliaj havaĵoj estis aĉetita de la Siberia Komerca Banko. En 1900 ĝi estis tiucele rekonstruita. En [[1914]] la domo estis renovigita, aperis la unuetaĝa alkonstruaĵo de klienta halo laŭ dezajno de la urba arkitekto Konstantin Ĉakin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/232/ | titolo = Сибирский торговый банк — Дом купца П. И. Подаруева (ул. Республики, 30) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430053704/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/232/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949353@kulture_object | titolo = Сибирский торговый банк (Дом купца П. И. Подаруева) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701184147/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949353@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Tiu tradicio daŭris ĝis [[2007]], kiam [[Sberbanko]] cedis ĝin al la ŝtata organizaĵo, registranta nemoveblaĵojn. === De strato Ĉeljuskincev ĝis strato Dzerĵinskij === La strato Ĉeljuskincev (antaŭe Irkutskaja) markas limon de la urbo fine de la [[17-a jarcento]]. En [[1684]] post plia incendio oni translokis ĉi tien la urban muron<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 321.</ref>. ==== Maldekstra flanko ==== Plejparton de la kvartalo konsistigas arkitekturaj monumentoj. Ĉe stratangulo staras la duetaĝa domo N 25, konstruita en [[1896]]. Ĝia posedanto estis negocistino Antonina Pavlovna Dejeva<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949273@kulture_object | titolo = Дом А. П. Деевой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701180554/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949273@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Ŝia edzo Aleksej Miĥajloviĉ okupiĝis pri vendado de vitraĵoj, porcelanaĵoj kaj nutraĵoj. En la unua etaĝo funkciis vendejoj de Brandt kaj de fratoj Gajnutdinov, la dua etaĝo ne estis finkonstruita. La geedzoj Dejev havis vendejon de vazaro. En 1913 en la domo funkciis vendejo de vestoj kaj peltoj de Brandt kaj frukta-nutraĵa vendejo de Ismagilov. Post la revolucio la domo estis ŝtatigita, en 1925–1926 ĝi servis kiel amasloĝejo el 9 loĝejoj. En 2000–2017 tie sidis la Tjumena Urba Posedaĵa Administracio ({{lang-ru|Тюменское городское имущественное казначейство}})<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1387/ | titolo = Дом А. П. Деевой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430062320/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1387/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref name="Храм, мечеть и роскошные особняки">{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2022/02/21/hram-mechet-i-roskoshnye-osobnyaki-tyumenskie-pamyatniki-vzyali-pod-ohranu/ | titolo = Храм, мечеть и роскошные особняки: тюменские памятники взяли под охрану | titolo-aldono = У каждого из пяти объектов богатая история | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Ольга Боровикова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-02-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220221045214/https://tumentoday.ru/2022/02/21/hram-mechet-i-roskoshnye-osobnyaki-tyumenskie-pamyatniki-vzyali-pod-ohranu/ | arkivdato = 2022-02-21 | citaĵo = }}</ref>. Poste la domo estis vendita, restaŭrita kaj ekde 2020 tie funkcias pluraj restoracioj. Dum la restaŭrado iuj fakuloj kritikis ĝin pro fuŝo de la aspekto de la domo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tm-courier.ru/2019/03/14/komu-doverit-restavracziyu/ | titolo = Кому доверить реставрацию? | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Вероника Шапиро | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-03-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij Kurier | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240425104252/https://tm-courier.ru/2019/03/14/komu-doverit-restavracziyu/ | arkivdato = 2024-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Sed la aŭtoritatoj respondis ke origine ĝi aspektis ĝuste tiel, do nestukita kaj ruĝbrika, kaj ke neripareblaj partoj de la muroj estis anstataŭigitaj per similaspektaj materialoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://rec.admtyumen.ru/OIGV/REC/actions/irections/more.htm?id=11877838%40cmsArticle | titolo = О реставрации Дома А.П. Деевой | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-11-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}{{404|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ĝin sekvas skvaro de Leonid Zgerskij, honora civitano de Tjumeno, eks-direktoro de la Tjumena Koncerta Unuiĝo, surbaze de kiu en 1958 estis kreita filharmonio. Ĝi ricevis sian nomon la {{daton|12|2|2022}} laŭ peto de la filharmonio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2022/02/12/tyumenskomu-skveru-prisvoili-imya-leonida-zgerskogo/ | titolo = Тюменскому скверу присвоили имя Леонида Згерского | titolo-aldono = Тюменец сделал большой вклад в развитие городской филармонии | alirdato = 2024-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елизавета Подкосова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-02-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220212164322/https://tumentoday.ru/2022/02/12/tyumenskomu-skveru-prisvoili-imya-leonida-zgerskogo/ | arkivdato = 2022-02-12 | citaĵo = }}</ref>. Tie oni povas vidi fragmenton de malnova ligna [[pavimo]], lasita subĉiele kiel objekto ''in situ''. En [[aprilo 2024]] komenciĝis ĝia kompleta rekonstruado<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2023/11/28/72959984/ | titolo = С пилоном и креслами-коконами: неприметный закуток в центре Тюмени превратят в сквер за 30 миллионов | titolo-aldono = Работа над тотальным преображением этого пространства стартует весной 2024 года | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Бурлева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-11-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20231129202205/https://72.ru/text/gorod/2023/11/28/72959984/ | arkivdato = 2023-11-29 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://vsluh.ru/novosti/nedvizhimost/v-tyumeni-nachalas-rekonstruktsiya-skvera-leonida-zgerskogo_405311/ | titolo = В Тюмени началась реконструкция сквера Леонида Згерского | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-04-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref> kaj la {{daton|2|10|2024}} ĝia unua parto malfermiĝis denove. La malnova pavimo estis lokita je kaĝo, aperis murpentraĵo kaj vertikala tubaro forme de [[violonĉelo]], kiun ludis la muzikisto. Sekvan jaron la skvaro estos vastigita per areo, ĉe strato Ĉeluskincev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237210723 | titolo = Арт-объект в виде виолончели и мостовая в клетке: как благоустроили сквер Згерского | titolo-aldono = | alirdato = 2024-10-14 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-10-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Post la skvaro staras la duetaĝa domo N 29, konstruita en [[1907]] en la [[novrenesanca stilo]]. Tie troviĝis loĝejo kaj vendejo de komercisto Nikolao Pankratjev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2419/ | titolo = Дом Н. Л. Панкратьева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-01-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430055242/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2419/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949276@kulture_object | titolo = Дом Н. Л. Панкратьева | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701194651/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949276@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. En 2024 komenciĝis ĝia restaŭrado, post kio ene malfermiĝos manĝejoj kaj drinkejoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237197639 | titolo = «Колесник» вложит 50 млн в реставрацию дома Панкратьева в центре Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-02-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240202154035/https://tumen.dk.ru/news/237197639 | arkivdato = 2024-02-02 | citaĵo = }}</ref>. La duetaĝa domo N 31 estis konstruigita en [[1885]] de unu el la unuaj tjumenaj fotistoj Fjodor Sokolov. En [[1912]] ĝi transiris al komercisto S. I. Nekrasov, al kiu ĝi servis kiel loĝejo kaj vendejo. En [[1913]] li rekonstruis la domon, farinte duetaĝan alkonstruaĵon. Supozeble la domo estis konstruita laŭ dezajno de Konstantin Ĉakin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2430/ | titolo = Дом с торговыми лавками | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-01-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430053951/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/2430/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949398@kulture_object | titolo = Дом с торговыми лавками | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701174024/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949398@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Nun tie sidas organizaĵoj de la [[armena diasporo]]. Ĉe angulo de strato Dzerĵinskij staras la kvinetaĝa domo, konstruita de la turka kompanio kaj malfermita la {{daton|5|8|1997}} kiel la Centro de Internacia Komerco<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 352.</ref>. Tamen fine ĝi transformiĝis je la nura hotelo "Prezident", malmulte konata eĉ inter la urbanoj, kun oficejoj kaj restoracio. Apud ĝi sur herbobedo en decembro [[1999]], laŭ iniciato de Jerĵan Makaŝ, la tiama posedanto de la Centro de Internacia Komerco, estis starigita memorfosto kun surskribo: "2000. Komenco de la ĝenerala rekonstruo de la historia centro de Tjumeno"<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 104.</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalo konsistas el kvar konstruaĵoj, el kiuj du estas malnovaj. En domo N 34, kies fasado estas direktita al strato Ĉeljuskincev, sidas la filharmonio. Krom koncertoj kaj spektakloj en du haloj (granda kaj eta) ofte okazas solenaĵoj, inkluzive de inaŭguro de la guberniestro de Tjumena provinco. Tiun vakan terenon en [[1907]] aĉetis ĉe P. S. Sapoĵnikov la komercisto Jankel Ŝajĉik, kiu en 1908–1909 konstruigis sur tiu ĉi loko sidejon de la firmao "Komerca Domo de la fratoj Ŝajĉik" ({{lang-ru|Торговый дом братьев Шайчик}}), fondita de la fratoj Jankel, Icĥak kaj Abram en 1909<ref>Чупин В. А был ли Яша Шайчик? // Лукич. 2000. Ч. I. С. 105-106</ref>. Pri la juda deveno de la posedanto atestis steloj de Davido sur ĝia malnova fasado<ref name="judoj"/>. Ĝia surstrata parto havis du etaĝojn, tiu en la korto — tri. En la unua etaĝo funkciis vendejoj, en la dua — halo por 400 sidlokoj, kun scenejo, kaj lueblaj ĉambroj. De 1909 ĝis 1918 la ejon luis la Komiza klubo, kiu organizadis tie balojn kaj spektaklojn, disponis bibliotekon. En novembro 1918 la fratoj Ŝajĉik vendis la domon al la negocisto Abram Ĥnoĥ, sed jam en aŭgusto 1919 ĝi estis ŝtatigita<ref>Чупин В. А был ли Яша Шайчик? // Лукич. 2000. Ч. I. С. 112</ref>. En januaro [[1923]] tie ekfunkciis la unua en la urbo sporta sekcio. Poste aldoniĝis artaj sekcioj<ref>Калугин Н. В. Мои воспоминания // Сибирский исторический журнал. 2004. № 1. С. 100.</ref>. Oni uzis ĝin kiel klubon ĝis 1937, kiam ĝi estis transdonita al la novestablita Domo de Junpioniroj. En [[1942]]–[[1944]] ĝin okupis la Kubana Medicina Instituto, evakuita el [[Krasnodaro]]. En 1945 deponejon en la korto okupis arta kooperativo "Ĥudoĵnik" (Pentristo) subestre de la konata loka pentristo Aleksandro Mitinskij. En [[1946]] la domon okupis la novestablita koncerta-estrada buroo, en novembro [[1958]] transformita je la Tjumena Provinca Filharmonio. Komenciĝis rekonstruado, fakte konstruado laŭ dezajno de la ĉefa urba arkitekto Pjotr Grinenko, nomita en dokumentoj "rekonstruo", ĉar tiutempe oficiale estis malpermesite konstrui novajn koncertejojn. La teknikan dezajnon faris la provinca kolĥoza konstrua firmao, ĉar kaze de mendo ĉe la specialiĝinta pri tio instituto Giproteatro, la nura dezajnado daŭrus ĝis 4–5 jarojn. La {{daton|5|11|1967}} la rekonstruita filharmonio estis solene malfermita, sekvan tagon en ĝi okazis solena kunsido de la provincaj kaj urbaj kadruloj okaze de la datreveno de la [[Oktobra revolucio]], poste denove provizore fermita por korekti ĉion ankoraŭ nefaritan kaj nur la {{daton|19|12}} ĝi estis definitive malfermita<ref>Згерский Л. Обаяние интеллекта // В пламени жизни: Книга воспоминаний о Борисе Евдокимовиче Щербине. Тюмень, 1999. С. 210.</ref>. Pro tio nur laŭ formo de iuj fenestroj eblas diveni ĝian iaman aspekton. En [[2002]]–[[2003]] ĝi estis denove grave rekonstruita. En 1967 antaŭ ĝi estis starigita busto de la komponisto [[Aleksandro Aljabjev]], filo de tobolska guberniestro<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 227.</ref>. Komence de la 1980-aj jaroj ĝi estis translokita en halo de la dua etaĝo. Onidiroj asertis, ke tion ordonis iu partiestro el la urba partia komitato, kiu foje elrigardis el la dua etaĝo kaj rimarkis, ke desupre la busto similas al [[faluso]], do ordonis meti ĝin en lokon, kie ne eblos vidi ĝin de tia pozicio<ref>Пристеночный Алябьев // Лукичок. 2008. Вып. 1. С. 167.</ref>. Dum la lasta rekonstruo ĝi malaperis senspure. En la 1990-aj jaroj la filharmonio ricevis nomon de la fama tjumena kantisto Jurij Guljaev, pri kio informis respektiva memortabulo. Sed dum la menciita rekonstruo ankaŭ ĝi malaperis. La {{daton|6|6|2004}} antaŭ la enirejo aperis la bareliefo de Jurij Guljaev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1843/?sphrase_id=1279 | titolo = Мемориальная доска Ю. А. Гуляеву (ул. Республики, 34) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190705113423/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1843/?sphrase_id=1279 | arkivdato = 2019-07-05 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 166-167, 201.</ref>. Ekde la {{dato|17|10|2000}} en la filharmonio funkcias orgena halo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 354.</ref>. En la unua etaĝo ekde [[majo 2020]] gastas ankaŭ restoracio de la [[kartvela kuirarto]] ''Van Gogi'', parto de la restoracia reto "Maksim" (origine tie sidis la restoracio "Mozart", poste "Maksim. La elektita", poste "Maximo" — ĉiuj de la sama reto)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/69276619/ | titolo = Известный тюменский ресторан сети «МаксиМ» сменил место «прописки» и поселился у филармонии | titolo-aldono = | alirdato = 2020-06-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артур Галиев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-05-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200608163612/https://72.ru/text/gorod/69276619/ | arkivdato = 2020-06-08 | citaĵo = }}</ref>. Domo N 36 estis konstruigita en 1908–1910 de juda negocisto Iosel Brandt, pri kio atestis stelo de Davido sur ĝia frontono, kaj estis inter la unuaj trietaĝaj domoj en la urbo. Suprajn etaĝojn okupis granda familio de la negocisto, en la unua etaĝo funkciis lia vendejo de juveloj, [[gramofono]]j, bicikloj ktp. En la sovetia periodo malaperis balkonoj kaj la David-stelo, ŝanĝis sian lokon la enirejo kaj la ejon okupis sovetiaj organizaĵoj<ref name="judoj"/>. Spuroj de la David-stelo videblis ĝis riparado okazinta en 2006, kiam ĝi estis restaŭrita, sed post kelkaj tagoj kaŝita malantaŭ la blazono de Tjumeno<ref name="judoj"/><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/195/ | titolo = Дом И. Х. Брандта | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-23 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430061126/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/195/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Post foriro de la administracio de la Centra administra distrikto tie restis nur kafejo ''Teatralnoje'' (La teatra). La kvinetaĝa domo N 40/1 staras surloke de malnova unuetaĝa vendejo, en kiu en [[1930]] ekfunkciis la tjumena radio. En la 1990-aj jaroj ĝi estis detruita kaj en 1999–2003 sur ĝia loko laŭ dezajno de la tjumena arkitekto Ravil Gahabutdinov estis konstruita tiu ĉi sesetaĝa oficejo, kiun longan tempon okupis telekomunika firmao "Tjumentelekom" kaj ĝiaj posteuloj, poste ankaŭ foririnta<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.oaograd.com/chasovnya | titolo = Административное здание на ул. Республики, 40 | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = OAO Grad | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190506030722/https://www.oaograd.com/chasovnya | arkivdato = 2019-05-06 | citaĵo = }}</ref>. En la unua etaĝo ĝis la {{dato|30|2020}} funkciis kafejo de la reto "Maksim", fermita dum la longdaŭra kvaranteno pro la kronvirusa pandemio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/69276619/ | titolo = В Тюмени закрылось легендарное заведение сети «Максим» | titolo-aldono = | alirdato = 2020-06-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-04-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200503091730/https://72.ru/text/business/69236074/ | arkivdato = 2020-05-03 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|17|4|2010}} okaze de la 80-a datreveno de la tjumena radio oni metis sur la domon memortabulon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1304/ | titolo = Памятная доска первому тюменскому радиоузлу | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425095932/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1304/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estis posedaĵo de la telekomunika firmao [[Rostelekom]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.znak.com/2017-09-15/rostelekom_prodaet_tyumenskiy_ofis_s_restoranom_maksim_za_288_mln_rubley | titolo = «Ростелеком» продает тюменский офис с рестораном «Максим» за 288 млн рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-09-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Znak.com]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504105225/https://www.znak.com/2017-09-15/rostelekom_prodaet_tyumenskiy_ofis_s_restoranom_maksim_za_288_mln_rubley | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>, sed en [[aŭgusto 2021]] estis aĉetita de loka reto de klinikoj "Doktor Arbitajlo"<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237155328 | titolo = «Ростелеком» продал огромное здание в историческом центре Тюмени. Там откроется клиника | titolo-aldono = | alirdato = 2021-10-14 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-08-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Деловой квартал | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20211014120624/https://tumen.dk.ru/news/237155328 | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref> kaj la {{daton|1|2|2023}} tie malfermiĝis ĝia kirurgia hospitalo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/health/2023/02/01/72010955/ | titolo = В Тюмени открыли новый хирургический стационар европейского уровня | titolo-aldono = | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-02-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230203032318/https://72.ru/text/health/2023/02/01/72010955/ | arkivdato = 2023-02-03 | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ ĝi altiĝas la griza kvinetaĝa oficejo de Rostelekom. Strato Dzerĵinskij tiuloke haltas ĉe barilo, blokanta trairon al la korto de loĝdomo N 57 en strato Lenin, kiu aperis en [[1984]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/440011 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Ленина, 57» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190501075535/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/440011 | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref> kaj komplete blokis la straton. Do tiu parto de la strato estas uzata kiel parkumejo. === De strato Dzerĵinskij ĝis strato Pervomajskaja === ==== Maldekstra flanko ==== La kvartalo konsistas el du relative novaj konstruaĵoj. La naŭetaĝa loĝdomo N 39 aperis en [[1975]] surloke de la unua en la urbo restoracio "Sibir" (Siberio)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298665 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 39» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418194515/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298665 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estas konata ĉefe kiel "Okean" (Oceano) — laŭ nomo de granda fiŝvendejo, kiu okupis ĝian unuan etaĝon. En la 1990-aj jaroj la vendejo malapepris, cedinte lokon al dekoj da ĥaosaj budoj kaj butikoj. Nun tie gastas vendejoj kaj rapidmanĝejo. Antaŭ la domo situas haltejo ''Magazin Okean'' (Vendejo Oceano). Iam krom la menciita restoracio sur tiu ĉi loko staris [[Preĝejo de Sankta Triunuo (Tjumeno)|preĝejo de Sankta Triunuo]], kiu apartenis al la [[Unueca Kredo]] — specifa branĉo de la [[malnovritanoj]], kiu plu sekvis siajn ritojn, sed agnoskis aŭtoritaton de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]]. Tiu kompromisa vojo estis speciale grava por Tjumeno, kie abundis la malnovritanoj. La preĝejo estis ekkonstruita en [[1844]] kaj finita en [[1850]]. En [[1930]] la ejo estis konfiskita kaj transdonita por kulturaj organizaĵoj. Oni planis malfermi tie lernejon, sed samjare la preĝejo estis detruita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tyumedia.ru/184716.html | titolo = Чей это дом? | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юрий Пахотин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-12-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = АиФ в Западной Сибири | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504082808/https://tyumedia.ru/184716.html | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. La oketaĝa oficejo de [[Lukoil]] ĉe angulo de strato Pervomajskaja estis konstruita en 2001–2004 surloke de delonge forlasita konstruejo laŭ dezajno de la tjumena arkitekto Ravil Saĥabutdinov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.oaograd.com/lukojl | titolo = Представительство ООО "Лукойл — Западная Сибирь" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = OAO Grad | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504111552/https://www.oaograd.com/lukojl | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. Rimarkindas ĝia specifa konstrukcio kun 12 metrojn longa elstaraĵo supre, kiu ne apogas sin sur la malsuprajn etaĝojn, sed fakte pendas en aero, alkroĉita nur al vertikala malantaŭa stango. ==== Dekstra flanko ==== Ankaŭ tiun ĉi flankon formas du konstruaĵoj, ambaŭ arkitekturaj monumentoj. Domo N 42 de la secesia stilo estis konstruita por negocisto Miĥail Brjuĥanov en 1907–1913 kaj variante laŭ alteco foje atingas kvar etaĝojn. La mastro mem loĝis en ligna domo, kiu situis en la korto<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1409/ | titolo = Дом М. А. Брюханова | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430055739/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/1409/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949284@kulture_object | titolo = Дом М. А. Брюханова с торговыми помещениями | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701231911/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949284@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. En ĝi funkcias pluraj vendejoj, kafejoj kaj muzika lernejo de Vladimir Znamenskij, fondita en 1920 kaj nomita omaĝe al ulo, kiu estis ĝia estro en [[1923]]–[[1929]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/2296/ | titolo = Детская школа искусств имени В. В. Знаменского | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-12-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504111551/https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/2296/ | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. Parto de la konstruaĵo konservis sian originan aspekton. Sur la parto direktita al strato Pervomajskaja pendas amuza memortabulo, informanta ke "La {{daton|20|4|1497}} en tiu ĉi loko okazis nenio". En la parto ĉe angulo de stratoj Respubliko kaj Dzerĵinskij la {{daton|1|2|1924}} malfermiĝis la Malgranda teatro<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 335.</ref>. En 1930 tie ekfunkciis kinejo "Temp", la unua en la urbo kaj ekde [[1932]] tie demonstriĝis la [[sonfilmoj]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 336.</ref>. En [[1960]] ĝi estis komplete rekonstruita, tie haveblis tri haloj nomitaj la siringa (lila), la helblua kaj la verda<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 108-109.</ref>. En la 1990-aj jaroj la kinejo kolapsis kaj post granda rekonstruo en [[1998]] cedis lokon al vendejoj<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 99–100.</ref>. La duetaĝa domo N 44 staras ĉe angulo de strato Pervomajskaja. Ĝi estis konstruita en la [[Eklektika arkitekturo|eklektisma stilo]] fine de la 19-a jarcento por negocisto Anton Kolmakov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949357@kulture_object | titolo = Дом с магазинами усадьбы купцов Колмаковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190703020454/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949357@kulture_object | arkivdato = 2019-07-03 | citaĵo = }}</ref>. En la unua etaĝo funkciis vendejo, en la dua troviĝis sidejo de la komerca firmao de Kolmakov kaj loĝejo de ĝia direktoro<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/746/ | titolo = Дом с магазинами усадьбы купцов Колмаковых | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-30 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430054848/https://gorod-t.info/space/arkhitekturnoe-nasledie/746/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. De la {{dato|3|4}} ĝis la {{dato|8|4}} 1918 tie okazis la 1-a gubernia konferenco de la [[soveto]]j, kiu la {{daton|5|4}} decidis alinomi [[Tobolska gubernio|Tobolskan gubernion]] je [[Tjumena gubernio]] kaj transloki ĝian centron de la "burĝa" Tobolsko al la "proleta" Tjumeno. Krome estis elektita la gubernia ekzekutiva komitato subestre de Nikolao Nemcov<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 44.</ref>. Dum la Dua mondmilito la domon okupis hospitalo por la vunditaj soldatoj, pri kio ekde [[1985]] informas marmora memortabulo, anstataŭigita la {{daton|26|4|2001}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2213/ | titolo = Мемориальная доска Госпиталю для раненых воинов Советской Армии (Республики, 44) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425111256/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2213/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Ekde 1938 tie sidis la municipa polikliniko N 3 kaj nun funkcias stomatologia kliniko de la Tjumena Medicina Universitato. === De strato Pervomajskaja ĝis strato Vodoprovodnaja === Strato Pervomajskaja (ĝis [[1922]] — Golicinskaja) komence de la 20-a jarcento formis neoficialan limon, trans kiu etendiĝis zono de ĉefe industriaj kaj komercaj aktivaĵoj. Post tiu ĉi strato malnovaj konstruaĵoj preskaŭ tute cedas lokon al tiuj de la sovetia epoko. ==== Maldekstra flanko ==== Tiu ĉi flanko konsistas el du konstruaĵoj. La kvinetaĝa domo N 43 aperis en la 1990-aj jaroj surloke de la iam plej fama infanvendejo ''Detskij Mir'' (Infana Mondo). Tri ĝiajn etaĝojn okupas la vendejoj, kio ebligas al posedantoj nomi ĝin aĉetcentro "Moskva", tamen malprave, ĉar tute mankas nepra por la aĉetcentro parkumejo. Supre de la konstruaĵo troviĝas [[surtegmenta apartamento]], en kiu loĝas posedanto de la domo. Ĝin sekvas la kvaretaĝa loĝdomo N 45, kiu etendiĝas ĝis strato Vodoprovodnaja. Tio estas tipa ekzemplo de la Stalin-arkitekturo, destinita por ŝtatoficistoj de la novkreita Tjumena provinco kaj finita en [[1947]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140236 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 45» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418201506/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140236 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Rimarkindas ke origine ŝtuparejoj de la domo estis direktitaj al la strato kaj super ili estas skribite ''под’езд'', do anstataŭ [[Malmola signo (cirila alfabeto)|malmola signo]] aperas [[apostrofo]], kio estas arkaikaĵo ne plu uzata. La unuan etaĝon okupas vendejoj de juveloj, kosmetikaĵoj, okulvitroj kaj armilvendejo kaj libra brokantejo — eble la lasta en la urbo. ==== Dekstra flanko ==== En tiu ĉi flanko komenciĝas la [[Skvaro de Siberiaj Katoj]], kiu etendiĝas laŭlonge de strato Pervomajskaja ĝis strato Lenin. Ĝi estas mallarĝa kaj pli similas al [[aleo]]. Tuj poste, kontraŭ la aĉetcentro "Moskva" staras la malnova duetaĝa domo N 46, en kiu funkcias vendejo de juveloj kaj horloĝoj, kaj kafejo. La domo aperis lime de la 19-a kaj 20-a jarcentoj, sed post la rekonstruo en la 1990-aj jaroj ĝia fasado ŝanĝiĝis ĝis nerekonebla stato kaj nur en 2023 estis restaŭrita. Ĝin sekvas loĝdomo N 48, kiu estis konstruita en [[1963]] kaj varias de kvar ĝis ses etaĝoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140237 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 48» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190418194516/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140237 | arkivdato = 2019-04-18 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi etendiĝas paralele al la domo N 45, fakte spegulante ĝin. En la unua etaĝo funkcias rapidmanĝejo, frizejo, butikoj kaj sidas la ŝtata geologia instituto ZapSibNIIGG. Iam tie funkciis vendejo "Podarki" (Donacoj), do malnovaj urbanoj konas ĝin per tiu ĉi nomo. Memortabulo informas ke en tiu ĉi domo en [[1964]]–[[2004]] loĝis [[Heroo de Socialisma Laboro]], malkovrinto de pluraj naftogasaj minejoj kaj estinganto de naftogasaj incendioj Nikolao Grigorjev<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2334/?sphrase_id=1283 | titolo = Мемориальная доска Н. И. Григорьеву | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-12-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701185112/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2334/?sphrase_id=1283 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. La strato Vodoprovodnaja finiĝas ĉi tie, ĉar domo N 48 blokas ĝin. === De strato Vodoprovodnaja ĝis strato la 8-a de Marto === ==== Maldekstra flanko ==== Ĝis la mezo de la 20-a jarcento tiu areo estis parto de la granda Bazarplaco, kiu etendiĝis de la nunaj stratoj Pervomajskaja ĝis Orĝonikidze kaj de Ĥoĥrjakov ĝis Herzen<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2019/09/de-bazaro-al-registaro-du-vivoj-de-unu.html | titolo = De bazaro al registaro: du vivoj de unu placo en Tjumeno | titolo-aldono = | alirdato = 2019-09-21 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-09-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190921072510/http://stanobelov.blogspot.com/2019/09/de-bazaro-al-registaro-du-vivoj-de-unu.html | arkivdato = 2019-09-21 | citaĵo = }}</ref>. Post establo de Tjumena provinco ĝi transformiĝis je la administra centro, kio komplete ŝanĝis ĝian aspekton. La tutan kvartalon okupas Centra placo, formita en [[1948]]–[[1966]] laŭ dezajno de la arkitekto Pjotr Grinenko<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 339.</ref>. Profunde videblas la rezidejo de la registaro de Tjumena provinco kaj guberniestro, konstruita en [[1952]]–[[1956]]<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 122.</ref>. Onidire ĝin konstruis la germanaj militkaptitoj, sed en realo la lastaj militkaptejoj en la urbo fermiĝis jam en [[1948]]. La konstruadon vere partoprenis la germanoj, sed tio estis [[volgaj germanoj]], deportitaj post likvido de [[Volgo-Germana ASSR]], do lokanoj evidente konfuzis ilin kun la militkaptitoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2016/12/tjumeno-du-vizagoj-de-la-milito.html | titolo = Tjumeno: du vizaĝoj de la milito | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-14 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2011-03-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/76rQPVYh6?url=http://stanobelov.blogspot.com/2016/12/tjumeno-du-vizagoj-de-la-milito.html | arkivdato = 2019-03-14 | citaĵo = }}</ref>. Centre de la placo altiĝas statuo de [[Vladimir Lenin]] fare de la moskva skulptisto Aleksej Portjanko<ref name="novik"/>, kiun lokanoj ofte (tamen malprave) nomas la plej alta en Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.kp.md/daily/26305.7/3183131/?share.target.id=869904&share.target.class=4 | titolo = В честь кого в Тюмени установили памятники | titolo-aldono = | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-11-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Komsomolskaja Pravda]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701132944/https://www.kp.md/daily/26305.7/3183131/?share.target.id=869904&share.target.class=4 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estas starigita la {{daton|27|10|1979}}<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 346.</ref>. Proksimume meze inter la Lenin-statuo kaj la Tjumena Industria Universitato iam staris la [[Kapelo de Aleksandro Nevskij (Tjumeno)|Aleksandra kapelo]]. Oni decidis konstrui ĝin en marto [[1881]], tuj post la murdo de la imperiestro Aleksandro la 2-a fare de revoluciuloj. Origine oni planis konstrui katedralon similan al la [[Katedralo de Kristo Savinto]], sed la urba buĝeto estis magra kaj mecenatoj oferis ne tro abunde, do post kelkjardeka monkolektado en 1913 oni konstruis etan kapelon, solene malfermitan je la 300-a datreveno de la dinastio de [[Romanovoj]]. Ĝi estis mallarĝa (5 x 5 metroj) kaj ne tre alta (12 metroj sen kruco), sed klare videblis sur la granda Bazarplaco kie mankis aliaj konstruaĵoj krom provizoraj ŝedoj kaj budoj. En ĝi preĝis komercistoj, aĉetantoj kaj soldatoj de la apuda kazerno, kies ekzercejo troviĝis surloke de la nuna Maŝinkonstrua teknikumo. En 1930 la kapelo estis konfiskita kaj transformita je deponejo de [[keroseno]]. En [[1957]] ĝi estis detruita. En 1997 arkitekto Konstantin Serĵantov iniciatis restarigon de la kapelo, sed la propono estis rifuzita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2013/02/26/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8/ | titolo = История одной часовни | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Владимир Калининский | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-02-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190316034734/http://tumentoday.ru/2013/02/26/%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8/ | arkivdato = 2019-03-16 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2013/11/07/%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D1%87%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D1%89%D0%B0%D0%B4%D0%B8/ | titolo = Жемчужина торговой площади | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Владимир Калининский | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-11-07 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190315132054/http://tumentoday.ru/2013/11/07/%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D1%87%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D1%89%D0%B0%D0%B4%D0%B8/ | arkivdato = 2019-03-15 | citaĵo = }}</ref>. La placo estis grave rekonstruita en 2001 kaj 2004, pavimita je [[Trotuara plateto|trotuaraj platetoj]], herbobedoj estas atente prizorgataj, benkoj kaj floroj abundas, kio igas ĝin unu el plej ŝatataj promenejoj en la urbo<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 122.</ref>. Speciale ŝatas ĝin infanoj sur bicikloj, [[rulsketilo]]j kaj [[rultabulo]]j, kiuj saltas de sur ŝtuparejo de la registarejo kaj trans speciale starigitaj por ili konstrukcioj. En la placo funkcias senpaga [[Wi-Fi]] ''Tyumen Free'' (same kiel en plejparto de aliaj publikaj lokoj). Ĉe ambaŭ flankoj de la strato dum la paradoj okaze de la [[Tago de la Laboro]] (la {{dato|1|5}}) kaj la [[Venkotago]] (la {{dato|9|5}}) aperas tribunoj. ==== Dekstra flanko ==== Tiuparte etendiĝas la menciita Centra placo, tamen malpli granda ĝia parto. La sola monumento estas la konstrukcio forme de vortkombino "Mi [amas] Tjumenon", kie la verbon anstataŭas koro. Malantaŭ ĝi videblas rezidejo de la Tjumena Provinca Dumao (N 52), finita en [[1963]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref>. Tiu parto de la placo estas pli trankvila kaj preskaŭ tute seninfana. === De strato la 8-a de Marto ĝis strato Orĝonikidze === ==== Maldekstra flanko ==== La kvartalon formas tri konstruaĵoj, aperintaj en la sama postmilita tempo, kiam formiĝis la tuta administra areo. La trietaĝa domo N 47 origine apartenis al la Tjumena Maŝinkonstrua Teknikumo, establita en [[1942]] surbaze de la evakuita Odesa Maŝinkonstrua Teknikumo<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 92.</ref>. En 2002 la teknikumo iĝis parto de la Tjumena Naftogasa Universitato<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/421/ | titolo = Машиностроительный техникум (Институт промышленных технологий и инжиниринга Тюменского индустриального университета) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504135615/https://gorod-t.info/culture/obrazovanie/421/ | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. En la 2000-aj jaroj la konstruaĵo, kreita en la klasika stilo en [[1953]]<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 113.</ref>, estis deklarita neripareble kaduka kaj en [[2007]]–[[2010]] komplete detruita. Sur ĝia loko aperis la nova domo, kiu nur parte similas al sia antaŭulo kaj aspektas pli simple. En ĝi sidas diversaj fakoj de la Tjumena Industria Universitato, kiu okupas fakte la tutan kvartalon kun nur etaj esceptoj. La universitato estis fondita en [[1963]]<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 97.</ref>. Ĝin sekvas la kvinetaĝaj domoj N 49 kaj 49/3, kiuj etendiĝas ĝis strato Orĝonikidze kaj estas tipa ekzemplo de la Stalin-arkitekturo, kvankam finitaj jam en [[1959]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140238 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 49» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419060856/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140238 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Domo N 49 estas parte loĝata, domo N 49/3 gastigas sekciojn de la Tjumena Industria Universitato. En la unuaj etaĝoj troviĝas kafejo kaj vendejoj. Inter la domoj N 47 kaj 49 origine estis mallarĝa vaka spaco, kiun oni plenigis en la 2000-aj jaroj per enmetaĵo, kie troviĝas vendejoj, danclernejo, bankoficejo ktp. Kontraŭ tiu ĉi enmetaĵo situas haltejo ''Ploŝĉad Centralnaja'' (la placo Centra). ==== Dekstra flanko ==== Tiu ĉi parto konsistas el du konstruaĵoj de la sama Stalin-epoko. La kvaretaĝa domo N 56 staras ĉe stratangulo kaj servas kiel la ĉefpoŝtejo. Dum la Dua mondmilito sur tiu ĉi loko aperis hangaroj de la evakuitaj aviadilaj entreprenoj, kie interalie estis fabrikita la sola fluganta tanko [[Antonov A-40]]<ref name="vortoj"/>. Tamen ĝia ĉefa produkto estis aviadiloj [[Antonov A-7]], pri kio informas memortabulo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/221/ | titolo = Памятная доска Авиационному заводу | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425100540/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/221/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. En [[1956]] aperis la trietaĝa ĉefpoŝtejo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 341.</ref>, kies kvara etaĝo aldoniĝis por la kreita tiutempe televida studio. Memortabulo, metita la {{daton|22|10|2007}}, informas ke en 1957–1964 tie funkciis la unua tjumena televidstacio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2095/ | titolo = Памятная доска студии телевидения | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-10-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425100142/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2095/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. En la korto oni instalis la 62 metrojn altan naftoputan borilon kun dissendaj antenoj. La {{daton|7|11|1957}} la tjumena televido montris sian unuan programon — la nigrablankan filmon ''[[Lenin en Oktobro]]''. Antaŭ la enirejo al la ĉefpoŝtejo la {{daton|25|7|2013}} oni malfermis monumenton al poŝtistino fare de la tjumena skulptisto Vladimir Zolotuĥin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/61008641 | titolo = В центре Тюмени появился памятник почтальону | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Анна Георгиева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-07-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419103534/https://72.ru/text/gorod/61008641 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estas farita el [[vitroplasto]] kaj poste farbita por imiti bronzon. Laŭ ideo de la aŭtoro, la poŝtujo de la monumento servos por mesaĝoj de la urbanoj al la poŝtistoj, sed prefere ne al la plendoj, sendotaj alimaniere. La unua plendo aŭdiĝis tuj post la inaŭguro, kiam oni rimarkis ke sur la koverto, kiun tenas en la manoj la statuo, estas skribite "главпочтампт" anstataŭ "главпочтамт" (ĉefpoŝtejo), kio estas ofta, sed kruda eraro<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-l.ru/159998.html | titolo = У "главпочтампта" Тюмени появился памятник почтальону | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Анастасия Яковлева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-07-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Linija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419103538/https://t-l.ru/159998.html | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Vespere de la sekva tago ĝi estis korektita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://toptyumen.livejournal.com/291096.html | titolo = Памятник почтальону в Тюмени и его грамматическое недоразумение | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-08-07 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[LiveJournal]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Tamen multaj urbanoj plu plendas pri ŝoka malbeleco de la skulptaĵo. Apud la ĉefpoŝtejo troviĝas sensemaforaj piedirejoj trans stratoj la 8-a de Marto kaj Respubliko. Reston de la kvartalo okupas la kvinetaĝa loĝdomo N 58 de la sama Stalin-arkitekturo (1953)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140239 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 58» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419061101/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140239 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. En la unua etaĝo funkcias vendejoj de ŝuoj, manĝaĵoj, juveloj, ortodoksa vendejo kaj infanĝardeno, kies promenejo troviĝas en la korto. Memortabuloj informas ke en [[1959]]–[[1977]] tie loĝis fondinto de la urba [[pediatrio]] Stanislav Karnaceviĉ (tabulo metita en [[1991]])<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/245/?sphrase_id=1261 | titolo = Мемориальная доска С. И. Карнацевичу | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701192218/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/245/?sphrase_id=1261 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref> kaj en 1959–2001 — instruistino Valentina Trofimova (tabulo el 2001)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialy/657/ | titolo = Мемориальная доска В. Ф. Трофимовой | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425092105/https://gorod-t.info/space/memorialy/657/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>, ambaŭ honoraj civitanoj de la urbo. === De strato Orĝonikidze ĝis strato Profsojuznaja === ==== Maldekstra flanko ==== Tiu kvartalo komence de la 20-a jarcento troviĝis jam eksterurbe, do strato Iŝimskaja (Orĝonikidze) sin turnis dekstren kaj sekvis al prizono, transformiĝante je Moskva landvojo. En la [[1960-aj jaroj]] Tjumeno iĝis la centro de la formiĝanta [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], pri kio memorigas sidejoj de naftogasaj organizaĵoj en la kvartalo. La unua konstruaĵo estas la unuetaĝa manĝaĵvendejo de la loka reto "Tamara" sub N 51/1. Ĝin sekvas la kvinetaĝa oficejo de la telekomunika firmao Rostelekom, malfermita en novembro [[1980]]<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 346.</ref>. Komence de la 20-a jarcento sur tiu ĉi loko staris kazernoj kaj eĉ en la [[1940-aj jaroj]] tie ankoraŭ troviĝis ligna militkomisarejo, kien venis rekrutoj, sendotaj al la frontoj de la Dua mondmilito<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Годы и люди земли тюменской: Книга в трех частях |lasta = Бирюков |unua = В. П. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2000 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-083-1 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 147 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref><ref name="vortoj">{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2016/12/vortoj-de-la-milito.html | titolo = Vortoj de la milito | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-12-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/76qXEoFRj?url=https://stanobelov.blogspot.com/2016/12/vortoj-de-la-milito.html | arkivdato = 2019-03-13 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 195.</ref>. Pro tio transversa strato nomiĝis ''Soldatskaja''. Poste ĝi ricevis la nomon de loka bolŝevisto Nikolao Nemcov<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 196-197.</ref> kaj perdiĝis en tiu ĉi kvartalo, plurfoje blokita de novaj grandaj konstruaĵoj. La oketaĝa griza domo N 55 origine estis sidejo de Glavtjumengeologija (Ĉeftjumengeologio), la grandega ŝtata korporacio, kiu gvidis ĉiujn geologiajn laborojn en [[Okcidenta Siberio]]. Nun tie troviĝas oficejoj de diversaj institucioj kaj pri la iama glora pasinteco memorigas nur granita memortabulo (metita la {{daton|15|4|1999}})<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1902/ | titolo = Мемориальная доска Ю.-Р. Г. Эрвье (ул. Республики, 55) | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425110039/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1902/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref> kaj monumento al [[Raul-Jurij Ervje]], kiu estis estro de Glavtjumengeologija en 1966–1967 kaj estas famega geologo. Ekde [[1952]] li gvidis geologiajn esplorajn laborojn en Tjumeno, inkluzive la konstruadon de la unua borputo fine de strato Respubliko en 1958–1960. En siaj rememoroj li priskribis la tiutempan Tjumenon kiel la arkaikan urbeton de kadukaj lignaj domaĉoj, dronantan en koto. Tamen jam en [[1966]] li aŭguris por ĝi grandan estontecon: "Tjumeno transformiĝos en granda, kun pli ol miliono da loĝantoj, bela pura urbo kun unu el la plej bonaj en la lando flughavenoj — pordego de Siberio, kun novaj parkoj, muzeoj, kun bonaj opera kaj drama teatroj<ref name="ervje">{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2016/12/jurij-raul-ervje-franco-kiu-malkovris.html | titolo = Raul-Jurij Ervje, franco, kiu malkovris Siberion | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-12-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20170918030525/http://stanobelov.blogspot.ru/2016/12/jurij-raul-ervje-franco-kiu-malkovris.html | arkivdato = 2017-09-18 | citaĵo = }}</ref>. La fondoŝtonon de la monumento oni metis la {{daton|16|4|2004}}, la monumento fare de la tjumenaj skulptisto Viktor Afanasjev kaj arkitekto Viktor Stankevskij, estis malfermita la {{daton|16|4|2006}}. La ŝtono estis alportita al la sidejo antaŭ multaj jaroj, ankoraŭ laŭ ordono de Raul-Jurij Ervje. Nun ĝi simbolas la riĉajn mineralajn resursojn de Tjumena provinco. La figuro 2,8 metrojn alta staras sur la podio el nigra granito — la simbola "naftorivero"<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://newsprom.ru/news/Obschestvo/8117.html | titolo = В Тюмени открыт памятник великому первопроходцу — Юрию Эрвье | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Валентина Перова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-04-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.Ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782hr0CWN?url=http://newsprom.ru/news/Obschestvo/8117.html | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref>. La sekva sesetaĝa domo N 57 staras en korto kaj al strato estas direktita la duetaĝa aldonaĵo, aperinta en la 2000-aj jaroj. En ambaŭ sidas oficejoj kaj vendejoj. Kontraŭ la menciita alkonstruaĵo situas haltejo ''Skver imeni Nemcova'' (Skvaro de Nemcov). Sekvas oketaĝa konstruaĵo, kie origine sidis Glavtjumenneftegazstroj (Ĉeftjumennaftogaskonstruo), establita la {{daton|16|2|1965}} kaj okupiĝanta pri konstruado de naftogasaj objektoj. Memortabulo informas ke tie laboris ĝia unua ĉefo Alekseo Barsukov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1208/ | titolo = Мемориальная доска А. С. Барсукову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425103117/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1208/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 343.</ref>. Nun tie sidas diversaj firmaoj, nur parte rilataj al la naftogasa industrio. Same kiel la sidejo de Glavtjumengeologija ĝi estis dezajnita de la arkitekto Maleĥ Zajnaŝev<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 194-195.</ref> Finas la kvartalon la 12-etaĝa oficejaro, konstruita en la [[1980-aj jaroj]]. ==== Dekstra flanko ==== La unua domo N 60 tiuflanke samtempe estas la lasta historia monumento en la strato. Temas pri la ortodoksa [[Preĝejo de Simeono (Tjumeno)|preĝejo de Simeono]]. Origine tio estis la Vladimira orfejo-metilernejo, konstruigita de la tjumena negocisto Semjon Trusov. Ĝi malfermiĝis la {{daton|21|11|1872}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949285@kulture_object | titolo = Владимирское сиропитательное заведение | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Registaro de Tjumena provinco | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701205614/https://admtyumen.ru/ogv_ru/society/culture/object2/more.htm?id=10949285@kulture_object | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref> kaj estis nomita honore al la princo [[Vladimir Aleksandroviĉ (Grandduko de Rusio)|Vladimir Aleksandroviĉ]], vizitinta Tjumenon en [[1868]]. Li estis filo de la imperiestro [[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Aleksandro la 2-a]], kiun la urbanoj amis kaj konsideris "la sia" pro lia junaĝa vizito en 1837. La orfoj oficiale estis paroĥanoj de la fora [[Dipatrina-Kristnaska monaĥejo (Tjumeno)|preĝejo de Elija]], sed vojoj estis malebenaj kaj kotoplenaj, kio malfaciligis la vizitadon, do finfine la negocisto financis konstruadon de la hejma preĝejo, vizitebla de la orfoj en iu ajn vetero kaj tempo. Ĝi malfermiĝis en [[1885]], jam post lia morto<ref name="bonfaro">{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2018/04/tjumenaj-bonfarantoj.html | titolo = Tjumenaj bonfarantoj | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-15 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-04-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190415111551/http://stanobelov.blogspot.com/2018/04/tjumenaj-bonfarantoj.html | arkivdato = 2019-04-15 | citaĵo = }}</ref>. En 1920 la orfejo kaj templo estis fermitaj. En 1930 tie ekfunkciis la soveta kaj partia lernejo. Ekde 1944 tie sidis la pedagogia lernejo N 1. En 1963 la ejo estis transformita en anatomia teatro de la medicina instituto. Ekde [[1994]] ĝi staris fermita dum la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] reference al la hejma preĝejo asertis ke la tuta konstruaĵo devas esti transdonita al ĝi kaj fine sukcesis ricevi ĝin en 1999. En 2004 post restaŭrado ĝi estis malfermita kiel sidejo de ekleziaj organizaĵoj kaj preĝejo, sanktigita la {{daton|4|3|2004}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/religioznye-obekty/257/ | titolo = Церковь Симеона Богоприимца при Сиропитательно-ремесленном заведении | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190430053447/https://gorod-t.info/space/religioznye-obekty/257/ | arkivdato = 2019-04-30 | citaĵo = }}</ref>. Sekvas la [[Skvaro de Nemcov (Tjumeno)|skvaro de Nemcov]], nomita tiel honore al la loka bolŝevisto, same kiel strato Nemcov, kiu iam kruciĝis tiuloke kun strato Respubliko. Komence de la 20-a jarcento tio estis malplenejo, kie oni ofte entombigis mortintajn orfojn, speciale bebojn, kies [[mortofteco]] superis 90%. Tiutempe ĉi-loke estiĝis ĝardeno kaj promenejo por la orfoj<ref name="bonfaro"/>. En la [[1930-aj jaroj]] ĝi estis nomita la Skvaro de Metalistoj (ĉar ĝin aŭspiciis la proksime situanta fabriko "Meĥanik"), poste la Ĝardeno de Ŝvernik (omaĝe al bolŝevisto Nikolao Ŝvernik), en la [[1970-aj jaroj]] ĝi iĝis la Sporta skvaro, plej ofte nomita mallonge ''Sportskver'' (Sportskvaro), kie interalie haveblis ludejoj por [[gorodki]]. En [[1985]] la skvaro estis alinomita honore al Nikolao Nemcov dum la skvaro apud stadiono "Strojmaŝ" en strato Maksim Gorkij iĝis la Sporta skvaro. En 2002–2003 la skvaro estis grave rekonstruita, en 2004 aperis fontano<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 198-199.</ref>. Nun tio estas verda tereno kun arboj, floroj kaj fontano. En la parto proksima al strato Respubliko videblas busto de [[Boris Ŝĉerbina]], la partiestro de Tjumena provinco en [[1961]]–[[1973]], kiu grave kontribuis al ĝia evoluigo kaj kreado de la naftogasa komplekso en la regiono. En [[1986]] li gvidis la registaran komisionon pri likvidado de sekvoj de la [[Nuklea akcidento de Ĉernobilo]]. La busto estis farita de la tjumena skulptisto Nikolao Raspopov, kiu persone konis Boris Ŝĉerbina, kaj starigita la {{daton|26|11}} 2004<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://regnum.ru/news/366460.html | titolo = В Тюмени открылся памятник Борису Щербине | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2004-11-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Regnum]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20041229063248/https://regnum.ru/news/366460.html | arkivdato = 2004-12-29 | citaĵo = }}</ref>. La oketaĝa domo N 62 iam estis sidejo de Glavtjumenneftegaz (Ĉeftjumennaftogazo), ŝtata korporacio, kiu okupiĝis pri ekspluatado de naftogasaj minejoj. Pri tio memorigas busto al ĝia estro [[Viktor Muravlenko]], starigita antaŭ la enirejo la {{daton|15|06|2002}}<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 356.</ref>. Nun tie sidas la instituto Giprotjumenneftegaz, fondita en 1960<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref>. Ĝi dezajnas naftogasajn minejojn kaj estas parto de la rusia konzerno Grupo GMS. Finas la kvartalon skvaro de Naftistoj — malgranda verda tereno ĉe angulo de stratoj Respubliko kaj Severnaja, kiu ricevis tiun ĉi nomon la {{daton|2|10|2012}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tyumen-gov.ru/doc/47794 | titolo = Распоряжение от 02.10.2012 г № 520-РК "О присвоении наименования безымянной территории общего пользования, расположенной в границах улиц Республики — Профсоюзная — Ленина" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422125036/https://tyumen-gov.ru/doc/47794 | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref> kaj solene malfermiĝis post rekonstruo la {{daton|5|9|2014}}. En la skvaro staras monumento forme de plurkolora globuso 2,6 metrojn alta kun baskula naftopumpilo ĉe loko kie situas la naftoriĉa Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/837318.html | titolo = В сквере Нефтяников установили глобус | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Виктория Волк | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-08-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422125035/https://72.ru/text/gorod/837318.html | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|11|9|2020}} malantaŭ unu el benkoj de la skvaro por unu monato estis instalita artaĵo forme de granda ruĝa koro el elementoj de naftomezuriloj produktataj de la fabriko Elektron, kiu estis establita en Tjumeno la {{daton|29|10|1969}}, haltis pro financaj problemoj en 2019, sed relanĉis la produktadon en aŭtuno 2020 post esti aĉetita de novaj posedantoj. La koron faris ĝia kunlaboranto Iskander Uragazajev kiel simbolon de renaskiĝo de la entrepreno<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tumen.kp.ru/online/news/4009566/ | titolo = В сквере Нефтяников в Тюмени установили большое металлическое сердце | titolo-aldono = | alirdato = 2020-09-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Дмитрий Терентьев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-09-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Komsomolskaja Pravda]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200912001035/https://www.tumen.kp.ru/online/news/4009566/ | arkivdato = 2020-09-12 | citaĵo = }}</ref>. En [[aprilo 2023]] oni tamen anoncis translokon de la fabriko urboranden kaj en majo estis anoncita konstruado de novaj kvartaloj tiuloke<ref name="На месте снесенных цехов завода «Электрон»">{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237183707 | titolo = На месте снесенных цехов завода «Электрон» в Тюмени появятся жилые дома | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-05-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240425114106/https://tumen.dk.ru/news/237183707 | arkivdato = 2024-04-25 | citaĵo = }}</ref>. === De strato Profsojuznaja ĝis strato Maksim Gorkij === Ekde tiu ĉi punkto la strato larĝiĝas kaj trafiko iĝas dudirekta. ==== Maldekstra flanko ==== Tiu parto konsistas sole el oficejoj kaj vendejoj. La 10-etaĝa plurfunkcia komplekso "Kalinka" en domo N 65 enspacigas butikojn, superbazaron, oficejojn, kafejojn, bankon kaj restoracion en granda vitra globo. La komplekso "Kalinka" malfermiĝis la {{daton|30|7|2011}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tm-courier.ru/archives/62767 | titolo = За нарядами в «Калинку» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Оксана Чечета | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2011-07-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij Kurier | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782kdWjUc?url=http://tm-courier.ru/archives/62767 | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref> kaj estis posedaĵo de loka komercisto Pavel Mitrofanov, eksa vic-guberniestro de [[Sergej Sobjanin]]. Li kverelis kontraŭ konstrua firmao, prokrastinta konstruadon de tiu ĉi centro. Sed la kompanio havis aŭspiciantojn el altranguloj de [[FSB]], do baldaŭ li mem estis akuzita pri pluraj krimoj kaj fraŭdoj, kaj fine fuĝis el Rusio, vendinte ĉiujn siajn havaĵojn, inkluzive tiun ĉi konstruaĵon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ura.news/articles/1036257736 | titolo = «Со свиньей можно бороться, если больше нечем заняться…» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-03-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ura.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782ku9GL0?url=https://ura.news/articles/1036257736 | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref> <ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ura.news/articles/1036257708 | titolo = «Сначала он увел у меня имущество на 3,3 млрд рублей. Теперь шлет издевательские смс: «С 8 марта, сучка. И ты знаешь, почему…» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-03-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ura.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782lcETgI?url=https://ura.news/articles/1036257708 | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.znak.com/2014-08-07/pavel_mitrofanov_moy_biznes_zahvatili_okkupanty_byvshiy_zamestitel_sobyanina_dva_goda_vynuzhdennyy_z | titolo = Павел Митрофанов: «Мой бизнес захватили оккупанты…» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Znak.com | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/782nV61EI?url=https://www.znak.com/2014-08-07/pavel_mitrofanov_moy_biznes_zahvatili_okkupanty_byvshiy_zamestitel_sobyanina_dva_goda_vynuzhdennyy_z | arkivdato = 2019-05-01 | citaĵo = }}</ref>. Sekvas steleo Urbo de Labora Gloro, dediĉita al respektiva statuso de Tjumeno, ricevita la {{daton|20|5|2021}} laŭ ukazo de la [[prezidanto de Rusio]] N 304<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://glava.tyumen-city.ru/activity/?view=1105 | titolo = Тюмени присвоено почетное звание «Город трудовой доблести» | titolo-aldono = | alirdato = 2023-03-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-05-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Urbestro de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230317093351/https://glava.tyumen-city.ru/activity/?view=1105 | arkivdato = 2023-03-17 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estis solene malfermita la {{daton|31|10|2022}}, omaĝe al la unuigo de la Tjumena ŝipfarejo kaj kelkaj evakuitaj ŝipfarejoj, okazinta la {{daton|31|10|1941}}. Je la fundamento oni metis kapsulon kun mesaĝo, malfermotan en 2045, je la 100-a datreveno de la venko en la [[Dua mondmilito]]. La steleo estas alta je {{unuo|1945|cm}}, kio simbolas la jaron de la venko. Sur la steleo estas bildigitaj tjumenaj entreprenoj, kontribuintaj al la venko, centre de la monolito estas luma parto kiu simbolas la venkon, sur inversa flanko estas la prezidenta ukazo. Sur la steleo kaj apudaj elementoj estas bildoj de personoj kaj situacioj prenitaj el realaj fotoj kaj artikoloj el loka gazeto "Krasnoje Znamja" (Ruĝa Standardo) de la milita tempo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2022/10/31/71779613/ | titolo = По соседству с элитным ЖК в центре Тюмени открыли 20-метровую стелу — денег на нее дал местный коммерсант | titolo-aldono = Объект возвели напротив ЖК «Машаров» | alirdato = 2023-03-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Радик Енчу | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-10-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20221031103914/https://72.ru/text/gorod/2022/10/31/71779613/ | arkivdato = 2022-10-31 | citaĵo = }}</ref>. La konstruado komenciĝis en [[majo 2022]] kaj estis financita de loka komercisto Vladimir Ŝevĉik, kies kompanio konstruas kvartalon ''Maŝarov'' malantaŭ la monumento<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2022/05/28/71367302/ | titolo = В Тюмени начали строить стелу в центре города. Из-за нее спорили архитекторы, а денег дал бизнесмен | titolo-aldono = Ее установят до конца октября | alirdato = 2023-03-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Павел Красоткин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-05-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220528122146/https://72.ru/text/gorod/2022/05/28/71367302/ | arkivdato = 2022-05-28 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭe sur tiu ĉi loko troviĝis parkumejo de la aĉetcentro Kalinka. La monumento estas dezajnita de Anastasija Lukina, studentino de la Tjumena Industria Universitato, venkinta en la urba konkurso okazinta en [[septembro 2021]]. En la konkurso partoprenis 13 aŭtoroj, el kiuj tri ne trapasis unuan selekton, kaj finaj tri verkoj estis voĉdonitaj de la ĵurio kaj urbanoj. Loka arkitekto Anton Kanatkin, regule kritikanta nuntempan arkitekturon de la urbo, akre kritikis ankaŭ tiun ĉi objekton, proponinte sian varianton<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/11/02/70230995/ | titolo = Почему конкурс по выбору стелы «Город трудовой доблести» оказался нечестным — мнение архитектора | titolo-aldono = Качество организации и результатов проведения архитектурного конкурса вызвало много вопросов | alirdato = 2023-03-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Антон Канаткин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-11-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20211102160401/https://72.ru/text/gorod/2021/11/02/70230995/ | arkivdato = 2021-11-02 | citaĵo = }}</ref>. Sekvas skvaro de Nikolao Maŝarov, fondinto de gisferofanda fabriko ({{lang-ru|чугунолитейный завод}}), kiu situis apude, tuj malantaŭ la skvaro. En la sovetia periodo ĝi estis transformita je la fabriko "Meĥanik", poste alinomita kiel la Tjumena Maŝinkonstrua Fabriko, kiu en la 1990-aj jaroj estis translokita, ĝiaj konstruaĵoj detruitaj. Nun restis nur la strato Stankostroitelej (strato Maŝinkonstruistoj), en kiu restis eĉ ne unu domo, kaj monumento al laboristoj de la fabriko, pereintaj dum la Dua mondmilito, kiu staras centre de la skvaro. Inter ili estis la litova partizanino Marytė Melnikaitė, la [[Heroo de Sovetunio]], kiu estis evakuita al Tjumeno kaj kelkajn monatojn laboris en la fabriko. La skvaro estis malfermita post rekonstruo la {{daton|1|8|2006}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://newsprom.ru/news/Obschestvo/20797.html | titolo = Тюмень: сквер у станкозавода назовут именем Николая Машарова | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-08-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422121512/http://newsprom.ru/news/Obschestvo/20797.html | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref> kaj la {{daton|15|12|2006}} oficiale ricevis la nomon de Nikolao Maŝarov<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tyumen-gov.ru/doc/9416 | titolo = Распоряжение от 15.12.2006 г № 2090-РК "О присвоении имени Николая Машарова скверу, расположенному на перекрестке улиц Республики и Мориса Тореза" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-12-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422121513/http://tyumen-gov.ru/doc/9416 | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://safe-rgs.ru/1255-skver-masharova-u-stankostroitelnogo-zavoda.html | titolo = Сквер Машарова у станкостроительного завода | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-09-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = PUTI-shestvuy | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422121514/http://safe-rgs.ru/1255-skver-masharova-u-stankostroitelnogo-zavoda.html | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. Ankaŭ la strato, kiu komenciĝas post Kalinka kaj iras transverse al strato Sovetskaja, ricevis nomon de Nikolao Maŝarov, kion en [[junio 2021]] iniciatis konstruanto de la samnoma kvartalo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-l.ru/306267.html | titolo = Тюменцы выбрали название улицы рядом со сквером Машарова | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-06-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Linija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240425120544/https://t-l.ru/306267.html | arkivdato = 2024-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Post ĝi troviĝas barita parkumejo, kiun eblas enveturi nur de strato Stankostroitelej. Post forbrulo de duetaĝa ligna loĝdomo, kiu staris tie ĝis la [[1980-aj jaroj]], oni faris grandan fosaĵon por pluretaĝa domo, sed la konstruado neniam okazis. En la 1990-aj jaroj oni ebenigis la terenon kaj malfermis tie merkaton "Trian", kiu tamen montriĝis malsukcesa, onidire pro komploto de loka mafio. Finfine la tereno transformiĝis je nura aŭtovendejo kaj poste je parkumejo. Post ĝi staras tri samaspektaj kvinetaĝaj domoj kun N 81, 83 kaj 83a, plenaj je oficejoj, manĝejoj kaj diversaj servoj. Antaŭ ili troviĝas haltejo ''Ulica Maksima Gorkogo'' (Strato Maksim Gorkij). Finas la kvartalon la sepetaĝa komerca centro "Demidov Stan" (N 85), kie krom oficejoj funkcias ankaŭ vendejo de peltoj kaj ledvestoj kaj salono, kie konstruaj firmaoj vendas siajn novkonstruitajn apartamentojn rekte, do sen makleraĵoj de perantoj. ==== Dekstra flanko ==== Tuj post la kruciĝo kun strato Profsojuznaja situas la relative granda skvaro Sibirskij (Siberia). Ĝi ankoraŭ estas ne rekonstruita, nura aro da verdaĵoj kaj padoj. Rimarkindas ke inter aliaj arboj tie kreskas [[kverko]]j — maloftaj gastoj en la severa siberia klimato. La skvaro okupas la tutan areon inter stratoj Respubliko, Profsojuznaja, Lenin kaj Maurice Thorez. Post ĝi antaŭe iris fervojo, kiu ligis la [[Transsiberia fervojo|Transsiberian fervojon]] kun la fabriko "Meĥanik", situanta norde de strato Respubliko kaj plu kun riverhaveno Tura. Laŭ tiu fervojo interalie la {{daton|4|8|1917}} sekvis al la riverhaveno la eksa imperiestro [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao Romanov]] kun siaj familianoj kaj servistaro. En la haveno ili enŝipiĝis kaj navigis al sia ekzilejo en [[Tobolsko]]<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 49.</ref>. Antaŭ la 400-jariĝo de Tjumeno, festita en [[1986]], oni fermis la fervojon, kiu foje blokis la trafikon sur la ĉefa strato de la urbo. En [[1988]] ĝi estis komplete malmuntita, lignaj domoj inter stratoj Profsojuznaja kaj Maurice Thorez detruitaj, kaj sur ilia loko aperis la menciita skvaro<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 223.</ref>. Jen kiel priskribis tiun urboparton en 1966 la fama geologo Raul-Jurij Ervje: {{Citaĵo | [...] malantaŭ la [[traknivela pasejo]] asfalton anstataŭis ŝtona pavimo kun kavoj, laŭlonge de kiu, pli proksime al domoj — lignaj pontetoj-trotuaroj kun fendoj kaj rompiĝintaj tabuloj. Laŭ ambaŭ flankoj de la strato — lignaj domaĉoj, plejparte subfalintaj ĝis fenestroj en grundon, kliniĝintaj — malnoveco kaj kadukeco.|Raul-Jurij Ervje<ref name="ervje"/>}} Post strato Maurice Thorez aperas eta sennoma skvaro, centre de kiu staras la mekanika [[kariljono]] kun 14 sonoriloj kaj tri [[ciferplato]]j. Ĝi estis farita de la [[Nederlando|nederlanda]] metiisto Hans van Doyhogen kaj malfermita la {{daton|24|05|2007}}. Origine oni planis ke la kariljono muzikludos tage kaj nokte, sed post plendoj de loĝantoj de apudaj domoj oni limigis la horaron, do nova melodio sonas ĉiuhore de la 9-a matene ĝis la 6-a vespere<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/114315.html | titolo = В ближайшие дни в Тюмени заработают "поющие" часы | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Динара Хайруллина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2007-05-24 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424070050/http://www.vsluh.ru/news/society/114315.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. En [[2018]] apude aperis la stratartaĵoj kiel "Mi [amas] Tjumenon" ktp. Sekvas longa kvinetaĝa loĝdomo N 86 ([[1965]])<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139717 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 86» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419062536/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139717 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unua etaĝo estas okupita de apotekoj kaj vendejoj. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Stankostroitelnij Zavod'' (Maŝinkonstrua Fabriko). Fine de la domo, sed transverse al ĝi staras simila kvinetaĝa loĝdomo N 88 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139718 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 88» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419062535/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139718 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unua etaĝo funkcias privata infanvartejo. Ĉe kruciĝo de tiuj du domoj en [[2000]] aperis la 12-etaĝa loĝdomo N 86/1 kun bankoficejoj en la unua etaĝo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/1109749 | titolo = Анкета дома г. Тюмень, ул. Республики, 86 корпус 1 | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ domo N 86 en [[2010]] kreskis la 15-etaĝa loĝdomo (N 86/2)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/671169 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 86, к. 2» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419062533/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/671169 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, ankaŭ kun oficejoj en la unua etaĝo. Inter domoj N 86/1 kaj 88 haveblas arko por piedirantoj. Poste videblas pluretaĝaj konstruaĵoj de loĝdomo kaj polikliniko "Neftjanik" (Naftisto), sed formale ili apartenas al strato Friedrich Schiller, kiu kruciĝas tie kun strato Respubliko, sed en realo delonge perdiĝis en kortoj kaj ne eblas trovi ĝin sen mapo. Antaŭ ĝi la {{daton|21|9|2020}} estis solene malfermita skvaro de Kirurgoj kun busto de profesoro Raŝid Ziganŝin, tjumena kirurgo, kiu interalie inventis "kompresian suturon". Tio estas eble la unua busto en la urbo, starigita dumvive (la kuracisto havis tiam 90 jarojn)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2020/09/21/na-territorii-tyumenskoj-bolnicy-otkryt-skver-hirurgov/ | titolo = На территории тюменской больницы открыт сквер Хирургов | titolo-aldono = | alirdato = 2020-09-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Виктор Александров | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato =2020-09-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200922185828/https://tumentoday.ru/2020/09/21/na-territorii-tyumenskoj-bolnicy-otkryt-skver-hirurgov/ | arkivdato = 2020-09-22 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|18|6|2023}} apude estis solene inaŭgurita busto de Gideon Lerner (1930–2017), la unua ĉefa urologo de Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://duma.tyumen-city.ru/novosti/?view=8655 | titolo = Памятник легендарному врачу Гидеону Лернеру открыли в Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-06-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la Tjumena Urba Dumao | paĝoj = | lingvo = | lingvo2 = | lingvo3 = <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}{{404|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Finas la kvartalon la naŭetaĝa loĝdomo N 90, konstruita en [[1973]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140144 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 90» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419062533/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140144 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> sur artefarita termonto, kaj konata inter urbanoj kiel "Universam" pro samnoma vendejo, kiu estis la unua (ankoraŭ sovetia) [[supermerkato]] de la urbo. Post privatigo ĝi degeneris kaj nun iam granda spaco estas dividita je pluraj vendejoj kaj manĝejoj. Ĉe T-forma kruciĝo kun strato Maksim Gorkij, kiu malaperas ĉi tie por reaperi 325 metrojn pli sude, funkcias la plej granda en la urbo [[subtera pasejo]] kun tri elirejoj kaj lifto por handikapuloj. Ĝia longa konstruado kaj alta kosto kaŭzis grandan indignon de la urbanoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ura.news/news/1052166654 | titolo = «Скажи-ка, Моор, ведь не даром?..» Тюменцы требуют раскрыть тайну подземного перехода, вырытого еще Евгением Куйвашевым | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-05 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-10-04 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ura.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190505054042/https://ura.news/news/1052166654 | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref>. === De strato Maksim Gorkij ĝis strato Ĥolodilnaja === ==== Maldekstra flanko ==== Plejparton de la kvartalo okupas la [[Placo de la 400-jariĝo de Tjumeno]], konstruita en 1984 kaj poste grave rekonstruita. Ĝi rimarkindas per la granda konstruaĵo de la Tjumena Drama Teatro, [[sunhorloĝo]] kaj "seka fontano", kiu ne havas akvujon, ĉar akvostrioj fluas rekte el de subtere. Sur la placo ĉiam promenas familioj kaj ludas infanoj, ofte okazas festoj, festivaloj, konkursoj. Post la teatro situas la skvaro de Djakonov-Djaĉenkov kie sur benko sidas la bronza statuo de tiu ĉi tjumena aktoro fare de la tjumena skulptisto Gennadij Vostrecov, malfermita la {{daton|5|5|2017}}. Lin apudas malnova ŝtono, trovita dum rekonstruo de strato Komsomolskaja<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/culture/318767 | titolo = После двух лет работы в Тюмени появился памятник Георгию Дьяконову-Дьяченкову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-05-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424101331/http://www.vsluh.ru/news/culture/318767 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/295303127519232.html | titolo = В Тюмени открыли памятник актеру-фронтовику Георгию Дьяконову-Дьяченкову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Анастасия Жердина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-05-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424101339/https://72.ru/text/gorod/295303127519232.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Meze de la placo troviĝas haltejo ''Tjumenskij Dramatiĉeskij Teatr'' (Tjumena Drama Teatro). En [[decembro 2020]] ĝi iĝis unu el tri unuaj inteligentaj haltejoj, kie oni povas konsulti interagajn ekranojn pri busaj itineroj, ŝarĝi siajn elektronikaĵojn per USB, uzi Wi-Fi<ref name="Сбер подарил"/>. Post la placo staras la 11-etaĝa loĝdomo N 131 (1974)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298666 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 131» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063213/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/298666 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ĝian supran etaĝon okupis metiejoj de la Tjumena sekcio de la Pentrista Unio. En unuetaĝa alkonstruaĵo origine malfermiĝis kafejo "Kristall", kiu specialiĝis pri kokaĵoj, do estis moke nomata '' kokidejo'' ({{lang-ru|цыплятник|t=cipljatnik}}), plurfoje ŝanĝinta nomojn kaj posedantojn<ref>{{citaĵo el libro |titolo = История моей семьи – история моей Тюмени // Ода Тюмени |lasta = Кутрунова |unua = Мария |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = https://www.citylib-tyumen.ru/uploads/files/vopros/%D0%A1%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9D%D0%98%D0%9A%20%D0%9E%D0%B4%D0%B0%20%D0%A2%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8-2016%20%D0%92%D1%8B%D0%BF%D1%83%D1%81%D0%BA%20%20%E2%84%96%209.pdf |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = 9 |dato = 2016 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательский дом «Титул» |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 35–36 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La unuan etaĝon nun okupas manĝejo kaj butikoj, inkluzive de duetaĝan vendejon de horloĝoj. Sekvas la kvinetaĝa loĝdomo N 133 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139719 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 133» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063216/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139719 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj en la unua etaĝo. Ĝia sola rimarkindaĵo estas la marmora memortabulo, metita la {{daton|30|6|1995}} kaj informanta, ke en tiu ĉi domo loĝis Tamerlan Iŝmuhamedov, Heroo de Sovetunio, veterano de la Dua mondmilito, kiun li partoprenis kiel piloto de [[ĉasaviadilo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1234/ | titolo = Мемориальная доска Т. К. Ишмухамедову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425110454/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1234/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi troviĝas haltejo ''Ulica Ĥolodilnaja'' (Strato Ĥolodilnaja). Finas la kvartalon la kvaretaĝa loĝdomo Respubliko N 135 / Ĥolodilnaja 120 (1957)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139747 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Холодильная, 120» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063217/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139747 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies duono troviĝas en strato Ĥolodilnaja. Tio estas la lasta ekzemplo de la Stalin-arkitekturo en la strato. Ĝian unuan etaĝon flanke de strato Respubliko okupas ŝtatoficejo, en subterejo funkcias malnova kaj populara vendejo de teksaĵoj, butonoj kaj akompanaj akcesoraĵoj. ==== Dekstra flanko ==== Du trionon de la kvartalo okupas la 13-etaĝa loĝdomo N 92, moke nomata ''muravejnik'' (formikejo) aŭ ''kitajskaja stena'' (ĉina muro) pro sia enorma grandeco (300 m longa, 576 apartamentoj). Ĝia konstruado komenciĝis en 1974 kaj oficiale finiĝis en [[1981]], kvankam enloĝigo komenciĝis jam en 1980 kaj daŭris ĝis 1982<ref name="formikejo">{{citaĵo el la reto | url = https://t-i.ru/articles/13524 | titolo = Короткая история длинного дома | titolo-aldono = | alirdato = 2022-05-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Дмитрий Падерин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-12-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskije Izvestija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/297382 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 92» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063624/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/297382 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kiel daŭrigo de eksperimento kun la tiel nomataj "domoj sur piedoj". Ĝi ne havas kelon kaj origine staris sur kolonoj, spaco inter kiuj estis malplena kaj trairebla. Ĝis la 2000-aj jaroj tio estis la plej alta domo en la urbo. Tamen malbona prizorgado, fuŝaj konstruaj materialoj kaj enorma grandeco kaŭzis plurajn problemojn kiel ekzemple likoj de akvotuboj kaj kloako (ambaŭ en la dua etaĝo, do super la tero), kiuj vintre frostiĝis kaj pendis forme de glacikonusoj inter la kolonoj. La domo plurfoje estis nomita la plej malbela kaj aĉa en la urbo. En la 1990-aj jaroj preskaŭ ĉiuj trairejoj inter la kolonoj estis okupitaj de komercistoj kaj transformitaj je vendejoj, apotekoj ktp<ref name="formikejo"/>. La sola trairebla arko troviĝas meze de la domo kaj kondukas al strato Saltikov-Ŝĉedrin, kiun la domo komplete baris kaj dividis je du partoj tiel ke ĝia sekva domo N 3 situas 420 metrojn pli norde, trans la strato Respubliko kaj fakte staras en [[Fabriĉnaja strato (Tjumeno)|strato Fabriĉnaja]]. Laŭlonge de la domo etendiĝas sennoma bulvardo kun infanludejo en la centro. En 2026 oni anoncis rekonstruon de la domo, kadre de kiu la fasado estas restarigota ĝis ties aŭtentika stato, sed vitrumita, dum komercejoj okupintaj spacon inter la apogiloj de la domo plu restos surloke<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumen.dk.ru/news/237234551 | titolo = Реконструкция фасада дома-муравейника в Тюмени начнется в 2026 году | titolo-aldono = | alirdato = 2026-01-21 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-12-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Delovoj Kvartal | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260121102151/https://tumen.dk.ru/news/237234551 | arkivdato = 2026-01-21 | citaĵo = }}</ref>. Sekvas la naŭetaĝa loĝdomo N 94 (1976)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140145 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 94» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419063621/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140145 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, konata inter urbanoj kiel "Odeĵda" (Vestoj), ĉar en la sovetia epoko en ĝia unua etaĝo funkciis la granda samnoma vendejo. En la 1990-aj jaroj ĝi kolapsis kaj fine estis dividita je kelkaj vendejoj, manĝejoj kaj bankoficejoj. Finas tiun ĉi parton la kvaretaĝa domo N 94/1, en kiu troviĝas pluraj vendejoj, manĝejoj kaj oficejoj. Ĝi estis konstruita en la 1990-aj jaroj kontraŭ ĉiuj reguloj, eliĝinte trans la "ruĝajn liniojn" kaj kovrinte subterajn komunikilojn. Dum kelkaj jaroj ĝi staris vaka pro manko de permesilo, sed finfine la posedantoj ricevis ĝin kaj ekfunkciigis la konstruaĵon, kiu servas kiel videbla memorigo pri la ĥaosaj kaj senleĝaj 1990-aj jaroj. === De strato Ĥolodilnaja ĝis strato Melnikaite === ==== Maldekstra flanko ==== En tiu parto tute mankas loĝdomoj. La trietaĝa domo N 137 gastigas vendejojn, manĝejon kaj bankon. Post ĝi staras la 11-etaĝa sidejo de kompanio Transneft-Sibir (Transnafto-Siberio), filio de la ŝtata konzerno, kiu okupiĝas pri transportado de nafto laŭ [[naftodukto]]j. Origine la domo estis destinita por telefona stacio, sed telekomunikistoj ne sukcesis fini ĝin kaj en la 1990-aj jaroj ĝin transprenis kompanio Sibnefteprovod (Sibnaftodukto), poste transformita je Transneft-Sibir. Sekvas la malnova trietaĝa domo N 137, iam loĝata, sed en la 2000-aj jaroj transformita je vendejoj, manĝejoj kaj oficejoj. Post ĝi situas subĉiela parkumejo malantaŭ kiu videblas skvaro de Kuraĝo ({{lang-ru|сквер Мужества}}), ricevinta sian nomon la {{daton|11|11|2010}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://docs.cntd.ru/document/441526602 | titolo = Распоряжение Администрации города Тюмени от 11 ноября 2010 года N 1248-рк "О присвоении наименования безымянной зеленой зоне, расположенной в районе пересечения улиц Минская и Республика | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2010-11-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Centre de la skvaro ekde la {{daton|9|11|2013}} staras monumento fare de skulptisto Sergej Fefelov kaj Konstantin Jevtuŝenko, dediĉita al viktimoj de radiadaj katastrofoj kaj akcidentoj, inter kiuj ne malmultis ankaŭ tjumenanoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/274185 | titolo = В Тюмени установили памятник ликвидаторам радиационных катастроф | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юрий Шестак | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-11-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190502065758/http://www.vsluh.ru/news/society/274185 | arkivdato = 2019-05-02 | citaĵo = }}</ref>. Post T-forma kruciĝo kun strato Minskaja, kiu finiĝas ĉi tie, kun sensemafora piedirejo trans ĝi, staras longa kvaretaĝa domo N 143/1 konata en la urbo kiel ''Taksopark'' (Taksiejo) pro sia origina destino. En la 1990-aj jaroj ĝi iom post iom transformiĝis je aro da vendejoj kaj oficejoj. En la 2000-aj jaroj vakan spacon inter ĝi kaj sekva domo N 145 okupis la oketaĝa sidejo de Tjumenenergobanko, kiu estis kerna parto de industria-financa grupo. Tamen dum la konstruado la tuta grupo kolapsis kaj bankrotis, do la ejo dum pluraj jaroj staris malplena kaj nur fine de la 2010-aj jaroj transformiĝis je oficejaro "Aŭrora". Ĝin sekvas la sesetaĝa oficejaro, konstruita en la sovetia periodo. Malantaŭ ili troviĝas nevidebla de surstrate duetaĝa konstruaĵo N 143/4, kie plu gastas granda taksiejo kaj akompanaj servoj. Ĉi-loke formale finiĝas strato Kievskaja, tamen reale ĝi perdiĝas cent metrojn pli norde, do ĝia T-forma kruciĝo kun strato Respubliko povas esti trovita nur de spertulo. Tuj poste altiĝas domo N 143a, kiu konsistas el du partoj. La malnova parto, kie origine sidis kompanio Zapsibgazpromo (Okcidentsiberia [[Gazpromo]]) estis konstruita en la sovetia periodo kaj rekonstruita de [[Jugoslavio|jugoslava]] firmao en 2007–2008<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gazoil-plaza.ru/about | titolo = Газойл Плаза: О бизнес-центре | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gazoil Plaza | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422131025/https://gazoil-plaza.ru/about | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. La apuda 19-etaĝa turo estis inaŭgurita la {{daton|6|8|2004}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://gazprom.ru/about/subsidiaries/news/2004/august/article39040/ | titolo = Состоялось торжественное открытие нового административного здания ОАО «Запсибгазпром» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2004-08-06 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Gazpromo]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422131027/http://www.gazprom.ru/about/subsidiaries/news/2004/august/article39040/ | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. Tamen ĝia malfermo koincidis kun apero de gravaj problemoj en la firmao, kiu baldaŭ preskaŭ komplete kolapsis kaj perdis plejparton de siaj posedaĵoj, inkluzive tiun ĉi konstruaĵon. Nun ambaŭ ejoj funkcias kiel la oficejaro Gazoil-Plaza. En la duetaĝa alkonstruaĵo troviĝas restoracio kaj banko. La kvartalon finas la naŭetaĝa domo N 147 — sidejo de la Tjumena Sciencesplora Instituto pri Regiona Infekta Patologio. Ĝi estis establita en la 1960, kiam komenciĝis aktiva esplorado kaj ekspluatado de la naftogasaj minejoj en la regiono kaj unuafoje dekmiloj da ne-indiĝenoj venis al la nordaj regionoj, alfrontinte lokajn infektojn kiel [[encefalito]], [[opistorĥozo]] ktp<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 100.</ref>. Dum pluraj jardekoj la instituto sidis en la duetaĝa domo, laŭdire iama fajrobrigadejo, sed en 2007–2011 estis konstruita tiu ĉi ejo, kien ĝi translokiĝis<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tniikip.rospotrebnadzor.ru/about/history/ | titolo = ФБУН «Тюменский научно-исследовательский институт краевой инфекционной патологии Роспотребнадзора: История | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la Tjumena Sciencesplora Instituto pri Regiona Infekta Patologio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422125646/http://tniikip.rospotrebnadzor.ru/about/history/ | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ la domo N 147 situas haltejo ''Gazprom''. ==== Dekstra flanko ==== La konstruaĵoj preskaŭ tute mankas tiuflanke. Ĉe kruciĝo kun strato Ĥolodilnaja situas haltejo ''Ulica Ĥolodilnaja'' (Strato Ĥolodilnaja). Malantaŭ ĝi laŭlonge de la samnoma strato situas skvaro de Junnatoj en kiu staras memorŝtono okaze de la 65-jariĝo de la Junnata movado (Movado de Junaj Naturalistoj). Ĝi estis starigita la {{daton|27|4|2017}} kadre de la internacia ekologia festivalo "Ni savu nian Teron". La lokon oni elektis ĉar apude (iom pli sude) en 1952 estis malfermita la unua tjumena stacio de la junaj naturalistoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://safe-rgs.ru/3540-pamyatnyy-kamen-tyumenskim-yunnatam.html | titolo = Памятный камень тюменским юннатам | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-05 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-08-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = PUTI-Shestvuy | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190505065423/http://safe-rgs.ru/3540-pamyatnyy-kamen-tyumenskim-yunnatam.html | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref>. Laŭlonge de strato Respubliko ĝis la T-forma kruciĝo kun strato Kievskaja etendiĝas [[Tekutjev-bulvardo]], en kiu rimarkindas monumento al Andreo Tekutjev, tjumena komercisto, urbestro, mecenato kaj bonfaranto, malfermita la {{daton|12|8|2008}}<ref name="tekutjev"/><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://old.t-i.ru/article/9075/ | titolo = Андрей Текутьев: добрый след на земле | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Ирина Тарабаева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2008-08-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskije Izvestija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190320181240/http://old.t-i.ru/article/9075 | arkivdato = 2019-03-20 | citaĵo = }}</ref>. Ĝiaj aŭtoroj estas skulptisto Andrej Antonov kaj arkitekto Dmitrij Belik. La bronza monumento estas du metrojn alta kaj pezas proksimume du tunojn. Sur ĝi videblas lakona surskribo ''Tekutjev''. Ĉe ambaŭ flankoj staras po unu lanterno imitantaj stilon de tiu epoko. Tekutjev aspektas tre memfida kaj potenca kaj similas al sia fama fotoportreto. Laŭ plurjara tradicio, fine de julio, antaŭ la Urbotago, tjumenanoj metas florojn ĉe la monumento kiel dankosignon al la homo, kiu multe zorgis pri Tjumeno<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://park72.ru/city/104904/ | titolo = Современным бизнесменам и чиновникам — пример! Тюменцы возложили цветы к памятнику Текутьеву | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Людмила Дрозд | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2016-07-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Park72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190702065319/https://park72.ru/city/104904/ | arkivdato = 2019-07-02 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-l.ru/248801.html | titolo = Тюменцы возложили цветы к памятнику Текутьеву | titolo-aldono = | alirdato = 2019-03-12 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Николай Ступников | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Linija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701184857/https://t-l.ru/248801.html | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. La bulvardo troviĝas sur la norda parto de la Tekutjev-tombejo, do fakte iras laŭ ebenigitaj tomboj. Pri tio memorigas tomboŝtono, metita sur lokon, kie supozeble estis enterigita la Konstantin Ĉakin, la urba arkitekto en 1905–1919<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tyum-pravda.ru/obshestvo-main/1574-zhil-byil-arhitektor-chakin | titolo = Жил-был архитектор Чакин | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2016 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Pravda | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423064113/http://tyum-pravda.ru/obshestvo-main/1574-zhil-byil-arhitektor-chakin | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://news.megatyumen.ru/news/society/112759/ | titolo = В Тюмени может появиться памятник известному архитектору Константину Чакину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-05-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = МегаТюмень | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423064119/https://news.megatyumen.ru/news/society/112759/ | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://tm-courier.ru/archives/46632 | titolo = Знаковое место | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Оксана Чечета | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-05-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij Kurier | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423064113/http://tm-courier.ru/archives/46632 | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-i.ru/articles/12249 | titolo = Городской архитектор и его наследие | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Дмитрий Падерин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskije Izvestija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423064128/https://t-i.ru/articles/12249 | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref>. La tombejo mem estas fermita ekde 1966 kaj deklarita historia monumento. Ĝi estas ĥaosa aro da verdaĵoj kaj duondetruitaj tomboj, alirebla de strato Respubliko tra pordego ĉe la menciita haltejo. Post ĝi en la [[1950-aj jaroj]] estis nura malplenejo kaj somera [[flugkampo]] por malpezaj aviadiloj [[Polikarpov Po-2]]. Inter la tombejo kaj la flugkampo urbanoj kultivis terpomojn<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Годы и люди земли тюменской: Книга в трех частях |lasta = Бирюков |unua = В. П. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2000 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-083-1 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 126 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La bulvardo finiĝas ĉe sennoma placo antaŭ la duetaĝa domo N 142. Origine tio estis la kulturdomo "Geolog", la plej bela en la urbo. Ĝia konstruado komenciĝis en 1979 kaj daŭris kvar jarojn. La {{daton|4|4|1984}} ĝi estis solene malfermita. En 1990 en ĝia kvaretaĝa flanka alo malfermiĝis la Muzeo de Geologio, Nafto kaj Gaso kiel filio de la Tjumena Provinca Lokhistoria Muzeo. Ĝia ekspozicio prezentis historion kaj nuntempon de la norda parto de Tjumena provinco, vivon de ĝiaj indiĝenoj kaj novaj loĝantoj — geologoj, naftistoj, gasistoj, konstruistoj ktp. En 1992 al apuda alo translokiĝis la Palaco de Geedziĝoj<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 300.</ref>. En 2001 la kulturdomo "Geolog" estis transformita je la provinca Palaco de Junularo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 347.</ref>. En 2005 oni deklaris neceson de starigo de teknoparkoj kaj [[speciala ekonomia zono|specialaj ekonomiaj zonoj]] kaj la tjumena registaro tuj reagis. Origine oni esperis ke Tjumena provinco ricevos statuson de [[speciala ekonomia zono]], sed ne eniris la finan liston de la elektitaj regionoj. Rekompence en novembro 2005 kvin malgajnintaj regionoj ricevis permeson starigi la teknoparkojn<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://russtroy.ru/news/2005-12-23-uteshitelnyj-tekhnopark.html | titolo = Утешительный технопарк | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2005-12-23 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Russtroy.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424114553/http://russtroy.ru/news/2005-12-23-uteshitelnyj-tekhnopark.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.kommersant.ru/doc/634402 | titolo = "Технопарки появятся не позже 2008 года" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Алексей Шаповалов | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2005-12-12 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Kommersant]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120934/https://www.kommersant.ru/doc/634402 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Komenciĝis kompleta rekonstruado de "Geolog" por transformi ĝin en la sidejo de la Tjumena teknoparko<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tyumen-technopark.ru/istoriya/ | titolo = Западно-Сибирский Инновационный Центр: история | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La Tjumena teknoparko | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120937/http://www.tyumen-technopark.ru/istoriya/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. La artaj kolektivoj, kiuj laboris tie, estis forpelitaj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.nakanune.ru/news/2006/09/18/vladimir_jakushev_obespokoen_informacionnym/ | titolo = Якушев обеспокоен тем, как происходит информационное обеспечение создания технопарка | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Илья Ненко | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-09-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Nakanune.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424114607/https://www.nakanune.ru/news/2006/09/18/vladimir_jakushev_obespokoen_informacionnym/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>, la Muzeo pri Geologio, Nafto kaj Gaso likvidita, la Palaco de Geedziĝoj fermita. La {{daton|14|11|2008}} la komplete rekonstruita ejo estis malfermita<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/oilgas/156164.html | titolo = Сегодня открывается технопарк | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2008-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120935/http://www.vsluh.ru/news/oilgas/156164.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/oilgas/156304.html | titolo = Наука и бизнес о тюменском технопарке | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Яна Нетребовская | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2008-11-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120948/http://www.vsluh.ru/news/oilgas/156304.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Dum la rekonstruado oni interalie starigis kupolon super la interna korto, kiu iĝis [[atrio]]. En la teknoparko sidas dekoj da firmaoj kaj en ĝiaj haloj ofte okazas konferencoj, simpozioj kaj aliaj eventoj, ne nepre rilataj al avantaĝaj teknologioj. En ĝi funkcias ankaŭ kafejo kun enirejo de strato Melnikaite<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://maxim-rest.ru/zavedeniya/kafe-brasserie/ | titolo = Кафе Brasserie | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Restoracia reto "Maksim" | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424120951/https://maxim-rest.ru/zavedeniya/kafe-brasserie/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Ĉe la orienta flanko staras busto de [[Miĥail Lomonosov]], inaŭgurita la {{daton|24|4|2016}} kiel donaco al la urbo kadre de la nacia projekto "Aleo de la Rusa Gloro"<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/305560 | titolo = У технопарка установили бюст Михаила Ломоносова | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2016-04-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190502070621/http://www.vsluh.ru/news/society/305560 | arkivdato = 2019-05-02 | citaĵo = }}</ref>. Sur la sennoma placo ekde la {{dato|26|7|2018}} staris artaĵo forme de la granda [[Kubo de Rubik]] kies kvadratoj formas literon ''T'', sugeste al Tjumeno. Apude aperis ligna benko forme de cifero "72" — kodo de Tjumena provinco. La malfermo okazis en la urbotago kaj estis akompanata de konkurso pri rapida kombinado de Kubo de Rubik<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumix.ru/news/36237/na-ploschadi-u-tyumenskogo-tehnoparka-ustanovili-kubik-rubika-pochti-za-polmilliona-rublej | titolo = На площади у тюменского Технопарка установили кубик Рубика почти за полмиллиона рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tumix.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190422132927/https://tumix.ru/news/36237/na-ploschadi-u-tyumenskogo-tehnoparka-ustanovili-kubik-rubika-pochti-za-polmilliona-rublej | arkivdato = 2019-04-22 | citaĵo = }}</ref>. Tamen komence de [[2020]] la artaĵo estis translokita al kruciĝo de stratoj Ŝirotnaja kaj Permajkov. Surplace ofte okazas festoj kaj festivaloj, vintre funkcias glitejo. === De strato Melnikaite ĝis strato Odesskaja === ==== Maldekstra flanko ==== Ĉe stratangulo staras la sesetaĝa domo N 155a, kie sidas pluraj oficejoj kaj rapidmanĝejo [[Burger King]]. Sur ĝia angulo pendas la [[alta reliefo]] de Marite Melnikaite fare de la tjumena skulptisto Gennadij Vostrecov<ref name="novik"/>. Ĝin sekvas la kvinetaĝa loĝdomo N 155 (1964)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139936 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 155» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065001/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139936 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas vendejoj de vestoj kaj ŝuoj. Meze de la domo estas arko, ebilganta enveturadon al la korto. Post ĝi staras la alpremita al ĝi 10-etaĝa loĝdomo N 155b, konstruita en 1986<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140240 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 155б» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065001/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140240 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ĝian unuan etaĝon okupas granda arta salono. Transverse al ĝi staras la kvinetaĝa loĝdomo N 157 (1964)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139938 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 157» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065002/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139938 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kiu etendiĝas ĝis strato Riĵskaja kie en la 1990-aj jaroj al ĝi estis alkonstruita la kvinetaĝa domo N 157/1 kun oficejoj. Post la semafora kruciĝo de strato Respubliko kun sennoma veturejo, kondukanta al strato Riĵskaja, staras domo N 159, kiun okupas la tristela hotelo "Vostok" (Oriento), unu el plej malnovaj kaj grandaj en la urbo. Ĝi estis malfermita en 1973 kaj staras sur fundamento de la Sporta Palaco ({{lang-ru|Дворец спорта}}), kies konstruadon ordonis la unua sekretario de la provinca partia komitato Vasilij Kosov. Li ne ricevis anticipe aprobon de superaj instancoj kaj tio estis unu el kaŭzoj de lia eksigo en 1961<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание |lasta = Петрушин |unua = А. А. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2018 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = ОЛМАРПРЕСС |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = 9785904271220 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 92 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. La Sporta Palaco aperis poste kaj en alia loko. En la unua etaĝo de la hotelo funkcias restoracio kaj vendejoj. Antaŭ ĝi situas bulvardo de Gastigemo ({{lang-ru|бульвар Гостеприимства}}) kun fontano kaj malantaŭ la hotelo troviĝas skvaro de Nikolao Ĵvavij, nomita omaĝe al rektoro de la Tjumena Medicina Akademio, situanta tuj malantaŭ la skvaro. La {{daton|27|9|2018}} antaŭ la hotelo, sur la menciita bulvardo aperis la bronza (laŭ aliaj informoj — [[Latuno|latuna]])<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2018/09/27/v-oblastnoj-stolice-poyavilas-skulptura-tyumenskoe-gostepriimstvo/ | titolo = В областной столице появилась скульптура «Тюменское гостеприимство» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Марина Белова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424092622/https://tumentoday.ru/2018/09/27/v-oblastnoj-stolice-poyavilas-skulptura-tyumenskoe-gostepriimstvo/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref> skulptaĵo "Bonvenon" ({{lang-ru|Добро пожаловать}}) forme de servisto kiu marŝas laŭ la [[ruĝa tapiŝo]] kaj etendas al gasto la manon por manpremo. Ĝia aŭtoro estas la skulptisto Sergej Titlinov el [[Jekaterinburgo]]. Ĝia malfermo estis ligita al la [[Monda Tago de Turismo]] kaj la 45-a datreveno de la hotelo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/tourism/334609 | titolo = На бульваре Гостеприимства установили скульптуру «Добро пожаловать» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Игорь Боровский | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-09-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424092628/http://www.vsluh.ru/news/tourism/334609 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ la hotelo situas haltejo ''Gostinica Vostok'' (Hotelo Vostok). Sekvas T-forma semafora kruciĝo kun strato Odesskaja, kiu finiĝas ĉi tie. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalon komencas la kvinetaĝa loĝdomo N 144 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139931 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 144» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065004/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139931 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unua etaĝo funkcias vendejo "Filatelisto", poŝtejo, juvela kaj aliaj vendejoj. Sekvas simila kvinetaĝa loĝdomo N 146 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139932 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 146» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065002/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139932 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj kaj bankoficejo en la unua etaĝo. Memortabuloj informas ke tie loĝis verkisto Ivan Jermakov (metita en 1998)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1231/ | titolo = Мемориальная доска И. М. Ермакову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425105552/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1231/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref> kaj boristo kaj geologo Nikolao Melik-Karamov, filo de la boristo Boris Melik-Karamov, kiu en 1948–1950 traboris la unuan naftoputon en la urbo apud la nuna teknoparko<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1267/?sphrase_id=1257 | titolo = Мемориальная доска Н. Б. Мелик-Карамову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701182351/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1267/?sphrase_id=1257 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref><ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 340.</ref><ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 300.</ref>. Antaŭ la domo situas haltejo ''Ploŝĉad Pamjati'' ([[Placo de Memoro (Tjumeno)|Placo de Memoro]]). Post ĝi, trans semafora kruciĝo kun sennoma veturejo, staras la kvinetaĝa loĝdomo N 148 (1964)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139933 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 148» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065001/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139933 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas apotekoj, manĝejoj kaj vendejoj. Transverse al ĝi sekvas simila loĝdomo N 150 (1964)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139935 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 150» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419065000/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139935 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj transverse al tiu (do paralele al N 148) staras simila loĝdomo N 148a (1963)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139934 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 148А» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419064959/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139934 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Spacoj inter ĉiuj tri domoj estas plenigitaj je duetaĝaj alkonstruaĵoj, okupitaj de vendejoj, bankoj kaj oficejoj. Sekvas placo de [[Ivan Gubkin]], nomita tiel honore al la fama sovetia geologo, kiu prognozis malkovron de grandaj minejoj de nafto kaj gaso en Okcidenta Siberio. Pri tio informas memortabulo sur la domo N 148/1 (duetaĝa alkonstruaĵo inter N 148 kaj 150)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1225/?sphrase_id=1268 | titolo = Мемориальная доска И. М. Губкину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190702053728/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1225/?sphrase_id=1268 | arkivdato = 2019-07-02 | citaĵo = }}</ref>. Tio estis la unua placo en la urboparto, formiĝinta post malkovro de la [[Okcidentsiberia naftogasa provinco]] kaj sekvinta ĝin drasta kresko de la urbo. La loĝdomoj, kiuj borderas ĝin, aperis en la 1960-aj jaroj, la artlernejo en 1968. La placo unue nomiĝis placo de Geologorazvedĉikov (Geologoskoltistoj), sed en la 1980-aj jaroj ricevis nomon de Ivan Gubkin<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 299.</ref>. Centre de la placo staras templo de Dimitrij Donskoj, konstruita laŭ dezajno de la tjumena arkitekto Tatjana Afanasjeva<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.oaograd.com/chasovnya | titolo = Часовня благоверного великого князя Дмитрия Донского | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = OAO Grad | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190506030722/https://www.oaograd.com/chasovnya | arkivdato = 2019-05-06 | citaĵo = }}</ref>. Unuafoje peto pri ĝia konstruado venis al la registaro de Tjumena provinco aŭtune 1995 fare de la socia organizaĵo "Komitato de Soldataj Patrinoj". La fondoŝtonon oni metis la {{daton|26|7|2006}}, solene enteriginte kapsulon kun tero el la [[Batalo de Kulikovo|Kulikova kampo]], sur kiu en 1380 la princo [[Dmitrij Donskoj]] batalis kontraŭ la armeo de la [[Ora Hordo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://newsprom.ru/news/Obschestvo/20068.html | titolo = В центре Тюмени заложен первый камень часовни Дмитрия Донского | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Юлия Давыдова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423124351/https://newsprom.ru/news/Obschestvo/20068.html | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|21|10|2007}} la templo estis sanktigita, la {{daton|28|9|2008}} okazis la unua [[liturgio]], la {{daton|9|8|2009}} estis solene sanktigita la nova [[ikonostazo]]. La konstruadon financis la Tjumena filio de la Nacia Milita Fonduso. La ikono de la rusa princo kaj sanktulo Dmitrij Donskoj estis farita laŭmende de monaĥoj de [[Athos]]. La templo havas statuson de militpreĝejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.tobolsk-eparhia.ru/p/blag/php/place.php?id=tyum&id1=1&id2=17 | titolo = Храм во имя святого благоверного князя Димитрия Донского, город Тюмень | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tobolska mitropolio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190701172233/http://www.tobolsk-eparhia.ru/p/blag/php/place.php?id=tyum&id1=1&id2=17 | arkivdato = 2019-07-01 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi la {{daton|14|8|2014}} malfermiĝis la monumento "De kio komenciĝas la patrujo..." fare de la jekaterinburga skulptisto Sergej Titlinov, aludanta al komencaj vortoj de la kanto el la famega sovetia televidserio [[Deksep momentoj de printempo]]. Ĝi estas 3 metrojn alta kaj same larĝa, kaj prezentas knabon, kiu ekstaris sur seĝo kaj klopodas surprovi soldatan palton de sia avo. Ĉion ĉi ornamas larĝa panelo, imitanta muron kun kadroj en kiuj ĉiu ajn rajtas alkroĉi portreton de siaj parencoj, pereintaj en iu ajn milito aŭ armita konflikto. Dum la malferma ceremonio jam post kvaronhoro la muro estis kovrita je bildoj de ambaŭ flankoj. La samaj monumentoj estis starigitaj en 2015 en [[Jekaterinburgo]] kaj vilaĝo Verĥneje Dubrovo ([[Sverdlovska provinco]])<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/285619 | titolo = Тюмень узнала «С чего начинается Родина» | titolo-aldono = | alirdato = | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Павел Захаров | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-08-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluĥ.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419112344/http://www.vsluh.ru/news/society/285619 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estas kritikata pro amatora plenumo, kiu fuŝis la bonan ideon<ref name="novik"/>. Malantaŭ la preĝejo meze de la skvaro staras monumento al la veteranoj de la [[Afgana milito (1979-1989)|Afgana milito]], malfermita la {{daton|2|11|2002}}. Ekde la {{dato|15|3|1999}} tie staris memorŝtono. La konstruado de la monumento komenciĝis en junio 2001<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 353.</ref>. En Afganio pereis 134 loĝantoj de Tjumena provinco<ref name="ŝtono"/>, inkluzive de 63 el Tjumeno<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 300.</ref>. Kontraŭ ĝi la {{daton|15|2|2019}}, okaze de la 30-a datreveno de la foriro de la sovetiaj trupoj el Afganio, la veteranoj de la Afgana milito starigis memorŝtonon, en kiu ili metis leteron al la posteuloj, malfermotan post 50 jaroj<ref name="ŝtono">{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2019/02/15/v-skvere-gubkina-voiny-afgancy-zapechatali-kapsulu-s-pismom-dlya-potomkov/ | titolo = В сквере Губкина воины-афганцы запечатали капсулу с письмом для потомков | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-04 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Татьяна Тихонова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-02-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190504083243/https://tumentoday.ru/2019/02/15/v-skvere-gubkina-voiny-afgancy-zapechatali-kapsulu-s-pismom-dlya-potomkov/ | arkivdato = 2019-05-04 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|8|12|2019}} post ĝi kaj kiel ĝia daŭrigo malfermiĝis plia memormonumento fare de la tjumena skulptisto Gennadij Vostrecov, dediĉita al la tjumenanoj, pereintaj dum la militoj en [[Ĉeĉena konflikto|Ĉeĉenio]], [[Milito en Sud-Osetio (2008)|Sud-Osetio]] kaj aliaj konfliktoj, okazintaj post la Dua mondmilito<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://park72.ru/city/207670/ | titolo = Мемориальный комплекс воинам, погибшим в вооруженных конфликтах, открыли в Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2020-06-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Кухальская | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-12-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Park72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20191210031051/https://park72.ru/city/207670/ | arkivdato = 2019-12-10 | citaĵo = }}</ref>. Post la placo kaj fronte al ĝi staras domo N 152, kie sidas la Kolegio de Artoj, kiu estas fako de la Tjumena Instituto pri Kulturo. Sekvas la T-forma kruciĝo kun strato Odesskaja, kiu finiĝas ĉi-loke. === De strato Odesskaja ĝis strato Tulskaja === ==== Maldekstra flanko ==== La kvartalo startas de la kvinetaĝa loĝdomo N 163 (1963)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140300 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 163» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070106/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140300 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas vendejoj kaj sportoklubo. Sekvas florbudo kaj unuetaĝa kafejo en domo N 165/1. Poste staras la unuetaĝa junulara teatra centro "Kosmos". Origine tie troviĝis la samnoma kinejo, malfermita en 1965, en kies vestiblo troviĝis granda mozaiko pri la unua [[Eksterveturila agado|eliro de la homo el kosmoŝipo]]<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 108.</ref>. En la 1990-aj jaroj ĝi degeneris, sed la {{daton|12|5|2000}} malfermiĝis post longa rekonstruo kaj modernigo<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 354.</ref>. Tamen eĉ tio ne helpis fari ĝin konkurenckapabla post malfermo de modernaj plurhalaj kinejoj en aĉetcentroj [[Premier (Tjumeno)|Premier]] kaj [[Goodwin (Tjumeno)|Goodwin]] kaj en 2013 ĝi definitive fermiĝis. En 2016 la ejo estis aĉetita de la municipo kaj post rapida riparado transdonita por kreado de la junulara teatra centro, kiu malfermiĝis la {{daton|1|3|2017}}. Ekde tiam en ĝi funkcias kelkaj amatoraj teatraj grupoj, okazas spektakloj kaj aliaj kulturaj eventoj. Oni planis pluan, pli seriozan riparadon kaj rekonstruadon<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/culture/316786 | titolo = «Космос» здесь: молодежный театральный центр официально открыт | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-03-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423130943/http://www.vsluh.ru/news/culture/316786 | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2017/03/02/v-tyumeni-otkrylsya-centr-kosmos/ | titolo = В Тюмени открылся центр «Космос» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Ирина Никитина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-03-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423130945/https://tumentoday.ru/2017/03/02/v-tyumeni-otkrylsya-centr-kosmos/ | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumix.ru/news/24013/tyumenskij-kosmos-stal-teatralnyim-tsentrom | titolo = Тюменский "Космос" стал театральным центром | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-23 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-03-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tumix.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423130937/https://tumix.ru/news/24013/tyumenskij-kosmos-stal-teatralnyim-tsentrom | arkivdato = 2019-04-23 | citaĵo = }}</ref>. Sed en [[oktobro 2022]] la aŭtoritatoj anoncis ĝian eventualan detruon kaj en [[februaro 2024]] estis definitive sciigite ke "Kosmos" kaj la mezlernejo N 7 malantaŭ ĝi estos detruitaj kaj sur ilia loko aperos nova lernejo kun alkonstruaĵo por kulturaj institucioj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://vsluh.ru/novosti/nedvizhimost/v-glavnom-upravlenii-stroitelstva-prokommentirovali-snos-byvshego-kinoteatra-kosmos-v-tyumeni_387031/ | titolo = В Главном управлении строительства прокомментировали снос бывшего кинотеатра "Космос" в Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-10-10 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240426073306/https://vsluh.ru/novosti/nedvizhimost/v-glavnom-upravlenii-stroitelstva-prokommentirovali-snos-byvshego-kinoteatra-kosmos-v-tyumeni_387031/ | arkivdato = 2024-04-26 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/realty/2024/02/19/73210517/ | titolo = «Это не кинотеатр». Прощаемся с «Космосом» и заглядываем в потаенные его уголки, которые вы не видели | titolo-aldono = Его уже обещали снести и построить новодел | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Павел Красоткин | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-10-10 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240219022925/https://72.ru/text/realty/2024/02/19/73210517/ | arkivdato = 2024-02-19 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Teatralnij Centr "Kosmos"'' (Teatra Centro "Kosmos"). Sekvas la kvaretaĝa domo N 169/1, origine destinita por la fiŝkaptada instituto, sed nun plejparte okupita de aliaj firmaoj kaj vendejoj, kaj alkonstruita al ĝi en la 1990-aj jaroj naŭetaĝa domo N 169a/1 kun vendejoj kaj oficejoj. Post ili ĝis strato Tulskaja etendiĝas la kvinetaĝa loĝdomo N 169 (1969)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140302 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 169» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070105/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140302 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas vendejoj. Rimarkindas ke inter ili haveblas la iam tre fama infanvendejo "Buratino", kiu origine troviĝis en la sekva domo N 171, sed poste estis fermita. Centre de la domo haveblas arko, ebliganta enveturon al la korto, kie transverse al ĝi staras tute nevideblaj de surstrate kvinetaĝaj loĝdomoj N 167 kaj 167, ambaŭ konstruitaj en 1968<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140301 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 167» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070107/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140301 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/899557 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 167а» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070108/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/899557 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kun vendejoj en la unua etaĝo. La kvartalo finiĝas ĉe la Slava skvaro ({{lang-ru|Славянский|t=Slavjanskij}}), kiu etendiĝis inter du veturejoj laŭlonge de strato Tulskaja, de strato Respubliko ĝis strato Riĵskaja. En la centro funkcias du fontanoj. Origine tio estis sennoma promenejo inter du veturejoj de strato Tulskaja. En la 1990-aj jaroj la areon okupis ĥaosa [[pulbazaro]], kie privataj personoj vendis ajnaĵojn simple metitajn sur la teron. Poste oni forigis ĝin kaj la {{daton|14|11|2002}} la skvaro ricevis la nomon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://zakon-region3.ru/5/95850/ | titolo = Распоряжение Администрации города Тюмени от 14.11.2002 N 4147 “О присвоении наименования зоне отдыха, расположенной по улице Тульской“ | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2002-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424051321/https://zakon-region3.ru/5/95850/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. Baldaŭ antaŭ ĝi aperis la delfena statuo, kiu estis ofte kritikata pro manko de ajna komprenebla rilato inter tiu ĉi besto kaj la [[slavoj]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vecherka.org/tyumen/2005_24/04.shtml | titolo = Город-сказка. Робинзон Крузо здесь не проходил? | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Марина Полуэктова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2005-06 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Veĉernaja Tjumen | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424051322/http://www.vecherka.org/tyumen/2005_24/04.shtml | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>, kaj fine malaperis. En 2006 la skvaro estis rekonstruita, du etaj fontanoj estis anstataŭigitaj per florbedoj dum la granda fontano estis modernigita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://newsprom.ru/news/Raznoe/24212.html | titolo = Сквер на Тульской изменится | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-08-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NewsProm.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424051650/https://newsprom.ru/news/Raznoe/24212.html | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalo komenciĝas de la longa kvinetaĝa loĝdomo N 156 (1967)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139937 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 156» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070109/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139937 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun arko en la centro kaj vendejoj kaj oficejoj en la unua etaĝo. Informtabulo, unuafoje metita en 1986 kaj anstataŭigita en 2005, informas ke de 1969 ĝis 1983 tie loĝis Heroo de Sovetunio, veterano de la Dua mondmilito Vasilij Ljovuŝkin<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2157/ | titolo = Мемориальная доска В. Н. Левушкину | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-11-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425103427/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/2157/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ ĝi en 2009 aperis la naŭetaĝa loĝdomo N 156/1<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/513204 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 156, к. 1» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070106/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/513204 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj kaj kliniko en la unua etaĝo. Transverse al domo N 156 staras la kvinetaĝa loĝdomo N 158 (1967)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139939 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 158» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070105/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139939 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas vendejoj. Sekvas T-forma kruciĝo kun strato Geologorazvedĉikov, kies branĉo finiĝas ĉi tie. Post ĝi iom profunde de la stratlinio staras la kvinetaĝa domo N 162. Origine tie estis hotelo "Turist", malfermita en la sovetia periodo, sed en la 1990-aj jaroj ĝi kolapsis kaj nun la konstruaĵo estas okupita de diversaj firmaoj, inter kiuj elstaras [[Alfa-Banko]]. Malantaŭ kaj transverse al ĝi, laŭlonge de strato Geologorazvedĉikov, staras la sepetaĝa domo N 160, la kvinetaĝa 160/1, la duetaĝa 160a kaj la trietaĝa N 162a, plene okupitaj de oficejoj, vendejoj, lingvolernejo, kliniko ktp. Ekde la domo N 162 ĝis strato Tulskaja etendiĝas skvaro Ombra ({{lang-ru|Тенистый|t=Tenistij}}), kiu ricevis sian nomon laŭ propono de la toponimia komisiono de la {{dato|25|11|2003}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.nakanune.ru/news/2003/11/26/v_tjumeni_rozdany_nazvanija_14/ | titolo = В Тюмени розданы названия 14 улицам, двум кладбищам и одному скверу | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Андрей Николаев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2003-11-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Nakanune.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424100245/https://www.nakanune.ru/news/2003/11/26/v_tjumeni_rozdany_nazvanija_14/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|26|7|2014}} centre de ĝi estis malfermita la monumento al la Patro. Temas pri vitroplasta statuo de viro kun [[geedziĝa ringo]] surmane, kiu tenas en la dekstra brako knabinon kaj brakumas per la maldekstra brako knabon, kiu siavice tenas libron kun surskribo "Historio". La aŭtoro estas Vladimir Zolotuĥin. Foje oni malprave nomas ĝin la unua en Rusio monumento al la patro<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/society/285037 | titolo = В Тюмени установили первую в России скульптуру отцам | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Павел Захаров | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424100247/http://www.vsluh.ru/news/society/285037 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>, kvankam ĝin je kelkaj jaroj antaŭis la monumento al la feliĉa patro en [[Sankt-Peterburgo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://park72.ru/culture/40409/ | titolo = Памятник отцу обошелся Тюмени почти в миллион рублей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Нина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2014-07-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Park72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424100244/https://park72.ru/culture/40409/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. La skvaro estas rekonstruita, do havas padojn, benkojn, lanternojn, infanludejojn, necesejon ktp. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Teatralnij Centr "Kosmos"'' (Teatra Centro "Kosmos"). Malantaŭ la skvaro staras la naŭetaĝa loĝdomo N 164 (1974)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139940 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 164» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419070108/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139940 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj en la unua etaĝo. Antaŭ ĝia orienta finaĵo, proksime al strato Tulskaja en la 2000-aj jaroj aperis la kvaretaĝa domo 164/2. Laŭ dokumentoj oni konstruis ĝin kiel infanan librejon, sed fine aperis nura oficejaro, neniel rilata al la Tjumena Provinca Infana Biblioteko, kiu plu nestas en la unua etaĝo de loĝdomo cent metrojn pli sude, en strato Tulskaja. === De strato Tulskaja ĝis strato Parfjonov === ==== Maldekstra flanko ==== La kvartalon malfermas la kvinetaĝa loĝdomo N 171 (1967)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140303 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 171» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071503/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140303 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, konata en la urbo kiel ''Buratino'' pro la samnoma infanvendejo en la unua etaĝo, kiu en la 1990-aj jaroj cedis lokon al aro da vendejoj kaj bankoj. Tamen ĝis nun sur la flanka muro, turnita al skvaro Slavjanskij, pendas granda figuro de tiu fabela persono. Malantaŭ ĝi en la korto staras la oketaĝa loĝdomo kun oficejoj kaj vendejoj en la unua etaĝo, konstruita en la 2000-aj jaroj. Ilin sekvas la kvinetaĝa sidejo de geologia instituto, kiu en la 2000-aj jaroj ricevis novan fasadon. Malantaŭ ĝi sin kaŝas domo N 173a, kie gastas la infanvartejo N 83. Antaŭ la menciita instituto situas haltejo ''Magazin Buratino'' (Vendejo Buratino). Finas la kvartalon la kvinetaĝa loĝdomo N 175 (1970)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140304 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 175» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071502/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140304 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kies unuan etaĝon okupas bankoficejoj, manĝejoj kaj la iam sola en la urbo kaj pro tio fama armilvendejo "Oĥotnik" (Ĉasisto), kie aĉeteblas necesaĵoj por ĉasistoj, fiŝkaptistoj kaj turistoj ĝenerale. Ĝi staras ĉe angulo de strato Parfjonov, do sur ĝi pendas memortabulo, informanta ke tiu strato estis nomita honore al Fjodor Parfjonov, kamparano el Tjumena distrikto de Tobolska gubernio, ekzekutita en [[1916]] pro sia partopreno en la kontraŭregistara insurekcio apud [[Rigo]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1293/ | titolo = Мемориальная доска Ф. И. Парфёнову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425110853/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1293/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Malantaŭ ĝi, en la korto staras domo N 177, okupata la infanvartejo N 82 kiu samtempe servas kiel bazlernejo kaj estas destinita por handikapaj infanoj. ==== Dekstra flanko ==== Tiu ĉi parto konsistas sole el loĝdomoj, kies unuaj etaĝoj senescepte estas okupitaj de vendejoj, manĝejoj kaj bankoficejoj. La unua estas kvinetaĝa domo N 172 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139941 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 172» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071504/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139941 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kiu staras transverse al strato Respubliko, laŭlonge de strato Tulskaja. Ĝin sekvas simila domo N 174 (1966)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139942 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 174» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071504/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139942 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> antaŭ kiu situas haltejo ''Magazin Buratino'' (Vendejo Buratino). Sekvas la kvinetaĝa domo N 176 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139943 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 176» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071502/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139943 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, malantaŭ kiu sin kaŝas la kvaretaĝa N 178 (1965)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139944 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 178» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071506/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139944 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj la du kvinetaĝaj domoj N 180 (1968)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139945 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 180» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071459/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139945 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 182 (1966)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139946 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 182» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419071506/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139946 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kiuj jam pli proksimas al la paralela strato Geologorazvedĉikov. Apud ili en la sama korto staras domo N 176a, kie funkcias la infanvartejo N 85. Finas la kvartalon la menciita kvinetaĝa domo N 176, kies finaĵo atingas T-forman kruciĝon kun strato Parfjonov. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Ŝkola N 17'' (Lernejo N 17). === De strato Parfjonov ĝis strato Permjakov === ==== Maldekstra flanko ==== La parton ekde strato Parfjonov ĝis T-forma kruciĝo kun strato Tekstilnaja okupas domo N 179, kiun okupas kulturdomo "Stroitel" (Konstruisto). Ĝi estis malfermita la {{daton|30|5|1986}} kiel la plej lasta kulturdomo en la urbo. En 2001 ĝi estis transformita je la Domo de Naciaj Kulturoj kaj iĝis sidejo de pluraj etnaj organizaĵoj, inkluzive tiujn de la [[Rusoj|rusa]], [[Poloj|pola]], [[Kirgizoj|kirgiza]], tatara kaj aliaj etnaj komunumoj<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 348.</ref>. Tie okazas koncertoj, festivaloj kaj aliaj kulturaj eventoj, grandparte ligitaj al etnaj kulturoj. Krome en la ejo funkcias kelkaj vendejoj, plejparte kun apartaj enirejoj. Malantaŭ la kulturdomo troviĝas skvaro de Jurij Kutalov kun fontano en la centro. Antaŭ la kulturdomo situas haltejo ''DK Stroitel''. Post la menciita stratkruciĝo, rimarkebla preskaŭ sole surmape, viciĝas tri naŭetaĝaj loĝdomoj N 181 (1976)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140305 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 181» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093655/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140305 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 183 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140306 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 183» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093650/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140306 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 189 (1976)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/290946 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 189» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093652/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/290946 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, konektitaj per unuetaĝaj alkonstruaĵoj. Tio estas verko de la arkitektoj Anatolij Otradnov kaj M. P. Serkov<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 200–201.</ref>. En unu el ili en la sovetia periodo funkciis restoracio "Rus" (Rusujo), do malnovaj urbanoj memoras ĝin laŭ tiu ĉi nomo. La unuaj etaĝoj estas okupitaj de vendejoj, manĝejoj, apotekoj, hostelo ktp. Malantaŭ ili staras du kvinetaĝaj loĝdomoj N 185 kaj 187, konstruitaj en 1970<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140307 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 185» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093652/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140307 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140308 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 187» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093654/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140308 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kun vendejoj en la unuaj etaĝoj. La kvartalo finiĝas per T-forma sensemafora kruciĝo kun la parto de strato Permjakov, kiun oni neoficiale nomas la Malgranda Permjakov, opozicie al la Granda Permjakov, kiu estas pli larĝa kaj iras paralele al ĝi cent metrojn oriente, sekvante super strato Respubliko laŭ viadukto suden. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalo komenciĝas per la longa kvinetaĝa loĝdomo N 188 (1968)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139948 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 188» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100753/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139948 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unua etaĝo ekde la sovetia periodo funkcias vendejo de hejmaĵoj "Progress", unu el la plej malnovaj kaj arkaikaj en la urbo, tamen plu populara pro abundo de utilaj kaj ĉipaj hejmaĵoj. Malantaŭ ĝi staras du kvinetaĝaj loĝdomoj N 190 (1966)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139949 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 190» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093654/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139949 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 190a (1967)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/834472 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 190, к. а» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093649/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/834472 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Post semafora piedirejo trans strato Respubliko, sekvas la naŭetaĝa loĝdomo N 194 (1974)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139951 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 194» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093651/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139951 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unua etaĝo funkcias manĝejoj kaj vendejoj. Antaŭ ĝi situas haltejo ''DK Stroitel''. Malantaŭ ĝi sin kaŝas la konstruitaj en 1968 kvinetaĝa loĝdomo N 192<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139950 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 192» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093652/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139950 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj simila domo N 198<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139953 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 198» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093648/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139953 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kiu fakte staras en strato Geologorazvedĉikov. Finas la kvartalon la longa naŭetaĝa loĝdomo N 196 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139952 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 196» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419093651/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/139952 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kun vendejoj en la unua etaĝo, kiu fakte etendiĝas laŭlonge de strato Permajkov. Post ĝi kaj antaŭ la Permjakov-viadukto staras la trietaĝa domo N 196a, okupita de diagnozejo, kie eblas fari [[Magneta resonanca bildigo|magnetan resonancan bildigon]], [[ultrasono]]n kaj [[densometrio]]n. La Permjakov-viadukto komenciĝas norde de strato Respubliko, pasas super ĝi, super strato 50 Let VLKSM, super la Transsiberia fervojo kaj subeniras post strato 30 Let Pobedi. Ĝia konstruado komenciĝis en decembro 1979 kaj finiĝis la {{daton|9|8|1980}}. La viadukto estas 77,8 metrojn longa<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 37.</ref>. === De strato Permjakov ĝis strato Vorovskij === ==== Maldekstra flanko ==== Post la Permjakov-viadukto super strato Permjakov ĝis [[2018]] troviĝis [[Poplo|popla]] bosko el pli ol 350 arboj, kiu servis kiel sanitara zono de la Tjumena Fabriko de Medicinaj Instrumentoj. Sed nokte de la 21-a al la {{dato|22|4|2018}} ĝi estis forhakita kaj sur tiu ĉi loko komenciĝis konstruado de merkato. Urbanoj protestis kaj eĉ turnis sin al la urba administracio, sed tiu respondis ke la tereno estis destinita por tiuj celoj antaŭ 10 jaroj kaj la posedanto agadas laŭleĝe<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/66061927/ | titolo = Почему очередной рынок оказался нужнее деревьев? Вспоминаем сквер, вырубленный год назад у «Привоза» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-04-20 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424063112/https://72.ru/text/gorod/66061927/ | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>. En [[aŭgusto 2020]] la merkato ХОЗDVOR (Mastrumkorto) ekfunkciis en la unuetaĝa konstruaĵoj N 203, kie sidas pluraj vendejoj de konstruaj materialoj, instrumentoj, mebloj ktp<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ng72.ru/news/43320 | titolo = В центре Тюмени открылся один из самых больших строймаркетов «ХОЗDVOR» | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-08-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Наша газета | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240426090431/https://ng72.ru/news/43320 | arkivdato = 2024-04-26 | citaĵo = }}</ref>. Post ĝi sekvas skvaro de Lev Kornejev, nomita tiel la {{daton|6|8|2012}} honore la unua direktoro de la menciita fabriko<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://docs.cntd.ru/document/441525233 | titolo = Распоряжение Администрации г. Тюмени от 6 августа 2012 года N 385-рк "О присвоении наименования безымянной территории общего пользования, расположенной по ул. Республики, 205, перед территорией ОАО "Тюменский завод медицинского оборудования и инструментов" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-08-06 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = La administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190424063114/http://docs.cntd.ru/document/441525233 | arkivdato = 2019-04-24 | citaĵo = }}</ref>, kiu estis ĝia estro de 1968 ĝis 1986. La skvaro estis konstruita en la 1970-aj jaroj laŭ iniciato de Lev Kornejev, kiu persone partoprenis [[Komunista sabato|komunistajn sabatojn]] dum kiuj kunlaborantoj de la fabriko faris tion. Laŭdire li iniciatis ankaŭ kreadon de la skulptaĵo, kiu ĝis nun staras centre de la skvaro kaj supozeble simbolas ligon inter scienco kaj fabrikado. Laŭdire ĝin dezajnis [[Zurab Cereteli]] kaj fabrikis en [[Leningrado]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/pamyatniki-i-pamyatnye-znaki/1219/ | titolo = Памятник «Связь науки с производством» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425123348/https://gorod-t.info/space/pamyatniki-i-pamyatnye-znaki/1219/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>, sed konfirmoj mankas kaj la muzeo de Zereteli kategorie neas tion<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tm-courier.ru/2023/03/10/czereteli-neuzheli/ | titolo = Церетели? Неужели? | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Рафаэль Гольдберг | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2023-03-10 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskij Kurier | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230316075039/https://tm-courier.ru/2023/03/10/czereteli-neuzheli/ | arkivdato = 2023-03-16 | citaĵo = }}</ref>. La fabriko ekfunkciis la {{daton|28|2|1962}}<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref> kaj estis inter la plej grandaj en la lando, okupinte 24 hektarojn. Ĝi kolapsis en la 2000-aj jaroj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/predpriyatiya/1199/ | titolo = Завод медицинского оборудования и инструментов | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-05 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-11 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190505162102/https://gorod-t.info/space/predpriyatiya/1199/ | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref> kaj en [[julio 2022]] komenciĝis ĝia detruado, sur tiu ĉi loko aperos novaj kvartaloj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.kommersant.ru/doc/5481111 | titolo = В Тюмени начали сносить завод медоборудования для строительства нового микрорайона | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Kommersant]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220727025038/https://www.kommersant.ru/doc/5481111 | arkivdato = 2022-07-27 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/realty/2022/09/16/71617088/ | titolo = В Тюмени сносят легендарный завод медоборудования — скоро все корпуса сравняют с землей | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Бурлева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-09-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220916120127/https://72.ru/text/realty/2022/09/16/71617088/ | arkivdato = 2022-09-16 | citaĵo = }}</ref>. Apud la skvaro situas haltejo ''Zavod Medoborudovanija'' (Fabriko de Medicinaj Instrumentoj). Ĉi tie estas vojrondo, ebliganta al grandaj veturiloj kiel busoj, kaj iam al trolebusoj, returniĝi kaj ekveturi laŭ strato Respubliko en inversa direkto. Sekvas la oketaĝa domo N 207, okupita de oficejoj, vendejoj kaj manĝejo kaj la sesetaĝa domo N 209, plejparte okupita de dezajnista instituto de naftogasa industrio. Post ĝi sekvas eta primitiva aŭtoriparejo kaj la sesetaĝa domo N 211, iam tute okupita de la naftogasa dezajna instituto SibNIPIGazstroj. En la 1990-aj jaroj oni alkonstruis al ĝi naŭetaĝan ejon kaj nun la tuto nomiĝas komerca centro "6/9". Post ĝi, fakte jam sur strato Vorovskij staras konstruita en la sama periodo sepetaĝa domo N 211a, okupita de oficejoj. Malantaŭ ili, en la korto troviĝas kelkaj duetaĝaj domoj, plenaj je deponejoj kaj oficejoj. Antaŭ domo N 211 situas haltejo ''SibNIPIGazstroj''. ==== Dekstra flanko ==== Post la Permjakov-viadukto iam estis popla bosko, kiu servis kiel sanitara zono de la teksaĵa fabriko ''Krosno'', ĉefe konata laŭ la rusa siglo KSK. En la 1990-aj jaroj la bosko estis forhakita kaj sur ĝia loko aperis bazaro "Privoz", unu el plej grandaj kaj popularaj en la urbo. En la 2000-aj jaroj surloke de subĉielaj vendovicoj aperis du- ĝis trietaĝa aĉetcentro, kiun plenigis ĉefe la samaj vendistoj. Post apero de pli modernaj aĉetcentro kiel [[Premier (Tjumeno)|Premier]], [[Goodwin (Tjumeno)|Goodwin]] kaj aliaj, "Privoz" situanta ĉe la urborando, rapide perdis popularecon. En la 2000-aj jaroj oni provis revenigi ĝian iaman gloron, sed nek grava riparado, nek allogo de kelkaj grandaj vendejoj, nek ŝanĝo de la nomo al "Malaĥit" donis videblan efikon. Malantaŭ la aĉetcentro plu funkcias subĉiela bazaro de aĵoj rilataj al aŭtoj kaj veturiloj ĝenerale, aŭtoriparejo ktp. Poste ĝis strato Vorovskij etendiĝis la menciita teksaĵa fabriko (KSK). Ĝia konstruado komenciĝis en januaro 1962<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 342.</ref> kaj finiĝis en 1971, la unua produktejo ekfunkciis en 1968<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 344.</ref>. Iam ĝi estis inter la plej grandaj en Sovetunio, sed en la 2000-aj jaroj tute kolapsis kaj en 2018 komenciĝis ĝia laŭpaŝa detruado. Sur tiu loko ekkreskis la nova kvartalo ''Respubliko''<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/realty/2022/03/26/70428497/ | titolo = ЖК на месте промзоны: как в Тюмени исчез легендарный комбинат, на земле которого строят высотки | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Бурлева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2022-03-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220326015431/https://72.ru/text/realty/2022/03/26/70428497/ | arkivdato = 2022-03-26 | citaĵo = }}</ref>. Apud la bazaro situas haltejo ''Krosno''. === De strato Vorovskij ĝis strato Montaĵnikov === ==== Maldekstra flanko ==== Ĉe stratangulo troviĝas skvaro de Prospektoroj, nomita tiel pro proksimeco de [[TjumenNIIgiprogazo]], kie ĝis nun funkcias granda prospektora sekcio. Sian nomon ĝi ricevis la {{daton|19|3|2012}}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://docs.cntd.ru/document/441525564 | titolo = Распоряжение от 19 марта 2012 года N 106-рк администрации г. Тюмени "О присвоении наименования безымянной территории общего пользования, расположенной на перекрестке улиц Воровского и Республики, 213" | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2012-03-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = la administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>, sed ankoraŭ restas ne rekonstruita kaj ĥaosa. Malantaŭ ĝi ĉe la angulo de stratoj Respubliko kaj Vorovskij etendiĝas kurba kvin- ĝis sepetaĝa loĝdomo N 213 (1973)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/444661 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 213» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100708/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/444661 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj la kvin- ĝis sesetaĝa 213a (1983)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140309 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 213, к. а» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419094529/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140309 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, en kies unuaj etaĝoj troviĝas vendejoj, poŝtejo, apotekoj kaj oficejoj. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Ulica Vorovskogo'' (Strato Vorovskij). Ĝin sekvas la duetaĝa domo N 215, ĥaose plenigita je vendejoj, servoj kaj oficejo de Sberbanko. Ĝin sekvas la unuetaĝa ŝtala hangaro N 219a, en kiu gastas superbazaro ''Pjatjoroĉka''. Malantaŭ ili viciĝas tri ĝemele similaj naŭetaĝaj loĝdomoj N 217 (1984)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199636 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 217» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419094531/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199636 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 219 (1983)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199637 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 219» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419094531/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199637 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 221 (1977)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199638 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 221» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100710/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199638 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Transverse al domo N 221 staras longa naŭetaĝa domo N 223 (1977)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199639 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 223» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419094530/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/199639 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Memortabulo, metita en 1992, informas en la rusa kaj [[siberia-tatara lingvo|siberia-tatara lingvoj]], ke en 1978–1991 ĉi tie loĝis la siberitatara verkisto Bulat Sulejmanov<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1310/ | titolo = Мемориальная доска Б. В. Сулейманову | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-17 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425095516/https://gorod-t.info/space/memorialnye-i-pamyatnye-doski/1310/ | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Post ili staras unuetaĝa domo N 225, okupita de kafejo. La kvartalon finas la Montaĵnikov-viadukto, kiu kunigas la stratojn 50 Let Oktjabrja (norde) kaj Montaĵnikov (sude). Ĝi estis malfermita en oktobro [[1979]] post dujara konstruado kaj estas 40 metrojn longa. Antaŭe laŭ suba raveno fluis rivereto Zmejka ankaŭ konata kiel Kljuĉi. Nun ĝi estas komplete superŝutita je tero kaj aperas jam ĉe [[Gilova bosko]] kiel rivero Vojnovko<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 37.</ref>. ==== Dekstra flanko ==== La tutan kvartalon formas ĝemelaspektaj naŭetaĝaj domoj N 210 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628607 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 210» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095408/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628607 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 212 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628608 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 212» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095408/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628608 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 214 (1974)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628609 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 214» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095406/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628609 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 216 (1975)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628610 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 216» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095410/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628610 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 218 (1977)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628611 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 218» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095406/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628611 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 220 (1976)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628612 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 220» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419095408/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628612 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> — komunloĝejoj, konstruitaj de la Tjumena Motora Fabriko por siaj kunlaborantoj. Nun plejparto de loĝantoj havas nenian rilaton al iu ajn fabriko, tio estas nura ĉipa loĝejaro. Antaŭ domo N 212 situas haltejo ''Ulica Vorovskogo'' (Strato Vorovskij). Malantaŭ ili troviĝas aro de konstruaĵoj N 204, 206 kaj 208, kiuj okupas la tutan areon ĝis strato 50 Let VLKSM kaj apartenas ĉefe al aŭtoentrepreno, specialiĝanta pri publika transporto. Fakte ili alireblas de sur strato Vorovskij. Fine de la kvartalo, antaŭ la Montaĵnikov-viadukto troviĝas benzinstacio kaj du duetaĝaj domoj N 222a/1 kaj 222a/2, okupitaj de aŭtomobilaj vendejoj kaj servoj. === De strato Montaĵnikov === ==== Maldekstra flanko ==== Post la Montaĵnikov-viadukto, iom pli profunde videblas du komunloĝejoj — la naŭetaĝaj domoj N 229 (1985)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628613 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 229» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100533/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628613 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 233 (1986)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628614 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 233» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100535/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628614 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>. Ilin sekvas la kvaretaĝa domo N 237/1, kie sidas la Tjumena Kolegio de Transportaj Teknologioj kaj Servoj. Sekvas la similaspektaj oketaĝaj loĝdomoj N 237 (1978)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/712889 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 237» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100537/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/712889 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 239 (1979)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628615 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 239» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100538/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628615 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, 241 (1978)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628616 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 241» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100531/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628616 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 243 (1980)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628617 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 243» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100531/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628617 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, kunigitaj per unuetaĝaj konstruaĵoj, en kiuj funkcias vendejoj, manĝejoj kaj servoj. Tio estas ĉipa loĝejaro. Antaŭ la lasta domo situas haltejo ''Zavod Elektron'' (Fabriko Elektrono) pro la fabriko, kiu situis ĉe apuda strato Novatorov ĝis 2023<ref name="На месте снесенных цехов завода «Электрон»"/>. Poste staras la kvaretaĝa domo N 245 kaj la duetaĝa domo N 247, okupitaj de registara telekomunika organizaĵo. Sekvas kruciĝo kun [[traknivela pasejo|fervojo]], priservanta apudajn fabrikojn kaj deponejojn. Post ĝi staras la trietaĝa domo N 249/11 kun oficejoj. Malantaŭ ĝi staras domoj N 249, origine destinitaj por la Ferbetona Fabriko N 1, nun fakte morta. Sekvas la duetaĝa domo N 251, kiun okupis la Tjumena Provinca Psikiatra Hospitalo, sed en [[aprilo 2024]] oni informis ke ĝi estos detruita kaj sur tiu ĉi loko aperos loĝdomo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2024/04/04/73422395/ | titolo = В Тюмени ради КРТ снесут здание бывшей психиатрической больницы | titolo-aldono = Сделать это должны в течение пяти лет | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артур Галиев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-04-04 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20240426093603/https://72.ru/text/gorod/2024/04/04/73422395/ | arkivdato = 2024-04-26 | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Tjumenskaja Domostroitelnaja Kompanija'' (Tjumena Domonstrua Kompanio). Ĉirkaŭ ĝi ariĝas domoj N 253, kie troviĝas oficejoj kaj fabrikejoj de la Tjumena Domkonstrua Kompanio (DSK) — unu el la plej grandaj konstruaj firmaoj de la urbo, kiu specialiĝas pri produktado de la [[slabo]]j kaj konstruado de domoj el ili. Antaŭ la oficejo de DSK funkcias semafora piedirejo. Sekva rimarkindaĵo estas domo N 253/4, kie funkcias sportejo "Domostroitel" (Domkonstruisto) — moderna komplekso kun pluraj sportaj fakoj, [[banejo]], [[saŭno]] ktp, malfermita la {{daton|8|10|2004}} okaze de la 40-a datreveno de DSK<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-l.ru/71253.html | titolo = В Тюмени открылся новый спорткомплекс "Домостроитель" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2004-10-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Linija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190425120223/https://t-l.ru/71253.html | arkivdato = 2019-04-25 | citaĵo = }}</ref>. Ĝin sekvas benzinstacio kaj aro de malaltaj konstruaĵoj, ĉefe rilataj al produktado kaj servoj. Tiu areo nomiĝas Laborista [[loĝloketo]] ({{lang-ru|Рабочий посёлок|t=Raboĉij posjolok}}), ĉar origine tie staris lignaj dometoj de laboristoj de apudaj fabrikoj. Ĝi formiĝis en 1954–1964 dum la konstruado de la domkonstrua kombinato, surbaze de kiu poste kreiĝis DSK<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 235.</ref>. Tiutempe tiu areo estis ankoraŭ eksterurba, la kombinato estis konstruata sur terenoj de [[sovĥozo]] de la apuda vilaĝo Vojnovko. En 1958 aperis du unuaj barakoj (unu por viroj, alia por virinoj). Iom post iom formiĝis la setlejo, kiu konsistis el kvar stratoj (Ĉekistov, Gazovikov, [[Julius Fučík]] kaj Krasnaja), havis infanvartejon, bazlernejon kaj ricevis akvon el propra akvoputo. La rivereto Zmejka (Kljuĉi) estis ankoraŭ pura. Post lanĉo de la Ferobetona Fabriko kaj la Domkonstrua kombinato en Tjumeno komenciĝis produktado de betonaj slaboj, kio ebligis amasan konstruadon de slabaj domoj por la rapide kreskanta urbo. Poste la loĝantaro ŝanĝiĝis, multaj domoj estis detruitaj, stratoj Krasnaja kaj Gazovikov tute malaperis, kaj en la lastaj dometoj de la Laborista loĝloketo loĝas homoj apenaŭ rilataj al la domkonstruado. Tio estas nura aro de ĉipaj loĝejoj<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 237.</ref>. Antaŭ la sportejo "Domostroitel" situas haltejo ''Raboĉij posjolok'' (Laborista loĝloketo). Tio estas la lasta punkto de plejparto de busaj kaj [[Marŝrutko|busetaj]] itineroj, do haveblas la sama vojcirklo kiel ĉe la eksa Tjumena Fabriko de Medicinaj Instrumentoj. Ĉe la vojcirklo situas samnoma haltejo. La vojcirklo havas T-forman kruciĝon kun strato Julius Fučík. Sekvas verda areo, post kiu aperas plia T-forma kruciĝo, jam kun strato Ĉekistov. Post pliaj 460 metroj okazas la dua kruciĝo kun la sama strato. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Ulica Ĉekistov'' (Strato Ĉekistov). Post longa verda areo aperas veturejo al la duetaĝa domo N 281, okupita de restoracio ''Gold City''. Post ĝi situas haltejo ''Jalutorovskij trakt'' (Jalutorovska landvojo), kie busoj haltas nur laŭpete. Post ĝi aperas semafora T-forma kruciĝo kun strato Starij Tobolskij trakt (Malnova Tobolska landvojo), kondukanta al industria zono kaj apudurbaj vilaĝoj. En [[majo 2018]] oni anoncis konstruadon de la nova ĉefa moskeo de la urbo, kiu okupos 1 hektaron inter la menciitaj kruciĝoj kun strato Ĉekistov. Ĝi havos preĝohalon por {{unuo|1500}} homoj kaj klerigejon, kie studos imamoj. Tio estos la plej granda moskeo en Tjumena provinco<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://ng72.ru/news/view/29-05-2018-na-ulice-respubliki-v-tyumeni-postroyat-sobornuyu-mechet-na-1500-posetiteley | titolo = На улице Республики в Тюмени построят соборную мечеть на 1500 посетителей | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-29 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = NG72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200223214721/https://ng72.ru/news/view/29-05-2018-na-ulice-respubliki-v-tyumeni-postroyat-sobornuyu-mechet-na-1500-posetiteley | arkivdato = 2020-02-23 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/realty/330797 | titolo = На ул. Республики построят самую большую мечеть в Тюменской области | titolo-aldono = | alirdato = 2019-06-16 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Познахарёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-05-31 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20191030184827/http://www.vsluh.ru/news/realty/330797 | arkivdato = 2019-12-30 | citaĵo = }}</ref>. Ĝi estis dezajnita jam en 2016<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://aigist.ru/project/sobornaya-mechet/ | titolo = Соборная мечеть | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = ООО «Архитектурно-инженерная группа ИСТ» | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20200806092044/https://aigist.ru/project/sobornaya-mechet/ | arkivdato = 2020-08-06 | citaĵo = }}</ref>. La lastaj konstruaĵoj estas la duetaĝa domo N 287 kun aŭtovendejo kaj la unuetaĝa superbazaro Lenta. Antaŭ tiu lasta situas haltejo ''TC Lenta'' (aĉetcentro Lento). Poste etendiĝas nura verda areo kaj industriaj ejoj, jam rilataj al Jalutorovska landvojo, je kiu transformiĝas ĉi-loke strato Respubliko. ==== Dekstra flanko ==== La kvartalo komenciĝas je la du similaj naŭetaĝaj domoj N 246 (1982)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/712890 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 246» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100530/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/712890 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref> kaj 248 (1987)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628618 | titolo = Анкета дома «г. Тюмень, ул. Республики, 248» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-19 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190419100529/http://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/628618 | arkivdato = 2019-04-19 | citaĵo = }}</ref>, ĉipaj komunloĝejoj. Ilin apudas unu- kaj duetaĝaj vendejoj kaj aŭtoservoj. Sekvas T-forma kruciĝo kun strato Novatorov. Post ĝi aperas la sepetaĝa domo N 250b, kie sidas naftogasa dezajna instituto, banko kaj kelkaj aliaj firmaoj. Antaŭ ĝi situas haltejo ''Zavod Elektron'' (Fabriko Elektrono). Sekvas longa trietaĝa domo N 250, kie sidas pluraj firmaoj. Malantaŭ ĝi staras produktejoj, kiuj iam estis parto de la sama kompanio, fabrikanta konstruajn materialojn ekde 1980<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 344.</ref>. Sekvas pluraj etaj konstruaĵoj, ĉefe rilataj al servoj kaj vendoj. Rimarkindas la kvaretaĝa domo N 252, kie sidas pluraj oficejoj, instruejoj kaj sportejoj. Al ĝi limas alkonstruaĵoj kun kafejo en domo N 252/37. Antaŭ ĝi, ĉe semafora piedirejo situas haltejo ''ĴBI'', kio estas mallongigo de la rusa nomo de la Ferbetona Fabriko. Ĉi-tie la {{daton|14|7|1984}} estis malfermita la unua subtera pasejo de la urbo. Sed pro fuŝa akvoizolado ĝi pleniĝis je [[grundakvo]] post la unuaj pluvoj kaj fakte neniam estis uzata<ref>Иваненко А. С. Четыре века Тюмени. Очерк живой истории старинного сибирского города. Тюмень, 2004. С. 347.</ref>. Anstataŭe aperis la menciita semafora piedirejo. En la 1990-aj jaroj oni kradis la enirejojn kaj dum la konstruado de sportejo ''Domostroitel'' en 2004 oni tute superŝutis ĝin per tero<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://park72.ru/city/65352/ | titolo = Слово о тюменских пешеходных подземках | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-05 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Сергей Ермолаев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-06-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Park72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190505054650/https://park72.ru/city/65352/ | arkivdato = 2019-05-05 | citaĵo = }}</ref>. Poste viciĝis du- ĝis kvaretaĝaj vendejoj kaj oficejoj, ĉefe rilataj al konstruado kaj aŭtoj; malantaŭ ili videblas grandaj produktejoj, nun plejparte malplenaj aŭ uzataj kiel deponejoj. Kontraŭ la vojcirklo por publika transporto situas haltejo ''Raboĉij posjolok'' (Laborista loĝloketo). Aro da tiaj konstruaĵoj kaj benzinstacioj viciĝas ĝis T-forma kruciĝo kun strato Ĉekistov, kiu finiĝas tiuloke. Post la kruciĝo situas haltejo ''Ulica Ĉekistov'' (Strato Ĉekistov). Antaŭ T-forma kruciĝo kun strato Starij Tobolskij trakt (Malnova Tobolska landvojo) situas haltejo ''Jalutorovskij trakt'' (Jalutorovska landvojo), kie busoj haltas nur laŭpete. Poste etendiĝas longa vico de aŭtovendejoj kun komuna nomo "Avtograd" (Aŭtourbo)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://agrad.ru/about | titolo = О компании Автоград | titolo-aldono = | alirdato = 2022-05-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Автоград | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20220528044831/https://agrad.ru/about | arkivdato = 2022-05-28 | citaĵo = }}</ref>, plejparte konstruita en 2005–2007<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autonews/view-54 | titolo = Сезон открытий в Тюмени. Автомобильный рынок города расширяется! | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2005-12-16 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autonews/view-161 | titolo = В «Автограде» открывается мультибрендовый автомобильный бутик | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2006-10-13 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autobusiness-news/view-249 | titolo = В Тюмени открыт уникальный 'Автоград Премиум' | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2007-03-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>, sed ĝis nun kreskanta danke al pliaj aŭtaj varmarkoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autobusiness-news/view-1951 | titolo = Компания Автоград открыла новый салон своего дилерского центра «ГАЗ» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2013-04-15 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.car72.ru/news/autonews/view-3676 | titolo = Дилером Subaru в Тюмени стал "Автоград" | titolo-aldono = | alirdato = 2019-04-25 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-02-01 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Car72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Antaŭ ĝi situas haltejo ''TC Lenta'' (aĉetcentro Lento). Malantaŭ kaj post ĝi staras kelkaj oficejoj, deponejoj kaj la unusola kvinetaĝa loĝdomo N 258 (1986)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140731 | titolo = Анкета дома г. Тюмень, ул. Республики, 258 | titolo-aldono = | alirdato = 2024-04-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Дом.МиниЖКХ | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190506030311/https://dom.mingkh.ru/tyumenskaya-oblast/tyumen/140731 | arkivdato = 2019-05-06 | citaĵo = }}</ref>. La strato finiĝas, transformiĝante je Jalutorovska landvojo. == Transporto == La strato tradicie funkciis kiel la ĉefa veturejo de la urbo kaj ĝis nun estas la sola vojo por traveturi la tutan historian, administran kaj komercan urbocentrojn. De komenco ĝis kruciĝo kun strato Profsojuznaja trafiko estas unudirekta, laŭ kvar strioj. Poste la strato iĝas pli larĝa (ses strioj, inter stratoj Ĥolodilnaja kaj Melnikaite — sep). Ekde strato Permjakov ĝis la aŭtovendejaro ''Avtograd'' la strato havas nur kvar striojn, kvankam en 2021–2022 oni planis larĝigi ĝin ĝis ses<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/transport/66348589/ | titolo = Улицу Республики в Тюмени расширят до шести полос | titolo-aldono = | alirdato = 2020-02-18 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Екатерина Петрова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-11-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20191220072039/https://72.ru/text/transport/66348589/ | arkivdato = 2019-12-20 | citaĵo = }}</ref>, tamen aktuale (2024) tio ankoraŭ ne okazis. De strato Pervomajskaja ĝis strato Tulskaja haveblas [[buskoridoro]]. En ĉiuj kruciĝoj la strato Respubliko estas la ĉefa, do havas prioritaton. Trafikado de kamionoj estas malpermesita. En ĉiuj stratkruciĝoj (krom strato Melnikaite) kaj ĉe ĉiuj semaforoj staras [[gvatkamerao]]j. Sensemaforaj pasejoj malmultas. Subtera pasejo funkcias ĉe kruciĝo kun strato Maksim Gorkij. Fine de la strato, en industria zono, haveblas du [[traknivela pasejo|traknivelaj pasejoj]]. Funkcias pluraj surteraj kaj unu subtera parkumejo (sub la [[placo de la 400-jariĝo de Tjumeno]]). Benzinstacioj aperas nur fine de la strato, en la industria zono. En 1968 laŭ la strato ekveturis la unua trolebuso, kiu navedis de la muzeo ([[Strato Lenin (Tjumeno)|strato Lenin]] N 2) ĝis la Tjumena Motora Fabriko, do tra la tuta strato<ref>Иваненко А. С. Прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 1999. С. 55.</ref>. Ekde 2009 trolebusoj estis komplete forigitaj el la urbo, do nun laŭ la strato veturas nun busoj kaj [[Marŝrutko|itineraj taksioj]]. Biciklejoj mankas, biciklaj parkumejoj abundas. == En literaturo kaj arto == La fama rusia ĵurnalisto Konstantin Nosilov tiel priskribis la straton en [[1914]]. {{Citaĵo|La Cara, la ĉefa strato, kie antaŭ nuraj 25 jaroj, oni rakontis al mi, ne nur danke al kolosa koto, oni trovadis galoŝojn, diversajn ŝuojn, eĉ pereintajn en ĝi homojn, evidente trafintaj ĝin en ebria stato, nun estas nerekonebla: komplete prikonstruita, kvazaŭ laŭ desegno, de grandegaj belaj konstruaĵoj, formintaj belegan avenuon, malsupraj etaĝoj estas komplete okupitaj de riĉaj vendejoj, la strato estas delonge pavimita kaj estas tiurilate la anguleto de Peterburgo, kaj superverŝita nokte je elektro, jam tute jen kaj jen translokas onin en tiun nordan ĉefurbon.|Konstantin Nosilov, 1914.<ref>Носилов К. Из Тюмени // Лукич. 2002. Ч. 2. С. 158.</ref>.}} == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Strato Respubliko (Tjumeno)| ]] 8p3dbjn9osb4w8b89u7jwltvqkmwgfz 0 676948 9416990 8831114 2026-06-29T14:09:34Z ThomasPusch 1869 9416990 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Asocio |kestokoloro = #ff0000 |eonomo = Greka Ruĝa Kruco |nomo = <small>Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός</small> |emblemo = Flag of the Red Cross.svg |lando = {{#invoke:Wikidata|claim|P17}} |tipo = societo de [[humanitara helpo]] |celo = nacia kriza, katastrofa, ambulanca kaj sango-banka servo |fondiĝdato = {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |fondiĝloko = |fondinto = {{#invoke:Wikidata|claim|P112}} |titolo de fondinto = fondinto |sidejo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P159}}]] |prezidanto = {{#invoke:Wikidata|claim|P488}} |titolo de prezidanto = prezidanto |vicprezidanto = |titolo de vicprezidanto = |ĝenerala sekretario = |titolo de ĝenerala sekretario = |aliulo1 =[[Internacia Federacio de Societoj de Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento]] |titolo de aliulo1 = membro de |aliulo2 = {{#invoke:Wikidata|claim|P1128}} |titolo de aliulo2 = dungitoj |ttt-ejo = {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |notoj = |lastmodifa dato = }} La '''Greka Ruĝa Kruco''' - [[greke]] ''Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός'', transliterigite ''Ellinikós Erythrόs Stayrόs'' - estas societo de [[humanitara helpo]] en [[Grekio]], kies celo estas provizi nacian krizan, katastrofan, ambulancan kaj [[Sango-banka servo|sango-bankan servon]]. La societo membras en la [[Internacia Federacio de Societoj de Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento]], internacie kunlaboras tie kun aliaj internaciaj societoj de [[humanitara helpo]] kaj precipe kun la aliaj naciaj asocioj de la federacio. Ĝia sidejo estas en [[{{#invoke:Wikidata|claim|P159}}]]<!--, kaj kiel la nuntempa prezidanto funkcias ''{{#invoke:Wikidata|claim|P488}}''-->. == Vidu ankaŭ == * [[Ministerio de sano (Grekio)]] == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo|http://www.redcross.gr}} ({{el}}) <!-- en vikidatumoj notiĝis pli ol unu retejo: sen konkretigo ĉi tie eĉ ne unu funkcias --> <!-- [[dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}|eta|maldekstra|300px|<center>la centra oficejo]] {{projektoj}} --> {{ĝermo|Grekio}} {{Societoj de Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento}} [[Kategorio:Ruĝa Kruco]] [[Kategorio:Organizaĵoj en Grekio]] [[Kategorio:Sanservo en Grekio]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1877]] jqqxo7b5lnbf2wg2aa5djf552ryeitt 10 684491 9417444 9147514 2026-06-30T10:29:13Z Moldur 2507 9417444 wikitext text/x-wiki {{Navigilo2 | nomo = Reĝoj de la Hanovra dinastio | bildo = | titolo = Genealogio de la [[Hanovra dinastio]] [[File:Royal Hanover Inescutcheon.svg|20px]] | stilo de listoj = text-align:left; background-color:#FAFAFA | stilo de paraj = background-color:#f0f0f0; color:Black <!-- | grupo1 = Genealogio--> | listo1 ='''Genealogio de la [[Hanovra dinastio]]:''' Reĝoj kaj aliaj gravaj anoj {{-}} {{Genealogia arbo/komenco}} {{Genealogia arbo | | | | | | | |,|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo | | | A | | B | | C | A=[[Sofia de Palatinato]]{{-}}([[Vitelsbaĥoj|Vitelsbaĥa dinastio]])<br/>([[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|16px]]) [[1701]]–[[1714]] | B=Ernesto Aŭgusto<br/>[[File:Wappen Bistum Osnabrück.png|20px]] [[1662]]–[[1698]]{{-}}[[File:Coat of arms of Lower Saxony.svg|16px]] [[1679]]–[[1692]]<br/>[[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] [[1692]]–[[1698]] | C=[[Georgo Vilhelmo (Brunsvigo-Lüneburg)|Georgo Vilhelmo]]{{-}}[[File:Coat of arms of Lower Saxony.svg|16px]] [[1648]]–[[1665]]{{-}}[[File:COA family de Fürsten von Lüneburg.svg|16px]] [[1665]]–[[1705]] |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |L|~|V|~|J| | | |!}} {{Genealogia arbo | | | |,|-|^|-|.| | | |!}} {{Genealogia arbo | | | A | | B | | C | A=<big><big>'''[[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]]'''</big></big><br/>[[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] [[1698]]–[[1727]]<br/>[[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|20px]] [[1714]]–[[1727]]<br/>[[File:Saint Patrick's Saltire.svg|20px]] [[1714]]–[[1727]] | B=''[[Sofia Ĉarlota de Hanovro|Sofia Ĉarlota]]''<br/>⚭ {{Prusio|nurflago=jes}} 1701–05 | C=''Sofia Dorotea''{{-}}„princino{{-}}de Ahlden“ |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |>|~|~|~|~|~|~|~|J|}} {{Genealogia arbo | | | A | A=<big><big>'''[[Georgo la 2-a (Britio)|Georgo la 2-a]]'''</big></big><br/>[[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] [[1727]]–[[1760]]<br/>[[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|20px]] [[1727]]–[[1760]]<br/>[[File:Saint Patrick's Saltire.svg|20px]] [[1727]]–[[1760]]{{-}}⚭ ''[[Karolino de Brandenburgo-Ansbaĥo|Karolino]]'' |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |!|}} {{Genealogia arbo | | | A | A=Frederiko,{{-}}princo de Kimrio{{-}}([[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|16px]]) [[1727]]–[[1751]] |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |)|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo | | | A | | B | A=<big><big>'''[[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]]'''</big></big><br/>[[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] [[1760]]–[[1806]]<br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1815]]–[[1820]]<br/>[[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|20px]] [[1760]]–[[1801]]<br/>[[File:Saint Patrick's Saltire.svg|20px]] [[1760]]–[[1801]]<br/>[[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[1801]]–[[1820]]<br/>⚭ ''[[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|Sofia Ĉarlota]]'' | B=''[[Karolino Matildo de Hanovro|Karolino Matildo]]''<br/>⚭ {{Flago|DK}} 1766–72 |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |)|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | | }} {{Genealogia arbo | | | A | | B | | C | | D | | E | A=<big><big>'''[[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1820]]–[[1830]]<br/>[[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[1820]]–[[1830]]{{-}}⚭ ''Karolino'' | B = <big><big>'''[[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1830]]–[[1837]]<br/>[[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[1830]]–[[1837]]{{-}}⚭ ''[[Adelajdo de Saksio-Meiningen|Adelajdo]]'' | C = Eduardo{{-}}Aŭgusto | D = <big><big>'''[[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|Ernesto Aŭgusto la 1-a]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1837]]–[[1851]] | E = [[Aŭgusto Frederiko, Duko de Sussex|Aŭgusto{{-}}Frederiko]] |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | | | | | | | | | |!| | | |!| | }} {{Genealogia arbo | | | | | | | | | | | C | | D | C = <big><big>'''[[Viktoria (Britio)|Viktoria]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[1837]]–[[1901]]<br/>[[Dosiero:Star of the Order of the Star of India (gold).svg|20px]] [[1876]]–[[1901]]{{-}}⚭ [[Alberto de Saksio-Koburgo kaj Gotao|Alberto]] | D = <big><big>'''[[Georgo la 5-a (Hanovro)|Georgo la 5-a]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1851]]–[[1866]] |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo/fino}} {{-}} &nbsp; | grupo2 = Simboloj | listo2 = * Edzo/edzino: ⚭ * Princo: de [[File:Coat of arms of Lower Saxony.svg|20px]] Calenberg, [[File:COA family de Fürsten von Lüneburg.svg|20px]] Lüneburg (parto-princlandoj de [[Brunsvigo-Lüneburg]]) * [[Tronheredonto]]: de ([[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|16px]]) [[Reĝlando de Granda Britio|Granda Britio]] * [[Princepiskopo]]: de [[File:Wappen Bistum Osnabrück.png|20px]] [[Princepiskopo de Osnabrück|Osnabrück]] * [[Princo-elektisto]]: de [[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] Hanovro * <big><big>'''[[Reĝo]]'''</big></big> aŭ <big><big>'''[[reĝino]] reganta'''</big></big>: de [[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|20px]] [[Reĝlando de Granda Britio|Granda Britio]], [[File:Saint Patrick's Saltire.svg|20px]] [[Reĝlando Irlando|Irlando]], [[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[Reĝlando Hanovro|Hanovro]], [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝinta Reĝlando]] de Granda Britio kaj Irlando * <big>'''Imperiestrino'''</big>: de [[Dosiero:Star of the Order of the Star of India (gold).svg|20px]] [[Brita Hindio|Hindio]] * ''Reĝedzino'': de ⚭ {{Flago|DK}} Danio, ⚭ {{Prusio}} }}<noinclude> {{DEFAŬLTORDIGO:Hanovra dinastio}} [[Kategorio:Navigilo:Britio]] [[Kategorio:Navigilo:Genealogia arbo]] [[Kategorio:Hanovra dinastio|*]] </noinclude> 2cmr6qqs541z3cv78dea5uvokwajw38 9417463 9417444 2026-06-30T10:58:33Z Moldur 2507 9417463 wikitext text/x-wiki {{Navigilo2 | nomo = Reĝoj de la Hanovra dinastio | bildo = | titolo = Genealogio de la [[Hanovra dinastio]] [[File:Royal Hanover Inescutcheon.svg|20px]] | stilo de listoj = text-align:left; background-color:#FAFAFA | stilo de paraj = background-color:#f0f0f0; color:Black <!-- | grupo1 = Genealogio--> | listo1 ='''Genealogio de la [[Hanovra dinastio]]:''' Reĝoj kaj aliaj gravaj anoj {{-}} {{Genealogia arbo/komenco}} {{Genealogia arbo | | | | | | | |,|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo | | | A | | B | | C | A=[[Sofia de Palatinato]]{{-}}([[Vitelsbaĥoj|Vitelsbaĥa dinastio]])<br/>([[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|16px]]) [[1701]]–[[1714]] | B=Ernesto Aŭgusto<br/>[[File:Wappen Bistum Osnabrück.png|20px]] [[1662]]–[[1698]]{{-}}[[File:Coat of arms of Lower Saxony.svg|16px]] [[1679]]–[[1692]]<br/>[[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] [[1692]]–[[1698]] | C=[[Georgo Vilhelmo (Brunsvigo-Lüneburg)|Georgo Vilhelmo]]{{-}}[[File:Coat of arms of Lower Saxony.svg|16px]] [[1648]]–[[1665]]{{-}}[[File:COA family de Fürsten von Lüneburg.svg|16px]] [[1665]]–[[1705]] |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |L|~|V|~|J| | | |!}} {{Genealogia arbo | | | |,|-|^|-|.| | | |!}} {{Genealogia arbo | | | A | | B | | C | A=<big><big>'''[[Georgo la 1-a (Britio)|Georgo la 1-a]]'''</big></big><br/>[[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] [[1698]]–[[1727]]<br/>[[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|20px]] [[1714]]–[[1727]]<br/>[[File:Saint Patrick's Saltire.svg|20px]] [[1714]]–[[1727]] | B=''[[Sofia Ĉarlota de Hanovro|Sofia Ĉarlota]]''<br/>⚭ {{Prusio|nurflago=jes}} 1701–05 | C=''Sofia Dorotea''{{-}}„princino{{-}}de Ahlden“ |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |>|~|~|~|~|~|~|~|J|}} {{Genealogia arbo | | | A | A=<big><big>'''[[Georgo la 2-a (Britio)|Georgo la 2-a]]'''</big></big><br/>[[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] [[1727]]–[[1760]]<br/>[[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|20px]] [[1727]]–[[1760]]<br/>[[File:Saint Patrick's Saltire.svg|20px]] [[1727]]–[[1760]]{{-}}⚭ ''[[Karolino de Brandenburgo-Ansbaĥo|Karolino]]'' |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |!|}} {{Genealogia arbo | | | A | A=Frederiko,{{-}}princo de Kimrio{{-}}([[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|16px]]) [[1727]]–[[1751]] |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |)|-|-|-|.|}} {{Genealogia arbo | | | A | | B | A=<big><big>'''[[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]]'''</big></big><br/>[[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] [[1760]]–[[1806]]<br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1815]]–[[1820]]<br/>[[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|20px]] [[1760]]–[[1801]]<br/>[[File:Saint Patrick's Saltire.svg|20px]] [[1760]]–[[1801]]<br/>[[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[1801]]–[[1820]]<br/>⚭ ''[[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|Sofia Ĉarlota]]'' | B=''[[Karolino Matildo de Hanovro|Karolino Matildo]]''<br/>⚭ {{Flago|DK}} 1766–72 |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | |)|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | | }} {{Genealogia arbo | | | A | | B | | C | | D | | E | A=<big><big>'''[[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1820]]–[[1830]]<br/>[[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[1820]]–[[1830]]{{-}}⚭ ''Karolino'' | B = <big><big>'''[[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1830]]–[[1837]]<br/>[[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[1830]]–[[1837]]{{-}}⚭ ''[[Adelajdo de Saksio-Meiningen|Adelajdo]]'' | C = Eduardo{{-}}Aŭgusto | D = <big><big>'''[[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|Ernesto Aŭgusto la 1-a]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1837]]–[[1851]] | E = [[Aŭgusto Frederiko, Duko de Sussex|Aŭgusto{{-}}Frederiko]] |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo | | | | | | | | | | | |!| | | |!| | }} {{Genealogia arbo | | | | | | | | | | | C | | D | C = <big><big>'''[[Viktoria (Britio)|Viktoria]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[1837]]–[[1901]]<br/>[[Dosiero:Star of the Order of the Star of India (gold).svg|20px]] [[1876]]–[[1901]]{{-}}⚭ [[Alberto de Saksio-Koburgo kaj Gotao|Alberto]] | D = <big><big>'''[[Georgo la 5-a (Hanovro)|Georgo la 5-a]]'''</big></big><br/>[[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[1851]]–[[1866]] |boxstyle =background-color: #eee; }} {{Genealogia arbo/fino}} {{-}} &nbsp; | grupo2 = Simboloj | listo2 = * Edzo/edzino: ⚭ * Princo: de [[File:Coat of arms of Lower Saxony.svg|20px]] Calenberg, [[File:COA family de Fürsten von Lüneburg.svg|20px]] Lüneburg (parto-princlandoj de [[Brunsvigo-Lüneburg]]) * [[Tronheredonto]]: de ([[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|16px]]) [[Reĝlando de Granda Britio|Granda Britio]] * [[Princepiskopo]]: de [[File:Wappen Bistum Osnabrück.png|20px]] [[Princepiskoplando Osnabrück|Osnabrück]] * [[Princo-elektisto]]: de [[File:Flag of Hanover (1692).svg|20px]] Hanovro * <big><big>'''[[Reĝo]]'''</big></big> aŭ <big><big>'''[[reĝino]] reganta'''</big></big>: de [[Dosiero:Flag of Great Britain (1707–1800).svg|20px]] [[Reĝlando de Granda Britio|Granda Britio]], [[File:Saint Patrick's Saltire.svg|20px]] [[Reĝlando Irlando|Irlando]], [[Dosiero:Flag of Hanover 1837-1866.svg|20px]] [[Reĝlando Hanovro|Hanovro]], [[Dosiero:Flago-de-Britio.svg|25px]] [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝinta Reĝlando]] de Granda Britio kaj Irlando * <big>'''Imperiestrino'''</big>: de [[Dosiero:Star of the Order of the Star of India (gold).svg|20px]] [[Brita Hindio|Hindio]] * ''Reĝedzino'': de ⚭ {{Flago|DK}} Danio, ⚭ {{Prusio}} }}<noinclude> {{DEFAŬLTORDIGO:Hanovra dinastio}} [[Kategorio:Navigilo:Britio]] [[Kategorio:Navigilo:Genealogia arbo]] [[Kategorio:Hanovra dinastio|*]] </noinclude> cc4hhpshfz885u0znss2yz4w9o5js9p 0 692059 9417394 9411932 2026-06-30T09:21:40Z Sj1mor 12103 9417394 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |priskribo = Gravuraĵo pri Cotes laŭ Pierre-Étienne Falconet }} [[Dosiero:Stephen Fox-Strangways, 1st Earl of Ilchester.jpg|eta|maldekstra|Francis Cotes R.A. ''Portreto de Stephen Fox-Strangways, 1a Grafo de Ilchester''.]] '''Francis COTES''' [[Reĝa Akademio de Artoj|RAA]] (20a de majo 1726 – 16a de julio 1770) estis [[Angloj|angla]] [[Pentrarto|pentristo]], nome unu el la pioniroj de angla pentrarto per [[paŝtelo]], kaj fonda membro de la [[Reĝa Akademio de Artoj]] en 1768. == Vivo kaj verko == <!--[[Dosiero:Cotes - Maria Walpole.jpg|eta|Francis Cotes R.A. ''Portrait of [[Maria, Duchess of Gloucester and Edinburgh|Maria Walpole, Countess Waldegrave, Later H.R.H. Duchess of Gloucester and Edinburgh (1736-1807)]]'', 1765, oil on canvas]]--> [[Dosiero:Francis Cotes - The young cricketer (1768).jpg|eta|maldekstre|Francis Cotes, ''La juna kriketisto'', 1768.]] Li naskiĝis en [[Londono]], plej aĝa filo de Robert Cotes, [[apotekisto]] (ankaŭ pli juna frato de Francis nome Samuel Cotes (1734–1818) estis artisto, specializita en miniaturoj). Cotes trejniĝis ĉe la portretisto George Knapton (1698–1778) antaŭ instali sian propran negocon en la instalaĵoj de sia patro en la strato de Londono nome Cork Street — lernante, hazarde, multe pri [[kemio]] por informiĝi pri la farado de paŝtelo. Admiranto de la paŝtelaj desegnoj de [[Rosalba Carriera]], Cotes koncentriĝis al verkoj per paŝtelo kaj [[krajono]] (kelkaj el kiuj iĝis bone konataj kiel [[gravuraĵo]]j). Portinte krajonon al ties limo kiel rimedo — kvankam neniam abandonante ĝin entute — Cotes turniĝis al [[olepentrarto]] kiel rimedo disvolvi sian stilon por grand-skalaj verkoj. En liaj plej sukcesaj pentraĵoj, partikulare tiuj de la komenco de la [[1760-aj jaroj]], la olefarbo estas fajne aplikita, imite al lia paŝtela tekniko, kaj trempita per ĉarmaj, invitaj komparoj al verkoj de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] (1713–1784) kaj de Siro [[Joshua Reynolds]]. Ili havas klarecon kaj varmon kaj posedas rimarkindan atenton al vestaĵaro.<ref>Bolton, Roy (2009). ''The Collectors : Old Master Paintings'', London, Sphinx Books, pp. 68-71. {{ISBN|978-1-907200-03-8}}</ref> En 1763, li aĉetis domegon (poste okupita de [[George Romney]] en Cavendish Square. Li pentris ekzemple ''The Young Cricketer'' (La juna kriketisto, 1768). Post 1746 la vestoj en liaj pentraĵoj estis plenumitaj ĉefe fare de la specialista vestopentristo Peter Toms.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?bioId=128395|titolo=Biographical details Francis Cotes (painter/draughtsman; British; Male; 1726 - 1770)|alirdato=9a de aŭgusto 2012|eldoninto=British Museum}}</ref> Unu el la plej enmodaj portretpentristoj siatempe, Cotes helpis fondi la [[Societo de Artistoj|Societon de Artistoj de Granda Britio]] kaj iĝis ties direktoro en 1765. Pinte de sia kariero, Cotes estis invitita iĝi unu el la unuaj membroj de la [[Reĝa Akademio de Artoj]], sed li mortis ĝuste nur du jarojn poste, estante nur 44-jaraĝa, en [[Richmond (Londono)|Richmond]]. Li instruis paŝtelteknikojn al John Russell, kiu priskribis la teknikojn de Cotes en sia libro ''The Elements of Painting with Crayon''. == Notoj == {{Referencoj}} * Neil Jeffares. ''[http://www.pastellists.com/Articles/Cotes.pdf Francis Cotes]'' (Dictionary of pastellists before 1800, reta eldono) == Eksteraj ligiloj == {{Commons category}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/cotes_francis.html Francis Cotes rete] (Artcyclopedia) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Cotes, Francis}} [[Kategorio:Anglaj pentristoj]] [[Kategorio:Londonanoj]] [[Kategorio:Anglaj portretistoj]] 6pb9pnduhti7vom3nuia5l0p2vsz0nj 0 709379 9417420 9416624 2026-06-30T09:59:22Z Crosstor 3176 /* D */ 9417420 wikitext text/x-wiki Jen listo de elektitaj instruistoj en [[Kalvinana Universitato Gáspár Károli]] (nature la listo etendiĝas al pli fruaj akademia kaj altlerneja periodoj): *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Ákos Bertalan Apatóczky]] * [[Géza Arday]] == B == * [[Emőke Bagdy]] * [[Lajos Bakos]] * [[Zelka Baktay]] * [[Mór Ballagi]] * [[Benő Békefi]] * [[Gyula Belényi]] * [[Viktor Bérces]] * [[Zoltán Bertha]] * [[Péter Bihari]] * [[Ágnes Birtalan]] * [[László Bogár]] * [[Zalán Bognár]] * [[Gábor Boros (filozofihistoriisto)]] * [[Géza Boross (pastro)]] * [[Béla Buda]] == C == * [[Márta Csabai]] * [[Sándor Csekey]] * [[Mózes Csoma]] * [[Zsigmond Csoma]] * [[Enikő Csukovits]] * [[Judit Czunyiné Bertalan]] == D == * [[József Dusnoki]] == E == * [[István Erdélyi (arkeologo)]] == F == * [[József Farkas (teologo)]] * [[Imre Forgács]] * [[Márta Fülöp]] == G == * [[Ferenc Grezsa (psikiatro)]] == H == * [[Jonatán Haberern]] * [[János Hóvári]] == K == * [[László Kelecsényi]] * [[Anna Kende]] * [[Béla Kenessey]] * [[Miklós Kengyel]] * [[Mihály Komóczi]] * [[Albert Kovács (teologo)]] * [[Árpád Kovács (filologo)]] * [[János István Kováts]] * [[Tamás Gergely Kucsera]] * [[Ferenc Kulin]] == L == * [[Sándor Ladányi]] * [[Irén Lovász]] == M == * [[Lajos Marton (teologo)]] * [[Gábor Máthé]] * [[Aladár Molnár]] == N == * [[Péter Nemeshegyi]] * [[Balázs Nyilasy]] == O == * [[András Osztovits]] == P == * [[József Pacskovszky]] * [[István Pap (Bilkei)]] * [[Károly Papp (pastro)]] * [[János Pelle (verkisto)]] * [[Elek Petri]] * [[Éva Petrőczi]] * [[Márta Zsuzsanna Pintér]] * [[László Pólos]] * [[Imre Pozsgay]] * [[Pál Pruzsinszky]] == R == * [[Zsuzsa Radnóti]] == S == * [[Jenő Sebestyén]] * [[András Szabó (literaturisto)]] * [[Máté Dániel Szabó]] * [[Sándor Szakály]] * [[Rezső Szíj]] * [[Alex Szilasi]] * [[Farkas Szőts]] * [[Csaba Szummer]] == T == * [[Mihály Takaró]] * [[András Tatai]] * [[Zsolt Tokaji]] * '''[[Pál Török (episkopo)]]''' * [[Károly Tóth (dekano)]] * [[Mihály Tóth (prokuroro)]] == U == * [[Júlia Ungár]] == V == * [[Zsuzsanna Vajda]] * [[Péter Vámos]] * [[András Vargha]] * [[Zoltán Vass (psikologo)]] * [[János Victor]] * [[Judit Vihar]] * [[Sándor Virágh]] == Fontoj == * La listo estas elekto el datenoj de la [[biografio]]j en Vikipedio. {{Unua}} [[Kategorio:Listoj]] 00mr8a1g722wzs5pxjz36qbypaxgzh9 0 716619 9416929 8129970 2026-06-29T13:00:15Z ThomasPusch 1869 9416929 wikitext text/x-wiki {{Informkesto pereinta ŝtato}} [[Dosiero:Duchy of Naxos locator.svg|eta|dekstre|250px|Duklando Naksoso.]] La '''Duklando Nakso''' aŭ '''Duklando de la Arkipelago''' ({{lang-el|Δουκάτο του Αρχιπελάγους}}, {{lang-it|Ducato dell'arcipelago}}), konata ankaŭ kiel ''Duklando de Egeo'', estis mara [[ŝtato]] kreita de la interesoj de la [[Venecia respubliko]] en la [[Cikladoj]] en la [[Egea Maro]], sekve de la [[Kvara Krucmilito]], centrita sur la insuloj [[Nakso]]<ref>[https://vortaro.net/#Nakso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke ''Νάξος/Náksos'') kaj Paroso.<ref>[https://vortaro.net/#Paroso_kd kapvorto ''Paroso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 794</ref> Ĝi inkludis ĉiujn el la insuloj [[Cikladoj]] (escepte [[Mikonoso]] kaj Tinoso). En 1537 ĝi iĝis impostopaganto al la [[Otomana Imperio]], kaj estis aneksita de la Otomanoj en 1579; tamen, la kristana regado survivis en insuloj kiel [[Sifnos]] (konkerita de Otomanoj en 1617) kaj Tinos (konkerita de Otomanoj en 1715). La loka loĝantaro submetiĝis relative paceme al la aŭtoritato de la novaj veneciaj senjoroj. [[Marko Sanudo|Sanudo]] kaj liaj sukcedantoj prudente sekvis amikigan rilaton kun siaj bizancaj subuloj, kaj eĉ havigis al kelkaj privilegiojn, kiel klopodo altiri ilin al sia dinastio. Kun la venecianoj venis la [[Katolika Eklezio]], sed ili estis minoritato de normale forestaj terposedantoj, dum plej el la loĝantaro restis en la [[Greke Ortodoksa Eklezio|Greka Ortodoksa Eklezio]]. [[Marko Sanudo]] estis la kreanto kaj unua Duko de la Duklando de la Arkipelago, post la Kvara Krucmilito. La insuloj estis ege gravaj por la Venecia strategio, pro la valoraj komercvojoj al [[Anatolio]] kaj al la [[Orienta Mediteraneo]], kiujn la venecianoj tiam povis kontrolo. Krome la venecianoj ankaŭ eksportis al [[Venecio]] [[korundo]]n kaj [[marmoro]]n, kion ili elminis en Naksoso. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Naksoso, Duklando}} [[Kategorio:Krucistaj ŝtatoj]] [[Kategorio:Kvara krucmilito]] [[Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo]] [[Kategorio:Historio de Grekio]] [[Kategorio:Cikladoj]] [[Kategorio:Eksaj duklandoj]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1200-1209]] [[Kategorio:Aperis en 1207]] [[Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1570-1579]] [[Kategorio:Malaperis en 1579]] o86os2aix40e9i2jeo0kfgp9ldidpiz 9416963 9416929 2026-06-29T13:44:33Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Duklando Naksoso]] al [[Duklando Nakso]]: Laŭ referencoj en ĉiuj eldonoj de PIV inter 1970 kaj 2020 9416929 wikitext text/x-wiki {{Informkesto pereinta ŝtato}} [[Dosiero:Duchy of Naxos locator.svg|eta|dekstre|250px|Duklando Naksoso.]] La '''Duklando Nakso''' aŭ '''Duklando de la Arkipelago''' ({{lang-el|Δουκάτο του Αρχιπελάγους}}, {{lang-it|Ducato dell'arcipelago}}), konata ankaŭ kiel ''Duklando de Egeo'', estis mara [[ŝtato]] kreita de la interesoj de la [[Venecia respubliko]] en la [[Cikladoj]] en la [[Egea Maro]], sekve de la [[Kvara Krucmilito]], centrita sur la insuloj [[Nakso]]<ref>[https://vortaro.net/#Nakso_kd kapvorto ''Nakso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 725</ref> (greke ''Νάξος/Náksos'') kaj Paroso.<ref>[https://vortaro.net/#Paroso_kd kapvorto ''Paroso'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la unua presita eldono de 1970, paĝo 794</ref> Ĝi inkludis ĉiujn el la insuloj [[Cikladoj]] (escepte [[Mikonoso]] kaj Tinoso). En 1537 ĝi iĝis impostopaganto al la [[Otomana Imperio]], kaj estis aneksita de la Otomanoj en 1579; tamen, la kristana regado survivis en insuloj kiel [[Sifnos]] (konkerita de Otomanoj en 1617) kaj Tinos (konkerita de Otomanoj en 1715). La loka loĝantaro submetiĝis relative paceme al la aŭtoritato de la novaj veneciaj senjoroj. [[Marko Sanudo|Sanudo]] kaj liaj sukcedantoj prudente sekvis amikigan rilaton kun siaj bizancaj subuloj, kaj eĉ havigis al kelkaj privilegiojn, kiel klopodo altiri ilin al sia dinastio. Kun la venecianoj venis la [[Katolika Eklezio]], sed ili estis minoritato de normale forestaj terposedantoj, dum plej el la loĝantaro restis en la [[Greke Ortodoksa Eklezio|Greka Ortodoksa Eklezio]]. [[Marko Sanudo]] estis la kreanto kaj unua Duko de la Duklando de la Arkipelago, post la Kvara Krucmilito. La insuloj estis ege gravaj por la Venecia strategio, pro la valoraj komercvojoj al [[Anatolio]] kaj al la [[Orienta Mediteraneo]], kiujn la venecianoj tiam povis kontrolo. Krome la venecianoj ankaŭ eksportis al [[Venecio]] [[korundo]]n kaj [[marmoro]]n, kion ili elminis en Naksoso. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Naksoso, Duklando}} [[Kategorio:Krucistaj ŝtatoj]] [[Kategorio:Kvara krucmilito]] [[Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo]] [[Kategorio:Historio de Grekio]] [[Kategorio:Cikladoj]] [[Kategorio:Eksaj duklandoj]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1200-1209]] [[Kategorio:Aperis en 1207]] [[Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1570-1579]] [[Kategorio:Malaperis en 1579]] o86os2aix40e9i2jeo0kfgp9ldidpiz 0 739172 9416968 9404833 2026-06-29T13:46:26Z Sj1mor 12103 9416968 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |nomo = <span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="yellow"><big><big>'''Jan van Mieris<br />(1660-1690)'''</font></big></big></span> |dosiero =1688_van_Mieris_Bildnis_eines_rauchenden_Künstlers_anagoria.JPG |priskribo =Portreto de artisto, fumanta pipon, |dato de naskiĝo =[[17-a de junio]] [[1660]] |loko de naskiĝo = [[Lejdeno]], [[Nederlando]] |dato de morto =[[17-a de marto]] [[1690]] |loko de morto = [[Romo]], [[Italio]] | alma_mater = }} '''Jan van Mieris (1660-1690)''' estis nederlanda poeto kaj pentristo pri ĝenro kaj portretoj en la Baroka Periodo. Li estis filo de [[Frans van Mieris la Juna]], nevo de [[Frans van Mieris|Frans van Mieris la Maljuna]] (1635-1681) kaj frato de [[Willem van Mieris]] (1662-1747). Kaj lia patro kaj lia frato ambaŭ estis pli bone konataj. Nur kelkaj el la pentraĵoj de Jan estas konataj nuntempe, kaj la galerio de pentraĵoj en Dresden neniam posedis ajnan el ili.<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Henrik_Ibsen_and_the_Birth_of_Modernism/Kdn9AAAAQBAJ?hl=pt-BR&gbpv=1&dq=Jan+van+Mieris+1660&pg=PT312&printsec=frontcover Henrik Ibsen and the Birth of Modernism Art, Theater, Philosophy]</ref> Kiel lia frato Willem, Jan van Mieris lernis la arton pri pentradoj el ilia patro kaj ankaŭ kun [[Gerard de Lairesse]] (1641-1711), en [[Amsterdamo]], kie li lernis pentri historiajn pejzaĝojn. Okaze de la morto de ilia patro en 1681, Willem, aĝante nur 18 jarojn, respondecis pri la familia laborejo.<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/An_Inner_World/8essEAAAQBAJ?hl=pt-BR&gbpv=1&dq=Jan+van+Mieris+1660&pg=PA64&printsec=frontcover An Inner World Seventeenth-Century Dutch Genre Painting]</ref> Kiel poeto, Jan van Mieris verkis lirikan version el la teatraĵo “Aminta” de la poeto [[Torquato Tasso]] (1544-1595) kiu konserviĝas en manuskripto en la Universitato de Lejdeno.<ref>[https://www.codart.nl/publications/jan-van-mieris-monograph-and-catalogue/ CODART]</ref> Li havis fratinon Christina van Mieris (1664-1685). == Biografio == Dum lia junaĝo, diversaj malsanoj malhelpis lin progresi ĉe liaj studoj. Lia laboro estis speciale aprezata de membroj de la familio de la Court. La patronino de Jan, Petronella de la Court (1624-1707) posedis tri el siaj pentraĵoj, ŝia filo Adam Oortmans la 2-a (1662-1719) havis kvar. Li ankaŭ pentris portretojn por ĉi tiu familio, unu al Petronella, unu al ŝia edzo Adam Oortmans la 1-a (1622-1684) kaj unu al ilia pranevo Pieter de la Court van der Voort (1664-1739). Ĉi-lasta havis du parojn de juvelpendaĵoj, ĝenraj pecoj, faritaj de Jan. [[Dosiero:Self_portrait,_by_Jan_van_Mieris.jpg|eta|maldekstre|300px|<center>Memportreto de Jan van Mieris (1685).</center>]] Ĉirkaŭ 1686–87, li vojaĝis kun Adam Oortmans la 2-a al Italio, supozeble tra Vieno, ĉar la imperiestro estis kliento de lia patro. La vojaĝo daŭrigis rekte al Venecio, kie Jan skribis leteron al sia patrino en januaro 1689. En ĝi li rakontas, ke ne ekzistas intereso pri lia laboro tie kaj ke li iros al Florenco, kie la famo pri la meritoj de lia patro havigis al li plej multe honoran ricevon de Kozimo la 3-a de Mediĉo, grandduko de Toskanio. Li tiam iris al Romo, kie laŭdire liaj kapabloj estis jam bone konataj, kaj liaj verkoj treege avidataj. En tiu urbo Jan troviĝis en la kompanio de grupo de junaj pentristoj kun malbona famo, probable la tiel nomataj Bentvueghels, kaj lia sanstato plimalboniĝis, sed li plu laboris kiel eble plej longe. Li mortis en Romo. Raporto pri la lastaj tagoj de Jan estis publikigita de la pentristo Erasmus Causse (1660-1738), kiu ankaŭ priskribas la entombigon de Jan ekster la urba pordego de Romo. Pli ol 40 verkoj de Jan van Mieris estas konataj, inkluzivante unu kiun li pentris en Romo, datita je 1690. Jan van Mieris estis ne nur pentristo, sed ankaŭ poeto. Li faris rimitan tradukon de la teatraĵo "Aminta" de la itala poeto [[Torquato Tasso]] (1544-1595) kaj verkis kelkajn poemojn, inkluzive unu pri pentraĵo de sia patro kaj unu pri doktoriĝo de amiko en Universitato de Lejdeno. Lia moto estis "Ut pictura poesis" de [[Horacio]], kiu signifas "kia pentrado tia poezio". Lia literatura verko estas konservita en la Biblioteko de la Universitato de Lejdeno. La pentraĵoj de Jan van Mieris estas disvastigitaj tra la tuta mondo en diversaj muzeoj kaj kolektoj. La Nederlanda Muzeo De Lakenhal en Lejdeno havas ses pentraĵojn, inkluzive de lia granda memportreto. <gallery mode="packed" heights="154px" caption="Aliaj verkoj de Jan van Mieris"> Dosiero:Cornelis Backer (1633-1681), objectnr SB 2545.tif|''Cornelis Backer (1633-1681)''<br />(1681) Dosiero:Jan van Mieris - Portrait of a young woman - A I 319 - Finnish National Gallery.jpg|''Portreto de junulino'' Dosiero:Mieris, Jan Van - Lady and Cavalier - c.1680.jpg|''La damo kaj la ĝentlemano''<br />(1680) Dosiero:15-07-05-Schloß-Caputh-RalfR-N3S 1492.jpg|''Sinjorino nutranta papagon''<br />(1683) Dosiero:Sieben Herren in einem Zimmer um einen grünen Tisch sitzend, mit Papieren beschäftigt, dabei ein Hund (SM 3241z).png|"Sep sinjoroj sidantaj en ĉambro ĉirkaŭ verda tablo, okupataj de paperoj, kun hundo" </gallery> == Literaturo == * [https://www.google.com.br/books/edition/Aardrijkskundig_woordenboek_der_Nederlan/-bo7AQAAIAAJ?hl=pt-BR&gbpv=1&dq=Jan+van+Mieris+1660&pg=PA263&printsec=frontcover Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden] * [https://www.worldcat.org/identities/lccn-no2021041042/ WorldCat Identities] * [https://persondata.toolforge.org/p/Jan_van_Mieris Personensuche] * [https://www.academia.edu/45302342/Jan_van_Mieris_His_Life_and_Work_by_Margreet_van_der_Hut_Press_release_ Jan van Mieris - His Life and Work, by Margreet van der Hut] * [https://www.google.com.br/books/edition/Henrik_Ibsen_and_the_Birth_of_Modernism/Kdn9AAAAQBAJ?hl=pt-BR&gbpv=1&dq=Jan+van+Mieris+1660&pg=PT312&printsec=frontcover Henrik Ibsen and the Birth of Modernism Art, Theater, Philosophy] * [https://google.com.br/books/edition/Rembrandt_and_His_Time/6LWbImajETkC?hl=pt-BR&gbpv=1&dq=Jan+van+Mieris+1660&pg=PA124&printsec=frontcover Rembrandt and His Time Masterworks from the Albertina, Vienna] * [https://www.google.com.br/books/edition/Greek_Gods_and_Heroes_in_the_Age_of_Rube/jCLqAAAAMAAJ?hl=pt-BR&gbpv=1&bsq=Jan+van+Mieris+1660&dq=Jan+van+Mieris+1660&printsec=frontcover Greek Gods and Heroes in the Age of Rubens and Rembrandt] * [https://www.google.com.br/books/edition/The_Epochs_of_Painting/dgsrAAAAYAAJ?hl=pt-BR&gbpv=1&dq=Jan+van+Mieris+1660&pg=PA442&printsec=frontcover The Epochs of Painting: A Biographical and Critical Essay on Painting and Painters of All Times and Many Places] == Vidu ankaŭ == {{Div col|cols = 3}} * [[Frans van Mieris la Juna]] (1689-1763) * [[Frans van Mieris|Frans van Mieris la Maljuna]] (1635-1681) * Francis Van Bossuit (1635-1692) * Johann Georg Wille (1715-1808) * Gerard de Lairesse (1641-1711) * Adam Oortmans la 1-a (1622-1684) * Erasmus Causse (1660-1738) * Petronella de la Court (1624-1707) * Pieter de la Court van der Voort (1664-1739) * Kozimo la 3-a de Mediĉo (1642-1723) {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mieris, Jan van}} [[Kategorio:Naskiĝintoj la 17-an de junio]] [[Kategorio:Mortintoj la 17-an de marto]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Nederlandaj artistoj]] [[Kategorio:Nederlandaj poetoj]] j4nap09offtl96aakpoj516bhesursr 0 739183 9416969 9399713 2026-06-29T13:46:41Z Sj1mor 12103 9416969 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |nomo = <span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="yellow"><big><big>'''Willem van Mieris<br />(1662-1747)'''</font></big></big></span> |dosiero =Willem van mieris.jpeg |priskribo =Memportreto de Willem de Mieris. |dato de naskiĝo =[[3-a de junio]] [[1662]] |loko de naskiĝo = [[Lejdeno]], [[Nederlando]] |dato de morto =[[26-a de januaro]] [[1747]] |loko de morto = [[Lejdeno]], [[Nederlando]] | alma_mater = }} '''Willem van Mieris (1662-1747)''' estis nederlanda skulptisto, gravuristo kaj pentristo, filo de [[Frans van Mieris la Juna]] (1689-1763) kaj Cunera van der Cock, frato de [[Jan van Mieris]] (1660-1690), kaj nepo de [[Frans van Mieris|Frans van Mieris la Maljuna]] (1635-1681). Willem van Mieris enkorpigis la novan klasikistan tendencon de la nederlanda arto. Kun delikata kaj subtila stilo, kiu enprofundigas siajn radikojn en la Klasika Antikveco, Van Mieris ofertas al ni la la fajnecon kaj elegantecon, kiuj karakterizis lian vastan artan produktadon.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.artfoxlive.com/product/5758203.html |titolo=ARTFOX |alirdato=2021-09-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20210923181335/https://www.artfoxlive.com/product/5758203.html |arkivdato=2021-09-23 }}</ref> == Biografio == Li naskiĝis en Lejdeno kaj studis sub sia patro Frans van Mieris la Maljuna (1635–1682), kiu estis sukcesa ĝenropentristo. Willem havis sufiĉe sukcesan karieron, estante subtenata de kelkaj patronoj, kiuj komisiis kaj kolektis diversajn el liaj verkoj. Lia verko konsistas plejparte je ĝenro kaj portretoj, kun iu pentrado je pejzaĝo, same kiel kelkaj skulptaĵoj. La stilo de Van Mieris estis tiu de la pentristoj kun "bona konduto"), kaj liaj ĝenraj verkoj, precipe poste en lia kariero, bildigis scenojn el altklasa socio. [[Dosiero:Aert_Schouman_Jacob_Houbraken_-_Willem_van_Mieris_Frans_van_Mieris.jpg|eta|maldekstre|300ra|<center>Bildo de Willem de Mieris.</center>]] En la aĝo de 19, Van Mieris alprenis la familian laborejon post kiam lia patro mortis en 1681, en aĝo de 45 jaroj. Li apenaŭ estis fininta sian trejnadon en la familia studio kaj daŭros ankoraŭ du pliajn jarojn antaŭ ol li eniros en la gildo de la pentristoj en Lejdeno, en 1685. Li komencis defendi la reputacion de sia patro kiel Lejdena legitima pentristo. La fajnaj pentristoj de Lejdeno produktis malgrandan skalon de plejparte ĝenraj pentraĵoj aŭ portretoj kun alta atento al la detaloj, popularigitaj de la majstro de Frans, nome [[Gerrit Dou]] (1613–1675). La bonegaj kapabloj de Frans kiel pentristo translokiĝis al lia filo kaj lia influo videblas sur la tekniko, temo kaj stilo. Li finis tion, kio restis nekompleta post la forpaso de lia patro. Unu jaron poste, en 1684, li edziĝis al sia edzino Angenieta Chapmans (1662-1744), kiun li ofte uzis kiel modelo. Krom ĝenro kaj portretado, Van Mieris ankaŭ estis lerta pejzaĝisto, gravuristo kaj desegnisto; cetere, li ankaŭ provis sian manon sur la historio pentrado kun rimarkindaj rezultoj. Li aktivis kiel direktoro kaj unufoje kiel dekano de la Gildo de Sankta Luko, Lejdeno, en 1693. Unu jaron poste, en 1694, li fondis desegnan akademion en Lejdeno kune kun la pentristoj Jacob Toorenvliet (ĉ. 1636–1719) kaj Carel de Moor (1655–1738), kiujn li kaj De Moor direktis ĝis 1736. Tiutempe, Van Mieris ĉesis labori kiel artisto ĉar li fariĝis parte blinda kaj neniu datita verko preterpasas la 1730-aj jaroj. Van Mieris naskiĝis en familio de nederlandaj pentristoj. Ne nur lia patro, sed ankaŭ lia frato kaj filo havis formadon en arto. [[Jan van Mieris]] (1660–1690) studis sub sia patro Frans van Mieris la Maljuna, kaj ankaŭ sub [[Gerard de Lairesse]] (1641–1711), por fine fariĝi pentristo pri ĝenro kaj portretisto. La filo de Willem, [[Frans van Mieris la Juna]] (1689–1763), estis lernanto de sia patro. Li laboris kiel ĝenropentristo kaj verkisto, kaj estis konsiderita eminenta antikvaĵisto, kiu publikigis meritajn verkojn pri numismatiko kaj historio. Tia familia historio en arto, bonaj rilatoj kun riĉaj kolektantoj kaj patronoj, kaj metilernadoj kun sukcesaj majstroj de la 17-a jarcento ŝajne faciligis la elekton de la profesio en familioj kiel la Van Mieris. Willem, Jan kaj Frans la 2-a, ĉiuj rektaj posteuloj de la fama pentristo Frans van Mieris la 1-a el la deksepa jarcento, estis destinitaj al prestiĝaj postenoj en la urbo, rezultante konstantan enspezon el la komisionoj de riĉaj civitanoj. <gallery mode="packed" heights="154px" caption="Aliaj verkoj de Willem van Mieris"> Dosiero:Willem van Mieris - Zelfportret van Willem van Mieris (1662-1747) - S 4835 - Museum De Lakenhal.jpg|''Memportreto''<br />(1705) Dosiero:Willem van Mieris (1662-1747), by Frans van Mieris (II).jpg|''Willem van Mieris (1662-1747) far Franz van Mieris la Juna''<br />(1739) Dosiero:Willem_van_Mieris_-_Man_with_Pipe_-_WGA15647.jpg|''Viro kun Pipo''<br />(1710) Dosiero:Diederik Baron van Leyden van Vlaardingen (1695-1764) met vrouw en drie zonen Rijksmuseum SK-A-4824.jpeg|''Diederik Baron van Leyden van Vlaardingen (1695-1764) kun edzino kaj tri filoj'' Dosiero:Willem_van_Mieris_Greengrocer.jpg|''La legomvendisto''<br />(1731) Dosiero:Willem_van_Mieris_Blick_in_einen_Laden.jpg|''Willem van Mieris''<br />(1720) Dosiero:Willem_van_Mieris_-_Wollüstiger_Alter_-_GG_591_-_Kunsthistorisches_Museum.jpg|''Volupta Maljunulo''<br /> </gallery> == Literaturo == * [https://www.google.com.br/books/edition/An_Inner_World/8essEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Mieris,+Willem+1662-1747&pg=PA64&printsec=frontcover An Inner World Seventeenth-Century Dutch Genre Painting] * [https://www.pubhist.com/person/50/willem-van-mieris PubHist] * [https://runeberg.org/nfbr/0241.html Nordisk familjebok] * [https://persondata.toolforge.org/p/Willem_van_Mieris Personensuche] * [http://www.worldcat.org/identities/lccn-no2011-35344/ WorldCat Identities] * [https://www.theleidencollection.com/artists/willem-van-mieris/ The Leiden Collection] == Vidu ankaŭ == {{Div col|cols = 3}} * Gerrit Dou (1613-1675) * [[Frans van Mieris|Frans van Mieris la Maljuna]] (1635-1681) * Francis van Bossuit (1635-1692) * Jacob Toorenvliet (1636-1719) * Carel de Moor (1655-1738) * [[Jan van Mieris]] (1660-1690) * Herman van der Myn (1684-1741) * [[Frans van Mieris la Juna]] (1689-1763) * Nicolaus Hudtwalcker (1794-1863) {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mieris, Willem van}} [[Kategorio:Naskiĝintoj la 3-an de junio]] [[Kategorio:Mortintoj la 26-an de januaro]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1662]] [[Kategorio:Mortintoj en 1747]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Nederlandaj artistoj]] [[Kategorio:Nederlandaj skulptistoj]] [[Kategorio:Nederlandaj gravuristoj]] nl70wh3i60tl1izqdbzejtcru3q957z 9416970 9416969 2026-06-29T13:47:16Z Sj1mor 12103 9416970 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto |nomo = <span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font face="Trebuchet MS" color="yellow"><big><big>'''Willem van Mieris<br />(1662-1747)'''</font></big></big></span> |dosiero =Willem van mieris.jpeg |priskribo =Memportreto de Willem de Mieris. |dato de naskiĝo =[[3-a de junio]] [[1662]] |loko de naskiĝo = [[Lejdeno]], [[Nederlando]] |dato de morto =[[26-a de januaro]] [[1747]] |loko de morto = [[Lejdeno]], [[Nederlando]] | alma_mater = }} '''Willem van Mieris (1662-1747)''' estis nederlanda skulptisto, gravuristo kaj pentristo, filo de [[Frans van Mieris la Juna]] (1689-1763) kaj Cunera van der Cock, frato de [[Jan van Mieris]] (1660-1690), kaj nepo de [[Frans van Mieris|Frans van Mieris la Maljuna]] (1635-1681). Willem van Mieris enkorpigis la novan klasikistan tendencon de la nederlanda arto. Kun delikata kaj subtila stilo, kiu enprofundigas siajn radikojn en la Klasika Antikveco, Van Mieris ofertas al ni la la fajnecon kaj elegantecon, kiuj karakterizis lian vastan artan produktadon.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.artfoxlive.com/product/5758203.html |titolo=ARTFOX |alirdato=2021-09-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20210923181335/https://www.artfoxlive.com/product/5758203.html |arkivdato=2021-09-23 }}</ref> == Biografio == Li naskiĝis en Lejdeno kaj studis sub sia patro Frans van Mieris la Maljuna (1635–1682), kiu estis sukcesa ĝenropentristo. Willem havis sufiĉe sukcesan karieron, estante subtenata de kelkaj patronoj, kiuj komisiis kaj kolektis diversajn el liaj verkoj. Lia verko konsistas plejparte je ĝenro kaj portretoj, kun iu pentrado je pejzaĝo, same kiel kelkaj skulptaĵoj. La stilo de Van Mieris estis tiu de la pentristoj kun "bona konduto"), kaj liaj ĝenraj verkoj, precipe poste en lia kariero, bildigis scenojn el altklasa socio. [[Dosiero:Aert_Schouman_Jacob_Houbraken_-_Willem_van_Mieris_Frans_van_Mieris.jpg|eta|maldekstre|300ra|<center>Bildo de Willem de Mieris.</center>]] En la aĝo de 19, Van Mieris alprenis la familian laborejon post kiam lia patro mortis en 1681, en aĝo de 45 jaroj. Li apenaŭ estis fininta sian trejnadon en la familia studio kaj daŭros ankoraŭ du pliajn jarojn antaŭ ol li eniros en la gildo de la pentristoj en Lejdeno, en 1685. Li komencis defendi la reputacion de sia patro kiel Lejdena legitima pentristo. La fajnaj pentristoj de Lejdeno produktis malgrandan skalon de plejparte ĝenraj pentraĵoj aŭ portretoj kun alta atento al la detaloj, popularigitaj de la majstro de Frans, nome [[Gerrit Dou]] (1613–1675). La bonegaj kapabloj de Frans kiel pentristo translokiĝis al lia filo kaj lia influo videblas sur la tekniko, temo kaj stilo. Li finis tion, kio restis nekompleta post la forpaso de lia patro. Unu jaron poste, en 1684, li edziĝis al sia edzino Angenieta Chapmans (1662-1744), kiun li ofte uzis kiel modelo. Krom ĝenro kaj portretado, Van Mieris ankaŭ estis lerta pejzaĝisto, gravuristo kaj desegnisto; cetere, li ankaŭ provis sian manon sur la historio pentrado kun rimarkindaj rezultoj. Li aktivis kiel direktoro kaj unufoje kiel dekano de la Gildo de Sankta Luko, Lejdeno, en 1693. Unu jaron poste, en 1694, li fondis desegnan akademion en Lejdeno kune kun la pentristoj Jacob Toorenvliet (ĉ. 1636–1719) kaj Carel de Moor (1655–1738), kiujn li kaj De Moor direktis ĝis 1736. Tiutempe, Van Mieris ĉesis labori kiel artisto ĉar li fariĝis parte blinda kaj neniu datita verko preterpasas la 1730-aj jaroj. Van Mieris naskiĝis en familio de nederlandaj pentristoj. Ne nur lia patro, sed ankaŭ lia frato kaj filo havis formadon en arto. [[Jan van Mieris]] (1660–1690) studis sub sia patro Frans van Mieris la Maljuna, kaj ankaŭ sub [[Gerard de Lairesse]] (1641–1711), por fine fariĝi pentristo pri ĝenro kaj portretisto. La filo de Willem, [[Frans van Mieris la Juna]] (1689–1763), estis lernanto de sia patro. Li laboris kiel ĝenropentristo kaj verkisto, kaj estis konsiderita eminenta antikvaĵisto, kiu publikigis meritajn verkojn pri numismatiko kaj historio. Tia familia historio en arto, bonaj rilatoj kun riĉaj kolektantoj kaj patronoj, kaj metilernadoj kun sukcesaj majstroj de la 17-a jarcento ŝajne faciligis la elekton de la profesio en familioj kiel la Van Mieris. Willem, Jan kaj Frans la 2-a, ĉiuj rektaj posteuloj de la fama pentristo Frans van Mieris la 1-a el la deksepa jarcento, estis destinitaj al prestiĝaj postenoj en la urbo, rezultante konstantan enspezon el la komisionoj de riĉaj civitanoj. <gallery mode="packed" heights="154px" caption="Aliaj verkoj de Willem van Mieris"> Dosiero:Willem van Mieris - Zelfportret van Willem van Mieris (1662-1747) - S 4835 - Museum De Lakenhal.jpg|''Memportreto''<br />(1705) Dosiero:Willem van Mieris (1662-1747), by Frans van Mieris (II).jpg|''Willem van Mieris (1662-1747) far Franz van Mieris la Juna''<br />(1739) Dosiero:Willem_van_Mieris_-_Man_with_Pipe_-_WGA15647.jpg|''Viro kun Pipo''<br />(1710) Dosiero:Diederik Baron van Leyden van Vlaardingen (1695-1764) met vrouw en drie zonen Rijksmuseum SK-A-4824.jpeg|''Diederik Baron van Leyden van Vlaardingen (1695-1764) kun edzino kaj tri filoj'' Dosiero:Willem_van_Mieris_Greengrocer.jpg|''La legomvendisto''<br />(1731) Dosiero:Willem_van_Mieris_Blick_in_einen_Laden.jpg|''Willem van Mieris''<br />(1720) Dosiero:Willem_van_Mieris_-_Wollüstiger_Alter_-_GG_591_-_Kunsthistorisches_Museum.jpg|''Volupta Maljunulo''<br /> </gallery> == Literaturo == * [https://www.google.com.br/books/edition/An_Inner_World/8essEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Mieris,+Willem+1662-1747&pg=PA64&printsec=frontcover An Inner World Seventeenth-Century Dutch Genre Painting] * [https://www.pubhist.com/person/50/willem-van-mieris PubHist] * [https://runeberg.org/nfbr/0241.html Nordisk familjebok] * [https://persondata.toolforge.org/p/Willem_van_Mieris Personensuche] * [http://www.worldcat.org/identities/lccn-no2011-35344/ WorldCat Identities] * [https://www.theleidencollection.com/artists/willem-van-mieris/ The Leiden Collection] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Div col|cols = 3}} * Gerrit Dou (1613-1675) * [[Frans van Mieris|Frans van Mieris la Maljuna]] (1635-1681) * Francis van Bossuit (1635-1692) * Jacob Toorenvliet (1636-1719) * Carel de Moor (1655-1738) * [[Jan van Mieris]] (1660-1690) * Herman van der Myn (1684-1741) * [[Frans van Mieris la Juna]] (1689-1763) * Nicolaus Hudtwalcker (1794-1863) {{Div col end}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mieris, Willem van}} [[Kategorio:Naskiĝintoj la 3-an de junio]] [[Kategorio:Mortintoj la 26-an de januaro]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1662]] [[Kategorio:Mortintoj en 1747]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Nederlandaj artistoj]] [[Kategorio:Nederlandaj skulptistoj]] [[Kategorio:Nederlandaj gravuristoj]] f00mb1t13i6z0gpnpxkkww7j8tzvisz 10 747760 9417163 9406902 2026-06-29T20:09:22Z ListeriaBot 119734 Wikidata list updated [V2] 9417163 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Vikidatumoj listo kapo}}</noinclude>{{Wikidata list |sparql=select distinct ?item ?l ?img ?pocetobyvatel ?pocetobyvatel_upr ?rozloha ?rozloha_upr where { hint:Query hint:optimizer "None" . ?item wdt:P31 wd:Q5153359 . ?item wdt:P31 wd:Q15978299 . ?item wdt:P131* ?distrikto . ?distrikto wdt:P31 wd:Q548611 . ?item wdt:P1082 ?pocetobyvatel . ?item wdt:P2046 ?rozloha . BIND(CONCAT("{", "{formatnum:{", "{#expr: ", STR(?rozloha), " round 2 }", "}", "}", "}") AS ?rozloha_upr ) . BIND(CONCAT("{", "{formatnum:", STR(?pocetobyvatel), "}", "}") AS ?pocetobyvatel_upr) . ?distrikto rdfs:label ?l FILTER(lang(?l) = "cs") . OPTIONAL { ?item wdt:P18 ?img } . } order by desc(?pocetobyvatel) desc(?rozloha) ?img |columns=number:#,label:Artikolo,?img:Bildeto,?pocetobyvatel_upr:Nombro de loĝantoj,?rozloha_upr:Areo (km²),?l:Distrikto |thumb=75 }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Artikolo ! Bildeto ! Nombro de loĝantoj ! Areo (km²) ! Distrikto |- | style='text-align:right'| 1 | [[Prago]] | [[Dosiero:Petřín Tower View IMG 3020.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1397880}} | {{formatnum:{{#expr: 496.21 round 2 }}}} | Praha |- | style='text-align:right'| 2 | [[Brno]] | [[Dosiero:Brno, Štýřice, Pražákova, výhled z AZ Toweru (2013-05-22; 28).jpg|center|75px]] | {{formatnum:402739}} | {{formatnum:{{#expr: 230.182739 round 2 }}}} | okres Brno-město |- | style='text-align:right'| 3 | [[Ostrava]] | [[Dosiero:Katedrála Božského Spasitele, Nová Karolina a Dolní oblast Vítkovic, pohled z Nové radnice, srpen 2011.jpg|center|75px]] | {{formatnum:283187}} | {{formatnum:{{#expr: 214.229602 round 2 }}}} | okres Ostrava-město |- | style='text-align:right'| 4 | [[Pilzeno|Plzeň]] | [[Dosiero:Plzen city view.jpg|center|75px]] | {{formatnum:187928}} | {{formatnum:{{#expr: 137.671042 round 2 }}}} | okres Plzeň-město |- | style='text-align:right'| 5 | [[Liberec]] | [[Dosiero:Liberec Rathaus Aussicht.JPG|center|75px]] | {{formatnum:108090}} | {{formatnum:{{#expr: 106.087154 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 6 | [[Olomouc]] | [[Dosiero:Olomouc-Horní náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:103063}} | {{formatnum:{{#expr: 103.334582 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 7 | [[České Budějovice]] | [[Dosiero:České Budějovice - centrum letecky.jpg|center|75px]] | {{formatnum:97231}} | {{formatnum:{{#expr: 55.71 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 8 | [[Hradec Králové]] | [[Dosiero:Hradec Králové náměstí celek 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:94311}} | {{formatnum:{{#expr: 105.686167 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 9 | [[Pardubice]] | [[Dosiero:Pardubice CZ Zelena brana.JPG|center|75px]] | {{formatnum:92319}} | {{formatnum:{{#expr: 82.655058 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 10 | [[Ústí nad Labem]] | [[Dosiero:UL-Ferdinandshöhe-Blick-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:90866}} | {{formatnum:{{#expr: 93.969856 round 2 }}}} | okres Ústí nad Labem |- | style='text-align:right'| 11 | [[Zlín]] | [[Dosiero:Zlín, výhled z Baťova mrakodrapu, 062.jpg|center|75px]] | {{formatnum:74684}} | {{formatnum:{{#expr: 102.826067 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 12 | [[Kladno]] | [[Dosiero:Kladno náměstí, 2013.jpg|center|75px]] | {{formatnum:69664}} | {{formatnum:{{#expr: 36.965946 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 13 | [[Havířov]] | [[Dosiero:Havirov sq02.JPG|center|75px]] | {{formatnum:68674}} | {{formatnum:{{#expr: 32.076111 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 14 | [[Most]] | [[Dosiero:Most 2015.JPG|center|75px]] | {{formatnum:63474}} | {{formatnum:{{#expr: 86.94131 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 15 | [[Opava]] | [[Dosiero:Opava, Horní náměstí, 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:55109}} | {{formatnum:{{#expr: 90.60987 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 16 | [[Jihlava]] | [[Dosiero:Jihlava náměstí jezuité 3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:54624}} | {{formatnum:{{#expr: 87.866195 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 17 | [[Frýdek-Místek]] | [[Dosiero:Místek, Náměstí Svobody, sever.jpg|center|75px]] | {{formatnum:53590}} | {{formatnum:{{#expr: 51.55814 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 18 | [[Teplice]] | [[Dosiero:Teplice náměstí a hotel Prince de Ligne 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:50912}} | {{formatnum:{{#expr: 23.783125 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 19 | [[Karlovy Vary]] | [[Dosiero:Karlovy Vary - 2021 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:49073}} | {{formatnum:{{#expr: 59.081798 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 20 | [[Karviná]] | [[Dosiero:2013 Karwina, Frysztat, Żeliwna fontanna na rynku 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:48937}} | {{formatnum:{{#expr: 57.521275 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 21 | [[Mladá Boleslav]] | [[Dosiero:Hrad03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:47346}} | {{formatnum:{{#expr: 28.903499 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 22 | [[Chomutov]] | [[Dosiero:Sousoší nejsvětější trojice na náměstí v Chomutově.jpg|center|75px]] | {{formatnum:46771}} | {{formatnum:{{#expr: 29.254168 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 23 | [[Děčín]] | [[Dosiero:Decin.JPG|center|75px]] | {{formatnum:46376}} | {{formatnum:{{#expr: 117.695618 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 24 | [[Jablonec nad Nisou]] | [[Dosiero:Jablonec nad Nisou 2019-07 34.jpg|center|75px]] | {{formatnum:46209}} | {{formatnum:{{#expr: 31.382282 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 25 | [[Prostějov]] | [[Dosiero:Prostějov, náměstí TGM západ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:43408}} | {{formatnum:{{#expr: 39.040023 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 26 | [[Přerov]] | [[Dosiero:Zámek, Přerov (07).jpg|center|75px]] | {{formatnum:40906}} | {{formatnum:{{#expr: 58.449374 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 27 | [[Česká Lípa]] | [[Dosiero:Česká Lípa náměstí 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:36815}} | {{formatnum:{{#expr: 66.096326 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 28 | [[Třebíč]] | [[Dosiero:Trebic vnitrni mesto.jpg|center|75px]] | {{formatnum:34530}} | {{formatnum:{{#expr: 57.591176 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 29 | [[Tábor]] | [[Dosiero:Tabor CZ aerial old town from north B1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:34356}} | {{formatnum:{{#expr: 62.215743 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 30 | [[Znojmo]] | [[Dosiero:Znojmo - panorama od jihu obr1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:34172}} | {{formatnum:{{#expr: 65.896743 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 31 | [[Třinec]] | [[Dosiero:Náměstí T. G. Masaryka v Třinci.jpg|center|75px]] | {{formatnum:33852}} | {{formatnum:{{#expr: 85.358332 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 32 | [[Kolín]] | [[Dosiero:KOLIN.jpg|center|75px]] | {{formatnum:33444}} | {{formatnum:{{#expr: 34.993165 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 33 | [[Cheb]] | [[Dosiero:Cheb nám ke kostelu DSCN1455.JPG|center|75px]] | {{formatnum:32808}} | {{formatnum:{{#expr: 96.36 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 34 | [[Příbram]] | [[Dosiero:Pribramske Hradcany.jpg|center|75px]] | {{formatnum:32773}} | {{formatnum:{{#expr: 36.1 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 35 | [[Písek]] | [[Dosiero:View to Písek from Otava River (1).JPG|center|75px]] | {{formatnum:31121}} | {{formatnum:{{#expr: 63.230237 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 36 | [[Trutnov]] | [[Dosiero:Trutnov Krakonošovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:29607}} | {{formatnum:{{#expr: 103.319996 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 37 | [[Kroměříž]] | [[Dosiero:Kroměříž náměstí a radnice celek 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:27917}} | {{formatnum:{{#expr: 50.975225 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 38 | [[Orlová]] | [[Dosiero:Orlová-Lutyně 2012.jpg|center|75px]] | {{formatnum:27540}} | {{formatnum:{{#expr: 24.66913 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 39 | [[Vsetín]] | [[Dosiero:Vsetin - pohled ze zamecke veze 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:25185}} | {{formatnum:{{#expr: 57.607343 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 40 | [[Uherské Hradiště]] | [[Dosiero:Uherské Hradiště, Masarykovo náměstí (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:24887}} | {{formatnum:{{#expr: 21.256963 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 41 | [[Šumperk]] | [[Dosiero:Sumperk letecky pohled.jpg|center|75px]] | {{formatnum:24735}} | {{formatnum:{{#expr: 27.88003 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 42 | [[Břeclav]] | [[Dosiero:Breclav zamek 001.jpg|center|75px]] | {{formatnum:24538}} | {{formatnum:{{#expr: 77.185531 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 43 | [[Havlíčkův Brod]] | [[Dosiero:Koudelova kašna (18. století) 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:23791}} | {{formatnum:{{#expr: 64.934149 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 44 | [[Chrudim]] | [[Dosiero:Chrudim, Resselovo nám., severní strana (2018-07-01; 02).jpg|center|75px]] | {{formatnum:23564}} | {{formatnum:{{#expr: 33.209542 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 45 | [[Hodonín]] | [[Dosiero:Hodonín - radnice crop.jpg|center|75px]] | {{formatnum:23517}} | {{formatnum:{{#expr: 63.305652 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 46 | [[Český Těšín]] | [[Dosiero:Radnice v Českém Těšíně.jpg|center|75px]] | {{formatnum:23075}} | {{formatnum:{{#expr: 33.8 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 47 | [[Nový Jičín|Novajiĉino]] | [[Dosiero:Neutitschein01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:23005}} | {{formatnum:{{#expr: 36.521371 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 48 | [[Litoměřice]] | [[Dosiero:Stará radnice z náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:22767}} | {{formatnum:{{#expr: 17.987203 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 49 | [[Klatovy]] | [[Dosiero:Klatovy, 2016 (22).jpg|center|75px]] | {{formatnum:22763}} | {{formatnum:{{#expr: 80.85169 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 50 | [[Valašské Meziříčí]] | [[Dosiero:Náměstí ve Valašském Meziříčí 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:22580}} | {{formatnum:{{#expr: 35.435062 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 51 | [[Krnov]] | [[Dosiero:Krnov townhall 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:22518}} | {{formatnum:{{#expr: 44.293533 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 52 | [[Litvínov]] | [[Dosiero:Litvinov City3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:22387}} | {{formatnum:{{#expr: 40.696708 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 53 | [[Strakonice]] | [[Dosiero:Panorama of Strakonice in the Czech Republic.jpg|center|75px]] | {{formatnum:22355}} | {{formatnum:{{#expr: 34.679515 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 54 | [[Sokolov]] | [[Dosiero:Sokolov zámek (4).JPG|center|75px]] | {{formatnum:22007}} | {{formatnum:{{#expr: 22.917462 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 55 | [[Kutná Hora]] | [[Dosiero:Kutná Hora - panoramio (10).jpg|center|75px]] | {{formatnum:21642}} | {{formatnum:{{#expr: 33.071625 round 2 }}}} | okres Kutná Hora |- | style='text-align:right'| 56 | [[Beroun]] | [[Dosiero:Beroun náměstí s radnicí 5.jpg|center|75px]] | {{formatnum:21521}} | {{formatnum:{{#expr: 31.251057 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 57 | [[Kopřivnice]] | [[Dosiero:Kopřivnice panorama.JPG|center|75px]] | {{formatnum:21374}} | {{formatnum:{{#expr: 27.487015 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 58 | [[Vyškov]] | [[Dosiero:Vyškov, Masarykovo náměstí (8).jpg|center|75px]] | {{formatnum:20645}} | {{formatnum:{{#expr: 50.472289 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 59 | [[Jindřichův Hradec]] | [[Dosiero:Jindrichuv Hradec Neuhaus (26850381369).jpg|center|75px]] | {{formatnum:20540}} | {{formatnum:{{#expr: 74.285974 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 60 | [[Žďár nad Sázavou]] | [[Dosiero:Žďár nad Sázavou (Saar), Hauptplatz mit Pestsäule und Rathaus (39627995870).jpg|center|75px]] | {{formatnum:20404}} | {{formatnum:{{#expr: 37.063681 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 61 | [[Bohumín]] | [[Dosiero:Bohumin radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:20315}} | {{formatnum:{{#expr: 31.027791 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 62 | [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] | [[Dosiero:Brandys nad labem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:20313}} | {{formatnum:{{#expr: 22.654825 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 63 | [[Mělník]] | [[Dosiero:Mělník náměstí s radnicí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:20278}} | {{formatnum:{{#expr: 24.961871 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 64 | [[Blansko]] | [[Dosiero:Blansko (letecký snímek).jpg|center|75px]] | {{formatnum:20002}} | {{formatnum:{{#expr: 44.972248 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 65 | [[Náchod]] | [[Dosiero:Náchod, výhled ze zámku na Masarykovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:19827}} | {{formatnum:{{#expr: 33.343135 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 66 | [[Jirkov]] | [[Dosiero:Jirkov CZ Kostelni ul 019.jpg|center|75px]] | {{formatnum:19240}} | {{formatnum:{{#expr: 17.128588 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 67 | [[Kralupy nad Vltavou]] | [[Dosiero:Pohled na Kralupy nad Vltavou z Hostibejku, srpen 2025.jpg|center|75px]] | {{formatnum:19005}} | {{formatnum:{{#expr: 21.900215 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 68 | [[Žatec]] | [[Dosiero:Žatec, náměstí Svobody, radnice a trojiční sloup.jpg|center|75px]] | {{formatnum:18959}} | {{formatnum:{{#expr: 42.676571 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 69 | [[Kadaň]] | [[Dosiero:Kadaň 2016-10-16.jpg|center|75px]] | {{formatnum:18090}} | {{formatnum:{{#expr: 65.62341 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 70 | [[Louny]] | [[Dosiero:Dny evropského dědictví 2013 - prohlídka lounské vodárny 10.JPG|center|75px]] | {{formatnum:18068}} | {{formatnum:{{#expr: 24.139311 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 71 | [[Hranice (distrikto Přerov)|Hranice]] | [[Dosiero:Hranice, Čechova.JPG|center|75px]] | {{formatnum:17969}} | {{formatnum:{{#expr: 49.775368 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 72 | [[Otrokovice]] | [[Dosiero:Batovy domky 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:17401}} | {{formatnum:{{#expr: 19.626638 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 73 | [[Říčany]] | [[Dosiero:Říčany, centrum přes Mlýnský rybník.jpg|center|75px]] | {{formatnum:17143}} | {{formatnum:{{#expr: 25.811368 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 74 | [[Benešov]] | [[Dosiero:Benešov náměstí3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:17043}} | {{formatnum:{{#expr: 46.870234 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 75 | [[Slaný]] | [[Dosiero:Slaný radnice (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:16937}} | {{formatnum:{{#expr: 35.12 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 76 | [[Uherský Brod]] | [[Dosiero:Ungarisch-Brod-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:16367}} | {{formatnum:{{#expr: 52.063309 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 77 | [[Neratovice]] | [[Dosiero:Neratovice7966.jpg|center|75px]] | {{formatnum:16360}} | {{formatnum:{{#expr: 20.002941 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 78 | [[Pelhřimov]] | [[Dosiero:Pelhřimov (053).jpg|center|75px]] | {{formatnum:16206}} | {{formatnum:{{#expr: 95.275219 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 79 | [[Jičín]] | [[Dosiero:Czechia, Jicin, Wallenstein's square in Spring.jpg|center|75px]] | {{formatnum:16101}} | {{formatnum:{{#expr: 25.88 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 80 | [[Svitavy]] | [[Dosiero:Svitavy náměstí 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:16073}} | {{formatnum:{{#expr: 31.332927 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 81 | [[Rožnov pod Radhoštěm]] | [[Dosiero:Roznov p Radhostem01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:16063}} | {{formatnum:{{#expr: 39.48231 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 82 | [[Rakovník]] | [[Dosiero:Rak radnice DSCN1397.JPG|center|75px]] | {{formatnum:15682}} | {{formatnum:{{#expr: 18.501391 round 2 }}}} | okres Rakovník |- | style='text-align:right'| 83 | [[Ostrov (distrikto Karlovy Vary)|Ostrov]] | [[Dosiero:Ostrov nad ohri marktplatz.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15681}} | {{formatnum:{{#expr: 50.406529 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 84 | [[Nymburk]] | [[Dosiero:Nymburk, west view.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15642}} | {{formatnum:{{#expr: 20.588126 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 85 | [[Dvůr Králové nad Labem]] | [[Dosiero:Dvůr Králové nad Labem from air 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15322}} | {{formatnum:{{#expr: 35.844379 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 86 | [[Poděbrady]] | [[Dosiero:Podebradsky zamek (01).jpg|center|75px]] | {{formatnum:15232}} | {{formatnum:{{#expr: 33.69 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 87 | [[Bruntál]] | [[Dosiero:Bruntál (Freudenthal) - market square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15037}} | {{formatnum:{{#expr: 29.344536 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 88 | [[Česká Třebová]] | [[Dosiero:Kateřina.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15010}} | {{formatnum:{{#expr: 41.01 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 89 | [[Varnsdorf]] | [[Dosiero:Varnsdorf kostel sv. Petra a Pavla a děkanství 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14704}} | {{formatnum:{{#expr: 26.24 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 90 | [[Turnov]] | [[Dosiero:Náměstí Českého ráje, Turnov (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:14577}} | {{formatnum:{{#expr: 22.711996 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 91 | [[Bílina]] | [[Dosiero:Bílina - pohled z vyhlídky Na Chlumu, 2025-09, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14497}} | {{formatnum:{{#expr: 32.511926 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 92 | [[Rokycany]] | [[Dosiero:Rokycany 3.JPG|center|75px]] | {{formatnum:14381}} | {{formatnum:{{#expr: 30.673057 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 93 | [[Milovice]] | [[Dosiero:Průčelí kostela sv. Kateřiny, Milovice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14270}} | {{formatnum:{{#expr: 28.308484 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 94 | [[Tachov]] | [[Dosiero:Impression from Tachov (4).jpg|center|75px]] | {{formatnum:14097}} | {{formatnum:{{#expr: 40.847854 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 95 | [[Klášterec nad Ohří]] | [[Dosiero:Klášterec nad Ohří, ze zámku, radnice+Kostel Nejsvětější Trojice+Sala Terrena 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14068}} | {{formatnum:{{#expr: 53.786232 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 96 | [[Mariánské Lázně]] | [[Dosiero:Kolonáda M.Gorkého.JPG|center|75px]] | {{formatnum:14052}} | {{formatnum:{{#expr: 51.792373 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 97 | [[Ústí nad Orlicí]] | [[Dosiero:Ústí nad Orlicí - Square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14011}} | {{formatnum:{{#expr: 36.367354 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 98 | [[Hlučín]] | [[Dosiero:Hlučín, Mírové nám. budova radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:13352}} | {{formatnum:{{#expr: 21.138542 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 99 | [[Zábřeh]] | [[Dosiero:Zábřeh zámek1 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:13320}} | {{formatnum:{{#expr: 34.590845 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 100 | [[Šternberk]] | [[Dosiero:Sternberg - city center.jpg|center|75px]] | {{formatnum:13239}} | {{formatnum:{{#expr: 48.788687 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 101 | [[Český Krumlov]] | [[Dosiero:Český Krumlov, historické jádro.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12797}} | {{formatnum:{{#expr: 22.168455 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 102 | [[Krupka]] | [[Dosiero:Graupen-Blick-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12793}} | {{formatnum:{{#expr: 46.608049 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 103 | [[Aš]] | [[Dosiero:Aš city centrum 2008-02-10.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12684}} | {{formatnum:{{#expr: 55.856113 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 104 | [[Roudnice nad Labem]] | [[Dosiero:Roudnice nad Labem -zámek.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12668}} | {{formatnum:{{#expr: 16.68 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 105 | [[Chodov (distrikto Sokolov)|Chodov]] | [[Dosiero:Chodov kostel svatého Vavřince (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:12609}} | {{formatnum:{{#expr: 14.260207 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 106 | [[Vysoké Mýto]] | [[Dosiero:Náměstí Přemysla Otakara II. (Vysoké Mýto) (cropped).jpg|center|75px]] | {{formatnum:12560}} | {{formatnum:{{#expr: 42.026497 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 107 | [[Boskovice]] | [[Dosiero:Boskovice - pohled na centrum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12508}} | {{formatnum:{{#expr: 27.815442 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 108 | [[Jaroměř]] | [[Dosiero:Jaroměř from air 5.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12483}} | {{formatnum:{{#expr: 23.952616 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 109 | [[Čelákovice]] | [[Dosiero:Čelákovice radnice 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12474}} | {{formatnum:{{#expr: 15.875679 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 110 | [[Vrchlabí]] | [[Dosiero:Vrchlabí náměstí Míru 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12102}} | {{formatnum:{{#expr: 27.648808 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 111 | [[Kuřim]] | [[Dosiero:Kurim-kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11860}} | {{formatnum:{{#expr: 17.195893 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 112 | [[Holešov]] | [[Dosiero:Holešov1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11616}} | {{formatnum:{{#expr: 33.941858 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 113 | [[Velké Meziříčí]] | [[Dosiero:Velke Mezirici 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11608}} | {{formatnum:{{#expr: 40.664078 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 114 | [[Humpolec]] | [[Dosiero:Humpolec-Obermarkt-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11522}} | {{formatnum:{{#expr: 51.510592 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 115 | [[Vlašim]] | [[Dosiero:KLG 4867 CZ - Vlašim.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11434}} | {{formatnum:{{#expr: 41.424825 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 116 | [[Rychnov nad Kněžnou]] | [[Dosiero:Rychnov nad Kněžnou from air K2-2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11420}} | {{formatnum:{{#expr: 34.988805 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 117 | [[Nový Bor]] | [[Dosiero:Luftbild von Nový Bor.JPG|center|75px]] | {{formatnum:11318}} | {{formatnum:{{#expr: 19.441704 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 118 | [[Uničov]] | [[Dosiero:Uničov - Townhall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11237}} | {{formatnum:{{#expr: 48.274655 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 119 | [[Domažlice]] | [[Dosiero:Taus-Markt-01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11133}} | {{formatnum:{{#expr: 24.617656 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 120 | [[Prachatice]] | [[Dosiero:Prachatice, Velké náměstí (srpen 2024).jpg|center|75px]] | {{formatnum:11119}} | {{formatnum:{{#expr: 38.918518 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 121 | [[Rumburk]] | [[Dosiero:Rumburk náměstí a sloup 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10815}} | {{formatnum:{{#expr: 24.717542 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 122 | [[Sušice]] | [[Dosiero:Sušice od jihozápadu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10740}} | {{formatnum:{{#expr: 45.65 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 123 | [[Kyjov]] | [[Dosiero:Kyjov - Masarykovo náměstí 2008.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10645}} | {{formatnum:{{#expr: 29.88399 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 124 | [[Veselí nad Moravou]] | [[Dosiero:Bartolomejske namesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10623}} | {{formatnum:{{#expr: 35.450627 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 125 | [[Králův Dvůr]] | [[Dosiero:Králův Dvůr, pohled na město.JPG|center|75px]] | {{formatnum:10598}} | {{formatnum:{{#expr: 15.238276 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 126 | [[Frenštát pod Radhoštěm]] | [[Dosiero:Frenštát pod Radhoštěm (CZE) - town hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10554}} | {{formatnum:{{#expr: 11.433679 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 127 | [[Jesenice (distrikto Prago-okcidento)|Jesenice]] | [[Dosiero:Jesenice, Budějovická třída.JPG|center|75px]] | {{formatnum:10460}} | {{formatnum:{{#expr: 17.535889 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 128 | [[Jeseník]] | [[Dosiero:Jeseník letecky z Muzikantské stezky.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10456}} | {{formatnum:{{#expr: 38.232052 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 129 | [[Litomyšl]] | [[Dosiero:Zlatá Hvězda Litomyšl (14).jpg|center|75px]] | {{formatnum:10448}} | {{formatnum:{{#expr: 33.450738 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 130 | [[Čáslav]] | [[Dosiero:Čáslav-náměstí2015c.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10399}} | {{formatnum:{{#expr: 26.459298 round 2 }}}} | okres Kutná Hora |- | style='text-align:right'| 131 | [[Přelouč]] | [[Dosiero:Záložna (Přelouč) 05.JPG|center|75px]] | {{formatnum:10203}} | {{formatnum:{{#expr: 30.468957 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 132 | [[Lysá nad Labem]] | [[Dosiero:Lysá nad Labem 03-2023 (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:10004}} | {{formatnum:{{#expr: 33.65 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 133 | [[Ivančice]] | [[Dosiero:Ivančice - celkový pohled na Palackého náměstí od východu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9898}} | {{formatnum:{{#expr: 47.65 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 134 | [[Frýdlant nad Ostravicí]] | [[Dosiero:Frýdlant nad Ostravicí, Náměstí 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9835}} | {{formatnum:{{#expr: 21.909892 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 135 | [[Nové Město na Moravě]] | [[Dosiero:Náměstí (Nové Město na Moravě).JPG|center|75px]] | {{formatnum:9834}} | {{formatnum:{{#expr: 61.126471 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 136 | [[Mohelnice]] | [[Dosiero:Mohelnice, náměstí severovýchod.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9782}} | {{formatnum:{{#expr: 46.24 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 137 | [[Lanškroun]] | [[Dosiero:Lanskroun-radnice1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9776}} | {{formatnum:{{#expr: 20.654284 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 138 | [[Hlinsko]] | [[Dosiero:Hlinsko, het gemeentehuis Dm258346-837 IMG 6575 2018-08-04 10.25.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9563}} | {{formatnum:{{#expr: 24.269129 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 139 | [[Moravská Třebová]] | [[Dosiero:Moravská Třebová-náměstí s radnicí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9550}} | {{formatnum:{{#expr: 42.047481 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 140 | [[Litovel]] | [[Dosiero:Litovel - Square of Přemysl Otakar II.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9510}} | {{formatnum:{{#expr: 46.396681 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 141 | [[Studénka]] | [[Dosiero:Studénka1-163247.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9302}} | {{formatnum:{{#expr: 30.919686 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 142 | [[Tišnov]] | [[Dosiero:Tišnov - pohled od jihozápadu, obr03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9225}} | {{formatnum:{{#expr: 17.117579 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 143 | [[Nové Město nad Metují]] | [[Dosiero:NMM zamek z nam DSC00231.JPG|center|75px]] | {{formatnum:9181}} | {{formatnum:{{#expr: 23.13258 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 144 | [[Hostivice]] | [[Dosiero:Hostivice, kostel, domy a park.JPG|center|75px]] | {{formatnum:9179}} | {{formatnum:{{#expr: 14.485917 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 145 | [[Chotěboř]] | [[Dosiero:Chotěboř 154.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9092}} | {{formatnum:{{#expr: 54.06 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 146 | [[Roztoky (distrikto Prago-okcidento)|Roztoky]] | [[Dosiero:Roztoky u Prahy, Tyršovo náměstí (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:9088}} | {{formatnum:{{#expr: 8.188996 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 147 | [[Polička]] | [[Dosiero:Radnice Polička.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9051}} | {{formatnum:{{#expr: 33.117415 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 148 | [[Mnichovo Hradiště]] | [[Dosiero:Mnichovo Hradiště náměstí a radnice 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9048}} | {{formatnum:{{#expr: 34.31 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 149 | [[Nová Paka]] | [[Dosiero:Nová Paka náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8979}} | {{formatnum:{{#expr: 28.682653 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 150 | [[Dobříš]] | [[Dosiero:D-náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:8870}} | {{formatnum:{{#expr: 53.418442 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 151 | [[Lovosice]] | [[Dosiero:Lovosice - pohled z Lovoše, 2021-08, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8727}} | {{formatnum:{{#expr: 11.893307 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 152 | [[Duchcov]] | [[Dosiero:Duchcov náměstí a kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8695}} | {{formatnum:{{#expr: 15.404441 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 153 | [[Choceň]] | [[Dosiero:Choceň - Tyršovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8641}} | {{formatnum:{{#expr: 21.696513 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 154 | [[Štětí]] | [[Dosiero:KLG 0455 Štětí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8553}} | {{formatnum:{{#expr: 53.896245 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 155 | [[Hořice]] | [[Dosiero:Hořice - morový sloup na náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8476}} | {{formatnum:{{#expr: 21.432187 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 156 | [[Příbor]] | [[Dosiero:Pribor.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8298}} | {{formatnum:{{#expr: 22.152179 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 157 | [[Třeboň]] | [[Dosiero:Třeboň - historické jádro obr1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8270}} | {{formatnum:{{#expr: 98.311101 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 158 | [[Červený Kostelec]] | [[Dosiero:Červený Kostelec - die rote Kirche, die dem Ort den Namen gegeben hat - panoramio.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8262}} | {{formatnum:{{#expr: 24.070413 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 159 | [[Dubí]] | [[Dosiero:Eichwald-Dubi-Kirche-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8114}} | {{formatnum:{{#expr: 33.847494 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 160 | [[Stříbro]] | [[Dosiero:Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:8060}} | {{formatnum:{{#expr: 47.776421 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 161 | [[Hořovice]] | [[Dosiero:KLG 4813 Hořovice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8055}} | {{formatnum:{{#expr: 9.54555 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 162 | [[Semily]] | [[Dosiero:Pohled na Semily.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8022}} | {{formatnum:{{#expr: 16.308533 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 163 | [[Bystřice pod Hostýnem]] | [[Dosiero:Hostyn - rozhledna, ukazka vyhledu na Bystrici pod Hostynem.JPG|center|75px]] | {{formatnum:8002}} | {{formatnum:{{#expr: 26.811394 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 164 | [[Hrádek nad Nisou]] | [[Dosiero:Hradeknn 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:8001}} | {{formatnum:{{#expr: 48.543008 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 165 | [[Lipník nad Bečvou]] | [[Dosiero:Lipník-náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7955}} | {{formatnum:{{#expr: 30.62 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 166 | [[Milevsko]] | [[Dosiero:Milevsko Kostel Sv.Bartoloměje.JPG|center|75px]] | {{formatnum:7950}} | {{formatnum:{{#expr: 42.29 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 167 | [[Šlapanice]] | [[Dosiero:Šlapanice, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7915}} | {{formatnum:{{#expr: 14.648877 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 168 | [[Benátky nad Jizerou]] | [[Dosiero:Benátky nad Jizerou Husovo nám. 3.JPG|center|75px]] | {{formatnum:7879}} | {{formatnum:{{#expr: 35.505468 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 169 | [[Bystřice nad Pernštejnem]] | [[Dosiero:Náměstí v Bystřici nad Pernštejnem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7871}} | {{formatnum:{{#expr: 53.07 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 170 | [[Rychvald]] | [[Dosiero:Rychvald - Náměstí Míru (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7787}} | {{formatnum:{{#expr: 17.020886 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 171 | [[Týn nad Vltavou]] | [[Dosiero:Tyn nad Vltavou (7).JPG|center|75px]] | {{formatnum:7774}} | {{formatnum:{{#expr: 43.020675 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 172 | [[Rýmařov]] | [[Dosiero:Pohled na Rýmařov.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7763}} | {{formatnum:{{#expr: 60.727918 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 173 | [[Nejdek]] | [[Dosiero:Nejdek, náměstí Karla IV. (1).JPG|center|75px]] | {{formatnum:7733}} | {{formatnum:{{#expr: 52.271499 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 174 | [[Černošice]] | [[Dosiero:Dolní Mokropsy a Stará Vráž, z Hladké skály (01).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7712}} | {{formatnum:{{#expr: 9.058736 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 175 | [[Mikulov]] | [[Dosiero:Overview of Mikulov from Svatý Kopeček 2020 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7577}} | {{formatnum:{{#expr: 45.317984 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 176 | [[Kaplice]] | [[Dosiero:Kaplice, kašna s pranýřem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7531}} | {{formatnum:{{#expr: 40.849505 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 177 | [[Úvaly]] | [[Dosiero:Uvaly Arnosta z Pardubic 95 radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7515}} | {{formatnum:{{#expr: 10.966984 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 178 | [[Český Brod]] | [[Dosiero:Cesky brod.JPG|center|75px]] | {{formatnum:7487}} | {{formatnum:{{#expr: 19.703634 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 179 | [[Vratimov]] | [[Dosiero:Vratimov 008.JPG|center|75px]] | {{formatnum:7434}} | {{formatnum:{{#expr: 14.135831 round 2 }}}} | okres Ostrava-město |- | style='text-align:right'| 180 | [[Bílovec]] | [[Dosiero:Bílovec, Slezské sq.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7411}} | {{formatnum:{{#expr: 38.871063 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 181 | [[Petřvald (distrikto Karviná)|Petřvald]] | [[Dosiero:Petřvald - kostel sv. Jindřicha s křížovou cestou (srpen 2021).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7409}} | {{formatnum:{{#expr: 12.628623 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 182 | [[Vodňany]] | [[Dosiero:Vodňany-náměstí2009.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7383}} | {{formatnum:{{#expr: 36.336874 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 183 | [[Frýdlant]] | [[Dosiero:Frýdlant, křížová cesta, vyhlídka na město (5).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7379}} | {{formatnum:{{#expr: 31.616731 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 184 | [[Odry]] | [[Dosiero:Odry, Masarykovo náměstí - 05.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7314}} | {{formatnum:{{#expr: 74.050648 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 185 | [[Vimperk]] | [[Dosiero:Vimperk-Markt-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7289}} | {{formatnum:{{#expr: 80.040771 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 186 | [[Slavkov u Brna]] | [[Dosiero:DSCN0979 (5864465448).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7258}} | {{formatnum:{{#expr: 14.946447 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 187 | [[Nový Bydžov]] | [[Dosiero:Radnice v Novém Bydžově.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7224}} | {{formatnum:{{#expr: 35.27148 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 188 | [[Dačice]] | [[Dosiero:Dačice, Palackého náměstí z věže.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7157}} | {{formatnum:{{#expr: 66.96 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 189 | [[Letovice]] | [[Dosiero:Pohled na město od západu, Letovice, okres Blansko (02).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7124}} | {{formatnum:{{#expr: 51.015097 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 190 | [[Broumov]] | [[Dosiero:Broumov, náměstí, 2017 (01).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7108}} | {{formatnum:{{#expr: 22.28 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 191 | [[Moravské Budějovice]] | [[Dosiero:Moravské Budějovice zámek 3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7098}} | {{formatnum:{{#expr: 37.131503 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 192 | [[Sezimovo Ústí]] | [[Dosiero:Benesova vila.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7097}} | {{formatnum:{{#expr: 8.442576 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 193 | [[Soběslav]] | [[Dosiero:Soběslav, kostel sv. Víta, v pozadí věž kostela sv. Petra a Pavla.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7070}} | {{formatnum:{{#expr: 19.995083 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 194 | [[Napajedla]] | [[Dosiero:Radnice Napajedla.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7043}} | {{formatnum:{{#expr: 19.826361 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 195 | [[Nýřany]] | [[Dosiero:Nýřany - radnice 2.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6991}} | {{formatnum:{{#expr: 21.72 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 196 | [[Bučovice]] | [[Dosiero:Bučovice zámek (srpen 2023).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6891}} | {{formatnum:{{#expr: 31.191141 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 197 | [[Přeštice]] | [[Dosiero:Kostel Nanebevzeti P Marie Prestice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6792}} | {{formatnum:{{#expr: 25.41 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 198 | [[Rosice]] | [[Dosiero:Rosice05860.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6784}} | {{formatnum:{{#expr: 12.739936 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 199 | [[Sedlčany]] | [[Dosiero:Sedlčany MěÚ 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6767}} | {{formatnum:{{#expr: 36.47 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 200 | [[Holice]] | [[Dosiero:Kostel svatého Martina v Holicích 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6761}} | {{formatnum:{{#expr: 19.654216 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 201 | [[Kravaře]] | [[Dosiero:Schloss Deutsch Krawarn.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6689}} | {{formatnum:{{#expr: 19.371105 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 202 | [[Blatná]] | [[Dosiero:Blatná-kostel2009d.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6669}} | {{formatnum:{{#expr: 43.601382 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 203 | [[Šenov]] | [[Dosiero:Senov kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6639}} | {{formatnum:{{#expr: 16.634785 round 2 }}}} | okres Ostrava-město |- | style='text-align:right'| 204 | [[Staré Město (distrikto Uherské Hradiště)|Staré Město]] | [[Dosiero:Staré Město (UH).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6585}} | {{formatnum:{{#expr: 20.83246 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 205 | [[Odolena Voda]] | [[Dosiero:OdolenaVoda1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6547}} | {{formatnum:{{#expr: 11.238201 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 206 | [[Dobruška]] | [[Dosiero:Dobruška - radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6532}} | {{formatnum:{{#expr: 34.437002 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 207 | [[Veselí nad Lužnicí]] | [[Dosiero:Veselí nad Lužnicí Stará radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6515}} | {{formatnum:{{#expr: 29.566544 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 208 | [[Dobřany]] | [[Dosiero:Dobřany - kostel sv. Víta (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6504}} | {{formatnum:{{#expr: 35.316044 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 209 | [[Kraslice]] | [[Dosiero:Kraslice radnice červen 2018 (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6432}} | {{formatnum:{{#expr: 81.345455 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 210 | [[Mníšek pod Brdy]] | [[Dosiero:Mnisek pod Brdy from NNW.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6432}} | {{formatnum:{{#expr: 26.498681 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 211 | [[Hulín]] | [[Dosiero:Hulín, náměstí, fontána.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6414}} | {{formatnum:{{#expr: 32.118828 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 212 | [[Letohrad]] | [[Dosiero:Letohrad nám DSCN0622.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6407}} | {{formatnum:{{#expr: 23.544 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 213 | [[Světlá nad Sázavou]] | [[Dosiero:Světlá nad Sázavou - náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6394}} | {{formatnum:{{#expr: 42.08 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 214 | [[Hustopeče]] | [[Dosiero:Hustopeče, Dukelské náměstí (květen 2025).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6388}} | {{formatnum:{{#expr: 24.533215 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 215 | [[Mimoň]] | [[Dosiero:Mimoň centrum Mírová.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6387}} | {{formatnum:{{#expr: 15.48 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 216 | [[Chrastava]] | [[Dosiero:Chrastava - náměstí 1. máje (říjen 2024) (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6315}} | {{formatnum:{{#expr: 27.463963 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 217 | [[Podbořany]] | [[Dosiero:Podbořany náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6253}} | {{formatnum:{{#expr: 60.163939 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 218 | [[Kostelec nad Orlicí]] | [[Dosiero:Kostelec nad Orlicí - Town Hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6252}} | {{formatnum:{{#expr: 26.204331 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 219 | [[Dubňany]] | [[Dosiero:Dubňany - náměstí 15. dubna (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6202}} | {{formatnum:{{#expr: 22.581508 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 220 | [[Slavičín]] | [[Dosiero:Slavičín, Horní náměstí, východ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6184}} | {{formatnum:{{#expr: 33.657102 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 221 | [[Týniště nad Orlicí]] | [[Dosiero:Týniště nad Orlicí square.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6148}} | {{formatnum:{{#expr: 52.45923 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 222 | [[Pohořelice]] | [[Dosiero:Pohořelice - náměstí Svobody.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6126}} | {{formatnum:{{#expr: 43.044986 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 223 | [[Hronov]] | [[Dosiero:Hronov from air 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6094}} | {{formatnum:{{#expr: 22.036568 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 224 | [[Železný Brod]] | [[Dosiero:Eisenbrod-Rathaus.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6043}} | {{formatnum:{{#expr: 22.508518 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 225 | [[Tanvald]] | [[Dosiero:Tannwald-Rathaus1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5970}} | {{formatnum:{{#expr: 12.447284 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 226 | [[Rousínov]] | [[Dosiero:Stará radnice(Rousínov- czech republic).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5962}} | {{formatnum:{{#expr: 23.049615 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 227 | [[Třebechovice pod Orebem]] | [[Dosiero:Třebechovice pod Orebem - kašna na Masarykově náměstí (stav červen 2024).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5869}} | {{formatnum:{{#expr: 21.007408 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 228 | [[Žamberk]] | [[Dosiero:Radnice v Žamberku.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5819}} | {{formatnum:{{#expr: 16.909087 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 229 | [[Třešť]] | [[Dosiero:Třešť zámek 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5790}} | {{formatnum:{{#expr: 46.985164 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 230 | [[Modřice]] | [[Dosiero:Modřice - náměstí Svobody.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5755}} | {{formatnum:{{#expr: 10.050499 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 231 | [[Týnec nad Sázavou]] | [[Dosiero:Týnec nad Sázavou, od LIDLu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5752}} | {{formatnum:{{#expr: 25.746213 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 232 | [[Kojetín]] | [[Dosiero:Kojetín, Masarykovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5748}} | {{formatnum:{{#expr: 31.093767 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 233 | [[Nové Strašecí]] | [[Dosiero:Nové Strašecí radnice na náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5686}} | {{formatnum:{{#expr: 13.319125 round 2 }}}} | okres Rakovník |- | style='text-align:right'| 234 | [[Moravský Krumlov]] | [[Dosiero:Moravský Krumlov - panorama od kaple svatého Floriána obr1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5667}} | {{formatnum:{{#expr: 49.558098 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 235 | [[Holýšov]] | [[Dosiero:Holýšov, 5. května square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5647}} | {{formatnum:{{#expr: 29.316427 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 236 | [[Šluknov]] | [[Dosiero:Šluknov náměstí 5a.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5629}} | {{formatnum:{{#expr: 47.468518 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 237 | [[Hluboká nad Vltavou]] | [[Dosiero:Zamek Hluboka 001 THWZ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5626}} | {{formatnum:{{#expr: 91.106367 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 238 | [[Lomnice nad Popelkou]] | [[Dosiero:Rathaus Lomnitz.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5626}} | {{formatnum:{{#expr: 25.575763 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 239 | [[Chlumec nad Cidlinou]] | [[Dosiero:Karlova Koruna - zámek (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5609}} | {{formatnum:{{#expr: 21.441977 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 240 | [[Františkovy Lázně]] | [[Dosiero:Františkovy Lázně centrum 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5607}} | {{formatnum:{{#expr: 25.761687 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 241 | [[Kunovice]] | [[Dosiero:Kunovice, křižovatka.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5570}} | {{formatnum:{{#expr: 28.549465 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 242 | [[Zubří]] | [[Dosiero:Zubří, kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5561}} | {{formatnum:{{#expr: 28.38545 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 243 | [[Vítkov]] | [[Dosiero:Vítkov, náměstí Jana Zajíce.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5508}} | {{formatnum:{{#expr: 55.046787 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 244 | [[Rudná (distrikto Prago-okcidento)|Rudná]] | [[Dosiero:Rudná, cesta ke křižovatce.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5502}} | {{formatnum:{{#expr: 8.196133 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 245 | [[Planá]] | [[Dosiero:Planá (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5493}} | {{formatnum:{{#expr: 62.462962 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 246 | [[Velká Bíteš]] | [[Dosiero:Church of Saint John the Baptist (Velká Bíteš).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5482}} | {{formatnum:{{#expr: 47.303134 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 247 | [[Fulnek]] | [[Dosiero:Fulnek, Komenský square 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5472}} | {{formatnum:{{#expr: 68.484195 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 248 | [[Hradec nad Moravicí]] | [[Dosiero:Hradec nad Morawicą - Czerwony Zamek 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5459}} | {{formatnum:{{#expr: 43.95766 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 249 | [[Úpice]] | [[Dosiero:Úpice - muzeum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5448}} | {{formatnum:{{#expr: 15.300141 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 250 | [[Starý Plzenec]] | [[Dosiero:Stary Plzenec CZ from S 0030.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5403}} | {{formatnum:{{#expr: 18.373205 round 2 }}}} | okres Plzeň-město |- | style='text-align:right'| 251 | [[Brumov-Bylnice]] | [[Dosiero:Sousoší Nejsvětější Trojice Brumov-Bylnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5400}} | {{formatnum:{{#expr: 56.270972 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 252 | [[Jilemnice]] | [[Dosiero:Jilemnice kostel sv vavrince.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5377}} | {{formatnum:{{#expr: 13.859019 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 253 | [[Bakov nad Jizerou]] | [[Dosiero:Bakov nad Jizerou, náměstí západ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5355}} | {{formatnum:{{#expr: 27.008269 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 254 | [[Stochov]] | [[Dosiero:Stochov - Mírové náměstí (březen 2022).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5349}} | {{formatnum:{{#expr: 9.495071 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 255 | [[Strážnice]] | [[Dosiero:Straznice namesti 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5311}} | {{formatnum:{{#expr: 31.409647 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 256 | [[Horní Slavkov]] | [[Dosiero:Městský úřad Horní Slavkov1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5309}} | {{formatnum:{{#expr: 36.867481 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 257 | [[Unhošť]] | [[Dosiero:Unhost air 4268.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5292}} | {{formatnum:{{#expr: 17.417258 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 258 | [[Polná]] | [[Dosiero:Kostel NPM Polná 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5277}} | {{formatnum:{{#expr: 37.77178 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 259 | [[Trhové Sviny]] | [[Dosiero:Trhové-Sviny-Nanebevzetí-Panny-Marie.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5262}} | {{formatnum:{{#expr: 52.78 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 260 | [[Jílové u Prahy]] | [[Dosiero:Jílový-náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5262}} | {{formatnum:{{#expr: 16.253971 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 261 | [[Jablunkov]] | [[Dosiero:Rzeka Łomna w Jabłonkowie 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5257}} | {{formatnum:{{#expr: 10.386146 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 262 | [[Kosmonosy]] | [[Dosiero:Loreta Sta. Casa (Kosmonosy) crop.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5247}} | {{formatnum:{{#expr: 11.384932 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 263 | [[Kdyně]] | [[Dosiero:Kdyne pohled ze severu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5153}} | {{formatnum:{{#expr: 28.740828 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 264 | [[Telč]] | [[Dosiero:Telč - pohled na vnitřní město přes Ulický rybník (02).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5134}} | {{formatnum:{{#expr: 24.873079 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 265 | [[Doksy]] | [[Dosiero:Doksy náměstí sloup 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5115}} | {{formatnum:{{#expr: 74.961537 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 266 | [[Horažďovice]] | [[Dosiero:Kostel sv. Petra a Pavla (Horažďovice).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5103}} | {{formatnum:{{#expr: 43.039706 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 267 | [[Třemošná]] | [[Dosiero:Třemošná, town hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5052}} | {{formatnum:{{#expr: 18.11669 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 268 | [[Horšovský Týn]] | [[Dosiero:Horšovský Týn, náměstí Republiky01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5046}} | {{formatnum:{{#expr: 71.306749 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 269 | [[Česká Kamenice]] | [[Dosiero:Česká Kamenice náměstí radnice a dům.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5037}} | {{formatnum:{{#expr: 38.765545 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 270 | [[Luhačovice]] | [[Dosiero:Luhatschowitz-2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5029}} | {{formatnum:{{#expr: 32.993713 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 271 | [[Skuteč]] | [[Dosiero:Mariánský sloup Skuteč.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5020}} | {{formatnum:{{#expr: 35.4028 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 272 | [[Česká Skalice]] | [[Dosiero:Česká Skalice - historická radnice čp. 52 a 1 na Husově náměstí (stav listopad 2024).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5020}} | {{formatnum:{{#expr: 17.363298 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 273 | [[Nýrsko]] | [[Dosiero:Nýrsko pohled na kostel sv. Tomáše.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5011}} | {{formatnum:{{#expr: 31.544545 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 274 | [[Chýně]] | [[Dosiero:Chýně, obecní úřad.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4965}} | {{formatnum:{{#expr: 4.997889 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 275 | [[Heřmanův Městec]] | [[Dosiero:Kostel sv Bartoloměje v Heřmanově Městci od jihu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4964}} | {{formatnum:{{#expr: 14.342195 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 276 | [[Jílové (distrikto Děčín)|Jílové]] | [[Dosiero:Děčínský Sněžník, 2020 (17).jpg|center|75px]] | {{formatnum:4932}} | {{formatnum:{{#expr: 36.563844 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 277 | [[Bor (distrikto Tachov)|Bor]] | [[Dosiero:Bor kostel sv. Mikuláše.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4889}} | {{formatnum:{{#expr: 116.511231 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 278 | [[Pečky]] | [[Dosiero:Pecky mestsky urad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4874}} | {{formatnum:{{#expr: 10.763452 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 279 | [[Oslavany]] | [[Dosiero:Oslavany, zámek, arkádové nádvoří (03).jpg|center|75px]] | {{formatnum:4873}} | {{formatnum:{{#expr: 18.709463 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 280 | [[Valašské Klobouky]] | [[Dosiero:Město z rozhledny Královec při východu slunce, Valašské Klobouky, okres Zlín.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4864}} | {{formatnum:{{#expr: 26.946893 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 281 | [[Vizovice]] | [[Dosiero:Vizovice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4845}} | {{formatnum:{{#expr: 28.566848 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 282 | [[Bechyně]] | [[Dosiero:Bechyně náměstí a kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4815}} | {{formatnum:{{#expr: 21.293035 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 283 | [[Bělá pod Bezdězem]] | [[Dosiero:Bělá pod Bezdězem - radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4804}} | {{formatnum:{{#expr: 63.19957 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 284 | [[Náměšť nad Oslavou]] | [[Dosiero:Zámek-alibaba - panoramio.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4767}} | {{formatnum:{{#expr: 18.626478 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 285 | [[Protivín]] | [[Dosiero:Protivín-square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4764}} | {{formatnum:{{#expr: 61.459112 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 286 | [[Votice]] | [[Dosiero:Votice náměstí radnice 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4760}} | {{formatnum:{{#expr: 36.55 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 287 | [[Zruč nad Sázavou]] | [[Dosiero:Zruč nad Sázavou 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4755}} | {{formatnum:{{#expr: 16.413278 round 2 }}}} | okres Kutná Hora |- | style='text-align:right'| 288 | [[Ledeč nad Sázavou]] | [[Dosiero:Ledeč nad Sázavou zámek.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4749}} | {{formatnum:{{#expr: 17.010744 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 289 | [[Pacov]] | [[Dosiero:Pacov kostel svatého Michaela 5.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4743}} | {{formatnum:{{#expr: 35.860716 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 290 | [[Vrbno pod Pradědem]] | [[Dosiero:Vrbno pod Pradedem kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4714}} | {{formatnum:{{#expr: 68.912473 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 291 | [[Bystřice (distrikto Benešov)|Bystřice]] | [[Dosiero:Bystřice01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4698}} | {{formatnum:{{#expr: 63.358971 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 292 | [[Habartov]] | [[Dosiero:Habartov pomník zastřelených četníků.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4691}} | {{formatnum:{{#expr: 21.386907 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 293 | [[Lišov]] | [[Dosiero:Lišov-kostel2013d.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4679}} | {{formatnum:{{#expr: 93.550256 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 294 | [[Postoloprty]] | [[Dosiero:Postoloprty radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4673}} | {{formatnum:{{#expr: 46.556419 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 295 | [[Chropyně]] | [[Dosiero:Kostel sv. Jiljí (Chropyně), nám. Svobody, Chropyně 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4642}} | {{formatnum:{{#expr: 19.003751 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 296 | [[Adamov (distrikto Blansko)|Adamov]] | [[Dosiero:Adamov - pohled z Alexandrovy rozhledny, 2025-04, obr04.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4616}} | {{formatnum:{{#expr: 3.781066 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 297 | [[Planá nad Lužnicí]] | [[Dosiero:Planá nad Lužnicí - městský úřad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4614}} | {{formatnum:{{#expr: 21.418116 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 298 | [[Meziboří]] | [[Dosiero:Meziboří- Park Přátelství.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4597}} | {{formatnum:{{#expr: 14.36308 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 299 | [[Vamberk]] | [[Dosiero:Vamberk - Husovo náměstí s mariánským sloupem a kostelem sv. Prokopa.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4568}} | {{formatnum:{{#expr: 21.022202 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 300 | [[Bzenec]] | [[Dosiero:Bzenec namesti Svobody 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4561}} | {{formatnum:{{#expr: 40.336022 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 301 | [[Cvikov]] | [[Dosiero:Cvikov 2017-07 03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4534}} | {{formatnum:{{#expr: 45.05417 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 302 | [[Kynšperk nad Ohří]] | [[Dosiero:Kostel Nanebevzetí Panny Marie v Kynšperku (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:4527}} | {{formatnum:{{#expr: 23.312378 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 303 | [[Osek (distrikto Teplice)|Osek]] | [[Dosiero:Osek barokní dům 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4516}} | {{formatnum:{{#expr: 42.368424 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 304 | [[Vracov]] | [[Dosiero:Vracov radnice 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4496}} | {{formatnum:{{#expr: 44.404246 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 305 | [[Kostelec nad Labem]] | [[Dosiero:Kostelec nad Labem, Komenského sq.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4462}} | {{formatnum:{{#expr: 15.552379 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 306 | [[Klimkovice]] | [[Dosiero:Klimkovice-895138-1602.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4454}} | {{formatnum:{{#expr: 14.63677 round 2 }}}} | okres Ostrava-město |- | style='text-align:right'| 307 | [[Sezemice]] | [[Dosiero:Sezemice - obecní dům.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4451}} | {{formatnum:{{#expr: 22.154743 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 308 | [[Bojkovice]] | [[Dosiero:Bojkovice, muzeum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4422}} | {{formatnum:{{#expr: 41.879763 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 309 | [[Nová Role]] | [[Dosiero:KostelSvMichaelaNováRole.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4277}} | {{formatnum:{{#expr: 13.533128 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 310 | [[Chlumec (distrikto Ústí nad Labem)|Chlumec]] | [[Dosiero:Chlumecké náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4257}} | {{formatnum:{{#expr: 12.872495 round 2 }}}} | okres Ústí nad Labem |- | style='text-align:right'| 311 | [[Hluk]] | [[Dosiero:Hluk tvrz.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4254}} | {{formatnum:{{#expr: 28.391462 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 312 | [[Rožmitál pod Třemšínem]] | [[Dosiero:Rožmitál pod Třemšínem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4244}} | {{formatnum:{{#expr: 52.972451 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 313 | [[Uherský Ostroh]] | [[Dosiero:Uherský Ostroh-náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4209}} | {{formatnum:{{#expr: 26.533971 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 314 | [[Blovice]] | [[Dosiero:Blovice 04.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4207}} | {{formatnum:{{#expr: 28.963052 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 315 | [[Borovany]] | [[Dosiero:Borovany CB - celkový pohled.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4184}} | {{formatnum:{{#expr: 42.332733 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 316 | [[Brušperk]] | [[Dosiero:Brušperk, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4164}} | {{formatnum:{{#expr: 10.268451 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 317 | [[Slatiňany]] | [[Dosiero:Slatinany CZ castle from E 0298.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4163}} | {{formatnum:{{#expr: 15.605117 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 318 | [[Kostelec nad Černými lesy]] | [[Dosiero:Kostelec nad Černými lesy, galerie.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4156}} | {{formatnum:{{#expr: 17.698291 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 319 | [[Mnichovice]] | [[Dosiero:Mnichovice namesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4156}} | {{formatnum:{{#expr: 8.321334 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 320 | [[Hostinné]] | [[Dosiero:Hostinné, náměstí, 2022 (15).jpg|center|75px]] | {{formatnum:4151}} | {{formatnum:{{#expr: 8.06684 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 321 | [[Rajhrad]] | [[Dosiero:Rajhrad - křižovatka Městečko a Masarykova.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4136}} | {{formatnum:{{#expr: 9.493542 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 322 | [[Police nad Metují]] | [[Dosiero:Radnice v Polici nad Metuji.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4131}} | {{formatnum:{{#expr: 24.411311 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 323 | [[Zdice]] | [[Dosiero:Zdice, pěší zóna.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4124}} | {{formatnum:{{#expr: 13.805593 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 324 | [[Králíky]] | [[Dosiero:KralikyNamesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4097}} | {{formatnum:{{#expr: 52.776877 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 325 | [[Jaroměřice nad Rokytnou]] | [[Dosiero:Zámek Jaroměřice nad Rokytnou-alibaba - panoramio.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4087}} | {{formatnum:{{#expr: 51.370632 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 326 | [[Přibyslav]] | [[Dosiero:Benfoto-přibyslav141.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4076}} | {{formatnum:{{#expr: 35.315858 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 327 | [[Horní Bříza]] | [[Dosiero:Mg9694hornibriza.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4066}} | {{formatnum:{{#expr: 14.545063 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 328 | [[Buštěhrad]] | [[Dosiero:Toskánský sloup Panny Marie v Buštěhradě (Q37023714) 03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3995}} | {{formatnum:{{#expr: 7.609259 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 329 | [[Jemnice]] | [[Dosiero:Jemnice, nám. Svobody (2017-07-27; 04).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3964}} | {{formatnum:{{#expr: 32.492271 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 330 | [[Klecany]] | [[Dosiero:Klecany, náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3938}} | {{formatnum:{{#expr: 10.161205 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 331 | [[Smržovka]] | [[Dosiero:T. G. Masaryka, Smržovka (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3915}} | {{formatnum:{{#expr: 14.814905 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 332 | [[Paskov]] | [[Dosiero:Paskov, kostel (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3883}} | {{formatnum:{{#expr: 11.80079 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 333 | [[Dolní Benešov]] | [[Dosiero:DolniBenesovRybnikNezmar.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3869}} | {{formatnum:{{#expr: 14.80506 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 334 | [[Sázava (distrikto Benešov)|Sázava]] | [[Dosiero:100822 Sazava Klaster 0020.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3867}} | {{formatnum:{{#expr: 20.48 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 335 | [[Velešín]] | [[Dosiero:Velesin-2006-09-30-VychodniCastSeverniStranyNamesti.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3861}} | {{formatnum:{{#expr: 13.235612 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 336 | [[Velké Bílovice]] | [[Dosiero:Velké Bílovice - kostel Narození Panny Marie, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3854}} | {{formatnum:{{#expr: 25.734312 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 337 | [[Stráž pod Ralskem]] | [[Dosiero:Stráž pod Ralskem nám. 5. května 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3839}} | {{formatnum:{{#expr: 21.580331 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 338 | [[Fryšták]] | [[Dosiero:Town hall of Fryšták.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3834}} | {{formatnum:{{#expr: 24.167909 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 339 | [[Brtnice]] | [[Dosiero:Brtnice view from castle gardens in Brtnice, Jihlava District.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3817}} | {{formatnum:{{#expr: 74.123716 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 340 | [[Kamenický Šenov]] | [[Dosiero:Kamenický Šenov kostel 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3811}} | {{formatnum:{{#expr: 10.467642 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 341 | [[Velká Bystřice]] | [[Dosiero:Velká Bystřice, radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3779}} | {{formatnum:{{#expr: 9.219399 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 342 | [[Řevnice]] | [[Dosiero:Revnice cerna skala.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3777}} | {{formatnum:{{#expr: 10.141471 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 343 | [[Dobřichovice]] | [[Dosiero:Dobrichovice4183m.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3772}} | {{formatnum:{{#expr: 10.921526 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 344 | [[Lom (distrikto Most)|Lom]] | [[Dosiero:Lom náměstí s kostelem.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3762}} | {{formatnum:{{#expr: 16.801196 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 345 | [[Větřní]] | [[Dosiero:Wettern (Větřní) - Kirche.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3761}} | {{formatnum:{{#expr: 27.711251 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 346 | [[Rájec-Jestřebí]] | [[Dosiero:Pohled na Rájec-Jestřebí z cesty mezi Karolínem a Ráječkem, okres Blansko.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3736}} | {{formatnum:{{#expr: 15.670828 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 347 | [[Nové Město pod Smrkem]] | [[Dosiero:Nové Město pod Smrkem, městské lázně (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3725}} | {{formatnum:{{#expr: 28.927635 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 348 | [[Jablonné v Podještědí]] | [[Dosiero:Jablonné v Podještědí náměstí Míru pano.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3704}} | {{formatnum:{{#expr: 57.877229 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 349 | [[Zlaté Hory|Zlaté Hory - Zuckmantel]] | [[Dosiero:2020 - Biskupia Kopa Bischofskoppe Zlaté Hory.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3701}} | {{formatnum:{{#expr: 85.924989 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 350 | [[Volary]] | [[Dosiero:Volary.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3692}} | {{formatnum:{{#expr: 107.520728 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 351 | [[Židlochovice]] | [[Dosiero:Židlochovice náměstí Míru 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3676}} | {{formatnum:{{#expr: 5.931761 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 352 | [[Lázně Bělohrad]] | [[Dosiero:Fričovo muzeum.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3674}} | {{formatnum:{{#expr: 28.385816 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 353 | [[Dobrovice]] | [[Dosiero:Dobrovice-market place.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3671}} | {{formatnum:{{#expr: 24.63453 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 354 | [[Zbýšov]] | [[Dosiero:Zbýšov kostel sv. Martina 3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3671}} | {{formatnum:{{#expr: 6.013652 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 355 | [[Kamenice nad Lipou]] | [[Dosiero:Kamenice nad Lipou, Čsl. armády sq.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3651}} | {{formatnum:{{#expr: 31.539631 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 356 | [[Stod]] | [[Dosiero:Stod (6).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3646}} | {{formatnum:{{#expr: 20.036659 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 357 | [[Lanžhot]] | [[Dosiero:Lanžhot church.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3637}} | {{formatnum:{{#expr: 54.81013 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 358 | [[České Velenice]] | [[Dosiero:České Velenice - křižovatka Revoluční a Vitorazská, 2024-03, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3607}} | {{formatnum:{{#expr: 12.086458 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 359 | [[Libčice nad Vltavou]] | [[Dosiero:Libčice nad Vltavou, náměstí Svobody (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3604}} | {{formatnum:{{#expr: 7.101057 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 360 | [[Suchdol nad Lužnicí]] | [[Dosiero:Suchdol nad Lužnicí - kostel sv. Mikuláše.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3597}} | {{formatnum:{{#expr: 63.582121 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 361 | [[Valtice]] | [[Dosiero:Valtice náměstí celek s kostelem 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3580}} | {{formatnum:{{#expr: 47.849121 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 362 | [[Březnice]] | [[Dosiero:Březnice, kašna.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3577}} | {{formatnum:{{#expr: 19.46634 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 363 | [[Nepomuk]] | [[Dosiero:Sv Jan Nepomucky small.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3562}} | {{formatnum:{{#expr: 12.8 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 364 | [[Štěpánov (distrikto Olomouc)|Štěpánov]] | [[Dosiero:Kostel sv. Vavřince se hřbitovem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3555}} | {{formatnum:{{#expr: 26.840546 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 365 | [[Libušín]] | [[Dosiero:Libušín, kostel.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3555}} | {{formatnum:{{#expr: 9.480601 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 366 | [[Benešov nad Ploučnicí]] | [[Dosiero:Benešov nad Ploučnicí náměstí Míru 3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3526}} | {{formatnum:{{#expr: 9.773206 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 367 | [[Veverská Bítýška]] | [[Dosiero:Veverská Bítýška - letecký pohled 01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3512}} | {{formatnum:{{#expr: 13.602779 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 368 | [[Jiříkov]] | [[Dosiero:Jiríkov Zentrum Mike Krüger 080817 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3507}} | {{formatnum:{{#expr: 13.32679 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 369 | [[Štramberk]] | [[Dosiero:Štramberk (CZE) - general view of the town.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3470}} | {{formatnum:{{#expr: 9.333036 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 370 | [[Toužim]] | [[Dosiero:Toužim náměstí Jiřího z Poděbrad červenec 2022 (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3465}} | {{formatnum:{{#expr: 98.550256 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 371 | [[Velké Opatovice]] | [[Dosiero:Zámek Velké Opatovice, okres Blansko (11).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3457}} | {{formatnum:{{#expr: 25.931779 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 372 | [[Zliv]] | [[Dosiero:Zliv-10 mestsky urad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3453}} | {{formatnum:{{#expr: 14.205467 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 373 | [[Kralovice]] | [[Dosiero:Kralovice - Okres Plzeň-sever (7).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3450}} | {{formatnum:{{#expr: 39.801408 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 374 | [[Staňkov (distrikto Domažlice)|Staňkov]] | [[Dosiero:Staňkov, municipal office.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3401}} | {{formatnum:{{#expr: 20.494813 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 375 | [[Libochovice]] | [[Dosiero:Libochovice-Schloss-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3388}} | {{formatnum:{{#expr: 15.640004 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 376 | [[Trmice]] | [[Dosiero:SchlossTürmitz2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3381}} | {{formatnum:{{#expr: 6.66077 round 2 }}}} | okres Ústí nad Labem |- | style='text-align:right'| 377 | [[Hrušovany nad Jevišovkou]] | [[Dosiero:Hrušovany nad Jevišovkou, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3377}} | {{formatnum:{{#expr: 25.299742 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 378 | [[Město Albrechtice]] | [[Dosiero:Město Albrechtice, Náměstí ČSA (červenec 2025).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3375}} | {{formatnum:{{#expr: 65.279503 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 379 | [[Újezd u Brna]] | [[Dosiero:Újezd u Brna, fara.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3375}} | {{formatnum:{{#expr: 13.072462 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 380 | [[Lázně Bohdaneč]] | [[Dosiero:Radnice v Bohdanči.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3355}} | {{formatnum:{{#expr: 21.78655 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 381 | [[Krásná Lípa]] | [[Dosiero:Schönlinde-Markt-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3341}} | {{formatnum:{{#expr: 31.419051 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 382 | [[Třemošnice]] | [[Dosiero:Třemošnice, nám. Míru.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3314}} | {{formatnum:{{#expr: 19.004314 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 383 | [[Sadská]] | [[Dosiero:Sadská.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3301}} | {{formatnum:{{#expr: 16.440829 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 384 | [[Košťany]] | [[Dosiero:Mírové náměstí v Košťanech.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3239}} | {{formatnum:{{#expr: 24.301863 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 385 | [[Nová Bystřice]] | [[Dosiero:Nova Bystrice (6).JPG|center|75px]] | {{formatnum:3199}} | {{formatnum:{{#expr: 81.795238 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 386 | [[Žirovnice]] | [[Dosiero:Žirovnice náměstí kostel sv. Filipa a Jakuba.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3178}} | {{formatnum:{{#expr: 44.414989 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 387 | [[Chrast]] | [[Dosiero:Chrast - zámek 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3150}} | {{formatnum:{{#expr: 17.837829 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 388 | [[Opočno]] | [[Dosiero:Opočno from air 8.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3148}} | {{formatnum:{{#expr: 14.010846 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 389 | [[Smiřice]] | [[Dosiero:Smiřice, kaple Zjevení 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3138}} | {{formatnum:{{#expr: 10.67621 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 390 | [[Uhlířské Janovice]] | [[Dosiero:UhlirskeJanovice-2006-09-17-KostelSvAloise.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3131}} | {{formatnum:{{#expr: 25.46109 round 2 }}}} | okres Kutná Hora |- | style='text-align:right'| 391 | [[Velké Pavlovice]] | [[Dosiero:View of Velké Pavlovice from Slunečná observation tower 2020 02 crop.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3100}} | {{formatnum:{{#expr: 23.245076 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 392 | [[Kaznějov]] | [[Dosiero:Kaplička sv. Jana Nepomuckého.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3085}} | {{formatnum:{{#expr: 12.301387 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 393 | [[Ždírec nad Doubravou]] | [[Dosiero:Zdirec namesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3083}} | {{formatnum:{{#expr: 26.729735 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 394 | [[Velvary]] | [[Dosiero:IMG 0375m Velvary centrum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3080}} | {{formatnum:{{#expr: 18.099968 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 395 | [[Jablonné nad Orlicí]] | [[Dosiero:Jablonne-Ring-05.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3078}} | {{formatnum:{{#expr: 4.378459 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 396 | [[Žacléř]] | [[Dosiero:Žacléř - Rýchorské náměstí, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3072}} | {{formatnum:{{#expr: 21.82167 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 397 | [[Miroslav]] | [[Dosiero:Miroslavské-kopce2011-výhled-na-Miroslav3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3054}} | {{formatnum:{{#expr: 26.599876 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 398 | [[Loštice]] | [[Dosiero:Loštice2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3052}} | {{formatnum:{{#expr: 11.999232 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 399 | [[Loket]] | [[Dosiero:Loket pohled na město v září 2019 (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3050}} | {{formatnum:{{#expr: 26.733523 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 400 | [[Volyně]] | [[Dosiero:Radnice ve Volyni (1).JPG|center|75px]] | {{formatnum:3036}} | {{formatnum:{{#expr: 20.58027 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 401 | [[Dolní Bousov]] | [[Dosiero:Náměstí T. G. Masaryka (Dolní Bousov) 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3011}} | {{formatnum:{{#expr: 24.306706 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 402 | [[Spálené Poříčí]] | [[Dosiero:Spálené municipality.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3008}} | {{formatnum:{{#expr: 57.819744 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 403 | [[Desná]] | [[Dosiero:Desná (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2999}} | {{formatnum:{{#expr: 12.576871 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 404 | [[Hodkovice nad Mohelkou]] | [[Dosiero:T. G. Masaryka, Hodkovice nad Mohelkou.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2994}} | {{formatnum:{{#expr: 13.493253 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 405 | [[Sedlec-Prčice]] | [[Dosiero:Sedlec-Prčice, od Sušetic.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2979}} | {{formatnum:{{#expr: 64.130898 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 406 | [[Ivanovice na Hané]] | [[Dosiero:Palacké náměstí Ivanovice na Hané.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2978}} | {{formatnum:{{#expr: 21.430812 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 407 | [[Morkovice-Slížany]] | [[Dosiero:Morkovice-Slížany naměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2975}} | {{formatnum:{{#expr: 21.149066 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 408 | [[Zákupy]] | [[Dosiero:Zákupy - Pošta (2).JPG|center|75px]] | {{formatnum:2954}} | {{formatnum:{{#expr: 40.778328 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 409 | [[Slušovice]] | [[Dosiero:Slušovice, kostel 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2945}} | {{formatnum:{{#expr: 7.106739 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 410 | [[Podivín]] | [[Dosiero:Podivín - radnice a kostel obr02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2938}} | {{formatnum:{{#expr: 17.750306 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 411 | [[Chvaletice]] | [[Dosiero:Port Chvaletice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2925}} | {{formatnum:{{#expr: 8.500674 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 412 | [[Plasy]] | [[Dosiero:Plasy od szz.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2924}} | {{formatnum:{{#expr: 57.141307 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 413 | [[Teplá]] | [[Dosiero:Kl Teplá 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2903}} | {{formatnum:{{#expr: 113.224433 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 414 | [[Kunštát]] | [[Dosiero:Kunštát.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2891}} | {{formatnum:{{#expr: 24.202321 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 415 | [[Hanušovice]] | [[Dosiero:HanusoviceUKostela.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2889}} | {{formatnum:{{#expr: 36.813761 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 416 | [[Český Dub]] | [[Dosiero:Český Dub (8).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2882}} | {{formatnum:{{#expr: 22.573024 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 417 | [[Městec Králové]] | [[Dosiero:Městec-Králové-kostel2011b.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2878}} | {{formatnum:{{#expr: 19.868987 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 418 | [[Břidličná]] | [[Dosiero:Břidličná-panorama.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2874}} | {{formatnum:{{#expr: 25.813746 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 419 | [[Rtyně v Podkrkonoší]] | [[Dosiero:Rtyně v Podkrkonoší.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2858}} | {{formatnum:{{#expr: 13.886379 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 420 | [[Rychnov u Jablonce nad Nisou]] | [[Dosiero:Kostel rychnov 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2854}} | {{formatnum:{{#expr: 12.257191 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 421 | [[Terezín]] | [[Dosiero:Terezín - náměstí ČSA, pohled od SZ, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2850}} | {{formatnum:{{#expr: 13.536437 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 422 | [[Úštěk]] | [[Dosiero:Úštěk, 2020 (09).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2844}} | {{formatnum:{{#expr: 74.947316 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 423 | [[Raspenava]] | [[Dosiero:Raspenava August 2002.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2833}} | {{formatnum:{{#expr: 41.217371 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 424 | [[Kostelec na Hané]] | [[Dosiero:Kostelec na Hané (Kosteletz in der Hanna) - town hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2832}} | {{formatnum:{{#expr: 13.860612 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 425 | [[Jevíčko]] | [[Dosiero:Věž, Jevíčko, okres Svitavy.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2822}} | {{formatnum:{{#expr: 23.220613 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 426 | [[Golčův Jeníkov]] | [[Dosiero:GolčůvJeníkov-radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2821}} | {{formatnum:{{#expr: 27.490777 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 427 | [[Moravský Beroun]] | [[Dosiero:Mor Beroun PM.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2804}} | {{formatnum:{{#expr: 51.224091 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 428 | [[Budišov nad Budišovkou]] | [[Dosiero:Budišov nad Budišovkou - městský úřad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2801}} | {{formatnum:{{#expr: 79.151521 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 429 | [[Rotava]] | [[Dosiero:Rotava1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2778}} | {{formatnum:{{#expr: 12.027078 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 430 | [[Vejprty]] | [[Dosiero:Vejprty - náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2766}} | {{formatnum:{{#expr: 9.769613 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 431 | [[Neveklov]] | [[Dosiero:KLG 4838 CZ - Neveklov.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2764}} | {{formatnum:{{#expr: 54.460494 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 432 | [[Hrádek (distrikto Rokycany)|Hrádek]] | [[Dosiero:Hrádek, Nová Huť, north part.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2754}} | {{formatnum:{{#expr: 6.052662 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 433 | [[Hejnice]] | [[Dosiero:Hejnice from Ořešník.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2751}} | {{formatnum:{{#expr: 38.411447 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 434 | [[Koryčany]] | [[Dosiero:Koryčany - pohled.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2732}} | {{formatnum:{{#expr: 41.126123 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 435 | [[Velké Hamry]] | [[Dosiero:Velké Hamry - náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2717}} | {{formatnum:{{#expr: 9.316008 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 436 | [[Mladá Vožice]] | [[Dosiero:Mladá Vožice - kostel sv. Martina se zvonicí (stav v srpnu 2023).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2705}} | {{formatnum:{{#expr: 31.591229 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 437 | [[Dašice]] | [[Dosiero:Fontána na náměstí v Dašicích.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2692}} | {{formatnum:{{#expr: 17.72684 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 438 | [[Kelč]] | [[Dosiero:Kelc-Namesti-Zima.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2673}} | {{formatnum:{{#expr: 27.838021 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 439 | [[Březová (distrikto Sokolov)|Březová]] | [[Dosiero:Březová Bezejmenná 10.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2664}} | {{formatnum:{{#expr: 59.589449 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 440 | [[Konice]] | [[Dosiero:Kostel Narození Panny Marie a zámek, Konice, okres Prostějov.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2664}} | {{formatnum:{{#expr: 24.440153 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 441 | [[Luže]] | [[Dosiero:Luže radnice Náměstí plk. Koukala čp.1 DSCF5260.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2604}} | {{formatnum:{{#expr: 30.708965 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 442 | [[Vyšší Brod]] | [[Dosiero:Vyšší Brod (Hohenfurth) - Ortsansicht.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2597}} | {{formatnum:{{#expr: 69.756504 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 443 | [[Rudolfov]] | [[Dosiero:Rudolfov - kostel sv. Víta 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2587}} | {{formatnum:{{#expr: 3.193857 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 444 | [[Javorník]] | [[Dosiero:Javorník, panorama.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2574}} | {{formatnum:{{#expr: 77.424591 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 445 | [[Dolní Kounice]] | [[Dosiero:DK-Antonicek.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2571}} | {{formatnum:{{#expr: 8.971343 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 446 | [[Chýnov]] | [[Dosiero:Chýnov, radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2568}} | {{formatnum:{{#expr: 30.506359 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 447 | [[Chabařovice]] | [[Dosiero:HusovoNamestiCh16.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2545}} | {{formatnum:{{#expr: 16.89914 round 2 }}}} | okres Ústí nad Labem |- | style='text-align:right'| 448 | [[Ždánice (distrikto Hodonín)|Ždánice]] | [[Dosiero:Zdanice-hvezdarna.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2543}} | {{formatnum:{{#expr: 20.81522 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 449 | [[Zbiroh]] | [[Dosiero:Zámek Zbiroh 0.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2541}} | {{formatnum:{{#expr: 31.941957 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 450 | [[Nové Sedlo]] | [[Dosiero:Nové Sedlo kostel Nanebevstoupení Páně (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2527}} | {{formatnum:{{#expr: 16.977664 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 451 | [[Nechanice]] | [[Dosiero:Kostel Nanebevzetí Panny Marie v Nechanicích.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2508}} | {{formatnum:{{#expr: 27.985672 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 452 | [[Počátky]] | [[Dosiero:Počátky-náměstí2015c.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2502}} | {{formatnum:{{#expr: 30.83649 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 453 | [[Rokytnice nad Jizerou]] | [[Dosiero:Stráž (782 m) nad Rokytnicí nad Jizerou - soubor vyhlídek Hlídka na Stráži, vyhlídková plošina Liška (10).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2478}} | {{formatnum:{{#expr: 36.944947 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 454 | [[Klobouky u Brna]] | [[Dosiero:Klobouky u Brna overview.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2476}} | {{formatnum:{{#expr: 31.270328 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 455 | [[Nové Hrady]] | [[Dosiero:Nové Hrady - náměstí Republiky, 2025-04, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2469}} | {{formatnum:{{#expr: 79.749635 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 456 | [[Netolice]] | [[Dosiero:Netolice 2009.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2467}} | {{formatnum:{{#expr: 26.34785 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 457 | [[Tovačov]] | [[Dosiero:Tovacov1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2467}} | {{formatnum:{{#expr: 22.768215 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 458 | [[Janovice nad Úhlavou]] | [[Dosiero:Jewish cemetery in Janovice nad Úhlavou 06.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2464}} | {{formatnum:{{#expr: 28.477929 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 459 | [[Město Touškov]] | [[Dosiero:Mesto Touskov kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2444}} | {{formatnum:{{#expr: 9.632041 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 460 | [[Bohušovice nad Ohří]] | [[Dosiero:Bohusovice nad Ohri CZ elementary school 012.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2415}} | {{formatnum:{{#expr: 8.622529 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 461 | [[Sobotka]] | [[Dosiero:Namesti miru-08-2019-sobotka.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2400}} | {{formatnum:{{#expr: 19.328102 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 462 | [[Solnice]] | [[Dosiero:Solnice - Town Hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2376}} | {{formatnum:{{#expr: 12.661143 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 463 | [[Karolinka]] | [[Dosiero:Karolinka - Radniční náměstí a radnice, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2373}} | {{formatnum:{{#expr: 42.149439 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 464 | [[Kryry]] | [[Dosiero:Kryry 2018-05-05 Střed.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2361}} | {{formatnum:{{#expr: 39.449252 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 465 | [[Meziměstí]] | [[Dosiero:Meziměstí - centrum s městským úřadem obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2324}} | {{formatnum:{{#expr: 25.707158 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 466 | [[Veltrusy]] | [[Dosiero:Veltrusy, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2311}} | {{formatnum:{{#expr: 8.006456 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 467 | [[Hrochův Týnec]] | [[Dosiero:Hrochův Týnec, Smetanova street 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2307}} | {{formatnum:{{#expr: 12.497868 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 468 | [[Jáchymov]] | [[Dosiero:Jáchymov radnice muzeum.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2304}} | {{formatnum:{{#expr: 50.773227 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 469 | [[Pyšely]] | [[Dosiero:Kostel Povýšení sv. Kříže Pyšely 01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2301}} | {{formatnum:{{#expr: 12.810151 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 470 | [[Plumlov]] | [[Dosiero:Plumlov Castle2.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2254}} | {{formatnum:{{#expr: 11.517943 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 471 | [[Mirošov]] | [[Dosiero:Mirosov kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2248}} | {{formatnum:{{#expr: 13.630428 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 472 | [[Žebrák]] | [[Dosiero:KLG 4808 Žebrák.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2248}} | {{formatnum:{{#expr: 8.514561 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 473 | [[Slavonice]] | [[Dosiero:I09 692 Röhrenbrunnen mit Mariensäule.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2229}} | {{formatnum:{{#expr: 45.808493 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 474 | [[Kardašova Řečice]] | [[Dosiero:Kardašova Řečice-06.01.2014 - (04).JPG|center|75px]] | {{formatnum:2221}} | {{formatnum:{{#expr: 45.829194 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 475 | [[Ralsko (urbo)|Ralsko]] | [[Dosiero:Radnice Kuřívody.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2220}} | {{formatnum:{{#expr: 170.229263 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 476 | [[Týnec nad Labem]] | [[Dosiero:Týnec nad Labem - Masarykovo náměstí 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2211}} | {{formatnum:{{#expr: 15.693367 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 477 | [[Horní Benešov]] | [[Dosiero:Horní Benešov-DSC05724.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2205}} | {{formatnum:{{#expr: 20.397673 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 478 | [[Luby]] | [[Dosiero:Luby kostel sv. Ondřeje (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2191}} | {{formatnum:{{#expr: 30.69399 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 479 | [[Žlutice]] | [[Dosiero:Luditz.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2187}} | {{formatnum:{{#expr: 53.005532 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 480 | [[Horní Jiřetín]] | [[Dosiero:Horni-Jiretin-Kirche-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2176}} | {{formatnum:{{#expr: 39.858756 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 481 | [[Nová Včelnice]] | [[Dosiero:Nová Včelnice - kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2176}} | {{formatnum:{{#expr: 10.103173 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 482 | [[Hroznětín]] | [[Dosiero:Hroznětín, municipal office.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2162}} | {{formatnum:{{#expr: 23.789221 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 483 | [[Budyně nad Ohří]] | [[Dosiero:Budyně nad Ohří, Říhovo sq.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2159}} | {{formatnum:{{#expr: 33.569167 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 484 | [[Kopidlno]] | [[Dosiero:Kopidlno, Hilmarovo square II.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2157}} | {{formatnum:{{#expr: 29.135836 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 485 | [[Zásmuky]] | [[Dosiero:Zásmuky - zámek.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2156}} | {{formatnum:{{#expr: 24.123346 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 486 | [[Nový Knín]] | [[Dosiero:Nový Knín od SSV.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2154}} | {{formatnum:{{#expr: 29.621732 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 487 | [[Jistebnice]] | [[Dosiero:Jistebnice letecky.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2132}} | {{formatnum:{{#expr: 57.985882 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 488 | [[Rokytnice v Orlických horách]] | [[Dosiero:Rokytnice-Kirche-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2125}} | {{formatnum:{{#expr: 40.197396 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 489 | [[Proseč]] | [[Dosiero:Proseč náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2124}} | {{formatnum:{{#expr: 34.030331 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 490 | [[Horní Jelení]] | [[Dosiero:Horní Jelení, 5. května, od náměstí ke kostelu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2119}} | {{formatnum:{{#expr: 24.477514 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 491 | [[Mikulášovice]] | [[Dosiero:Mikulasovice - MU.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2092}} | {{formatnum:{{#expr: 25.848187 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 492 | [[Hranice (distrikto Cheb)|Hranice]] | [[Dosiero:Hranice (Cheb District) aerial view 2008-07-01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2070}} | {{formatnum:{{#expr: 31.794362 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 493 | [[Borohrádek]] | [[Dosiero:Borohrádek, Nádražní street.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2062}} | {{formatnum:{{#expr: 13.98462 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 494 | [[Velký Šenov]] | [[Dosiero:Velký Šenov s kostelem 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2013}} | {{formatnum:{{#expr: 19.822163 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 495 | [[Hrob]] | [[Dosiero:Hrob, Mírové sq 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1990}} | {{formatnum:{{#expr: 11.110056 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 496 | [[Kouřim]] | [[Dosiero:Kostel sv. Štěpána, Kouřim.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1984}} | {{formatnum:{{#expr: 14.399566 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 497 | [[Smečno]] | [[Dosiero:SmecnoCastle.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1980}} | {{formatnum:{{#expr: 9.58841 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 498 | [[Svoboda nad Úpou]] | [[Dosiero:Svoboda nad Úpou2010.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1951}} | {{formatnum:{{#expr: 7.750963 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 499 | [[Horní Planá]] | [[Dosiero:Horní Planá.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1943}} | {{formatnum:{{#expr: 127.166219 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 500 | [[Lučany nad Nisou]] | [[Dosiero:Lučany nad Nisou, pohled.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1941}} | {{formatnum:{{#expr: 13.133418 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 501 | [[Hostomice (distrikto Beroun)|Hostomice]] | [[Dosiero:227 Hostomice náměstí JJZ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1935}} | {{formatnum:{{#expr: 28.263609 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 502 | [[Žandov]] | [[Dosiero:Žandov náměstí 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1922}} | {{formatnum:{{#expr: 27.236903 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 503 | [[Němčice nad Hanou]] | [[Dosiero:Mariánský sloup na Palackého náměstí, Němčice nad Hanou, okres Prostějov.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1918}} | {{formatnum:{{#expr: 12.06 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 504 | [[Štíty]] | [[Dosiero:Pohled na štítecké náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1905}} | {{formatnum:{{#expr: 29.928156 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 505 | [[Skalná]] | [[Dosiero:Skalná kostel sv. Jana Křtitele únor 2022 (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1892}} | {{formatnum:{{#expr: 23.43738 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 506 | [[Třebenice]] | [[Dosiero:Trebenice LT-2007-12-08.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1889}} | {{formatnum:{{#expr: 21.859788 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 507 | [[Plesná (distrikto Cheb)|Plesná]] | [[Dosiero:Plesná 2008-06-14.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1886}} | {{formatnum:{{#expr: 19.256428 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 508 | [[Bochov]] | [[Dosiero:Bochov - od Hartenštejnu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1874}} | {{formatnum:{{#expr: 95.690438 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 509 | [[Horní Cerekev]] | [[Dosiero:IMG 2149 HorniCerekev small.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1871}} | {{formatnum:{{#expr: 31.980648 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 510 | [[Libáň]] | [[Dosiero:Liban 03.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1868}} | {{formatnum:{{#expr: 19.67454 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 511 | [[Vroutek]] | [[Dosiero:Rudig-2010-07-23-KostelSvatehoJanaKrtitele.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1854}} | {{formatnum:{{#expr: 52.678424 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 512 | [[Seč]] | [[Dosiero:Kostel sv. Vavřince (Seč), nám., Seč, 02.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1848}} | {{formatnum:{{#expr: 36.681187 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 513 | [[Radnice]] | [[Dosiero:Radnice, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1847}} | {{formatnum:{{#expr: 10.650382 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 514 | [[Hrotovice]] | [[Dosiero:Hrotovice, 2011 (12).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1784}} | {{formatnum:{{#expr: 20.915119 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 515 | [[Lomnice nad Lužnicí]] | [[Dosiero:Lomnice nad Lužnicí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1778}} | {{formatnum:{{#expr: 18.887263 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 516 | [[Černovice (distrikto Pelhřimov)]] | [[Dosiero:Černovice náměstí a kostel 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1769}} | {{formatnum:{{#expr: 36.52462 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 517 | [[Hoštka]] | [[Dosiero:Hoštka - sloup se sousoším Nejsvětější Trojice na náměstí (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1768}} | {{formatnum:{{#expr: 18.802023 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 518 | [[Bělá nad Radbuzou]] | [[Dosiero:Kostel Bela nad Radbuzou.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1754}} | {{formatnum:{{#expr: 83.322307 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 519 | [[Vlachovo Březí]] | [[Dosiero:Vlachovo Březí (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1750}} | {{formatnum:{{#expr: 19.970256 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 520 | [[Všeruby (distrikto Plzeň-nordo)|Všeruby]] | [[Dosiero:Všeruby - hradisko a kostel sv. Martina.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1716}} | {{formatnum:{{#expr: 23.574313 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 521 | [[Rožďalovice]] | [[Dosiero:Zamek Rozdalovice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1703}} | {{formatnum:{{#expr: 23.907979 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 522 | [[Nasavrky]] | [[Dosiero:Nasavrky - kostel svatého Jiljí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1693}} | {{formatnum:{{#expr: 12.56551 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 523 | [[Bavorov]] | [[Dosiero:Bavorov - rybník Kotlík - panoramio crop.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1683}} | {{formatnum:{{#expr: 35.409119 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 524 | [[Kladruby (distrikto Tachov)|Kladruby]] | [[Dosiero:Kladruby.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1682}} | {{formatnum:{{#expr: 48.601091 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 525 | [[Staré Město (distrikto Šumperk)|Staré Město]] | [[Dosiero:StareMesto.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1678}} | {{formatnum:{{#expr: 86.268812 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 526 | [[Dubá]] | [[Dosiero:Dubá náměstí 2021 (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1672}} | {{formatnum:{{#expr: 60.59789 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 527 | [[Ronov nad Doubravou]] | [[Dosiero:Ronov nad Doubravou náměstí 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1668}} | {{formatnum:{{#expr: 17.012788 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 528 | [[Dolní Poustevna]] | [[Dosiero:DP-Hamr.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1668}} | {{formatnum:{{#expr: 11.053438 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 529 | [[Švihov]] | [[Dosiero:Svihov.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1666}} | {{formatnum:{{#expr: 34.53426 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 530 | [[Oloví]] | [[Dosiero:Kirche olovi.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1651}} | {{formatnum:{{#expr: 19.04854 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 531 | [[Jesenice (distrikto Rakovník)|Jesenice]] | [[Dosiero:Jesenice, Czech Republic.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1632}} | {{formatnum:{{#expr: 37.592091 round 2 }}}} | okres Rakovník |- | style='text-align:right'| 532 | [[Plánice]] | [[Dosiero:Panorama Plánice s kostelem sv. Blažeje.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1629}} | {{formatnum:{{#expr: 55.611865 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 533 | [[Mirovice]] | [[Dosiero:Městský úřad Mirovice (Písek).JPG|center|75px]] | {{formatnum:1623}} | {{formatnum:{{#expr: 22.041784 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 534 | [[Přimda]] | [[Dosiero:PrimdaKostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1621}} | {{formatnum:{{#expr: 50.639415 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 535 | [[Olešnice (distrikto Blansko)|Olešnice]] | [[Dosiero:KLG 4964 CZ - Olešnice na Moravě.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1620}} | {{formatnum:{{#expr: 12.518258 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 536 | [[Teplice nad Metují]] | [[Dosiero:Teplice nad Metují from air K2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1614}} | {{formatnum:{{#expr: 56.063996 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 537 | [[Jablonec nad Jizerou]] | [[Dosiero:Jablonec nad Jizerou - celkový pohled od severovýchodu s dominantou kostela sv. Prokopa (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1609}} | {{formatnum:{{#expr: 22.325906 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 538 | [[Mýto]] | [[Dosiero:Mýto, pohled od Kaple sv Vojtěcha.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1602}} | {{formatnum:{{#expr: 17.804708 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 539 | [[Železná Ruda]] | [[Dosiero:Zelezna Ruda-centrum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1599}} | {{formatnum:{{#expr: 79.772719 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 540 | [[Březová nad Svitavou]] | [[Dosiero:Březová nad Svitavou.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1569}} | {{formatnum:{{#expr: 12.702509 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 541 | [[Bystré (distrikto Svitavy)|Bystré]] | [[Dosiero:Pohled na Bystré od Hartmanic.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1563}} | {{formatnum:{{#expr: 14.101674 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 542 | [[Poběžovice]] | [[Dosiero:Poběžovice kostel Nanebevzetí Panny Marie a fara září 2021 (7).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1551}} | {{formatnum:{{#expr: 27.8253 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 543 | [[Kožlany]] | [[Dosiero:Kožlany - kostel sv. Vavřince.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1511}} | {{formatnum:{{#expr: 29.104988 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 544 | [[Trhový Štěpánov]] | [[Dosiero:Trhový Štěpánov - kostel svatého Bartoloměje.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1506}} | {{formatnum:{{#expr: 28.905256 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 545 | [[Kasejovice]] | [[Dosiero:Kasejovice kostel svatého Jakuba.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1441}} | {{formatnum:{{#expr: 34.392782 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 546 | [[Mšeno]] | [[Dosiero:Mšeno, náměstí (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1415}} | {{formatnum:{{#expr: 26.735008 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 547 | [[Železnice]] | [[Dosiero:Železnice 01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1405}} | {{formatnum:{{#expr: 13.092488 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 548 | [[Husinec (distrikto Prachatice)|Husinec]] | [[Dosiero:Jan Hus monument in Husinec.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1405}} | {{formatnum:{{#expr: 10.348098 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 549 | [[Lázně Kynžvart]] | [[Dosiero:Lázně Kynžvart kostel sv.Markéty.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1403}} | {{formatnum:{{#expr: 32.578344 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 550 | [[Strmilov]] | [[Dosiero:Strmilov, kostel svatého Jiljí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1403}} | {{formatnum:{{#expr: 30.607778 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 551 | [[Harrachov]] | [[Dosiero:Cyklo - Čertova hora - Harrachov (2).JPG|center|75px]] | {{formatnum:1388}} | {{formatnum:{{#expr: 36.634961 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 552 | [[Rovensko pod Troskami]] | [[Dosiero:Rovensko 2010-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1371}} | {{formatnum:{{#expr: 12.807752 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 553 | [[Kašperské Hory]] | [[Dosiero:Kašperské Hory od Liščího vrchu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1367}} | {{formatnum:{{#expr: 44.128252 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 554 | [[Svratka (distrikto Žďár nad Sázavou)|Svratka]] | [[Dosiero:Svratka, náměstí pod sněhem.jpeg|center|75px]] | {{formatnum:1367}} | {{formatnum:{{#expr: 14.505384 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 555 | [[Strážov]] | [[Dosiero:Strážov, obecní úřad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1362}} | {{formatnum:{{#expr: 35.704685 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 556 | [[Chřibská]] | [[Dosiero:Chřibská kostel sv. Jiří a náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1333}} | {{formatnum:{{#expr: 15.956057 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 557 | [[Habry]] | [[Dosiero:Habry - radnice a část Žižkova náměstí (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1309}} | {{formatnum:{{#expr: 27.427873 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 558 | [[Brandýs nad Orlicí]] | [[Dosiero:Brandýs nad Orlicí (05).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1300}} | {{formatnum:{{#expr: 4.327082 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 559 | [[Vysoké nad Jizerou]] | [[Dosiero:Vysoké nad Jizerou.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1278}} | {{formatnum:{{#expr: 20.665314 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 560 | [[Sedlice (distrikto Strakonice)|Sedlice]] | [[Dosiero:Sedlice kostel sv. Jakuba (1).JPG|center|75px]] | {{formatnum:1276}} | {{formatnum:{{#expr: 30.526647 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 561 | [[Potštát]] | [[Dosiero:Potštát - Bočkovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1237}} | {{formatnum:{{#expr: 34.072616 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 562 | [[Mirotice]] | [[Dosiero:Mirotice square2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1232}} | {{formatnum:{{#expr: 25.600411 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 563 | [[Pilníkov]] | [[Dosiero:Kostel v Pilníkově.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1218}} | {{formatnum:{{#expr: 16.986787 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 564 | [[Hostouň]] | [[Dosiero:Hostau 03.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1213}} | {{formatnum:{{#expr: 38.511289 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 565 | [[Černošín]] | [[Dosiero:Tschernoschin-2012-05-06-NamestiSKostelemSvatehoJiri.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1196}} | {{formatnum:{{#expr: 42.203439 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 566 | [[Vidnava]] | [[Dosiero:Vidnava-namesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1190}} | {{formatnum:{{#expr: 4.268119 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 567 | [[Osečná]] | [[Dosiero:Osečná 2018-01 08.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1184}} | {{formatnum:{{#expr: 28.051406 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 568 | [[Verneřice]] | [[Dosiero:Verneřice domy na náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1171}} | {{formatnum:{{#expr: 31.406354 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 569 | [[Úsov]] | [[Dosiero:Kašna v Úsově na náměstí Míru (Q72738873).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1164}} | {{formatnum:{{#expr: 9.31432 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 570 | [[Jevišovice]] | [[Dosiero:Jevišovice, náměstí (2020-06-17; 01).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1159}} | {{formatnum:{{#expr: 7.859286 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 571 | [[Nalžovské Hory]] | [[Dosiero:Nalžovské Hory, pohled k zámku.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1152}} | {{formatnum:{{#expr: 51.289941 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 572 | [[Krásná Hora nad Vltavou]] | [[Dosiero:KrasnaHoraNadVltavou-2007-06-12-CelkovyPohled.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1143}} | {{formatnum:{{#expr: 36.79998 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 573 | [[Manětín]] | [[Dosiero:Manetin zamek.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1136}} | {{formatnum:{{#expr: 84.640105 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 574 | [[Špindlerův Mlýn]] | [[Dosiero:Spindlersmuehle.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1136}} | {{formatnum:{{#expr: 76.936664 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 575 | [[Žulová]] | [[Dosiero:Zulova.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1128}} | {{formatnum:{{#expr: 14.755218 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 576 | [[Měčín]] | [[Dosiero:Měčín.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1122}} | {{formatnum:{{#expr: 38.898622 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 577 | [[Liběchov]] | [[Dosiero:Liběchov, Kostel sv. Havla, pohled od JV.png|center|75px]] | {{formatnum:1078}} | {{formatnum:{{#expr: 11.774907 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 578 | [[Blšany]] | [[Dosiero:Blšany radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1046}} | {{formatnum:{{#expr: 36.340523 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 579 | [[Bělčice]] | [[Dosiero:Belcice-2008-05-04-NamestiSRadnici.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1024}} | {{formatnum:{{#expr: 34.3169 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 580 | [[Červená Řečice]] | [[Dosiero:Červená Řečice, renesančně-barokní zámek poblíž Pelhřimova.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1024}} | {{formatnum:{{#expr: 26.461325 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 581 | [[Miletín]] | [[Dosiero:Náměstí K. J. Erbena v Miletíně 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:958}} | {{formatnum:{{#expr: 8.933549 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 582 | [[Bezdružice]] | [[Dosiero:Bezdružice (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:931}} | {{formatnum:{{#expr: 32.013808 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 583 | [[Hartmanice]] | [[Dosiero:Hartmanice, kostel.JPG|center|75px]] | {{formatnum:922}} | {{formatnum:{{#expr: 62.196068 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 584 | [[Bečov nad Teplou]] | [[Dosiero:Bečov nad Teplou, hrad a zámek.jpg|center|75px]] | {{formatnum:903}} | {{formatnum:{{#expr: 19.817251 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 585 | [[Miličín]] | [[Dosiero:Miličín, Castle.jpg|center|75px]] | {{formatnum:885}} | {{formatnum:{{#expr: 25.721681 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 586 | [[Vysoké Veselí]] | [[Dosiero:Vysoké-Veselí-z-vyhlídky-Kákovice2022.jpg|center|75px]] | {{formatnum:883}} | {{formatnum:{{#expr: 9.339938 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 587 | [[Stráž nad Nežárkou]] | [[Dosiero:Stráž nad Nežárkou, zámek.jpg|center|75px]] | {{formatnum:879}} | {{formatnum:{{#expr: 36.293921 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 588 | [[Abertamy]] | [[Dosiero:Abertamy náměstí (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:831}} | {{formatnum:{{#expr: 8.69683 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 589 | [[Deštná (distrikto Jindřichův Hradec)|Deštná]] | [[Dosiero:Deštná, kostel sv. Ottona (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:754}} | {{formatnum:{{#expr: 12.697701 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 590 | [[Krásno (distrikto Sokolov)|Krásno]] | [[Dosiero:Krásno radnice únor 2021 (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:702}} | {{formatnum:{{#expr: 25.356279 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 591 | [[Pec pod Sněžkou]] | [[Dosiero:Pec - Horizont.jpg|center|75px]] | {{formatnum:700}} | {{formatnum:{{#expr: 52.104926 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 592 | [[Janské Lázně]] | [[Dosiero:Janske Lazne SKS pohled na Janske Lazne 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:658}} | {{formatnum:{{#expr: 13.731364 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 593 | [[Lipnice nad Sázavou]] | [[Dosiero:KLG 4898 CZ - Lipnice nad Sázavou, Burg Lipnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:650}} | {{formatnum:{{#expr: 11.141516 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 594 | [[Stárkov]] | [[Dosiero:Starkov centrum.JPG|center|75px]] | {{formatnum:633}} | {{formatnum:{{#expr: 16.526299 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 595 | [[Chyše]] | [[Dosiero:Chyše.jpg|center|75px]] | {{formatnum:583}} | {{formatnum:{{#expr: 28.624688 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 596 | [[Mašťov]] | [[Dosiero:Mašťov 2016-08-19 Kostelní ulice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:567}} | {{formatnum:{{#expr: 23.051181 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 597 | [[Ledvice]] | [[Dosiero:Ledvice - pohled z vyhlídky elektrárny Ledvice obr03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:538}} | {{formatnum:{{#expr: 4.966689 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 598 | [[Rabí]] | [[Dosiero:View of the Rabí Castle (2).JPG|center|75px]] | {{formatnum:496}} | {{formatnum:{{#expr: 14.324331 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 599 | [[Hora Svaté Kateřiny]] | [[Dosiero:Hora Svate Kateriny - city square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:479}} | {{formatnum:{{#expr: 18.458601 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 600 | [[Úterý]] | [[Dosiero:Úterý - Náměstí se sloupem se sochou Panny Marie a kašnou.jpg|center|75px]] | {{formatnum:438}} | {{formatnum:{{#expr: 25.907216 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 601 | [[Krásné Údolí]] | [[Dosiero:Krásné Údolí kostel svatého Vavřince (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:392}} | {{formatnum:{{#expr: 9.163205 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 602 | [[Rožmberk nad Vltavou]] | [[Dosiero:Rozmberknadvltavou.JPG|center|75px]] | {{formatnum:375}} | {{formatnum:{{#expr: 24.812979 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 603 | [[Horní Blatná]] | [[Dosiero:BergstadtPlatten-2007-09-03-Vyrez.jpg|center|75px]] | {{formatnum:365}} | {{formatnum:{{#expr: 5.626542 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 604 | [[Andělská Hora]] | [[Dosiero:Andělská Hora, obecný pohled.jpg|center|75px]] | {{formatnum:357}} | {{formatnum:{{#expr: 15.900729 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 605 | [[Výsluní]] | [[Dosiero:Liesel 14-11-10 Kirche Vysluni.JPG|center|75px]] | {{formatnum:295}} | {{formatnum:{{#expr: 30.335192 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 606 | [[Janov (distrikto Bruntál)|Janov]] | [[Dosiero:Janov náměstí (červenec 2025).jpg|center|75px]] | {{formatnum:256}} | {{formatnum:{{#expr: 11.030638 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 607 | [[Boží Dar]] | [[Dosiero:Boží Dar.jpg|center|75px]] | {{formatnum:255}} | {{formatnum:{{#expr: 37.91298 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 608 | [[Rejštejn]] | [[Dosiero:Rejstejn 003.jpg|center|75px]] | {{formatnum:240}} | {{formatnum:{{#expr: 30.432289 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 609 | [[Loučná pod Klínovcem]] | [[Dosiero:Loučná pod Klínovcem, middle part.jpg|center|75px]] | {{formatnum:199}} | {{formatnum:{{#expr: 20.889487 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 610 | [[Přebuz]] | [[Dosiero:Ost Náves obce.JPG|center|75px]] | {{formatnum:70}} | {{formatnum:{{#expr: 29.792014 round 2 }}}} | okres Sokolov |} {{Wikidata list end}} c736to13jtsxp10v6kk2z476tlcq1bj 0 754461 9417475 8218706 2026-06-30T11:12:24Z Sj1mor 12103 9417475 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Harriett ABRAMS''' ({{Ĉirkaŭ}}. 1762 – la 8-an de marto 1821, en [[Torquay]]) estis angla [[soprano|soprana]] kantistino kaj komponisto. Precipe laŭdita pro siaj prezentadoj en la repertuaro de [[Georg Friedrich Händel|Georgo Fridriĥ Handel]], Abrams ĝuis sukcesan koncertan karieron en Londono dum la [[1780aj jaroj]]. Muzika historiisto Charles Burney laŭdis la dolĉecon de ŝia voĉo kaj ŝia rafinita muzika interpreto.<ref name="Grove1">Olive Baldwin, Thelma Wilson: "Harriett Abrams", ''Grove Music Online'' ed. L. Macy (Accessed 18 February 2009), [http://www.grovemusic.com (subscription access)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080516041031/http://www.grovemusic.com/ |date=2008-05-16 }}</ref> Ŝi estis la plej aĝa fratino de tri talentaj kantistinoj, [[Theodosia Abrams]] (ĉ. 1765 - ĉ. 1834) de bela kontralta voĉo, kaj [[Eliza Abrams]] (ĉ. 1772 - ĉ. 1830), soprano kaj pianludisto, kun kiuj Harriett tre ofte prezentiĝis en koncertoj. == Kariero == [[Dosiero:John_Braham_with_Harriet_Abrams_and_her_two_daughters,_Harriet_and_Theodosia_Abrams.jpg|eta|John Braham kun Harriet Abrams kaj ŝiaj du filinoj, Harriet kaj Theodosia Abrams de Richard Cosway]] Harriett studis kantadon, muzikteorion kaj komponadon sub la konata komponisto Thomas Arne (1710-1778), kiu verkis speciale por ŝi, la operon per kiu ŝi faris sian operecan profesian debuton en la ''Drury Lane Royal Theatre'' de Londono: ‘''The Little Gypsy''’ (1775). La teksto estis skribita de la aktoro kaj dramisto [[David Garrick]] (1717-1779). La sekvan jaron ŝi kantis kune al sia fratino Theodosia en la malfermo de la koncertserio, kiu fariĝos la tre influa kaj prestiĝa ''Concerts of Early Music'' (1776), kiu havis aristokratan aŭ reĝan patronecon, en kiu koncertis la plej bonaj muzikistoj de la epoko. Al tiuj koncertoj Harriett ofte revenis. Dum la plej granda parto de sia kariero, ŝi prezentiĝis kiel koncertistino, kie ŝi sentis sin pli komforta ol en teatrecaj operoj. Post kvin sezonoj da prezentado en la Reĝa Teatro ''Drury Lane'', kantante muzikajn pecojn kaj aktorante en teatraĵoj, kiel ''The Critic de Sheridan'', Harriett Abrams forlasis ĝin por fariĝi la plej sukcesa kantistino de la londonaj modaj koncertoj kaj provincaj festivaloj dum la 1780-aj jaroj. La muzikhistoriisto [[Charles Burney]] laŭdis ŝian dolĉan voĉon kaj bongustajn prezentadojn. Krome Harriett estis aparte laŭdata pro sia interpretado de la repertuaro de George Frideric Handel. Ŝi prezentiĝis ĉiujare ĉe la ''Handel Commemoration'' en la [[Abatejo Westminster|Abatejo ''Westminster'']] kaj ĉe la Handel-festivaloj. Abrams ankaŭ aperis en pluraj koncertserioj organizitaj fare de [[John Ashley]], [[Venanzio Rauzzini]], kaj [[Johann Peter Salomon]]. Ofte ŝi prezentiĝis en koncertoj kaj recitaloj kun sia fratino Teodosia. ‘La Publika Anoncanto’ (''The Public Advertiser''), laŭdante la laboron de Harriett kiel solisto, komentis pri la aldona intenseco, kiun donas la [[Dueto|duetoj]] de la fratinoj al la [[Kanzono|kanzonoj]]. En la 90-aj jaroj, Harriett Abrams iom retiriĝis de la scenejoj kaj nur kantis kun siaj du fratinoj en ekskluzivaj spektakloj en la hejmoj de la nobelaro, kiel ekzemple la Koncertoj de sinjorinoj kiujn ŝi mem aranĝis ĉe Lord Vernon. Tamen, dum tiu ĉi sama periodo ŝi organizis ĉiujarajn profitkoncertojn malfermitajn al publiko, en kiuj ofte ŝi estis akompanata de [[Joseph Haydn]] sur piano. Harriet Abrams komponis plurajn plaĉajn kantojn, multaj el kiuj ŝi premieris en la koncertoj, tiel diskonigante ilin. Du el tiuj pecoj, "''The Orphan's Prayer''" kaj "''Crazy Jane''", helpita per la impona kantado de ŝiaj fratinoj, fariĝis tre popularaj inter 1799 kaj 1800. Ŝi ankaŭ publikigis du arojn da kanzonetoj en la itala kaj la angla, kolekton de skotaj kantoj harmoniigitaj por du kaj tri voĉoj, kaj pli ol dekduon da kantoj, ĉefe sentimentalajn baladojn, pluraj el kiuj rapide aperis en eldonoj en [[Usono]]. Ankaŭ Harriett dediĉis kolekton de pecoj publikigitaj en 1803 al la [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|reĝino Charlotte]]. La tiamaj anoncoj pri muzikspektakloj kaj la komentoj de la gazetaro dokumentas la popularecon kaj rekonon kiujn ĝuis la arto de Harriett Abrams. Malgraŭ tio ŝi preskaŭ malaperis de la moderna historio. == Fonto == {{Virinoj en muziko|96}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Abrams, Harriett}} [[Kategorio:Klasikaj komponistoj de Anglio]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1760-1769]] 5mb43z8rle4vnku3sb0q0peakzhjtbn 0 755027 9417041 8589177 2026-06-29T15:18:53Z Arbarulo 135469 Arbarulo movis paĝon [[Ĝongdingo (rivero)]] al [[Yongding]]: pinjino, forigo de interkrampaĵo 8589177 wikitext text/x-wiki {{Informkesto rivero | situo= [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]] ([[Popolrespubliko Ĉinio|PR Ĉinio]]) | rivera reto= Hai He | longo= 650 | longeco-konfirmilo= | longo-sufikso= (kun fonta rivero ''Cangqian He'') | fonto-teksto= Origino | fonto= [[Guanting-baraĵlago]] | fonto-alteco= | fonto-latitudo= 40.234631 | fonto-longitudo= 115.610819 | regiono-ISO por fonto= CN-HE | enfluejo-teksto= Kunfluo | enfluejo= en [[Tjanĝino]] post kuniĝo kun [[Bei Yunhe]] (Norda kanalo) kun [[Ziya He]] al [[Hai He]] | enfluejo-alteco= | enfluejo-latitudo= 39.162318 | enfluejo-longitudo= 117.176199 | regiono-ISO por enfluejo= CN-TJ | maldekstraj alfluoj= | dekstraj alfluoj= [[Sanggan He]], [[Qingshui He]] | baraĵlagoj= [[Guanting-baraĵlago]] | urboj= [[Pekino]], [[Tjanĝino]] | foto1= Hai River Basin_EN.svg | priskribo de foto1= Riverfluo de Yongding He | foto2= | priskribo de foto2= }} '''Ĝongdingo''' (aŭ ''Yongding'', {{lang-zh|永定河|p=Yǒngdìng Hé|wg=Yungting He}}) estas [[rivero]] en norda [[Ĉinio]]. Ĝi estas unu el la ĉefaj alfluantoj en la riversistemo Hai kaj estas konata ĉefe kiel la plej granda rivero kiu flua tra [[Pekino]]. En ĵusaj jaroj, la pekina segmento de la rivero estis sekigita pro mediaj tialoj.<ref>Jiang, Bo; Wong, Christina P.; Lu, Fei; Ouyang, Zhiyun; Wang, Yajuan (2014). [https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 "Drivers of drying on the Yongding River in Beijing".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230317183452/https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 |date=2023-03-17 }} ''Journal of Hydrology''. 519: 69–79. Bibcode:2014JHyd..519...69J. doi:10.1016/j.jhydrol.2014.06.033.</ref> La registaro de la Pekina Municipo investis 16 mil milionoj da juanoj por anstataŭi la riverfluejon per parko aŭ pli malgrandaj akvejoj.<ref> Hancock, Tom (2011-09-22). [https://chinadialogue.net/en/nature/4543-slideshow-reviving-the-yongding/ "Slideshow: reviving the Yongding".] Chinadialogue.net. Chinadialogue.net. Alirita la 4an de Februaro 2022. "Beijing's government is spending 16 billion yuan (US$2.5 billion) on restoring the dried-out riverbed, filling it with water and creating parkland along the riverside." </ref> [[Dosiero:Lugouqiao2.jpg|eta|maldekstre|250ra|Lugou Ponto super sekigita rivero Ĝongdingo.]] == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Geografio de Pekino]] [[Kategorio:Riveroj en Ĉinio]] j477488uovwvakpkvwcl1qlmvzvs24c 9417045 9417041 2026-06-29T15:20:31Z Arbarulo 135469 9417045 wikitext text/x-wiki {{Informkesto rivero | situo= [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]] ([[Popolrespubliko Ĉinio|PR Ĉinio]]) | rivera reto= Hai He | longo= 650 | longeco-konfirmilo= | longo-sufikso= (kun fonta rivero ''Cangqian He'') | fonto-teksto= Origino | fonto= [[Guanting-baraĵlago]] | fonto-alteco= | fonto-latitudo= 40.234631 | fonto-longitudo= 115.610819 | regiono-ISO por fonto= CN-HE | enfluejo-teksto= Kunfluo | enfluejo= en [[Tjanĝino]] post kuniĝo kun [[Bei Yunhe]] (Norda kanalo) kun [[Ziya He]] al [[Hai He]] | enfluejo-alteco= | enfluejo-latitudo= 39.162318 | enfluejo-longitudo= 117.176199 | regiono-ISO por enfluejo= CN-TJ | maldekstraj alfluoj= | dekstraj alfluoj= [[Sanggan He]], [[Qingshui He]] | baraĵlagoj= [[Guanting-baraĵlago]] | urboj= [[Pekino]], [[Tjanĝino]] | foto1= Hai River Basin_EN.svg | priskribo de foto1= Riverfluo de Yongding He | foto2= | priskribo de foto2= }} ''Yongding'' {{lang-zh|永定河|p=Yǒngdìng Hé|wg=Yungting He}}) estas [[rivero]] en norda [[Ĉinio]]. Ĝi estas unu el la ĉefaj alfluantoj en la riversistemo Hai kaj estas konata ĉefe kiel la plej granda rivero kiu fluas tra [[Pekino]]. En ĵusaj jaroj, la pekina segmento de la rivero estis sekigita pro mediaj tialoj.<ref>Jiang, Bo; Wong, Christina P.; Lu, Fei; Ouyang, Zhiyun; Wang, Yajuan (2014). [https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 "Drivers of drying on the Yongding River in Beijing".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230317183452/https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 |date=2023-03-17 }} ''Journal of Hydrology''. 519: 69–79. Bibcode:2014JHyd..519...69J. doi:10.1016/j.jhydrol.2014.06.033.</ref> La registaro de la Pekina Municipo investis 16 mil milionojn da juanoj por anstataŭi la riverfluejon per parko aŭ pli malgrandaj akvejoj.<ref> Hancock, Tom (2011-09-22). [https://chinadialogue.net/en/nature/4543-slideshow-reviving-the-yongding/ "Slideshow: reviving the Yongding".] Chinadialogue.net. Chinadialogue.net. Alirita la 4an de Februaro 2022. "Beijing's government is spending 16 billion yuan (US$2.5 billion) on restoring the dried-out riverbed, filling it with water and creating parkland along the riverside." </ref> [[Dosiero:Lugouqiao2.jpg|eta|maldekstre|250ra|Ponto Lugou super sekigita rivero Yongding.]] == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Geografio de Pekino]] [[Kategorio:Riveroj en Ĉinio]] i3vhhvspv126ef7t4777gnqnalpveim 9417047 9417045 2026-06-29T15:21:02Z Arbarulo 135469 9417047 wikitext text/x-wiki {{Informkesto rivero | situo= [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]] ([[Popolrespubliko Ĉinio|PR Ĉinio]]) | rivera reto= Hai He | longo= 650 | longeco-konfirmilo= | longo-sufikso= (kun fonta rivero ''Cangqian He'') | fonto-teksto= Origino | fonto= [[Guanting-baraĵlago]] | fonto-alteco= | fonto-latitudo= 40.234631 | fonto-longitudo= 115.610819 | regiono-ISO por fonto= CN-HE | enfluejo-teksto= Kunfluo | enfluejo= en [[Tjanĝino]] post kuniĝo kun [[Bei Yunhe]] (Norda kanalo) kun [[Ziya He]] al [[Hai He]] | enfluejo-alteco= | enfluejo-latitudo= 39.162318 | enfluejo-longitudo= 117.176199 | regiono-ISO por enfluejo= CN-TJ | maldekstraj alfluoj= | dekstraj alfluoj= [[Sanggan He]], [[Qingshui He]] | baraĵlagoj= [[Guanting-baraĵlago]] | urboj= [[Pekino]], [[Tjanĝino]] | foto1= Hai River Basin_EN.svg | priskribo de foto1= Riverfluo de Yongding | foto2= | priskribo de foto2= }} ''Yongding'' ({{lang-zh|永定河|p=Yǒngdìng Hé|wg=Yungting He}}) estas [[rivero]] en norda [[Ĉinio]]. Ĝi estas unu el la ĉefaj alfluantoj en la riversistemo Hai kaj estas konata ĉefe kiel la plej granda rivero kiu fluas tra [[Pekino]]. En ĵusaj jaroj, la pekina segmento de la rivero estis sekigita pro mediaj tialoj.<ref>Jiang, Bo; Wong, Christina P.; Lu, Fei; Ouyang, Zhiyun; Wang, Yajuan (2014). [https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 "Drivers of drying on the Yongding River in Beijing".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230317183452/https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 |date=2023-03-17 }} ''Journal of Hydrology''. 519: 69–79. Bibcode:2014JHyd..519...69J. doi:10.1016/j.jhydrol.2014.06.033.</ref> La registaro de la Pekina Municipo investis 16 mil milionojn da juanoj por anstataŭi la riverfluejon per parko aŭ pli malgrandaj akvejoj.<ref> Hancock, Tom (2011-09-22). [https://chinadialogue.net/en/nature/4543-slideshow-reviving-the-yongding/ "Slideshow: reviving the Yongding".] Chinadialogue.net. Chinadialogue.net. Alirita la 4an de Februaro 2022. "Beijing's government is spending 16 billion yuan (US$2.5 billion) on restoring the dried-out riverbed, filling it with water and creating parkland along the riverside." </ref> [[Dosiero:Lugouqiao2.jpg|eta|maldekstre|250ra|Ponto Lugou super sekigita rivero Yongding.]] == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Geografio de Pekino]] [[Kategorio:Riveroj en Ĉinio]] py8avph3pyxa9htgj6e5wzi65g264vf 9417048 9417047 2026-06-29T15:21:56Z Arbarulo 135469 9417048 wikitext text/x-wiki {{Informkesto rivero | situo= [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]] ([[Popolrespubliko Ĉinio|PR Ĉinio]]) | rivera reto= Hai He | longo= 650 | longeco-konfirmilo= | longo-sufikso= (kun fonta rivero ''Cangqian He'') | fonto-teksto= Origino | fonto= [[Guanting-baraĵlago]] | fonto-alteco= | fonto-latitudo= 40.234631 | fonto-longitudo= 115.610819 | regiono-ISO por fonto= CN-HE | enfluejo-teksto= Kunfluo | enfluejo= en [[Tjanĝino]] post kuniĝo kun [[Bei Yunhe]] (Norda kanalo) kun [[Ziya He]] al [[Hai He]] | enfluejo-alteco= | enfluejo-latitudo= 39.162318 | enfluejo-longitudo= 117.176199 | regiono-ISO por enfluejo= CN-TJ | maldekstraj alfluoj= | dekstraj alfluoj= [[Sanggan He]], [[Qingshui He]] | baraĵlagoj= [[Guanting-baraĵlago]] | urboj= [[Pekino]], [[Tjanĝino]] | foto1= Hai River Basin_EN.svg | priskribo de foto1= Riverfluo de Yongding | foto2= | priskribo de foto2= }} ''Yongding'' ({{lang-zh|永定河|p=Yǒngdìng Hé|wg=Yungting Ho}}) estas [[rivero]] en norda [[Ĉinio]]. Ĝi estas unu el la ĉefaj alfluantoj en la riversistemo Hai kaj estas konata ĉefe kiel la plej granda rivero kiu fluas tra [[Pekino]]. En ĵusaj jaroj, la pekina segmento de la rivero estis sekigita pro mediaj tialoj.<ref>Jiang, Bo; Wong, Christina P.; Lu, Fei; Ouyang, Zhiyun; Wang, Yajuan (2014). [https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 "Drivers of drying on the Yongding River in Beijing".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230317183452/https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 |date=2023-03-17 }} ''Journal of Hydrology''. 519: 69–79. Bibcode:2014JHyd..519...69J. doi:10.1016/j.jhydrol.2014.06.033.</ref> La registaro de la Pekina Municipo investis 16 mil milionojn da juanoj por anstataŭi la riverfluejon per parko aŭ pli malgrandaj akvejoj.<ref> Hancock, Tom (2011-09-22). [https://chinadialogue.net/en/nature/4543-slideshow-reviving-the-yongding/ "Slideshow: reviving the Yongding".] Chinadialogue.net. Chinadialogue.net. Alirita la 4an de Februaro 2022. "Beijing's government is spending 16 billion yuan (US$2.5 billion) on restoring the dried-out riverbed, filling it with water and creating parkland along the riverside." </ref> [[Dosiero:Lugouqiao2.jpg|eta|maldekstre|250ra|Ponto Lugou super sekigita rivero Yongding.]] == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Geografio de Pekino]] [[Kategorio:Riveroj en Ĉinio]] gegljzxpz7zfiol7aw0mko9ueatcecc 9417051 9417048 2026-06-29T15:27:15Z Arbarulo 135469 9417051 wikitext text/x-wiki {{Informkesto rivero | situo= [[Hebejo]], [[Pekino]], [[Tjanĝino]] ([[Popolrespubliko Ĉinio|PR Ĉinio]]) | rivera reto= Hai He | longo= 650 | longeco-konfirmilo= | longo-sufikso= (kun fonta rivero ''Cangqian He'') | fonto-teksto= Origino | fonto= [[Guanting-baraĵlago]] | fonto-alteco= | fonto-latitudo= 40.234631 | fonto-longitudo= 115.610819 | regiono-ISO por fonto= CN-HE | enfluejo-teksto= Kunfluo | enfluejo= en [[Tjanĝino]] post kuniĝo kun [[Bei Yunhe]] (Norda kanalo) kun [[Ziya He]] al [[Hai He]] | enfluejo-alteco= | enfluejo-latitudo= 39.162318 | enfluejo-longitudo= 117.176199 | regiono-ISO por enfluejo= CN-TJ | maldekstraj alfluoj= | dekstraj alfluoj= [[Sanggan He]], [[Qingshui He]] | baraĵlagoj= [[Guanting-baraĵlago]] | urboj= [[Pekino]], [[Tjanĝino]] | foto1= Hai River Basin_EN.svg | priskribo de foto1= Riverfluo de Yongding | foto2= | priskribo de foto2= }} '''Yongding''' ({{lang-zh|永定河|p=Yǒngdìng Hé|wg=Yungting Ho}}) estas [[rivero]] en norda [[Ĉinio]]. Ĝi estas unu el la ĉefaj alfluantoj en la riversistemo Hai kaj estas konata ĉefe kiel la plej granda rivero kiu fluas tra [[Pekino]]. En ĵusaj jaroj, la pekina segmento de la rivero estis sekigita pro mediaj tialoj.<ref>Jiang, Bo; Wong, Christina P.; Lu, Fei; Ouyang, Zhiyun; Wang, Yajuan (2014). [https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 "Drivers of drying on the Yongding River in Beijing".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230317183452/https://ir.rcees.ac.cn/handle/311016/9137 |date=2023-03-17 }} ''Journal of Hydrology''. 519: 69–79. Bibcode:2014JHyd..519...69J. doi:10.1016/j.jhydrol.2014.06.033.</ref> La registaro de la Pekina Municipo investis 16 mil milionojn da juanoj por anstataŭi la riverfluejon per parko aŭ pli malgrandaj akvejoj.<ref> Hancock, Tom (2011-09-22). [https://chinadialogue.net/en/nature/4543-slideshow-reviving-the-yongding/ "Slideshow: reviving the Yongding".] Chinadialogue.net. Chinadialogue.net. Alirita la 4an de Februaro 2022. "Beijing's government is spending 16 billion yuan (US$2.5 billion) on restoring the dried-out riverbed, filling it with water and creating parkland along the riverside." </ref> [[Dosiero:Lugouqiao2.jpg|eta|maldekstre|250ra|Ponto Lugou super sekigita rivero Yongding.]] == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Geografio de Pekino]] [[Kategorio:Riveroj en Ĉinio]] hap2riwt02ppun2di1wzzmbx39cwd69 0 758602 9417030 8383814 2026-06-29T15:01:06Z Baba79 118684 9417030 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo |priskribo de bildo=La konstruaĵo de la Nacia Filmcentro Oleksandr Dovĵenko, lokata en Kievo, Ukrainio. |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = UA-32 |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |mapo lokumilo = Vaŝingtono |zomo = 14 }} La '''Nacia Filmcentro Oleksandr Dovĵenko''' (ankaŭ konata kiel la '''Dovĵenko-Centro''') estas la ŝtata filmarkivo kaj kultura centro en [[Kievo]], [[Ukrainio]]. == Historio == Ĝi estis fondata en 1994 per dekreto de la tiama Prezidanto de Ukrainio, [[Leonid Kuĉma]].<ref>[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/511/94 Про заходи щодо відзначення 100-річчя від дня народження Олександра Довженка (skribata ukraine)] [''Pro zakhody shchodo vidznachennia 100-richchia vid dnia narodzhennia Oleksandra Dovzhenka'', Pri la eventoj por marki la 100-an datrevenon de la naskiĝtago de Oleksandr Dovĵenko]</ref> En 2000, Dovĵenko-Centro estis kunfandata kun la iama Kieva Filmpresada Fabriko (kiu estis kunfandita en 1948), la nura kaj plej granda de sia tipo en la lando, kaj transprenis ĝiajn propraĵojn, facilecojn, kaj filmkolekto. Ekde 2006, la Centro estas estita membro de la Internacia Federacio de Filmarkivoj.<ref>[https://www.fiafnet.org/pages/Community/Members.html FIAF Members (skribata angle)] [Membroj de la Internacia Federacio de Filmarkivoj]</ref> La Ukraina Animacia Filmstudio (kiu estis konata kiel Ukranimafilm, kaj estis fondata en 1990) estis alfiksata al la Centro en 2019. De 2016 ĝis 2019, la iamaj industriaj ejoj de la Centro suferis kompletan renovigon, kaj estis konvertata en mult-artforman kulturan centron. En septembro 2019, la Centro malfermis la unuan filmmuzeon en Ukrainio. == Strukturo == Dovĵenko-Centro funkciigas filmdeponejon, kemiajn kaj ciferecajn filmajn laboratoriojn, la Filmmuzeon, filmarkivon, kaj amaskomunikilan stokejon. La institucio estas loĝigata en ok-etaĝa konstruaĵo en la Holosiiva distrikto de Kievo. Ĝi ankaŭ funkciigas 300-sidlokan prezentartan ejon, '''Scene 6''',<ref>[https://whatson-kyiv.com/new-stage-a-new-age-of-ukrainian-theatre/ New Stage (A New Age of Ukrainian Theatre)] [Nova Fazo: Nova Epoko en la Historio de Teatro en Ukrainio]</ref> lokata sur la 6-a etaĝo kune kun pluraj aliaj sendependaj teatraj muzikaj kaj prezentartaj kompanioj kaj kolektivoj. == Kolekto == La filmkolekto de la Centro inkluzivas pli ol 7,000 ukrainajn, rusajn, usonajn, kaj eŭropajn plenlongajn, dokumentajn, kaj animaciajn filmojn; miloj da arkivaj dokumentoj, fotoj, afiŝoj, kaj aliaj artefaktoj, kiuj reprezentas la historion de kinejo en Ukrainio de la 20-a jarcento ĝis la nuntempon. La plej malnova filmpresaĵo konservita de la Centro devenas de 1910, kaj la plej malnova ukraina plenlonga filmo en la kolekto de la Centro estis produktata en 1922. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Dovĵenka Nacia kinostudio]] [[Kategorio:Ukraina kino]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1994]] [[Kategorio:Arĥivoj en Ukrainio]] c3hjdzotvchil0oqlgebgxm5ax6y0oq 0 797406 9417149 7744606 2026-06-29T19:26:40Z Stefangrotz 91903 9417149 wikitext text/x-wiki '''Efrîn''' aŭ '''Afrin''' havas kelkajn signifojn: * '''[[Efrîn]]''', ĉefa loko de la samnoma distrikto en nordokcidenta Sirio * '''[[Distrikto Efrîn]]''', distrikto en nordokcidenta Sirio, en la [[gubernio Halepo]] {{apartigilo}} kdyp5p097qqfoatsl626x9voctzojbi 0 804535 9417153 9414071 2026-06-29T19:43:43Z Aidas 3488 9417153 wikitext text/x-wiki {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Kern |bildo= 20050330kernriver09pano.jpg |bilda_larĝo= 250ra |ĉefurbo= [[Bakersfield]] |plej_granda_urbo= |subŝtato= Kalifornio |mapo= Map of California highlighting Kern County.svg |areo_suma_km2= {{nombro|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} |areo_tera_km2= {{nombro|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-80)}}}} |areo_akva_km2= {{nombro|80}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{nombro|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{nombro|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[pacifika tempa zono]]: [[UTC-8]] / [[somera tempo]] [[UTC-7]] |zomo = 7 |nomo_laŭ= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P138}}'' |retejo= <!-- aŭtomate metiĝas en la teksto mem --> }} La '''kantono Kern''' - [[angle]] ''Kern County'' - estas [[county|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Kalifornio]], kiu havas sian nomon de la samnoma rivero ''Kern'', videbla dekstre supre en la informkesto. Ĝia administra centro estas la urbo [[Bakersfield]]. La kantono estis fondita la {{daton|{{#time:Y-m-d|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} }}. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) == Vidu ankaŭ == * la [[Listo de kantonoj de Kalifornio|liston de kantonoj de Kalifornio]]. {| |[[Dosiero:Beale Memorial Clock Tower Exterior.jpg|eta|155ra|{{centre|[[horloĝa turo]] en la urbo ''Bakersfield''}}]] |[[Dosiero:2009-0726-CA-NationalChavezCenter.jpg|eta|maldekstra|335ra|{{centre|la nacia centro [[César Chávez]]}}]] |[[Dosiero:Kern County Chamber of Commerce Building South Entrance (cropped).jpg|eta|maldekstra|175ra|{{centre|historia konstruaĵo de la loka komerca ĉambro}}]] |} {{projektoj}} {{Ĝermo|Kalifornio}} {{Kantonoj de Kalifornio}} {{bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Kern}} [[Kategorio:Kantonoj de Kalifornio]] g784ozyj745k4pmwiex2p3gx6tfkdly 1 809709 9416972 9416683 2026-06-29T13:51:55Z ThomasPusch 1869 9416972 wikitext text/x-wiki Saluton {{re|Arbarulo}} Mi ĵus aldonis araban kaj francan nomigojn, tamen daŭre draste mankas koordinatoj, kaj tiel ĉi la paĝeto apenaŭ utilas al io. Ĉu vi havus la koordinatojn, kaj se jes, ĉu vi kapablus ilin mem aldoni al vikidatumoj? Krome: de kie estas via informo, ke la loko situu en regiono nomata [[Draa-Tafilalet]], per ruĝa ligilo? En la paĝo pri [[Maroko]], kiun vi samtempe redaktis, aperas 16 regionoj, multaj same per ruĝaj ligiloj, sed neniu regiono Draa-Tafilalet. Evidente la listigo en la paĝo pri [[Maroko]] plene malaktualas (ekzemple nomante ke la urbo [[Meknes]] = Meknès situus en regiono [[Meknes-Tafilalet]] same ruĝa, kvankam ĉiuj latinliteraj vikipedioj asertas ke ĝi situas en regiono ''Fès-Meknès''.) Eble, antaŭ ol krei pliajn artikolojn pri malgrandaj oazaj vilaĝetoj, vi volus okupiĝi pri kreoj de paĝoj pri la regionoj de Maroko?? Sincere [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 29 jan. 2023 (UTC) :Mi ĵus jam mem serĉis en Guglo mapoj pri koordinatoj, kaj ne trovis la lokon tie, nek per franca nek per araba nomo. Sola trovaĵo en Maroko estas loko "Beni Boukhlouf, بني بوخلوف", sed tio sendube estas io alia... Se nenie oni povas trovi lokon sur mapo, estus malfacile kredi ke la loko vere ekzistus. Tial mi petas ankoraŭ vin rigardi - eble vi havas alian ideon kie oni ankoraŭ povus serĉi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:44, 29 jan. 2023 (UTC) ::La ligilo pri la nombro de loĝantoj [https://www.lavieeco.com/documents_officiels/Recensement%20population.pdf] (de 2004) nun jam ne funkcias. Ĉu ĝi vere ankoraŭ funkciis kiam vi metis la paĝon antaŭ semajno??? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 29 jan. 2023 (UTC) :::Kiam mi komencis ĉi tiun artikolon mi esperetis trovi pli da informo. Nun kiam ĝi ekzistas mi preferas ne forigi ĝin, sed konsentas ke ĝi ne grande utilas. (Estas terure kiom malmulte haveblas rete pri afrika geografio, des pli kiam oni komparas kun ekz. Italujo, kie ŝajne pri ĉiu vilaĝeto estas artikola kvanto da eĉ anglalingva informo.) Ĉiuokaze mi ne planas krei tiajn aferojn amase. :::La loko estas menciita kiel parto de municipo Sidi Ajad en dokumentoj pri iaj infrastrukturaj projektoj [https://www.j360.info/en/tenders/11729383-programme-de-d%C3%A9veloppement-du-pommier-sidi-ayad-r%C3%A9habilitation-seguia-abdou] [http://www.one.org.ma/FR/pages/sol_lvil.asp?esp=2&id1=6&id2=129&t1=1&t2=1&filt=19&comm=t&action=prov]. Sidi Ajad siavice estas, laŭ anglalingva kaj germanlingva Vikipedioj, en provinco Midelt de regiono Draa-Tafilalet. Tion mi sciis serĉi pro maŝintraduko de la arablingva artikolo pri Buĥluf. Ankaŭ de la araba artikolo mi havas la ligilon pri la loĝantonombro (domaĝe ke nefunkciantan.) Koordinatojn mi ne havas. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:02, 29 jan. 2023 (UTC) ::::En la mondo de 2026, "centra maroka loĝloko" pri kiu eĉ ne estas iu ajn foto el la vilaĝo en la komunejo, ankaŭ ne estas retejo, kaj daŭre ĝi eĉ ne troveblas en guglo mapoj... Mi ne miras ke ĉiuj grandaj vikipediaj branĉoj eĉ ne konsideras kreadon de propraj vikipediaj tekstoj. Tiu ĉi paĝo estas kvazaŭ malbona vikipedia ŝerco! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:33, 27 jun. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Nu, mi nun pene en guglo-mapoj trovis koordinatojn pri elementa lernejo de Buĥluf je 32.26967361392615, -4.530442990964757, kaj hospitalo de Buĥluf je 32.26897010087127, -4.530473968068297. Mi dirus ke tiuj du punktoj jam sufiĉas por lokigi la lokon. Pli simplige eblus diri ke la loko povas esti je dekumaj koordinatoj 32.2689 kaj -4.5303, en normalaj koordinatoj 32°16'08" N 4°31'49" W - tiam ĝi estas ie inter la hopitaleto kaj la elementa lernejo, ie antaŭ la hospitaleto, kaj la koordinatoj estas je plenaj "sekundoj", ne tro komplikaj. Mi tiujn koordinatojn nun peras al vikidatumoj, ĉar tera loko sen koordinatoj estas ekstreme tro neserioza... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:50, 27 jun. 2026 (UTC) :{{re|ThomasPusch}} Dum ni parolas pri koordinatoj, ĉu vi povus atenti la teknikan problemon de mapŝablonoj, aŭ helpi varbi iun alian? Mi dufoje atentigis pri tio en la Diskutejo kaj ambaŭ fojojn la peto sendiĝis en la arkivon sen solvo. Temas praktike pri senutiligo de granda parto de la mapoj de la Esperanta Vikipedio por aparatoj, kiuj spertas la problemon. Ankaŭ la mapo "Situo de Buĥluf" farita de la ŝablono en ĉi tiu artikolo estas trafata. Priskriboj de la problemo: [[Vikipedio:Diskutejo/Arkivo/2025/6#Ŝablono situo sur mapo]], [[Vikipedio:Diskutejo/Arkivo/2025/11#Ŝablono:Situo sur mapo kaj Ŝablono:Geokesto2 misfunkcias]], [[Uzanto-Diskuto:Sj1mor#Viaj fuŝoj en mapoj]], [[Diskuto:Turismo en Grekujo#Tradukaj rimarkoj]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:12, 29 jun. 2026 (UTC) ::Mi ne povas reprodukti la fuŝadon de la mapoj en mia komputilo. La mapo "Situo de Buĥluf" en tiu ĉi paĝo bone funkcias ĉe mi, post kiam mi aldonis la koordinatojn en vikipedio, antaŭe kompreneble nenio aŭtomate funkciis. Kaj la ekzemplo de 6 2025 pri mapo en la teksto [[Turismo en Grekujo]], sube sub ŝapitra titolo "Infrastrukturo", ĉe mi same bone montriĝas kiel la similtema mapo en [[:en:Tourism in Greece]], nur ke la angla mapo montras sep lokojn per 7 buloj, kaj la esperanta nur montras 4. Ha, nun mi komprenas: en la redaktomodo esperanta ankaŭ postuliĝas 7 lokoj, sed videblas ŝajne nur kvar. Al via ekzemplo de 11 2025 mi ankoraŭ ne rigardis, sed mi jam povas paŭŝale diri ke mi ne komprenas la ege kompleksan sintakson de {{ŝ|Geokesto2}} kaj malfidas al ĝi. Ĝi estas komplezo de Tlustulimu, por provi fari kompreneblan kaj uzeblan alternativon al {{ŝ|Geokesto}}, dekomenca ŝatokupo de Petr Tomasovsky, kun kiu komuniki entute ofte malfacilas... Mi provas komplete maluzi ŝablonon {{ŝ|Geokesto}} kaj ankaŭ uzas ŝablonon {{ŝ|Geokesto2}} laŭeble malmulte. Simple la ideo paki ĉiujn informkestojn pri iuspecaj geografiaj temoj en unu keston estas teorie bela revo, sed praktike en ambaŭ projektoj rezultigis tro komplikan sintakson, kiun mi kiel ne-fakulo, ne-komputilisto ne komprenas, kaj mi ankaŭ havas la impreson ke ege malmultaj aliaj uzantoj komprenas la funkciojn, krom eble la "patroj" Petr Tomasovsky pri {{ŝ|Geokesto}} kaj Tlustulimu pri {{ŝ|Geokesto2}}. Do, ne volante nun enplonĝi tro detale en ekzemplon kiu enplektus interagon kun {{ŝ|Geokesto2}}, mi dirus ke la mapo "Situo de Buĥluf" en tiu ĉi paĝo bone funkcias ĉe mi, kaj sola demando estas kial la mapo en la teksto [[Turismo en Grekujo]] devus montri 7 bulojn kaj nur montras 4. Vi en 2025 11 1 ankoraŭ raportis ke la "mapo de [[Turismo en Grekujo]]" en provo "aperas troege malgrande, tiel ke la punktoj kunamasiĝas sur ĝi kaj ĝi neniel utilas" (per uzo de Chrome kaj Edge.) Mi nun nur havas instalitan retumilon Fajrovulpo, kaj ĉe mi aspektas ĉio kontentigi, krom ke aperas 3 buloj maltro: [[Dosiero:Lokoj en Grekio mape per Fajrovulpo.png|350ra|eta|centra|{{centre|lokoj en Grekio mape per Fajrovulpo}}]] ::Mi teorie povus peni elŝuti kaj funkciigi al mi programojn Edge kaj Chrome, sed dubas ĉu tio eĉ indus la laborinveston - mi ĉiukaze estas neniel faka pri komputiko, simple bone regas Esperanton, malbone iujn naciajn lingvojn, kaj en la pasintaj jaroj hobie lernis iujn trukojn kiel eblas vidigi iujn paĝojn de la retejo Vikipedio. Ĉu, se mi "povas reprodukti la fuŝadon de la mapoj", tio estas granda paŝo al ekscio, estas la demando. Do, laŭ mi la esenca problemo nun estas: kial en la ekzempla mapo de Grekio nur montriĝas 4 buloj kvankam devus esti 7. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 05:57, 29 jun. 2026 (UTC) drevticzbww5p479e8n84zj2ibbmxlc 0 819653 9417480 9268574 2026-06-30T11:18:32Z Sj1mor 12103 9417480 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Klimt_-_Hoffnung_I_-_1903.jpeg|eta|452x452ra|Gustav Klimt, 1903, ''Hoffnung I'' (Espero 1)]] Ajna [[Arto|verkaĵo]], kiu montras [[gravedeco]]n, estas konsiderata artverko. En la arto, kiel en la vivo, ne ĉiam estas klare, ĉu la intenco estis prezenti gravedulinon aŭ ĉar la virino estas montrita en pozicio, kie ŝi protektas sian ventron per la mano, oni komprenas kvazaŭ la virino estas graveda. [[Historio|Historie]], reprezentado de gravedaj virinoj estas sufiĉe malofta <ref>“[http://dx.doi.org/10.1016/s0716-8640(14)70657-1 La Esperanza II” 1907: Gustav Klimt (1862–1918]), '''Revista Médica Clínica Las Condes'''</ref>. Okcidenta arto kutime inkluzivas du ĉefajn temojn en kiuj aperas gravedaj virinoj: {{J|historia pentraĵo}}, en kiuj la gravedeco estas grava parto de la rakonto, kiel ekzemple la rakonto de ''Diana/[[Artemiso kaj Kalisto]],'' en kiu Diana vidiĝas tuj kiam ŝi malkovras sian malpermesitan gravedecon. Alia temo en kiu aperas gravedulino estas en la rakonto de la [[Nova Testamento]] <ref name=":0">[http://dx.doi.org/10.4324/9780429493959 James Hall, Kenneth Clark, Dictionary of Subjects and Symbols in Art], 2018-05-04 doi: 10.4324/9780429493959</ref>. Ĝenerale dirite, pentraĵoj de gravedulinoj komencis esti pli [[Modo|modaj]] ĉirkaŭ la jaro [[1600]]. == Tradicio kultura == [[Dosiero:Venus_von_Willendorf_01.jpg|maldekstre|eta|320x320ra|[[Venuso de Willendorf]], ĉ. 25,000 AKE, Aŭstrio]] [[Statueto]]j de gravedaj virinoj aperis en diversaj [[kulturo]]j, en malsamaj periodoj, en malsamaj lokoj en la mondo. [[argilo|Ceramikaj]] statuetoj povas esti trovitaj en [[Antaŭkolumba Ameriko|antaŭkolumbaj kulturoj]] kaj en [[antikva epoko]] en la [[Mezoriento|Proksima Oriento]]. Granda parto de tiuj statuetoj rilatas al [[Freja|fekundeco]] kaj foje estas malfacile identigi ĉu la [[statueto]] vere enkorpigas gravedecon, aŭ ĝian [[senco|signifon]] en la kulturo en kiu ĝi aperas <ref>Gordon R. Willey, [https://books.google.co.uk/books?id=5QJlCQAAQBAJ&pg=PA10#v=onepage&q&f=false Handbook of Middle American Indians, Volumes 2 and 3: Archaeology of Southern Mesoamerica], University of Texas Press, 1965-01-01, ISBN 978-1-4773-0655-0. (angla)</ref>. Inter la plej malnovaj ekzemploj de gravedecaj statuoj troveblas [[Prahistorio|prahistoriaj]] statuetoj en [[Eŭrazio]] konataj kiel [[Venusfiguroj|Venusaj statuetoj]]. La plej konata el ili ĉiuj estas la statueto [[Venuso de Willendorf]] - statueto farita el [[Neolitiko|neolitika]] [[Kalcio|kalcia]] ŝtono kaj en kiu oni vidas virinon kun troige grandaj [[brusto]] kaj [[Kokso]]j kiuj venas por emfazi ŝian fekundecon. Tiaspecaj statuetoj kutime troigas la grandecon de la [[ventro]], [[femuro]]j, brusto, [[Talio (korpa parto)|talio]] kaj [[vulvo]], sed la gravedeco mem ne estas precipe elstara <ref name=":1">Helene E. Roberts, [https://books.google.co.uk/books?id=rMeJDwmr_hcC&pg=PA747#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of Comparative Iconography: Themes Depicted in Works of Art], Routledge, 2013-09-05, ISBN 978-1-136-78793-5. (angla)</ref>. {{-}} == Okcidenta arto == La pentraĵo de [[Ticiano]] de Diana kaj Kalisto, de [[1559]], reflektas la momenton kiam la gravedeco de Kalisto estis malkovrita. En [[Eŭropo]], estis ĝenerale evitite pentri gravedulinojn (krom en sanktaj figuroj), sed poste, en okcidenta arto, ekzistis du temoj en kiuj gravedecoj estis esprimitaj kiel parto de [[Fikcio|rakonto]]. === Kalisto === [[Dosiero:TitianDianaCallistoEdinburgh.jpg|eta|''Diana kaj Kalisto'', pentraĵo de [[Ticiano]] 1559, montras la momenton kiam la gravedeco de [[Kalisto (mitologio)|Kalisto]] estas eltrovita.]] En la [[helena mitologio]], la [[nimfo]]j Kalisto gravediĝis de [[Zeŭso]] ([[Jupitero (dio)|Jupitero]] en la [[romia mitologio]]). La gravedeco malkovris kiam Kalisto banis en [[rivero]]. Ŝia Sinjorino [[Artemiso]] ([[Diana]]) koleriĝis kontraŭ ŝi kaj forpelis ŝin. Aldone [[Junono]], la edzino de Zeŭso, igis ŝin [[urso]]n. La klasikaj pentraĵoj, en kiuj aperis Kalisto, reflektis la momenton, kiam ŝi fariĝas urso, sed poste, precipe ekde la [[Renesanco|renesanca]] periodo, Kalisto vidiĝas en la momento, kiam la gravedeco estas malkovrita. La fonto de [[inspiro]] por tiuj pentraĵoj estis la [[poezio]] de [[Ovidio]] <ref name=":0" />. Tipa bildo unue aperis en la pentraĵo de [[Ticiano]], ''Diana kaj Kalisto'' de [[1559]], en kiu la ventro de Kalisto estas elmontrita dum Artemiso/Diana fingromontras akuzige al ŝi kaj ŝiajn subtenantinojn <ref name=":0" />. Laŭ Ovidio, Kalisto estis en la naŭa monato de ŝia gravedeco, sed en pentraĵoj ŝi aperas, kutime, nur komence de sia gravedeco kiam ŝiaj amikinoj malkovras ĝin por la unua fojo. Ŝajnas, ke tio, kio fascinis al la artistoj kiel arta subjekto, estis la ŝanco prezenti grupon da virinoj [[Nudeco|nude]] <ref name=":0" />, kvankam tia pentraĵo ankaŭ povas esti komprenata kiel [[averto]]j kontraŭ [[nedezirata gravedeco]]. === Virgulino Maria === [[Dosiero:Rogier_van_der_Weyden_-_Visitation_-_WGA25716.jpg|eta|''[[Vizito de Maria|Visitation]]'' de [[Rogier van der Weyden]] (1430aj jaroj, nun en [[Leipzig]]) ]] [[Dosiero:Piero_Madonna_del_parto.jpg|eta|''[[Madono de la akuŝo|Madonna del Parto]]'' de [[Piero della Francesca]], ĉ. 1460.]] La [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino Maria]] aperas, pli ofte, en artpentraĵoj, kiam ŝi estas graveda, precipe en okcidentaj postklasikaj pentraĵoj, kaj ŝi aperas tiel eĉ nuntempe. La momento kiam Maria koncipas estas nomita la [[Anunciacio]], tre ofta temo en tradicia [[Kristanismo|kristana]] arto. Tamen ekzistas ankaŭ pli postaj pentraĵoj de Maria graveda kaj kutime ne estas dubo en ĉi tiuj tipoj de pentraĵoj, ke Maria ja estas graveda. [[La Dua Revelacio (kanto)|Revelaciaj pentraĵoj]] estis populara temo en arto kaj interpretis la skribaĵojn en la [[Nova Testamento]], ([[Sankta Luko la evangeliisto|Luko]] 1:39-56) kiu rakontas pri la renkonto inter du gravedaj virinoj, Maria kaj Elizabeto <ref name=":2">Norbert Zimmermann, '''[https://dx.doi.org/10.4324/9781315718835-2 Catacomb Painting and the Rise of Christian Iconography in Funerary Art]''', First [edition]. | New York : Routledge, 2018.: Routledge, 2018-05-20, p. 21–38</ref>, sed, kutime, ĉi tiu gravedeco ne estas ilustrita vide. Nur en la nederlandaj pentraĵoj el la [[15-a jarcento]] la artistoj komencis fari tion <ref name=":2" /><ref name=":3">Penny Howell Jolly, [https://dx.doi.org/10.1525/9780520318229 Made in God’s Image?], 1997-12-31 doi: 10.1525/9780520318229</ref>. La ampleksa [[Vesto|vesta]] [[modo]], en [[Religio|religia]] arto kaj eĉ en la ĉiutaga vivo, dum la [[Mezepoko]], malfaciligas scii ĉu la virinoj en la bildoj estas ja gravedaj. En pentraĵoj de la [[malfrua Mezepoko]], vertikala malfermaĵo aperas en la vestaĵo, antaŭe aŭ flanke, kiu kutime implicas ke la virinoj prezentitaj en ili estas gravedaj, kvankam tia malfermaĵo estis tre moda ekde [[1450]], kaj ĝi povus ankaŭ esti vidita ĉe virinoj kiuj ne estis nepre gravedaj <ref name=":3" />. En kelkaj pentraĵoj, unu aŭ du manoj estas metitaj sur la ventron, kiel en la pentraĵo de [[Rogier van der Weyden]]. En aliaj pentraĵoj, plejparte de la [[Bizanca imperio|bizanca periodo]] kaj la malfrua Mezepoko en [[Germanio]], la [[feto]] ankaŭ aperas en la [[utero]] de la virino, kutime prezentita nuda kun [[aŭreolo]] ĉirkaŭanta sian kapon. Sed oni devas emfazi, ke en ĉiuj periodoj, en la plej multaj el la pentraĵoj, ne estas klara sugesto, ke la virinoj estas ja gravedaj, sed la bildstria rakonto estis konata de la [[publiko]] <ref name=":0" /><ref name=":2" />. En aliaj pentraĵoj oni povas vidi la [[Virgeco|virgulinon]] gravedan. Ŝi aperas kune kun sia edzo [[Jozefo de Nazareto|Jozefo]] aŭ aliaj familianoj, kiam ili estas survoje al [[Bet-Leĥem|Betleĥemo]] <ref name=":0" />. Tiel ili estis kutime prezentitaj en la bizanca periodo, sed pentraĵoj de ĉi tiu tipo estas pli maloftaj en la Okcidenta Eklezio <ref name=":5">Schiller, Gertud,, Iconography of Christian Art, Vol. I, 1971 (English trans from German), Lund Humphries,</ref>. Alia malofta temo estis pri ''dubado de Jozefo''. Ankaŭ ĉi tie Maria aperas graveda kaj, en kelkaj versioj, la gravedeco estas subkomprenata de la malfermo en la robo aŭ parta prezento de la feto en la utero <ref name=":5" />. En ĉi tiu tipo de bildoj, bazitaj sur [[Sankta Mateo la evangeliisto|Mateo]] 1:18-25, Jozefo estas skuita de la gravedeco de sia virga [[edzino]], sed post kiam la [[anĝelo]] venis al li en [[sonĝo]], li komprenis kio okazis. Maria ofte vidiĝas, en ĉi tiuj bildoj, [[Ŝpinado|teksanta sur teksilo]] dum sia gravedeco. Similaj artaĵoj kie Maria aperas sole estas nomitaj ''Maria gravida'' (latine por graveda Maria). Ankaŭ en antikvaj nederlandaj bildoj [[Maria Magdala]] vidiĝas en [[robo]] kun malfermaĵo. Iuj diras, ke ĉi tiu [[literatura motivo|motivo]] simbolas "spiritan gravedecon". Aliaj opinias, ke ĝi simbolas la malfacilaĵojn de Maria, kiel videblas en la pentraĵo ''The Descent from the Cross'' de van der Weyden (ĉ. [[1435]]), kiu montriĝas en la [[Prado-Muzeo|Prado]] en [[Madrido]]. ''Madonna del Parto'' estas nomo por la bildo de la Virgulino Maria, kiu estas precipe atribuita al gravedeco kaj [[Nasko|akuŝo]]. La plej konata bildo estas de [[Piero della Francesca]], en kiu Maria estas vidita esti en progresinta gravedeco kaj ŝi portas robon kun larĝa malfermaĵo en la antaŭo kaj alia malfermaĵo sur la flanko <ref name=":3" />. Sed bildoj de ĉi tiu tipo malmodiĝis dum la Renesanco kaj la bildo de Piero estas la lasta bildo de ĉi tiu tipo trovita en [[Toskanio]] <ref>Ferrie, Frank, "'''Piero della Francesca's Madonna del Parto and the Function of Images of the Pregnant Virgin Mary'''", London: Dandelion</ref>. Tiaj bildoj estis kreitaj precipe por gravedaj virinoj kaj iliaj familianoj, same kiel por virinoj, kiuj deziris gravediĝi. En la ĉambro de la dukino [[:en:Claude of France|Klaŭdo]] de [[Francio]], kiu sukcesis naski sep infanojn antaŭ ol ŝi mortis en la aĝo de 24 jaroj, pendis la bildo ''Visitation'' de [[Sebastiano del Piombo]], kiu nun montriĝas en la [[Luvro]] Muzeo de [[Parizo]] <ref>[http://dx.doi.org/10.5860/choice.45-1216 Encyclopedia of women in the Renaissance: Italy, France, and England], '''Choice Reviews Online''' 45, 2007-11-01, p. 45–1216 doi: 10.5860/choice.45-1216</ref>. Inter la bildoj de ĉi tiu tipo, oni povas trovi ankaŭ pentraĵojn, en kiuj la nenaskita [[Jesuo Kristo|Jesuo]] estas parte vidata en la ventro de sia patrino. En multaj el la pentraĵoj la patrino metas protektan manon sur ŝian ventron. [[Portreto]]j de ĉi tiu tipo ankaŭ troviĝas en bildoj kiuj komencis aperi post la [[Reformacio]], sed bildoj de Jesuo en la ventro de lia patrino iĝis pli maloftaj kaj en ilia loko Maria aperis kun la kristana marko '''IHS''' sur ŝia ventro. En [[Ikono (religio)|ikonografio]] de [[Orienta Ortodoksa Eklezio|orienta ortodoksa kristanismo]], Jesuo en la ventro de sia patrino kutime prezentiĝas plene vestita, kiel parto de [[tradicio]] kiu estis konservita ĝis nuntempe. Ĉi tio videblas ankaŭ en la konata [[Rusoj|rusa]] ikono el la [[12-a jarcento]] de la [[Revelacio]], en la [[Arta muzeo|Galerio]] [[Tretjakova galerio|Tretjakova]] en [[Moskvo]], kie en la brusto de la [[patrino]] aperas feto de la grandeco de natura infano, same kiel en la ikono. de Maria nomita en la rusa ''Pomozhenie rodam'' kiu signifas "helpo en akuŝo". === Portretoj === [[Dosiero:Praskovia_Kovalyova_by_Argunov.jpeg|eta|[[Praskovia Kovaljova]] de artisto de la Argunov familio, 1803. Ŝi mortis en akuŝo, do la pentraĵo povas esti postmorta versio de pli frua portreto de kapo kaj ŝultroj.]] En la malfrua mezepoko komencas aperi portretoj de gravedulinoj, kvankam eblas ke la modo de vestoj kolektitaj en la fronto malfaciligas la identigon de la gravedulinoj <ref name=":2" />. La [[La geedzoj Arnolfini|Arnolfini portreto]] de [[Jan van Eyck]] el [[1434]] estas ekzemplo de graveda virino, kvankam multaj historiistoj kontestas tiun aspekton kaj asertas ke sanktaj virinoj ofte estis prezentitaj en simila maniero <ref>Edwin Hall, '''[https://books.google.com/books?id=IJOwCF2xkc4C The Arnolfini Betrothal: Medieval Marriage and the Enigma of Van Eyck's Double Portrait]''', University of California Press, 1994-01-01, ISBN 978-0-520-08251-9. (angla)</ref>. La martiriĝinta sanktulino [[Katarina el Aleksandrio|Katerino de Aleksandrio]] kutime aperas en simila moda vestaĵo de la epoko, kaj estis la [[Patrona sanktulo|patrono]] de akuŝo, do eblas, ke en ĉi tiu tipo de pentraĵoj la ambigueco estas intencita. [[Dosiero:Attributed_to_Marcus_Gheeraerts_II_-_Portrait_of_an_Unknown_Lady_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Angla "gravedeca portreto" de nekonata sinjorino, atribuita al [[Marcus Gheeraerts la malpliaĝa|Marcus Gheeraerts II]], ĉ. 1595 <ref>[http://www.tate.org.uk/art/artworks/gheeraerts-portrait-of-an-unknown-lady-t07699 Tate page], attributed to Marcus Gheeraerts II, ''Portrait of an Unknown Lady'', c.1595</ref>]] Certaj portretoj de la Renesanco estas rilataj al gravedeco aŭ la postnaska periodo. Inter tiuj bildoj ankaŭ inkluzivas la pentraĵon de [[Leonardo da Vinci]] de [[La Gioconda]], en kiu la robo malkovrita, en [[2006]], sub [[Transruĝa radiado|transruĝe radia]] ekzameno sugestas la eblecon ke la figuro estis graveda aŭ ĵus post naskiĝo kiam da Vinci pentris ŝin. Ankaŭ en la portreto de [[Botticelli]] de [[:en:Portrait of a Lady Known as Smeralda Brandini|Smeralda Brandini]] <ref>[https://www.nbcnews.com/id/wbna15029288 Was Mona Lisa pregnant when she posed?], NBC News</ref>, la virino metas la manon sur sian ventron. Tio estas pozicio kiu ekzistas en aliaj bildoj kiel ekzemple tiuj prezentantaj la revelacio al Maria, kiel en la bildoj de [[Antoon van Dyck|Anthony van Dyck]] <ref name=":6">Karen Hearn, [https://dx.doi.org/10.1179/cos.2000.34.1.39 A Fatal Fertility? Elizabethan and Jacobean Pregnancy Portraits], '''Costume''' 34, 2000-01-01, p. 39–43 doi: 10.1179/cos.2000.34.1.39</ref> kaj en la bildo de [[Rafaelo]] "''La donna gravida''" kie la virino sidas kun sia maldekstra mano ripozanta sur ŝia ventro. Sed bildoj de ĉi tiu tipo estas maloftaj en la renesanca arto <ref name=":7">Helene E. Roberts, [https://books.google.co.uk/books?id=rMeJDwmr_hcC&pg=PA747#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of Comparative Iconography: Themes Depicted in Works of Art], Routledge, 2013-09-05, ISBN 978-1-136-78793-5.</ref>. Sed kiam aperas graveda virino, oni kutime montras ŝin staranta. Tiaj bildoj povas esti trovitaj plejparte en [[Anglio]], kie la kolektita vestmodo iĝis populara ĉirkaŭ [[1590]] sekvante la anglan pentriston Marcus Gheeraerts la malpliaĝa, kiu estis plej elstara pentristo de tiu speco de pentraĵoj. Tre eblas ke ekzistis postulo por tiaj pentraĵoj ĉar la akuŝonta patrino alfrontis vivdanĝeron kaj eblas ke kelkaj el tiuj bildoj eĉ estis kreitaj post la morto de la patrino <ref name=":6" />. Ekzistas pli fruaj ekzemploj de similaj pentraĵoj en [[Eŭropo]] <ref name=":6"/> kaj Anglio <ref name=":6" />, sed la plej multaj el la bildoj estis kreitaj inter [[1580]] [[1630|- 1630]] <ref name=":6" />. En tiu tempo, ekzemple, [[Margareto de Aŭstrio (1584-1611)|Margareto de Aŭstrio]], [[Listo de regantoj de Hispanio|Reĝino de Hispanio]], sendis portreton de si graveda al siaj proksimaj amikoj kaj familio <ref>[http://dx.doi.org/10.4324/9781315578477-6 Introduction], Routledge, 2016-05-06, p. 19–40</ref>. Ŝia filino, [[Anna de Aŭstrio]], ankaŭ estis pentrita kiam ŝi estis en progresinta gravedeco. Pli postaj portretoj de gravedulinoj kutime apartenis al familianoj, ĉar estis tre multekoste komisii pentraĵon kaj la plej multaj virinoj ne volis aperi en bildo dum gravede. Kutime tiuj bildoj estis komisiitaj tuj post la [[Geedzeco|geedziĝo]], kaj en kelkaj kazoj, kie estas konata ke la virino estis graveda, la gravedeco estis fakte kaŝita en la pentraĵo mem <ref name=":6" />. En pluraj el la verkoj de [[Johannes Vermeer|Vermeer]], estas konata ke la virinoj aperantaj en ili estas ja gravedaj, kvankam multaj fakuloj malakceptas la ideon de gravedeco <ref name=":6" />. Gravedaj virinoj ankaŭ aperas en nederlanda arto, kiel en la bildo de [[Jan Steen]] kie estas gravedaj virinoj aperantaj en [[gastejo]]j, aŭ junulinoj kiuj [[Vomado|vomis]] [[Mateno|matene]]. [[Rembrandt]] ankaŭ pentris virinon en progresinta gravedeco en la pentraĵoj de Maerten Soolmans kaj Oopjen Coppit. Sed la modo, kiu disvolviĝis en la [[1620-aj jaroj]], helpis kaŝi gravedan ventron. [[Lovis Corinth]] ankaŭ pentris plurajn bildojn de gravedaj virinoj, kaj en [[1906]] la artisto [[Paula Modersohn-Becker]] pentris sin graveda, eĉ antaŭ ol ŝi estis fakte graveda <ref name=":7" />. === Moralaj kaj satiraj pentraĵoj === [[Dosiero:William_Hogarth_009.jpg|eta|William Hogarth, ''A Woman Swearing a Child to a Grave Citizen'' (''Virino ĵuranta infanon al grava civitano'') ĉ. 1729]] Kelkaj el la pentraĵoj en la frua moderna periodo, kiel ekzemple [[Gravurado|presaĵoj]] kaj [[ilustraĵo]]j en [[libro]]j, tuŝis la socian flankon de gravedeco, t.e. montrita al la fakto ke virinoj havis pli da infanoj ol ili povis finance subteni, aŭ ke virinoj, aparte [[servisto]]j, iĝis graveda ekster geedziĝo <ref name=":1" />. Estas verkoj kiuj indikas nedeziratan gravedecon, ĉefe el la vidpunkto de la patro, inkluzive de kazoj kie virinoj iris al [[tribunalo]] por ricevi financan subtenon <ref>Lionel Rose, [http://dx.doi.org/10.4324/9781315671604-ch-4 Bastardy and the Poor Law in mid-Victorian England], Routledge, 2015-08-27, p. 22–34</ref>. La angla artisto [[William Hogarth]] pentris multajn gravedulinojn en siaj verkoj, ĉefe por emfazi la [[Satiro|satiran]] aŭ komedian flankon de la situacio kaj kutime sugestis ke tio estas negativa kaj nedezirinda situacio <ref>Patrick Oliveira Silveira, [http://dx.doi.org/10.22456/1679-1916.67378 O ensino de Sociologia com o PBworks: Do espaço de trabalho ao protagonismo dos estudantes no aprendizado], RENOTE 14, 2016-08-26 doi: 10.22456/1679-1916.67378</ref>. === Moderna periodo === [[Dosiero:Gustav_Klimt_-_Hope,_II_-_Google_Art_Project.jpg|dekstra|eta|''Hoffnung II'' ("Espero 2"), [[Gustav Klimt]], 1907-08]]En modernaj tempoj, artistoj komencis bildigi virinojn kiam ili estis klare gravedaj. La gravedaj virinoj ankaŭ estis montritaj en nudaj fotoj. Du pentraĵoj de [[Gustav Klimt]], Espero I (vidu supre) kaj Espero II montras maldikan virinon kun progresinta gravedeco kaj nudan virinon en kiuj la gravedeco estas tre emfazita <ref name=":0" />. [[Egon Schiele]] pentris gravedulinojn nudaj en multaj el siaj verkoj. [[Pablo Picasso]] skulptis gravedan virinon, skulptaĵon dediĉitan al sia partnero [[Françoise Gilot|Francoise Gilot]]. Picasso faris tion por instigi ŝin denove gravediĝi <ref>[https://www.artsy.net/artwork/pablo-picasso-pregnant-woman-la-femme-enceinte Pablo Picasso | Pregnant Woman (La femme enceinte) (1950-1959)] | Artsy, www.artsy.net</ref>. [[Alice Neel]] pentris serion de sep gravedaj virinoj, nudaj <ref>Ann Sutherland Harris, [http://dx.doi.org/10.1093/gao/9781884446054.article.t061579 Neel, Alice], Oxford University Press, 2017-12-12, Oxford Art Online</ref>. [[Lucian Freud]] pentris gravedan knabinon en [[1960|1960-61]] en kiu lia partnero Bernadine Coverley aperis kiam ŝi estis graveda kun ilia filino Bella <ref>Kunsthistorisches Museum Wien, Vienna,, Lucian Freud exhibition, '''Press release/exhibition booklet'''</ref>. Aliaj artistoj, kiel [[Damien Hirst]] kaj [[Ron Mueck]], ankaŭ pentris kaj skulptis gravedulinojn. == Medicinaj ilustraĵoj == [[Dosiero:Brussels_Koninklijke_Bibliotheek_van_Belgie,_Bibliothèque_royale_de_Belgique_ms._3701-15_57.jpg|maldekstra|eta|Paĝo de la plej frua manuskripto de Muscio pri akuŝistiko, 9–11a jarcento]] En la [[Medicino|kampo de medicino]], ilustraĵoj de gravedaj virinoj estis unu el la unuaj kaj plej oftaj temoj en medicinaj libroj. La ilustraĵo estis, kutime, de malferma [[utero]] kiel ĝi aperis en religiaj pentraĵoj de la Mezepoko. La ilustraĵoj de la feto estis en la centro, pli ol la ilustraĵoj de la patrino mem. La plej multaj el la fruaj ilustraĵoj en [[Obstetriko|obstetrikaj]] [[manlibro]]j estis distorditaj, sed daŭre helpemaj en montrado de naskiĝpozicioj. Tiuj ilustraĵoj baziĝis sur kopiado de figuroj de antaŭaj generacioj kaj medicinaj libroj kiuj eĉ datiĝas de la jaro [[500]] <ref name=":7" />. La precizaj ilustraĵoj de Leonardo da Vinci eble estis inter la unuaj, sed profesiaj medicinaj libroj ne havis precizajn ilustraĵojn ĝis multaj jaroj poste. [[:en:William Hunter (anatomist)|William Hunter]], kiu okupiĝis pri [[anatomio]] kaj estis la kuracisto de [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|reĝino Charlotte]], admiris la ilustraĵojn de Leonardo kaj lernis de ili. Lia libro estis publikigita en [[1774]] kaj baziĝis sur profunda studo de la korpoj de gravedaj virinoj <ref>[http://dx.doi.org/10.7861/fhj.8.1.hrh A message from HRH The Prince of Wales, honorary fellow of the Royal College of Physicians], '''Future Healthcare Journal''' 8, 2021-03, p. 5–8 doi: 10.7861/fhj.8.1.hrh</ref>. == Arto desegnita por gravedaj virinoj == [[Dosiero:Bartolomeo_Di_Fruosino_-_Desco_da_parto_(verso)_-_WGA01342.jpg|eta|Bartolomeo di Fruosino, 1420, tipa ''desco da parto'' (verso) kun heraldriko kaj beba knabo urinating, por instigi pozitivajn pensojn dum gravedeco kaj eĉ la naskiĝo de tia infano]]Estas verkoj kreitaj specife por gravedaj virinoj, kvankam ili estas pli maloftaj ol verkoj destinitaj por virinoj kiuj aspiris gravediĝi. Unu el la klarigoj por la kreado de Venusaj statuetoj estas, ke ili estis tenataj en la manoj de la virinoj kiam ili estis naskotaj kaj tial devis konveni en la manplaton <ref>April Nowell, Melanie L. Chang, [https://dx.doi.org/10.1111/aman.12121 Science, the Media, and Interpretations of Upper Paleolithic Figurines], American Anthropologist 116, 2014-08-26, pp 562-577 doi : 10.1111/aman.12121</ref>. La pentraĵo de la ''Madonna del Parto'' kaj aliaj pentraĵoj de la Virgino Maria en gravedeco kutime ludis rolon de temigado pri la kredo de virinoj kaj iliaj familioj. En 1954, la urbestro de la urbo [[Monterchi]], kie troviĝas la bildo de la Madono de [[Piero della Francesca]], rifuzis pruntedoni la bildon al [[ekspozicio]] en [[Florenco]] ĉar li ne volis, ke la loĝantoj de la urbo suferu pro ĝia manko <ref>[https://dandelionjournal.org/ Dandelion: Postgraduate Arts Journal and Research Network], dandelionjournal.org</ref>. Pentraĵoj de la stilo ''Desco da parto,'' kiuj estas de "naskiĝpleto" estis grava simbola donaco al edziĝintaj virinoj ĉe la fino de la Mezepoko. Sur tiuj [[pleto]]j, sur la supra flanko, estis pentritaj scenoj el klasika mitologio kaj scenoj el la [[Biblio]] aŭ la Nova Testamento, kaj tiuj bildoj estis tre popularaj antaŭ la naskiĝo <ref>Jacqueline Marie Musacchio, [https://dx.doi.org/10.2307/1513010 The Medici-Tornabuoni Desco da Parto in Context] , Metropolitan Museum Journal 33, 1998-01, pp 137-151 doi : 10.2307/1513010</ref>. Sur la malantaŭa flanko de la pleto, la malpli gravaj desegnaĵoj estis desegnitaj, inkluzive de figuroj de familio, infanoj kaj familiaj simboloj <ref>Lucrezia Tornabuoni de' Medici, Jane Tylus, Jane Tylus, [https://dx.doi.org/10.7208/chicago/9780226808574.001.0001 Sacred Narratives] , Universitato de Ĉikaga Gazetaro, 2001, MSTAB  978-0-226-80854-3</ref>. Dum la Renesanco oni kredis, ke tio, kion vidas graveda virino, influas la gravedecon mem kaj eĉ povas influi la nenaskitan infanon. [[Martin LUTHER|Martin Luther]] rakontis pri virino kiu estis timigita de [[muso]] dum graveco kaj kiel rezulto naskis muson. La trejnaj kajeroj konsilis rigardi bildojn, kiuj havas pozitivan efikon, kiel bildojn de nudaj infanoj, aŭ sukcesa naskiĝo. Tio estis unu el la kialoj ke bildoj de la Virgulino kaj la Filo kaj la specialaj pletoj estis penditaj en [[dormoĉambro]]j <ref>A. Brown, A. Avery, [https://dx.doi.org/10.1111/j.1365-277x.2012.01231.x Healthy weight management during pregnancy: what advice and information is being provided], Journal of Human Nutrition and Dietetics 25, 2012-02-17, p. 378–387 doi: 10.1111/j.1365-277x.2012.01231.x</ref>. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="300"> dosiero:Preclassic_Central_Mexican_Pottery_Figure_(9777536752).jpg|Ceramikaj figuroj de antikva Meksiko dosiero:Cycladic_figurine_woman,_marble,_Spedos,_2700–2500_BC,_BM,_A18,_142699.jpg|Ciklada figuro, Frua Bronzepoko dosiero:Venus_of_Willendorf,_20210730_1214_1255.jpg|Venuso de Willendorf, proksimume 25,000 a.K., Aŭstrio </gallery> <gallery mode="packed" heights="250"> dosiero:Litomerice_Altarpiece-The_Visitation.jpg|Bildo el la 16-a jarcento en Aŭstrio en kiu la gravedeco, nekutime, estas tre klara dosiero:Bogenberg_Marienkirche_-_Gnadenaltar_2_Maria.jpg|alt="Cutaway" unborn Jesus, from a Swiss altarpiece of 1505|"Tranĉaĵo" nenaskita Jesuo, de svisa retablo de 1505 dosiero:Angelico,_visitazione_da_predella_annunciazioe_di_cortona.jpg|alt=Fra Angelico, Visitation|Fra Angelico, ''Vizito'', pli tipa bildo, en kiu la gravedeco ne estas klara dosiero:Vierge_enceinte,_Galerie_nationale,_Prague.JPG|alt=Maria Gravida, International Gothic|''Maria Gravida'', Internacia Gotiko dosiero:15th-century_unknown_painters_-_Madonna_del_Parto_-_WGA23928.jpg|alt=Madonna del Parto, 15th century, Italy|''Madonna del Parto'', 15-a jarcento, Italio </gallery> == Anglalingva bibliografio == * Cook, Jill, [http://www.bradshawfoundation.com/sculpture/jill_cook.php Venus figurines] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230518124747/https://bradshawfoundation.com/sculpture/jill_cook.php |date=2023-05-18 }}, Video with Dr Jill Cook, Curator of European Prehistory, British Museum * Ferrie, Frank, "Piero della Francesca's ''Madonna del Parto'' and the Function of Images of the Pregnant Virgin Mary", ''Dandelion'', London, 2 December 2010. [https://dandelionjournal.org/index.php/dandelion/article/view/46/75 online]{{dead link|date=January 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}. Date accessed: 15 May. 2017 * Hall, James, ''Hall's Dictionary of Subjects and Symbols in Art'', 1996 (2nd edn.), John Murray, {{ISBN|0719541476}} * Hearn, Karen, "A Fatal Fertility? Elizabethan and Jacobean Pregnancy Portraits", 2000, ''Costume: The Journal of the Costume Society'' Vol. 34, Iss. 1, Pages 39–43 * Jolly, Penny Howell, ''Picturing the 'Pregnant' Magdalene in Northern Art, 1430–1550: Addressing and Undressing the Sinner-Saint'', 2016, Routledge, {{ISBN|1351911236}}, 9781351911238, [https://books.google.com/books?id=GyaoDQAAQBAJ&pg=PP1 google books] * Klepp, Susan E., ''Revolutionary Conceptions: Women, Fertility, and Family Limitation in America, 1760–1820'', 2012, UNC Press Books, {{ISBN|0807838713}}, 9780807838716, [https://books.google.com/books?id=-aHqCQAAQBAJ&pg=PA133 google books] * Matthews, Sandra, and Wexler, Laura, ''Pregnant Pictures'', 2013, Routledge, {{ISBN|1136766235}}, 9781136766237, [https://books.google.com/books?id=scYXtn_xzLIC&pg=PA1 google books] * Mitchell, Elizabeth Kathleen, "William Hogarth’s Pregnant Ballad Sellers and the Engraver’s Matrix", in ''Ballads and Broadsides in Britain, 1500–1800'', 2010, Ashgate, [https://books.google.com/books?id=B5nIJ6INigsC&pg=PA229 google books] * Roberts, Helene E., "Pregnancy" in ''Encyclopedia of Comparative Iconography: Themes Depicted in Works of Art'', 2013, Routledge, {{ISBN|1136787933}}, 9781136787935, [https://books.google.com/books?id=rMeJDwmr_hcC&pg=PA747 google books] * Schiller, Gertud, ''Iconography of Christian Art, Vol. I'', 1971 (English trans from German), Lund Humphries, London, {{ISBN|0853312702}} * Taiz, Lincoln and Lee, ''Flora Unveiled: The Discovery and Denial of Sex in Plants'', 2017, Oxford University Press, {{ISBN|0190490268}}, 9780190490263, [https://books.google.com/books?id=_Wl4DQAAQBAJ&pg=PA19 google books] * "V&A", [http://www.vam.ac.uk/content/articles/r/renaissance-childbirth/ "Renaissance childbirth"], [[Victoria & Albert Museum]] * Karen Hearn, ''Marcus Gheeraerts II: Elizabethan Artist'', Tate, London 2002 == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ikonografio]] [[Kategorio:Virinoj en arto]] [[Kategorio:Gravedeco]] rh0abaj1m65nf46oe8qniqby85cimgc 0 826775 9417016 9416550 2026-06-29T14:45:25Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9417016 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = Scientia imperii decus et tutamen<br />"Scienca scio estas la kronanta gloro kaj sekurigilo de la imperio" |urbo = |speco = |establita = |gvidanto = |nombro de studentoj = |nombro de kunlaborantoj= |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |regiono-ISO = GB-LBH |zomo = 14 |retejo = }} La '''Imperia Kolegio Londona''' ({{lang-en|Imperial College London}}) aŭ sub ĝia oficiala plennomo '''Imperia Kolegio de scienco, teknologio kaj medicinp''' ({{lang|en|Imperial College of Science, Technology and Medicine}}) estas [[Unuiĝinta Reĝlando|brita]] [[Universitato|universitata]] institucio en [[Londono]] kaj laŭ sendependaj rangotabeloj regule konsideriĝas unu de la plej bonaj akademiaj institucioj en la mondo. La kampoj de studo kaj esplorado ĉe Imperia Kolegio temigas la kampojn de scienco, [[Inĝenierarto|inĝenieristiko]] kaj [[medicino]], kaj la institucio eĉ establis [[entrepren-ekonomiko|komercan administran]] lernejon kaj [[Homa scienco|homsciencosekcion]]. La ĉefa kampuso de la universitato situas ĉe la limo [[Kensington kaj Chelsea|de la Reĝa kvartalo de Kensington kaj Chelsea]] kaj la [[City of Westminster]] en [[centra Londono]] kaj la ĉefpordego estas sur Exhibition Road. La universitato estis fondita laŭ reĝa dekreto de la [[8-a de julio]] [[1907]], sed estis administre subigita al la [[Universitato de Londono]] kaj ĝiaj studentoj ricevis siajn diplomojn ĝis 2003 de la Universitato de Londono. Ĝi fariĝis memstara institucio nur la 7-an de julio 2007 kiam ĝi fariĝis 100-jara. La universitato estas membro de pluraj internaciaj organizoj, interalie ĝi membras en la [[Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj]]. Krome, ĝi estas membro de neoficiala "triangula" grupo de la universitatoj de Kembriĝo, Londono kaj Oksfordo. <!-- pluaj tekstoj ankoraŭ ne estas, kaj malprobablas ke ruĝaj ligiloj estos helpaj : ... en la [[Asocio de Britaj Ŝtatkomunumaj Universitatoj|Association of British Commonwealth Universities]] (ACU), AMBA, en EUA, en [[Monda la Alianco de Teknologiaj Universitatoj|Tutmonda Alianco de Teknologiaj Universitatoj]] (GlobalTech Alliance), en la [[Monda Forumo de Gvidantoj de Universitato|Global University Leaders Forum]] (GULF) kaj estis membro de la [[IDEA ligo]] ĝis decembro 2012. Krome, la universitato estas membro de pluraj organizoj en Britio: membro de la grupo G5, en MedCity (Londono), en la [[Konsorcio]] [[SES (universitatoj)|SES]] kaj en la [[Russell Group]]. --> == Historio == [[Dosiero:ImperialCollegeLondon.jpg|maldekstre|eta|Imperia Kolegio Londona]] La Imperia Kolegio estis fondita en 1907 kun la unio de tri instruejoj fonditaj en la grandurbo en la 19-a jarcento: la Urbo kaj Guilds College, la Royal School of Mines (Reĝa Lernejo de Minoj) kaj la Royal College of Sciences (Reĝa Kolegio de Sciencoj). La tri institucioj, kvankam ili ne perdis siajn nomojn, komencis funkcii sub la Imperia Kolegio, kiu estis fondita per reĝa dekreto de [[Eduardo la 7-a|Edward VII]] kaj iĝis parto de la administra sistemo de la [[Universitato de Londono]]. Ĉe la fino de la [[20-a jarcento]], tri medicinaj instruejoj estis aldonitaj al la medicina fakultato de la Instituto: la [[Hospitalo de Sankta Maria|St. Mary's Hospitalo]]-Lernejo de Medicino ([[1988]]), la Nacia Koro kaj Pulmo-Instituto (1995) kaj la Charing Cross Westminster Lernejo de Medicino (1997). La Lernejo de Medicino ĉe Imperial College kreskis eĉ pli en 1997 kiam la Reĝa Postdiploma Medicina Fakultato kaj la Instituto de [[Obstetriko]] kaj [[Ginekologio]] estis aldonitaj al ĝi. En 2000 ĝi estis kunfandita en la Kanada Instituto por [[Reŭmatologio]]. En [[2000]], fuzio ankaŭ estis okazigita inter Wye College - la agrikultura lernejo de la Universitato de Londono, funkciigante en la distrikto de [[Kent]] - kaj Imperial College. Tiutempe, estis postulite ke la motivoj de Imperial College por la fuzio devis akiri kontrolon de tero posedata fare de la Lernejo de Agrikulturo, kiu estis en monmalfacilaĵoj tiutempe. En decembro 2005, Imperial College sciigis la establadon de sciencparko sur la Wye-kampuso <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7130.htm New GBP1 billion world-class scientific research centre and facilities planned for Kent]</ref>. Tiu plano estis prirezignita post proksimume jaro en lumo de la opozicio de lokaj loĝantoj al la mediaj efikoj de konstruado de la esplorcentro. En septembro 2007, Wye College komencis esti administrita fare de la Universitato de Kent en kunlaboro kun Imperial College kaj ĝiaj diplomiĝintoj ricevos siajn gradojn de tiu universitato <ref>[http://www.kent.ac.uk/studying/where/wye/ Wye campus]</ref>. En [[1995]], sendependa akademia eldonejo estis inaŭgurita ĉe Imperial College: ''Imperial College Press''. En [[2002]], la administra strukturo de Imperial College estis ŝanĝita kun la forigo de la altlernejoj-[[kolegio]]j kiuj konsistigas la institucion. En [[2003]], Imperial College ricevis de la reĝkonsilio la aŭtoritaton aljuĝi kaj disdoni akademiajn gradojn. Tiu aŭtoritato estis en konflikto kun la administra subigo de la institucio al la Universitato de Londono kaj la 9-an de decembro 2005, Imperial College sciigis ke ĝi malfermis intertraktadojn kun la Universitato de Londono por apartigi la du instituciojn <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7134.htm Imperial College London to begin negotiations to withdraw from the University of London]. Imperial College London, December 9, 2005.</ref>. La institucio oficiale akiris sian sendependecon en julio 2007. Studentoj kiuj jam estis en la kurso de siaj studoj en la momento de la apartigo de la institucioj ricevis la elekton ricevi siajn gradojn de unu el la du universitatoj. == Kampuso == [[Dosiero:Imperial_College_London_down_Exhibition_Road.jpg|dekstra|eta|250x250ra|Konstruaĵo de Imperial College Business School]] La ĉefa stud- kaj esploraktiveco ĉe Imperial College okazas sur la ĉefkampuso en [[South Kensington]] en Londono, areo kun alta koncentriĝo de kulturaj kaj instruaj institucioj: la [[Muzeo pri Natura Historio de Londono|Muzeo pri Natura Historio]], la [[Scienca Muzeo de Londono|Scienca Muzeo]], la [[Muzeo Viktoria kaj Alberto]], [[Reĝa Kolegio de Muziko]], [[Postgimnazio de Muziko]], la [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Royal Albert Hall]]. Ĉio ĉi estas mallonga distanco de kampuso. Imperial College havas du aliajn kampusojn, unu en Silwood Park en [[Berkshire]] Distrikto kaj la aliaj en Wye en [[Kent]] County. Imperial College faras instruajn agadojn en granda nombro da hospitaloj en la Londona metropolitena areo. En la [[1960-aj jaroj]], la centra kampuso estis vastigita por inkluzivi la lokon de la Imperia Instituto (Imperial Institute), de kiu nur la 87-metro-alta konstruaĵo de Queen's Tower nuntempe restas. Komence de la 21-a jarcento, la kampuso estas en konstruprospero kaj renovigo de konstruaĵoj, inter aliaj aĵoj, la komerca lernejo, sportcentro kaj studentaj dormejoj estis konstruitaj. == Politiko de akcepto por studado == Imperial College havas selekteman politikon akcepti studentojn por gradstudoj. Laŭ la datenoj de la institucio inter 1999-2007 la ĝenerala akceptoprocento por studoj en la gradprogramoj en la institucio estis sub 20% <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/planning/statistics/collegestatistics College Statistics]</ref>. En 2007, la proporcio inter la nombro da petskriboj por akcepto al [[Bakalaŭro|bakalaŭraj]] studoj kaj la studentoj fakte akceptitaj estis 1:6.5 <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/pls/portallive/docs/1/48959700.PDF Imperial College London, Statistics Pocket Guide 2007-08],</ref>. La akceptoprocento por studprogramoj por [[postlicencia edukado|progresintaj gradoj]] en 2007 estis 20%. == Akademia strukturo == Imperial College ofertas al siaj studentoj bakalaŭrajn kaj bakalaŭrajn programojn. Instruaj kaj esploraktivecoj estas organizitaj en tri fakultatoj: [[Inĝenierarto]], medicino kaj [[naturscienco]]. Aldone al la tri fakultatoj, ekzistas lernejo de negoco kaj komerco same kiel fako pri [[Homa scienco|homscienco]]. Tamen, la ĉefa celo de la homscienco-fako estas instruado de elektkursoj kaj kursoj en fremdaj lingvoj por la studentoj de la fakultatoj. La universitato instigas sciencstudantojn studi elektkursojn en la kampo de homscienco, en vasta gamo de temoj: [[filozofio]], etiko en scienco kaj teknologio, [[historio]], [[Modernisma literaturo]] kaj teatro, 20-a-jarcenta arto, filmstudoj, kaj pli. Estas eĉ kursoj por lerni diversajn fremdajn lingvojn, inkluzive de: [[Franca lingvo|franca]], [[Germana lingvo|germana]], [[itala]], [[japana]], [[rusa]], [[hispana]], [[araba]], [[nederlanda]], [[mandarena ĉina]] kaj [[urdua]]. La Fako de Homaroj eĉ administras gradprogramon pri scienca tradukado. En la akademia jaro 2007-2008, 12,319 studentoj studis ĉe Imperial College, de kiuj 8,419 estis bakalaŭraj studentoj kaj la resto estis postbakalaŭraj studentoj. Pli ol triono de studentoj de la Imperial College ne estas britaj, multaj el ili eĉ ne estas el [[Eŭropa Unio|EU-]]landoj. En la akademia jaro 2007-2008, 29% de ĉiuj studentoj de la institucio venis de landoj kiuj ne estas membroj de la Eŭropa Unio. La dek landoj el kiuj venas la plej granda nombro da {{J|eksterlanda studento}}, ekde la lerneja jaro 2007-2008, estas: Ĉinio, Singapuro, Niĝerio, Malajzio, Italio, Barato, Grekio, Germanio, Francio kaj Kipro. Studentoj konsistigis nur 36.5% de la totala studentaro en la 2007-2008 akademia jaro kaj en kelkaj inĝenieristikstudprogramoj la nombro da studentinoj estas tre malgranda. === Akademia takso === La universitato estas konsiderita unu el la plej bonaj en la mondo, kaj estas konstante vicigita inter la ĉefaj institucioj en la UK kaj la mondo. Rangotabeloj por 2021: * Britaj rangotabeloj: 4-a loko laŭ la gazeto ''[[The Times]] / [[The Sunday Times]]'', 5-a loko laŭ The Complete University Guide, 7-a loko laŭ la brita gazeto ''[[The Guardian]]''. * Tutmondaj rangotabeloj: 8-a loko laŭ {{Q|Q1790510}}, 17-a loko laŭ CWTS Leiden, 11-a loko laŭ [[Times Higher Education World University Rankings|Times Higher Education]], 25-a loko laŭ "{{Q|Q478743}}". == Esplorado == La enspezo de Imperial College de esplorsubvencioj kaj esplorkontraktoj estas inter la plej altaj en la UK, en la akademia jaro 2006-2007 la institucio alportis pli ol 230 milionoj [[Brita pundo|£]] en stipendioj kaj esplorkontraktoj. Imperial College posedas firmaon por komercaj aplikoj de teknologiaj evoluoj nomitaj Imperial Innovations. Imperia Kolegio instigas esplorfakultatojn por komercigi la fruktojn de ilia esplorado. == Notindaj eks-studentoj kaj fakultato == <gallery class="center"> Dosiero:Cyril_Norman_Hinshelwood_Nobel.jpg|Siro [[Cyril Norman Hinshelwood]] Dosiero:Rajiv_Gandhi_(1987).jpg|[[Rajiv Gandhi]] Dosiero:Professor_Abdus_Salam.gif|[[Abdus Salam]] Dosiero:Alexander_Fleming_3.jpg|Siro [[Alexander Fleming]] Dosiero:Blackett.jpg|[[Patrick Blackett, Baron Blackett]] Dosiero:Sir_William_Crookes_1906.jpg|Siro [[William Crookes]] Dosiero:Thomas_Henry_Huxley_-_Project_Gutenberg_eText_16935.jpg|[[Thomas Huxley]] Dosiero:John_Pendry_2014b.jpg|Siro [[John Pendry]] Dosiero:Portrait_of_H._G._Wells.jpg|[[H.G. Wells]] Dosiero:Geoffrey_Wilkinson_(ca._1976).jpg|[[Geoffrey Wilkinson]] Dosiero:Dame_Sally_Davies_FMedSci_DBE_FRS.jpg|Damם [[Sally Davies (doctor)|Sally Davies]] Dosiero:Brian-May_with_red_special.jpg|Siro [[Brian May]] CBE Dosiero:Nobel_Prize_24_2013.jpg|[[Peter Higgs]] Dosiero:Lord_Winston_2011_(Portrait).jpg|[[Robert Winston|Robert Winston, Barono Winston]] Dosiero:Professor_Martin_Hairer_FRS.jpg|Siro [[Martin Hairer]] </gallery>[[Nobel-premiitoj (laŭlanda listo)|Nobel-premiitoj]] : (medicino) [[Alexander Fleming|Siro Alexander Fleming]], [[Ernst Boris Chain|Siro Ernst Boris Chain]], [[Frederick Gowland Hopkins|Siro Frederick Gowland Hopkins]], [[Andrew Huxley|Siro Andrew Fielding Huxley]], [[Rodney Robert Porter]], (fiziko) [[Abdus Salam]], [[George Paget Thomson|Siro George Paget Thomson]], [[Patrick Blackett, Baron Blackett]], [[Dennis Gabor]], [[Peter Higgs]], (kemio) [[Norman Haworth|Siro Norman Haworth]], [[Cyril Norman Hinshelwood|Siro Cyril Norman Hinshelwood]], [[Derek Barton|Siro Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson|Siro Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter|Siro George Porter]].<ref name="Imperial.ac.uk">{{Cite web|url=http://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/|title=Award winners &#124; Imperial College London|publisher=Imperial.ac.uk|access-date=10 March 2015}}</ref> [[Fields-Medalo|Fields-premiitoj]]: [[Klaus Roth|Klaus Friedrich Roth]], [[Simon Donaldson|Siro Simon Donaldson]], [[Martin Hairer]].<ref>{{Cite web|url=https://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/fields-medallists/|title=Fields medallists|website=Imperial College London|language=en-GB|access-date=13 July 2018}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo}} <br/> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Russell Group]] [[Kategorio:Universitatoj en Britio]] pcqehhatcrzfa06gcphsh9cl2kvyqxs 9417020 9417016 2026-06-29T14:51:03Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9417020 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = Scientia imperii decus et tutamen<br />"Scienca scio estas la kronanta gloro kaj sekurigilo de la imperio" |urbo = |speco = |establita = |gvidanto = |nombro de studentoj = |nombro de kunlaborantoj= |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |regiono-ISO = GB-LBH |zomo = 14 |retejo = }} La '''Imperia Kolegio Londona''' ({{lang-en|Imperial College London}}) aŭ sub ĝia oficiala plennomo '''Imperia Kolegio de scienco, teknologio kaj medicinp''' ({{lang|en|Imperial College of Science, Technology and Medicine}}) estas [[Unuiĝinta Reĝlando|brita]] [[Universitato|universitata]] institucio en [[Londono]] kaj laŭ sendependaj rangotabeloj regule konsideriĝas unu de la plej bonaj akademiaj institucioj en la mondo. La kampoj de studo kaj esplorado ĉe Imperia Kolegio temigas la kampojn de scienco, [[Inĝenierarto|inĝenieristiko]] kaj [[medicino]], kaj la institucio eĉ establis [[entrepren-ekonomiko|komercan administran]] lernejon kaj [[Homa scienco|homsciencosekcion]]. La ĉefa kampuso de la universitato situas ĉe la limo [[Kensington kaj Chelsea|de la Reĝa kvartalo de Kensington kaj Chelsea]] kaj la [[City of Westminster]] en [[centra Londono]] kaj la ĉefpordego estas sur Exhibition Road. La universitato estis fondita laŭ reĝa dekreto de la [[8-a de julio]] [[1907]], sed estis administre subigita al la [[Universitato de Londono]] kaj ĝiaj studentoj ricevis siajn diplomojn ĝis 2003 de la Universitato de Londono. Ĝi fariĝis memstara institucio nur la 7-an de julio 2007 kiam ĝi fariĝis 100-jara. La universitato estas membro de pluraj internaciaj organizoj, interalie ĝi membras en la [[Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj]]. Krome, ĝi estas membro de neoficiala "triangula" grupo de la universitatoj de Kembriĝo, Londono kaj Oksfordo. <!-- pluaj tekstoj ankoraŭ ne estas, kaj malprobablas ke ruĝaj ligiloj estos helpaj : ... en la [[Asocio de Britaj Ŝtatkomunumaj Universitatoj|Association of British Commonwealth Universities]] (ACU), AMBA, en EUA, en [[Monda la Alianco de Teknologiaj Universitatoj|Tutmonda Alianco de Teknologiaj Universitatoj]] (GlobalTech Alliance), en la [[Monda Forumo de Gvidantoj de Universitato|Global University Leaders Forum]] (GULF) kaj estis membro de la [[IDEA ligo]] ĝis decembro 2012. Krome, la universitato estas membro de pluraj organizoj en Britio: membro de la grupo G5, en MedCity (Londono), en la [[Konsorcio]] [[SES (universitatoj)|SES]] kaj en la [[Russell Group]]. --> == Historio == [[Dosiero:ImperialCollegeLondon.jpg|maldekstre|eta|Imperia Kolegio Londona]] La Imperia Kolegio estis fondita en 1907 kun la unio de tri instruejoj fonditaj en la grandurbo en la 19-a jarcento: la Urbo kaj Guilds College, la Royal School of Mines (Reĝa Lernejo de Minoj) kaj la Royal College of Sciences (Reĝa Kolegio de Sciencoj). La tri institucioj, kvankam ili ne perdis siajn nomojn, komencis funkcii sub la Imperia Kolegio, kiu estis fondita per reĝa dekreto de [[Eduardo la 7-a|Edward VII]] kaj iĝis parto de la administra sistemo de la [[Universitato de Londono]]. Ĉe la fino de la [[20-a jarcento]], tri medicinaj instruejoj estis aldonitaj al la medicina fakultato de la Instituto: la [[Hospitalo de Sankta Maria|St. Mary's Hospitalo]]-Lernejo de Medicino ([[1988]]), la Nacia Koro kaj Pulmo-Instituto (1995) kaj la Charing Cross Westminster Lernejo de Medicino (1997). La Lernejo de Medicino ĉe Imperial College kreskis eĉ pli en 1997 kiam la Reĝa Postdiploma Medicina Fakultato kaj la Instituto de [[Obstetriko]] kaj [[Ginekologio]] estis aldonitaj al ĝi. En 2000 ĝi estis kunfandita en la Kanada Instituto por [[Reŭmatologio]]. En [[2000]], fuzio ankaŭ estis okazigita inter Wye College - la agrikultura lernejo de la Universitato de Londono, funkciigante en la distrikto de [[Kent]] - kaj Imperial College. Tiutempe, estis postulite ke la motivoj de Imperial College por la fuzio devis akiri kontrolon de tero posedata fare de la Lernejo de Agrikulturo, kiu estis en monmalfacilaĵoj tiutempe. En decembro 2005, Imperial College sciigis la establadon de sciencparko sur la Wye-kampuso <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7130.htm New GBP1 billion world-class scientific research centre and facilities planned for Kent]</ref>. Tiu plano estis prirezignita post proksimume jaro en lumo de la opozicio de lokaj loĝantoj al la mediaj efikoj de konstruado de la esplorcentro. En septembro 2007, Wye College komencis esti administrita fare de la Universitato de Kent en kunlaboro kun Imperial College kaj ĝiaj diplomiĝintoj ricevos siajn gradojn de tiu universitato <ref>[http://www.kent.ac.uk/studying/where/wye/ Wye campus]</ref>. En [[1995]], sendependa akademia eldonejo estis inaŭgurita ĉe Imperial College: ''Imperial College Press''. En [[2002]], la administra strukturo de Imperial College estis ŝanĝita kun la forigo de la altlernejoj-[[kolegio]]j kiuj konsistigas la institucion. En [[2003]], Imperial College ricevis de la reĝkonsilio la aŭtoritaton aljuĝi kaj disdoni akademiajn gradojn. Tiu aŭtoritato estis en konflikto kun la administra subigo de la institucio al la Universitato de Londono kaj la 9-an de decembro 2005, Imperial College sciigis ke ĝi malfermis intertraktadojn kun la Universitato de Londono por apartigi la du instituciojn <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7134.htm Imperial College London to begin negotiations to withdraw from the University of London]. Imperial College London, December 9, 2005.</ref>. La institucio oficiale akiris sian sendependecon en julio 2007. Studentoj kiuj jam estis en la kurso de siaj studoj en la momento de la apartigo de la institucioj ricevis la elekton ricevi siajn gradojn de unu el la du universitatoj. == Kampuso == [[Dosiero:Imperial_College_London_down_Exhibition_Road.jpg|dekstra|eta|250x250ra|Konstruaĵo de Imperial College Business School]] La ĉefa stud- kaj esploraktiveco ĉe Imperial College okazas sur la ĉefkampuso en [[South Kensington]] en Londono, areo kun alta koncentriĝo de kulturaj kaj instruaj institucioj: la [[Muzeo pri Natura Historio de Londono|Muzeo pri Natura Historio]], la [[Scienca Muzeo de Londono|Scienca Muzeo]], la [[Muzeo Viktoria kaj Alberto]], [[Reĝa Kolegio de Muziko]], [[Postgimnazio de Muziko]], la [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Royal Albert Hall]]. Ĉio ĉi estas mallonga distanco de kampuso. Imperial College havas du aliajn kampusojn, unu en Silwood Park en [[Berkshire]] Distrikto kaj la aliaj en Wye en [[Kent]] County. Imperial College faras instruajn agadojn en granda nombro da hospitaloj en la Londona metropolitena areo. En la [[1960-aj jaroj]], la centra kampuso estis vastigita por inkluzivi la lokon de la Imperia Instituto (Imperial Institute), de kiu nur la 87-metro-alta konstruaĵo de Queen's Tower nuntempe restas. Komence de la 21-a jarcento, la kampuso estas en konstruprospero kaj renovigo de konstruaĵoj, inter aliaj aĵoj, la komerca lernejo, sportcentro kaj studentaj dormejoj estis konstruitaj. == Politiko de akcepto por studado == Imperial College havas selekteman politikon akcepti studentojn por gradstudoj. Laŭ la datenoj de la institucio inter 1999-2007 la ĝenerala akceptoprocento por studoj en la gradprogramoj en la institucio estis sub 20% <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/planning/statistics/collegestatistics College Statistics]</ref>. En 2007, la proporcio inter la nombro da petskriboj por akcepto al [[Bakalaŭro|bakalaŭraj]] studoj kaj la studentoj fakte akceptitaj estis 1:6.5 <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/pls/portallive/docs/1/48959700.PDF Imperial College London, Statistics Pocket Guide 2007-08],</ref>. La akceptoprocento por studprogramoj por [[postlicencia edukado|progresintaj gradoj]] en 2007 estis 20%. == Akademia strukturo == Imperial College ofertas al siaj studentoj bakalaŭrajn kaj bakalaŭrajn programojn. Instruaj kaj esploraktivecoj estas organizitaj en tri fakultatoj: [[Inĝenierarto]], medicino kaj [[naturscienco]]. Aldone al la tri fakultatoj, ekzistas lernejo de negoco kaj komerco same kiel fako pri [[Homa scienco|homscienco]]. Tamen, la ĉefa celo de la homscienco-fako estas instruado de elektkursoj kaj kursoj en fremdaj lingvoj por la studentoj de la fakultatoj. La universitato instigas sciencstudantojn studi elektkursojn en la kampo de homscienco, en vasta gamo de temoj: [[filozofio]], etiko en scienco kaj teknologio, [[historio]], [[Modernisma literaturo]] kaj teatro, 20-a-jarcenta arto, filmstudoj, kaj pli. Estas eĉ kursoj por lerni diversajn fremdajn lingvojn, inkluzive de: [[Franca lingvo|franca]], [[Germana lingvo|germana]], [[itala]], [[japana]], [[rusa]], [[hispana]], [[araba]], [[nederlanda]], [[mandarena ĉina]] kaj [[urdua]]. La Fako de Homaroj eĉ administras gradprogramon pri scienca tradukado. En la akademia jaro 2007-2008, 12,319 studentoj studis ĉe Imperial College, de kiuj 8,419 estis bakalaŭraj studentoj kaj la resto estis postbakalaŭraj studentoj. Pli ol triono de studentoj de la Imperial College ne estas britaj, multaj el ili eĉ ne estas el [[Eŭropa Unio|EU-]]landoj. En la akademia jaro 2007-2008, 29% de ĉiuj studentoj de la institucio venis de landoj kiuj ne estas membroj de la Eŭropa Unio. La dek landoj el kiuj venas la plej granda nombro da {{J|eksterlanda studento}}, ekde la lerneja jaro 2007-2008, estas: Ĉinio, Singapuro, Niĝerio, Malajzio, Italio, Barato, Grekio, Germanio, Francio kaj Kipro. Studentoj konsistigis nur 36.5% de la totala studentaro en la 2007-2008 akademia jaro kaj en kelkaj inĝenieristikstudprogramoj la nombro da studentinoj estas tre malgranda. === Akademia takso === La universitato estas konsiderita unu el la plej bonaj en la mondo, kaj estas konstante vicigita inter la ĉefaj institucioj en la UK kaj la mondo. Rangotabeloj por 2021: * Britaj rangotabeloj: 4-a loko laŭ la gazeto ''[[The Times]] / [[The Sunday Times]]'', 5-a loko laŭ The Complete University Guide, 7-a loko laŭ la brita gazeto ''[[The Guardian]]''. * Tutmondaj rangotabeloj: 8-a loko laŭ {{Q|Q1790510}}, 17-a loko laŭ CWTS Leiden, 11-a loko laŭ [[Times Higher Education World University Rankings|Times Higher Education]], 25-a loko laŭ "{{Q|Q478743}}". == Esplorado == La enspezo de Imperial College de esplorsubvencioj kaj esplorkontraktoj estas inter la plej altaj en la UK, en la akademia jaro 2006-2007 la institucio alportis pli ol 230 milionoj [[Brita pundo|£]] en stipendioj kaj esplorkontraktoj. Imperial College posedas firmaon por komercaj aplikoj de teknologiaj evoluoj nomitaj Imperial Innovations. Imperia Kolegio instigas esplorfakultatojn por komercigi la fruktojn de ilia esplorado. == Notindaj eks-studentoj kaj fakultato == <gallery class="center"> Dosiero:Cyril_Norman_Hinshelwood_Nobel.jpg|Siro [[Cyril Norman Hinshelwood]] Dosiero:Rajiv_Gandhi_(1987).jpg|[[Rajiv Gandhi]] Dosiero:Professor_Abdus_Salam.gif|[[Abdus Salam]] Dosiero:Alexander_Fleming_3.jpg|Siro [[Alexander Fleming]] Dosiero:Blackett.jpg|[[Patrick Blackett, Baron Blackett]] Dosiero:Sir_William_Crookes_1906.jpg|Siro [[William Crookes]] Dosiero:Thomas_Henry_Huxley_-_Project_Gutenberg_eText_16935.jpg|[[Thomas Huxley]] Dosiero:John_Pendry_2014b.jpg|Siro [[John Pendry]] Dosiero:Portrait_of_H._G._Wells.jpg|[[H.G. Wells]] Dosiero:Geoffrey_Wilkinson_(ca._1976).jpg|[[Geoffrey Wilkinson]] Dosiero:Dame_Sally_Davies_FMedSci_DBE_FRS.jpg|Damם [[Sally Davies (doctor)|Sally Davies]] Dosiero:Brian-May_with_red_special.jpg|Siro [[Brian May]] CBE Dosiero:Nobel_Prize_24_2013.jpg|[[Peter Higgs]] Dosiero:Lord_Winston_2011_(Portrait).jpg|[[Robert Winston|Robert Winston, Barono Winston]] Dosiero:Professor_Martin_Hairer_FRS.jpg|Siro [[Martin Hairer]] </gallery>[[Nobel-premiitoj (laŭlanda listo)|Nobel-premiitoj]] : (medicino) [[Alexander Fleming|Siro Alexander Fleming]], [[Ernst Boris Chain|Siro Ernst Boris Chain]], [[Frederick Gowland Hopkins|Siro Frederick Gowland Hopkins]], [[Andrew Huxley|Siro Andrew Fielding Huxley]], [[Rodney Robert Porter]], (fiziko) [[Abdus Salam]], [[George Paget Thomson|Siro George Paget Thomson]], [[Patrick Blackett, Baron Blackett]], [[Dennis Gabor]], [[Peter Higgs]], (kemio) [[Norman Haworth|Siro Norman Haworth]], [[Cyril Norman Hinshelwood|Siro Cyril Norman Hinshelwood]], [[Derek Barton|Siro Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson|Siro Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter|Siro George Porter]].<ref name="Imperial.ac.uk">{{Cite web|url=http://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/|title=Award winners &#124; Imperial College London|publisher=Imperial.ac.uk|access-date=10 March 2015}}</ref> [[Fields-Medalo|Fields-premiitoj]]: [[Klaus Roth|Klaus Friedrich Roth]], [[Simon Donaldson|Siro Simon Donaldson]], [[Martin Hairer]].<ref>{{Cite web|url=https://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/fields-medallists/|title=Fields medallists|website=Imperial College London|language=en-GB|access-date=13 July 2018}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|https://www.imperial.ac.uk}} <br/> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Russell Group]] [[Kategorio:Universitatoj en Britio]] k9nanvfzlglxcqcwhx54vl0vaszdo7c 9417022 9417020 2026-06-29T14:51:34Z ThomasPusch 1869 /* Eksteraj ligiloj */ 9417022 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = Scientia imperii decus et tutamen<br />"Scienca scio estas la kronanta gloro kaj sekurigilo de la imperio" |urbo = |speco = |establita = |gvidanto = |nombro de studentoj = |nombro de kunlaborantoj= |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |regiono-ISO = GB-LBH |zomo = 14 |retejo = }} La '''Imperia Kolegio Londona''' ({{lang-en|Imperial College London}}) aŭ sub ĝia oficiala plennomo '''Imperia Kolegio de scienco, teknologio kaj medicinp''' ({{lang|en|Imperial College of Science, Technology and Medicine}}) estas [[Unuiĝinta Reĝlando|brita]] [[Universitato|universitata]] institucio en [[Londono]] kaj laŭ sendependaj rangotabeloj regule konsideriĝas unu de la plej bonaj akademiaj institucioj en la mondo. La kampoj de studo kaj esplorado ĉe Imperia Kolegio temigas la kampojn de scienco, [[Inĝenierarto|inĝenieristiko]] kaj [[medicino]], kaj la institucio eĉ establis [[entrepren-ekonomiko|komercan administran]] lernejon kaj [[Homa scienco|homsciencosekcion]]. La ĉefa kampuso de la universitato situas ĉe la limo [[Kensington kaj Chelsea|de la Reĝa kvartalo de Kensington kaj Chelsea]] kaj la [[City of Westminster]] en [[centra Londono]] kaj la ĉefpordego estas sur Exhibition Road. La universitato estis fondita laŭ reĝa dekreto de la [[8-a de julio]] [[1907]], sed estis administre subigita al la [[Universitato de Londono]] kaj ĝiaj studentoj ricevis siajn diplomojn ĝis 2003 de la Universitato de Londono. Ĝi fariĝis memstara institucio nur la 7-an de julio 2007 kiam ĝi fariĝis 100-jara. La universitato estas membro de pluraj internaciaj organizoj, interalie ĝi membras en la [[Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj]]. Krome, ĝi estas membro de neoficiala "triangula" grupo de la universitatoj de Kembriĝo, Londono kaj Oksfordo. <!-- pluaj tekstoj ankoraŭ ne estas, kaj malprobablas ke ruĝaj ligiloj estos helpaj : ... en la [[Asocio de Britaj Ŝtatkomunumaj Universitatoj|Association of British Commonwealth Universities]] (ACU), AMBA, en EUA, en [[Monda la Alianco de Teknologiaj Universitatoj|Tutmonda Alianco de Teknologiaj Universitatoj]] (GlobalTech Alliance), en la [[Monda Forumo de Gvidantoj de Universitato|Global University Leaders Forum]] (GULF) kaj estis membro de la [[IDEA ligo]] ĝis decembro 2012. Krome, la universitato estas membro de pluraj organizoj en Britio: membro de la grupo G5, en MedCity (Londono), en la [[Konsorcio]] [[SES (universitatoj)|SES]] kaj en la [[Russell Group]]. --> == Historio == [[Dosiero:ImperialCollegeLondon.jpg|maldekstre|eta|Imperia Kolegio Londona]] La Imperia Kolegio estis fondita en 1907 kun la unio de tri instruejoj fonditaj en la grandurbo en la 19-a jarcento: la Urbo kaj Guilds College, la Royal School of Mines (Reĝa Lernejo de Minoj) kaj la Royal College of Sciences (Reĝa Kolegio de Sciencoj). La tri institucioj, kvankam ili ne perdis siajn nomojn, komencis funkcii sub la Imperia Kolegio, kiu estis fondita per reĝa dekreto de [[Eduardo la 7-a|Edward VII]] kaj iĝis parto de la administra sistemo de la [[Universitato de Londono]]. Ĉe la fino de la [[20-a jarcento]], tri medicinaj instruejoj estis aldonitaj al la medicina fakultato de la Instituto: la [[Hospitalo de Sankta Maria|St. Mary's Hospitalo]]-Lernejo de Medicino ([[1988]]), la Nacia Koro kaj Pulmo-Instituto (1995) kaj la Charing Cross Westminster Lernejo de Medicino (1997). La Lernejo de Medicino ĉe Imperial College kreskis eĉ pli en 1997 kiam la Reĝa Postdiploma Medicina Fakultato kaj la Instituto de [[Obstetriko]] kaj [[Ginekologio]] estis aldonitaj al ĝi. En 2000 ĝi estis kunfandita en la Kanada Instituto por [[Reŭmatologio]]. En [[2000]], fuzio ankaŭ estis okazigita inter Wye College - la agrikultura lernejo de la Universitato de Londono, funkciigante en la distrikto de [[Kent]] - kaj Imperial College. Tiutempe, estis postulite ke la motivoj de Imperial College por la fuzio devis akiri kontrolon de tero posedata fare de la Lernejo de Agrikulturo, kiu estis en monmalfacilaĵoj tiutempe. En decembro 2005, Imperial College sciigis la establadon de sciencparko sur la Wye-kampuso <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7130.htm New GBP1 billion world-class scientific research centre and facilities planned for Kent]</ref>. Tiu plano estis prirezignita post proksimume jaro en lumo de la opozicio de lokaj loĝantoj al la mediaj efikoj de konstruado de la esplorcentro. En septembro 2007, Wye College komencis esti administrita fare de la Universitato de Kent en kunlaboro kun Imperial College kaj ĝiaj diplomiĝintoj ricevos siajn gradojn de tiu universitato <ref>[http://www.kent.ac.uk/studying/where/wye/ Wye campus]</ref>. En [[1995]], sendependa akademia eldonejo estis inaŭgurita ĉe Imperial College: ''Imperial College Press''. En [[2002]], la administra strukturo de Imperial College estis ŝanĝita kun la forigo de la altlernejoj-[[kolegio]]j kiuj konsistigas la institucion. En [[2003]], Imperial College ricevis de la reĝkonsilio la aŭtoritaton aljuĝi kaj disdoni akademiajn gradojn. Tiu aŭtoritato estis en konflikto kun la administra subigo de la institucio al la Universitato de Londono kaj la 9-an de decembro 2005, Imperial College sciigis ke ĝi malfermis intertraktadojn kun la Universitato de Londono por apartigi la du instituciojn <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7134.htm Imperial College London to begin negotiations to withdraw from the University of London]. Imperial College London, December 9, 2005.</ref>. La institucio oficiale akiris sian sendependecon en julio 2007. Studentoj kiuj jam estis en la kurso de siaj studoj en la momento de la apartigo de la institucioj ricevis la elekton ricevi siajn gradojn de unu el la du universitatoj. == Kampuso == [[Dosiero:Imperial_College_London_down_Exhibition_Road.jpg|dekstra|eta|250x250ra|Konstruaĵo de Imperial College Business School]] La ĉefa stud- kaj esploraktiveco ĉe Imperial College okazas sur la ĉefkampuso en [[South Kensington]] en Londono, areo kun alta koncentriĝo de kulturaj kaj instruaj institucioj: la [[Muzeo pri Natura Historio de Londono|Muzeo pri Natura Historio]], la [[Scienca Muzeo de Londono|Scienca Muzeo]], la [[Muzeo Viktoria kaj Alberto]], [[Reĝa Kolegio de Muziko]], [[Postgimnazio de Muziko]], la [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Royal Albert Hall]]. Ĉio ĉi estas mallonga distanco de kampuso. Imperial College havas du aliajn kampusojn, unu en Silwood Park en [[Berkshire]] Distrikto kaj la aliaj en Wye en [[Kent]] County. Imperial College faras instruajn agadojn en granda nombro da hospitaloj en la Londona metropolitena areo. En la [[1960-aj jaroj]], la centra kampuso estis vastigita por inkluzivi la lokon de la Imperia Instituto (Imperial Institute), de kiu nur la 87-metro-alta konstruaĵo de Queen's Tower nuntempe restas. Komence de la 21-a jarcento, la kampuso estas en konstruprospero kaj renovigo de konstruaĵoj, inter aliaj aĵoj, la komerca lernejo, sportcentro kaj studentaj dormejoj estis konstruitaj. == Politiko de akcepto por studado == Imperial College havas selekteman politikon akcepti studentojn por gradstudoj. Laŭ la datenoj de la institucio inter 1999-2007 la ĝenerala akceptoprocento por studoj en la gradprogramoj en la institucio estis sub 20% <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/planning/statistics/collegestatistics College Statistics]</ref>. En 2007, la proporcio inter la nombro da petskriboj por akcepto al [[Bakalaŭro|bakalaŭraj]] studoj kaj la studentoj fakte akceptitaj estis 1:6.5 <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/pls/portallive/docs/1/48959700.PDF Imperial College London, Statistics Pocket Guide 2007-08],</ref>. La akceptoprocento por studprogramoj por [[postlicencia edukado|progresintaj gradoj]] en 2007 estis 20%. == Akademia strukturo == Imperial College ofertas al siaj studentoj bakalaŭrajn kaj bakalaŭrajn programojn. Instruaj kaj esploraktivecoj estas organizitaj en tri fakultatoj: [[Inĝenierarto]], medicino kaj [[naturscienco]]. Aldone al la tri fakultatoj, ekzistas lernejo de negoco kaj komerco same kiel fako pri [[Homa scienco|homscienco]]. Tamen, la ĉefa celo de la homscienco-fako estas instruado de elektkursoj kaj kursoj en fremdaj lingvoj por la studentoj de la fakultatoj. La universitato instigas sciencstudantojn studi elektkursojn en la kampo de homscienco, en vasta gamo de temoj: [[filozofio]], etiko en scienco kaj teknologio, [[historio]], [[Modernisma literaturo]] kaj teatro, 20-a-jarcenta arto, filmstudoj, kaj pli. Estas eĉ kursoj por lerni diversajn fremdajn lingvojn, inkluzive de: [[Franca lingvo|franca]], [[Germana lingvo|germana]], [[itala]], [[japana]], [[rusa]], [[hispana]], [[araba]], [[nederlanda]], [[mandarena ĉina]] kaj [[urdua]]. La Fako de Homaroj eĉ administras gradprogramon pri scienca tradukado. En la akademia jaro 2007-2008, 12,319 studentoj studis ĉe Imperial College, de kiuj 8,419 estis bakalaŭraj studentoj kaj la resto estis postbakalaŭraj studentoj. Pli ol triono de studentoj de la Imperial College ne estas britaj, multaj el ili eĉ ne estas el [[Eŭropa Unio|EU-]]landoj. En la akademia jaro 2007-2008, 29% de ĉiuj studentoj de la institucio venis de landoj kiuj ne estas membroj de la Eŭropa Unio. La dek landoj el kiuj venas la plej granda nombro da {{J|eksterlanda studento}}, ekde la lerneja jaro 2007-2008, estas: Ĉinio, Singapuro, Niĝerio, Malajzio, Italio, Barato, Grekio, Germanio, Francio kaj Kipro. Studentoj konsistigis nur 36.5% de la totala studentaro en la 2007-2008 akademia jaro kaj en kelkaj inĝenieristikstudprogramoj la nombro da studentinoj estas tre malgranda. === Akademia takso === La universitato estas konsiderita unu el la plej bonaj en la mondo, kaj estas konstante vicigita inter la ĉefaj institucioj en la UK kaj la mondo. Rangotabeloj por 2021: * Britaj rangotabeloj: 4-a loko laŭ la gazeto ''[[The Times]] / [[The Sunday Times]]'', 5-a loko laŭ The Complete University Guide, 7-a loko laŭ la brita gazeto ''[[The Guardian]]''. * Tutmondaj rangotabeloj: 8-a loko laŭ {{Q|Q1790510}}, 17-a loko laŭ CWTS Leiden, 11-a loko laŭ [[Times Higher Education World University Rankings|Times Higher Education]], 25-a loko laŭ "{{Q|Q478743}}". == Esplorado == La enspezo de Imperial College de esplorsubvencioj kaj esplorkontraktoj estas inter la plej altaj en la UK, en la akademia jaro 2006-2007 la institucio alportis pli ol 230 milionoj [[Brita pundo|£]] en stipendioj kaj esplorkontraktoj. Imperial College posedas firmaon por komercaj aplikoj de teknologiaj evoluoj nomitaj Imperial Innovations. Imperia Kolegio instigas esplorfakultatojn por komercigi la fruktojn de ilia esplorado. == Notindaj eks-studentoj kaj fakultato == <gallery class="center"> Dosiero:Cyril_Norman_Hinshelwood_Nobel.jpg|Siro [[Cyril Norman Hinshelwood]] Dosiero:Rajiv_Gandhi_(1987).jpg|[[Rajiv Gandhi]] Dosiero:Professor_Abdus_Salam.gif|[[Abdus Salam]] Dosiero:Alexander_Fleming_3.jpg|Siro [[Alexander Fleming]] Dosiero:Blackett.jpg|[[Patrick Blackett, Baron Blackett]] Dosiero:Sir_William_Crookes_1906.jpg|Siro [[William Crookes]] Dosiero:Thomas_Henry_Huxley_-_Project_Gutenberg_eText_16935.jpg|[[Thomas Huxley]] Dosiero:John_Pendry_2014b.jpg|Siro [[John Pendry]] Dosiero:Portrait_of_H._G._Wells.jpg|[[H.G. Wells]] Dosiero:Geoffrey_Wilkinson_(ca._1976).jpg|[[Geoffrey Wilkinson]] Dosiero:Dame_Sally_Davies_FMedSci_DBE_FRS.jpg|Damם [[Sally Davies (doctor)|Sally Davies]] Dosiero:Brian-May_with_red_special.jpg|Siro [[Brian May]] CBE Dosiero:Nobel_Prize_24_2013.jpg|[[Peter Higgs]] Dosiero:Lord_Winston_2011_(Portrait).jpg|[[Robert Winston|Robert Winston, Barono Winston]] Dosiero:Professor_Martin_Hairer_FRS.jpg|Siro [[Martin Hairer]] </gallery>[[Nobel-premiitoj (laŭlanda listo)|Nobel-premiitoj]] : (medicino) [[Alexander Fleming|Siro Alexander Fleming]], [[Ernst Boris Chain|Siro Ernst Boris Chain]], [[Frederick Gowland Hopkins|Siro Frederick Gowland Hopkins]], [[Andrew Huxley|Siro Andrew Fielding Huxley]], [[Rodney Robert Porter]], (fiziko) [[Abdus Salam]], [[George Paget Thomson|Siro George Paget Thomson]], [[Patrick Blackett, Baron Blackett]], [[Dennis Gabor]], [[Peter Higgs]], (kemio) [[Norman Haworth|Siro Norman Haworth]], [[Cyril Norman Hinshelwood|Siro Cyril Norman Hinshelwood]], [[Derek Barton|Siro Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson|Siro Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter|Siro George Porter]].<ref name="Imperial.ac.uk">{{Cite web|url=http://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/|title=Award winners &#124; Imperial College London|publisher=Imperial.ac.uk|access-date=10 March 2015}}</ref> [[Fields-Medalo|Fields-premiitoj]]: [[Klaus Roth|Klaus Friedrich Roth]], [[Simon Donaldson|Siro Simon Donaldson]], [[Martin Hairer]].<ref>{{Cite web|url=https://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/fields-medallists/|title=Fields medallists|website=Imperial College London|language=en-GB|access-date=13 July 2018}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|https://www.imperial.ac.uk}} ({{en}}) <br/> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Russell Group]] [[Kategorio:Universitatoj en Britio]] mqrfrp27jryfm7en50cm24zdoi37b1v 9417083 9417022 2026-06-29T16:03:57Z Sj1mor 12103 9417083 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = Scientia imperii decus et tutamen<br />"Scienca scio estas la kronanta gloro kaj sekurigilo de la imperio" |urbo = |speco = |establita = |gvidanto = |nombro de studentoj = |nombro de kunlaborantoj= |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |regiono-ISO = GB-LBH |zomo = 14 |retejo = }} La '''Imperia Kolegio Londona''' ({{lang-en|Imperial College London}}) aŭ sub ĝia oficiala plennomo '''Imperia Kolegio de scienco, teknologio kaj medicinp''' ({{lang|en|Imperial College of Science, Technology and Medicine}}) estas [[Unuiĝinta Reĝlando|brita]] [[Universitato|universitata]] institucio en [[Londono]] kaj laŭ sendependaj rangotabeloj regule konsideriĝas unu de la plej bonaj akademiaj institucioj en la mondo. La kampoj de studo kaj esplorado ĉe Imperia Kolegio temigas la kampojn de scienco, [[Inĝenierarto|inĝenieristiko]] kaj [[medicino]], kaj la institucio eĉ establis [[entrepren-ekonomiko|komercan administran]] lernejon kaj [[Homa scienco|homsciencosekcion]]. La ĉefa kampuso de la universitato situas ĉe la limo [[Kensington kaj Chelsea|de la Reĝa kvartalo de Kensington kaj Chelsea]] kaj la [[City of Westminster]] en [[centra Londono]] kaj la ĉefpordego estas sur Exhibition Road. La universitato estis fondita laŭ reĝa dekreto de la [[8-a de julio]] [[1907]], sed estis administre subigita al la [[Universitato de Londono]] kaj ĝiaj studentoj ricevis siajn diplomojn ĝis 2003 de la Universitato de Londono. Ĝi fariĝis memstara institucio nur la 7-an de julio 2007 kiam ĝi fariĝis 100-jara. La universitato estas membro de pluraj internaciaj organizoj, interalie ĝi membras en la [[Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj]]. Krome, ĝi estas membro de neoficiala "triangula" grupo de la universitatoj de Kembriĝo, Londono kaj Oksfordo. <!-- pluaj tekstoj ankoraŭ ne estas, kaj malprobablas ke ruĝaj ligiloj estos helpaj : ... en la [[Asocio de Britaj Ŝtatkomunumaj Universitatoj|Association of British Commonwealth Universities]] (ACU), AMBA, en EUA, en [[Monda la Alianco de Teknologiaj Universitatoj|Tutmonda Alianco de Teknologiaj Universitatoj]] (GlobalTech Alliance), en la [[Monda Forumo de Gvidantoj de Universitato|Global University Leaders Forum]] (GULF) kaj estis membro de la [[IDEA ligo]] ĝis decembro 2012. Krome, la universitato estas membro de pluraj organizoj en Britio: membro de la grupo G5, en MedCity (Londono), en la [[Konsorcio]] [[SES (universitatoj)|SES]] kaj en la [[Russell Group]]. --> == Historio == [[Dosiero:ImperialCollegeLondon.jpg|maldekstre|eta|Imperia Kolegio Londona]] La Imperia Kolegio estis fondita en 1907 kun la unio de tri instruejoj fonditaj en la grandurbo en la 19-a jarcento: la Urbo kaj Guilds College, la Royal School of Mines (Reĝa Lernejo de Minoj) kaj la Royal College of Sciences (Reĝa Kolegio de Sciencoj). La tri institucioj, kvankam ili ne perdis siajn nomojn, komencis funkcii sub la Imperia Kolegio, kiu estis fondita per reĝa dekreto de [[Eduardo la 7-a|Edward VII]] kaj iĝis parto de la administra sistemo de la [[Universitato de Londono]]. Ĉe la fino de la [[20-a jarcento]], tri medicinaj instruejoj estis aldonitaj al la medicina fakultato de la Instituto: la [[Hospitalo de Sankta Maria|St. Mary's Hospitalo]]-Lernejo de Medicino ([[1988]]), la Nacia Koro kaj Pulmo-Instituto (1995) kaj la Charing Cross Westminster Lernejo de Medicino (1997). La Lernejo de Medicino ĉe Imperial College kreskis eĉ pli en 1997 kiam la Reĝa Postdiploma Medicina Fakultato kaj la Instituto de [[Obstetriko]] kaj [[Ginekologio]] estis aldonitaj al ĝi. En 2000 ĝi estis kunfandita en la Kanada Instituto por [[Reŭmatologio]]. En [[2000]], fuzio ankaŭ estis okazigita inter Wye College - la agrikultura lernejo de la Universitato de Londono, funkciigante en la distrikto de [[Kent]] - kaj Imperial College. Tiutempe, estis postulite ke la motivoj de Imperial College por la fuzio devis akiri kontrolon de tero posedata fare de la Lernejo de Agrikulturo, kiu estis en monmalfacilaĵoj tiutempe. En decembro 2005, Imperial College sciigis la establadon de sciencparko sur la Wye-kampuso <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7130.htm New GBP1 billion world-class scientific research centre and facilities planned for Kent]</ref>. Tiu plano estis prirezignita post proksimume jaro en lumo de la opozicio de lokaj loĝantoj al la mediaj efikoj de konstruado de la esplorcentro. En septembro 2007, Wye College komencis esti administrita fare de la Universitato de Kent en kunlaboro kun Imperial College kaj ĝiaj diplomiĝintoj ricevos siajn gradojn de tiu universitato <ref>[http://www.kent.ac.uk/studying/where/wye/ Wye campus]</ref>. En [[1995]], sendependa akademia eldonejo estis inaŭgurita ĉe Imperial College: ''Imperial College Press''. En [[2002]], la administra strukturo de Imperial College estis ŝanĝita kun la forigo de la altlernejoj-[[kolegio]]j kiuj konsistigas la institucion. En [[2003]], Imperial College ricevis de la reĝkonsilio la aŭtoritaton aljuĝi kaj disdoni akademiajn gradojn. Tiu aŭtoritato estis en konflikto kun la administra subigo de la institucio al la Universitato de Londono kaj la 9-an de decembro 2005, Imperial College sciigis ke ĝi malfermis intertraktadojn kun la Universitato de Londono por apartigi la du instituciojn <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7134.htm Imperial College London to begin negotiations to withdraw from the University of London]. Imperial College London, December 9, 2005.</ref>. La institucio oficiale akiris sian sendependecon en julio 2007. Studentoj kiuj jam estis en la kurso de siaj studoj en la momento de la apartigo de la institucioj ricevis la elekton ricevi siajn gradojn de unu el la du universitatoj. == Kampuso == [[Dosiero:Imperial_College_London_down_Exhibition_Road.jpg|dekstra|eta|250x250ra|Konstruaĵo de Imperial College Business School]] La ĉefa stud- kaj esploraktiveco ĉe Imperial College okazas sur la ĉefkampuso en [[South Kensington]] en Londono, areo kun alta koncentriĝo de kulturaj kaj instruaj institucioj: la [[Muzeo pri Natura Historio de Londono|Muzeo pri Natura Historio]], la [[Scienca Muzeo de Londono|Scienca Muzeo]], la [[Muzeo Viktoria kaj Alberto]], [[Reĝa Kolegio de Muziko]], [[Postgimnazio de Muziko]], la [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Royal Albert Hall]]. Ĉio ĉi estas mallonga distanco de kampuso. Imperial College havas du aliajn kampusojn, unu en Silwood Park en [[Berkshire]] Distrikto kaj la aliaj en Wye en [[Kent]] County. Imperial College faras instruajn agadojn en granda nombro da hospitaloj en la Londona metropolitena areo. En la [[1960-aj jaroj]], la centra kampuso estis vastigita por inkluzivi la lokon de la Imperia Instituto (Imperial Institute), de kiu nur la 87-metro-alta konstruaĵo de Queen's Tower nuntempe restas. Komence de la 21-a jarcento, la kampuso estas en konstruprospero kaj renovigo de konstruaĵoj, inter aliaj aĵoj, la komerca lernejo, sportcentro kaj studentaj dormejoj estis konstruitaj. == Politiko de akcepto por studado == Imperial College havas selekteman politikon akcepti studentojn por gradstudoj. Laŭ la datenoj de la institucio inter 1999-2007 la ĝenerala akceptoprocento por studoj en la gradprogramoj en la institucio estis sub 20% <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/planning/statistics/collegestatistics College Statistics]</ref>. En 2007, la proporcio inter la nombro da petskriboj por akcepto al [[Bakalaŭro|bakalaŭraj]] studoj kaj la studentoj fakte akceptitaj estis 1:6.5 <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/pls/portallive/docs/1/48959700.PDF Imperial College London, Statistics Pocket Guide 2007-08],</ref>. La akceptoprocento por studprogramoj por [[postlicencia edukado|progresintaj gradoj]] en 2007 estis 20%. == Akademia strukturo == Imperial College ofertas al siaj studentoj bakalaŭrajn kaj bakalaŭrajn programojn. Instruaj kaj esploraktivecoj estas organizitaj en tri fakultatoj: [[Inĝenierarto]], medicino kaj [[naturscienco]]. Aldone al la tri fakultatoj, ekzistas lernejo de negoco kaj komerco same kiel fako pri [[Homa scienco|homscienco]]. Tamen, la ĉefa celo de la homscienco-fako estas instruado de elektkursoj kaj kursoj en fremdaj lingvoj por la studentoj de la fakultatoj. La universitato instigas sciencstudantojn studi elektkursojn en la kampo de homscienco, en vasta gamo de temoj: [[filozofio]], etiko en scienco kaj teknologio, [[historio]], [[Modernisma literaturo]] kaj teatro, 20-a-jarcenta arto, filmstudoj, kaj pli. Estas eĉ kursoj por lerni diversajn fremdajn lingvojn, inkluzive de: [[Franca lingvo|franca]], [[Germana lingvo|germana]], [[itala]], [[japana]], [[rusa]], [[hispana]], [[araba]], [[nederlanda]], [[mandarena ĉina]] kaj [[urdua]]. La Fako de Homaroj eĉ administras gradprogramon pri scienca tradukado. En la akademia jaro 2007-2008, 12,319 studentoj studis ĉe Imperial College, de kiuj 8,419 estis bakalaŭraj studentoj kaj la resto estis postbakalaŭraj studentoj. Pli ol triono de studentoj de la Imperial College ne estas britaj, multaj el ili eĉ ne estas el [[Eŭropa Unio|EU-]]landoj. En la akademia jaro 2007-2008, 29% de ĉiuj studentoj de la institucio venis de landoj kiuj ne estas membroj de la Eŭropa Unio. La dek landoj el kiuj venas la plej granda nombro da {{J|eksterlanda studento}}, ekde la lerneja jaro 2007-2008, estas: Ĉinio, Singapuro, Niĝerio, Malajzio, Italio, Barato, Grekio, Germanio, Francio kaj Kipro. Studentoj konsistigis nur 36.5% de la totala studentaro en la 2007-2008 akademia jaro kaj en kelkaj inĝenieristikstudprogramoj la nombro da studentinoj estas tre malgranda. === Akademia takso === La universitato estas konsiderita unu el la plej bonaj en la mondo, kaj estas konstante vicigita inter la ĉefaj institucioj en la UK kaj la mondo. Rangotabeloj por 2021: * Britaj rangotabeloj: 4-a loko laŭ la gazeto ''[[The Times]] / [[The Sunday Times]]'', 5-a loko laŭ The Complete University Guide, 7-a loko laŭ la brita gazeto ''[[The Guardian]]''. * Tutmondaj rangotabeloj: 8-a loko laŭ {{Q|Q1790510}}, 17-a loko laŭ CWTS Leiden, 11-a loko laŭ [[Times Higher Education World University Rankings|Times Higher Education]], 25-a loko laŭ "{{Q|Q478743}}". == Esplorado == La enspezo de Imperial College de esplorsubvencioj kaj esplorkontraktoj estas inter la plej altaj en la UK, en la akademia jaro 2006-2007 la institucio alportis pli ol 230 milionoj [[Brita pundo|£]] en stipendioj kaj esplorkontraktoj. Imperial College posedas firmaon por komercaj aplikoj de teknologiaj evoluoj nomitaj Imperial Innovations. Imperia Kolegio instigas esplorfakultatojn por komercigi la fruktojn de ilia esplorado. == Notindaj eks-studentoj kaj fakultato == <gallery class="center"> Dosiero:Cyril_Norman_Hinshelwood_Nobel.jpg|Siro [[Cyril Norman Hinshelwood]] Dosiero:Rajiv_Gandhi_(1987).jpg|[[Rajiv Gandhi]] Dosiero:Professor_Abdus_Salam.gif|[[Abdus Salam]] Dosiero:Alexander_Fleming_3.jpg|Siro [[Alexander Fleming]] Dosiero:Blackett.jpg|[[Patrick Blackett, Baron Blackett]] Dosiero:Sir_William_Crookes_1906.jpg|Siro [[William Crookes]] Dosiero:Thomas_Henry_Huxley_-_Project_Gutenberg_eText_16935.jpg|[[Thomas Huxley]] Dosiero:John_Pendry_2014b.jpg|Siro [[John Pendry]] Dosiero:Portrait_of_H._G._Wells.jpg|[[H.G. Wells]] Dosiero:Geoffrey_Wilkinson_(ca._1976).jpg|[[Geoffrey Wilkinson]] Dosiero:Dame_Sally_Davies_FMedSci_DBE_FRS.jpg|Damo [[Sally Davies (doctor)|Sally Davies]] Dosiero:Brian-May_with_red_special.jpg|Siro [[Brian May]] CBE Dosiero:Nobel_Prize_24_2013.jpg|[[Peter Higgs]] Dosiero:Lord_Winston_2011_(Portrait).jpg|[[Robert Winston|Robert Winston, Barono Winston]] Dosiero:Professor_Martin_Hairer_FRS.jpg|Siro [[Martin Hairer]] </gallery>[[Nobel-premiitoj (laŭlanda listo)|Nobel-premiitoj]] : (medicino) [[Alexander Fleming|Siro Alexander Fleming]], [[Ernst Boris Chain|Siro Ernst Boris Chain]], [[Frederick Gowland Hopkins|Siro Frederick Gowland Hopkins]], [[Andrew Huxley|Siro Andrew Fielding Huxley]], [[Rodney Robert Porter]], (fiziko) [[Abdus Salam]], [[George Paget Thomson|Siro George Paget Thomson]], [[Patrick Blackett, Baron Blackett]], [[Dennis Gabor]], [[Peter Higgs]], (kemio) [[Norman Haworth|Siro Norman Haworth]], [[Cyril Norman Hinshelwood|Siro Cyril Norman Hinshelwood]], [[Derek Barton|Siro Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson|Siro Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter|Siro George Porter]].<ref name="Imperial.ac.uk">{{Cite web|url=http://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/|title=Award winners &#124; Imperial College London|publisher=Imperial.ac.uk|access-date=10 March 2015}}</ref> [[Fields-Medalo|Fields-premiitoj]]: [[Klaus Roth|Klaus Friedrich Roth]], [[Simon Donaldson|Siro Simon Donaldson]], [[Martin Hairer]].<ref>{{Cite web|url=https://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/fields-medallists/|title=Fields medallists|website=Imperial College London|language=en-GB|access-date=13 July 2018}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|https://www.imperial.ac.uk}} ({{en}}) <br/> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Russell Group]] [[Kategorio:Universitatoj en Britio]] 0up5klpbpulkv0ljzoixlhw26fkmyr3 9417087 9417083 2026-06-29T16:11:51Z ThomasPusch 1869 9417087 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = Scientia imperii decus et tutamen<br />"Scienca scio estas la kronanta gloro kaj sekurigilo de la imperio" |urbo = |speco = |establita = |gvidanto = |nombro de studentoj = |nombro de kunlaborantoj= |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |regiono-ISO = GB-LBH |zomo = 14 |retejo = }} La '''Imperia Kolegio Londona''' ({{lang-en|Imperial College London}}) aŭ sub ĝia oficiala plennomo '''Imperia Kolegio de scienco, teknologio kaj medicinp''' ({{lang|en|Imperial College of Science, Technology and Medicine}}) estas [[Unuiĝinta Reĝlando|brita]] [[Universitato|universitata]] institucio en [[Londono]] kaj laŭ sendependaj rangotabeloj regule konsideriĝas unu de la plej bonaj akademiaj institucioj en la mondo. La kampoj de studo kaj esplorado ĉe Imperia Kolegio temigas la kampojn de scienco, [[Inĝenierarto|inĝenieristiko]] kaj [[medicino]], kaj la institucio eĉ establis [[entrepren-ekonomiko|komercan administran]] lernejon kaj [[Homa scienco|homsciencosekcion]]. La ĉefa kampuso de la universitato situas ĉe la limo [[Kensington kaj Chelsea|de la Reĝa kvartalo de Kensington kaj Chelsea]] kaj la [[City of Westminster]] en [[centra Londono]] kaj la ĉefpordego estas sur Exhibition Road. La universitato estis fondita laŭ reĝa dekreto de la [[8-a de julio]] [[1907]], sed estis administre subigita al la [[Universitato de Londono]] kaj ĝiaj studentoj ricevis siajn diplomojn ĝis 2003 de la Universitato de Londono. Ĝi fariĝis memstara institucio nur la 7-an de julio 2007 kiam ĝi fariĝis 100-jara. La universitato estas membro de pluraj internaciaj organizoj, interalie ĝi membras en la [[Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj]]. Krome, ĝi estas membro de neoficiala "triangula" grupo de la universitatoj de Kembriĝo, Londono kaj Oksfordo. <!-- pluaj tekstoj ankoraŭ ne estas, kaj malprobablas ke ruĝaj ligiloj estos helpaj : ... en la [[Asocio de Britaj Ŝtatkomunumaj Universitatoj|Association of British Commonwealth Universities]] (ACU), AMBA, en EUA, en [[Monda la Alianco de Teknologiaj Universitatoj|Tutmonda Alianco de Teknologiaj Universitatoj]] (GlobalTech Alliance), en la [[Monda Forumo de Gvidantoj de Universitato|Global University Leaders Forum]] (GULF) kaj estis membro de la [[IDEA ligo]] ĝis decembro 2012. Krome, la universitato estas membro de pluraj organizoj en Britio: membro de la grupo G5, en MedCity (Londono), en la [[Konsorcio]] [[SES (universitatoj)|SES]] kaj en la [[Russell Group]]. --> == Historio == [[Dosiero:ImperialCollegeLondon.jpg|maldekstre|eta|Imperia Kolegio Londona]] La Imperia Kolegio estis fondita en 1907 kun la unio de tri instruejoj fonditaj en la grandurbo en la 19-a jarcento: la Urbo kaj Guilds College, la Royal School of Mines (Reĝa Lernejo de Minoj) kaj la Royal College of Sciences (Reĝa Kolegio de Sciencoj). La tri institucioj, kvankam ili ne perdis siajn nomojn, komencis funkcii sub la Imperia Kolegio, kiu estis fondita per reĝa dekreto de [[Eduardo la 7-a|Edward VII]] kaj iĝis parto de la administra sistemo de la [[Universitato de Londono]]. Ĉe la fino de la [[20-a jarcento]], tri medicinaj instruejoj estis aldonitaj al la medicina fakultato de la Instituto: la [[Hospitalo de Sankta Maria|St. Mary's Hospitalo]]-Lernejo de Medicino ([[1988]]), la Nacia Koro kaj Pulmo-Instituto (1995) kaj la Charing Cross Westminster Lernejo de Medicino (1997). La Lernejo de Medicino ĉe Imperial College kreskis eĉ pli en 1997 kiam la Reĝa Postdiploma Medicina Fakultato kaj la Instituto de [[Obstetriko]] kaj [[Ginekologio]] estis aldonitaj al ĝi. En 2000 ĝi estis kunfandita en la Kanada Instituto por [[Reŭmatologio]]. En [[2000]], fuzio ankaŭ estis okazigita inter Wye College - la agrikultura lernejo de la Universitato de Londono, funkciigante en la distrikto de [[Kent]] - kaj Imperial College. Tiutempe, estis postulite ke la motivoj de Imperial College por la fuzio devis akiri kontrolon de tero posedata fare de la Lernejo de Agrikulturo, kiu estis en monmalfacilaĵoj tiutempe. En decembro 2005, Imperial College sciigis la establadon de sciencparko sur la Wye-kampuso <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7130.htm New GBP1 billion world-class scientific research centre and facilities planned for Kent]</ref>. Tiu plano estis prirezignita post proksimume jaro en lumo de la opozicio de lokaj loĝantoj al la mediaj efikoj de konstruado de la esplorcentro. En septembro 2007, Wye College komencis esti administrita fare de la Universitato de Kent en kunlaboro kun Imperial College kaj ĝiaj diplomiĝintoj ricevos siajn gradojn de tiu universitato <ref>[http://www.kent.ac.uk/studying/where/wye/ Wye campus]</ref>. En [[1995]], sendependa akademia eldonejo estis inaŭgurita ĉe Imperial College: ''Imperial College Press''. En [[2002]], la administra strukturo de Imperial College estis ŝanĝita kun la forigo de la altlernejoj-[[kolegio]]j kiuj konsistigas la institucion. En [[2003]], Imperial College ricevis de la reĝkonsilio la aŭtoritaton aljuĝi kaj disdoni akademiajn gradojn. Tiu aŭtoritato estis en konflikto kun la administra subigo de la institucio al la Universitato de Londono kaj la 9-an de decembro 2005, Imperial College sciigis ke ĝi malfermis intertraktadojn kun la Universitato de Londono por apartigi la du instituciojn <ref>[http://www.imperial.ac.uk/P7134.htm Imperial College London to begin negotiations to withdraw from the University of London]. Imperial College London, December 9, 2005.</ref>. La institucio oficiale akiris sian sendependecon en julio 2007. Studentoj kiuj jam estis en la kurso de siaj studoj en la momento de la apartigo de la institucioj ricevis la elekton ricevi siajn gradojn de unu el la du universitatoj. == Kampuso == [[Dosiero:Imperial_College_London_down_Exhibition_Road.jpg|dekstra|eta|250x250ra|Konstruaĵo de Imperial College Business School]] La ĉefa stud- kaj esploraktiveco ĉe Imperial College okazas sur la ĉefkampuso en [[South Kensington]] en Londono, areo kun alta koncentriĝo de kulturaj kaj instruaj institucioj: la [[Muzeo pri Natura Historio de Londono|Muzeo pri Natura Historio]], la [[Scienca Muzeo de Londono|Scienca Muzeo]], la [[Muzeo Viktoria kaj Alberto]], [[Reĝa Kolegio de Muziko]], [[Postgimnazio de Muziko]], la [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Royal Albert Hall]]. Ĉio ĉi estas mallonga distanco de kampuso. Imperial College havas du aliajn kampusojn, unu en Silwood Park en [[Berkshire]] Distrikto kaj la aliaj en Wye en [[Kent]] County. Imperial College faras instruajn agadojn en granda nombro da hospitaloj en la Londona metropolitena areo. En la [[1960-aj jaroj]], la centra kampuso estis vastigita por inkluzivi la lokon de la Imperia Instituto (Imperial Institute), de kiu nur la 87-metro-alta konstruaĵo de Queen's Tower nuntempe restas. Komence de la 21-a jarcento, la kampuso estas en konstruprospero kaj renovigo de konstruaĵoj, inter aliaj aĵoj, la komerca lernejo, sportcentro kaj studentaj dormejoj estis konstruitaj. == Politiko de akcepto por studado == Imperial College havas selekteman politikon akcepti studentojn por gradstudoj. Laŭ la datenoj de la institucio inter 1999-2007 la ĝenerala akceptoprocento por studoj en la gradprogramoj en la institucio estis sub 20% <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/planning/statistics/collegestatistics College Statistics]</ref>. En 2007, la proporcio inter la nombro da petskriboj por akcepto al [[Bakalaŭro|bakalaŭraj]] studoj kaj la studentoj fakte akceptitaj estis 1:6.5 <ref>[http://www3.imperial.ac.uk/pls/portallive/docs/1/48959700.PDF Imperial College London, Statistics Pocket Guide 2007-08],</ref>. La akceptoprocento por studprogramoj por [[postlicencia edukado|progresintaj gradoj]] en 2007 estis 20%. == Akademia strukturo == Imperial College ofertas al siaj studentoj bakalaŭrajn kaj bakalaŭrajn programojn. Instruaj kaj esploraktivecoj estas organizitaj en tri fakultatoj: [[Inĝenierarto]], medicino kaj [[naturscienco]]. Aldone al la tri fakultatoj, ekzistas lernejo de negoco kaj komerco same kiel fako pri [[Homa scienco|homscienco]]. Tamen, la ĉefa celo de la homscienco-fako estas instruado de elektkursoj kaj kursoj en fremdaj lingvoj por la studentoj de la fakultatoj. La universitato instigas sciencstudantojn studi elektkursojn en la kampo de homscienco, en vasta gamo de temoj: [[filozofio]], etiko en scienco kaj teknologio, [[historio]], [[Modernisma literaturo]] kaj teatro, 20-a-jarcenta arto, filmstudoj, kaj pli. Estas eĉ kursoj por lerni diversajn fremdajn lingvojn, inkluzive de: [[Franca lingvo|franca]], [[Germana lingvo|germana]], [[itala]], [[japana]], [[rusa]], [[hispana]], [[araba]], [[nederlanda]], [[mandarena ĉina]] kaj [[urdua]]. La Fako de Homaroj eĉ administras gradprogramon pri scienca tradukado. En la akademia jaro 2007-2008, 12,319 studentoj studis ĉe Imperial College, de kiuj 8,419 estis bakalaŭraj studentoj kaj la resto estis postbakalaŭraj studentoj. Pli ol triono de studentoj de la Imperial College ne estas britaj, multaj el ili eĉ ne estas el [[Eŭropa Unio|EU-]]landoj. En la akademia jaro 2007-2008, 29% de ĉiuj studentoj de la institucio venis de landoj kiuj ne estas membroj de la Eŭropa Unio. La dek landoj el kiuj venas la plej granda nombro da {{J|eksterlanda studento}}, ekde la lerneja jaro 2007-2008, estas: Ĉinio, Singapuro, Niĝerio, Malajzio, Italio, Barato, Grekio, Germanio, Francio kaj Kipro. Studentoj konsistigis nur 36.5% de la totala studentaro en la 2007-2008 akademia jaro kaj en kelkaj inĝenieristikstudprogramoj la nombro da studentinoj estas tre malgranda. === Akademia takso === La universitato estas konsiderita unu el la plej bonaj en la mondo, kaj estas konstante vicigita inter la ĉefaj institucioj en la UK kaj la mondo. Rangotabeloj por 2021: * Britaj rangotabeloj: 4-a loko laŭ la gazeto ''[[The Times]] / [[The Sunday Times]]'', 5-a loko laŭ The Complete University Guide, 7-a loko laŭ la brita gazeto ''[[The Guardian]]''. * Tutmondaj rangotabeloj: 8-a loko laŭ {{Q|Q1790510}}, 17-a loko laŭ CWTS Leiden, 11-a loko laŭ {{Q|Q1318318}}, 25-a loko laŭ "{{Q|Q478743}}". == Esplorado == La enspezo de Imperial College de esplorsubvencioj kaj esplorkontraktoj estas inter la plej altaj en la UK, en la akademia jaro 2006-2007 la institucio alportis pli ol 230 milionoj [[Brita pundo|£]] en stipendioj kaj esplorkontraktoj. Imperial College posedas firmaon por komercaj aplikoj de teknologiaj evoluoj nomitaj Imperial Innovations. Imperia Kolegio instigas esplorfakultatojn por komercigi la fruktojn de ilia esplorado. == Notindaj eks-studentoj kaj fakultato == <gallery class="center"> Dosiero:Cyril_Norman_Hinshelwood_Nobel.jpg|Siro [[Cyril Norman Hinshelwood]] Dosiero:Rajiv_Gandhi_(1987).jpg|[[Rajiv Gandhi]] Dosiero:Professor_Abdus_Salam.gif|[[Abdus Salam]] Dosiero:Alexander_Fleming_3.jpg|Siro [[Alexander Fleming]] Dosiero:Blackett.jpg|[[Patrick Blackett, Baron Blackett]] Dosiero:Sir_William_Crookes_1906.jpg|Siro [[William Crookes]] Dosiero:Thomas_Henry_Huxley_-_Project_Gutenberg_eText_16935.jpg|[[Thomas Huxley]] Dosiero:John_Pendry_2014b.jpg|Siro [[John Pendry]] Dosiero:Portrait_of_H._G._Wells.jpg|[[H.G. Wells]] Dosiero:Geoffrey_Wilkinson_(ca._1976).jpg|[[Geoffrey Wilkinson]] Dosiero:Dame_Sally_Davies_FMedSci_DBE_FRS.jpg|Damo [[Sally Davies (doctor)|Sally Davies]] Dosiero:Brian-May_with_red_special.jpg|Siro [[Brian May]] CBE Dosiero:Nobel_Prize_24_2013.jpg|[[Peter Higgs]] Dosiero:Lord_Winston_2011_(Portrait).jpg|[[Robert Winston|Robert Winston, Barono Winston]] Dosiero:Professor_Martin_Hairer_FRS.jpg|Siro [[Martin Hairer]] </gallery>[[Nobel-premiitoj (laŭlanda listo)|Nobel-premiitoj]] : (medicino) [[Alexander Fleming|Siro Alexander Fleming]], [[Ernst Boris Chain|Siro Ernst Boris Chain]], [[Frederick Gowland Hopkins|Siro Frederick Gowland Hopkins]], [[Andrew Huxley|Siro Andrew Fielding Huxley]], [[Rodney Robert Porter]], (fiziko) [[Abdus Salam]], [[George Paget Thomson|Siro George Paget Thomson]], [[Patrick Blackett, Baron Blackett]], [[Dennis Gabor]], [[Peter Higgs]], (kemio) [[Norman Haworth|Siro Norman Haworth]], [[Cyril Norman Hinshelwood|Siro Cyril Norman Hinshelwood]], [[Derek Barton|Siro Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson|Siro Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter|Siro George Porter]].<ref name="Imperial.ac.uk">{{Cite web|url=http://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/|title=Award winners &#124; Imperial College London|publisher=Imperial.ac.uk|access-date=10 March 2015}}</ref> [[Fields-Medalo|Fields-premiitoj]]: [[Klaus Roth|Klaus Friedrich Roth]], [[Simon Donaldson|Siro Simon Donaldson]], [[Martin Hairer]].<ref>{{Cite web|url=https://www.imperial.ac.uk/about/introducing-imperial/our-people/award-winners/fields-medallists/|title=Fields medallists|website=Imperial College London|language=en-GB|access-date=13 July 2018}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|https://www.imperial.ac.uk}} ({{en}}) <br/> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Russell Group]] [[Kategorio:Universitatoj en Britio]] mnpa3opjddenhmliypsoh5kg11q93ud 0 831476 9416989 9307387 2026-06-29T14:09:11Z Crosstor 3176 /* E */ 9416989 wikitext text/x-wiki Jen pli kompleta listo de signifaj [[bibliotekisto]]j en [[Tutlanda Biblioteko Széchényi]] dekomence: *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Gábor Albert]] == B == * [[Béla Babiczky]] * [[László Bártfai Szabó]] * [[Emma Bartoniek]] * [[Imre Bata]] * [[József Bauer]] * [[Károly Berczeli Anzelm]] * [[Béla Bevilaqua-Borsodi]] * [[László Boka]] * [[Kálmán Bor]] == C == * [[Csaba Csapodi]] * [[Miklós Csapody]] * [[Klára Csapodyné Gárdonyi]] * [[János Csontosi]] * [[Marianne Czeke]] * [[Alfréd Czobor]] == D == * [[Róbert Dán]] * [[József Deér]] == E == * [[Pál Engel]] * [[László Eörsi]] == F == * [[László Fejérpataky]] * [[József Fitz]] * [[Vilmos Fraknói]] * [[István Fried]] == G == * [[G. Gábor Kemény]] * [[Albert Gárdonyi]] * [[Rabán János Gerézdi]] * [[István Gombocz]] * [[Pál Gulyás (bibliotekisto)]] * [[József Györke]] == H == * [[Helga Hajdu]] * [[Gábor Halász (kritikisto)]] * [[Antal Haliczky]] * [[Klára Hamburger]] * [[Zoltán Havasi]] * [[Ferenc Levente Hervay]] * [[Antal Hodinka]] * [[Mária Hoffmann]] * [[Bálint Hóman]] * [[János Honti]] * [[István Horvát]] * [[Ignác Horváth (bibliografo)]] * [[Ilona Hubay]] * [[József Hunyady (librobindisto)]] == I == * [[Kálmán Isoz]] == J == * [[Emil Jakubovich]] * [[Gyula Juhász (historiisto)]] == K == * [[Andrea Katona]] * [[István Kemény (sociologo)]] * [[István Kniezsa]] * [[Ferenc Kollányi]] * [[Ernő Kulcsár Szabó]] == L == * [[György Lakó]] * [[Kálmán Lambrecht]] * [[Rezső Lavotta]] * [[Irén Lovász]] * [[Imre Lukinich]] == M == * [[Edit Madas]] * [[Béla Majláth]] * [[Györgyi Markovits]] * [[Gábor Mátray]] * [[János Melich]] * [[Jakab Ferdinánd Miller]] * [[István Monok]] == N == * [[Gyula Nagy]] * [[Katalin Németh S.]] == P == * [[Judit Pojjákné Vásárhelyi]] * [[Lajos Prohászka]] == R == * [[Tivadar Rédey]] * [[András Róna-Tas]] * [[Dávid Rózsa]] == S == * [[Oszkár Sashegyi]] * [[Géza Sebestyén]] * [[László Somfai]] * [[Béla Stoll]] * [[András Szabó (literaturisto)]] * [[István Szamota]] * [[József Szauder]] * [[László Szelestei Nagy]] * [[Géza Szentmártoni Szabó]] * [[Rezső Szíj]] * [[József Szinnyei]] == T == * [[Andor Tarnai]] * [[Gábor Tolnai]] * [[Bálint Tóth (poeto)]] * [[László Tóth (historiisto)]] * [[László Tüske]] == V == * [[Balázs Vargha (bibliotekisto)]] * [[József Vekerdi]] * [[Jenő Vértesy]] * [[András Vizkelety]] == W == * [[Eszter Waldapfel]] == Fontoj == * La listo estas elekto el koncernaj datenoj de la [[biografio]]j en Vikipedio. [[Kategorio:Listoj]] 7g2hvwk9f14glss02om7bk6xutzjlc5 0 832354 9416900 9416887 2026-06-29T12:00:51Z ThomasPusch 1869 9416900 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} La '''Registaro de Grekio''' ({{Lang-el|Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας}}; oficiale: La '''Registaro de la Helena Respubliko''' <ref>[http://www.ifrc.org/docs/idrl/I204EN.pdf ifrc.org]</ref> kaj ankaŭ La '''helena registaro''' ) <ref name="mfa">[http://www.mfa.gr/missionsabroad/en/about-greece/government-and-politics/the-hellenic-government.html La Helena Registaro] mfa.gr</ref> estas la [[registaro]] de [[Grekio]], establita en sia nuna formo en [[1974]]. La registaro funkcias en la ĉefurbo [[Ateno]]. La gvida figuro en la registaro estas la [[ĉefministro]] de [[Grekio]]. Li aŭ ŝi rekomendas al la [[Prezidanto de Grekio|Prezidanto]] la nomumon de ministroj kaj vicministroj. La ĉefministro, la ministroj kaj iliaj deputitoj estas membroj de la Konsilio de Ministroj, kiu estas la supera decida komitato. Kutime la ministroj kaj iliaj deputitoj estas membroj kaj laboras en la [[Grekia parlamento|parlamento]]. La vicministroj ne estas membroj de la registaro. Krom la Konsilio de Ministroj, la Institucioj-Komisiono kaj la Registaro-Konsilio por Eksterlandaj Aferoj kaj Sekureco ankaŭ funkcias en la registaro. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://government.gov.gr}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:Plenuma povo]] [[Kategorio:Registaro de Grekio]] [[Kategorio:Politiko de Grekio]] 3mnr027e5lwqiec7m9yg65d75puefyo 0 840836 9417302 8416326 2026-06-30T05:32:34Z Crosstor 3176 9417302 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = {{Paĝonomo}} |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1893|2|11}} |loko de naskiĝo = {{Hungara reĝlando}}, {{Aŭstrio-Hungario}} [[Dumbrăveni (Sibiu)|Erzsébetváros]] |dato de morto = {{mortotago|1976|11|15}} |loko de morto = {{Hungario}} [[Budapeŝto]] }} '''[[Kolomano|Kálmán]] Eperjessy''' [eperjeŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Eperjessy Kálmán''' estis [[Hungario|hungara]] [[publikigisto]], altlerneja [[instruisto]]. Lia origina familia nomo estis ''Eperjesy'' ĝis 1929, lia [[filo]] estis [[Géza Eperjessy]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://intezet.nori.gov.hu/nemzeti-sirkert/szeged/dugonics-temeto/eperjessy-kalman-eperjesy-kalman/ tombeja paĝo</ref><ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM52722/1ab6e39a-9fab-4a60-bfc2-7b3868cca841/solr/0/24/0/2/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1893|2|11}} en [[Dumbrăveni (Sibiu)|Erzsébetváros]] ([[Hungara reĝlando]], [[Aŭstrio-Hungario]], nuntempa [[Dumbrăveni (Sibiu)]] en [[Rumanio]]), li mortis {{mortotago|1976|11|15}} en [[Budapeŝto]] (laŭ aliaj informoj en [[Szeged]] aŭ [[Makó]]). == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[gimnazio]] en [[Székelyudvarhely]] 1911, poste li studis en [[ELTE|Scienca Universitato de Budapeŝto]]. Li batalis dum la [[1-a mondmilito]], poste li akiris pedagogian diplomon en [[1920]], filozofian post 2 jaroj. Inter 1920-1928 li instruis en gimnazio de Makó, (kie li estis ĉefinstruisto de [[Attila József]]) inter 1928-1957 li instruis en [[Scienca Universitato de Szeged|Pedagogia Altlernejo de Szeged]], li estis ankaŭ katedrestro, eĉ rektoro (1943–1949). Li instruis ankaŭ en [[Scienca Universitato de Szeged|Scienca Universitato Ferenc József]] inter 1929–1949. Li apogis la [[hungara revolucio de 1956|hungaran revolucion]], tial li estis trudemerito en 1957. Li edziĝis en 1920, vidviĝis en 1955, 2 gefiloj naskiĝis en 1921 kaj 1926. Li ricevis armeajn ordenojn, poste ŝtatan [[premio]]n en 1955. == Elektitaj kontribuoj == * ''A bökényi őstelepről'' (1925) * ''Kézirati térképek Magyarországról a bécsi levéltárakban'' (1928) * ''Politikai és gazdasági elemek a Maros folyó történetében'' (1933) * ''Magyarország története a világháborúig'' (studenta lernolibro, 1938) * ''A magyar falu településtörténete'' (monografieto, 1940) * ''Csongrád megye helytörténeti kutatásának feladatai. Útmutató a megye helytörténeti kutatásához.'' (1955) * ''József Attila, a makói diák'' (1957) * ''A magyar falu története'' ([[monografio]], 1965) * ''Városaink múltja és jelene'' (monografio, 1971) * ''Bács-Kiskun, ill. Bács-Bodrog megye a II. József kori országleírásban''. (1979) * ''Írások a régi Makóról. Helytörténeti rajzok.'' (1984, 1997) == Fontoj == * [http://www.bibl.u-szeged.hu/exhib/evfordulo/eperjessy/eperjessy.html biografio hungare kun foto] * [https://www.nevpont.hu/palyakep/eperjessy-kalman-42edd biografio hungare] * [https://web.archive.org/web/20160822172123/http://makohirado.hu/2016/08/09/tuzharcos-vagyok/ biografio hungare] * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03609/03806.htm biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Eperjessy Kalman}} [[Kategorio:Hungaraj publikigistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 0cjwrfin1lrmzmn9192rswpv48kkdub 0 848242 9417379 9369076 2026-06-30T08:58:59Z Sj1mor 12103 9417379 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Charles-Geneviève de Beaumont<br />''Kavaliro de Éon'' |dosiero = Portrait du Chevalier d'Éon - Thomas Hudson - vers 1770.jpg |priskribo = Portreto de Charles-Geneviève de Beaumont vestita kiel ino, pentrita de [[Thomas Hudson]] ĉ. 1770. |naskonomo = Charles-Geneviève-Louis-Auguste-André-Timothée-Robert-Pierre d'Éon de Beaumont |dato de naskiĝo = {{dato|5|10|1728}} |loko de naskiĝo = [[Tonnerre]], [[Reĝlando Francio]] |dato de morto = {{dato|21|5|1810}} |loko de morto = [[Londono]], [[Unuiĝinta Reĝlando]] |tombo = tombejo de la [[Malnova preĝejo Sankta-Pancras]] |nacieco = [[Francio]] |profesio = Literaturisto, Diplomato, Spiono |subskribo = Signature de Charles d'Éon Beaumont dit chevalier d'Éon.jpg }} '''Charles-Geneviève d'Éon de Beaumont''' [[Internacia Fonetika Alfabeto|\ʃaɾl ʒən.vjɛv de.ɔ̃ də bo.mɔ̃\]], ankaŭ konata kiel la '''kavaliro de Éon''' estis [[Francio|franca]] [[Diplomatio|diplomato]], [[spiono]], [[oficiro]], kaj [[Literaturo|literaturisto]], naskita la {{daton|5|10|1728}} en [[Tonnerre]] ([[Reĝlando Francio]]), kaj mortinta la {{daton|21|5|1810}} en [[Londono]] ([[Unuiĝinta Reĝlando]]). [[Dosiero:Portrait du Chevalier d'Eon par Saint-Aubin.jpg|maldekstra|eta|Portreto de Charles-Geneviève de Beaumont vestita kiel viro, gravurita de Augustin de Saint-Aubin.]] Ri restas fama pro sia forta emo al [[transvestismo]] kiu konfuzis riajn samtempulojn pri ria sekso, kiu fariĝis enigmo por ili. Ri vivis konata kiel viro dum 49 jaroj, kaj konata kiel ino dum 32 jaroj. Post ria morto, kuracistaro konstatis dum [[nekropsio]] ke ri havis tutajn virajn seksorganojn kvankam alia kuracista ekzameno, farita dum ria vivo sed vestite, konkludis la malon. Ri grave rolis en la oficiala kaj ĉefe sekreta diplomatio de [[Ludoviko la 15-a]]. Ri kontribuis al la alianciĝo de [[Rusia Imperio]] kun Francio komence de la [[Sepjara milito]]. Poste, kiam ri oficis en la brita ambasejo, ri ellaboris planon pri mara invado al Britio. Ri ankaŭ verkis diversajn eseojn pri specifaj temoj, ekzemple ''[[Memuaro]] pri la utileco de la kultivado de [[moruso]] kaj de la edukiĝo de [[silkraŭpo]]j en Francio''. == Biografio == === Familia deveno === Laŭ la [[genealogio]] kiun publikigis en 1779 Peyraud de Beaussol sub la kaŝnomo « de la Fortelle » laŭpete de la kavaliro<ref name="Généa">{{Harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=81}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f88.image.zoom legi rete]</ref>, ria familio originus en [[Bretonio]]<ref>{{Harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=83}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f89.image.zoom legi rete]</ref>, same kiel la bretona nobela familio « Le Senéchal »<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|aŭtoro=François-Alexandre Aubert de La Chesnaye-Desbois|titolo=Dictionnaire de la noblesse|volumeno=12|paĝo=531}}</ref>{{,}}<ref name="p.84">{{Harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=84}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f90.image.zoom legi rete]</ref>. Du membroj de tiu familio, la grafo de Kercado kaj la markizo de Molac, tuj kontraŭis tiun aserton. Laŭ ili la nomo « D'Éon » ne estas patronoma kaj neniam estis tielnomita familio en Bretonio<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Affiches, annonces, et avis divers: 1779|paĝo=33|aŭtoro=Anne-Gabriel Meusnier de Querlon|url=https://books.google.fr/books?id=K9FBAAAAcAAJ&dq=tenu+voir+prouver&pg=PAPA35&redir_esc=y#v=onepage&q=tenu%20voir%20prouver&f=false}}</ref>{{,}}<ref name="p.219">{{Harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|paĝo=219-220}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f95.item.r=proc%C3%A8s%20Ch%C3%A2telet%20Paris.zoom legi rete]</ref>. Ili ekis proceson al la kavaliro de Éon en la [[Granda Châtelet]], en [[Parizo]] « por devigi lin [de la Fortelle] pruvi siajn asertojn, aŭ rezigni pri ili kaj ripari la domaĝon kaŭzita de ili<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Affiches, annonces, et avis divers: 1779|paĝo=35|aŭtoro=Anne-Gabriel Meusnier de Querlon|url=https://books.google.fr/books?id=K9FBAAAAcAAJ&dq=tenu+voir+prouver&pg=PAPA35&redir_esc=y#v=onepage&q=tenu%20voir%20prouver&f=false}}</ref>{{,}}<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Procès de Mademoiselle la Chevalière d'Eon, contre MM. de Carcado & de Molac|paĝo=1|url=https://books.google.fr/books?id=X4JbAAAAcAAJ&dq=Eon+Beaumont&pg=PAPA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|aŭtoro=Nicolas-Toussaint des Essarts}}</ref> ». Du verdiktoj, publikigitaj en la numero 39 de la revuo ''Mercure de France'' en 1780, pri tiu proceso okazinta la {{daton|27|8|1779}}<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Procès de Mademoiselle la Chevalière d'Eon, contre MM. de Carcado & de Molac|paĝo=79|url=https://books.google.fr/books?id=X4JbAAAAcAAJ&dq=Eon+Beaumont&pg=PAPA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|aŭtoro=Nicolas-Toussaint des Essarts}}</ref>, kaj pri la apelacia proceso, ekita de la kavaliro, okazinta la {{daton|22|8|1780}} permesis al la kavaliro pretendi deveni de bretona familio Éon<ref name="p.221">{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=221-222}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f96.item.r=proc%C3%A8s%20Ch%C3%A2telet%20Paris.zoom legi rete]</ref>. La kavaliro do estus ido de la fama [[Herezo|herezulo]] el la 12a jarcento [[Eudo de Stella]]<ref name="p.84"/>{{,}}<ref>{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=219-220}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f94.item.r=eon%20Etoile.zoom legi rete]</ref>, kondamnita en 1148 de [[Koncilio]] en [[Reims]], kaj kiu forlasis Bretonion kun siaj familianoj. Kelkaj el ili eble ekloĝis en [[Ravières]] kaj estus la prauloj de la kavaliro<ref>{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=6}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f7.item.r=g%C3%A9n%C3%A9alogie%20branche.zoom legi rete]</ref>. Ili tenis sian nomon kaj la tri orajn stelojn de sia blazono, al kiu ili aldonis poste « virkokon tenante per sia levita dekstra piedo brulantan ruĝan koron » kun la devizon « Vigil et audax » (''Viglo kaj aŭdaco'' [[latine]])<ref>{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=85}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f91.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref name="p.219" />{{,}}<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Traité des devises héraldiques ... pour servir d'introduction à l'État de la France|aŭtoro=Louis Charles WAROQUIER DE MÉRICOURT DE LA MOTHE DE COMBLES|paĝo=116|url=https://books.google.fr/books?id=DUeSgZi4yl0C&dq=Eon+Beaumont&pg=PAPA116&redir_esc=y#v=onepage&q=Eon%20Beaumont&f=false}}</ref>{{,}}<ref>{{Citaĵo el la reto |aŭtoro=Aristide Dey |titolo=Armorial historique de l'Yonne |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k54082694/f50.item.r=eon%20beaumont |dato=1862 |alirdato=la {{daton|10|11|2019}} }}</ref>. La rekta kaj senpaŭza genealogio de tiu familio komencas je Robert d'Éon<ref>{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=87}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f93.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref name="p.221"/>, el [[Molesmes]] ([[Yonne]]), naskita en 1309. Ne eblas koni precize kaj certe la antaŭaj familianoj pro la granda incendio kiu brulis la tutan urbon la {{daton|8|7|1556}}. [[François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois]] publikigis alian en 1865<ref name="p.218">{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=218}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f94.item.r=Deon.zoom legi rete]</ref>, kiu reuzas la faron de la Fortelle<ref name="Généa"/> publikigita en 1779, kiun li ĝisdatigis. La patroflanka linio gvidas en 1576 al André Deon, naskita en [[Ravières]]<ref name="p.98">{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=98}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f104.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref name="p.227">{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=227-228}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f99.item.r=Noble%20Andr%C3%A9.zoom legi rete]</ref>. [[Gustave Chaix d'Est-Ange]] rimarkas en 1918 ke [[François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois]] faris detalhavan genealogion de la familio d'Éon, kiu iras ĝis la 14a jarcento. Li skribas « Reale, la familio d'Éon ŝajne apartenis nur al la alta [[burĝaro]] de sia regiono. Ne videblas, ĉiokaze, ke ĝi iam agnoskigis sian nobelecon per proceso, aŭ ke ĝi eĉ registrigis sian blazonon al la ĝenerala blazonaro de 1696 <ref name="CEA">{{harvnb|Gustave Chaix d'Est-Ange|1918|p=63}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k112009c/f67.item.r=BEAUMONT%20Tonnerre legi rete]</ref> », blazono kiun [[Henri Jougla de Morenas]] mencias en sia ''Grand Armorial de France'' publikigita en 1935<ref>{{Citaĵo el la reto|auteur=[[Henri Jougla de Morenas]] |titolo=Grand Armorial de France, tome III |paĝo=273 |url=http://palisep.fr/bibliotheque/jougla/tome_03.pdf |dato=1935 |alirdato=la {{daton|9|11|2019}} }}</ref>. Chaix d'Est-Ange poste reuzas la genealogion de André Deon.<ref name="CEA"/>. Jean-Robert Blot<ref name="JRB">{{Citaĵo el la reto |aŭtoro=Jean-Robert Blot |titolo=Famille DÉON |url=https://abbayedestmartin.jimdo.com/divers/chevalier-d-eon/#_ftn2 |alirdato=2023-12-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160811161903/http://abbayedestmartin.jimdo.com/divers/chevalier-d-eon#_ftn2 |arkivdato=2016-08-11 }}</ref> estas pasiulo pri genealogio<ref>{{Citaĵo el la reto|titolo=Jean-Robert Blot |url=https://data.bnf.fr/fr/15671532/jean-robert_blot/}}</ref> kaj vic-prezidento de la Socio pri historio kaj arkeologio de la regiono de Tonnerre kiu entreprenis kontroli la verkon de la Fortelle<ref name="Généa" />, ellaborita kiam la kavaliro vivis, en kiu troveblas atestilo pri nobeleco<ref>{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=154}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f160.image.r=de%20la%20fortelle.zoom legi rete]</ref>. Li konkludas ke tiu genealogio malveras en sia plej malnova parto, kiu iras ĝis Eudo de Stella. Li asertas ke la familinomo Deon estis ofta en la regionoj de [[Ravières]], [[Ancy-le-Franc]] kaj [[Chassignelles]]<ref name="JRB"/>. Laŭ Blot, « La atestita praulo de tiu familio estas André Deon [kvankam li ne trovis dokumenton kiu atestas ke André Deon naskiĝis en Ravière en 1576, ke li estis [[advokato]] en la parlamento kaj ke li edziĝis en 1602 kun Sébastienne Petit<ref name="JRB"/>, kiel asertas de la Fortelle<ref name="p.98"/> kaj [[François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois]]<ref name="p.227"/>], li havus fraton Nicolas kiu estus farinta tri [[pilgrimado]]n al [[Romo]], inter kiuj almenaŭ unu nudpiede, kaj kiu estus enirinta [[Ermitejo (loko)|ermitejon]] apud Ravières. Tiu familio estas burĝa familio kiu ascendis ene de la socio de Tonnerre, sed ĝi ne sukcesis ŝajnigi esti nobela, interalie en 1668. Kiel kutimis tiuepoke en ĉiu burĝa familio, la malsamaj idoj uzos kromnomojn (ofte nomon de loko ligita al ilia posedaĵo)<ref name="JRB"/>. » === Junaĝo === [[Dosiero:Tonnerre hotel uzes cour.JPG|eta|Hotelo de Uzès, kie naskiĝis la kavaliro de Éon.]] Charles-Geneviève d'Éon (nomita alude al sia baptopatro Charles Regnard, advokato ĉe la parlamento kaj [[bajulo]] de [[Cruzy-le-Châtel]], kaj al sia baptopatrino Geneviève d'Éon (aŭ Déon), edzino de Sinjoro Mouton, vinvendisto en Parizo<ref name="naissance">AD 89, Tonnerre Notre-Dame, BMS 1721-1740 (vue 225/575) [http://archivesenligne.yonne-archives.fr/ark:/56431/vta534664e4e5c7a/daogrp/0/225 legi rete]{{404|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{,}}<ref name="p.2">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=2}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f30 legi rete]</ref>) naskiĝis la {{daton|5|10|1728}}<ref name="naissance"/>{{,}}<ref name="JRB"/>{{,}} en la hotelo de Uzès en [[Tonnerre]]<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=Fr|aŭtoro=Frédéric Gaillardet|titolo=Les mémoires du chevalier d'Eon|paĝo=96-97|loko=Paris|eldono=Saint-Clair|dato=1967}}</ref> kaj estis baptita du tagojn poste, la 7an<ref name="naissance"/>, en la kirkejo Notre-Dame de Tonnerre. Ri rakontas en sia aŭtobiografio ke ri naskiĝis kovrita de fetaj membranoj<ref>{{harvnb|Évelyne Lever|Maurice Lever|2009|p=17}} [https://books.google.fr/books?hl=fr&id=RaYMAQAAMAAJ&q=accouch%C3%A9%20coiff%C3%A9 legi rete]</ref>, kaj ke pro tio la kuracisto ne sukcesis determini rian sekson. Plejeble tion asertas la kavaliro nur por konfuzigi la veron pri sia sekso. Ria patro estas Louis Déon (aŭ d'Éon) de Beaumont<ref name="p.121">{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=121}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f127.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref>{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=240}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f105.item.r=Louis%20D'EON%20DE%20BEAUMONT,%20IIedu%20nom.zoom legi rete].</ref>{{,}}<ref name="JRB"/>, advokato en la [[Parlamento de Parizo]], konsilisto ĉe la reĝo, urbestro de Tonnerre, subdelegito de la [[Intendanto (Francio)|intendanteco]] de Parizo, [[inspektoro]] en la [[Reĝa bienaro de Francio|reĝa bienaro]]<ref>{{harvnb|Edme-Louis Anne Le Maistre|1854|p=173}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2986400/f231.item.r=avocat.zoom legi rete]</ref>, kaj ankaŭ registo de la reĝaj vinkultivejoj{{Mankas fonto|dato=decembro 2023}} ; li riĉiĝis vendante vinon{{Mankas fonto|dato=decembro 2023}}. Ria patrino estas Françoise de Chavanson<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=Fr|aŭtoro=Frédéric Gaillardet|titolo=Mémoires du chevalier d'Eon|paĝo=24-25|loko=Paris|eldono=Saint-Clair|dato=1967}}</ref>, filino de ĝenerala milita komisaro ĉe la armeoj de [[Hispanio]] kaj [[Italio]]. Ri ekstudas en Tonnere kaj, en 1743, ekloĝas en Parizo ĉe sia onklo Michel d'Éon de Germigny<ref name="p.117">{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=98}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f123.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref name="p.238">{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=237-238}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f104.item.r=Michel%20germigny.zoom legi rete].</ref>, por daŭrigi sian studadon en la prestiĝa gimnazio Mazarin<ref name="MM_p.2">{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=2}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f7.item.r=mazarin legi rete].</ref>. Estante tre bona lernanto, ri ekhavas diplomon pri [[Kanona juro|kanona]] kaj [[civila juro]] en 1749, 21-jaraĝe. Laŭ la familia tradicio ri iĝas la {{daton|22|8|1748}} advokato ĉe la parlamento de Parizo<ref name="MM_p.2" />. Ri iomete pripensas iĝi religiulo<ref name="MM_p.2" />. Ri montras talentojn pri [[rajdarto]] kaj eĉ pli pri [[skermo]], tiom ke ri rapide estas taksita kiel unu el la plej bonaj glavstoj de Francio<ref name="MM_p.2" />. Ri ankaŭ ekverkas kaj publikigas en 1753 ''Historiaj kaj politikaj konsideroj''. Riaj verkoj spertas sukceson<ref name="MM_p.2" />. Krome la juna kavaliro, famiĝinte en alta socio, facile kreas por si [[Socia reto (sociologio)|socian reton]] en kiu troviĝas la princo [[Louis-François de Bourbon-Conti]], kuzo de la reĝo [[Ludoviko la 15-a]], kiu nomumas rin reĝa cenzuristo pri [[Historio]] kaj [[Beletro]]{{Mallonga piednoto|Lever|Lever|2009|p=15-17}}. Kiel respondulo pri reĝa [[cenzuro]], ĉia verko rilata al unu el tiuj du fakoj nepre devas ricevi rian ''imprimatur'' antaŭ esti publikigita. D'Éon sukcesis altiri la favorojn de la princo, redaktante kaj fojfoje verkante liajn [[verso]]jn kaj [[madrigalo]]jn<ref name="MM_p.2" />. === Kariero === Charles-Geneviève d'Éon estas dungita en la t.n. « [[Nigra kabineto]] » de Ludoviko la 15-a, vidita kiel la unua [[sekreta servo]] organizita kaj daŭra en Francio, tie li gvidas neoficialan diplomation kiu povis esti tre malsama de la oficiala. Fremdaj ŝtatoj kaj eĉ la aliaj reĝaj konsilioj ne sciis pri ĝia ekzisto. Tial la kavaliro de Éon estas vidita kiel unu el la unuaj francaj spionoj<ref>{{harvnb|Gilles Perrault|1996|p=}}</ref>. Ĝiaj agentoj povas libere agi, eĉ kontraŭleĝe, por atingi siajn celojn. Ĝin regis Louis-François de Bourbon-Conti, kaj poste [[Charles-François de Broglie]]. En ĝi membris ankaŭ [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais]]. ==== Sankt-Peterburgo ==== Laŭ kelkaj fontoj, la kavaliro de Éon estus dungita en la sekreta servo de la reĝo mem post li renkontis rin junie de 1756 dum [[balo]], vestite kiel ino. La reĝo estus allogita de tiu homo kaj, post oni diris al li ke temis pri viro, li ekpensis ke tiel vestite la kavaliro povus sensuspekte proksimiĝi al la rusa carino [[Elizabeto (Rusio)|Elizabeto]] por konvinki ŝin alianciĝi kun Francio kadre de la [[sepjara milito]]. Pli verŝajne la kavaliron dungis la princo de Conti, kiu sendis rin al la rusia [[kortego]] kiel ambasadan sekretarion. En [[Sankt-Petersburgo]] la carino organizas [[maskobalo]]jn en kiuj viroj vestiĝu kiel inoj kaj reciproke. Tie la kavaliro, malgranda kaj preskaŭ senbarba<ref name="p.5">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=5}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f33.item.r=barbe legi rete].</ref>{{,}}<ref name="Éon"/>), sukcesas esti konfuzita kiel ino<ref>[[#Audio|Le chevalier d'Éon]], ''[[Deux mille ans d'Histoire]]'', [[France Inter]], {{Dato||25|février|2009}}</ref>. Tiel ri rapide amikiĝas kun multaj proksimuloj de la carino kaj sukcesas konvinki [[Anglofilio|anglofiliajn]] konsilistojn pri la neceso de alianciĝo kun Francio, dum aliaj francaj diplomatoj malsukcesis de pluraj monatoj. Ri denove oficas kiel ambasada sekretario en Sankt-Petersburgo inter 1758 kaj 1760. Kiam alia alianca traktado estas subskribita, ri mem alportas ĝin al la reĝo. Alveninte du tagoj antaŭ la oficiala letero de la carino, la reĝo rekompensas rin per nomumo kiel kapitano de [[dragono]]j. Charles-Geneviève partoprenas en la lastaj kampanjoj de la sepjara milito, dum kiuj ri estas vundita. Ri forlasas armeon en 1762 por reiĝi sekreta agento<ref name=":0" />. ==== Londono ==== En 1762, Charles-Geneviève d'Éon estas sendita al [[Londono]], kie ri oficas, kiel « sekretario de ambasadejo de Francio por kompletigi ĝeneralan pacon », ĉe la ambasadoro [[Louis-Jules Mancini-Mazarini]], por vortigi la [[Traktato de Parizo (1763)|parizan pactraktadon]], subskribita la {{daton|10|2|1763}} kaj kiu finigis la sepjaran militon. Malvenkinte, Francio celas cedi tiel malmulte kiel eble al Britio per tiu traktado. Dum festeno ri sukcesas portempe ŝteli dokumenton de brita demarŝisto enhavante la liston de ĉiuj koncedoj kiujn Britio pretas fari<ref name=":0" />. Tiujn informojn [[Étienne-François de Choiseul]] utiligos dum la demarŝoj. Pro tio la kavaliro ricevas la [[Ordeno de Sankta Ludoviko|ordenon de Sankta Ludoviko]], unu el la tiam plej pretiĝaj ordenoj<ref name="Éon">{{Citaĵo el la reto|lingvo=fr|url=http://www.histoire-pour-tous.fr/histoire-de-france/3546-le-chevalier-deon-charles-de-beaumont-1728-1810.html |titolo=Le chevalier d'Éon (Charles de Beaumont, 1728-1810)}}</ref>. Post tio la nigra kabineto taskas al la kavaliro ellabori planon pri mara invado al Britio. Ri kaj [[Louis François Carlet de La Rozière]] eksondas la britajn marbordojn<ref name="p.101">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=101}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f129.item.r=ordre%20secret legi rete]</ref>. Kiam la francia ambasadoro ĉe Britio, [[Louis-Jules Mancini-Mazarini]], malsana, revenas al Parizo en 1763<ref name=":0" />, la kavaliro portempe anstataŭas lin. Ri tuj organizas ĉiutagajn bankedojn en kiuj ĉiuj britaj gravuloj estas invititaj. Ri klopodas ekhavi ilin ĉiujn kiel amikojn. Eĉ la reĝo [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]] ŝatas rin. Sed Francio trovas rin tro malŝparema<ref name="Éon"/>, ri elĉerpas kelkmonate la jaran buĝeton de la ambasadejon<ref name=":0" /> kaj kiam ri petas ke la buĝeto estu plialtigita la ministro pri eksteraj aferoj, [[Étienne-François de Choiseul]], rifuzas. Kiam, ses monatoj poste, la nova ambasadoro, [[Claude Louis François de Régnier de Guerchy]], ekoficas, Charles-Geneviève d'Éon iĝas lia sekretario. Ili ekkonis unu la alian dum la sepjara milito kaj malŝatas unu la alian<ref name=":0" />. Du kontraŭaj kampoj aperas en la ambasadejo kaj [[Publicista_verko#Paskvilo|paskvila]]-batalo ekas. Centre de la disputoj inter la du homoj troviĝas la planoj pri mara invado de Britio. Ludoviko la 15-a rezignis pri tia projekto kaj la ambasadoro postulas al la kavaliro doni al li la planojn por detrui ilin. La kavaliro rifuzas doni ilin sen konsento pri kompenso por sia laboro. Por Guerchy, tio estas nekonceptebla. La {{daton|4|11|1763}} Ludoviko la 15-a eksigas la kavaliron el la ambasadejo kaj petas al britaj aŭtoritatuloj venigi rin al Francio kun la planoj<ref name="p.146">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=146}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f174 legi rete]</ref>. Tamen ili rifuzas, lasante tiun konflikton en la ambasadejo daŭri. La kavaliro daŭre aperadas en la ambasadejo kaj, en 1764, malkaŝas parton de sia korespondado kun la reĝa povo. Guerchy daŭre rifuzas pagi la kavaliron por ke ri donu la planojn kaj, dum proceso, atestanto asertas ke la ambasadoro provis venenigi sian eks-sekretarion (fakte li provis forkapti rin). Pro tio Guerchy estas eksigita. En 1767 alian proceson en Britio venkas la kavaliro, kiu denove rajtas ricevi renton. Devante ĉeesti plian proceson, havante nek advokatojn nek atestantojn, ri preferas malaperi. Ri vestas sin kiel ino kaj rifuĝas ĉe amiko<ref name="Éon" />. === Sekso === Iom post iom la konflikto inter la kavaliro kaj Guerchy malaperas. Perdinte siajn oficon, povon kaj famon, la kavaliro estas forgesita de plejmulto. Tiam, laŭ multaj historiistoj<ref name=":0">[[#Vidéos|L'ombre d'un doute - Le chevalier d'Éon un agent trop secret]], {{Dato|7|10|2017}}</ref>, por ke oni denove atentu rin, ri ekhavas ideon krei skandalon vestante kiel ino, kaj asertante de ĉiam esti ino<ref name=":0" />. Denove ri akiras famon. En la ambasadejo de Francio ĉe Britio oni profitas la « frenezon » de la kavaliro kiu fuelas la paskvilojn de [[Pierre-Henri de Treyssac de Vergy]] kaj [[Ange Goudar]]. Rapide en Londono oni klaĉas pri la sekso de la kavaliro, kiu estas [[Karikaturo|karikaturita]] en britaj gazetoj kiuj renomas rin « [[Ambaŭsekseco|Ambaŭseksulo]] de Éon ». Homoj vetas pri ria sekso. Proceso inter du vetantoj, post aŭskultado de diversaj astestantoj sed ne de la kavaliro mem, finiĝas per la jena verdikto: la kavaliro estas ino<ref>{{harvnb|Simon Burrows|2006|p=43}}</ref>. En 1774, Ludoviko la 15-a postulas ke la kavaliro de Éon ĉesigu la klaĉon, kiuj malkreditigas la ambasadejon, definitive sciigante sian veran sekson. La kavaliro responde asertas esti ino, kaj tion konfirmas kuracistoj kiuj palpis rin tra la vestoj (ĉar la kavaliro rifuzis senvestiĝi)<ref name="France2">[[#Vidéos|Secrets d’Histoire : Qui se cachait derrière le chevalier d'Éon ?]], [[France 2]], {{Dato|22|6|2008}}.</ref>. Tiu rivelo ĝenas Francion. Pluraj provoj klarigi tiun konduton estis proponitaj, invokante [[psikologio]]n (aŭ eĉ [[psikiatrio]]n) aŭ [[politiko]]n: deziro venĝi sin, ridindigante la landon kiu eksigis rin. La kavaliro de Éon ŝajne neniam havis seksrilaton<ref name=":0" />. Oni ĝenerale pensas ke ri estis [[transvestulo]] kaj ke ria nura seksa plezuro estis [[transvestismo]] kaj la rigardoj de aliuloj (kaj ria propra) al ri. Tiu parafilio estas nomita [[Eonismo]], reference al la kavaliro de Éon. Tiuepoke la kavaliro korespondadas kun la franca paskvilisto [[Charles Théveneau de Morande]], kiu sendas al ri la ''[[Memoraĵoj]]n de [[Madame du Barry]]'', [[satiro]] kiun li verkis. En 1775 [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais]], estas sendita al Londono de [[Ludoviko la 16-a]] por forpreni ĉiujn riajn dokumentojn. Post 14 monatoj, kaj multaj peripetioj, 20-paĝa transakcio estas farita: la kavaliro akceptas alfidi ĉiujn siajn tiklajn dokumentojn, promesas ĉiam vestiĝi kiel ino kaj prezenti sin kiel « Fraŭlino de Éon », interŝanĝe ri ricevos dumvivan pension<ref name="Éon" />. La {{daton|13|8|1777}} la kavaliro eliras Londonon kaj aperas en la francia kortego en sia uniformo de kapitano de dragonoj. Reĝa preskribo de la {{dato|27|8|1777}} dekretas: {{Citaĵo|Estas ordonata al Charles-Geneviève-''Louise''-Auguste-André-Timothée d'Éon de Beaumont forlasi la uniformon de dragono kiun li kutimas surhavi, kaj ''repreni'' la vestaĵojn kiuj taŭgas al lia sekso, kun la malpermeso aperi en la reĝlando kun aliaj vestaĵoj ol tiuj, kiuj taŭgas por inoj<ref name="p.295">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=295}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f323.item.r=ordre legi ret]</ref>}} Vestita de [[Rose Bertin]], danke al elspezo de [[Marie-Antoinette]], ri aperas en la kortego surhavante [[Barto|kunbartajn]] robon kaj [[korseto]]n la {{daton|23|11|1777}}. En 1779, la kavaliro de Éon volas partopreni en la [[usona milito de sendependeco]] kontraŭ Britio flanke de [[Gilbert du Motier de La Fayette]]. Ri denove vestiĝas kiel dragono sed estas arestita la {{daton|20|3|1779}} kaj ekzilita al Tonnerre, kie ri akceptas loĝi en sia familia domego<ref name="Éon" />. === Vivfino === [[Dosiero:The Burdett Coutts Memorial Sundial, St Pancras Gardens, London - geograph.org.uk - 1462101.jpg|eta|Memormonumento de Burdett-Coutts honore al homoj entombigitaj en la [[malnova preĝejo Sankta-Pancras]], inter kiuj troviĝas la kavaliro.]] [[Dosiero:The south face of the Burdett Coutts memorial.jpg|eta|Suda flanko de la memormonumento, la kavaliro de Éon estas la dua plej supra.]] En 1783, la reĝo lasas rin reveni al Parizo. Novembre de 1785 ri revenas al Londono kaj ekscias ke la proprietulo de ria apartamento postulas la nepagitan lupagon<ref name="p.89-92">{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=89-92}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f94]</ref>. Tiuepoke okazis ŝajn-duelo inter la kavaliro de Éon kaj [[Jozefo Bolonjo de Sankta-Georgo]], kiu venis al Britio specife por tio<ref>{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=94}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f99]</ref>. Ĝi okazis en [[Carlton House]] la {{Daton|9|4|1787}}, laŭ peto de la [[Princo de Kimrio]], kaj onta reĝo, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo Aŭgusto]], pri kiu onidiroj asertas ke li estus la filo de la kavaliro<ref name="duel">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1836|p=344|id=II}}[https://books.google.fr/books?id=ldeu7Th4i2oC&lpg=PA344&hl=fr&pg=PA344#v=onepage&q&f=false]</ref>(Tiuj onidiroj malverŝajnas, ĉar dum la gravediĝo de la reĝino [[Charlotte de Mecklembourg-Strelitz]], d'Éon partoprenas en milito en profunda Germanio, kaj ria partopreno estas bonege dokumentita. Krome, laŭ pluraj historiistoj, la reĝa paro vivis en tre intima proksimeco kaj estis tute fidela<ref>{{harvnb|Edme-Louis Anne Le Maistre|1854|p=179}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2986400/f237.item.r=calomnie]</ref>). Kvankam ĝenita de siaj porinaj vestaĵoj, d'Éon trafis sepfoje la kavaliron de Sankta-Georgo<ref name="p.325" /> kaj ria venko plifortigis rian famon kiel lerta [[skermisto]]<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=329}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f359.item.r=St%20George]</ref>. D'Éon bonvenigis la alvenon de la [[Franca revolucio de 1789]] kaj eĉ sendas, la {{daton|10|5|1792}}, al la parlamento petskribon per kiu ri, apogante sin sur dekreto de la [[Konstitucifara asembleo]] de 1789, petas rehavi sian rangon kaj povi denove servi en armeo: {{citaĵo|Nun ke mi vidas la nacion, la leĝon kaj la reĝon [ri aludas la tiaman nacian devizon] en granda danĝero, mi vidas mian amon por la patrio vekiĝi kaj mia milita emo ribeli kontraŭ mia [[kufo]] kaj miaj jupoj: mia koro denove postulas per grandaj krioj mian kaskon, mian sabron, main ĉevalon kaj nepre mian rangon en armeo por iri kontraŭbatali malamikojn de Francio. Por al mi ebligi fari bonan laboron en armeo, oni konsentu al mi permeson por ekstari legion nomota la legio de volontuloj de d'Éon-Tonnerre. Mi klopodos konsistigi ĝin almenaŭ duone per [[Veterano|veteranaj soldatoj]], kaj la alian duonon per fortika kaj bonvolema junaro, kiu estos baldaŭ spertiĝinte en aktiva milito<ref name="p.93">{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=93}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f98.item.r=Constituante]</ref>.}} La petskribo, prezentita de [[Lazare Carnot]] ĉe la parlamento la {{daton|11|6|1792}}, estas plusendita al la milita komitato<ref>{{Citaĵo el la reto|lingvo=fr |aŭtoro=Pierre Caron |titolo=Les Comités militaires des Assemblées de la Révolution (1789-an VIII) |url=https://www.persee.fr/doc/rhmc_0996-2743_1904_num_6_10_4371 |dato=1904 |alirdato= la {{daton|28|10|2019}} }}</ref> sed ĝi ne havos konsekvencojn. La eko de milito de Francio kontraŭ Unuiĝinta Reĝlando kaj [[Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj|Nederlando]], la {{daton|1|2|1793}}, kaj riaj ŝuldoj devigas rin resti en Londono<ref name="Éon" />, kie ri malriĉiĝas. Riaj posedaĵoj en Francio estas konfiskitaj, la mebloj de ria domo en Tonnerre estas venditaj kaj la paperoj kiujn ri tenis tie estas forprenitaj. Ri vivtenas sin parte danke al pensio konsentita de la reĝo Georgo la 3-a<ref name="p.93" />. Por vivteni sin, ri ankaŭ devas akcepti partopreni publikajn skermajn batalojn<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=318}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f348]</ref>. Malgraŭ riaj 60-kaj-kelkaj jaroj kaj porinaj vestaĵoj, ria skerma talento igas rin venki la plejmulton de bataloj. Maje de 1791, ri fine devas vendi sian libraron<ref name="p.89-92" />. Ri daŭre, malgraŭ sia dikeco, skermas ĝis la aĝo de 68 jaroj. La {{daton|26|8|1796}} en [[Southampton]], dum publika skermado, ri estas grave vundita, la kovrilon de la fino de la [[rapiro]] de ria kontraŭulo rompiĝinte. La vundo estas 10-centimetrojn longa en ria dekstra brako<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=351}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f381]</ref>. Rin prizorgas de la {{dato|31|12|1796}} Mary Cole, samaĝa franco kaj vidvino de William Cole, [[inĝeniero]] en la [[Reĝa Mararmeo (Britio)|brita mararmeo]] <ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=353}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f383]</ref>. La {{Daton|2|6|1804}}, d'Éon kaj Mary Cole estas malliberigitaj pro ŝuldoj<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=357}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f387]</ref>. Liberigita post kvin monatoj<ref name="p.95">{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=95}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f100.item.r=dette%20Loménie]</ref>, ri subskribas kontrakton por verki sian aŭtobiografion sed rin trafas [[paralizo]] post falo kaŭzita de [[apopleksio]]. Ri vivos dum pliaj kvar jaroj, dum la lastaj du ne plu povante forlasi sian liton<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=361}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f391.item.r=lit]</ref>, kaj mortos 81-jaraĝe la {{daton|21|5|1810}} en New-Wilman Street, n°26, en Londono<ref name="p.325">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=325}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f353.item.r=21%20mai%201810]</ref>. Farante rian post-mortan purigadon, oni surprize malkovras ke tiu, kiun oni supozis maljunulinon, fakte havis viran korpon. Tamen:{{citaĵo|Aliflanke, certigis al [[Louis de Loménie|Sinjoro de Loménie]]<ref>{{harvnb|Louis de Loménie|1858|p=438}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2026918/f451.item.r=sexe%20f%C3%A9minin%20Angleterre]</ref> eminentulo kiu konis d'Éon-on dum la lastaj jaroj, la pseŭdo-kavalirino fine ekŝatis la inan kostumon, al kiu ''ŝi'' ĉiam aldonis ion el iĉa vestostilo. La sama homo aldonis, cetere, « ''ke se oni ankoraŭ kredis en Francio, en 1809, je la ina sekso de d'Éon, en Anglio, ĉiuj kiuj frekventis la kavaliron ne dubis ke li estis viro''». – Ĉiuj, krom malnova amiko, Mistress Mary Cole (origininte el [[Loreno]]) kiu, longtempe antaŭ la morto de d'Éon, gastigis lin ĉe ŝi kaj mildigis liajn lastajn jarojn<ref name="p.95"/>.}} La [[Kirurgio|kirurgiisto]] Copeland, kun 17 atestantoj, anoj de la Medicina fakultato de Britio, asertas en [[Jurmedicino|jurmedicina]] raporto<ref>{{Citaĵo el la reto|lingvo=fr |url=http://archives.chez-alice.fr/eon5img.html |titolo=Attestation justificative du sexe du chevalier d'Éon}}</ref>, la {{Daton|23|5|1810}} : {{citaĵo|Per tiuj vortoj, mi certigas ke mi ekzamenis kaj [[Dissekco|sekciis]] la korpon de la kavaliro de Éon kun la ĉeesto de Sinjoro Adair, de Sinjoro Wilson, de la pastro Élysée kaj ke mi trovis sur tiu korpo la virajn organojn de generado perfekte formitaj laŭ ĉiuj vidpunktoj<ref name="décès">AD 89 Tonnerre Décès 1826 (paaĝoj 33-34-35/394) [http://archivesenligne.yonne-archives.fr/ark:/56431/vta534664f4535d1/daogrp/0/34]{{404|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{,}}<ref>{{harvnb|John Davenport|2003|p=}}</ref>.}} La kirurgiisto Copeland ankaŭ aldonas sekvatage: {{Citaĵo|Konsekvence de la noto de la homoj supre menciitaj, mi ekzamenis la korpon, kiu apartenis al la vira sekso. La originala desegnaĵo<ref>Anatomia desegnaĵo de la peniso kaj de la kruroj de Charles Geneviève Louis Auguste Andrée Timothée d'Éon de Beaumont, British Museum [http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=3693955&partId=1&people=101972&page=1]</ref> estis farita de [[Charles Turner|Sinjoro C. Turner]], kun mia ĉeesto.<ref name="p.330">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=330}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f358]</ref>}} [[Charles Turner]] samtempe faras gravuron de la post-morta masko<ref>Post-morta masko de Charles Geneviève Louis Auguste Andrée Timothée d'Éon de Beaumont, British Museum [http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=3693988&partId=1&searchText=chevalier+d%27Eon&page=1]</ref>. La kavaliro de Éon estas entombigita la 28an de majo en la tombejo de la [[Malnova preĝejo Sankta-Pancras]]<ref name="Tombe"/>, paroĥa kirkejo de la [[eklezio de Anglio]] kiu tiam estis parto de la graflando [[Middlesex]]<ref name="décès"/>{{,}}<ref name="p.329">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=329}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f357.item.r=21%20mai%201810]</ref>{{,}}<ref>{{harvnb|Pierre Pinsseau|1945|p=256}}</ref>. Ri lasis [[Testamento (juro)|testamenton]] per kiu ri elektas kiel ties ekzekucianton [[William Sidney Smith]]. La testamento havas kiel antaŭparolon « Soli Deo Gloria et honor » (''Nur al Dio la gloron kaj honoron'', [[latine]]), komencas per « Mors mihi lucrum » (''Morto estas gajno por mi'', [[latine]]) kaj finiĝas per {{Citaĵo|Nude de la ĉielo mi malsupreniris,<br />Kaj nude mi estas sub tiu ŝtono:<br />Do, esti vivinte sur tiu tero,<br />Mi nek gajnis, nek perdis.}} Ne plu akceptinte novajn tombojn de 1850, la tombejo de la malnova preĝejo de Sankta-Pancras senfunkciiĝis en 1865 pro la konstrulaboro de la stacidomo de Sankta-Pancras, kaj poste iĝis [[publika ĝardeno]] junie de 1877<ref name="Tombe">{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=372}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f402.item.r=Pancrace]</ref>{{,}}<ref>[http://www.tombes-sepultures.com/crbst_1369.html Paraĥa tombejo de Sankta-Pancras en Londono]</ref>. Baronino [[Angela Burdett-Coutts]] tiam ekas konstruon de memor-monumento, inaŭgurita en 1879, kiu samnomas kiel ŝi. [[Obelisko]] estas starigita je memoro de homoj kiuj iam estis entombigitaj proksime de la malnova preĝejo de Sankta-Pancras, kaj la nomoj de pli ol 70 el ili estas enskribitaj sur ĝi, inter ili troviĝas tiu de la kavaliro de Éon sur la suda flanko. == Verkaro == Listo de la verkoj de la kavaliro de Éon troveblas fine de la jenaj artikoloj: # « Le chevalier d'Éon », publikigita en 1854 de Le Maistre en la 8a numero de la ''Bulletin de la Société des sciences historiques et naturelles de l'Yonne<ref>{{harvnb|Edme-Louis Anne Le Maistre|1854|p=192-195}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2986400/f250.image]</ref>''. # « Le chevalier d'Éon de Beaumont », publikigita en 1892 de Ch. Moiset en la 46a numero de la ''Bulletin de la Société des sciences historiques et naturelles de l'Yonne<ref>{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=101-102}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f102.item]</ref>''. == Kultura heredaĵo == === Eonismo === Eonismo estas la bezono por iuj viroj sekvi vestajn kaj sociajn sintenojn rigardataj kiel tipe inaj. Ĉefe 2 vidpunktoj pri eonismo ekzistas: laŭ la [[psikologiisto]] [[Havelock Ellis]] eonismo estas la unua etapo de "seksa inversiĝo", teorio de la malfrua 19a jarcento laŭ kiu samseksemeco estas korelata kun emo aspekti same kiel anoj de la alia sekso. Laŭ la [[psikiatriisto]] [[Angelo Hesnard]] eonismo estas alpropriĝo de aspekto de inoj per [[transvestismo]] kaj povas konduti al ia perverseco. Por klarigi rian seksan ambiguon, estis ankaŭ sugestitaj la sindromoj [[Sindromo de Kallmann|de Kallmann]], [[Sindromo de nereago al androgeno|de nereago al androgeno]], [[Sindromo de Klinefelter|de Klinefelter]] aŭ [[fetiĉo (amoro)|fetiĉo]] rilata al transvestismo<ref>{{harvnb|Colette Chiland|2011|p=84}}</ref>. La kavaliro de Éon estas vidita de la [[GLAT]]-komunumo kiel "la [[patrona sanktulo]] de [[transvestulo]]j"<ref name="Slate">{{Citaĵo el la reto|lingvo=fr |url=http://www.slate.fr/lien/53731/chevalier-eon-travesti-portrait|titolo=Le portrait du chevalier d'Éon, Saint-Patron des travestis, retrouvé|dato={{daton|21|4|2012}} }} ''ĉe [[Slate (reteja revuo)|Slate]]''</ref>. === Brita Muzeo === [[Brita Muzeo]] rete publikigis artaĵaron rilata al la kavaliro de Éon<ref>Artaĵaro dedeiĉita al la kavaliro de Éon, [[Brita Muzeo]] [http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/search.aspx?searchText=chevalier+d%27Eon]</ref>. === Muzeo de la kavaliro de Éon === La domego en Tonnerre, kiun konstruis ria patro komence de la 18a jarcento, kie la kavaliro pasis sian infanaĝon kaj, poste, ricevis famulojn, estis aĉetita en 2014 de Philippe Luyt. La t.n. Hotelo d'Éon enhavas de 2015 la muzeon de la kavaliro de Éon<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.tonnerre-patrimoine.com/maison-du-chevalier-deon/ |titolo=Domo de la kavaliro Deon |alirdato=2024-02-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170716111830/http://www.tonnerre-patrimoine.com/maison-du-chevalier-deon/ |arkivdato=2017-07-16 }}</ref>. Ĝi enhavas pli ol 200 artaĵojn, inkluzive riajn glavojn kaj jupojn<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://patrivia.net/visit/musee-du-chevalier-d-eon |titolo=Muzeo de la kavaliro de Éon |alirdato=2024-02-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230320212752/https://patrivia.net/visit/musee-du-chevalier-d-eon |arkivdato=2023-03-20 }}</ref>. === Statuo === En 2018, okaze de la 290a datreveno de ria naskiĝo, la asocio de la kavaliro de Éon kontraktis por starigi statuon de ri en Tonnerre<ref>{{Citaĵo el la reto |lingvo=fr |titolo=la statue du celebre espion originaire de tonnerre sera devoilee demain place de la republique |url=https://www.lyonne.fr/tonnerre-89700/actualites/la-statue-du-celebre-espion-originaire-de-tonnerre-sera-devoilee-demain-place-de-la-republique_13004803/ |dato={{daton|4|10|2018}} }}</ref>. === Liceo de Tonnerre === La liceo de la urbo Tonnerre estis nomita laŭ ri<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://geolocalisation.onisep.fr/89-yonne/tonnerre/lycee/lycee-chevalier-d-eon.html |titolo=Lycée Chevalier d'Éon |alirdato=2024-02-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180112043139/http://geolocalisation.onisep.fr/89-yonne/tonnerre/lycee/lycee-chevalier-d-eon.html |arkivdato=2018-01-12 }}</ref>. === Teatraĵoj === * ''La Chevalière d'Éon : comédie historique en deux actes, mêlée de couplets'', de Charles Dupeuty kaj Charles-Auguste Clever, barono de Maldigny, 1837<ref>Pièce ''La chevalière d'Éon'' de 1837 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5714692h].</ref> * ''Le Chevalier d'Éon : comédie en trois actes, mêlée de chants'', de [[Jean-François Bayard]] kaj [[Dumanoir]], 1837 {{OCLC|691361028}} * ''Eonnagata'', de Robert Lepage, 2010 * ''Éon/Beaumarchais ou la Transaction'', de Christian Bédard, 1991 === Kinarto === * 1920: ''Exzellenz Unterrock'' de Edgar Klitsch kun Marion Regler. * 1927: ''Marquis d’Eon, der Spion der Pompadour'' de [[Karl Grune]] kun [[Liane Haid]]. * 1959: ''Le Secret du chevalier d'Éon'', filmo de [[Jacqueline Audry]], kun [[Andrée Debar]], [[Bernard Blier]] kaj [[Isa Miranda]]<ref>{{YouTube|vid=non|S05l9WD8qIk|Le Secret du chevalier d'Éon}}</ref> * 1972: ''Figaro ci, Figaro là'' de [[Hervé Bromberger]] kun [[Jacques Destoop]]. * 1996: ''Beaumarchais, l'insolent'', filmo de [[Édouard Molinaro]], kun [[Claire Nebout]], [[Fabrice Luchini]], kaj [[Sandrine Kiberlain]]. * 2007: ''пером и шпагой'' de Yevgeni Ivanov kun Anton Makarsky kaj Igor Vassiliev. === Televido === * 1955 : ''Swordsmen in Skirts'' de [[William Berke]] kun [[Louis Edmonds]]. * 1957 : ''Le Chevalier d’Éon'' de [[Stellio Lorenzi]] kun [[Marcelle Ranson-Hervé]]. * 2006 : ''シュヴァリエ'', animacia serio de 24 epizodoj de [[Kazuhiro Furuhashi]]. * 2008 : ''Qui se cachait derrière le chevalier d'Éon ?'', dokumenta filmo, ''Secrets d'histoire'', [[France 2]]<ref name="France2" />. * 2009 : Nicolas Le Floch, 2a sezono, 4a epizodo: ''L'affaire Nicolas Le Floch''. * 2019 : ''Chevalier d'Éon, sans contrefaçon je suis un espion'', dokumenta filmo, ''Secrets d'histoire'', [[France 3]]<ref>{{Citaĵo el reto|lingvo=fr|titolo=Chevalier d'Éon, sans contrefaçon je suis un espion !|url=http://www.tv5monde.com/programmes/fr/programme-tv-secrets-d-histoire-chevalier-d-eon-sans-contrefacon-je-suis-un-espion/86273/|alirdato=la {{daton|14|10|2020}}|arkivurl=https://web.archive.org/web/20230715164556/https://www.tv5monde.com/programmes/fr/programme-tv-secrets-d-histoire-chevalier-d-eon-sans-contrefacon-je-suis-un-espion/86273/|arkivdato=2023-07-15}}</ref>. === Kantoj === * En ''Sans contrefaçon'', la kantisto [[Mylène Farmer]] diras esti la kavaliro de Éon alude al sia vestomaniero. * En ''Mon Chevalier d'Éon'', la kantisto el la muzikgrupo [[Perox]] rakontas pri sia amafero kun iu kavaliro de Éon. === Bildstrioj === * Ri estas la inspiro de ''ベルサイユのばら'' (Berusaiyo no bara) de [[Riyoko Ikeda]], publikigita en Japanio en 1972, adaptita kiel filmo de [[Jacques Demy]] (''Lady Oscar'', 1978) kaj kiel animeo (''Lady Oscar'', 1979). * La mangao ''シュヴァリエ'' (Shobarie) de [[Kazuhiro Furuhashi]], publikigita en 2006, temas pri la gefratoj Lia de Beaumont kaj d'Éon de Beaumont. Ĝi estis adaptita kiel animeo<ref name="MangaTvChevalierEon">{{Citaĵo el la reto| lingvo=fr |titolo=Streaming légal et gratuit - ''Le Chevalier d'Éon'' VF – Kazé |url=http://manga.tv/blog/2012/01/streaming-legal-et-gratuit-le-chevalier-deon-vf-kaze/ |dato={{daton|19|1|2012}} |alirdato=la {{daton|5|11|2012}} }}</ref>. * ''Le Chevalier d'Éon'', kies unua volumo estis publikigita januare de 2014 ĉe la eldonejo Ankama, estas bildstrio de [[Agnès Maupré]] pri la vivo de la kavaliro {{ISBN|978-2-35910-428-8}} {{ISBN|978-2359105353}}. * Ri aperas en la 8a volumo de la mangao ''イノサン'' (Inosan), pri la vivo de [[Charles-Henri Sanson]]. === Literaturo === * ''Chevalier d'Éon, agent secret du roi'' (2011-2013), libroserio de [[Anne-Sophie Silvestre]]. === Videoludoj === * La kavaliro de Éon estas ludebla kiel franca spiono en ''Empire: Total War''. * La kavaliro de Éon aperas en ''Assassin's Creed: Unity'', en kiu ri batalas kontraŭ la ludanto. * La kavaliro de Éon aperas en ''Fate/Grand Order'', en kiu ria sekso dependas de la elekto de la ludanto. * La kavaliro de Éon aperas en ''Dress Up! Time Princess''. == Bildaro == <gallery mode="nolines"> Dosiero:629370-5f1460d154f78.jpg|Portreto de la juna kavaliro de Éon en parada [[armaĵo]], anonimulo. Dosiero:Jean-marc-nattier-portrait-of-a-military-commander-(chevalier-deon),-half-length,-in-armour.jpg|Laŭsupoze portreto de la kavaliro de Éon en armaĵo surhavante krucon de la [[ordeno de Sankta Ludoviko]], stilo de Jean-Marc Nattier. Dosiero:Umkreis von Angelika Kauffmann Le Chevalier d’Éon.jpg|Portreto de la kavaliro de Éon, stilo de Angelica Kauffmann, ĉ. 1775. Dosiero:D'Eon de Beaumont.jpg|Charles de Beaumont vestita kiel ino, desegno kaj gravuro de Pierre Jean-Baptiste Bradel, 1779. Dosiero:Chevalier-d-eon-tonnerre-musee 3342990.jpg|Portreto de la kavaliro de Éon, konservita en ria domo en Tonnerre. Dosiero:Saint-George D'Eon Robineau.jpg|La skerm-batalo inter la kavaliro de Sankta-Georgo kaj la kavaliro de Éon, de Robineau. Dosiero:Chevalière d'éon.jpg|Portreto de la kavaliro de Éon vestita kiel ino, atribuita al François Guérin. Dosiero:Chevalier-d-eon-by-jean-paul-mosnier.jpg|Portreto de ''Charles-Thimotée d'Éon de Beaumont'', de Jean-Laurent Mosnier, 1791. Dosiero:Thomas Stewart – Chevalier d'Eon.jpg|La kavaliro de Éon, pentrita de Thomas Stewart laŭ Mosnier, 1792. Dosiero:Le Chevalier D'Éon, a man who passed as a woman. Stipple eng Wellcome V0007077EL.jpg|La kavaliro de Éon, viro kiu mortis kiel ino, gravuro de R. Cooper, 1821. Dosiero:Portrait de la chevaliere d eon.png|Portreto de la kavaliro de Éon laŭ gravuro. </gallery> == Tradukfonto == {{Trad|fr|Charles d'Éon de Beaumont|210948725}} {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Eon de Beaumont, Charles-Geneviève}} [[Kategorio:Homoj de la Sepjara milito]] [[Kategorio:Mortintoj en Londono]] [[Kategorio:Homoj de Burgonjo]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en provinco Burgonjo]] [[Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo]] [[Kategorio:Ligoj al bibliotekoj]] [[Kategorio:Francaj nobeloj]] [[Kategorio:Francaj spionoj]] rvlejmpsmwamggct0sqvks1end8irrz 9417482 9417379 2026-06-30T11:19:45Z Sj1mor 12103 9417482 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Charles-Geneviève de Beaumont<br />''Kavaliro de Éon'' |dosiero = Portrait du Chevalier d'Éon - Thomas Hudson - vers 1770.jpg |priskribo = Portreto de Charles-Geneviève de Beaumont vestita kiel ino, pentrita de [[Thomas Hudson]] ĉ. 1770. |naskonomo = Charles-Geneviève-Louis-Auguste-André-Timothée-Robert-Pierre d'Éon de Beaumont |dato de naskiĝo = {{dato|5|10|1728}} |loko de naskiĝo = [[Tonnerre]], [[Reĝlando Francio]] |dato de morto = {{dato|21|5|1810}} |loko de morto = [[Londono]], [[Unuiĝinta Reĝlando]] |tombo = tombejo de la [[Malnova preĝejo Sankta-Pancras]] |nacieco = [[Francio]] |profesio = Literaturisto, Diplomato, Spiono |subskribo = Signature de Charles d'Éon Beaumont dit chevalier d'Éon.jpg }} '''Charles-Geneviève d'Éon de Beaumont''' [[Internacia Fonetika Alfabeto|\ʃaɾl ʒən.vjɛv de.ɔ̃ də bo.mɔ̃\]], ankaŭ konata kiel la '''kavaliro de Éon''' estis [[Francio|franca]] [[Diplomatio|diplomato]], [[spiono]], [[oficiro]], kaj [[Literaturo|literaturisto]], naskita la {{daton|5|10|1728}} en [[Tonnerre]] ([[Reĝlando Francio]]), kaj mortinta la {{daton|21|5|1810}} en [[Londono]] ([[Unuiĝinta Reĝlando]]). [[Dosiero:Portrait du Chevalier d'Eon par Saint-Aubin.jpg|maldekstra|eta|Portreto de Charles-Geneviève de Beaumont vestita kiel viro, gravurita de Augustin de Saint-Aubin.]] Ri restas fama pro sia forta emo al [[transvestismo]] kiu konfuzis riajn samtempulojn pri ria sekso, kiu fariĝis enigmo por ili. Ri vivis konata kiel viro dum 49 jaroj, kaj konata kiel ino dum 32 jaroj. Post ria morto, kuracistaro konstatis dum [[nekropsio]] ke ri havis tutajn virajn seksorganojn kvankam alia kuracista ekzameno, farita dum ria vivo sed vestite, konkludis la malon. Ri grave rolis en la oficiala kaj ĉefe sekreta diplomatio de [[Ludoviko la 15-a]]. Ri kontribuis al la alianciĝo de [[Rusia Imperio]] kun Francio komence de la [[Sepjara milito]]. Poste, kiam ri oficis en la brita ambasejo, ri ellaboris planon pri mara invado al Britio. Ri ankaŭ verkis diversajn eseojn pri specifaj temoj, ekzemple ''[[Memuaro]] pri la utileco de la kultivado de [[moruso]] kaj de la edukiĝo de [[silkraŭpo]]j en Francio''. == Biografio == === Familia deveno === Laŭ la [[genealogio]] kiun publikigis en 1779 Peyraud de Beaussol sub la kaŝnomo « de la Fortelle » laŭpete de la kavaliro<ref name="Généa">{{Harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=81}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f88.image.zoom legi rete]</ref>, ria familio originus en [[Bretonio]]<ref>{{Harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=83}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f89.image.zoom legi rete]</ref>, same kiel la bretona nobela familio « Le Senéchal »<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|aŭtoro=François-Alexandre Aubert de La Chesnaye-Desbois|titolo=Dictionnaire de la noblesse|volumeno=12|paĝo=531}}</ref>{{,}}<ref name="p.84">{{Harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=84}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f90.image.zoom legi rete]</ref>. Du membroj de tiu familio, la grafo de Kercado kaj la markizo de Molac, tuj kontraŭis tiun aserton. Laŭ ili la nomo « D'Éon » ne estas patronoma kaj neniam estis tielnomita familio en Bretonio<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Affiches, annonces, et avis divers: 1779|paĝo=33|aŭtoro=Anne-Gabriel Meusnier de Querlon|url=https://books.google.fr/books?id=K9FBAAAAcAAJ&dq=tenu+voir+prouver&pg=PAPA35&redir_esc=y#v=onepage&q=tenu%20voir%20prouver&f=false}}</ref>{{,}}<ref name="p.219">{{Harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|paĝo=219-220}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f95.item.r=proc%C3%A8s%20Ch%C3%A2telet%20Paris.zoom legi rete]</ref>. Ili ekis proceson al la kavaliro de Éon en la [[Granda Châtelet]], en [[Parizo]] « por devigi lin [de la Fortelle] pruvi siajn asertojn, aŭ rezigni pri ili kaj ripari la domaĝon kaŭzita de ili<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Affiches, annonces, et avis divers: 1779|paĝo=35|aŭtoro=Anne-Gabriel Meusnier de Querlon|url=https://books.google.fr/books?id=K9FBAAAAcAAJ&dq=tenu+voir+prouver&pg=PAPA35&redir_esc=y#v=onepage&q=tenu%20voir%20prouver&f=false}}</ref>{{,}}<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Procès de Mademoiselle la Chevalière d'Eon, contre MM. de Carcado & de Molac|paĝo=1|url=https://books.google.fr/books?id=X4JbAAAAcAAJ&dq=Eon+Beaumont&pg=PAPA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|aŭtoro=Nicolas-Toussaint des Essarts}}</ref> ». Du verdiktoj, publikigitaj en la numero 39 de la revuo ''Mercure de France'' en 1780, pri tiu proceso okazinta la {{daton|27|8|1779}}<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Procès de Mademoiselle la Chevalière d'Eon, contre MM. de Carcado & de Molac|paĝo=79|url=https://books.google.fr/books?id=X4JbAAAAcAAJ&dq=Eon+Beaumont&pg=PAPA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|aŭtoro=Nicolas-Toussaint des Essarts}}</ref>, kaj pri la apelacia proceso, ekita de la kavaliro, okazinta la {{daton|22|8|1780}} permesis al la kavaliro pretendi deveni de bretona familio Éon<ref name="p.221">{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=221-222}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f96.item.r=proc%C3%A8s%20Ch%C3%A2telet%20Paris.zoom legi rete]</ref>. La kavaliro do estus ido de la fama [[Herezo|herezulo]] el la 12a jarcento [[Eudo de Stella]]<ref name="p.84"/>{{,}}<ref>{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=219-220}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f94.item.r=eon%20Etoile.zoom legi rete]</ref>, kondamnita en 1148 de [[Koncilio]] en [[Reims]], kaj kiu forlasis Bretonion kun siaj familianoj. Kelkaj el ili eble ekloĝis en [[Ravières]] kaj estus la prauloj de la kavaliro<ref>{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=6}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f7.item.r=g%C3%A9n%C3%A9alogie%20branche.zoom legi rete]</ref>. Ili tenis sian nomon kaj la tri orajn stelojn de sia blazono, al kiu ili aldonis poste « virkokon tenante per sia levita dekstra piedo brulantan ruĝan koron » kun la devizon « Vigil et audax » (''Viglo kaj aŭdaco'' [[latine]])<ref>{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=85}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f91.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref name="p.219" />{{,}}<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=fr|titolo=Traité des devises héraldiques ... pour servir d'introduction à l'État de la France|aŭtoro=Louis Charles WAROQUIER DE MÉRICOURT DE LA MOTHE DE COMBLES|paĝo=116|url=https://books.google.fr/books?id=DUeSgZi4yl0C&dq=Eon+Beaumont&pg=PAPA116&redir_esc=y#v=onepage&q=Eon%20Beaumont&f=false}}</ref>{{,}}<ref>{{Citaĵo el la reto |aŭtoro=Aristide Dey |titolo=Armorial historique de l'Yonne |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k54082694/f50.item.r=eon%20beaumont |dato=1862 |alirdato=la {{daton|10|11|2019}} }}</ref>. La rekta kaj senpaŭza genealogio de tiu familio komencas je Robert d'Éon<ref>{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=87}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f93.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref name="p.221"/>, el [[Molesmes]] ([[Yonne]]), naskita en 1309. Ne eblas koni precize kaj certe la antaŭaj familianoj pro la granda incendio kiu brulis la tutan urbon la {{daton|8|7|1556}}. [[François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois]] publikigis alian en 1865<ref name="p.218">{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=218}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f94.item.r=Deon.zoom legi rete]</ref>, kiu reuzas la faron de la Fortelle<ref name="Généa"/> publikigita en 1779, kiun li ĝisdatigis. La patroflanka linio gvidas en 1576 al André Deon, naskita en [[Ravières]]<ref name="p.98">{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=98}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f104.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref name="p.227">{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=227-228}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f99.item.r=Noble%20Andr%C3%A9.zoom legi rete]</ref>. [[Gustave Chaix d'Est-Ange]] rimarkas en 1918 ke [[François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois]] faris detalhavan genealogion de la familio d'Éon, kiu iras ĝis la 14a jarcento. Li skribas « Reale, la familio d'Éon ŝajne apartenis nur al la alta [[burĝaro]] de sia regiono. Ne videblas, ĉiokaze, ke ĝi iam agnoskigis sian nobelecon per proceso, aŭ ke ĝi eĉ registrigis sian blazonon al la ĝenerala blazonaro de 1696 <ref name="CEA">{{harvnb|Gustave Chaix d'Est-Ange|1918|p=63}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k112009c/f67.item.r=BEAUMONT%20Tonnerre legi rete]</ref> », blazono kiun [[Henri Jougla de Morenas]] mencias en sia ''Grand Armorial de France'' publikigita en 1935<ref>{{Citaĵo el la reto|auteur=[[Henri Jougla de Morenas]] |titolo=Grand Armorial de France, tome III |paĝo=273 |url=http://palisep.fr/bibliotheque/jougla/tome_03.pdf |dato=1935 |alirdato=la {{daton|9|11|2019}} }}</ref>. Chaix d'Est-Ange poste reuzas la genealogion de André Deon.<ref name="CEA"/>. Jean-Robert Blot<ref name="JRB">{{Citaĵo el la reto |aŭtoro=Jean-Robert Blot |titolo=Famille DÉON |url=https://abbayedestmartin.jimdo.com/divers/chevalier-d-eon/#_ftn2 |alirdato=2023-12-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160811161903/http://abbayedestmartin.jimdo.com/divers/chevalier-d-eon#_ftn2 |arkivdato=2016-08-11 }}</ref> estas pasiulo pri genealogio<ref>{{Citaĵo el la reto|titolo=Jean-Robert Blot |url=https://data.bnf.fr/fr/15671532/jean-robert_blot/}}</ref> kaj vic-prezidento de la Socio pri historio kaj arkeologio de la regiono de Tonnerre kiu entreprenis kontroli la verkon de la Fortelle<ref name="Généa" />, ellaborita kiam la kavaliro vivis, en kiu troveblas atestilo pri nobeleco<ref>{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=154}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f160.image.r=de%20la%20fortelle.zoom legi rete]</ref>. Li konkludas ke tiu genealogio malveras en sia plej malnova parto, kiu iras ĝis Eudo de Stella. Li asertas ke la familinomo Deon estis ofta en la regionoj de [[Ravières]], [[Ancy-le-Franc]] kaj [[Chassignelles]]<ref name="JRB"/>. Laŭ Blot, « La atestita praulo de tiu familio estas André Deon [kvankam li ne trovis dokumenton kiu atestas ke André Deon naskiĝis en Ravière en 1576, ke li estis [[advokato]] en la parlamento kaj ke li edziĝis en 1602 kun Sébastienne Petit<ref name="JRB"/>, kiel asertas de la Fortelle<ref name="p.98"/> kaj [[François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois]]<ref name="p.227"/>], li havus fraton Nicolas kiu estus farinta tri [[pilgrimado]]n al [[Romo]], inter kiuj almenaŭ unu nudpiede, kaj kiu estus enirinta [[Ermitejo (loko)|ermitejon]] apud Ravières. Tiu familio estas burĝa familio kiu ascendis ene de la socio de Tonnerre, sed ĝi ne sukcesis ŝajnigi esti nobela, interalie en 1668. Kiel kutimis tiuepoke en ĉiu burĝa familio, la malsamaj idoj uzos kromnomojn (ofte nomon de loko ligita al ilia posedaĵo)<ref name="JRB"/>. » === Junaĝo === [[Dosiero:Tonnerre hotel uzes cour.JPG|eta|Hotelo de Uzès, kie naskiĝis la kavaliro de Éon.]] Charles-Geneviève d'Éon (nomita alude al sia baptopatro Charles Regnard, advokato ĉe la parlamento kaj [[bajulo]] de [[Cruzy-le-Châtel]], kaj al sia baptopatrino Geneviève d'Éon (aŭ Déon), edzino de Sinjoro Mouton, vinvendisto en Parizo<ref name="naissance">AD 89, Tonnerre Notre-Dame, BMS 1721-1740 (vue 225/575) [http://archivesenligne.yonne-archives.fr/ark:/56431/vta534664e4e5c7a/daogrp/0/225 legi rete]{{404|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{,}}<ref name="p.2">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=2}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f30 legi rete]</ref>) naskiĝis la {{daton|5|10|1728}}<ref name="naissance"/>{{,}}<ref name="JRB"/>{{,}} en la hotelo de Uzès en [[Tonnerre]]<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=Fr|aŭtoro=Frédéric Gaillardet|titolo=Les mémoires du chevalier d'Eon|paĝo=96-97|loko=Paris|eldono=Saint-Clair|dato=1967}}</ref> kaj estis baptita du tagojn poste, la 7an<ref name="naissance"/>, en la kirkejo Notre-Dame de Tonnerre. Ri rakontas en sia aŭtobiografio ke ri naskiĝis kovrita de fetaj membranoj<ref>{{harvnb|Évelyne Lever|Maurice Lever|2009|p=17}} [https://books.google.fr/books?hl=fr&id=RaYMAQAAMAAJ&q=accouch%C3%A9%20coiff%C3%A9 legi rete]</ref>, kaj ke pro tio la kuracisto ne sukcesis determini rian sekson. Plejeble tion asertas la kavaliro nur por konfuzigi la veron pri sia sekso. Ria patro estas Louis Déon (aŭ d'Éon) de Beaumont<ref name="p.121">{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=121}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f127.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref>{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=240}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f105.item.r=Louis%20D'EON%20DE%20BEAUMONT,%20IIedu%20nom.zoom legi rete].</ref>{{,}}<ref name="JRB"/>, advokato en la [[Parlamento de Parizo]], konsilisto ĉe la reĝo, urbestro de Tonnerre, subdelegito de la [[Intendanto (Francio)|intendanteco]] de Parizo, [[inspektoro]] en la [[Reĝa bienaro de Francio|reĝa bienaro]]<ref>{{harvnb|Edme-Louis Anne Le Maistre|1854|p=173}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2986400/f231.item.r=avocat.zoom legi rete]</ref>, kaj ankaŭ registo de la reĝaj vinkultivejoj{{Mankas fonto|dato=decembro 2023}} ; li riĉiĝis vendante vinon{{Mankas fonto|dato=decembro 2023}}. Ria patrino estas Françoise de Chavanson<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=Fr|aŭtoro=Frédéric Gaillardet|titolo=Mémoires du chevalier d'Eon|paĝo=24-25|loko=Paris|eldono=Saint-Clair|dato=1967}}</ref>, filino de ĝenerala milita komisaro ĉe la armeoj de [[Hispanio]] kaj [[Italio]]. Ri ekstudas en Tonnere kaj, en 1743, ekloĝas en Parizo ĉe sia onklo Michel d'Éon de Germigny<ref name="p.117">{{harvnb|de La Fortelle|Peyraud de Beaussol|1779|p=98}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15183769/f123.image.zoom legi rete]</ref>{{,}}<ref name="p.238">{{harvnb|François-Alexandre Aubert de La Chenaye-Desbois|Jacques Badier|1865|p=237-238}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5424928x/f104.item.r=Michel%20germigny.zoom legi rete].</ref>, por daŭrigi sian studadon en la prestiĝa gimnazio Mazarin<ref name="MM_p.2">{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=2}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f7.item.r=mazarin legi rete].</ref>. Estante tre bona lernanto, ri ekhavas diplomon pri [[Kanona juro|kanona]] kaj [[civila juro]] en 1749, 21-jaraĝe. Laŭ la familia tradicio ri iĝas la {{daton|22|8|1748}} advokato ĉe la parlamento de Parizo<ref name="MM_p.2" />. Ri iomete pripensas iĝi religiulo<ref name="MM_p.2" />. Ri montras talentojn pri [[rajdarto]] kaj eĉ pli pri [[skermo]], tiom ke ri rapide estas taksita kiel unu el la plej bonaj glavstoj de Francio<ref name="MM_p.2" />. Ri ankaŭ ekverkas kaj publikigas en 1753 ''Historiaj kaj politikaj konsideroj''. Riaj verkoj spertas sukceson<ref name="MM_p.2" />. Krome la juna kavaliro, famiĝinte en alta socio, facile kreas por si [[Socia reto (sociologio)|socian reton]] en kiu troviĝas la princo [[Louis-François de Bourbon-Conti]], kuzo de la reĝo [[Ludoviko la 15-a]], kiu nomumas rin reĝa cenzuristo pri [[Historio]] kaj [[Beletro]]{{Mallonga piednoto|Lever|Lever|2009|p=15-17}}. Kiel respondulo pri reĝa [[cenzuro]], ĉia verko rilata al unu el tiuj du fakoj nepre devas ricevi rian ''imprimatur'' antaŭ esti publikigita. D'Éon sukcesis altiri la favorojn de la princo, redaktante kaj fojfoje verkante liajn [[verso]]jn kaj [[madrigalo]]jn<ref name="MM_p.2" />. === Kariero === Charles-Geneviève d'Éon estas dungita en la t.n. « [[Nigra kabineto]] » de Ludoviko la 15-a, vidita kiel la unua [[sekreta servo]] organizita kaj daŭra en Francio, tie li gvidas neoficialan diplomation kiu povis esti tre malsama de la oficiala. Fremdaj ŝtatoj kaj eĉ la aliaj reĝaj konsilioj ne sciis pri ĝia ekzisto. Tial la kavaliro de Éon estas vidita kiel unu el la unuaj francaj spionoj<ref>{{harvnb|Gilles Perrault|1996|p=}}</ref>. Ĝiaj agentoj povas libere agi, eĉ kontraŭleĝe, por atingi siajn celojn. Ĝin regis Louis-François de Bourbon-Conti, kaj poste [[Charles-François de Broglie]]. En ĝi membris ankaŭ [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais]]. ==== Sankt-Peterburgo ==== Laŭ kelkaj fontoj, la kavaliro de Éon estus dungita en la sekreta servo de la reĝo mem post li renkontis rin junie de 1756 dum [[balo]], vestite kiel ino. La reĝo estus allogita de tiu homo kaj, post oni diris al li ke temis pri viro, li ekpensis ke tiel vestite la kavaliro povus sensuspekte proksimiĝi al la rusa carino [[Elizabeto (Rusio)|Elizabeto]] por konvinki ŝin alianciĝi kun Francio kadre de la [[sepjara milito]]. Pli verŝajne la kavaliron dungis la princo de Conti, kiu sendis rin al la rusia [[kortego]] kiel ambasadan sekretarion. En [[Sankt-Petersburgo]] la carino organizas [[maskobalo]]jn en kiuj viroj vestiĝu kiel inoj kaj reciproke. Tie la kavaliro, malgranda kaj preskaŭ senbarba<ref name="p.5">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=5}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f33.item.r=barbe legi rete].</ref>{{,}}<ref name="Éon"/>), sukcesas esti konfuzita kiel ino<ref>[[#Audio|Le chevalier d'Éon]], ''[[Deux mille ans d'Histoire]]'', [[France Inter]], {{Dato||25|février|2009}}</ref>. Tiel ri rapide amikiĝas kun multaj proksimuloj de la carino kaj sukcesas konvinki [[Anglofilio|anglofiliajn]] konsilistojn pri la neceso de alianciĝo kun Francio, dum aliaj francaj diplomatoj malsukcesis de pluraj monatoj. Ri denove oficas kiel ambasada sekretario en Sankt-Petersburgo inter 1758 kaj 1760. Kiam alia alianca traktado estas subskribita, ri mem alportas ĝin al la reĝo. Alveninte du tagoj antaŭ la oficiala letero de la carino, la reĝo rekompensas rin per nomumo kiel kapitano de [[dragono]]j. Charles-Geneviève partoprenas en la lastaj kampanjoj de la sepjara milito, dum kiuj ri estas vundita. Ri forlasas armeon en 1762 por reiĝi sekreta agento<ref name=":0" />. ==== Londono ==== En 1762, Charles-Geneviève d'Éon estas sendita al [[Londono]], kie ri oficas, kiel « sekretario de ambasadejo de Francio por kompletigi ĝeneralan pacon », ĉe la ambasadoro [[Louis-Jules Mancini-Mazarini]], por vortigi la [[Traktato de Parizo (1763)|parizan pactraktadon]], subskribita la {{daton|10|2|1763}} kaj kiu finigis la sepjaran militon. Malvenkinte, Francio celas cedi tiel malmulte kiel eble al Britio per tiu traktado. Dum festeno ri sukcesas portempe ŝteli dokumenton de brita demarŝisto enhavante la liston de ĉiuj koncedoj kiujn Britio pretas fari<ref name=":0" />. Tiujn informojn [[Étienne-François de Choiseul]] utiligos dum la demarŝoj. Pro tio la kavaliro ricevas la [[Ordeno de Sankta Ludoviko|ordenon de Sankta Ludoviko]], unu el la tiam plej pretiĝaj ordenoj<ref name="Éon">{{Citaĵo el la reto|lingvo=fr|url=http://www.histoire-pour-tous.fr/histoire-de-france/3546-le-chevalier-deon-charles-de-beaumont-1728-1810.html |titolo=Le chevalier d'Éon (Charles de Beaumont, 1728-1810)}}</ref>. Post tio la nigra kabineto taskas al la kavaliro ellabori planon pri mara invado al Britio. Ri kaj [[Louis François Carlet de La Rozière]] eksondas la britajn marbordojn<ref name="p.101">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=101}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f129.item.r=ordre%20secret legi rete]</ref>. Kiam la francia ambasadoro ĉe Britio, [[Louis-Jules Mancini-Mazarini]], malsana, revenas al Parizo en 1763<ref name=":0" />, la kavaliro portempe anstataŭas lin. Ri tuj organizas ĉiutagajn bankedojn en kiuj ĉiuj britaj gravuloj estas invititaj. Ri klopodas ekhavi ilin ĉiujn kiel amikojn. Eĉ la reĝo [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]] ŝatas rin. Sed Francio trovas rin tro malŝparema<ref name="Éon"/>, ri elĉerpas kelkmonate la jaran buĝeton de la ambasadejon<ref name=":0" /> kaj kiam ri petas ke la buĝeto estu plialtigita la ministro pri eksteraj aferoj, [[Étienne-François de Choiseul]], rifuzas. Kiam, ses monatoj poste, la nova ambasadoro, [[Claude Louis François de Régnier de Guerchy]], ekoficas, Charles-Geneviève d'Éon iĝas lia sekretario. Ili ekkonis unu la alian dum la sepjara milito kaj malŝatas unu la alian<ref name=":0" />. Du kontraŭaj kampoj aperas en la ambasadejo kaj [[Publicista_verko#Paskvilo|paskvila]]-batalo ekas. Centre de la disputoj inter la du homoj troviĝas la planoj pri mara invado de Britio. Ludoviko la 15-a rezignis pri tia projekto kaj la ambasadoro postulas al la kavaliro doni al li la planojn por detrui ilin. La kavaliro rifuzas doni ilin sen konsento pri kompenso por sia laboro. Por Guerchy, tio estas nekonceptebla. La {{daton|4|11|1763}} Ludoviko la 15-a eksigas la kavaliron el la ambasadejo kaj petas al britaj aŭtoritatuloj venigi rin al Francio kun la planoj<ref name="p.146">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=146}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f174 legi rete]</ref>. Tamen ili rifuzas, lasante tiun konflikton en la ambasadejo daŭri. La kavaliro daŭre aperadas en la ambasadejo kaj, en 1764, malkaŝas parton de sia korespondado kun la reĝa povo. Guerchy daŭre rifuzas pagi la kavaliron por ke ri donu la planojn kaj, dum proceso, atestanto asertas ke la ambasadoro provis venenigi sian eks-sekretarion (fakte li provis forkapti rin). Pro tio Guerchy estas eksigita. En 1767 alian proceson en Britio venkas la kavaliro, kiu denove rajtas ricevi renton. Devante ĉeesti plian proceson, havante nek advokatojn nek atestantojn, ri preferas malaperi. Ri vestas sin kiel ino kaj rifuĝas ĉe amiko<ref name="Éon" />. === Sekso === Iom post iom la konflikto inter la kavaliro kaj Guerchy malaperas. Perdinte siajn oficon, povon kaj famon, la kavaliro estas forgesita de plejmulto. Tiam, laŭ multaj historiistoj<ref name=":0">[[#Vidéos|L'ombre d'un doute - Le chevalier d'Éon un agent trop secret]], {{Dato|7|10|2017}}</ref>, por ke oni denove atentu rin, ri ekhavas ideon krei skandalon vestante kiel ino, kaj asertante de ĉiam esti ino<ref name=":0" />. Denove ri akiras famon. En la ambasadejo de Francio ĉe Britio oni profitas la « frenezon » de la kavaliro kiu fuelas la paskvilojn de [[Pierre-Henri de Treyssac de Vergy]] kaj [[Ange Goudar]]. Rapide en Londono oni klaĉas pri la sekso de la kavaliro, kiu estas [[Karikaturo|karikaturita]] en britaj gazetoj kiuj renomas rin « [[Ambaŭsekseco|Ambaŭseksulo]] de Éon ». Homoj vetas pri ria sekso. Proceso inter du vetantoj, post aŭskultado de diversaj astestantoj sed ne de la kavaliro mem, finiĝas per la jena verdikto: la kavaliro estas ino<ref>{{harvnb|Simon Burrows|2006|p=43}}</ref>. En 1774, Ludoviko la 15-a postulas ke la kavaliro de Éon ĉesigu la klaĉon, kiuj malkreditigas la ambasadejon, definitive sciigante sian veran sekson. La kavaliro responde asertas esti ino, kaj tion konfirmas kuracistoj kiuj palpis rin tra la vestoj (ĉar la kavaliro rifuzis senvestiĝi)<ref name="France2">[[#Vidéos|Secrets d’Histoire : Qui se cachait derrière le chevalier d'Éon ?]], [[France 2]], {{Dato|22|6|2008}}.</ref>. Tiu rivelo ĝenas Francion. Pluraj provoj klarigi tiun konduton estis proponitaj, invokante [[psikologio]]n (aŭ eĉ [[psikiatrio]]n) aŭ [[politiko]]n: deziro venĝi sin, ridindigante la landon kiu eksigis rin. La kavaliro de Éon ŝajne neniam havis seksrilaton<ref name=":0" />. Oni ĝenerale pensas ke ri estis [[transvestulo]] kaj ke ria nura seksa plezuro estis [[transvestismo]] kaj la rigardoj de aliuloj (kaj ria propra) al ri. Tiu parafilio estas nomita [[Eonismo]], reference al la kavaliro de Éon. Tiuepoke la kavaliro korespondadas kun la franca paskvilisto [[Charles Théveneau de Morande]], kiu sendas al ri la ''[[Memoraĵoj]]n de [[Madame du Barry]]'', [[satiro]] kiun li verkis. En 1775 [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais]], estas sendita al Londono de [[Ludoviko la 16-a]] por forpreni ĉiujn riajn dokumentojn. Post 14 monatoj, kaj multaj peripetioj, 20-paĝa transakcio estas farita: la kavaliro akceptas alfidi ĉiujn siajn tiklajn dokumentojn, promesas ĉiam vestiĝi kiel ino kaj prezenti sin kiel « Fraŭlino de Éon », interŝanĝe ri ricevos dumvivan pension<ref name="Éon" />. La {{daton|13|8|1777}} la kavaliro eliras Londonon kaj aperas en la francia kortego en sia uniformo de kapitano de dragonoj. Reĝa preskribo de la {{dato|27|8|1777}} dekretas: {{Citaĵo|Estas ordonata al Charles-Geneviève-''Louise''-Auguste-André-Timothée d'Éon de Beaumont forlasi la uniformon de dragono kiun li kutimas surhavi, kaj ''repreni'' la vestaĵojn kiuj taŭgas al lia sekso, kun la malpermeso aperi en la reĝlando kun aliaj vestaĵoj ol tiuj, kiuj taŭgas por inoj<ref name="p.295">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=295}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f323.item.r=ordre legi ret]</ref>}} Vestita de [[Rose Bertin]], danke al elspezo de [[Marie-Antoinette]], ri aperas en la kortego surhavante [[Barto|kunbartajn]] robon kaj [[korseto]]n la {{daton|23|11|1777}}. En 1779, la kavaliro de Éon volas partopreni en la [[usona milito de sendependeco]] kontraŭ Britio flanke de [[Gilbert du Motier de La Fayette]]. Ri denove vestiĝas kiel dragono sed estas arestita la {{daton|20|3|1779}} kaj ekzilita al Tonnerre, kie ri akceptas loĝi en sia familia domego<ref name="Éon" />. === Vivfino === [[Dosiero:The Burdett Coutts Memorial Sundial, St Pancras Gardens, London - geograph.org.uk - 1462101.jpg|eta|Memormonumento de Burdett-Coutts honore al homoj entombigitaj en la [[malnova preĝejo Sankta-Pancras]], inter kiuj troviĝas la kavaliro.]] [[Dosiero:The south face of the Burdett Coutts memorial.jpg|eta|Suda flanko de la memormonumento, la kavaliro de Éon estas la dua plej supra.]] En 1783, la reĝo lasas rin reveni al Parizo. Novembre de 1785 ri revenas al Londono kaj ekscias ke la proprietulo de ria apartamento postulas la nepagitan lupagon<ref name="p.89-92">{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=89-92}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f94]</ref>. Tiuepoke okazis ŝajn-duelo inter la kavaliro de Éon kaj [[Jozefo Bolonjo de Sankta-Georgo]], kiu venis al Britio specife por tio<ref>{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=94}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f99]</ref>. Ĝi okazis en [[Carlton House]] la {{Daton|9|4|1787}}, laŭ peto de la [[Princo de Kimrio]], kaj onta reĝo, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo Aŭgusto]], pri kiu onidiroj asertas ke li estus la filo de la kavaliro<ref name="duel">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1836|p=344|id=II}}[https://books.google.fr/books?id=ldeu7Th4i2oC&lpg=PA344&hl=fr&pg=PA344#v=onepage&q&f=false]</ref>(Tiuj onidiroj malverŝajnas, ĉar dum la gravediĝo de la reĝino [[Charlotte de Meklenburgo-Strelitz]], d'Éon partoprenas en milito en profunda Germanio, kaj ria partopreno estas bonege dokumentita. Krome, laŭ pluraj historiistoj, la reĝa paro vivis en tre intima proksimeco kaj estis tute fidela<ref>{{harvnb|Edme-Louis Anne Le Maistre|1854|p=179}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2986400/f237.item.r=calomnie]</ref>). Kvankam ĝenita de siaj porinaj vestaĵoj, d'Éon trafis sepfoje la kavaliron de Sankta-Georgo<ref name="p.325" /> kaj ria venko plifortigis rian famon kiel lerta [[skermisto]]<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=329}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f359.item.r=St%20George]</ref>. D'Éon bonvenigis la alvenon de la [[Franca revolucio de 1789]] kaj eĉ sendas, la {{daton|10|5|1792}}, al la parlamento petskribon per kiu ri, apogante sin sur dekreto de la [[Konstitucifara asembleo]] de 1789, petas rehavi sian rangon kaj povi denove servi en armeo: {{citaĵo|Nun ke mi vidas la nacion, la leĝon kaj la reĝon [ri aludas la tiaman nacian devizon] en granda danĝero, mi vidas mian amon por la patrio vekiĝi kaj mia milita emo ribeli kontraŭ mia [[kufo]] kaj miaj jupoj: mia koro denove postulas per grandaj krioj mian kaskon, mian sabron, main ĉevalon kaj nepre mian rangon en armeo por iri kontraŭbatali malamikojn de Francio. Por al mi ebligi fari bonan laboron en armeo, oni konsentu al mi permeson por ekstari legion nomota la legio de volontuloj de d'Éon-Tonnerre. Mi klopodos konsistigi ĝin almenaŭ duone per [[Veterano|veteranaj soldatoj]], kaj la alian duonon per fortika kaj bonvolema junaro, kiu estos baldaŭ spertiĝinte en aktiva milito<ref name="p.93">{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=93}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f98.item.r=Constituante]</ref>.}} La petskribo, prezentita de [[Lazare Carnot]] ĉe la parlamento la {{daton|11|6|1792}}, estas plusendita al la milita komitato<ref>{{Citaĵo el la reto|lingvo=fr |aŭtoro=Pierre Caron |titolo=Les Comités militaires des Assemblées de la Révolution (1789-an VIII) |url=https://www.persee.fr/doc/rhmc_0996-2743_1904_num_6_10_4371 |dato=1904 |alirdato= la {{daton|28|10|2019}} }}</ref> sed ĝi ne havos konsekvencojn. La eko de milito de Francio kontraŭ Unuiĝinta Reĝlando kaj [[Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj|Nederlando]], la {{daton|1|2|1793}}, kaj riaj ŝuldoj devigas rin resti en Londono<ref name="Éon" />, kie ri malriĉiĝas. Riaj posedaĵoj en Francio estas konfiskitaj, la mebloj de ria domo en Tonnerre estas venditaj kaj la paperoj kiujn ri tenis tie estas forprenitaj. Ri vivtenas sin parte danke al pensio konsentita de la reĝo Georgo la 3-a<ref name="p.93" />. Por vivteni sin, ri ankaŭ devas akcepti partopreni publikajn skermajn batalojn<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=318}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f348]</ref>. Malgraŭ riaj 60-kaj-kelkaj jaroj kaj porinaj vestaĵoj, ria skerma talento igas rin venki la plejmulton de bataloj. Maje de 1791, ri fine devas vendi sian libraron<ref name="p.89-92" />. Ri daŭre, malgraŭ sia dikeco, skermas ĝis la aĝo de 68 jaroj. La {{daton|26|8|1796}} en [[Southampton]], dum publika skermado, ri estas grave vundita, la kovrilon de la fino de la [[rapiro]] de ria kontraŭulo rompiĝinte. La vundo estas 10-centimetrojn longa en ria dekstra brako<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=351}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f381]</ref>. Rin prizorgas de la {{dato|31|12|1796}} Mary Cole, samaĝa franco kaj vidvino de William Cole, [[inĝeniero]] en la [[Reĝa Mararmeo (Britio)|brita mararmeo]] <ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=353}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f383]</ref>. La {{Daton|2|6|1804}}, d'Éon kaj Mary Cole estas malliberigitaj pro ŝuldoj<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=357}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f387]</ref>. Liberigita post kvin monatoj<ref name="p.95">{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=95}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f100.item.r=dette%20Loménie]</ref>, ri subskribas kontrakton por verki sian aŭtobiografion sed rin trafas [[paralizo]] post falo kaŭzita de [[apopleksio]]. Ri vivos dum pliaj kvar jaroj, dum la lastaj du ne plu povante forlasi sian liton<ref>{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=361}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f391.item.r=lit]</ref>, kaj mortos 81-jaraĝe la {{daton|21|5|1810}} en New-Wilman Street, n°26, en Londono<ref name="p.325">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=325}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f353.item.r=21%20mai%201810]</ref>. Farante rian post-mortan purigadon, oni surprize malkovras ke tiu, kiun oni supozis maljunulinon, fakte havis viran korpon. Tamen:{{citaĵo|Aliflanke, certigis al [[Louis de Loménie|Sinjoro de Loménie]]<ref>{{harvnb|Louis de Loménie|1858|p=438}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2026918/f451.item.r=sexe%20f%C3%A9minin%20Angleterre]</ref> eminentulo kiu konis d'Éon-on dum la lastaj jaroj, la pseŭdo-kavalirino fine ekŝatis la inan kostumon, al kiu ''ŝi'' ĉiam aldonis ion el iĉa vestostilo. La sama homo aldonis, cetere, « ''ke se oni ankoraŭ kredis en Francio, en 1809, je la ina sekso de d'Éon, en Anglio, ĉiuj kiuj frekventis la kavaliron ne dubis ke li estis viro''». – Ĉiuj, krom malnova amiko, Mistress Mary Cole (origininte el [[Loreno]]) kiu, longtempe antaŭ la morto de d'Éon, gastigis lin ĉe ŝi kaj mildigis liajn lastajn jarojn<ref name="p.95"/>.}} La [[Kirurgio|kirurgiisto]] Copeland, kun 17 atestantoj, anoj de la Medicina fakultato de Britio, asertas en [[Jurmedicino|jurmedicina]] raporto<ref>{{Citaĵo el la reto|lingvo=fr |url=http://archives.chez-alice.fr/eon5img.html |titolo=Attestation justificative du sexe du chevalier d'Éon}}</ref>, la {{Daton|23|5|1810}} : {{citaĵo|Per tiuj vortoj, mi certigas ke mi ekzamenis kaj [[Dissekco|sekciis]] la korpon de la kavaliro de Éon kun la ĉeesto de Sinjoro Adair, de Sinjoro Wilson, de la pastro Élysée kaj ke mi trovis sur tiu korpo la virajn organojn de generado perfekte formitaj laŭ ĉiuj vidpunktoj<ref name="décès">AD 89 Tonnerre Décès 1826 (paaĝoj 33-34-35/394) [http://archivesenligne.yonne-archives.fr/ark:/56431/vta534664f4535d1/daogrp/0/34]{{404|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{,}}<ref>{{harvnb|John Davenport|2003|p=}}</ref>.}} La kirurgiisto Copeland ankaŭ aldonas sekvatage: {{Citaĵo|Konsekvence de la noto de la homoj supre menciitaj, mi ekzamenis la korpon, kiu apartenis al la vira sekso. La originala desegnaĵo<ref>Anatomia desegnaĵo de la peniso kaj de la kruroj de Charles Geneviève Louis Auguste Andrée Timothée d'Éon de Beaumont, British Museum [http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=3693955&partId=1&people=101972&page=1]</ref> estis farita de [[Charles Turner|Sinjoro C. Turner]], kun mia ĉeesto.<ref name="p.330">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=330}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f358]</ref>}} [[Charles Turner]] samtempe faras gravuron de la post-morta masko<ref>Post-morta masko de Charles Geneviève Louis Auguste Andrée Timothée d'Éon de Beaumont, British Museum [http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=3693988&partId=1&searchText=chevalier+d%27Eon&page=1]</ref>. La kavaliro de Éon estas entombigita la 28an de majo en la tombejo de la [[Malnova preĝejo Sankta-Pancras]]<ref name="Tombe"/>, paroĥa kirkejo de la [[eklezio de Anglio]] kiu tiam estis parto de la graflando [[Middlesex]]<ref name="décès"/>{{,}}<ref name="p.329">{{harvnb|Frédéric Gaillardet|1866|p=329}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6348268s/f357.item.r=21%20mai%201810]</ref>{{,}}<ref>{{harvnb|Pierre Pinsseau|1945|p=256}}</ref>. Ri lasis [[Testamento (juro)|testamenton]] per kiu ri elektas kiel ties ekzekucianton [[William Sidney Smith]]. La testamento havas kiel antaŭparolon « Soli Deo Gloria et honor » (''Nur al Dio la gloron kaj honoron'', [[latine]]), komencas per « Mors mihi lucrum » (''Morto estas gajno por mi'', [[latine]]) kaj finiĝas per {{Citaĵo|Nude de la ĉielo mi malsupreniris,<br />Kaj nude mi estas sub tiu ŝtono:<br />Do, esti vivinte sur tiu tero,<br />Mi nek gajnis, nek perdis.}} Ne plu akceptinte novajn tombojn de 1850, la tombejo de la malnova preĝejo de Sankta-Pancras senfunkciiĝis en 1865 pro la konstrulaboro de la stacidomo de Sankta-Pancras, kaj poste iĝis [[publika ĝardeno]] junie de 1877<ref name="Tombe">{{harvnb|Gabriel Letainturier-Fradin|1901|p=372}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8630031f/f402.item.r=Pancrace]</ref>{{,}}<ref>[http://www.tombes-sepultures.com/crbst_1369.html Paraĥa tombejo de Sankta-Pancras en Londono]</ref>. Baronino [[Angela Burdett-Coutts]] tiam ekas konstruon de memor-monumento, inaŭgurita en 1879, kiu samnomas kiel ŝi. [[Obelisko]] estas starigita je memoro de homoj kiuj iam estis entombigitaj proksime de la malnova preĝejo de Sankta-Pancras, kaj la nomoj de pli ol 70 el ili estas enskribitaj sur ĝi, inter ili troviĝas tiu de la kavaliro de Éon sur la suda flanko. == Verkaro == Listo de la verkoj de la kavaliro de Éon troveblas fine de la jenaj artikoloj: # « Le chevalier d'Éon », publikigita en 1854 de Le Maistre en la 8a numero de la ''Bulletin de la Société des sciences historiques et naturelles de l'Yonne<ref>{{harvnb|Edme-Louis Anne Le Maistre|1854|p=192-195}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2986400/f250.image]</ref>''. # « Le chevalier d'Éon de Beaumont », publikigita en 1892 de Ch. Moiset en la 46a numero de la ''Bulletin de la Société des sciences historiques et naturelles de l'Yonne<ref>{{harvnb|Charles Moiset|1892|p=101-102}}[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k298695m/f102.item]</ref>''. == Kultura heredaĵo == === Eonismo === Eonismo estas la bezono por iuj viroj sekvi vestajn kaj sociajn sintenojn rigardataj kiel tipe inaj. Ĉefe 2 vidpunktoj pri eonismo ekzistas: laŭ la [[psikologiisto]] [[Havelock Ellis]] eonismo estas la unua etapo de "seksa inversiĝo", teorio de la malfrua 19a jarcento laŭ kiu samseksemeco estas korelata kun emo aspekti same kiel anoj de la alia sekso. Laŭ la [[psikiatriisto]] [[Angelo Hesnard]] eonismo estas alpropriĝo de aspekto de inoj per [[transvestismo]] kaj povas konduti al ia perverseco. Por klarigi rian seksan ambiguon, estis ankaŭ sugestitaj la sindromoj [[Sindromo de Kallmann|de Kallmann]], [[Sindromo de nereago al androgeno|de nereago al androgeno]], [[Sindromo de Klinefelter|de Klinefelter]] aŭ [[fetiĉo (amoro)|fetiĉo]] rilata al transvestismo<ref>{{harvnb|Colette Chiland|2011|p=84}}</ref>. La kavaliro de Éon estas vidita de la [[GLAT]]-komunumo kiel "la [[patrona sanktulo]] de [[transvestulo]]j"<ref name="Slate">{{Citaĵo el la reto|lingvo=fr |url=http://www.slate.fr/lien/53731/chevalier-eon-travesti-portrait|titolo=Le portrait du chevalier d'Éon, Saint-Patron des travestis, retrouvé|dato={{daton|21|4|2012}} }} ''ĉe [[Slate (reteja revuo)|Slate]]''</ref>. === Brita Muzeo === [[Brita Muzeo]] rete publikigis artaĵaron rilata al la kavaliro de Éon<ref>Artaĵaro dedeiĉita al la kavaliro de Éon, [[Brita Muzeo]] [http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/search.aspx?searchText=chevalier+d%27Eon]</ref>. === Muzeo de la kavaliro de Éon === La domego en Tonnerre, kiun konstruis ria patro komence de la 18a jarcento, kie la kavaliro pasis sian infanaĝon kaj, poste, ricevis famulojn, estis aĉetita en 2014 de Philippe Luyt. La t.n. Hotelo d'Éon enhavas de 2015 la muzeon de la kavaliro de Éon<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.tonnerre-patrimoine.com/maison-du-chevalier-deon/ |titolo=Domo de la kavaliro Deon |alirdato=2024-02-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170716111830/http://www.tonnerre-patrimoine.com/maison-du-chevalier-deon/ |arkivdato=2017-07-16 }}</ref>. Ĝi enhavas pli ol 200 artaĵojn, inkluzive riajn glavojn kaj jupojn<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://patrivia.net/visit/musee-du-chevalier-d-eon |titolo=Muzeo de la kavaliro de Éon |alirdato=2024-02-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230320212752/https://patrivia.net/visit/musee-du-chevalier-d-eon |arkivdato=2023-03-20 }}</ref>. === Statuo === En 2018, okaze de la 290a datreveno de ria naskiĝo, la asocio de la kavaliro de Éon kontraktis por starigi statuon de ri en Tonnerre<ref>{{Citaĵo el la reto |lingvo=fr |titolo=la statue du celebre espion originaire de tonnerre sera devoilee demain place de la republique |url=https://www.lyonne.fr/tonnerre-89700/actualites/la-statue-du-celebre-espion-originaire-de-tonnerre-sera-devoilee-demain-place-de-la-republique_13004803/ |dato={{daton|4|10|2018}} }}</ref>. === Liceo de Tonnerre === La liceo de la urbo Tonnerre estis nomita laŭ ri<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://geolocalisation.onisep.fr/89-yonne/tonnerre/lycee/lycee-chevalier-d-eon.html |titolo=Lycée Chevalier d'Éon |alirdato=2024-02-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180112043139/http://geolocalisation.onisep.fr/89-yonne/tonnerre/lycee/lycee-chevalier-d-eon.html |arkivdato=2018-01-12 }}</ref>. === Teatraĵoj === * ''La Chevalière d'Éon : comédie historique en deux actes, mêlée de couplets'', de Charles Dupeuty kaj Charles-Auguste Clever, barono de Maldigny, 1837<ref>Pièce ''La chevalière d'Éon'' de 1837 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5714692h].</ref> * ''Le Chevalier d'Éon : comédie en trois actes, mêlée de chants'', de [[Jean-François Bayard]] kaj [[Dumanoir]], 1837 {{OCLC|691361028}} * ''Eonnagata'', de Robert Lepage, 2010 * ''Éon/Beaumarchais ou la Transaction'', de Christian Bédard, 1991 === Kinarto === * 1920: ''Exzellenz Unterrock'' de Edgar Klitsch kun Marion Regler. * 1927: ''Marquis d’Eon, der Spion der Pompadour'' de [[Karl Grune]] kun [[Liane Haid]]. * 1959: ''Le Secret du chevalier d'Éon'', filmo de [[Jacqueline Audry]], kun [[Andrée Debar]], [[Bernard Blier]] kaj [[Isa Miranda]]<ref>{{YouTube|vid=non|S05l9WD8qIk|Le Secret du chevalier d'Éon}}</ref> * 1972: ''Figaro ci, Figaro là'' de [[Hervé Bromberger]] kun [[Jacques Destoop]]. * 1996: ''Beaumarchais, l'insolent'', filmo de [[Édouard Molinaro]], kun [[Claire Nebout]], [[Fabrice Luchini]], kaj [[Sandrine Kiberlain]]. * 2007: ''пером и шпагой'' de Yevgeni Ivanov kun Anton Makarsky kaj Igor Vassiliev. === Televido === * 1955 : ''Swordsmen in Skirts'' de [[William Berke]] kun [[Louis Edmonds]]. * 1957 : ''Le Chevalier d’Éon'' de [[Stellio Lorenzi]] kun [[Marcelle Ranson-Hervé]]. * 2006 : ''シュヴァリエ'', animacia serio de 24 epizodoj de [[Kazuhiro Furuhashi]]. * 2008 : ''Qui se cachait derrière le chevalier d'Éon ?'', dokumenta filmo, ''Secrets d'histoire'', [[France 2]]<ref name="France2" />. * 2009 : Nicolas Le Floch, 2a sezono, 4a epizodo: ''L'affaire Nicolas Le Floch''. * 2019 : ''Chevalier d'Éon, sans contrefaçon je suis un espion'', dokumenta filmo, ''Secrets d'histoire'', [[France 3]]<ref>{{Citaĵo el reto|lingvo=fr|titolo=Chevalier d'Éon, sans contrefaçon je suis un espion !|url=http://www.tv5monde.com/programmes/fr/programme-tv-secrets-d-histoire-chevalier-d-eon-sans-contrefacon-je-suis-un-espion/86273/|alirdato=la {{daton|14|10|2020}}|arkivurl=https://web.archive.org/web/20230715164556/https://www.tv5monde.com/programmes/fr/programme-tv-secrets-d-histoire-chevalier-d-eon-sans-contrefacon-je-suis-un-espion/86273/|arkivdato=2023-07-15}}</ref>. === Kantoj === * En ''Sans contrefaçon'', la kantisto [[Mylène Farmer]] diras esti la kavaliro de Éon alude al sia vestomaniero. * En ''Mon Chevalier d'Éon'', la kantisto el la muzikgrupo [[Perox]] rakontas pri sia amafero kun iu kavaliro de Éon. === Bildstrioj === * Ri estas la inspiro de ''ベルサイユのばら'' (Berusaiyo no bara) de [[Riyoko Ikeda]], publikigita en Japanio en 1972, adaptita kiel filmo de [[Jacques Demy]] (''Lady Oscar'', 1978) kaj kiel animeo (''Lady Oscar'', 1979). * La mangao ''シュヴァリエ'' (Shobarie) de [[Kazuhiro Furuhashi]], publikigita en 2006, temas pri la gefratoj Lia de Beaumont kaj d'Éon de Beaumont. Ĝi estis adaptita kiel animeo<ref name="MangaTvChevalierEon">{{Citaĵo el la reto| lingvo=fr |titolo=Streaming légal et gratuit - ''Le Chevalier d'Éon'' VF – Kazé |url=http://manga.tv/blog/2012/01/streaming-legal-et-gratuit-le-chevalier-deon-vf-kaze/ |dato={{daton|19|1|2012}} |alirdato=la {{daton|5|11|2012}} }}</ref>. * ''Le Chevalier d'Éon'', kies unua volumo estis publikigita januare de 2014 ĉe la eldonejo Ankama, estas bildstrio de [[Agnès Maupré]] pri la vivo de la kavaliro {{ISBN|978-2-35910-428-8}} {{ISBN|978-2359105353}}. * Ri aperas en la 8a volumo de la mangao ''イノサン'' (Inosan), pri la vivo de [[Charles-Henri Sanson]]. === Literaturo === * ''Chevalier d'Éon, agent secret du roi'' (2011-2013), libroserio de [[Anne-Sophie Silvestre]]. === Videoludoj === * La kavaliro de Éon estas ludebla kiel franca spiono en ''Empire: Total War''. * La kavaliro de Éon aperas en ''Assassin's Creed: Unity'', en kiu ri batalas kontraŭ la ludanto. * La kavaliro de Éon aperas en ''Fate/Grand Order'', en kiu ria sekso dependas de la elekto de la ludanto. * La kavaliro de Éon aperas en ''Dress Up! Time Princess''. == Bildaro == <gallery mode="nolines"> Dosiero:629370-5f1460d154f78.jpg|Portreto de la juna kavaliro de Éon en parada [[armaĵo]], anonimulo. Dosiero:Jean-marc-nattier-portrait-of-a-military-commander-(chevalier-deon),-half-length,-in-armour.jpg|Laŭsupoze portreto de la kavaliro de Éon en armaĵo surhavante krucon de la [[ordeno de Sankta Ludoviko]], stilo de Jean-Marc Nattier. Dosiero:Umkreis von Angelika Kauffmann Le Chevalier d’Éon.jpg|Portreto de la kavaliro de Éon, stilo de Angelica Kauffmann, ĉ. 1775. Dosiero:D'Eon de Beaumont.jpg|Charles de Beaumont vestita kiel ino, desegno kaj gravuro de Pierre Jean-Baptiste Bradel, 1779. Dosiero:Chevalier-d-eon-tonnerre-musee 3342990.jpg|Portreto de la kavaliro de Éon, konservita en ria domo en Tonnerre. Dosiero:Saint-George D'Eon Robineau.jpg|La skerm-batalo inter la kavaliro de Sankta-Georgo kaj la kavaliro de Éon, de Robineau. Dosiero:Chevalière d'éon.jpg|Portreto de la kavaliro de Éon vestita kiel ino, atribuita al François Guérin. Dosiero:Chevalier-d-eon-by-jean-paul-mosnier.jpg|Portreto de ''Charles-Thimotée d'Éon de Beaumont'', de Jean-Laurent Mosnier, 1791. Dosiero:Thomas Stewart – Chevalier d'Eon.jpg|La kavaliro de Éon, pentrita de Thomas Stewart laŭ Mosnier, 1792. Dosiero:Le Chevalier D'Éon, a man who passed as a woman. Stipple eng Wellcome V0007077EL.jpg|La kavaliro de Éon, viro kiu mortis kiel ino, gravuro de R. Cooper, 1821. Dosiero:Portrait de la chevaliere d eon.png|Portreto de la kavaliro de Éon laŭ gravuro. </gallery> == Tradukfonto == {{Trad|fr|Charles d'Éon de Beaumont|210948725}} {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Eon de Beaumont, Charles-Geneviève}} [[Kategorio:Homoj de la Sepjara milito]] [[Kategorio:Mortintoj en Londono]] [[Kategorio:Homoj de Burgonjo]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en provinco Burgonjo]] [[Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo]] [[Kategorio:Ligoj al bibliotekoj]] [[Kategorio:Francaj nobeloj]] [[Kategorio:Francaj spionoj]] l2v13cej6jxh0pz5evr6q6ywx7ju1sm 0 852502 9417077 9416688 2026-06-29T15:52:47Z Sj1mor 12103 9417077 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |emblemo=National Museum Cardiff logo.gif |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = GB-WLS | tersituo = Centra Kardifo/Kardifo/Kimrio |tipo1 = reliefo |zomo=13 |estro= |vizitantoj= }} '''Nacia Muzeo de Kardifo''' ({{lang-cy|Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd}}, {{Lang-en|National Museum Cardiff}}) estas [[muzeo]] por [[arto]], [[arkeologio]], kaj [[naturhistorio]], kaj [[Artgalerio|arta galerio]], kiu situas en [[Kardifo]], [[Kimrio]]. La muzeo estas parto de la pli larĝa reto de Amgueddfa Cymru – Muzea Kimrio. Eniro estas libera helpe de [[Gratifiko (mono)|gratifiko]] de la [[Kimra Asemblea Registaro|kimra Registaro]] <ref>{{cite web|url=https://museum.wales/cardiff/about/|title=Highlights|website=National Museum Wales}}</ref>. Inter ĝiaj konstantaj ekspozicioj estas unu pri la Evoluo de Kimrio, kiu kombinas videoprezentojn kaj objektojn kiel dinosaŭrajn ostojn kaj antikvajn ŝtonojn por rakonti la historion de Kimrio ekde la plej fruaj tempoj. Ekzistas ankaŭ galerio plena de diversaj objektoj de la kolektoj de la muzeo tuŝeblaj, la Glanelai Galerio. == Historio == Kiam ĝi estis fondita en 1907, ekzistis 25 jaroj da kolektagado. Antaŭinstitucio sub la nomo {{Lang|en|''Cardiff Museum of Natural History, Arts and Antiquities''}} malfermis siajn unuajn ĉambrojn en dek unu ĉeloj en la Kardif-juĝejo en [[1882]]. La planado por la konstruado de nova konstruaĵo daŭris multajn jarojn antaŭ ol la fundamenta ŝtono de la nuna muzeokonstruaĵo estis metita en [[1912]]. Pro la ekonomiaj efikoj de la Unumondo-Milito, la konstruaĵo dezajnita fare de la arkitektoj Arnold Dunbar Smith kaj Cecil Brewer ne malfermiĝis ĝis [[1927]]. Kompleta establado daŭris ĝis [[1932]]. == Kolekto == Ekde sia fondo, la Nacia Muzeo gastigis tre diversajn kolektojn sub unu tegmento. De la komenco, naturhistorio estis parto de la fakoj de la muzeo. Ĝi havas ampleksan kolekton de zoologiaj kaj botanikaj objektoj de kaj la [[Britaj Insuloj]] kaj ĉirkaŭ la mondo. La kampo de [[entomologio]] sole nombras 700,000 objektojn, ĉirkaŭ duono de kiuj estas indiĝenaj specioj. La Sekcio de Arkeologio enhavas trovaĵojn de la frua historio de Kimrio, romiaj kaj keltaj periodoj kaj la [[Mezepoko]]. Ĉi tiu fako inkluzivas ankaŭ [[Numismatiko|numismatikan]] kolekton, el kiu 1200 ekzemploj de la [[antikveco]] ĝis la nuntempo videblas en la konstanta ekspozicio. === Artoj kaj ornamaj artoj === Ekde ĝia fondo, kvar signifaj donacoj kontribuis al la elstara reputacio de la institucio, aldone al siaj propraj kolektaj agadoj. En la areo de artoj kaj metioj, ĉi tiuj estas la porcelanaj kaj ceramikaj kolektoj de Wilfred De Winton kaj Ernest Morton Nance. La fokuso de la fundamento de Wilfred De Winton estas ĉefe sur germana [[porcelano]], precipe de la [[Meißen|Meissen]] Porcelanfabriko. Vasta estas ankaŭ la stoko de porcelano el la fabrikoj en [[Ansbach]], [[Berlino]], [[Höchst]], [[Ludwigsburg]] kaj [[Nymphenburg]]. Ekzemplaj pecoj de aliaj eŭropaj fabrikistoj kompletigas ĉi tiun kolekton. La Ernest Morton Nance-kolekto, elmontrita en la muzeo ekde 1952, temigas kimr-faritan ceramikaĵon kaj porcelanon. Kun pli ol 1,500 individuaj pecoj, tiu fondaĵo - kompletigita per aliaj muzeaj ekspoziciaĵoj - dokumentas la tradician produktadon de tiu dekoracia arto en Kimrio de 1764 ĝis 1922. La sekcio por nuntempaj artoj kaj metioj kun multaj modernaj ceramikaj verkoj kompletigas tiun kolektoareon. Watkin Williams-Wynn estis unu el la unuaj gravaj artaĵkolektantoj en Kimrio. Aldone al manfaritaĵoj, en la muzeo venis ankaŭ kelkaj malnovaj majstraj pentraĵoj el liaj havaĵoj. Aldone al du familiaj portretoj de [[Joshua Reynolds]], ĉi tiu kolekto inkluzivas bildojn de [[Pompeo Batoni]] kaj [[Anton Raphael Mengs]]. Aliaj Malnovmajstraj pentraĵoj en la Nacia Muzeo de Kimrio venas de artistoj kiel [[Giovanni Antonio Canal]], [[Jan van de Cappelle]], [[Aelbert Jacobsz. Cuyp]], [[Dosso Dossi]], [[Anthonis van Dyck]], Gerbrandt van den Eeckhout, [[Francesco Guardi]], [[Giovanni Francesco Barbieri]], [[Mathieu Le Nain]], Palma il Vecchio, [[Nicolas Poussin]], [[Salvator Rosa]], [[Petro Paŭlo Rubens]], [[Frans Snyders]], [[Bernardo Strozzi]], [[Giovanni Domenico Tiepolo]] kaj kun Giovanni Domenico Tiepolo ses bildoj grupeto de verkoj de Melchior de Hondecoeter. Ekzistas ankaŭ oldanglaj pentraĵoj de bonkonataj artistoj kiel ekzemple [[John Constable]], [[John Hoppner]], [[Godfrey Kneller]], [[Peter Lely]], Henry Raeburn, [[George Romney]] kaj [[Joseph Wright of Derby|Joseph Wright de Derbio]], kiuj povas esti viditaj kiel ekzemploj en la muzeo. Krome, la Nacia Muzeo de Kardifo posedas po tri verkojn de [[William Hogarth]] kaj [[Thomas Lawrence]] same kiel kvin bildojn de [[Thomas Gainsborough]]. La muzeo ricevis la plej gravan internacian kolekton de la kimraj fratinoj Gwendoline Davies (1952) kaj Margaret Davies (1963). La fokuso estas sur franca pentraĵo de la 19-a jarcento, sed aliaj verkoj ankaŭ povas esti trovitaj en tiu fundamento. La du fratinoj Davies sole alportis ses pentraĵojn de [[William Turner]] al la muzeo. La du fratinoj estis inter la unuaj britaj kolektantoj se temas pri akiri impresionismajn kaj malfruajn impresionismajn verkojn. Kulminaĵoj de ĉi tiu fundamento estas, ekzemple, pluraj pentraĵoj de [[Claude Monet]], ĉiu el kiuj inkludas tri vidojn de Venecio kaj tri nenfaroj, same kiel bildon de la serio kun la ĉeftemo de la ''[[katedralo de Rueno]]''. Aldone al [[mortvivo]] ([[aĵpentraĵo]]) tipa por la artisto, [[Paul Cézanne]] montras du pejzaĝajn pentraĵojn el sia provenca patrujo. La plej konata bildo de la muzeo estas ''La Parisienne'' de [[Pierre-Auguste Renoir]], de kiu la fratinoj Davies donacis du pliajn bildojn al la muzeo. Krome, ''Regen - Auvers'' estas unu el la lastaj pentraĵoj kiujn [[Vincent van Gogh]] kreis antaŭ sia morto. De ĉi tiuj fundamentoj ankaŭ venis al la muzeo la mortvivo ''La Leporo'' kaj du pejzaĝaj pentraĵoj de [[Édouard Manet]] kaj aliaj pejzaĝaj pentraĵoj de [[Alfred Sisley]] kaj [[Camille Pissarro]]. La pentristoj [[Berthe Morisot]], [[Albert Marquet]], [[Adolphe Monticelli]], Henri Moret, [[Ernest Meissonier]], Alfred Stevens, [[Anton Mauve]], [[John Singer Sargent]], [[Maurice Utrillo]], [[Pierre Bonnard]] kaj James McNeill Whistler ankaŭ estas reprezentitaj en tiuj fundamentoj. Pli grandaj grupoj de verkoj de [[Eugène Boudin]],[[Eugène Carrière]], [[Jean-Baptiste Camille Corot]], [[Honoré Daumier]], [[Jean-François Millet]] ankaŭ estas parto de la Davies-heredaĵo. En la 19-a-jarcenta kolektoareo, la muzeo ankaŭ ekspozicias pentraĵojn de [[Eugène Isabey]], [[Henri Le Sidaner]], [[Stanislas Lépine]], [[Gustave Courbet]], [[Charles-François Daubigny]], [[Constant Troyon]], [[Otto Scholderer]] kaj [[Henri Fantin-Latour]]. Vi ankaŭ povas trovi verkojn de britaj artistoj kiel [[James Tissot]], [[Lawrence Alma-Tadema]], [[Richard Parkes Bonington]], [[Edward Burne-Jones]], [[John Everett Millais]] kaj [[Dante Gabriel Rossetti]]. Artistoj de la 20-a jarcento en la muzeo inkludas britajn pentristojn [[William Orpen]], [[Stanley Spencer]], [[Philip Wilson Steer]], [[Ben Nicholson]], [[Francis Bacon (pentristo)|Francis Bacon]], [[David Hockney]]. La muzeo montras aliajn verkojn de modernaj artistoj de [[Maurice de Vlaminck]], [[Alexej von Jawlensky]], [[Erich Heckel]], [[László Moholy-Nagy]], [[Oskar Kokoschka]], [[Jacques Lipchitz]], [[Willi Baumeister]] kaj [[René Magritte]]. La muzeo ankaŭ havas skulptaĵsekcion kun verkoj de [[Giovanni Bologna]], [[Frederic Leighton]], [[Antoine-Louis Barye]], [[Edgar Degas]], [[Alexander Archipenko]], [[Henri Matisse]], [[Barbara Hepworth]], [[Henry Moore]], [[Christo Javacheff]] kaj dek verkoj de [[Auguste Rodin]]. == Galerio == <gallery> Dosiero:Burial_of_Phocion.jpg|Nicolas Poussin: ''La entombigo de Phocion'' Dosiero:William_Turner_-_The_Storm.jpg|William Turner: ''La Ŝtormo'' Dosiero:Ernest_Meissonier_-_A_Game_of_Piquet.jpg|Ernest Meissonier: ''La Pikeda Ludo'' Dosiero:Édouard_Manet_-_Effet_de_neige_à_Petit–Montrouge.jpg|Édouard Manet: ''Effet de neige à Petit-Montrouge'' Dosiero:Pierre-Auguste_Renoir_089.jpg|Pierre-Auguste Renoir: ''La Parisienne'' Dosiero:Claude_Monet_-_Palazzo_Dario,_Venice.JPG|Claude Monet: ''Palazzo Dario, Venecio'' Dosiero:Paul_Cézanne_017.jpg|Paul Cézanne: ''Montoj en Provenco'' Dosiero:Vincent_van_Gogh_-_Landscape_at_Auvers_in_the_Rain.jpg|Vincent van Gogh: ''Pluvo – Auvers'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kupoloj]] [[Kategorio:Paleontologiaj muzeoj]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] rad5zvoj0ztvnnhbvsmij901cmg1lo2 0 853860 9416954 9414686 2026-06-29T13:32:45Z Sj1mor 12103 9416954 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = AR-C | situo sur mapo = |tipo1 = reliefo |zomo=13 |estro= |vizitantoj= }} La '''Bonaera Nacia Muzeo de Dekoraciaj Artoj''' ({{Lang-es|'''Museo Nacional de Arte Decorativo'''}}) estas dekoracia muzeo en la argentina ĉefurbo [[Bonaero]]. Ĝi estis kreita kaj malfermita en 1937 post la akiro, fare de la Ŝtato, de la konstruaĵo kiu estis la Errázuriz-palaco de Matías Errázuriz Ortúzar (ĉilia ambasadoro en Argentino) kaj lia edzino Josefina de Alvear. Ambaŭ amasigis kolekton de artobjektoj kaj mebloj kiujn la Ŝtato akiris samtempe. La muzeo dependas de la Ministerio pri Kulturo de la Nacio. La konstruaĵo, konstruita inter 1911 kaj 1917, estas en la franca neoklasika stilo. Ĝi estis desegnita de la arkitekto René Sergent. Ĝi situas en la iama ''Palacio Errázuriz'' sur Avenida del Libertador en la distrikto [[Palermo (Bonaero)|Palermo]] kaj estas vizitebla de mardo ĝis dimanĉo de 12:30 ĝis 19:00. La muzeokonstruaĵo ankaŭ estas la ĉefsidejo de la ''Academia Argentina de Letras''. == Kolekto == Pli ol 4 000 objektoj videblas en la dek du ekspoziciejoj, inkluzive de pentraĵoj de [[El Greco]], [[Jean-Honoré Fragonard|Jean Honoré Fragonard]] kaj [[Édouard Manet]], skulptaĵoj el [[antikveco]] kaj de [[Auguste Rodin]], orientazia arto, [[Gobelino|gobelinoj]], [[porcelano]], meblaro de la 18-a jarcento kaj kolekto de miniatura arto. La konstanta ekspozicio estas kompletigita per provizoraj ekspozicioj, kaj ankaŭ koruskoncertoj kaj kursoj okazas regule. === El la konstanta kolekto === * Skulptaĵoj: [[Antoine Coysevox]], [[Auguste Rodin]], [[Antoine Bourdelle]], [[Ossip Zadkine]], Pierre Chinard, Jules Roulleau, Cristoforo Mantegazza, Alberto Lagos, Claude Michel Clodion, Joseph Pollet, Paolo Troubetzcoy, Scipione Tadolini, Joseph Chinard, Léon-Ernest, * Miniaturoj: specimenoj de eŭropa origino de la 16-a ĝis 20-a jarcentoj, akvareloj, emajloj, guaŝoj. * Meblaro: verkoj de la meblistoj George Jacob, Jean Charles Ellaume, Abraham Roentgen, François-Honoré-Georges Jacob-Desmalter, Pierre Langlois, Claude-Charles Saunier, Jean-Henri Riesener, René Dubois * Oraĵaro: verkoj de Pierre Gouthière, François-Thomas Germain. * Pentraĵoj: [[El Greco]], Mateo Cerezo, skolo de Lucas Cranach la Maljuna, Fragonard, [[Camille Corot]], [[Edouard Manet]], Henri Fantin-Latour, Manet, Hermen Anglada Camarasa, [[Joaquín Sorolla]], [[José María Sert]], Raquel Ruysch, [[Jean-Baptiste Greuze]], Joseph Vernet, Michele Mariechi, Alfred de Deux, Luis de Morales, Eugène Boudin, John Singer Sergent, Nicolas Antoine Taunay, Franz Xavier Winterhalter, Marie Thérèse Geraldy, Aleksandro, Katia kaj Zenaida Serebriakova, Konstantin Somov, Alexandre Benois, Dimitri Levitzki, Giovanni Battista Lampi, Fernando Álvarez de Sotomayor, François Honoré Rigaud kaj Ros, [[Carle van Loo]], Jean-Laurent Mosnier, [[Hubert Robert]]. * Porcelanoj: Sèvres, Limoge, Vincennes, Chantilly, Mennecy, Meissen, Capucine. (Molda pasto kaj malmola pasto). Ankaŭ [[ĉina porcelano]] de la [[Ming]], Chien Lung kaj Yung-Chang periodoj. * Tapiŝoj: fabrikaĵoj el [[Tournai]] (15-a jarcento), Bruselo (malfrue 16-a jarcento ), [[Beauvais]] (18-a jarcento) kaj Gobelinoj. == Galerio == <gallery perrow="4"> Dosiero:El_Greco_-_Jesús_con_la_Cruz_a_cuestas.jpg|alternative=Jesus Bearing the Cross Uphill, El Greco|''Jesuo portanta la krucumo supren'', [[El Greco]] Dosiero:Édouard_Manet_-_Portrait_de_l'abbé_Hurel.jpg|alternative=Portrait of Abbé Hurel, Édouard Manet|''Portreto de Abbé Hurel'', [[Édouard Manet]] Dosiero:Jean_Honoré_Fragonard_-_El_sacrificio_de_la_rosa.jpg|alternative=The Sacrifice of the Rose, Jean-Honoré Fragonard|''La Ofero de la Rozo'', [[Jean-Honoré Fragonard]] Dosiero:Jean_Baptiste_Camille_Corot_-_Vista_del_Castel_Sant'Angelo.jpg|alternative=Vist of Castel Sant'Angelo, Jean Baptiste Camille Corot|''Vidado de Kastelo Sant'Angelo'', [[Jean-Baptiste Camille Corot|Jean Baptiste Camille Corot]] Dosiero:Johannes_Cornelisz_Verspronck_-_Retrato_de_um_cavalheiro,_1651.jpg|alternative=Portrait of gentleman, Johannes Cornelisz Verspronck|''Portreto de sinjoro'', Johannes Cornelisz Verspronck Dosiero:Rachel_Ruysch_-_Naturaleza_muerta.jpg|alternative=Still life, Rachel Ruysch|''[[Aĵpentraĵo]]'', [[Rachel Ruysch]] Dosiero:Joaquín_Sorolla_y_Bastida_-_Josefina_de_Alvear_de_Errázuriz,_1905.jpg|''Josefina de Alvear de Errázuriz'', [[Joaquín Sorolla]] Dosiero:Josefina_Alvear_de_Errazuriz,_by_Giovanni_Boldini.jpg|''Josefina de Alvear de Errázuriz'', [[Giovanni Boldini]] </gallery><gallery perrow="5"> Dosiero:MNAD003.JPG Dosiero:Palacio_Errazuriz-lado.jpg Dosiero:MNAD002.JPG Dosiero:Silverware_and_china,_MNAD_Argentina.jpg Dosiero:MNAD005.JPG Dosiero:Palacio_Errázuriz_entrada.jpg Dosiero:Museo_de_Arte_Decorativo_Esculturas_del_Jardin.jpg Dosiero:ID_208_Palacio_Errázuriz_5408.jpg Dosiero:ID_208_Palacio_Errazuriz_0858.jpg </gallery> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == {{Komunejokat}} * {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Dekoraciartaj muzeoj]] [[Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Naciaj muzeoj]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Bonaero]] f7bfmmy4t3vt64pq1pfku7lpagwvp2k 9417362 9416954 2026-06-30T08:00:08Z Sj1mor 12103 9417362 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = AR-C | situo sur mapo = |tipo1 = reliefo |zomo=13 |estro= |vizitantoj= }} La '''Bonaera Nacia Muzeo de Dekoraciaj Artoj''' ({{Lang-es|'''Museo Nacional de Arte Decorativo'''}}) estas dekoracia muzeo en la argentina ĉefurbo [[Bonaero]]. Ĝi estis kreita kaj malfermita en 1937 post la akiro, fare de la Ŝtato, de la konstruaĵo kiu estis la Errázuriz-palaco de Matías Errázuriz Ortúzar (ĉilia ambasadoro en Argentino) kaj lia edzino Josefina de Alvear. Ambaŭ amasigis kolekton de artobjektoj kaj mebloj kiujn la Ŝtato akiris samtempe. La muzeo dependas de la Ministerio pri Kulturo de la Nacio. La konstruaĵo, konstruita inter 1911 kaj 1917, estas en la franca neoklasika stilo. Ĝi estis desegnita de la arkitekto René Sergent. Ĝi situas en la iama ''Palacio Errázuriz'' sur Avenida del Libertador en la distrikto [[Palermo (Bonaero)|Palermo]] kaj estas vizitebla de mardo ĝis dimanĉo de 12:30 ĝis 19:00. La muzeokonstruaĵo ankaŭ estas la ĉefsidejo de la ''Academia Argentina de Letras''. == Kolekto == Pli ol 4 000 objektoj videblas en la dek du ekspoziciejoj, inkluzive de pentraĵoj de [[El Greco]], [[Jean-Honoré Fragonard|Jean Honoré Fragonard]] kaj [[Édouard Manet]], skulptaĵoj el [[antikveco]] kaj de [[Auguste Rodin]], orientazia arto, [[Gobelino|gobelinoj]], [[porcelano]], meblaro de la 18-a jarcento kaj kolekto de miniatura arto. La konstanta ekspozicio estas kompletigita per provizoraj ekspozicioj, kaj ankaŭ koruskoncertoj kaj kursoj okazas regule. === El la konstanta kolekto === * Skulptaĵoj: [[Antoine Coysevox]], [[Auguste Rodin]], [[Antoine Bourdelle]], [[Ossip Zadkine]], Pierre Chinard, Jules Roulleau, Cristoforo Mantegazza, Alberto Lagos, [[Claude Michel]] ([[Clodion]]), Joseph Pollet, Paolo Troubetzcoy, Scipione Tadolini, Joseph Chinard, Léon-Ernest, * Miniaturoj: specimenoj de eŭropa origino de la 16-a ĝis 20-a jarcentoj, akvareloj, emajloj, guaŝoj. * Meblaro: verkoj de la meblistoj George Jacob, Jean Charles Ellaume, Abraham Roentgen, François-Honoré-Georges Jacob-Desmalter, Pierre Langlois, Claude-Charles Saunier, Jean-Henri Riesener, René Dubois * Oraĵaro: verkoj de Pierre Gouthière, François-Thomas Germain. * Pentraĵoj: [[El Greco]], Mateo Cerezo, skolo de Lucas Cranach la Maljuna, Fragonard, [[Camille Corot]], [[Edouard Manet]], Henri Fantin-Latour, Manet, Hermen Anglada Camarasa, [[Joaquín Sorolla]], [[José María Sert]], Raquel Ruysch, [[Jean-Baptiste Greuze]], Joseph Vernet, Michele Mariechi, Alfred de Deux, Luis de Morales, Eugène Boudin, John Singer Sergent, Nicolas Antoine Taunay, Franz Xavier Winterhalter, Marie Thérèse Geraldy, Aleksandro, Katia kaj Zenaida Serebriakova, Konstantin Somov, Alexandre Benois, Dimitri Levitzki, Giovanni Battista Lampi, Fernando Álvarez de Sotomayor, François Honoré Rigaud kaj Ros, [[Carle van Loo]], Jean-Laurent Mosnier, [[Hubert Robert]]. * Porcelanoj: Sèvres, Limoge, Vincennes, Chantilly, Mennecy, Meissen, Capucine. (Molda pasto kaj malmola pasto). Ankaŭ [[ĉina porcelano]] de la [[Ming]], Chien Lung kaj Yung-Chang periodoj. * Tapiŝoj: fabrikaĵoj el [[Tournai]] (15-a jarcento), Bruselo (malfrue 16-a jarcento ), [[Beauvais]] (18-a jarcento) kaj Gobelinoj. == Galerio == <gallery perrow="4"> Dosiero:El_Greco_-_Jesús_con_la_Cruz_a_cuestas.jpg|alternative=Jesus Bearing the Cross Uphill, El Greco|''Jesuo portanta la krucumo supren'', [[El Greco]] Dosiero:Édouard_Manet_-_Portrait_de_l'abbé_Hurel.jpg|alternative=Portrait of Abbé Hurel, Édouard Manet|''Portreto de Abbé Hurel'', [[Édouard Manet]] Dosiero:Jean_Honoré_Fragonard_-_El_sacrificio_de_la_rosa.jpg|alternative=The Sacrifice of the Rose, Jean-Honoré Fragonard|''La Ofero de la Rozo'', [[Jean-Honoré Fragonard]] Dosiero:Jean_Baptiste_Camille_Corot_-_Vista_del_Castel_Sant'Angelo.jpg|alternative=Vist of Castel Sant'Angelo, Jean Baptiste Camille Corot|''Vidado de Kastelo Sant'Angelo'', [[Jean-Baptiste Camille Corot|Jean Baptiste Camille Corot]] Dosiero:Johannes_Cornelisz_Verspronck_-_Retrato_de_um_cavalheiro,_1651.jpg|alternative=Portrait of gentleman, Johannes Cornelisz Verspronck|''Portreto de sinjoro'', Johannes Cornelisz Verspronck Dosiero:Rachel_Ruysch_-_Naturaleza_muerta.jpg|alternative=Still life, Rachel Ruysch|''[[Aĵpentraĵo]]'', [[Rachel Ruysch]] Dosiero:Joaquín_Sorolla_y_Bastida_-_Josefina_de_Alvear_de_Errázuriz,_1905.jpg|''Josefina de Alvear de Errázuriz'', [[Joaquín Sorolla]] Dosiero:Josefina_Alvear_de_Errazuriz,_by_Giovanni_Boldini.jpg|''Josefina de Alvear de Errázuriz'', [[Giovanni Boldini]] </gallery><gallery perrow="5"> Dosiero:MNAD003.JPG Dosiero:Palacio_Errazuriz-lado.jpg Dosiero:MNAD002.JPG Dosiero:Silverware_and_china,_MNAD_Argentina.jpg Dosiero:MNAD005.JPG Dosiero:Palacio_Errázuriz_entrada.jpg Dosiero:Museo_de_Arte_Decorativo_Esculturas_del_Jardin.jpg Dosiero:ID_208_Palacio_Errázuriz_5408.jpg Dosiero:ID_208_Palacio_Errazuriz_0858.jpg </gallery> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == {{Komunejokat}} * {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Dekoraciartaj muzeoj]] [[Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Naciaj muzeoj]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Bonaero]] d85oook1ikca42gqfevlwarvl6rkmhi 4 867476 9417021 9410673 2026-06-29T14:51:18Z MediaWiki message delivery 89331 /* Wikidata weekly summary #738 */ nova sekcio 9417021 wikitext text/x-wiki {{arkivo|[[Vikipedio:Vikidatumoj/Novaĵoj/Arkivo]]}} == Wikidata weekly summary #624 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.</br>This is the Wikidata summary of the week before 2024-04-22.</br>[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]] are available.''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OpeninfoBot|OpeninfoBot]] - Task: Importing financial data (assets, equity, revenue, EBIT, net profit) from openinfo.uz to entries on public Uzbek companies in Wikidata. ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/IntegrationBot|IntegrationBot]] - Task: retrieve information from Wikidata and contribute data back ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * It’s time to nominate your favorite tool(s) for the fifth edition of the [[m:Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award!]] To nominate, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/797991?lang=en follow this link]. Deadline: 10 May 2024 - winners will be unveiled at [[m:Wikimania_2024|Wikimania 2024]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://tribuneonlineng.com/wikimedia-begins-mapping-of-anambra-mdas-streets-markets-on-wikidata/ Wikimedia begins mapping of Anambra MDAs, streets, markets on Wikidata] - The Wikimedia Anambra Network and the Anambra State ICT Agency are collaborating on a project to map ministries, departments, agencies (MDAs), streets, and markets in Anambra State on Wikidata. * Papers **[https://content.iospress.com/articles/semantic-web/sw243562 Evidence of large-scale conceptual disarray in multi-level taxonomies in Wikidata] **[https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2024.04.12.589259v1 Bringing PanglaoDB to 5-star Linked Open Data using Wikidata] + [https://sciencecast.org/casts/n3rvoge1kzh0 AI audio abstract] ''' Tool of the week ''' * [https://mishramilan.toolforge.org/ Mishramilan (মিশ্রমিলন)], a tool listing words/phrases in different language catalogs and allowing users to match the entries in those catalogs to existing Wikidata lexemes or to create new lexemes based on those entries. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * It's not too late to join the Wikidata Open Online Course, open from April 22 to May 31! Whether you're a beginner taking your first steps, an individual in need of a refresher on Wikidata concepts, or a seasoned trainer looking to level up your skills - this course is right for you. Register here: [[d:Wikidata:Open Online Course|Wikidata:Open Online Course]] * There is [[Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/April 2024 scaling update|a new update]] relative to the experiment with splitting the Wikidata Query Service graph. A [[Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split/WDQS Split Refinement|new proposal for the split]] has also been published, feedback will be open until May 15th 2024. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * General datatypes: **[[:d:Property:P12563|Imagehash difference hash]] (<nowiki>hash which tells whether two images look nearly identical</nowiki>) **[[:d:Property:P12565|image of construction]] (<nowiki>image showing the building/object/work under construction</nowiki>) **[[:d:Property:P12571|derived from base unit]] (<nowiki>the base unit(s) that this derived unit is derived from</nowiki>) **[[:d:Property:P12574|International Classification of Nonprofit Organizations]] (<nowiki>industry classification for nonprofit organization created by the Johns Hopkins University and adapted by the United Nations</nowiki>) **[[:d:Property:P12583|RTE substation ID]] (<nowiki>identifier of electrical substations operated by RTE in France</nowiki>) **[[:d:Property:P12605|‎API formatter URL]] (<nowiki>URI template from which "$1" can automatically be replaced with the effective property value on items; for API access and other machine-readable data</nowiki>) **[[:d:Property:P12616|leaf morphology]] (<nowiki>characterization of aspects of the shape of a plant’s leaves</nowiki>) **[[:d:Property:P12617|‎creative director]] (<nowiki>person who makes high-level creative decisions</nowiki>) **[[:d:Property:P12621|beneficial owner]] (<nowiki>natural person or persons who ultimately owns or controls a company or organisation</nowiki>) **[[:d:Property:P12634|official server list URL]] (<nowiki>website, officially recommended by the developer of the software, that lists public server instances of the software</nowiki>) **[[:d:Property:P12642|EBITDA]] (<nowiki>accounting measure: net earnings, before interest expenses, taxes, depreciation, and amortization are subtracted</nowiki>) **[[:d:Property:P12643|date popularized]] (<nowiki>point in time the subject became well known to the public, if different from its inception</nowiki>) **[[:d:Property:P12649|number of accepted contributions]] (<nowiki>number of accepted submissions, e.g., conference articles to a conference</nowiki>) **[[:d:Property:P12650|electoral symbol]] (<nowiki>symbol allocated to a political party or candidate for use on ballots</nowiki>) **[[:d:Property:P12651|authorised capital]] (<nowiki>maximum amount of share capital that the company is authorised to issue to shareholders</nowiki>) **[[:d:Property:P12655|number of submissions]] (<nowiki>number of submissions, e.g., submitted papers to a conference</nowiki>) **[[:d:Property:P12657|follows spelling pattern]] (<nowiki>spelling rule, pattern or paradigm followed by this form</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12553|‎ECF rating code]], [[:d:Property:P12554|CalPhotos taxon ID]], [[:d:Property:P12558|TMDB season ID]], [[:d:Property:P12559|TMDB episode ID]], [[:d:Property:P12560|ASM Mammal Diversity Database ID]], [[:d:Property:P12561|SteamGridDB ID]], [[:d:Property:P12562|Amazon Luna game ID]], [[:d:Property:P12564|‎Triton Poker player ID]], [[:d:Property:P12566|Traineras rower ID]], [[:d:Property:P12567|StatMuse Premier League player ID]], [[:d:Property:P12568|AllSkaters person ID]], [[:d:Property:P12569|DoblajeVideojuegos dub actor ID]], [[:d:Property:P12570|IsThereAnyDeal ID]], [[:d:Property:P12572|Algerian National Library ID]], [[:d:Property:P12573|Lisaan Masry Egyptian Arabic Dictionary ID]], [[:d:Property:P12575|Encyclopaedia of the Qur'ān ID]], [[:d:Property:P12576|Brazilian Football Confederation player ID]], [[:d:Property:P12577|BeSoccer player ID]], [[:d:Property:P12578|A New Nation Votes ID]], [[:d:Property:P12579|istina.msu.ru person ID]], [[:d:Property:P12580|KupiGolos game ID]], [[:d:Property:P12581|Oskar Schindler Archive agent ID]], [[:d:Property:P12582|Oxford Reference overview ID]], [[:d:Property:P12584|Theatrical Index company ID]], [[:d:Property:P12585|Touhou Wiki ID]], [[:d:Property:P12586|Traineras club ID]], [[:d:Property:P12587|Traineras competition ID]], [[:d:Property:P12588|Slovenian organization number]], [[:d:Property:P12589|Featherbase ID]], [[:d:Property:P12590|TUESPWiki ID]], [[:d:Property:P12591|Theatrical Index theatre ID]], [[:d:Property:P12592|Supreme Court of Canada case number]], [[:d:Property:P12593|SNS Info Saúde]], [[:d:Property:P12594|OSHA Occupational Chemical Database ID]], [[:d:Property:P12595|National Library of Uruguay authority ID]], [[:d:Property:P12596|museum-digital tag ID]], [[:d:Property:P12597|museum-digital person ID]], [[:d:Property:P12598|government.ru person ID]], [[:d:Property:P12599|arch2.iofe.center person ID]], [[:d:Property:P12600|Digital Athenaeus Catalog author ID]], [[:d:Property:P12601|China Ministry of Industry and Information Technology ID]], [[:d:Property:P12602|BFO class ID]], [[:d:Property:P12603|identifiant Sculpturo]], [[:d:Property:P12604|Michigan Historical Marker ID]], [[:d:Property:P12606|Barry Hugman's Footballers player ID]], [[:d:Property:P12607|droitne.ch author ID]], [[:d:Property:P12608|Statbunker player ID]], [[:d:Property:P12609|ffspb.org player ID]], [[:d:Property:P12610|beachsoccer.com team ID]], [[:d:Property:P12612|‎WildTangent Games ID]], [[:d:Property:P12613|HCERES organisation ID]], [[:d:Property:P12614|az.lib.ru author ID]], [[:d:Property:P12615|Hanslick Online person ID]], [[:d:Property:P12618|ID of member of the Chambre des députés]], [[:d:Property:P12619|Algerian National Statistics Office ID]], [[:d:Property:P12620|mosff.ru staff ID]], [[:d:Property:P12622|PeerTube channel address]], [[:d:Property:P12623|WDF player ID]], [[:d:Property:P12624|‎The Spriters Resource game ID]], [[:d:Property:P12625|‎Cemu Wiki article ID]], [[:d:Property:P12626|‎Génération Nintendo game ID]], [[:d:Property:P12627|British Comedy Guide person ID]], [[:d:Property:P12628|The Oxford Dictionary of Islam ID]], [[:d:Property:P12629|Zillow zpid]], [[:d:Property:P12630|Aragonario ID (6th version)]], [[:d:Property:P12631|The Oxford Encyclopedia of the Islamic World ID]], [[:d:Property:P12632|Algerian trademark number ID]], [[:d:Property:P12633|Dictionary of Qur'anic Usage ID]], [[:d:Property:P12635|‎Delisted Games ID]], [[:d:Property:P12636|Algerian commune ID]], [[:d:Property:P12637|The Oxford Encyclopedia of Islam and Women ID]], [[:d:Property:P12638|The Islamic World: Past and Present ID]], [[:d:Property:P12639|The Concise Oxford Dictionary of World Religions ID]], [[:d:Property:P12640|pressball.by football manager ID]], [[:d:Property:P12641|Duden sense ID]], [[:d:Property:P12644|GovTrack person ID]], [[:d:Property:P12645|PlantZAfrica Plants of the Week ID]], [[:d:Property:P12646|Kritikanstvo game ID]], [[:d:Property:P12647|Kritikanstvo publication ID]], [[:d:Property:P12648|Kritikanstvo critic ID]], [[:d:Property:P12652|myabandonware.com game ID]], [[:d:Property:P12653|FürthWiki article ID]], [[:d:Property:P12654|IAFD film UUID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/WEM facility code|WEM facility code]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Type of representation|Type of representation]] (<nowiki>Property to indicate the '''representation type''' as a qualifier for Wikimedia Commons SDC Depicts statements of such Wikidata items, indicating the media type of the media file as can be derived from its registered property in Wikidata, being different from P18 (image).</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/is fake of|is fake of]] (<nowiki>the kind (class) of elements this item falsifies / is a fake for</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/image decay|image decay]] (<nowiki>image decay suffered by an old photograph</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/risk group|risk group]] (<nowiki>risk group of a biological agent guiding its initial handling in labs according to the risk group classification defined by the WHO laboratory biosafety manual</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/tartan image|tartan image]] (<nowiki>image of the item's tartan</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/tartan|tartan]] (<nowiki>item's tartan; Tartan is a Scottish cloth pattern symbolizing a clan, region, or group.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hasFeldpostNumber|hasFeldpostNumber]] (<nowiki>Property to link German military units to their respective Feldpost numbers, referencing the specific identifier used during the military communications in the world wars.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/total deposits|total deposits]] (<nowiki>total value of deposits held by a bank or financial institution</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Total loans|Total loans]] (<nowiki>total value of loans given out by a bank or financial institution</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/source of transfer & destination of transfer|source of transfer & destination of transfer]] (<nowiki>entity that a transferred item is initially associated with, before this process associates it with another entity (the destination of transfer) [aliases: source / sender]</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/type of deterioration|type of deterioration]] (<nowiki>to indicate types of deterioration presented by an artwork, building, artifact, etc.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/rythme narratif|rythme narratif]] (<nowiki>video game mechanic based on the rhythm of the player's actions</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/event role|event role]] (<nowiki>item that describes a role in an event class</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Patent Abstract|Patent Abstract]] (<nowiki>Abstract of the patent</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/TMDB award IDs|TMDB award IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algerian National Assembly ID|Algerian National Assembly ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPV profile ID|CPV profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SPV profile ID|SPV profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Essential Dictionary of Foreign Terms in English ID|The Oxford Essential Dictionary of Foreign Terms in English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YList ID|YList ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur brewery ID|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur brewery ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brill ID|Brill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Canonical Hadith ID|Encyclopedia of Canonical Hadith ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/case number (mainland China)|case number (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/English & Scottish Football League transfers player ID|English & Scottish Football League transfers player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rugby Romania ID|Rugby Romania ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scottish Register of Tartans ID|Scottish Register of Tartans ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Arabic Literary Terms and Devices ID|A Dictionary of Arabic Literary Terms and Devices ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NICE Paintings ID|NICE Paintings ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AccessAble venue ID|AccessAble venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Phrase and Fable ID|The Oxford Dictionary of Phrase and Fable ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Asociation Espanola de Amigos de los Castillos ID|Asociation Espanola de Amigos de los Castillos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pitchbook Company Profile|Pitchbook Company Profile]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cbonds Company Profile|Cbonds Company Profile]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sonic Retro article ID|Sonic Retro article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New Oxford American Dictionary ID|New Oxford American Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunstenpunt Knowledge Graph ID|Kunstenpunt Knowledge Graph ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Encyklopedia Medyków Powstania Warszawskiego|identifiant Encyklopedia Medyków Powstania Warszawskiego]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algerian district ID|Algerian district ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Spriters Resource platform ID|The Spriters Resource platform ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam ID|The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Encyclopedia of Islam and Politics ID|The Oxford Encyclopedia of Islam and Politics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PEGI game ID|PEGI game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jerusalem Film Cinematheque person id|Jerusalem Film Cinematheque person id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture ID|The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flora Croatica Database taxon ID|Flora Croatica Database taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algerian province ID|Algerian province ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/more kaino.kotus.fi identifiers|more kaino.kotus.fi identifiers]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Encyclopedia ID|World Encyclopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of the Middle Ages ID|Encyclopedia of the Middle Ages ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gentoo Guru ID|Gentoo Guru ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/9q8y World map of subway maps] ** [https://w.wiki/9prg View of the associative network of artists to societies] ([https://wikis.world/@AllyD@mastodon.online/112308165695743397 source]) ** [https://w.wiki/6TNS Top album languages found on Wikidata right now] [https://wikis.world/@moebeus@mastodon.online/112302638644990711 source] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject NZThesisProject Wikidata library training Christchurch 2024|WikiProject NZThesisProject Wikidata library training Christchurch 2024]] - The aim is to organize an event to show participants how adding New Zealand collections to Wikidata can be useful, and to train participants to improve Wikidata Items so that tools such as Scholia, which builds academic profiles, will be demonstrated. ** [[d:Wikidata:WikiProject Islam|WikiProject Islam]] - Aims to collaborate on Islam-related topics ** [[d:Wikidata:WikiProject Algerian History|WikiProject Algerian History]] - The goal of this project is to ensure the completeness of the history of Algeria (Q473761) during its historic period to modern time in Wikidata. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject India/General Elections 2024 task force|WikiProject India/General Elections 2024 task force]] - is an initiative to create and up-to-date information related to general election ([[d:Q1076105|Q1076105]]) in India ([[d:Q668|Q668]]). * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/projectmerge|Merge candidates based on same sitelink name]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q353003|Bertus Aafjes (Q353003)]] - Dutch poet and writer (1914–1993) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1200000|dismesso (L1200000)]] - "discontinued/disused" in Italian ''' Development ''' * mul language code: We are continuing the roll-out. It is now available on https://test.wikidata.org and https://wikidata.beta.wmflabs.org. * REST API: We are putting finishing touches on the following: ** Create an Item via POST /entities/items ([[phab:T342990]]) ** Modify data of a Property via PATCH /entities/properties/{property_id} ([[phab:T347394]]) * EntitySchemas: We are continuing the work on the new datatype to link to EntitySchemas in statements. * Leveling Up Days: We are wrapping up the event. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: Other objects and tools * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 11:07, 22 April 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26646684 --> == Wikidata weekly summary #625 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * [https://www.eventbrite.com/e/nubuke-wikidata-workshop-tickets-888255936417 Nubuke Wikidata Workshop] - Sat. 27 April 1100 - 1400 GMT at the Nubuke Foundation, Lome Close Accra, Ghana. * There's still time for nominating your favorite tool in the [[m:Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award!]] To nominate, follow this link. Deadline: 10 May 2024 - winners unveiled at Wikimania 2024 * [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2024|Coordinate Me 2024]] - an international Wikidata competition around content with geodata. The competition starts on 1 May 2024 and ends on 31 May 2024. * [[mw:Wikimedia_Hackathon_2024|Wikimedia Hackathon 2024]] is just around the corner, taking place in Tallinn, Estonia from 02 - 06 May. We hope there will be lots of Wikidata hacking projects worked on. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://diff.wikimedia.org/2024/04/25/international-museum-day-2024-a-call-to-increase-museum-coverage-on-wikimedia/screenshot-2024-04-19-at-16-32-25/ Diff Blog: Museums around the world, according to Wikidata] - Wikimedia's own blog, Diff, has this interesting graphic showing museums around the world. To explore further, check the [https://w.wiki/9kvh Wikidata Query]. * Papers ** [https://www.researchgate.net/publication/379950304_Bringing_PanglaoDB_to_5-star_Linked_Open_Data_using_Wikidata Bringing PanglaoDB to 5-star Linked Open Data using Wikidata] - This paper documents the experiences mapping PanglaoDB's free text cell types and genes i Wikidata to improve reusability and fairness. By Tiago Lubiana & João Vitor F. Cavalcante. ** [https://www.pedroandretta.info/index/2024/04/22/explorando-o-wikidata-para-pesquisas-em-ciencias-sociais/ Exploring Wikidata for Social Science Research] (Portugese) - Highlights the relevance of open resources such as Wikidata for the Social Sciences, providing access to information that facilitates research in the social, economic and cultural areas. By Wenceslao Arroyo-Machado. ** [https://zenodo.org/records/11069148 Integrating Wikidata with Data Sleuthing Techniques] For Enhanced Knowledge Discovery of Hidden Figures - this is a training resource to find and enrich Items on Natural History collector's. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=mClx7j_Uqq0 The Data Mine: Wikimedia Content Quality 2024] - a short video on how to find mismatched data between Wikidata on other data sources. ** [https://www.youtube.com/watch?v=O72MN8WTfxI MWCon Spring 2024 (Day 3)] - This session of the MediaWiki Users and Developers Conference explores the different extensions you can use with Wikibase. See the rest of the [[mw:MediaWiki_Users_and_Developers_Conference|program here]] ** [https://www.youtube.com/watch?v=UcmbTtL3JBs Getting Started with OpenRefine] - Introducing OpenRefine, importing data, filtering and faceting and bulk editing, as well as how to connect to other data sources for reconciling your data. By Margaret Heller & Diana Rusch. ** [https://www.youtube.com/watch?v=yw6rzbNth7Y A Decade of Scholarly Research on Open Knowledge Graphs] - Houcemeddine Turki host this presentation of the LREC-COLING 2024's findings. You can [https://arxiv.org/abs/2306.13186 read the full paper here.] ** [https://www.youtube.com/watch?v=Wyb08oGZeLA Beyond Wikidata: building a universal knowledge graph with MediaWiki and Wikibase] - James Hare explores Wikibase as a focused alternative to creating a knowledge graph around a specific theme or project. ''' Tool of the week ''' * [https://www.antvaset.com/wikidatas-ontology Antvaset's Wikidata Ontology explorer] - explore Wikidata's Ontology in this top-down tree explorer. By Anton Vasetenkov. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland closed their Call for Software Contributions! Discover the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Software_Collaboration_for_Wikidata/Call_Submissions project proposals submitted] and share [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Software_Collaboration_for_Wikidata/Call_Submissions your feedback]. * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibase-cloud@lists.wikimedia.org/thread/2RU4BCZS3U4EQF2BFDVJLANCT5TCXQI2/ Release of Wikibase Suite: Wikibase 1.39.7WMDE .18 - minor security release compatible with MediaWiki 1.39.7] * [https://openrefine.org/blog/2024/04/29/version-3-8-0 OpenRefine 3.8.0 was released] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P12583|RTE substation ID]] (<nowiki>identifier of electrical substations operated by RTE in France</nowiki>) ***[[:d:Property:P12605|‎API formatter URL]] (<nowiki>URI template from which "$1" can automatically be replaced with the effective property value on items; for API access and other machine-readable data</nowiki>) ***[[:d:Property:P12616|leaf morphology]] (<nowiki>characterization of aspects of the shape of a plant’s leaves</nowiki>) ***[[:d:Property:P12617|‎creative director]] (<nowiki>person who makes high-level creative decisions</nowiki>) ***[[:d:Property:P12621|beneficial owner]] (<nowiki>natural person or persons who ultimately owns or controls a company or organisation</nowiki>) ***[[:d:Property:P12634|official server list URL]] (<nowiki>website, officially recommended by the developer of the software, that lists public server instances of the software</nowiki>) ***[[:d:Property:P12642|EBITDA]] (<nowiki>accounting measure: net earnings, before interest expenses, taxes, depreciation, and amortization are subtracted</nowiki>) ***[[:d:Property:P12643|date popularized]] (<nowiki>point in time the subject became well known to the public, if different from its inception</nowiki>) ***[[:d:Property:P12649|number of accepted contributions]] (<nowiki>number of accepted submissions, e.g., conference articles to a conference</nowiki>) ***[[:d:Property:P12650|electoral symbol]] (<nowiki>symbol allocated to a political party or candidate for use on ballots</nowiki>) ***[[:d:Property:P12651|authorised capital]] (<nowiki>maximum amount of share capital that the company is authorised to issue to shareholders</nowiki>) ***[[:d:Property:P12655|number of submissions]] (<nowiki>number of submissions, e.g., submitted papers to a conference</nowiki>) ***[[:d:Property:P12657|follows spelling pattern]] (<nowiki>spelling rule, pattern or paradigm followed by this form</nowiki>) ***[[:d:Property:P12663|risk group]] (<nowiki>risk group of a biological agent guiding its initial handling in labs according to the risk group classification defined by the WHO laboratory biosafety manual</nowiki>) ***[[:d:Property:P12677|timetable/schedule URL]] (<nowiki>link to the timetable or the schedule (in PDF, HTML, image format) for the given service or the event schedule. The current timetable/schedule should have preferred rank.</nowiki>) ***[[:d:Property:P12680|deterioration]] (<nowiki>to indicate types of deterioration presented by an artwork, building, artifact, etc.</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P12582|Oxford Reference overview ID]], [[:d:Property:P12584|Theatrical Index company ID]], [[:d:Property:P12585|Touhou Wiki ID]], [[:d:Property:P12586|Traineras club ID]], [[:d:Property:P12587|Traineras competition ID]], [[:d:Property:P12588|Slovenian organization number]], [[:d:Property:P12589|Featherbase ID]], [[:d:Property:P12590|TUESPWiki ID]], [[:d:Property:P12591|Theatrical Index theatre ID]], [[:d:Property:P12592|Supreme Court of Canada case number]], [[:d:Property:P12593|SNS Info Saúde]], [[:d:Property:P12594|OSHA Occupational Chemical Database ID]], [[:d:Property:P12595|National Library of Uruguay authority ID]], [[:d:Property:P12596|museum-digital tag ID]], [[:d:Property:P12597|museum-digital person ID]], [[:d:Property:P12598|government.ru person ID]], [[:d:Property:P12599|arch2.iofe.center person ID]], [[:d:Property:P12600|Digital Athenaeus Catalog author ID]], [[:d:Property:P12601|China Ministry of Industry and Information Technology ID]], [[:d:Property:P12602|BFO class ID]], [[:d:Property:P12603|identifiant Sculpturo]], [[:d:Property:P12604|Michigan Historical Marker ID]], [[:d:Property:P12606|Barry Hugman's Footballers player ID]], [[:d:Property:P12607|droitne.ch author ID]], [[:d:Property:P12608|Statbunker player ID]], [[:d:Property:P12609|ffspb.org player ID]], [[:d:Property:P12610|beachsoccer.com team ID]], [[:d:Property:P12612|‎WildTangent Games ID]], [[:d:Property:P12613|HCERES organisation ID]], [[:d:Property:P12614|az.lib.ru author ID]], [[:d:Property:P12615|Hanslick Online person ID]], [[:d:Property:P12618|ID of member of the Chambre des députés]], [[:d:Property:P12619|Algerian National Statistics Office ID]], [[:d:Property:P12620|mosff.ru staff ID]], [[:d:Property:P12622|PeerTube channel address]], [[:d:Property:P12623|WDF player ID]], [[:d:Property:P12624|‎The Spriters Resource game ID]], [[:d:Property:P12625|‎Cemu Wiki article ID]], [[:d:Property:P12626|‎Génération Nintendo game ID]], [[:d:Property:P12627|British Comedy Guide person ID]], [[:d:Property:P12628|The Oxford Dictionary of Islam ID]], [[:d:Property:P12629|Zillow zpid]], [[:d:Property:P12630|Aragonario ID (6th version)]], [[:d:Property:P12631|The Oxford Encyclopedia of the Islamic World ID]], [[:d:Property:P12632|Algerian trademark number ID]], [[:d:Property:P12633|Dictionary of Qur'anic Usage ID]], [[:d:Property:P12635|‎Delisted Games ID]], [[:d:Property:P12636|Algerian commune ID]], [[:d:Property:P12637|The Oxford Encyclopedia of Islam and Women ID]], [[:d:Property:P12638|The Islamic World: Past and Present ID]], [[:d:Property:P12639|The Concise Oxford Dictionary of World Religions ID]], [[:d:Property:P12640|pressball.by football manager ID]], [[:d:Property:P12641|Duden sense ID]], [[:d:Property:P12644|GovTrack person ID]], [[:d:Property:P12645|PlantZAfrica Plants of the Week ID]], [[:d:Property:P12646|Kritikanstvo game ID]], [[:d:Property:P12647|Kritikanstvo publication ID]], [[:d:Property:P12648|Kritikanstvo critic ID]], [[:d:Property:P12652|myabandonware.com game ID]], [[:d:Property:P12653|FürthWiki article ID]], [[:d:Property:P12654|IAFD film UUID]], [[:d:Property:P12658|A Dictionary of Arabic Literary Terms and Devices ID]], [[:d:Property:P12659|Rugby Romania ID]], [[:d:Property:P12660|Scottish Register of Tartans ID]], [[:d:Property:P12661|Asociation Espanola de Amigos de los Castillos ID]], [[:d:Property:P12662|NICE Paintings ID]], [[:d:Property:P12664|Sonic Retro article ID]], [[:d:Property:P12665|Algerian district ID]], [[:d:Property:P12666|English & Scottish Football League transfers player ID]], [[:d:Property:P12667|The Spriters Resource platform ID]], [[:d:Property:P12668|Encyklopedia Medyków Powstania Warszawskiego ID]], [[:d:Property:P12669|Cerist.dz CCDZ ID]], [[:d:Property:P12670|Flora Croatica Database taxon ID]], [[:d:Property:P12671|Quadrinhopédia artist ID]], [[:d:Property:P12672|SPV profile ID]], [[:d:Property:P12673|CPV profile ID]], [[:d:Property:P12674|Kunstenpunt Knowledge Graph ID]], [[:d:Property:P12675|The Oxford Dictionary of Phrase and Fable ID]], [[:d:Property:P12676|Hindawi Foundation book ID]], [[:d:Property:P12678|The Oxford Essential Dictionary of Foreign Terms in English ID]], [[:d:Property:P12679|Pennsylvania State Senate ID]], [[:d:Property:P12681|Vanhan kirjasuomen sanakirja ID]], [[:d:Property:P12682|Suomi–ruotsi-suursanakirja ID]], [[:d:Property:P12683|‎FilmVandaag ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/WEM facility code|WEM facility code]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Type of representation|Type of representation]] (<nowiki>Property to indicate the '''representation type''' as a qualifier for Wikimedia Commons SDC Depicts statements of such Wikidata items, indicating the media type of the media file as can be derived from its registered property in Wikidata, being different from P18 (image).</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/is fake of|is fake of]] (<nowiki>the kind (class) of elements this item falsifies / is a fake for</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/tartan|tartan]] (<nowiki>item's tartan; Tartan is a Scottish cloth pattern symbolizing a clan, region, or group.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/hasFeldpostNumber|hasFeldpostNumber]] (<nowiki>Property to link German military units to their respective Feldpost numbers, referencing the specific identifier used during the military communications in the world wars.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/total deposits|total deposits]] (<nowiki>total value of deposits held by a bank or financial institution</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Total loans|Total loans]] (<nowiki>total value of loans given out by a bank or financial institution</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/source of transfer & destination of transfer|source of transfer & destination of transfer]] (<nowiki>entity that a transferred item is initially associated with, before this process associates it with another entity (the destination of transfer) [aliases: source / sender]</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/rythme narratif|rythme narratif]] (<nowiki>video game mechanic based on the rhythm of the player's actions</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/event role|event role]] (<nowiki>item that describes a role in an event class</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Patent Abstract|Patent Abstract]] (<nowiki>Abstract of the patent</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/category for this time deaths|category for this time deaths]] (<nowiki>category item for people who died in this time</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/category for this time births|category for this time births]] (<nowiki>category item for people who born in this time</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/is ontological root of|is ontological root of]] (<nowiki>forms the root element of the ontology</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/founder of|founder of]] (<nowiki>Organization, religion, or place that was founded or co-founded by subject. Inverse of P112.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/writing technique|writing technique]] (<nowiki>technique used for writing on stone, paper or other support</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Inventaire du patrimoine immobilier culturel|identifiant Inventaire du patrimoine immobilier culturel]] (<nowiki></nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/TMDB award IDs|TMDB award IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algerian National Assembly ID|Algerian National Assembly ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YList ID|YList ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur brewery ID|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur brewery ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brill ID|Brill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Canonical Hadith ID|Encyclopedia of Canonical Hadith ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/case number (mainland China)|case number (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AccessAble venue ID|AccessAble venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pitchbook Company Profile|Pitchbook Company Profile]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cbonds Company Profile|Cbonds Company Profile]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New Oxford American Dictionary ID|New Oxford American Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam ID|The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Encyclopedia of Islam and Politics ID|The Oxford Encyclopedia of Islam and Politics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PEGI game ID|PEGI game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jerusalem Film Cinematheque person id|Jerusalem Film Cinematheque person id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture ID|The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algerian province ID|Algerian province ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Encyclopedia ID|World Encyclopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of the Middle Ages ID|Encyclopedia of the Middle Ages ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gentoo Guru ID|Gentoo Guru ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oxford University Press ID|Oxford University Press ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FilmVandaag ID|FilmVandaag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FBW-Kennung|FBW-Kennung]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duden node ID|Duden node ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cambridge University Press ID|Cambridge University Press ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taylor & Francis book ID|Taylor & Francis book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks book ID|AbeBooks book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/COBISS ID|COBISS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dhliz person ID|Dhliz person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGD Block Code|LGD Block Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Edinburgh University Press ID|Edinburgh University Press ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BD Gest' work ID|BD Gest' work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gentoo Wiki ID|Gentoo Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Barnes & Noble ID|Barnes & Noble ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vanguard Books ID|Vanguard Books ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Douban Personage ID|Douban Personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/De Gruyter ID|De Gruyter ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thriftbooks ID|Thriftbooks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/eBay item|eBay item]], [[:d:Wikidata:Property proposal/numéro d'établissement d'une ICPE|numéro d'établissement d'une ICPE]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Columbia University Press ID|Columbia University Press ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kōmako id|Kōmako id]] <!-- END NEW PROPOSALS --> * [[d:Wikidata:Properties for deletion|Deleted properties]]: You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/9uxM Two or more statements on a certain property] - generates a list of all elements where there are two or more statements on a certain property (without deprecated statements). ** [https://w.wiki/9uxW Explore data about Tabakalera participants] - find biographical information of film director's that have participate din the San Sebastian Film Festival Tabalakera cultural centre. ** [https://w.wiki/9twM Mothers on Wikidata] - explore the mother and child relationships of Wikidata items. ** [https://w.wiki/9saJ Presidents of French Universities] - curious about which individuals have presided at French Universities and Higher education institutions? This query explores that! * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q539544|Jerzy Spława-Neyman]] - A polish Statistician, the first to introduce a confidence interval to statistical hypothesis testing. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L593075|Pfeil (DE)]] - Arrow, part of the [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php Weekly Lexeme Challenge]. ''' Development ''' * [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed above. * Comment on property proposals: [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open proposals]] * [[d:Wikidata:Contribute/Suggested and open tasks|Suggested and open tasks]]! * Contribute to a [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase items|Showcase item]]. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]]''' &middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &middot; [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 14:41, 29 apr. 2024 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26673942 --> == Wikidata weekly summary #626 == [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.</br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-05-06.</br>[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]] are available.''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * '''Reminder:''' the period for [[d:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split/WDQS_Split_Refinement|feedback]] on the [[Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split|Wikidata Query Service graph split]] ruleset closes on 15-May-2024. More information [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/AHOKYOHFMHHDVOSVTFON3PGB5EAUUPX2/ here]! ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * The [[mw:Wikimedia_Hackathon_2024|Wikimedia Hackathon 2024]] took place in Tallinn, Estonia. Wikimedians from all over came together to hack on a huge variety of topics, including Wikidata and Wikibase topics. See the entire [[mw:Wikimedia_Hackathon_2024/Program|Program]] * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/GGOTS5P465W6AIC2UDEKSYSDNOQD4MDB/ International Museum Day 2024 on Wikimedia: Take part in the translation, media, and data challenges!] * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wiki-research-l@lists.wikimedia.org/thread/T5WK6BO5NKVPZDDXVUP6UQOB4I2QHT5Y/ Registration for Wiki Workshop 2024 is now open!] The event will be virtually held on *June 20, 12:00-18:30 UTC * [https://wikimedia.org.au/wiki/Coordinate_Me_2024 Coordinate Me 2024] is an international Wikidata competition taking place over the month of May. This year, the focus is on enriching or creating Wikidata items with the [[d:Property:P625|Property: Coordinate Location (P625)]]. To participate, [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/wikidata/Coordinate_Me_2024_AUS_(2024)?enroll=|first enroll on the dashboard] to ensure your edits are tracked. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: [https://arxiv.org/pdf/2404.14695 MisgenderMender] - A community-informed approach to interventions of misgendering. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=5nkBRHTvZJI Intro to Wikidata Query Service] - hosted by [[d:User:Gnoeee|User:Gnoeee]], this comprehensive video will equip newcomers to Wikidata with the skills to effectively start querying Wikidata. ** [https://www.youtube.com/watch?v=u8EghOSdzEA Siobhan Leachman, NZ Citizen Scientist and Wikipedian] - CitSciOz23 Keynote Speaker, this prolific editor discusses her passions and workflows for contributing and enriching Wikidata on topics as diverse as women scientists, scientific illustrators, artworks and citation data, moths and more. ** [https://www.youtube.com/watch?v=pBcmaqJEEMA WikiSearch from Wikibase Data] - Wout Geveart shows how the WikiSearch extension is using Wikibase data to explore and visualise the data in new ways. ** [https://www.youtube.com/watch?v=njgPYd4eXuw WikimediaAPIs: a WM Technology Training Session] - Mr. Neechalkaran of the WM Indic MediaWiki Developers Usergroup introduces the function and utility of WM projects APIs, including the REST AOI, the Wikidata API and more. ** [https://us02web.zoom.us/rec/play/LOHqqWDVWxgCvL1SU2T_R-mktp-xUu-0tzQkCmegJyU2JnT-6bAyopadLg3kWI8HG2MpHtv9FJAmuLUh.8XOWDeQJ2n4ZUhEM?canPlayFromShare=true&from=share_recording_detail&continueMode=true&componentName=rec-play&originRequestUrl=https%3A%2F%2Fus02web.zoom.us%2Frec%2Fshare%2F2cvZX_xvgfh5xwiJItyvx5uWH0pqvd5fl_tuvxYIsFo6wVDdY9H_2BBxtFS5H5CT.hG1v-SjAD1xbEudc Accessing Wikidata's Data: An Introduction to the Wikidata REST API] (Zoom recording). A WikiMentor Africa session by Eugene Egbe. ''' Tool of the week ''' * [https://tools.wmflabs.org/ptable Wikidata periodic table] - Tool by [[d:User:Ricordisamoa|User:Ricordisamoa]], to browse all chemical elements available on Wikidata, with atomic number, chemical symbol, and localized label. It also includes two charts of the nuclides, with links to every isotope in Wikidata, colored by half-life or decay mode. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * A new UI mode is available for the online validator for EntitySchemas. It represents validation reports as a table rather than a very long string, and replaces most links with hyperlinks with some of the text behind them; making them easier to read. Currently being tested at https://shex-validator.toolforge.org/packages/shex-webapp/doc/shex-simple-improved.html, we are looking for participants to evaluate this tool. Some experience with editing Wikidata is appreciated, but no experience working with Schemas is required. If you are interested, you can sign up [https://datumprikker.nl/pwx27abv4daqq4vr here]. We hope to begin interviews around May 13. For more details, visit [[d:User:M.alten.tue|User:M.alten.tue]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12686|category for this time births]] (<nowiki>category item for people who born in this time</nowiki>) **[[:d:Property:P12687|category for this time deaths]] (<nowiki>category item for people who died in this time</nowiki>) **[[:d:Property:P12692|representation type]] (<nowiki>property to indicate the representation type as a qualifier for Wikimedia Commons SDC Depicts statements of such Wikidata items</nowiki>) **[[:d:Property:P12693|source of transfer]] (<nowiki>entity that a transferred item is initially associated with, before this process associates it with another entity</nowiki>) **[[:d:Property:P12694|destination of transfer]] (<nowiki>entity that a transferred item comes to be associated with as a result of this process</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12683|‎FilmVandaag ID]], [[:d:Property:P12684|FBW ID]], [[:d:Property:P12685|Encyclopedia of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P12688|Jerusalem Film Cinematheque person ID]], [[:d:Property:P12689|PitchBook profile ID]], [[:d:Property:P12690|New Oxford American Dictionary ID]], [[:d:Property:P12691|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur brewery ID]], [[:d:Property:P12695|‎Gentoo Wiki article ID]], [[:d:Property:P12696|Dhliz person ID]], [[:d:Property:P12697|RAG ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/LombardiaBeniCulturali collection ID|LombardiaBeniCulturali collection ID]] (<nowiki>ID of a collection on lombardiabeniculturali.it</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/is ontological root of|is ontological root of]] (<nowiki>forms the root element of the ontology</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/last appearance|last appearance]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Perlego ID|Perlego ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bokkilden ID|Bokkilden ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Iconoteca dell'Accademia di architettura ID|Iconoteca dell'Accademia di architettura ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Law Dictionary entry|The Law Dictionary entry]], [[:d:Wikidata:Property proposal/urban area census code|urban area census code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wardah Books ID|Wardah Books ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Lost Media Wiki page ID|The Lost Media Wiki page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Sounds Resource game ID|The Sounds Resource game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Palula dictionary ID|Palula dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CDC Stacks ID|CDC Stacks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Virtual Russian Museum artist ID|Virtual Russian Museum artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pushkin Museum artist ID|Pushkin Museum artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLR editions|NLR editions]], [[:d:Wikidata:Property proposal/الملف الاستنادي للمؤلفين العراقيين|الملف الاستنادي للمؤلفين العراقيين]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dhliz film ID|Dhliz film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dhliz TV series ID|Dhliz TV series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/glubinka.by|glubinka.by]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Azerbaijani National Assembly ID|Azerbaijani National Assembly ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TheLegacy ID|TheLegacy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Explanatory Ukrainian Dictionary ID|Explanatory Ukrainian Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Transfermarkt competition ID|Transfermarkt competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Quranic Semantic Search word ID|Quranic Semantic Search word ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/9ytb {{langSwitch|en=List of lists of ambassadors per host and sending country|fr=liste des listes d'ambassadeurs par pays hôtes et pays d'acceuil}}] **[https://w.wiki/9zvj {{langSwitch|en=List of current embassies per host and sending country, and their counterparts|fr=liste des ambassades par pays hôtes et pays d'acceuil et leur pair}}] ** [https://w.wiki/9peJ Images of types of dance in the world] ([https://twitter.com/wikidataid/status/1784914312471212224 source]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/9twM young mothers] ([https://w.wiki/9twM source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1183379|Deirdre (Q1183379)]] - heroine in Irish mythology * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L741213|사랑하다 (L741213)]] - verb "to love (cherish with affection)" in Korean ''' Development ''' * We attended the [[mw:Wikimedia_Hackathon_2024|Wikimedia Hackathon]]. * REST API: We are finishing the route for creating an Item ([[phab:T342990]]) and modify the data of a Property ([[phab:T347394]]) * EntitySchemas: We are continuing the work on creating the new datatype to link to EntitySchemas in statements ([[phab:T214884]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 11:00, 7 maj. 2024 (UTC)''' </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26673942 --> == Wikidata weekly summary #627 == [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.</br>This is the Wikidata summary of the week before 2024-05-13.</br>Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * [[d:Wikidata:Project_chat#Data_models_pages|Project Chat - Data model pages]]: [[d:User:Alexmar983|Alexmar983]] and [[d:User:Ep%C3%ACdosis|User:Epìdosis]] have proposed updates to standardize the nomenclature in the [[d:Wikidata:Data_model|Wikidata: Data Model]] pages, join the conversation. Also see this [[d:Category_talk:Data_models|Talk page]] for a draft proposal for a new Navbox. * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Bot5958|Bot5958]] - Task: Infer [[d:Property:P8013|Trakt.tv ID]] (P8013) of an episode from the Trakt.tv ID (P8013) of the corresponding TV series. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2024/05/08/navigating-the-world-of-wikidata-an-introduction-and-hands-on-experience-1/ Navigating the world of Wikidata]: An intro and hands-on experience. This blog entry documents the session from [[d:User:Yaw_tuba|Yaw Tuba]] and [[d:User:NanaYawBotar|Nana Yaw Botar]] and organised by [[m:Open_Foundation_West_Africa|Open Foundation West Africa]] in building skills for new and experienced editors alike. * Papers ** [https://riojournal.com/article/118851/ Sharing data, caring for collections. Open data on collection agents affiliated with the Museum für Naturkunde Berlin] - This paper documents a project at the MN to digitise collector metadata from museum exhibits for reuse, research and provenance. S. Mering et al. ** [https://content.iospress.com/articles/semantic-web/sw233450 Erenrich, Daniel. ‘Psychiq and Wwwyzzerdd: Wikidata Completion Using Wikipedia’. 1 Jan. 2023 : 1 – 14.] ** [https://content.iospress.com/articles/semantic-web/sw233520 Ilievski, Filip et al. ‘A Study of Concept Similarity in Wikidata’. 1 Jan. 2024 : 1 – 20.] * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=FqkZQ1MHoCQ using Open Data to Automatically Generate Localised Analogies] - Sofia Spatharioti explains how information from Wikidata and Wikipedia can be used to provide more contextual comparisons when dealing with large numbers, dimensions or statistics. ** [https://www.youtube.com/watch?v=j6EQqwVQNuM Thesaurus INAPP in Wikidata] (Italian) - Camillo Carlo Pellizzari shows INAPP thesaurus usage on Wikidata and how to normalise keywords assigned to publications. ** [https://www.youtube.com/watch?v=G8KQqumlDwY Authors INAPP on Wikidata] (Italian) - Camillo also presents how Wikidata can record biographical data and the presence of authors affiliated with INAPP. ''' Tool of the week ''' * [[d:Wikidata:Projector|Wikidata:Projector]] - is a tool that shows maps and lists with Wikidata items for a specific topic, usually a location. As an example, see the Projector for [https://projector.toolforge.org/#/Corfu Corfu] * [http://atilioa.me/WikidataAntiPatternAnalyzer/index.html? Wikidata Anti Pattern Analyzer] companion tool to the [https://content.iospress.com/articles/semantic-web/sw243562 Evidence of large-scale conceptual disarray in multi-level taxonomies in Wikidata] research paper ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12686|category for this time births]] (<nowiki>category item for people who born in this time</nowiki>) **[[:d:Property:P12687|category for this time deaths]] (<nowiki>category item for people who died in this time</nowiki>) **[[:d:Property:P12692|representation type]] (<nowiki>property to indicate the representation type as a qualifier for Wikimedia Commons SDC Depicts statements of such Wikidata items</nowiki>) **[[:d:Property:P12693|source of transfer]] (<nowiki>entity that a transferred item is initially associated with, before this process associates it with another entity</nowiki>) **[[:d:Property:P12694|destination of transfer]] (<nowiki>entity that a transferred item comes to be associated with as a result of this process</nowiki>) **[[:d:Property:P12703|LombardiaBeniCulturali collection ID]] (<nowiki>ID of a collection on lombardiabeniculturali.it</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12683|‎FilmVandaag ID]], [[:d:Property:P12684|FBW ID]], [[:d:Property:P12685|Encyclopedia of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P12688|Jerusalem Film Cinematheque person ID]], [[:d:Property:P12689|PitchBook profile ID]], [[:d:Property:P12690|New Oxford American Dictionary ID]], [[:d:Property:P12691|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur brewery ID]], [[:d:Property:P12695|‎Gentoo Wiki article ID]], [[:d:Property:P12696|Dhliz person ID]], [[:d:Property:P12697|RAG ID]], [[:d:Property:P12698|‎The Sounds Resource game ID]], [[:d:Property:P12699|The Lost Media Wiki page ID]], [[:d:Property:P12700|Cbonds company profile]], [[:d:Property:P12701|Iconoteca dell'Accademia di architettura ID]], [[:d:Property:P12702|Kōmako author ID]], [[:d:Property:P12704|urban area census code]], [[:d:Property:P12705|The Law Dictionary entry]], [[:d:Property:P12706|CDC Stacks ID]], [[:d:Property:P12707|Authority file of the Iraqi Authors]], [[:d:Property:P12708|Gentoo GURU package ID]], [[:d:Property:P12709|TheLegacy ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/is ontological root of|is ontological root of]] (<nowiki>forms the root element of the ontology</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/located in the Islamic territorial entity|located in the Islamic territorial entity]] (<nowiki>the item is located on the territory of the following Islamic entity.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/last appearance|last appearance]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Perlego ID|Perlego ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bokkilden ID|Bokkilden ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wardah Books ID|Wardah Books ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Palula dictionary ID|Palula dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Virtual Russian Museum artist ID|Virtual Russian Museum artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pushkin Museum artist ID|Pushkin Museum artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLR editions|NLR editions]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dhliz film ID|Dhliz film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dhliz TV series ID|Dhliz TV series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/glubinka.by|glubinka.by]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Azerbaijani National Assembly ID|Azerbaijani National Assembly ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Explanatory Ukrainian Dictionary ID|Explanatory Ukrainian Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Transfermarkt competition ID|Transfermarkt competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Quranic Semantic Search word ID|Quranic Semantic Search word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Folkets lexikon ID|Folkets lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grand Theft Wiki ID|Grand Theft Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Quranic Arabic Corpus topic ID|Quranic Arabic Corpus topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Australian Oxford Dictionary ID|Australian Oxford Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oxford Encyclopedia of the Islamic World: Digital Collection ID|Oxford Encyclopedia of the Islamic World: Digital Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lille norske leksikon-ID|Lille norske leksikon-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Encyclopedia of Religion and Nature ID|The Encyclopedia of Religion and Nature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brewer's Dictionary of Phrase & Fable ID|Brewer's Dictionary of Phrase & Fable ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Companion to World Mythology ID|The Oxford Companion to World Mythology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOG product ID|GOG product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex.Music track ID|Yandex.Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WiiG.de developer ID|WiiG.de developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WiiG.de publisher ID|WiiG.de publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Dictionary of the Contemporary Ukrainian Language ID|Comprehensive Dictionary of the Contemporary Ukrainian Language ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The New Zealand Oxford Dictionary ID|The New Zealand Oxford Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Oxford Dictionary ID|Canadian Oxford Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/promodj album ID|promodj album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Encyclopedia of the Modern World ID|The Oxford Encyclopedia of the Modern World ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Companion to the Mind ID|The Oxford Companion to the Mind ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard ID|Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/person ID in MNAHA|person ID in MNAHA]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/A2SF Indigenous Performers Arts Alliance (IPAA) Members living, working or from Canada] ** [https://query.wikidata.org/embed.html#SELECT%20%3Fq%20%3FqLabel%20%28COUNT%28%3Fperson%29%20AS%20%3Fcount%29%20WHERE%20%7B%0A%20%20%3Fq%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279%2a%20wd%3AQ52085914.%0A%20%20%3Fperson%20wdt%3AP69%20%3Fq.%0A%20%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AGROUP%20BY%20%3Fq%20%3FqLabel%0AORDER%20BY%20DESC%28%3Fcount%29 Schools of magic by numbers of students] * Schema examples: [https://w.wiki/9$$N List of roles played by siblings] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:KrBot/Lost links|Lost links]] - (New editor removed sitelink and did not reconnect it) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q3050361|Mister President (Q3050361)]] - novel written by Miguel Ángel Asturias * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1218418|Ordbokredaktør]] - (Bokmål; a literary version of Norwegian) appropriately, for Lexicographer. ''' Development ''' [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: Gambling * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 16:04, 13 May 2024 (UTC)''' </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26759855 --> == Wikidata weekly summary #628 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-05-20. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Browse9ja_bot|Browse9ja Bot]] - Task: Automated data retrieval focusing on Nigerian / African-based information, integrating a chatbot, NLP API, knowledge graph, and machine learning model. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DhlizBot|DhlizBot]] - Task: add Dhliz ID (P12696) for persons/films/TV series that exist in Dhliz (Q125594802) database. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AmeisenBot_2|AmeisenBot 2]] - Task: Working on bot requests at WD:RBOT using [[d:Help:QS|QuickStatements]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [[w:Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2024-05-16/Op-Ed|Wikidata to split as sheer volume of information overloads infrastructure]], by [[d:User:Bluerasberry|Bluerasberry]]. "The split will create a WikiCite graph separate from the main Wikidata graph. The main Wikidata graph will retain content of broader interest, including items for authors, journals, publishers, and anything with a page in a Wikimedia project." ** [https://pro.europeana.eu/post/learnings-from-ai-and-heritage-inclusive-metadata-requires-more-than-erasing-stereotyping-terms Learnings from AI and Heritage inclusive Metadata requires more than erasing stereotyping terms] - this article explores the presence of contentious terms in Wikidata labels. ** [https://www.library.upenn.edu/kislak/judaicadh/blog/wikibasecloudreconcile Reconciling Shira: Wikibase Cloud and OpenRefine] - as part of the Shira project to document and digitise Penn University's Jewish music collections, the author gives a step-by-step process on installing OpenRefine for Wikibase Cloud instances. * Papers ** [https://doi.org/10.36253/979-12-215-0356-2.17 Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, ''Storia della collaborazione tra Wikidata e le biblioteche della Rete URBE nel controllo di autorità'']. Abstract: "The contribution draws a history of the presence of the identifiers of the authority records of the [[:d:Q72283418|URBE network libraries]] in Wikidata, and of the collaboration that has evolved since 2020 between the Wikidata community and the cataloguers of the URBE network libraries, relating to the harmonisation of these authority records with Wikidata and the improvement of the quality of the respective data. The first part of the contribution traces the main stages of collaboration in chronological order, while the second part of the contribution presents the main areas in which the collaboration materialises (or can materialise) in the daily authority work carried out by cataloguers in theme-based groupings". ** [https://dl.acm.org/doi/pdf/10.1145/3613904.3642638 Using Open Data to Automatically Generate Localized Analogies]. Numerical analogies that translate unfamiliar measurements into familiar reference objects (e.g., “275k sq miles is roughly as large as Texas”). By "Sofia Eleni Spatharioti, Daniel G. Goldstein, Jake M. Hofman" * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=M7ke3gX5yy4 ¿Cómo contribuir masivamente a Wikidata con OpenRefine?] (Spanish) - As part of the Coordinate Me Campaign, this is a review of the OpenRefine tool for contributing large sets of data to Wikidata. ** [https://www.youtube.com/watch?v=MUHnhG_XEp0 Patrimoine spolié : le projet ProvEnhance] (French) - A seminae on the looted heritage project on the Royal Museum of Fine Arts of Belgium. At timestamp: 55:02 onwards, Wikibase is discussed as a platform to host the Looted Heritage and Provenance research project. ''' Tool of the week ''' * [https://observablehq.com/@pac02/wikidatas-genderstats Wikidata GenderStats] measures gender bias at the user level by computing stats on created items. * [https://observablehq.com/@pac02/wikidatas-list-of-created-items Created items] : a list of items created by a user with labels. This not new but this has been repaired. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland job opening: [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/45182702/Project-Manager-Machine-Learning?jobDbPVId=127236332&l=en Project Manager Machine Learning, Wikidata]. Application deadline: Apply until 26.05.2024 ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12712|population by native language]] (<nowiki>native language population of a place</nowiki>) **[[:d:Property:P12714|tartan]] (<nowiki>item's tartan; Tartan is a Scottish cloth pattern symbolizing a clan, region, or group.</nowiki>) ** Newest External identifiers: [[:d:Property:P12683|‎FilmVandaag ID]], [[:d:Property:P12684|FBW ID]], [[:d:Property:P12685|Encyclopedia of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P12688|Jerusalem Film Cinematheque person ID]], [[:d:Property:P12689|PitchBook profile ID]], [[:d:Property:P12690|New Oxford American Dictionary ID]], [[:d:Property:P12691|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur brewery ID]], [[:d:Property:P12695|‎Gentoo Wiki article ID]], [[:d:Property:P12696|Dhliz ID]], [[:d:Property:P12697|RAG ID]], [[:d:Property:P12698|‎The Sounds Resource game ID]], [[:d:Property:P12699|The Lost Media Wiki page ID]], [[:d:Property:P12700|Cbonds company profile]], [[:d:Property:P12701|Iconoteca dell'Accademia di architettura ID]], [[:d:Property:P12702|Kōmako author ID]], [[:d:Property:P12704|urban area census code]], [[:d:Property:P12705|The Law Dictionary entry]], [[:d:Property:P12706|CDC Stacks ID]], [[:d:Property:P12707|Authority file of the Iraqi Authors]], [[:d:Property:P12708|Gentoo GURU package ID]], [[:d:Property:P12709|TheLegacy game ID]], [[:d:Property:P12710|Explanatory Ukrainian Dictionary ID]], [[:d:Property:P12711|Grand Theft Wiki ID]], [[:d:Property:P12713|Folkets lexikon ID]], [[:d:Property:P12715|Pushkin Museum artist ID]], [[:d:Property:P12716|Virtual Russian Museum artist ID]], [[:d:Property:P12717|LGD Block Code]], [[:d:Property:P12718|Australian Oxford Dictionary ID]], [[:d:Property:P12719|ICPE establishment ID]], [[:d:Property:P12720|case number (mainland China)]], [[:d:Property:P12721|Lille norske leksikon ID]], [[:d:Property:P12722|WiiG.de developer ID]], [[:d:Property:P12723|WiiG.de publisher ID]], [[:d:Property:P12724|The New Zealand Oxford Dictionary ID]], [[:d:Property:P12725|Azerbaijani National Assembly ID]], [[:d:Property:P12726|Canadian Oxford Dictionary ID]], [[:d:Property:P12727|‎GOG product ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/is ontological root of|is ontological root of]] (<nowiki>forms the root element of the ontology</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/located in the Islamic territorial entity|located in the Islamic territorial entity]] (<nowiki>the item is located on the territory of the following Islamic entity.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/address of addressee|address of addressee]] (<nowiki>address of the address e.g. on a postcard</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/TheaterEncyclopedie ID|TheaterEncyclopedie ID]] (<nowiki>An item of the TheaterEncyclopedie</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/relates to sustainable development goal, target or indicator|relates to sustainable development goal, target or indicator]] (<nowiki>relation to the SDGs</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/taxon synonym of|taxon synonym of]] (<nowiki>taxon item (considered a preferred name according to a given reference) of which this taxon name is a synonym - the new property will be the inverse property of {{P|1420}}</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/last appearance|last appearance]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Perlego ID|Perlego ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bokkilden ID|Bokkilden ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wardah Books ID|Wardah Books ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Palula dictionary ID|Palula dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLR editions|NLR editions]], [[:d:Wikidata:Property proposal/glubinka.by|glubinka.by]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Transfermarkt competition ID|Transfermarkt competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Quranic Arabic Corpus topic ID|Quranic Arabic Corpus topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oxford Encyclopedia of the Islamic World: Digital Collection ID|Oxford Encyclopedia of the Islamic World: Digital Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Encyclopedia of Religion and Nature ID|The Encyclopedia of Religion and Nature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brewer's Dictionary of Phrase & Fable ID|Brewer's Dictionary of Phrase & Fable ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Companion to World Mythology ID|The Oxford Companion to World Mythology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex.Music track ID|Yandex.Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Dictionary of the Contemporary Ukrainian Language ID|Comprehensive Dictionary of the Contemporary Ukrainian Language ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/promodj album ID|promodj album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Encyclopedia of the Modern World ID|The Oxford Encyclopedia of the Modern World ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Companion to the Mind ID|The Oxford Companion to the Mind ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard ID|Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/person ID in MNAHA|person ID in MNAHA]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New Oxford Rhyming Dictionary ID|New Oxford Rhyming Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archnet authority ID|Archnet authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nintendo Life game ID|Nintendo Life game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Push Square game ID|Push Square game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Xbox game ID|Pure Xbox game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Global Egyptian Museum ID|Global Egyptian Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TheLegacy company ID|TheLegacy company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Historic Synagogues of Europe ID|Historic Synagogues of Europe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IAFD actor UUID|IAFD actor UUID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Hungarian archaeology ID|Database of Hungarian archaeology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of the Middle Ages ID|The Oxford Dictionary of the Middle Ages ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zoraptera Species File taxon ID|Zoraptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dermaptera Species File taxon ID|Dermaptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plecoptera Species File taxon ID|Plecoptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grylloblattodea Species File taxon ID|Grylloblattodea Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mantophasmatodea Species File taxon ID|Mantophasmatodea Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of Taiwan Hakka ID|Dictionary of Taiwan Hakka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vehicle keeper marking / VKM|vehicle keeper marking / VKM]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oxford Dictionary of English ID|Oxford Dictionary of English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Embioptera Species File taxon ID|Embioptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Isoptera Species File taxon ID|Isoptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Aphid Species File taxon ID|Aphid Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Coleorrhyncha Species File taxon ID|Coleorrhyncha Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGD Subdistrict Code|LGD Subdistrict Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PLC (Primary Location Code)|PLC (Primary Location Code)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sinhala Cinema Database ID|Sinhala Cinema Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGD District Code|LGD District Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGD Village Code|LGD Village Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGD State or UT Code|LGD State or UT Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Slovenski etymološki slovar ID|Slovenski etymološki slovar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Korrespondenzen der Frühromantik|Korrespondenzen der Frühromantik]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bundes-Klinik-Atlas Hospital ID|Bundes-Klinik-Atlas Hospital ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jedipedia.net ID|Jedipedia.net ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JJM Habitation id|JJM Habitation id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/McDonald's US product|McDonald's US product]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Justapedia|Justapedia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Atarimuseum ID|Atarimuseum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PNG School Code|PNG School Code]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/A5AC A map with locations of Pablo Picasso works] - ([https://twitter.com/kavango/status/1790303326925467734 source]) ** [https://w.wiki/A6t2 Descendants of King Antso III] ([https://twitter.com/kavango/status/1790731138979246514 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject MELA on Palestine|MELA on Palestine]] - The Wiki project page for the Middle East Librarians Association (MELA) work group on Palestine. ** [[d:Wikidata:WikiProject India Aviation|India Aviation]] - A usergroup focused on airports in India * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database reports/Complex constraint violations|Complex constraint violations]] (list of Properties) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q2345|12 Angry Men (Q2345)]] - 1957 drama film by Sidney Lumet * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1223420|panneband (L1223420)]] - means "headband" in Nynorsk ''' Development ''' * We have completed the preparation work to migrate the Query Builder's front end from Wikit to Codex ([[phab:T360096]]) * We also continued work on the EntitySchema data type and refining the CI flow for EntitySchemas ([[phab:T362000]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:25, 21 maj. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26774381 --> == Wikidata weekly summary #629 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-05-27. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ELMCIPBot|ELMCIPBot]] - Task: Import records from [[d:Q113705072|ELMCIP Knowledge Base]] (Q113705072) as part of the Wikidata WikiProject [[d:Wikidata:WikiProject_Digital_Narratives|Digital Narratives]] * New request for oversight: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Oversight/KonstantinaG07|KonstantinaG07]] - RfP scheduled to end 8 June 2024 16:09 (UTC) ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] call May 28, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Call on Tuesday, 28 May, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Please join us for a community discussion on the LCCN Wikidata Bot with Mary Campany, Steven Folsom, and Matt Miller. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/HLLLF5JO4DS44Z5ABRJQ745FFZ5VECMV/ 2024-05-28: Wikidata Affinity Group Call Agenda] * [https://wikimedia.es/coordinate-me-2024-concurso-wikidata-sobre-contenidos-localizables/ Coordinate Me 2024] (Spanish): An international Wikidata competition around geolocation content, from towns, hospitals, public art and natural monuments to improve or create Wikidata elements with a coordinate location (P625) in focus countries. Contest ends 31 May 2024. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://stefanbohacek.com/blog/making-a-map-of-unesco-world-heritage-sites/ Using Wikidata (and Mapbox) to make a UNESCO World Heritage Sites map] Stefan Bohacek documents a follow and code along project to make a map displaying UNESCO World Heritage sites on a Mapbox, fuelled by Wikidata. ** [https://diff.wikimedia.org/2024/05/18/ld42023-iii-the-examples-libraries-using-wikidata/ Libraries using Wikidata: 11 examples] - following on from the previous [https://diff.wikimedia.org/2023/12/13/ld42023-part-i-the-future-of-wikidata-libraries-a-workshop/ post], this Diff blog highlights 11 projects where Libraries and Librarians are using Wikidata in their projects. ** [https://www.bobdc.com/blog/querywatchmovies Use SPARQL to query for movies, then watch them] Bob DuCharme inspired by [https://wikiflix.toolforge.org/#/ WikiFlix] demonstrates how SPARQL queries can be used to find YouTube-hosted media content entered in Wikidata to curate your next Watchlist. ** [https://motherbrain.ai/enhancing-knowledge-graphs-with-llms-a-novel-approach-to-keyword-extraction-and-synonym-merging-3b76b3813a54 Enhancing KG's with LLM's]: A novel approach to keyword extraction and synonym merging. This blog post shows an example of using a Wikidata subgraph with AI to discover new connections and relationships. * Papers ** [https://www.semantic-web-journal.net/content/rqss-referencing-quality-scoring-system-wikidata-1 RQSS: Referencing Quality Scoring System for Wikidata] - The authors show how RQSS framework can be applied to Wikidata subsets to qualify Reference Quality. By S. Beghaeiraveri, A.Gray & F. McNeill. ** [https://www.b-i-t-online.de/heft/2024-03-fachbeitrag-labusch.pdf Automatisierte semantische Anreicherung von historischen Texten: Erkennung und Verknüpfung von Entitäten mit Wikidata und Wikipedia] (German) - The paper discusses using AI and Wikipedia and Wikidata as Knowledge Graphs to identify, classify and link entities from the Berlin State Library. ** [https://aclanthology.org/2024.lrec-main.1103/ ParaNames 1.0: Creating an Entity Name Corpus for 400+ Languages Using Wikidata] - ParaNames is a multilingual parallel name resource consisting of 140 million names spanning over 400 languages. Names are provided for 16.8 million entities, and each entity is mapped from a complex type hierarchy to a standard type (PER/LOC/ORG). Using Wikidata as a source, the authors created the largest resource of this type to date. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=WHssxXLW558 FOSSGIS 2024 Das Zusammenspiel von Wikidata, Wikipedia und OpenStreetMap] (German) - A presentation of ​​what tags are present in OpenStreetMap that connects to Wikidata and Wikipedia. ** [https://www.youtube.com/watch?v=Ln5JMY5ppfw IWD Inspire Inclusion Campaign English Wikidata Training] - Rhoda James gives an introduction to Wikidata, its principles and common misconceptions and how to begin editing. ''' Tool of the week ''' * [[w:Wikipedia:WE-Framework|Wikipedia:WE-Framework]]: WE-Framework is a tool developed by Sergey Vladimirov that allows editing related Wikidata elements in an article without having to go to Wikidata. When you save your Wikidata edit, it will reference the utility in the edit summary. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland is looking for a [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/45182702/Machine-Learning-Project-Manager-?jobDbPVId=127535112&l=en machine learning project manager] to make it easier to use Wikidata's data in machine learning settings. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12686|category for births in this time period]] (<nowiki>category item for people who born in this time period</nowiki>) **[[:d:Property:P12687|category for deaths in this time period]] (<nowiki>category item for people who died in this time period</nowiki>) **[[:d:Property:P12692|representation type]] (<nowiki>property to indicate the representation type as a qualifier for Wikimedia Commons SDC Depicts statements of such Wikidata items</nowiki>) **[[:d:Property:P12693|source of transfer]] (<nowiki>entity that a transferred item is initially associated with, before this process associates it with another entity</nowiki>) **[[:d:Property:P12694|destination of transfer]] (<nowiki>entity that a transferred item comes to be associated with as a result of this process</nowiki>) **[[:d:Property:P12703|LombardiaBeniCulturali collection ID]] (<nowiki>ID of a collection on lombardiabeniculturali.it</nowiki>) **[[:d:Property:P12712|population by native language]] (<nowiki>native language population of a place</nowiki>) **[[:d:Property:P12714|tartan]] (<nowiki>item's tartan; Tartan is a Scottish cloth pattern symbolizing a clan, region, or group.</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12683|‎FilmVandaag ID]], [[:d:Property:P12684|FBW ID]], [[:d:Property:P12685|Encyclopedia of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P12688|Jerusalem Film Cinematheque person ID]], [[:d:Property:P12689|PitchBook profile ID]], [[:d:Property:P12690|New Oxford American Dictionary ID]], [[:d:Property:P12691|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur brewery ID]], [[:d:Property:P12695|‎Gentoo Wiki article ID]], [[:d:Property:P12696|Dhliz ID]], [[:d:Property:P12697|RAG ID]], [[:d:Property:P12698|‎The Sounds Resource game ID]], [[:d:Property:P12699|The Lost Media Wiki page ID]], [[:d:Property:P12700|Cbonds company profile]], [[:d:Property:P12701|Iconoteca dell'Accademia di architettura ID]], [[:d:Property:P12702|Kōmako author ID]], [[:d:Property:P12704|urban area census code]], [[:d:Property:P12705|The Law Dictionary entry]], [[:d:Property:P12706|CDC Stacks ID]], [[:d:Property:P12707|Authority file of the Iraqi Authors]], [[:d:Property:P12708|Gentoo GURU package ID]], [[:d:Property:P12709|TheLegacy game ID]], [[:d:Property:P12710|Explanatory Ukrainian Dictionary ID]], [[:d:Property:P12711|Grand Theft Wiki ID]], [[:d:Property:P12713|Folkets lexikon ID]], [[:d:Property:P12715|Pushkin Museum artist ID]], [[:d:Property:P12716|Virtual Russian Museum artist ID]], [[:d:Property:P12717|LGD Block Code]], [[:d:Property:P12718|Australian Oxford Dictionary ID]], [[:d:Property:P12719|ICPE establishment ID]], [[:d:Property:P12720|case number (mainland China)]], [[:d:Property:P12721|Lille norske leksikon ID]], [[:d:Property:P12722|WiiG.de developer ID]], [[:d:Property:P12723|WiiG.de publisher ID]], [[:d:Property:P12724|The New Zealand Oxford Dictionary ID]], [[:d:Property:P12725|Azerbaijani National Assembly ID]], [[:d:Property:P12726|Canadian Oxford Dictionary ID]], [[:d:Property:P12727|‎GOG product ID]], [[:d:Property:P12728|Archnet authority ID]], [[:d:Property:P12729|Brewer's Dictionary of Phrase & Fable ID]], [[:d:Property:P12730|Comprehensive Dictionary of the Contemporary Ukrainian Language ID]], [[:d:Property:P12731|Archaeological investigations in Hungary ID]], [[:d:Property:P12732|Global Egyptian Museum ID]], [[:d:Property:P12733|Historic Synagogues of Europe ID]], [[:d:Property:P12734|TheLegacy company ID]], [[:d:Property:P12735|Nintendo Life game ID]], [[:d:Property:P12736|Push Square game ID]], [[:d:Property:P12737|Pure Xbox game ID]], [[:d:Property:P12738|Palula dictionary ID]], [[:d:Property:P12739|Oxford Dictionary of English entry ID]], [[:d:Property:P12740|Slovenian Etymological Dictionary ID]], [[:d:Property:P12741|‎Jedipedia.net ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/last appearance|last appearance]] (<nowiki>last work featuring a fictional character or item</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/is ontological root of|is ontological root of]] (<nowiki>forms the root element of the ontology</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/located in the Islamic territorial entity|located in the Islamic territorial entity]] (<nowiki>the item is located on the territory of the following Islamic entity.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/address of addressee|address of addressee]] (<nowiki>address of the address e.g. on a postcard</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/TheaterEncyclopedie ID|TheaterEncyclopedie ID]] (<nowiki>An item of the TheaterEncyclopedie</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/relates to sustainable development goal, target or indicator|relates to sustainable development goal, target or indicator]] (<nowiki>indicates a relation between the subject and the SDGs or one of the components</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/taxon synonym of|taxon synonym of]] (<nowiki>taxon item (considered a preferred name according to a given reference) of which this taxon name is a synonym - the new property will be the inverse property of {{P|1420}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Competitor|Competitor]] (<nowiki>Competitors in game shows</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/basionym of|basionym of]] (<nowiki>taxon item of which this taxon name is a basionym (original name, for botanical and similar items) - inverse property of {{P|566}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/land acknowledgement|land acknowledgement]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/protonym of|protonym of]] (<nowiki>taxon item of which this taxon name is a protonym (original name, for zoological taxa) - inverse property of {{P|1403}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/replaced synonym of|replaced synonym of]] (<nowiki>taxon item which replaced this taxon name (now only a synonym) - inverse property of {{P|694}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/student count by gender|student count by gender]] (<nowiki>I think there should be a way to document the number of students at a university by their gender, as data for student counts (at least if they come from GENESIS Online - german universities) contain that data divided in male and female students. I think it would make more sense to implement that as a qualifier for {{P|2196}} than implementing it as a new property as that wouldn't make old data obsolete, but also it could interfere with tools that retrieve that data automated and are then confused by having multiple counts at the same time.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has semantic role|has semantic role]] (<nowiki>item that describes a role in an event class</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Perlego ID|Perlego ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bokkilden ID|Bokkilden ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wardah Books ID|Wardah Books ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLR editions|NLR editions]], [[:d:Wikidata:Property proposal/glubinka.by|glubinka.by]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Transfermarkt competition ID|Transfermarkt competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Quranic Arabic Corpus topic ID|Quranic Arabic Corpus topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oxford Encyclopedia of the Islamic World: Digital Collection ID|Oxford Encyclopedia of the Islamic World: Digital Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Encyclopedia of Religion and Nature ID|The Encyclopedia of Religion and Nature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Companion to World Mythology ID|The Oxford Companion to World Mythology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex.Music track ID|Yandex.Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/promodj album ID|promodj album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Encyclopedia of the Modern World ID|The Oxford Encyclopedia of the Modern World ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Companion to the Mind ID|The Oxford Companion to the Mind ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard ID|Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/person ID in MNAHA|person ID in MNAHA]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New Oxford Rhyming Dictionary ID|New Oxford Rhyming Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IAFD actor UUID|IAFD actor UUID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of the Middle Ages ID|The Oxford Dictionary of the Middle Ages ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zoraptera Species File taxon ID|Zoraptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dermaptera Species File taxon ID|Dermaptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plecoptera Species File taxon ID|Plecoptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grylloblattodea Species File taxon ID|Grylloblattodea Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mantophasmatodea Species File taxon ID|Mantophasmatodea Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of Taiwan Hakka ID|Dictionary of Taiwan Hakka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vehicle keeper marking / VKM|vehicle keeper marking / VKM]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Embioptera Species File taxon ID|Embioptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Isoptera Species File taxon ID|Isoptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Aphid Species File taxon ID|Aphid Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Coleorrhyncha Species File taxon ID|Coleorrhyncha Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGD Subdistrict Code|LGD Subdistrict Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PLC (Primary Location Code)|PLC (Primary Location Code)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sinhala Cinema Database ID|Sinhala Cinema Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGD District Code|LGD District Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGD Village Code|LGD Village Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGD State or UT Code|LGD State or UT Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Korrespondenzen der Frühromantik|Korrespondenzen der Frühromantik]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bundes-Klinik-Atlas Hospital ID|Bundes-Klinik-Atlas Hospital ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JJM Habitation id|JJM Habitation id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/McDonald's US product|McDonald's US product]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Justapedia|Justapedia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Atarimuseum ID|Atarimuseum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PNG School Code|PNG School Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filozofia jezuitów w Polsce w XX wieku ID|Filozofia jezuitów w Polsce w XX wieku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Garner's Modern American Usage ID|Garner's Modern American Usage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Meurgorf historical dictionary|Meurgorf historical dictionary]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SNARC ID|SNARC ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/milog.co.il entry ID|milog.co.il entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Green's Dictionary of Slang (Oxford Reference) ID|Green's Dictionary of Slang (Oxford Reference) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/F.C. Copenhagen player id|F.C. Copenhagen player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Locomotive Yaroslavl HC player id|Locomotive Yaroslavl HC player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Milldatabase ID|Milldatabase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Biology ID|A Dictionary of Biology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association ID|Chinese Basketball Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WHO Country Database ID|WHO Country Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Limited Liability Partnership Identification Number (LLPIN) in India|Limited Liability Partnership Identification Number (LLPIN) in India]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/AA7J Birthplace of French Heads of State] ** [https://w.wiki/ACWE Films starring Cary Grant, directed by Howard Hughes, available on YouTube] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Solarpunk|Wikidata:WikiProject Solarpunk]] - aims to collects Wikidata Items ([[d:Q126087864|focus list]]) and supports the [[d:Q72206346|Solarpunk]] Movement. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Items_without_labels|Items without Labels]] - explore Wikidata Items that are missing a Label. This list is handy for finding abandoned, incomplete or vandalised Items. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q23565|Hessischer Rundfunk (Q23565)]] - German public broadcaster * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1221007|L1221007]] - Nynorsk noun, translates to "a spy ring" ''' Development ''' * EntitySchemas: We continued work on the new datatype for linking to EntitySchemas in statements. We focused on the input so it shows the label of the EntitySchema when entering the ID. Search by label and aliases will follow. ([[phab:T362004]]) * Wikibase REST API: ** We looked into how to improve error messages. ** We wrapped up the route for modifying the data of a Property. ([[phab:T347394]] ** We are nearing the finish line for the route for creating a new Item. ([[phab:T342990]]) ** We are continuing work on the route for modifying an Item. ([[phab:T342993]]) * Developer advocacy: We are collecting content for a new landing page for developers who want to build applications with Wikidata's data. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''' · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:12, 27 maj. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26774381 --> == Wikidata weekly summary #630 == <languages/> <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' <translate> Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-06-03. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].</translate>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> <translate> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/The_Squirrel_Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] - RfP scheduled to end after 9 June 2024 06:47 (UTC). * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TongcyBot|TongcyBot]] - Task: Linking the Chinese and English Wiktionary, specifically in categories using Template:auto cat, and pages in the Template, Module, Appendix, Reconstruction, and Rhymes namespaces. * Open request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/IliasChoumaniBot|IliasChoumaniBot]] - Task: Automatic updating of data from JSON files on German scientists. * Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/IP_Masking_Engagement|IP Masking Engagement]] - The RfC was closed due to inactivity. Discussions are still welcomed on Meta. </translate> <translate> ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * [[:it:Wikipedia:Raduni/Raduni_in_Sicilia_2024#Laboratorio_Wikidata_all’università_di_Catania,_14_giugno|Wikidata workshop at the university of Catania, Sicily, Italy]], on June 14th. * [[d:Wikidata:Events/Lexicodays 2024|Lexicodays 2024]], June 28-30, online event dedicated to Lexicographical Data on Wikidata with a focus on languages of Indonesia. Proposals for the program open until June 20th. </translate> <translate> ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://rtnf.substack.com/p/deploying-wikidatalite-into-toolforge Deploying Wikidatalite into Toolforge] - This article explains the deployment process of Wikidatalite into the Toolforge platform. This tool is now available at [https://wdlite.toolforge.org wdlite.toolforge.org]. ** (fr) [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2024-06-01#Focus|Wikidata and the missing data]] : discussion in French about missing data in Wikidata ** (fr) [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2024-06-01#ontologie|Sous-classe ou instance de ? Comprenons nous l'ontologie de Wikidata ?]], discussion in French about "Evidence of large-scale conceptual disarray in multi-level taxonomies in Wikidata" * Papers ** [https://raco.cat/index.php/Hipertext/article/view/421072/523553 Taxonomies and Ontologies in Wikipedia and Wikidata:] In-Depth Examination of Knowledge Organization Systems. This paper explores the Knowledge Organisation System (KOS) of Wikipedia, Wikidata and gender-related biases contained within. By M. Centelles & N.Ferran-Ferrer. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=A8O0hbJvBxw&t=7815s BHL Day 2024 | Year of the Cicada: Buzzing with 17 Years of Biodiversity Achievements] - talk by Siobhan about her biodiversity work. ** [https://www.youtube.com/watch?v=3qlCdnqFssw Contributing to Wikidata - African Library Activism Month] - Jesse Asiedu-Akrofi provides a tutorial on the characreristics of Wikidata and how Librarians can contribute. ** [https://www.youtube.com/watch?v=YOqomQ3pMIc Learning Clinic: Wiktionary & Lexemes on Wikidata] - this clinic co-hosted by Taufik Rosman and Sadik Shahadu of Wikimedia User Groups Malaysia and Dagbani respectively. ** [https://www.youtube.com/watch?v=mEbYf5S8_XU ¿Cómo convertir la edición de Wikidata en un juego?] (Spanish) - [[:w::es:Usuario:Piracalamina|User:Piracalamina]] and [[:w:es:Usuario:Jmmuguerza|User:Jmmuguerza]] show in this Wikitools how to create a API to add your own themed game to The Distributed Game. * Miscellaneous ** [https://vuejsexamples.com/wiquizz-a-game-generator-powered-by-nuxt-content-and-sparql-queries-from-wikidata/ Wiquizz] a quiz generator based on Wikidata and Query.wikidata.org </translate> <translate> ''' Tool of the week ''' * [https://wikitwister.com/ WikiTwister] - RoloWiki: Replace the interwiki links of a Wikipedia article with a pop-up card full of useful Wikidata, & Wikidata Quick Dip: Browse the Wikidata properties used by the pages in a category. </translate> <translate> ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[:commons:Template:Wikidata Infobox|Wikidata Infobox]] is now [[:commons:Category:Uses of Wikidata Infobox|used by over 5 million Commons categories]]. * [[:d:Wikidata:Tools/Potential gadgets|Wikidata:Tools/Potential gadgets]] is a new page where you can propose to turn CSS and JS scripts into gadgets, so that the can be activated from Preferences instead of through user common.css and common.js pages. * Wikimedia Deutschland is looking for a [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/44701437/Head-of-Product-Strategy-d-f-m-?jobDbPVId=129265287&l=en Head of Product Strategy] and a [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/45238187/Senior-Software-Engineer-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-m-f-d-?jobDbPVId=127502927&l=en Senior Software Engineer]. </translate> <translate> ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P12703|LombardiaBeniCulturali collection ID]] (<nowiki>ID of a collection on lombardiabeniculturali.it</nowiki>) ***[[:d:Property:P12712|population by native language]] (<nowiki>native language population of a place</nowiki>) ***[[:d:Property:P12714|tartan]] (<nowiki>item's tartan; Tartan is a Scottish cloth pattern symbolizing a clan, region, or group.</nowiki>) ***[[:d:Property:P12763|taxon synonym of]] (<nowiki>''(without English description)''</nowiki>) ***[[:d:Property:P12764|replaced synonym of]] (<nowiki>taxon item which replaced this taxon name (now only a synonym) - inverse property of replaced synonym (for nom. nov.) (P694)</nowiki>) ***[[:d:Property:P12765|protonym of]] (<nowiki>taxon item of which this taxon name is a protonym (original name, for zoological taxa) - inverse property of original combination</nowiki>) ***[[:d:Property:P12766|basionym of]] (<nowiki>taxon item of which this taxon name is a basionym (original name, for botanical and similar items) - inverse property of basionym (P566)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P12696|Dhliz ID]], [[:d:Property:P12697|RAG ID]], [[:d:Property:P12698|‎The Sounds Resource game ID]], [[:d:Property:P12699|The Lost Media Wiki page ID]], [[:d:Property:P12700|Cbonds company profile]], [[:d:Property:P12701|Iconoteca dell'Accademia di architettura ID]], [[:d:Property:P12702|Kōmako author ID]], [[:d:Property:P12704|urban area census code]], [[:d:Property:P12705|The Law Dictionary entry]], [[:d:Property:P12706|CDC Stacks ID]], [[:d:Property:P12707|Authority file of the Iraqi Authors]], [[:d:Property:P12708|Gentoo GURU package ID]], [[:d:Property:P12709|TheLegacy game ID]], [[:d:Property:P12710|Explanatory Ukrainian Dictionary ID]], [[:d:Property:P12711|Grand Theft Wiki ID]], [[:d:Property:P12713|Folkets lexikon ID]], [[:d:Property:P12715|Pushkin Museum artist ID]], [[:d:Property:P12716|Virtual Russian Museum artist ID]], [[:d:Property:P12717|LGD Block Code]], [[:d:Property:P12718|Australian Oxford Dictionary ID]], [[:d:Property:P12719|ICPE establishment ID]], [[:d:Property:P12720|WIPO Lex ID]], [[:d:Property:P12721|Lille norske leksikon ID]], [[:d:Property:P12722|WiiG.de developer ID]], [[:d:Property:P12723|WiiG.de publisher ID]], [[:d:Property:P12724|The New Zealand Oxford Dictionary ID]], [[:d:Property:P12725|Azerbaijani National Assembly ID]], [[:d:Property:P12726|Canadian Oxford Dictionary ID]], [[:d:Property:P12727|‎GOG product ID]], [[:d:Property:P12728|Archnet authority ID]], [[:d:Property:P12729|Brewer's Dictionary of Phrase & Fable ID]], [[:d:Property:P12730|Comprehensive Dictionary of the Contemporary Ukrainian Language ID]], [[:d:Property:P12731|Archaeological investigations in Hungary ID]], [[:d:Property:P12732|Global Egyptian Museum ID]], [[:d:Property:P12733|Historic Synagogues of Europe ID]], [[:d:Property:P12734|TheLegacy company ID]], [[:d:Property:P12735|Nintendo Life game ID]], [[:d:Property:P12736|Push Square game ID]], [[:d:Property:P12737|Pure Xbox game ID]], [[:d:Property:P12738|Palula dictionary ID]], [[:d:Property:P12739|Oxford Dictionary of English entry ID]], [[:d:Property:P12740|Slovenian Etymological Dictionary ID]], [[:d:Property:P12741|‎Jedipedia.net ID]], [[:d:Property:P12742|Bundes-Klinik-Atlas hospital ID]], [[:d:Property:P12743|Atarimuseum ID]], [[:d:Property:P12744|Dictionary of Taiwan Hakka ID]], [[:d:Property:P12745|LGD Village Code]], [[:d:Property:P12746|LGD District Code]], [[:d:Property:P12747|LGD State or UT Code]], [[:d:Property:P12748|LGD Subdistrict Code]], [[:d:Property:P12749|SNARC ID]], [[:d:Property:P12750|Dermaptera Species File taxon ID]], [[:d:Property:P12751|Embioptera Species File taxon ID]], [[:d:Property:P12752|Isoptera Species File taxon ID]], [[:d:Property:P12753|Zoraptera Species File taxon ID]], [[:d:Property:P12754|Bildindex der Kunst und Architektur PID]], [[:d:Property:P12755|Garner's Modern American Usage ID]], [[:d:Property:P12756|Artcena ID]], [[:d:Property:P12757|Islamic Art and Architecture ID]], [[:d:Property:P12758|Transfermarkt competition ID]], [[:d:Property:P12759|Sinhala Cinema artist ID]], [[:d:Property:P12760|Sinhala Cinema film ID]], [[:d:Property:P12761|Meurgorf identifier]], [[:d:Property:P12762|milog.co.il entry ID]], [[:d:Property:P12767|Aphid Species File taxon ID]], [[:d:Property:P12768|Grylloblattodea Species File taxon ID]], [[:d:Property:P12769|Mantophasmatodea Species File taxon ID]], [[:d:Property:P12770|Plecoptera Species File taxon ID]], [[:d:Property:P12771|Coleorrhyncha Species File taxon ID]], [[:d:Property:P12772|‎Milldatabase ID]], [[:d:Property:P12773|New Oxford Rhyming Dictionary ID]], [[:d:Property:P12774|A Dictionary of Biology ID]], [[:d:Property:P12775|Dictionary of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P12776|IAFD actor UUID]], [[:d:Property:P12777|F.C. Copenhagen player id]], [[:d:Property:P12778|Norwegian prisoner of war camp ID]], [[:d:Property:P12779|Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard ID]], [[:d:Property:P12780|Korrespondenzen der Frühromantik person ID]], [[:d:Property:P12781|Korrespondenzen der Frühromantik work ID]], [[:d:Property:P12782|Filozofia jezuitów w Polsce w XX wieku ID]], [[:d:Property:P12783|PLC (primary location code)]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/last appearance|last appearance]] (<nowiki>last work featuring a fictional character or item</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/is ontological root of|is ontological root of]] (<nowiki>forms the root element of the ontology</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/located in the Islamic territorial entity|located in the Islamic territorial entity]] (<nowiki>the item is located on the territory of the following Islamic entity.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/address of addressee|address of addressee]] (<nowiki>address of the address e.g. on a postcard</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/TheaterEncyclopedie ID|TheaterEncyclopedie ID]] (<nowiki>An item of the TheaterEncyclopedie</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/relates to sustainable development goal, target or indicator|relates to sustainable development goal, target or indicator]] (<nowiki>indicates a relation between the subject and the SDGs or one of the components</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/student count by gender|student count by gender]] (<nowiki>I think there should be a way to document the number of students at a university by their gender, as data for student counts (at least if they come from GENESIS Online - german universities) contain that data divided in male and female students. I think it would make more sense to implement that as a qualifier for {{P|2196}} than implementing it as a new property as that wouldn't make old data obsolete, but also it could interfere with tools that retrieve that data automated and are then confused by having multiple counts at the same time.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has semantic role|has semantic role]] (<nowiki>item that describes a role in an event class</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/model for (2)|model for (2)]] (<nowiki>what the subject is a conceptual or scientific model/theory for</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Dynasty|Dynasty]] (<nowiki>A dynasty is a sequence of rulers from the same family, usually in the context of a monarchy or imperial system but sometimes also appearing in republics. A dynasty can be used to describe the time period in which a person lived, an event happened, a work was created, or a place existed.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/showrunner|showrunner]] (<nowiki>person who is responsible for the day-to-day operation of a television show</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/antonomasia|antonomasia]] (<nowiki>epithet or phrase that takes the place of a proper name</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/screen size|screen size]] (<nowiki>Size of a display screen as measured along the diagonal</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/NLR editions|NLR editions]], [[:d:Wikidata:Property proposal/glubinka.by|glubinka.by]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cerist journal ID|Cerist journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soldatregisteret ID|Soldatregisteret ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Quranic Arabic Corpus topic ID|Quranic Arabic Corpus topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oxford Encyclopedia of the Islamic World: Digital Collection ID|Oxford Encyclopedia of the Islamic World: Digital Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Encyclopedia of Religion and Nature ID|The Encyclopedia of Religion and Nature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Companion to World Mythology ID|The Oxford Companion to World Mythology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/promodj album ID|promodj album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Encyclopedia of the Modern World ID|The Oxford Encyclopedia of the Modern World ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Companion to the Mind ID|The Oxford Companion to the Mind ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/person ID in MNAHA|person ID in MNAHA]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vehicle keeper marking / VKM|vehicle keeper marking / VKM]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JJM Habitation id|JJM Habitation id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Justapedia|Justapedia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PNG School Code|PNG School Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Green's Dictionary of Slang (Oxford Reference) ID|Green's Dictionary of Slang (Oxford Reference) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Locomotive Yaroslavl HC player id|Locomotive Yaroslavl HC player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association ID|Chinese Basketball Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WHO Country Database ID|WHO Country Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Limited Liability Partnership Identification Number (LLPIN) in India|Limited Liability Partnership Identification Number (LLPIN) in India]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Zoology ID|A Dictionary of Zoology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SALDO sense ID|SALDO sense ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flown From The Nest person id|Flown From The Nest person id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Online Swahili - English Dictionary ID|Online Swahili - English Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Téarma ID|Téarma ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMAIOS entity ID|IMAIOS entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of Contemporary Icelandic ID|Dictionary of Contemporary Icelandic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Plant Sciences ID|A Dictionary of Plant Sciences ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Seret film ID|Seret film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford American Thesaurus ID|Pocket Oxford American Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oxford Paperback Thesaurus ID|Oxford Paperback Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Orthoptera Species File taxon ID|Orthoptera Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CAMRA Experience pub ID|CAMRA Experience pub ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Spanish Dictionary: English-Spanish ID|Pocket Oxford Spanish Dictionary: English-Spanish ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paleobiology Database ID for this journal article|Paleobiology Database ID for this journal article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Naturalis Repository ID|Naturalis Repository ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Te Aka Māori Dictionary ID|Te Aka Māori Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/He Pātaka Kupu ID|He Pātaka Kupu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oqaasersiorfik ID|Oqaasersiorfik ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Greenlandic-English Dictionary ID|Greenlandic-English Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/poblesdecatalunya.cat identifier|poblesdecatalunya.cat identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/广播电视播出机构许可证编号|广播电视播出机构许可证编号]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vikidia ID|Vikidia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/This Is Basketball player ID|This Is Basketball player ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> * [[d:Wikidata:Properties for deletion|Deleted properties]]: You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! </translate> <translate> ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/AGtT Mountains with a height over 7000m] - display on a map. Adjust the P:elevation above sea level to widen or narrow the search. ** [https://w.wiki/AFEE Find Items that share an Identifier] - this query has identified a possible duplicate by matching P5696 - Indian Railways Station Code. ** [https://w.wiki/AGts Who has worked with this Celebrity?] - this query looks for co-stars, colleagues and co-actors of Seth Rogen. Adjust this value for other celebrities or professionals. * Schema examples: [[d:EntitySchema:E426|Tamkang University location]] - building and location entities associated with Tamkang University, Taiwan. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Timna_Valley|Timna Valley]] - a community project on the [[d:Q1973199|Timna Valley]] archaelogical site. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Gadget_usage_statistics|Gadget usage statistics]] - find out which gadgets are used the most and perhaps find something new. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1496|Ferdinand Magellan]] - 15th Century Portugese explorer who led the first expedition to circumnavigate the Globe (despite his death in the Philippines). * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1883|Be]] - The english copular verb that helps express all of existence. </translate> <translate> ''' Development ''' * EntitySchemas: [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/J7CPPEU3T6OACGVSLFPF7VKC5R4HKR2C/ The new EntitySchema data type is ready for testing on Test Wikidata] * Wikibase REST API: ** We finished the route for modifying the data of an Item ([[phab:T342993]]) ** We finished the route for modifying the data of a Property ([[phab:T347394]]) ** We continued working on the route for creating an Item ([[phab:T342990]]) * We fixed an issue where IDs were shown for badges and after editing a statement. The fix will be rolled out this week. ([[phab:T366236]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. </translate> <translate> ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php Gambling] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </translate> </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User talk:Danny Benjafield (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 17:00, 03 June 2024 (UTC)'''</div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26861668 --> == Wikidata weekly summary #631 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-06-10. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Kadı|Kadı]] - RfP scheduled to end after 14 June 2024 17:51 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/The_Squirrel_Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] - Closed as successful. Welcome back Squirrel! * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MDanielsBot_2|MDanielsBot 2]] Task(s) - Replace translations of descriptions and labels. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TapuriaBot|TapuriaBot]] Task(s) - interwiki ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Skybristol_bot|Skybristol bot]] Task(s) - Flesh out mapping of DOI provider orgs to WD orgs, syncing DOI prefix values. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EpidòseosBot|EpidòseosBot]] Task(s) - improve incomplete references to [[:d:Q36578|GND]] for [[:d:Property:P21|sex / gender]]; add new references containing [[:d:Property:P227|GND ID]] for [[:d:Property:P21|sex / gender]] when the property has no references containing [[:d:Property:P248|stated in]]. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] call June 11, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Call on Tuesday, 11 June, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1718121600 Time zone converter]). Please join us for a community discussion on SMALL GLAM SLAM Pilot 1 with Ismael Olea. [https://docs.google.com/document/d/1%20xbhGb5KMsUCvqDTq2ZugXlpTY74sYoDqGl6GdOIoGw/edit Link to agenda.] * [[m:Celtic_Knot_Conference_2024|Celtic Knot Wikimedia Conference]], September 25-27, 2024 in Waterford City, Ireland. This conference usually hosts Wikidata-related sessions. You can now propose your contributions to the program until July 14th, and apply for a scholarship until June 30th ([[m:Talk:Celtic_Knot_Conference_2024#Celtic_Knot_Conference:_date,_proposal_for_the_program_and_scholarships|full announcement and links]]) * [[m:WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba conference 2024]], 4 - 6 October 2024 in Johannesburg, South Africa. This conference typically hosts Wikidata-related sessions. Program submissions 05 - 30 June 2024. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://commonists.wordpress.com/2024/06/07/100000-video-games-on-wikidata/ 100,000 video games on Wikidata] - Wikidata’s WikiProject Video games has just passed a major milestone: 100,000 video game (Q7889) items on Wikidata. * Videos ** (es) [https://www.youtube.com/watch?v=Y7Nw0xPT1tw How to strengthen the public domain with Wikidata?] - This is a Spanish-speaking Wikitools workshop exploring Paulina (see: Tool of the Week), a search interface powered by Wikidata for finding and exploring author's and whether their works are in the public domain. * Notebooks ** [https://observablehq.com/@pac02/radio-france-wikidata Radio France meets Wikidata 😘]: Extracting IDs from radio France and matching them with Wikidata using P10780 property ** [https://observablehq.com/@pac02/wikidatas-analytics-for-radio-frances-podcasts Wikidata's analytics for Radio France's podcasts] ''' Tool of the week ''' * [https://paulina.toolforge.org/ Paulina: Data for the Public Domain] - Explore the cultural heritage of humanity. Search Paulina by author and discover if they have freely accessible works in the Public Domain. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Propose to transform an existing CSS or Javascript script (i.e. scripts that you can enable in your common.css and common.js pages) into a gadget: [[d:Wikidata:Tools/Potential gadgets|Wikidata:Tools/Potential gadgets]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12795|showrunner]] (<nowiki>person who is responsible for the day-to-day operation of a television show</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12784|Locomotive Yaroslavl HC player ID]], [[:d:Property:P12785|Orthoptera Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12786|Flown From the Nest person ID]], [[:d:Property:P12787|Online Swahili - English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12788|A Dictionary of Plant Sciences ID]], [[:d:Property:P12789|A Dictionary of Zoology ID]], [[:d:Property:P12790|A Dictionary of Contemporary Icelandic ID]], [[:d:Property:P12791|Seret film ID]], [[:d:Property:P12792|Limited Liability Partnership Identification Number]], [[:d:Property:P12793|Paleobiology database reference ID]], [[:d:Property:P12794|PNG School Code]], [[:d:Property:P12796|Téarma ID]], [[:d:Property:P12797|IMAIOS entity ID]], [[:d:Property:P12798|Naturalis Repository ID]], [[:d:Property:P12799|Pocket Oxford Spanish Dictionary: English-Spanish ID]], [[:d:Property:P12800|Vikidia ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Music mood|Music mood]] (<nowiki>qualifier carrying an emotion (mood) relevant to an audio recording (musical or not)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ecosystem type|ecosystem type]] (<nowiki>type of ecosystem that the item represents</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Burgenwelt|Burgenwelt]] (<nowiki>Burgenwelt; castles</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/construction time|construction time]] (<nowiki>{{Construction time refers to the time which was needed to build a certain building, which sometimes took more than one year, especially in former times | de = <!-- Die Bauzeit bezieht sich auf die Zeit, die benötigt wurde, um ein Gebäude zu errichten, was manchmal länger, gerade früher, als ein Jahr brauchte --> <!-- | xx = Beschreibungen in anderen Sprachen --> }}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Nom dans la langue locale|Nom dans la langue locale]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/YAMAP mountain ID|YAMAP mountain ID]] (<nowiki>YAMAP mountain ID</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Irish Dictionary: English-Irish ID|Pocket Oxford Irish Dictionary: English-Irish ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fowler’s Concise Dictionary of Modern English Usage ID|Fowler’s Concise Dictionary of Modern English Usage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MODI ID|MODI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/código del Inventario del Patrimonio Cultural de Castilla-La Mancha|código del Inventario del Patrimonio Cultural de Castilla-La Mancha]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllGame style ID|AllGame style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MoFo ID|MoFo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAKA Greenlandic-Danish Dictionary ID|DAKA Greenlandic-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAKA Danish-Greenlandic Dictionary ID|DAKA Danish-Greenlandic Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farhang-i farsī ba rusī ID|Farhang-i farsī ba rusī ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FC Metz player id|FC Metz player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Spanish Dictionary: Spanish-English ID|Pocket Oxford Spanish Dictionary: Spanish-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/itch.io numeric ID|itch.io numeric ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/produsent-ID hos Nasjonalmuseet|produsent-ID hos Nasjonalmuseet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phasmida Species File taxon ID|Phasmida Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Psocodea Species File taxon ID|Psocodea Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cockroach Species File taxon ID|Cockroach Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lygaeoidea Species File taxon ID|Lygaeoidea Species File taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/filmas.lv film ID|filmas.lv film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/filmas.lv studio ID|filmas.lv studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/filmas.lv person ID|filmas.lv person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cineuropa international sales agent ID|Cineuropa international sales agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cineuropa production company ID|Cineuropa production company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cineuropa distributor ID|Cineuropa distributor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biodiversity Information System for Europe ID|Biodiversity Information System for Europe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tommaseo-Bellini Online ID|Tommaseo-Bellini Online ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tesoro della Lingua Italiana delle Origini ID|Tesoro della Lingua Italiana delle Origini ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elonet company ID|Elonet company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Irish Dictionary: Irish-English ID|Pocket Oxford Irish Dictionary: Irish-English ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/4dFR Average height of people named Joe] ** [https://w.wiki/4rGf Top 20 languages in number of Lexemes in Wikidata and percentage of Lexemes with at least one external ID] ** [https://w.wiki/ALrE Timeline of inception of Ghanaian universities] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject Honoris Causa France|Honoris Causa France]] - aims to coordinate the actions carried out in terms of reporting the attributions of honorary doctorate ([[d:Q11415564|Q11415564]]) by French universities. ** [[d:Wikidata:WikiProject HolyWells|HolyWells]] - aims to organize Items around Holy Wells. ** [[d:Wikidata:WikiProject OghamStones|OghamStones]] - aims to organise Items around Ogham Stones ** [[d:Wikidata:WikiProject Western Michigan University Libraries|Western Michigan University Libraries]] - used to gather Wikidata work being done at Western Michigan University Libraries. ** [[d:Wikidata:WikiProject Visibilizando el dominio público colombiano|Visibilizando el dominio público colombiano]] - to help the unique, permanent and visible identification, worldwide, of Colombian authors in the public domain, within the framework of Colombian legislation. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Connectivity|Connectivity between Wikimedia projects]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7227384|Pomona College (Q7227384)]] - private liberal arts college in Claremont, California, United States * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1122204|bustadmarknad (L1122204)]] - "housing market" in Nynorsk ''' Development ''' * The UnpatrolledEdits gadget now shows a notice when there are older and multiple unpatrolled edits, previously it only showed the notice when the most recent edit was unpatrolled. Please help translate the messages [[:d:MediaWiki:Gadget-UnpatrolledEdits-i18n.json|here]]. * Query Service: We are fixing a bug where no examples are shown in the example dialog ([[phab:T366871]]) * EntitySchemas: We have enabled the new datatype for testing on test.wikidata.org and are preparing the rollout to Wikidata ([[phab:T365686]]) * Item UI: We fixed an issue where labels were not shown for badges or after making an edit ([[phab:T366236]]) * Wikibase REST API: We have continued the work on the route for modifying the data of an Item ([[phab:T342993]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed_Abdulai_(WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|(Talk)]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 17:10, 10 jun. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26893899 --> == Weekly Summary #632 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-06-17.''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Mdann52_bot|Mdann52 bot]] - Task(s): Updating [[d:Property:P2317|callsign]], [[d:Property:P2144|frequency]] and [[d:Property:P1400|FCC ID]] of US Radio Station items from FCC database. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/M2Ys4U-Bot|M2Ys4U-Bot]] - Task(s): Import data about candidates standing for election in the [[d:Q78851988|2024 United Kingdom general election]]. '''[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]]''' * Looking ahead ** [[d:Wikidata:Events/Lexicodays_2024|Lexico Days 2024]] is coming up. June 28 - 30, there will be a packed programme of presentations, discussions and workshops on Lexicographical data. This is an online event. ** [https://ibcmadrid2024.com/index.php?seccion=scientificArea&subSeccion=detailSubProgramme&id=620&idSub=3 Wikidata Workshop for Botanists] at the XX Intl. Botanical Congress, July 21 - 27, 2024, Madrid, Spain. '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [https://diff.wikimedia.org/2024/06/10/stories-from-the-anti-disinformation-repository-why-wikimedia-is-an-antidote-to-disinformation/ Diff Blog: Why Wikimedia (and Wikidata) is an antidote to disinformation] - Wiki Movimento Brasil discuss how Wikidata has equipped researchers, activists and the public the ability to safeguard truths about human rights abuses during the civic-military Brazilian dictatorship between 1964 - 1985. ** [https://www.calishat.com/2024/06/10/making-location-based-timelines-with-wikipedia-wikidata-and-mojeek/ Making location based timelines with Wikipedia, Wikidata and mojeek] - Tara Calishain of Calishat blog. ** (de) [https://www.wikimedia.de/20jahre/meilensteine/ 20 Years of WMDE] - scroll down the timeline and see what Wikimedia Deutschland has done in its 20 years of existence! * Papers ** [https://arxiv.org/abs/2406.03221 Linking Named Entities in Diderot's Encyclopédie to Wikidata] - This paper describes the annotation of more than 10,300 of the Encyclopédie entries with Wikidata identifiers enabling them to be connect to the graph of structured data. By Piere Nugues. ** [https://aclanthology.org/2021.gwc-1.29/ Towards a linking between WordNet and Wikidata] - The authors propose linking the 2 described reosurces through hapax legomenon and natural language processing techniques to create new connections and uses. By J. McCrae & D. Cillessen. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=CZB_5QiRjE8 WikiWednesday Webinar – Increasing Education & Outreach through Wikidata & the Wiki-Commons] - Victoria Stasiuk and Navino Evans of the Digital Literacy for GLAM show how museums and galleries have opened up their collections through Wikidata and Commons and increase education, outreach and volunteer engagement strategies. ** [https://www.youtube.com/watch?v=lbaDmB4gAVo What is Wikidata? How to use Wikidata?] - Asaf Bartov hosts this informative session on Wikidata at the Wikimania Singapore 2023. If you're attending Wikimania 2024, this session will prepare you for other Wikidata-related sessions. ** [https://www.youtube.com/watch?v=rPVgrFhkZYc Creating a Lexeme Database from Scratch] - The runup to Wikimania Katowice has begun. Refresh yourself for upcoming sessions with this Wikidata basics workshop hosted by Leon Liesener. '''Tool of the week''' * [https://service.tib.eu/ogt/map Gestapo.Terror.Places (in Lower Saxony 1933-1945)] - This app displays on a map of lower Saxony areas of interest or significance of the terror-related crimes of the Gestapo during WWII. '''Other Noteworthy Stuff''' * A [[Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/June 2024 scaling update|new Wikidata Query Service scaling update has been published]]. It outlines the [[Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split/Rules|final set of rules for the WDQS graph split]]. * [https://programminglanguages.info/sitelinks-ranking/ Programming Languages ranked by Sitelinks in Wikidata] '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P12795|showrunner]] (<nowiki>person who is responsible for the day-to-day operation of a television show</nowiki>) ** External identifiers:[[:d:Property:P12784|Locomotive Yaroslavl HC player ID]], [[:d:Property:P12785|Orthoptera Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12786|Flown From the Nest person ID]], [[:d:Property:P12787|Online Swahili - English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12788|A Dictionary of Plant Sciences ID]], [[:d:Property:P12789|A Dictionary of Zoology ID]], [[:d:Property:P12790|A Dictionary of Contemporary Icelandic ID]], [[:d:Property:P12791|Seret film ID]], [[:d:Property:P12792|Limited Liability Partnership Identification Number]], [[:d:Property:P12793|Paleobiology database reference ID]], [[:d:Property:P12794|PNG School Code]], [[:d:Property:P12796|Téarma ID]], [[:d:Property:P12797|IMAIOS entity ID]], [[:d:Property:P12798|Naturalis Repository ID]], [[:d:Property:P12799|English-Spanish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12800|Vikidia ID]], [[:d:Property:P12801|thisisbasketball.be player ID]], [[:d:Property:P12802|poblesdecatalunya.cat ID]], [[:d:Property:P12803|Oqaasersiorfik ID]], [[:d:Property:P12804|MNAHA person ID]], [[:d:Property:P12805|Greenlandic-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12806|Te Aka Māori Dictionary ID]], [[:d:Property:P12807|Tropicos person ID]], [[:d:Property:P12808|He Pātaka Kupu ID]], [[:d:Property:P12809|vehicle keeper marking (VKM)]], [[:d:Property:P12810|‎AllGame style ID]], [[:d:Property:P12811|FC Metz player ID]], [[:d:Property:P12812|MoFo ID]], [[:d:Property:P12813|‎itch.io numeric ID]], [[:d:Property:P12814|filmas.lv film ID]], [[:d:Property:P12815|‎filmas.lv person ID]], [[:d:Property:P12816|‎filmas.lv studio ID]], [[:d:Property:P12817|Cockroach Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12818|Lygaeoidea Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12819|Phasmida Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12820|Psocodea Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12821|Spanish-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12822|Norwegian National Museum producer ID]], [[:d:Property:P12823|‎Burgenwelt ID]], [[:d:Property:P12824|Pocket Oxford Irish Dictionary: Irish-English ID]], [[:d:Property:P12825|Tesoro della Lingua Italiana delle Origini ID]], [[:d:Property:P12826|Tommaseo-Bellini Online ID]], [[:d:Property:P12827|danskfodbold.com player ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Music mood|Music mood]] (<nowiki>qualifier carrying an emotion (mood) relevant to an audio recording (musical or not)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ecosystem type|ecosystem type]] (<nowiki>type of ecosystem that the item represents</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/construction time|construction time]] (<nowiki>Construction time refers to the time which was needed to build a certain building, which sometimes took more than one year, especially in former times</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Nom dans la langue locale|Nom dans la langue locale]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/YAMAP mountain ID|YAMAP mountain ID]] (<nowiki>YAMAP mountain ID</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/coin edge|coin edge]] (<nowiki>Coin edges may be plain (smooth) or patterned, or a combination of both. They can also include lettering.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ozone depletion potential|ozone depletion potential]] (<nowiki>relative amount of degradation to the ozone layer relative to CFC-11</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Irish Dictionary: English-Irish ID|Pocket Oxford Irish Dictionary: English-Irish ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fowler’s Concise Dictionary of Modern English Usage ID|Fowler’s Concise Dictionary of Modern English Usage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MODI ID|MODI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/código del Inventario del Patrimonio Cultural de Castilla-La Mancha|código del Inventario del Patrimonio Cultural de Castilla-La Mancha]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAKA Greenlandic-Danish Dictionary ID|DAKA Greenlandic-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAKA Danish-Greenlandic Dictionary ID|DAKA Danish-Greenlandic Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farhang-i farsī ba rusī ID|Farhang-i farsī ba rusī ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cineuropa international sales agent ID|Cineuropa international sales agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cineuropa production company ID|Cineuropa production company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cineuropa distributor ID|Cineuropa distributor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biodiversity Information System for Europe ID|Biodiversity Information System for Europe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elonet company ID|Elonet company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista issuer ID|Numista issuer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Douban Personage ID|Douban Personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Great War Project person ID|Canadian Great War Project person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/stiga.trefik.cz|stiga.trefik.cz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PMC journal ID|PMC journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Education Thesaurus ID|European Education Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brezhoneg21 ID|Brezhoneg21 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Personnel Records of the First World War (Library and Archives Canada) ID|Personnel Records of the First World War (Library and Archives Canada) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Virtual War Memorial ID|Canadian Virtual War Memorial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Federal Reserve Subject Taxonomy ID|Federal Reserve Subject Taxonomy ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> * [[d:Wikidata:Properties for deletion|Deleted properties]]: You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/A5pW Tool Registry for Digital Humanities] ** [https://w.wiki/AQna Operas ordered by First Performance] ** [https://w.wiki/AQo2 Performing Arts Productions with a Composer property] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Association_football/Euro_2024|Assoc. Football - Euro 2024]] - for best practices on [[d:Q15098367|UEFA Euro 2024]] items. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Bulgaria/Elections|Bulgarian Elections]] - for describing data related to elections in Bulgaria. ** [[d:Wikidata:WikiProject_ARS3D|ARS3D]] - statements and properties for an African Red Slip ware 3D artifact data model. * WikiProject Highlights: ** (de)[[d:Wikidata:Forum#Theorie_und_Praxis_in_Wikidata|Theorie und Praxis in Wikidata]] - [[User:Matthiasb|User:Matthiasb]] uses examples of Highway intersection classification on Wikidata of locations in and around Berlin to highlight inconsistencies between the data model and legal classification. By highlighting a considerable number of differences in a relatively small geographic area, these comments provide further context on an earlier discussion within the German Wikipedia community on integrating Wikidata further into Wikipedia articles. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Badge_statistics| Badge Stats]] - How are badges being applied in Wikidata, which items have the most Good or Featured Articles? Savvy editors can use this to enrich said articles in their own Wiki. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q202886|Mordor]] - A desolate volcanic plain of nauseous gases and shadows. J.R.R Tolkien's blighted land is this week's showcase. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L189|вода]] - A Russian word for a clear, vitality-giving liquid, of course it's Water. '''Development''' * EntitySchemas: We are preparing for the rollout of the new datatype to link to EntitySchemas in statements. * Wikibase REST API: ** We are continuing the work on the route for modifying an Item ([[phab:T342993]]) ** We are working on improving errors and error messages in the API * Query Service UI: We fixed a bug. The example dialog was empty and not showing any examples ([[phab:T366871]]) * We changed the datatype of two Properties to external ID as requested ([[phab:T367174]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php Gambling] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] Anything to add? Please share! :) </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] · 17:45, 17 June 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26893899 --> == Wikidata weekly summary #633 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br>This is the Wikidata summary of the week before 2024-06-24. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Past: The [[d:Wikidata:Events/Swedish online editathon/Notes 200|200th online Wikidata meetup in Swedish]] was held. * Upcoming: [[d:Wikidata:Events/Lexicodays 2024|Lexicodays]], online event dedicated to Lexemes on Wikidata, will take place on June 28-30. It takes place across time zone and both in English and Indonesian. Check the program and find the access links on the event page. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2024/06/20/20th-century-press-archives-history-in-newspaper-clippings-made-accessible-by-zbw-and-wikimedia/ 20th Century Press Archives – history in newspaper clippings, made accessible by ZBW and Wikimedia]. The blog discusses how ZBW and Wikimedia collaborated to digitize and make accessible the 20th Century Press Archives, integrating its metadata into Wikidata items and providing fresh access to 3.8 million digitized pages from raw microfilm1. * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/members-of-european-parliament?term=Q64038205&qualifie=P4100&lang=en Dashboard of European Parliament] ''' Tool of the week ''' * [https://prometheus-bildarchiv.de/en/blog/wikideta-in-prometheus Wikidata in Prometheus] - Prometheus is a non-commercial image archive for art and cultural studies. It hosts images from a variety of image and media databases and now works can be connected with Wikidata. * New [https://mix-n-match.toolforge.org/#/ Mix'n'match] feature: For lists of (full or auto) matches where both the MnM entry and the Wikidata Item have coordinates, it now shows the distance between them in the description. ([https://wikis.world/@magnusmanske/112654072391619657 source]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Wikidata development team at Wikimedia Deutschland is planning a brief survey to understand the various ways people contribute to the project and identify user contribution patterns. A request has been made for a CentralNotice banner to deploy the survey to a broad audience. Your feedback, comments, and questions on this request are welcome: [[m:CentralNotice/Request/Wikidata Community Survey 2024]] * The second iteration of the [[d:Wikidata:Open Online Course|Wikidata:Open Online Course]] will begin from July 1 until August 11. Whether you're a beginner taking your first steps, an individual in need of a refresher on Wikidata concepts, or a seasoned trainer looking to level up your skills - this course is right for you. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12795|showrunner]] (<nowiki>person who is responsible for the day-to-day operation of a television show</nowiki>) **[[:d:Property:P12830|music mood]] (<nowiki>qualifier carrying an emotion (mood) relevant to a musical audio recording</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12784|Locomotive Yaroslavl HC player ID]], [[:d:Property:P12785|Orthoptera Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12786|Flown From the Nest person ID]], [[:d:Property:P12787|Online Swahili - English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12788|A Dictionary of Plant Sciences ID]], [[:d:Property:P12789|A Dictionary of Zoology ID]], [[:d:Property:P12790|A Dictionary of Contemporary Icelandic ID]], [[:d:Property:P12791|Seret film ID]], [[:d:Property:P12792|Limited Liability Partnership Identification Number]], [[:d:Property:P12793|Paleobiology database reference ID]], [[:d:Property:P12794|PNG School Code]], [[:d:Property:P12796|Téarma ID]], [[:d:Property:P12797|IMAIOS entity ID]], [[:d:Property:P12798|Naturalis Repository ID]], [[:d:Property:P12799|English-Spanish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12800|Vikidia ID]], [[:d:Property:P12801|thisisbasketball.be player ID]], [[:d:Property:P12802|poblesdecatalunya.cat ID]], [[:d:Property:P12803|Oqaasersiorfik ID]], [[:d:Property:P12804|MNAHA person ID]], [[:d:Property:P12805|Greenlandic-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12806|Te Aka Māori Dictionary ID]], [[:d:Property:P12807|Tropicos person ID]], [[:d:Property:P12808|He Pātaka Kupu ID]], [[:d:Property:P12809|vehicle keeper marking (VKM)]], [[:d:Property:P12810|‎AllGame style ID]], [[:d:Property:P12811|FC Metz player ID]], [[:d:Property:P12812|MoFo ID]], [[:d:Property:P12813|‎itch.io numeric ID]], [[:d:Property:P12814|filmas.lv film ID]], [[:d:Property:P12815|‎filmas.lv person ID]], [[:d:Property:P12816|‎filmas.lv studio ID]], [[:d:Property:P12817|Cockroach Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12818|Lygaeoidea Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12819|Phasmida Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12820|Psocodea Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12821|Spanish-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12822|Norwegian National Museum producer ID]], [[:d:Property:P12823|‎Burgenwelt ID]], [[:d:Property:P12824|Irish-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12825|Tesoro della Lingua Italiana delle Origini ID]], [[:d:Property:P12826|Tommaseo-Bellini Online ID]], [[:d:Property:P12827|danskfodbold.com player ID]], [[:d:Property:P12828|DAKA Danish-Greenlandic Dictionary ID]], [[:d:Property:P12831|DAKA Greenlandic-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12832|‎Canadian Great War Project person ID]], [[:d:Property:P12833|English-Irish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12834|PMC journal ID]], [[:d:Property:P12835|Census ID]], [[:d:Property:P12836|Douban personage ID]], [[:d:Property:P12837|AviBase person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Nom dans la langue locale|Nom dans la langue locale]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/YAMAP mountain ID|YAMAP mountain ID]] (<nowiki>YAMAP mountain ID</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/coin edge|coin edge]] (<nowiki>Coin edges may be plain (smooth) or patterned, or a combination of both. They can also include lettering.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ozone depletion potential|ozone depletion potential]] (<nowiki>relative amount of degradation to the ozone layer relative to CFC-11</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fowler’s Concise Dictionary of Modern English Usage ID|Fowler’s Concise Dictionary of Modern English Usage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/código del Inventario del Patrimonio Cultural de Castilla-La Mancha|código del Inventario del Patrimonio Cultural de Castilla-La Mancha]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farhang-i farsī ba rusī ID|Farhang-i farsī ba rusī ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cineuropa international sales agent ID|Cineuropa international sales agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cineuropa production company ID|Cineuropa production company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cineuropa distributor ID|Cineuropa distributor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biodiversity Information System for Europe ID|Biodiversity Information System for Europe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elonet company ID|Elonet company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista issuer ID|Numista issuer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/stiga.trefik.cz|stiga.trefik.cz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Education Thesaurus ID|European Education Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brezhoneg21 ID|Brezhoneg21 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Personnel Records of the First World War (Library and Archives Canada) ID|Personnel Records of the First World War (Library and Archives Canada) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Virtual War Memorial ID|Canadian Virtual War Memorial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Federal Reserve Subject Taxonomy ID|Federal Reserve Subject Taxonomy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Devri ID|Devri ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenCitations Meta Identifier|OpenCitations Meta Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGN franchise ID|IGN franchise ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plex person key|Plex person key]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast episode ID|Overcast episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OBJ ID|OBJ ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NooSFere publisher ID|NooSFere publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Metamath statement label|Metamath statement label]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID|Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Italian Dictionary: English-Italian ID|Pocket Oxford Italian Dictionary: English-Italian ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNIBO professor ID|UNIBO professor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapes de Patrimoni Cultural ID|Mapes de Patrimoni Cultural ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il Nuovo DOP ID|Il Nuovo DOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FEI horse ID|FEI horse ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/AR7a Number of solar eclipses per decades] ** [https://w.wiki/AURc Longest gap between original film and remake (without any intermediate remakes)] ([https://x.com/WikidataFacts/status/1802773843297104155 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject Multilingualism|Multilingualism]] - organizes work around achieving 100% Wikidata multilingualism for every language with MediaWiki internationalization support. It is initiated, developed & supported by Wikimedia Language Diversity community volunteers. ** [[d:Wikidata:WikiProject NAVISone|NAVISone]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[Wikidata:Database reports/Identical labels and descriptions|Identical labels and descriptions]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1254|Kofi Annan (Q1254)]] - 7th Secretary-General of the United Nations (1938-2018) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L719353|ʒirilana (L719353)]] - Dagbanli proverb that translates to "liar" ''' Development ''' * [Breaking Change Announcement] [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/LBEWI6IPD4H3S55KELZUOGFXPFRD5KYD/ Upcoming Changes to Wikibase: EntitySchema data type] * EntitySchemas: We prepared for the release of the new data type to link to EntitySchemas in statements on July 2nd. * Mul language code: We picked up the remaining issues before enabling it by default on Wikidata * Wikibase REST API: ** We completed the route to modify the data of an Item ([[phab:T342993]]) ** We continued improving and reworking errors ([[phab:T366172]], [[phab:T366175]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Cameroon|Cameroon]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 16:50, 24 June 2024 (UTC) ''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=26985945 --> == Wikidata weekly summary #634 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br>This is the Wikidata summary of the week before 2024-07-01. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DifoolBot_4|DifoolBot 4]] Task(s) - Split single references containing multiple reference URLs into multiple references. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Bot_Bozze|Bot Bozze]] Task(s) - Add sitelinks to itwiki draft articles after they've been moved to the main namespace. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Spelling_convention_for_labels_and_descriptions_in_English|Spelling convention for labels and descriptions in English]] - RfC started 2024-06-25. This RfC requests feedback and input for finding consistency in spelling convention as English has multiple regional variations. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Past: The [[d:Wikidata:Events/Lexicodays 2024|Lexicodays 2024]] was an online event designed to offer a discussion space for the Wikidata community about Lexicographical Data. An archive of some of the slides and session recordings are here [[c:Category:Lexicodays 2024]]. More will be added as they become available. * Upcoming: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 16:00 UTC on Wednesday, 10th July 2024 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. ''The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.'' ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GZRRMNW6B75FMBR7HYSAJZGCMQQCCIUP/ Talk to the Search Platform / Query Service Team—July 3, 2024] ** Botany-focused Wikidata online workshop online as part of the #IBC2024. Date: Tuesday 9th July at 9pm NZST (GMT+12) / 11 am central Europe. [https://wikis.world/@siobhan_leachman@mastodon.nz/112691029608457323 Register here]! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://www.bobdc.com/blog/wikidataaudio/ Querying for audio on Wikidata] - This blog post discusses using SPARQL queries on Wikidata to find audio recordings, focusing on musical compositions and their associated genres. ** [https://diff.wikimedia.org/2024/06/10/stories-from-the-anti-disinformation-repository-why-wikimedia-is-an-antidote-to-disinformation/ Stories from the anti-disinformation repository: Why Wikimedia is an antidote to disinformation] - The blog post highlights how Wikidata, as a central storage repository, plays a crucial role in countering disinformation by providing reliable, structured data for Wikimedia projects and beyond. ** [https://diff.wikimedia.org/2024/06/30/ld42023-vi-imagining-a-wikidata-future-for-librarians-together/ Diff Blog: Imagining a Wikidata future for librarians together] - the sixth and final blog post from the LD42023 conference. Silvia Gutiérrez (WMF) and Giovanna Fontenelle (WMF) document the results of the collaborative session on building a bridge between the Library-Wikidata community and WMF. ** [https://www.census.de/blog/census-ids-are-now-wikidata-external-identifiers/ Census IDs are Now Wikidata External Identifiers] ** [https://www.choice360.org/libtech-insight/library-knowledge-as-linked-data-a-wikidata-approach/ Library Knowledge as Linked Data: A Wikidata Approach]: Contributing to a shared data commons. David Erlandson describes the experiences of using Wikidata for the pilot Program for Cooperative Cataloging to "accelerate the movement towards ubiquitous identifier creation and identity management at the network level". * Papers ** [https://arxiv.org/abs/2406.17903 Mapping the Past: Geographically Linking an Early 20th Century Swedish Encyclopedia with Wikidata] - This paper describes the extraction of location entries from a prominent Swedish encyclopedia and sheds light on selection and representation of geographic information in the Nordisk Familjebok. By A. Ahlin, A. Myrne & P. Nugues. ** [https://wikiworkshop.org Papers from the just-ended Wiki Workshop 2024] *** [https://wikiworkshop.org/papers/do-lod-conventions-impede-the-representation-of-diversity-the-case-of-disabled-actors-in-dbpedia-and-wikidata.pdf Do LOD Conventions Impede the Representation of Diversity? The Case of Disabled Actors in DBpedia and Wikidata?] *** [https://wikiworkshop.org/papers/sparql-for-lis-analytics-exploring-gender-representation-amongst-pcc-wikidata-pilot-participant.pdf SPARQL for LIS Analytics: Exploring Gender Representation amongst PCC Wikidata Pilot Participant] *** [https://wikiworkshop.org/papers/wikidata-vandalism-detection-with-graph-linguistic-fusion.pdf Wikidata Vandalism Detection with Graph-Linguistic Fusion] *** Wikidata Quality Toolkit: Entity Schema Generator Demonstration (tool demonstration) * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=r7Qbb1yuLkE&pp=ygUId2lraWRhdGE%3D Wikidata Knowledge Graph to Enable Equitable and Validated Generative AI] - Wikimedia Deutschland's Jonathan Fraine and [[d:User:Lydia Pintscher (WMDE)|Lydia Pintscher]] show how Wikidata can be used to provide well-cited information and how semantic search can augment generative AI inference. Presented at the Open Source GenAI & ML Summit. **[https://www.youtube.com/watch?v=DOqZce65Fgg&pp=ygUId2lraWRhdGE%3D Wikidata Editing LIVE at Lexico Days 2024] - [[d:User:Abbe98|User:Abbe98]] and [[d:User:Ainali|User:JanAinali]] are back for another session of live-editing, focused on lexicographical data, during the Lexico Days 2024 event that took place this last weekend, June 28 - June 30. ** [https://www.youtube.com/watch?v=q2PHkK6jEEA Get more out of Wikidata with Resonator] - Rachel Hendrick and Gary Price of LibTech Tools walk through Resonator and point out the best ways to use it. Resonator is available on [https://reasonator.toolforge.org/ ToolForge]. ** [https://www.youtube.com/watch?v=fjGNWM_9Y4M Knowledge Integrity: Reliability- Wikidata Vandalism Detection with Graph Linguistic Fusion] - [[m:User:Diego_(WMF)|Diego (WMF)]] and Mykola Trokhmovych showcase their work on building a model to help Wikidata editors identify edits that require patrolling, as part of the [[https://wikiworkshop.org/ Wiki Workshop 2024]. ** [https://www.youtube.com/watch?v=zF-xy7KL_ek Inclusion of Communities: Using Wikibase to Leverage Community Sourced Data Initiatives] - Erin Yunes talks about their work in using Wikibase Cloud as part of the Compel project (COmputer Music Preservation Electronic Library). ** (es) [https://www.youtube.com/watch?v=Y7Nw0xPT1tw ¿Cómo fortalecer el dominio público con Wikidata?] - This Wikitools Workshop hosted by Jorge Gemetto is on [https://paulina.toolforge.org/ Paulina], a tool for exploring and accessing public domain information on authors and their works. ''' Tool of the week ''' * [https://www.loom.com/share/2fab1acb8abf404da8b03a24d4d4d473?sid=6ad654de-486d-44c3-9ae9-8193792720f9&t2 Automatic Structuring of text for Wikidata] - [[d:User:BrokenSegue|User:BrokenSegue]] introduces their new tool. * [[d:User:Zvpunry/CreateNewItem|User:Zvpunry/CreateNewItem]] - This is a User script to easily add a new Item while editing a Statement and noticing that the desired Item is missing. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The second iteration of the [[d:Wikidata:Open Online Course|Wikidata:Open Online Course]] has begun. Class will continue until August 11. Whether you're a beginner taking your first steps, an individual in need of a refresher on Wikidata concepts, or a seasoned trainer looking to level up your skills - this course is right for you. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12795|showrunner]] (<nowiki>person who is responsible for the day-to-day operation of a television show</nowiki>) **[[:d:Property:P12830|music mood]] (<nowiki>qualifier carrying an emotion (mood) relevant to a musical audio recording</nowiki>) **[[:d:Property:P12849|coin edge]] (<nowiki>image or images that show the edge of a coin</nowiki>) **[[:d:Property:P12853|ozone depletion potential]] (<nowiki>relative amount of degradation to the ozone layer relative to CFC-11</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12784|Locomotive Yaroslavl HC player ID]], [[:d:Property:P12785|Orthoptera Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12786|Flown From the Nest person ID]], [[:d:Property:P12787|Online Swahili - English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12788|A Dictionary of Plant Sciences ID]], [[:d:Property:P12789|A Dictionary of Zoology ID]], [[:d:Property:P12790|A Dictionary of Contemporary Icelandic ID]], [[:d:Property:P12791|Seret film ID]], [[:d:Property:P12792|Limited Liability Partnership Identification Number]], [[:d:Property:P12793|Paleobiology database reference ID]], [[:d:Property:P12794|PNG School Code]], [[:d:Property:P12796|Téarma ID]], [[:d:Property:P12797|IMAIOS entity ID]], [[:d:Property:P12798|Naturalis Repository ID]], [[:d:Property:P12799|English-Spanish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12800|Vikidia article ID]], [[:d:Property:P12801|thisisbasketball.be player ID]], [[:d:Property:P12802|poblesdecatalunya.cat ID]], [[:d:Property:P12803|Oqaasersiorfik ID]], [[:d:Property:P12804|MNAHA person ID]], [[:d:Property:P12805|Greenlandic-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12806|Te Aka Māori Dictionary ID]], [[:d:Property:P12807|Tropicos person ID]], [[:d:Property:P12808|He Pātaka Kupu ID]], [[:d:Property:P12809|vehicle keeper marking (VKM)]], [[:d:Property:P12810|‎AllGame style ID]], [[:d:Property:P12811|FC Metz player ID]], [[:d:Property:P12812|MoFo ID]], [[:d:Property:P12813|‎itch.io numeric ID]], [[:d:Property:P12814|filmas.lv film ID]], [[:d:Property:P12815|‎filmas.lv person ID]], [[:d:Property:P12816|‎filmas.lv studio ID]], [[:d:Property:P12817|Cockroach Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12818|Lygaeoidea Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12819|Phasmida Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12820|Psocodea Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12821|Spanish-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12822|Norwegian National Museum producer ID]], [[:d:Property:P12823|‎Burgenwelt ID]], [[:d:Property:P12824|Irish-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12825|Tesoro della Lingua Italiana delle Origini ID]], [[:d:Property:P12826|Tommaseo-Bellini Online ID]], [[:d:Property:P12827|danskfodbold.com player ID]], [[:d:Property:P12828|DAKA Danish-Greenlandic Dictionary ID]], [[:d:Property:P12831|DAKA Greenlandic-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12832|‎Canadian Great War Project person ID]], [[:d:Property:P12833|English-Irish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12834|PMC journal ID]], [[:d:Property:P12835|Census ID]], [[:d:Property:P12836|Douban personage ID]], [[:d:Property:P12837|Avibase person ID]], [[:d:Property:P12838|Brezhoneg21 ID]], [[:d:Property:P12839|European Education Thesaurus ID]], [[:d:Property:P12840|‎Cineuropa distributor ID]], [[:d:Property:P12841|‎Cineuropa production company ID]], [[:d:Property:P12842|OpenCitations Meta ID]], [[:d:Property:P12843|IGN franchise ID]], [[:d:Property:P12844|Federal Reserve Subject Taxonomy ID]], [[:d:Property:P12845|Farhang-i forsī ba rusī ID]], [[:d:Property:P12846|Devri ID]], [[:d:Property:P12847|Cambridge University Press ID]], [[:d:Property:P12848|Canadian Virtual War Memorial ID]], [[:d:Property:P12850|Personnel Records of the First World War ID]], [[:d:Property:P12851|Fowler’s Concise Dictionary ID]], [[:d:Property:P12852|NooSFere publisher ID]], [[:d:Property:P12854|Plex person key]], [[:d:Property:P12855|BHMPI OBJ ID]], [[:d:Property:P12856|Index Fungorum person ID]], [[:d:Property:P12857|stiga.trefik.cz player ID]], [[:d:Property:P12858|UNIBO professor ID]], [[:d:Property:P12859|Cineuropa international sales agent ID]], [[:d:Property:P12860|Mapes de Patrimoni Cultural ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of local branches|number of local branches]] (<nowiki>number of branches of this organization at the lowest (local) level</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/KANAL inventory ID|KANAL inventory ID]] (<nowiki>inventory number of a creative work assigned by KANAL</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Tüik mahalle id|Tüik mahalle id]] (<nowiki>Identifier of neighborhoods <small>({{q|Q17051044}})</small> in Turkey in TÜİK <small>({{q|Q1375058}})</small> database</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biodiversity Information System for Europe ID|Biodiversity Information System for Europe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elonet company ID|Elonet company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista issuer ID|Numista issuer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast episode ID|Overcast episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Metamath statement label|Metamath statement label]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID|Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Italian Dictionary: English-Italian ID|Pocket Oxford Italian Dictionary: English-Italian ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il Nuovo DOP ID|Il Nuovo DOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FEI horse ID|FEI horse ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Play author ID|Google Play author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'une personne sur Archelec|identifiant d'une personne sur Archelec]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Standard Ebooks ID|Standard Ebooks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lojas com História ID|Lojas com História ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RGALI person ID|RGALI person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RGALI organization ID|RGALI organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hebrew Academy term ID|Hebrew Academy term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/milononline.net entry ID|milononline.net entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KANAL identifier|KANAL identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LAGL author ID|LAGL author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alle Burgen|Alle Burgen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FC Krasnodar player id|FC Krasnodar player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Italian Dictionary: Italian-English ID|Pocket Oxford Italian Dictionary: Italian-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: German-English ID|Pocket Oxford German Dictionary: German-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: French-English ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: French-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manhom Arabic Profile ID|Manhom Arabic Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOArt databas|GOArt databas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ArchWiki article|ArchWiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Star Wars.com|Star Wars.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifikátor filmu ve Filmové databázi (FDb)|identifikátor filmu ve Filmové databázi (FDb)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/AVZ8 Number of people who are both politicians and musicians by political spectrum] ([https://wikis.world/@moebeus@mastodon.online/112684088394297452 source]) ** [https://w.wiki/AJ5u Lexeme coverage of Indonesian languages] ** [https://w.wiki/AVCS UK MPs and their office start/end years] ([https://x.com/generalising/status/1805719787953111151 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Inuktitut|Inuktitut]] - This is the space to organize work to assure that the sum of all knowledge and the supporting infrastructure for necessary services are available in Inuktitut (ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ, Inuktitut). * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan_A._Krestinin/To_merge|Merge candidates based on same pattern]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q761735|Montblanc (Q761735)]] - town in the province of Tarragona, Catalonia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L725113|gbuɣi (L725113)]] - Dagbanli verb, translates to "vomiting" and "sprouting" ''' Development ''' * EntitySchemas: ** We worked around an issue where EntitySchema pages were no longer considered “content” and had become unsearchable ([[phab:T368010]]) ** We prepared for the release of the new datatype on July 2nd. * mul language code: We are working on the last remaining blocker before rolling out the first stage to Wikidata ([[phab:T362917]]) * Wikibase REST API: We are continuing to rework API errors ([[phab:T366911]], [[phab:T366239]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Argentina|Argentina]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] · ''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27032467 --> == Wikidata weekly summary #635 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-07-08. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Upcoming: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 16:00 UTC on Wednesday, 10th July 2024 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. ''The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.'' ** [[wikimania:2024:Registration|Registration for Wikimania 2024 is open!]] In-person participants: please register until 26 July, 11:59 p.m., UTC. Virtual participants can register anytime. If you received a scholarship from the Wikimedia Foundation, you will receive an email with a registration code and instructions. ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Teester/EntityShape.js|User:Teester/EntityShape.js]] - a userscript that adds an input box to a Wikidata page wherein you can enter an EntitySchema (such as [[d:Entityschema:E10|E10]]). When you click "Check", checks whether each statement and property conforms to the schema. It then displays a summary at the top of the Item for each property indicating whether they conform or not. It also adds a badge to each statement and each property on the page indicating whether they conform or not. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikidata teams' development goals for the third quarter of 2024 have been updated: [[d:Wikidata:Development plan|Wikidata:Development plan]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12830|music mood]] (<nowiki>qualifier carrying an emotion (mood) relevant to a musical audio recording</nowiki>) **[[:d:Property:P12849|coin edge]] (<nowiki>image or images that show the edge of a coin</nowiki>) **[[:d:Property:P12853|ozone depletion potential]] (<nowiki>relative amount of degradation to the ozone layer relative to CFC-11</nowiki>) **[[:d:Property:P12861|EntitySchema for class]] (<nowiki>schema that members of a class should conform to</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12798|Naturalis Repository ID]], [[:d:Property:P12799|English-Spanish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12800|Vikidia article ID]], [[:d:Property:P12801|thisisbasketball.be player ID]], [[:d:Property:P12802|poblesdecatalunya.cat ID]], [[:d:Property:P12803|Oqaasersiorfik ID]], [[:d:Property:P12804|MNAHA person ID]], [[:d:Property:P12805|Greenlandic-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12806|Te Aka Māori Dictionary ID]], [[:d:Property:P12807|Tropicos person ID]], [[:d:Property:P12808|He Pātaka Kupu ID]], [[:d:Property:P12809|vehicle keeper marking (VKM)]], [[:d:Property:P12810|‎AllGame style ID]], [[:d:Property:P12811|FC Metz player ID]], [[:d:Property:P12812|MoFo ID]], [[:d:Property:P12813|‎itch.io numeric ID]], [[:d:Property:P12814|filmas.lv film ID]], [[:d:Property:P12815|‎filmas.lv person ID]], [[:d:Property:P12816|‎filmas.lv studio ID]], [[:d:Property:P12817|Cockroach Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12818|Lygaeoidea Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12819|Phasmida Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12820|Psocodea Species File taxon ID (new)]], [[:d:Property:P12821|Spanish-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12822|Norwegian National Museum producer ID]], [[:d:Property:P12823|‎Burgenwelt ID]], [[:d:Property:P12824|Irish-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12825|Tesoro della Lingua Italiana delle Origini ID]], [[:d:Property:P12826|Tommaseo-Bellini Online ID]], [[:d:Property:P12827|danskfodbold.com player ID]], [[:d:Property:P12828|DAKA Danish-Greenlandic Dictionary ID]], [[:d:Property:P12831|DAKA Greenlandic-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12832|‎Canadian Great War Project person ID]], [[:d:Property:P12833|English-Irish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12834|PMC journal ID]], [[:d:Property:P12835|Census ID]], [[:d:Property:P12836|Douban personage ID]], [[:d:Property:P12837|Avibase person ID]], [[:d:Property:P12838|Brezhoneg21 ID]], [[:d:Property:P12839|European Education Thesaurus ID]], [[:d:Property:P12840|‎Cineuropa distributor ID]], [[:d:Property:P12841|‎Cineuropa production company ID]], [[:d:Property:P12842|OpenCitations Meta ID]], [[:d:Property:P12843|IGN franchise ID]], [[:d:Property:P12844|Federal Reserve Subject Taxonomy ID]], [[:d:Property:P12845|Farhang-i forsī ba rusī ID]], [[:d:Property:P12846|Devri ID]], [[:d:Property:P12847|Cambridge University Press ID]], [[:d:Property:P12848|Canadian Virtual War Memorial ID]], [[:d:Property:P12850|Personnel Records of the First World War ID]], [[:d:Property:P12851|Fowler’s Concise Dictionary ID]], [[:d:Property:P12852|NooSFere publisher ID]], [[:d:Property:P12854|Plex person key]], [[:d:Property:P12855|BHMPI OBJ ID]], [[:d:Property:P12856|Index Fungorum person ID]], [[:d:Property:P12857|stiga.trefik.cz player ID]], [[:d:Property:P12858|UNIBO professor ID]], [[:d:Property:P12859|Cineuropa international sales agent ID]], [[:d:Property:P12860|Mapes de Patrimoni Cultural ID]], [[:d:Property:P12862|Il Nuovo DOP ID]], [[:d:Property:P12863|RGALI person ID]], [[:d:Property:P12864|RGALI organization ID]], [[:d:Property:P12865|Archelec person ID]], [[:d:Property:P12866|Lojas com História ID]], [[:d:Property:P12867|milononline.net entry ID]], [[:d:Property:P12868|Hebrew Academy term ID]], [[:d:Property:P12869|LAGL author ID]], [[:d:Property:P12870|KANAL ID]], [[:d:Property:P12871|Google Play author ID]], [[:d:Property:P12872|‎Overcast episode ID]], [[:d:Property:P12873|ArchWiki article]], [[:d:Property:P12874|Valencian Library ID]], [[:d:Property:P12875|‎Star Wars.com ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of local branches|number of local branches]] (<nowiki>number of branches of this organization at the lowest (local) level</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/KANAL inventory ID|KANAL inventory ID]] (<nowiki>inventory number of a creative work assigned by KANAL</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Tüik mahalle id|Tüik mahalle id]] (<nowiki>Identifier of neighborhoods <small>({{q|Q17051044}})</small> in Turkey in TÜİK <small>({{q|Q1375058}})</small> database</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/myfixguide.com|myfixguide.com]] (<nowiki>Photos about how to disassemble hardware</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/date de vote|date de vote]] (<nowiki>vote date, date on which people decided or casted their ballot</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Sandbox-EntitySchema|Sandbox-EntitySchema]] (<nowiki>Sandbox property for value of type "EntitySchema"</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Imperial University of Dorpat student ID|Imperial University of Dorpat student ID]] (<nowiki>matriculation number of a student of the Imperial University of Dorpat</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/indexer|indexer]] (<nowiki>entity responsible for compiling an index of a book, database, website or other forms of media publications in the form of a methodical arrangement of records designed to enable users to locate information quickly. Example: Hazel K. Bell (Q70226489)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/WorldCyclingStats ID|WorldCyclingStats ID]] (<nowiki>identifier on the website WorldCyclingStats (www.worldcyclingstats.com)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biodiversity Information System for Europe ID|Biodiversity Information System for Europe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elonet company ID|Elonet company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista issuer ID|Numista issuer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Metamath statement label|Metamath statement label]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID|Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Italian Dictionary: English-Italian ID|Pocket Oxford Italian Dictionary: English-Italian ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FEI horse ID|FEI horse ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Standard Ebooks ID|Standard Ebooks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alle Burgen|Alle Burgen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FC Krasnodar player id|FC Krasnodar player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford Italian Dictionary: Italian-English ID|Pocket Oxford Italian Dictionary: Italian-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: German-English ID|Pocket Oxford German Dictionary: German-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: French-English ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: French-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manhom Arabic Profile ID|Manhom Arabic Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOArt databas|GOArt databas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifikátor filmu ve Filmové databázi (FDb)|identifikátor filmu ve Filmové databázi (FDb)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifikátor osoby ve Filmové databázi (FDb)|identifikátor osoby ve Filmové databázi (FDb)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScienceDirect journal ID|ScienceDirect journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Iraqnla Book ID|Iraqnla Book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/islamway authority ID|islamway authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hermitage Museum artist ID|Hermitage Museum artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Coptic Dictionary Online ID|Coptic Dictionary Online ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/autoritateak.eus|autoritateak.eus]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of the Russian Academy of Arts artist ID|Museum of the Russian Academy of Arts artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thinkwiki article|Thinkwiki article]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/AaNJ Cumulative experience of UK MPs on election day (since 1922)] ([https://x.com/generalising/status/1809302517916004518 source]) ** [https://w.wiki/AbkU Location of GLAMs with open access policies] ** [https://w.wiki/4pKw Images of biologists by height] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/commonsmerge|User:Pasleim/commonsmerge]] - Merge candidates based on same commons category * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1496|Ferdinand Magellan (Q1496)]] - Portuguese explorer in the service of Spain * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1083157|bergkant (L1083157)]] - Nynorsk noun, translates to "the top edge of a mountain" ''' Development ''' * EntitySchemas: The new datatype to link to EntitySchemas in statements has been released. * mul language code: We are preparing the release. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Participate in [https://dicare.toolforge.org/lexemes/challenge.php this week's Lexeme challenge]: * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Armenia|Armenia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|Talk]]) ·''' [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:32, 8 jul. 2024 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27032467 --> == Wikidata weekly summary #536 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-07-15. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SpinachBot|SpinachBot]] - Task/s: AI agent-enabled question answering through the creation and execution of complex SPARQL queries on Wikidata. Users tag the bog with wikidata-related questions, and it tries to come up with an answer by iteratively creating SPARQL queries. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Past: Wikidata+Wikibase office hour session log: [[d:Wikidata:Events/Telegram office hour 2024-07-10|Telegram office hour 2024-07-10]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://wikiedu.org/blog/2024/07/10/an-intelligent-system-what-i-learned-through-taking-an-introductory-wikidata-course/ An Intelligent System: What I learned through taking an introductory Wikidata course] - The author, Anne-Christine Hoff, dispels misconceptions about Wikidata. She highlights that it is a relational communication system, not solely bot-driven, and allows users worldwide to add localized data in multiple languages, creating a self-structuring repository of information ** [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/731 Merge and diff] - blog post by Magnus about adding new properties (taxon data speficially, NCBI, GBIF, and iINaturalist) to the AC2WD tool. If you have the user script installed on Wikidata (see tool below), AC2WD will automatically show up on relevant taxon items. ** [https://www.youtube.com/watch?v=h2MXK2yWJko Documenting Women Artists Through Wikidata] - this project reveals how works by women artists can be given greater public visibility. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ZVe2CSWCDZ0 Dagbani Lexemes (how-to-workshop in Dagbanli)] - increase the vocabulary and standardize existing entries. * Papers: [https://acl-bg.org/proceedings/2023/RANLP%202023/pdf/2023.ranlp-1.2.pdf Automatic Generation of Hindi Wikipedia Pages" based on information from Wikidata] * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=bRD2XbxQqPQ Online workshop Upskilling in Wikidata for maximum impact IBC 2024] - Recording of the virtual Wikidata workshop given on the 9th of July 2024. An onboarding and introductory event in anticipation of a full in-person workshop to be held at the International Botanical Congress 2024 in Madrid on the 21st of July 2024 ** [https://www.youtube.com/watch?v=rK-qOCk2fUE Connecting University Art Collections Wikidata Demo] * Notebooks ** [https://observablehq.com/collection/@pac02/tour-de-france Collection of notebooks about the Tour de France] ** [https://observablehq.com/@pac02/computing-jaccard-similarity-between-wikidata-item Computing Jaccard similarity index between Wikidata items based on properties used in statements]. ''' Tool of the week ''' * [https://observablehq.com/@pac02/relationships Relationships between two Wikidata items] a new tool hosted on Observable which looks at all statements involving a pair of Wikidata items. * [[d:User:Magnus Manske/ac2wd.js|User:Magnus Manske/ac2wd.js]] - This script adds an "AC2WD" link in the tools sidebar. When you click on it, it uses the [https://ac2wd.toolforge.org AC2WD] tool to check the item for certain Authority Control IDs (eg VIAF). It then checks these AC datasets for statements (and more AC IDs). It will then add any new information it found as new statements, or add more references to existing statements where possible. A green checkmark will be appended to the link if data was added (reload the page to see), otherwise a "&mdash;" if no new data was available. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://github.com/OpenRefine/OpenRefine/releases/tag/3.8.2 OpenRefine 3.8.2&nbsp;was released] * [https://github.com/johnsamuelwrites/awesome-wikidata/blob/main/README.md#shape-expressions-entity-schemas Awesome Wikidata: Shape Expressions (Entity Schemas)] - Tools for creating, editing, and generating entity schemas ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12830|music mood]] (<nowiki>qualifier carrying an emotion (mood) relevant to a musical audio recording</nowiki>) **[[:d:Property:P12849|coin edge image]] (<nowiki>image or images that show the edge of a coin</nowiki>) **[[:d:Property:P12853|ozone depletion potential]] (<nowiki>relative amount of degradation to the ozone layer relative to CFC-11</nowiki>) **[[:d:Property:P12861|EntitySchema for class]] (<nowiki>schema that members of a class should conform to</nowiki>) **[[:d:Property:P12876|writing technique]] (<nowiki>technique used for writing on stone, paper or other support</nowiki>) **[[:d:Property:P12878|last appearance]] (<nowiki>last work featuring a fictional character or item</nowiki>) **[[:d:Property:P12883|Tüik mahalle ID]] (<nowiki>identifier of neighborhoods (mahalle) in Turkey in TÜİK (Turkish Statistical Institute) database</nowiki>) **[[:d:Property:P12886|Sandbox-EntitySchema]] (<nowiki>Sandbox property for value of type "EntitySchema"</nowiki>) **[[:d:Property:P12889|myfixguide.com]] (<nowiki>photos about how to disassemble hardware</nowiki>) **[[:d:Property:P12895|indexer]] (<nowiki>entity responsible for compiling an index of a book, database, website or other forms of media publications in the form of a methodical arrangement of records designed to enable users to locate information quickly</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12824|Irish-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12825|Tesoro della Lingua Italiana delle Origini ID]], [[:d:Property:P12826|Tommaseo-Bellini Online ID]], [[:d:Property:P12827|danskfodbold.com player ID]], [[:d:Property:P12828|DAKA Danish-Greenlandic Dictionary ID]], [[:d:Property:P12831|DAKA Greenlandic-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12832|‎Canadian Great War Project person ID]], [[:d:Property:P12833|English-Irish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12834|PMC journal ID]], [[:d:Property:P12835|Census ID]], [[:d:Property:P12836|Douban personage ID]], [[:d:Property:P12837|Avibase person ID]], [[:d:Property:P12838|Brezhoneg21 ID]], [[:d:Property:P12839|European Education Thesaurus ID]], [[:d:Property:P12840|‎Cineuropa distributor ID]], [[:d:Property:P12841|‎Cineuropa production company ID]], [[:d:Property:P12842|OpenCitations Meta ID]], [[:d:Property:P12843|IGN franchise ID]], [[:d:Property:P12844|Federal Reserve Subject Taxonomy ID]], [[:d:Property:P12845|Farhang-i forsī ba rusī ID]], [[:d:Property:P12846|Devri ID]], [[:d:Property:P12847|Cambridge University Press ID]], [[:d:Property:P12848|Canadian Virtual War Memorial ID]], [[:d:Property:P12850|Personnel Records of the First World War ID]], [[:d:Property:P12851|Fowler’s Concise Dictionary ID]], [[:d:Property:P12852|NooSFere publisher ID]], [[:d:Property:P12854|Plex person key]], [[:d:Property:P12855|BHMPI OBJ ID]], [[:d:Property:P12856|Index Fungorum person ID]], [[:d:Property:P12857|stiga.trefik.cz player ID]], [[:d:Property:P12858|UNIBO professor ID]], [[:d:Property:P12859|Cineuropa international sales agent ID]], [[:d:Property:P12860|Mapes de Patrimoni Cultural ID]], [[:d:Property:P12862|Il Nuovo DOP ID]], [[:d:Property:P12863|RGALI person ID]], [[:d:Property:P12864|RGALI organization ID]], [[:d:Property:P12865|Archelec person ID]], [[:d:Property:P12866|Lojas com História ID]], [[:d:Property:P12867|milononline.net entry ID]], [[:d:Property:P12868|Hebrew Academy term ID]], [[:d:Property:P12869|LAGL author ID]], [[:d:Property:P12870|KANAL ID]], [[:d:Property:P12871|Google Play author ID]], [[:d:Property:P12872|‎Overcast episode ID]], [[:d:Property:P12873|ArchWiki article]], [[:d:Property:P12874|Valencian Library ID]], [[:d:Property:P12875|‎Star Wars.com ID]], [[:d:Property:P12877|ScienceDirect journal ID]], [[:d:Property:P12879|Filmová databáze film ID]], [[:d:Property:P12880|Filmová databáze person ID]], [[:d:Property:P12881|FC Krasnodar player ID]], [[:d:Property:P12882|Iraqnla book ID]], [[:d:Property:P12884|All castles]], [[:d:Property:P12885|Italian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12887|islamway authority ID]], [[:d:Property:P12888|Metamath statement ID]], [[:d:Property:P12890|Imperial University of Dorpat student ID]], [[:d:Property:P12891|Coptic Dictionary Online ID]], [[:d:Property:P12892|English-Italian Dictionary ID]], [[:d:Property:P12893|autoritateak.eus ID]], [[:d:Property:P12894|Museum of the Russian Academy of Arts artist ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of local branches|number of local branches]] (<nowiki>number of branches of this organization at the lowest (local) level</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/KANAL inventory ID|KANAL inventory ID]] (<nowiki>inventory number of a creative work assigned by KANAL</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/date de vote|date de vote]] (<nowiki>vote date, date on which people decided or casted their ballot</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/WorldCyclingStats ID|WorldCyclingStats ID]] (<nowiki>identifier on the website WorldCyclingStats (www.worldcyclingstats.com)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID|Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FEI horse ID|FEI horse ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Standard Ebooks ID|Standard Ebooks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: German-English ID|Pocket Oxford German Dictionary: German-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: French-English ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: French-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manhom Arabic Profile ID|Manhom Arabic Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hermitage Museum artist ID|Hermitage Museum artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thinkwiki article|Thinkwiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wiley Online Library journal ID|Wiley Online Library journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifier of the educational center of resistance and deportation of Landes|identifier of the educational center of resistance and deportation of Landes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nintendo Life company ID|Nintendo Life company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideReel series ID|SideReel series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideReel series URL slug|SideReel series URL slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Helveticat ID|Helveticat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/africanmusiclibrary.org artist id|africanmusiclibrary.org artist id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museums in Russia ID|Museums in Russia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hawramani Arabic Lexicon entry ID|Hawramani Arabic Lexicon entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ARABTERM entry ID|ARABTERM entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The New Mithraeum ID|The New Mithraeum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Frauen im Widerstand ID|Frauen im Widerstand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taylor & Francis journal ID|Taylor & Francis journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JTA Sightseeing Database ID|JTA Sightseeing Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emerald Group Publishing journal ID|Emerald Group Publishing journal ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/AeWy Arabic periodicals known to Wikidata] ([https://wikis.world/@tillgrallert@digitalcourage.social/112776085963304676 source]) ** [https://w.wiki/AftC X account of politicians] ** [https://w.wiki/AftQ Characters whose actors died recently] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Human Cells|Human Cells]] - dedicated to improve our coverage of information about these fundamental entities that compose organisms. The project focuses mainly on two kinds of cell classes: species-agnostic classes, such as [[d:Q188417|neutrophil (Q188417)]], and human-specific classes, such as [[d:Q101405102|human neutrophil (Q101405102)]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database reports/Descriptions with Q|Descriptions containing Q-Id]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q13365715|Lucy (Q13365715)]]: female given name * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L230775|Nachbar (L230775)]]: "someone nearby" in German ''' Development ''' * [[Wikidata:REST API|Wikibase REST API]]: Continuing to improve error handling and error messages. * [[Wikidata:Schemas|EntitySchemas]]: Fixed issues that popped up after release ([[phab:T369149]], [[phab:T369155]], [[phab:T368010]]) * [[Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|Query Service graph split]]: Adapting constraints that make use of the Query Service to be able to deal with 2 endpoints ([[phab:T369079]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Albania|Albania]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|Talk]]) ·''' [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:18, 15 jul. 2024 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27085890 --> == Wikidata weekly summary #637 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-07-22. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DannyS712 bot|DannyS712 bot]] - Task/s: I want to get approval for a bot with translation admin rights that will automatically mark pages for translations if and only if the latest version is identical to the version that is already in the translation system, i.e. only pages with no "net" changes in the pending edits. ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DerIchBot|DerIchBot]] - Task/s: Adding data about schools provided by the German and Austrian governments to wikidata. ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 5|DifoolBot 5]] - Task/s: Change reference URLs into the related ID property and merge references with the same ID property. ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AroundTheBot|AroundTheBot]] - Task/s: Automated import of Albanian nouns with IPA from Wiktionary, with the long-term goal of using this data to do pronunciation-based comparison/word evolution between languages. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Past: Wikimedia Indonesia hosted [[Commons:Commons:Kompetisi Penyajian Data 2024|the 2024 Data Visualization Competition]] from June 5 to 18. The event featured data visualizations (posters and graphics) and short essays using data from Wikidata. Visit [[Commons:Commons:Kompetisi Penyajian Data 2024|the competition page]] (in Indonesian) to view the winning entries. * Upcoming: Wikidata's 12th birthday decentralized events will take place in October and November 2024. Feel free to browse [[d:Wikidata:Twelfth Birthday|the documentation pages]] to learn how to organize an event in your area, get funding, and get in touch with other organizers. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** [[d:Q126917814|Representación de datos abiertos con Wikidata Query Service (Q126917814)]]. This paper details the Wikidata Query Service, for the creation of data visualizations. All visualization options available in the WQS are explored, accompanied by example queries that introduce the implementation of these visualizations. By Ángel Obregón-Sierra and Silvia Cecilia Anselmi. ** [https://arxiv.org/pdf/2407.06863 Beyond Aesthetics: Cultural Competence in Text-to-Image Models] - with CUBE, a benchmark built out of Wikidata, to evaluate cultural awareness and cultural diversity of text-to-image models (Kannen et al, 2024) * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=3xsCXkOA2Zs OpenRefine import into Wikidata of data from the BnF catalog: books by Marguerite Van de Wiele] (in French) ''' Tool of the week ''' * [https://paulina.toolforge.org/ Paulina], a new tool for exploring public domain works. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[m:Product and Technology Advisory Council/Proposal|WMF Product and Technology Advisory Council (PTAC)]] invites interested volunteers to apply. As part of the movement strategy recommendation for "Coordinating Across Stakeholders," the PTAC will bring technical contributors and the Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12849|coin edge image]] (<nowiki>image or images that show the edge of a coin</nowiki>) **[[:d:Property:P12853|ozone depletion potential]] (<nowiki>relative amount of degradation to the ozone layer relative to CFC-11</nowiki>) **[[:d:Property:P12861|EntitySchema for class]] (<nowiki>schema that members of a class should conform to</nowiki>) **[[:d:Property:P12876|writing technique]] (<nowiki>technique used for writing on stone, paper or other support</nowiki>) **[[:d:Property:P12878|last appearance]] (<nowiki>last work featuring a fictional character or item</nowiki>) **[[:d:Property:P12883|Tüik mahalle ID]] (<nowiki>identifier of neighborhoods (mahalle) in Turkey in TÜİK (Turkish Statistical Institute) database</nowiki>) **[[:d:Property:P12886|Sandbox-EntitySchema]] (<nowiki>Sandbox property for value of type "EntitySchema"</nowiki>) **[[:d:Property:P12889|myfixguide.com Category ID]] (<nowiki>photos about how to repair hardware</nowiki>) **[[:d:Property:P12895|indexer]] (<nowiki>entity responsible for compiling an index of a book, database, website or other forms of media publications in the form of a methodical arrangement of records designed to enable users to locate information quickly</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12833|English-Irish Dictionary ID]], [[:d:Property:P12834|PMC journal ID]], [[:d:Property:P12835|Census ID]], [[:d:Property:P12836|Douban personage ID]], [[:d:Property:P12837|Avibase person ID]], [[:d:Property:P12838|Brezhoneg21 ID]], [[:d:Property:P12839|European Education Thesaurus ID]], [[:d:Property:P12840|‎Cineuropa distributor ID]], [[:d:Property:P12841|‎Cineuropa production company ID]], [[:d:Property:P12842|OpenCitations Meta ID]], [[:d:Property:P12843|IGN franchise ID]], [[:d:Property:P12844|Federal Reserve Subject Taxonomy ID]], [[:d:Property:P12845|Farhang-i forsī ba rusī ID]], [[:d:Property:P12846|Devri ID]], [[:d:Property:P12847|Cambridge University Press ID]], [[:d:Property:P12848|Canadian Virtual War Memorial ID]], [[:d:Property:P12850|Personnel Records of the First World War ID]], [[:d:Property:P12851|Fowler’s Concise Dictionary ID]], [[:d:Property:P12852|NooSFere publisher ID]], [[:d:Property:P12854|Plex person key]], [[:d:Property:P12855|BHMPI OBJ ID]], [[:d:Property:P12856|Index Fungorum person ID]], [[:d:Property:P12857|stiga.trefik.cz player ID]], [[:d:Property:P12858|UNIBO professor ID]], [[:d:Property:P12859|Cineuropa international sales agent ID]], [[:d:Property:P12860|Mapes de Patrimoni Cultural ID]], [[:d:Property:P12862|Il Nuovo DOP ID]], [[:d:Property:P12863|RGALI person ID]], [[:d:Property:P12864|RGALI organization ID]], [[:d:Property:P12865|Archelec person ID]], [[:d:Property:P12866|Lojas com História ID]], [[:d:Property:P12867|milononline.net entry ID]], [[:d:Property:P12868|Hebrew Academy term ID]], [[:d:Property:P12869|LAGL author ID]], [[:d:Property:P12870|KANAL ID]], [[:d:Property:P12871|Google Play author ID]], [[:d:Property:P12872|‎Overcast episode ID]], [[:d:Property:P12873|ArchWiki article]], [[:d:Property:P12874|Valencian Library ID]], [[:d:Property:P12875|‎Star Wars.com ID]], [[:d:Property:P12877|ScienceDirect journal ID]], [[:d:Property:P12879|Filmová databáze film ID]], [[:d:Property:P12880|Filmová databáze person ID]], [[:d:Property:P12881|FC Krasnodar player ID]], [[:d:Property:P12882|Iraqnla book ID]], [[:d:Property:P12884|Alle Burgen ID]], [[:d:Property:P12885|Italian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12887|islamway authority ID]], [[:d:Property:P12888|Metamath statement ID]], [[:d:Property:P12890|Imperial University of Dorpat student ID]], [[:d:Property:P12891|Coptic Dictionary Online ID]], [[:d:Property:P12892|English-Italian Dictionary ID]], [[:d:Property:P12893|autoritateak.eus ID]], [[:d:Property:P12894|Museum of the Russian Academy of Arts artist ID]], [[:d:Property:P12896|Nintendo Life company ID]], [[:d:Property:P12897|Wiley Online Library journal ID]], [[:d:Property:P12898|Museums in Russia ID]], [[:d:Property:P12899|Helveticat ID]], [[:d:Property:P12900|ARABTERM entry ID]], [[:d:Property:P12901|Hawramani Arabic Lexicon entry ID]], [[:d:Property:P12902|Women in Resistance ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/date de vote|date de vote]] (<nowiki>vote date, date on which people decided or cast their ballot</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/object of action & object class of action|object of action & object class of action]] (<nowiki>specific object to which an action or class of actions occurs</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Public funding|Public funding]] (<nowiki>amount of public funding an organisation receives</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/schmeckt nach|schmeckt nach]] (<nowiki>taste that a food or drink has</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Kunstnerforbundet kunstner ID|Kunstnerforbundet kunstner ID]] (<nowiki>Identifier for an artist member of Kunstnerforbundet in norway</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: German-English ID|Pocket Oxford German Dictionary: German-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: French-English ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: French-English ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manhom Arabic Profile ID|Manhom Arabic Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WorldCyclingStats ID|WorldCyclingStats ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thinkwiki article|Thinkwiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifier of the educational center of resistance and deportation of Landes|identifier of the educational center of resistance and deportation of Landes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideReel series ID|SideReel series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideReel series URL slug|SideReel series URL slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/africanmusiclibrary.org artist id|africanmusiclibrary.org artist id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The New Mithraeum ID|The New Mithraeum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taylor & Francis journal ID|Taylor & Francis journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JTA Sightseeing Database ID|JTA Sightseeing Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emerald Group Publishing journal ID|Emerald Group Publishing journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Ministers database ID (new)|Finnish Ministers database ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Glosbe Old High German Lexeme ID|Glosbe Old High German Lexeme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tretyakov Gallery artist ID|Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/State Historical Museum of Russia person ID|State Historical Museum of Russia person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Copyright Office Public Records System work ID|U.S. Copyright Office Public Records System work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopaedia of Islam (french edition) ID|Encyclopaedia of Islam (french edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/French Bathing water ID|French Bathing water ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Religion Past and Present Online (German edition) ID|Religion Past and Present Online (German edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/mandumah ID|mandumah ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID|Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Aj37 UEFA teams and the number of players on the team] ([[d:Wikidata:Project_chat#All_(but_1)_UEFA_teams_since_1960_now_link_to_players|source]]) ** [https://w.wiki/AhtV Species of birds and their sounds] ([https://x.com/espejolento/status/1814353851253735846 source]) ** [https://w.wiki/AhGu Archaeological sites and remains in Malaysia with National Heritage status] ([https://x.com/FarisHzmn/status/1814277712430956614 source]) ** [https://w.wiki/AgyC Map of Filming Locations, excludes countries] ([https://x.com/jamesinealing/status/1813662266744815705 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject Reference Verification|Reference Verification]] - a research and development project aimed at helping Wikidata editors check the quality of external references based on various types of AI/ML models. ** [[d:Wikidata:WikiProject NZWomenPhotographers|NZWomenPhotographers]] - aims to improve information about New Zealand women photographers, based on a dataset provided by the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database reports/items with P569=P570|Items with P569=P570]] - Items with instance of (P31) --> human (Q5) and the same year in date of birth (P569) and date of death (P570) (2024-07-22) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q20731004|Crawford (Q20731004)]] - family name * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3302|water (L3302)]] - (S1) common liquid substance (S2) chemical compound of hydrogen and oxygen (H₂O) (S3) a body of water, usually a river, a lake, or an ocean ''' Development ''' * mul: We fixed the last blocker for the limited MUL rollout to Wikidata on July 29th ([[phab:T362917]]) * EntitySchemas: ** We fixed a misplaced background color in EntitySchema ([[phab:T369283]]) ** [[mediawikiwiki:Help:Extension:WikibaseCirrusSearch#Keywords|haswbstatement]] searches now work for EntitySchema statements ([[phab:T369495]]) ** We’re investigating how to make EntitySchemas searchable by label ([[phab:T362005]]) * Query Service: preparation for the graph split is continuing by the Search Platform Team. We started looking into adapting the constraints checks for it ([[phab:T369079]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|Talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:12, 22 jul. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27132995 --> == Wikidata weekly summary #638 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-07-29. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/GergesBot_2|GergesBot 2]] - Task/s: Edit label when order is added in ar:ويكيبيديا:طلبات نقل عبر البوت (Transfer requests by Bot). ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/UmisBot|UmisBot]] - Task/s: This bot will add string representations of units of measurement to units of measurement Wikidata pages. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Upcoming: ** [[d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024|Wikidata Days Bologna 2024]], Italian language conference dedicated to Wikidata for libraries and research, taking place in the frame of [[d:Wikidata:Twelfth Birthday|Wikidata’s 12th birthday]], on November 8-9 in Bologna, Italy. ** Wikimania starts on August 7. Here is a list of sessions focused around Wikidata, or have *some* connection to Wikidata: [[wikimania:2024:Program/Wikidata|2024:Program/Wikidata]]. If something is missing, feel free to add to it, including any Wikidata meetups you may be hosting. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://culturalcontent.substack.com/p/sharing-the-worlds-paintings-on-wikidata "Sharing the world’s paintings on Wikidata"] By Martin Poulter for the ''Cultural Content'' Substack ** [https://wikiedu.org/blog/2024/07/10/an-intelligent-system-what-i-learned-through-taking-an-introductory-wikidata-course/ WikiEdu: What I learned taking an introductory Wikidata Course] - Anne-Christine Hoff, associate professor of English at Jarvis Christian University, describes her experiences and learnings from taking an intro to Wikidata course, provided by the WikiEdu.org, a project of the Wiki Education Foundation. ** [https://arxiv.org/abs/2407.18278 Talking Wikidata: Communication patterns and their impact on community engagement in collaborative knowledge graphs] - This study investigates the behaviours, communication patterns and interactions of the core small Wikidata community that are responsible for 80% of its content, in order to future contribution and participation. By E. Koutsiana et al. ** [https://arxiv.org/html/2403.10304v2KIF: A Wikidata-Based Framework for Integrating Heterogeneous Knowledge Sources] - This paper presents KIF, a Wikidata-based framework for virtually integrating heterogeneous knowledge sources and discuss how it was used to solve a real integration problem in the domain of chemistry (involving Wikidata, PubChem, and IBM CIRCA). By G. Lima et al. * Press release: [https://www.iccu.sbn.it/it/SBN/catalogazione-e-manutenzione-del-catalogo-sbn/progetti-di-implementazione-dei-dati-dellindice-sbn/arricchimento-dei-dati-di-authority-di-sbn-attraverso-il-confronto-e-lo-scambio-con-wikidata-/ Arricchimento dei dati di authority di SBN attraverso il confronto e lo scambio con Wikidata] (in Italian): [[:d:Q3803707|ICCU]], the institute coordinating the biggest Italian OPAC (the [[:d:Q105086090|OPAC SBN]], involving more than 7 thousands libraries), has just finished enriching about 16200 nearly empty authority records with data taken from the respective Wikidata items (Wikidata items link to SBN authority records through [[:d:Property:P396|P396]]); this announcement describes in detail the enrichment work, which started in June 2023; for more information (and bibliography) about the collaboration between ICCU and Wikidata, see [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/SBN]] (in Italian) * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=Ab5q93B3S1Q Intro to Wikidata] - This intro to Wikidata was provided for participants of the International Linguistics Olympiad 2024, held in Brasília. Presented by Artur Corrêa Souza and Éder Porto, organised by Wiki Movimento Brasil. ** [https://www.youtube.com/watch?v=bkVh4nQBk2A Mining and Modeling Text using Wikibase] - the University of Trier is building a knowledge graph on French Enlightenment novels 1751 - 1800 with the use of Wikibase. ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Nikki/ShowIDs.js|User:Nikki/ShowIDs.js]] - This user script adds entity IDs in brackets after links. * [https://observablehq.com/@pac02/common-values Common values], yet another Observable notebook. This one looks at common values between two Wikidata item pages. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * KDE Itinerary, KDE's travel assistant app, [https://volkerkrause.eu/2024/07/27/kde-itinerary-june-july-2024.html gets more Wikidata integration]. * The Wikidata Development team needs your feedback to evaluate "default values for all languages" (mul) in the Termbox. Please share your thoughts on this 5-10 minute anonymous survey: https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-default-values-feedback * The [[m:WIT|Wikidata (integrations) for Wikimedia projects]] team have released a progress report on their ongoing research project, investigating the "State of Wikidata usage on other wikis". Available on the [[m:WIT/Research|Research page]], alternatively on [[c:File:Wikidata_for_Wikimedia_Projects_-_State_of_Wikidata_usage_-_progress_report_27.06.2024.pdf|Commons]]. * The Wikibase REST API, introduced last year on Wikidata, is progressing towards version 1, aiming for a comprehensive release by the end of 2024. We're seeking community feedback to enhance the current API and plan future developments. Please share your thoughts on this page: [[d:Wikidata_talk:REST_API_feedback_round|Feedback on the Wikibase REST API (July/August 2024)]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12849|coin edge image]] (<nowiki>image or images that show the edge of a coin</nowiki>) **[[:d:Property:P12853|ozone depletion potential]] (<nowiki>relative amount of degradation to the ozone layer relative to CFC-11</nowiki>) **[[:d:Property:P12861|EntitySchema for class]] (<nowiki>schema that members of a class should conform to</nowiki>) **[[:d:Property:P12876|writing technique]] (<nowiki>technique used for writing on stone, paper or other support</nowiki>) **[[:d:Property:P12878|last appearance]] (<nowiki>last work featuring a fictional character or item</nowiki>) **[[:d:Property:P12883|Tüik mahalle ID]] (<nowiki>identifier of neighborhoods (mahalle) in Turkey in TÜİK (Turkish Statistical Institute) database</nowiki>) **[[:d:Property:P12886|Sandbox-EntitySchema]] (<nowiki>Sandbox property for value of type "EntitySchema"</nowiki>) **[[:d:Property:P12889|myfixguide.com Category ID]] (<nowiki>photos about how to repair hardware</nowiki>) **[[:d:Property:P12895|indexer]] (<nowiki>entity responsible for compiling an index of a book, database, website or other forms of media publications in the form of a methodical arrangement of records designed to enable users to locate information quickly</nowiki>) **[[:d:Property:P12912|object of action]] (<nowiki>specific object to which an action or class of actions occurs</nowiki>) **[[:d:Property:P12913|object class of action]] (<nowiki>class of objects (including substances) to which an action or class of actions may occur</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12848|Canadian Virtual War Memorial ID]], [[:d:Property:P12850|Personnel Records of the First World War ID]], [[:d:Property:P12851|Fowler’s Concise Dictionary ID]], [[:d:Property:P12852|NooSFere publisher ID]], [[:d:Property:P12854|Plex person key]], [[:d:Property:P12855|BHMPI OBJ ID]], [[:d:Property:P12856|Index Fungorum person ID]], [[:d:Property:P12857|stiga.trefik.cz player ID]], [[:d:Property:P12858|UNIBO professor ID]], [[:d:Property:P12859|Cineuropa international sales agent ID]], [[:d:Property:P12860|Mapes de Patrimoni Cultural ID]], [[:d:Property:P12862|Il Nuovo DOP ID]], [[:d:Property:P12863|RGALI person ID]], [[:d:Property:P12864|RGALI organization ID]], [[:d:Property:P12865|Archelec person ID]], [[:d:Property:P12866|Lojas com História ID]], [[:d:Property:P12867|milononline.net entry ID]], [[:d:Property:P12868|Hebrew Academy term ID]], [[:d:Property:P12869|LAGL author ID]], [[:d:Property:P12870|KANAL ID]], [[:d:Property:P12871|Google Play author ID]], [[:d:Property:P12872|‎Overcast episode ID]], [[:d:Property:P12873|ArchWiki article]], [[:d:Property:P12874|Valencian Library ID]], [[:d:Property:P12875|‎Star Wars.com ID]], [[:d:Property:P12877|ScienceDirect journal ID]], [[:d:Property:P12879|Filmová databáze film ID]], [[:d:Property:P12880|Filmová databáze person ID]], [[:d:Property:P12881|FC Krasnodar player ID]], [[:d:Property:P12882|Iraqnla book ID]], [[:d:Property:P12884|Alle Burgen ID]], [[:d:Property:P12885|Italian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12887|islamway authority ID]], [[:d:Property:P12888|Metamath statement ID]], [[:d:Property:P12890|Imperial University of Dorpat student ID]], [[:d:Property:P12891|Coptic Dictionary Online ID]], [[:d:Property:P12892|English-Italian Dictionary ID]], [[:d:Property:P12893|autoritateak.eus ID]], [[:d:Property:P12894|Museum of the Russian Academy of Arts artist ID]], [[:d:Property:P12896|Nintendo Life company ID]], [[:d:Property:P12897|Wiley Online Library journal ID]], [[:d:Property:P12898|Museums in Russia ID]], [[:d:Property:P12899|Helveticat ID]], [[:d:Property:P12900|ARABTERM entry ID]], [[:d:Property:P12901|Hawramani Arabic Lexicon entry ID]], [[:d:Property:P12902|Women in Resistance ID]], [[:d:Property:P12903|French-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12904|German-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12905|Emerald Group Publishing journal ID]], [[:d:Property:P12906|Taylor & Francis journal ID]], [[:d:Property:P12907|JTA Sightseeing Database ID]], [[:d:Property:P12908|WorldCyclingStats ID]], [[:d:Property:P12909|The New Mithraeum ID]], [[:d:Property:P12910|Finnish Ministers database ID (new)]], [[:d:Property:P12911|State Historical Museum of Russia person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/date de vote|date de vote]] (<nowiki>vote date, date on which people decided or cast their ballot</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Public funding|Public funding]] (<nowiki>amount of public funding an organisation receives</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/schmeckt nach|schmeckt nach]] (<nowiki>taste that a food or drink has</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Kunstnerforbundet kunstner ID|Kunstnerforbundet kunstner ID]] (<nowiki>Identifier for an artist member of Kunstnerforbundet in norway</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Manhom Arabic Profile ID|Manhom Arabic Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thinkwiki article|Thinkwiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifier of the educational center of resistance and deportation of Landes|identifier of the educational center of resistance and deportation of Landes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideReel series ID|SideReel series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideReel series URL slug|SideReel series URL slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/africanmusiclibrary.org artist id|africanmusiclibrary.org artist id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Glosbe Old High German Lexeme ID|Glosbe Old High German Lexeme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tretyakov Gallery artist ID|Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Copyright Office Public Records System work ID|U.S. Copyright Office Public Records System work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopaedia of Islam (french edition) ID|Encyclopaedia of Islam (french edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/French Bathing water ID|French Bathing water ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Religion Past and Present Online (German edition) ID|Religion Past and Present Online (German edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/mandumah ID|mandumah ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID|Pocket Oxford German Dictionary: English-German ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID|Pocket Oxford-Hachette French Dictionary: English-French ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Political Dictionary entry|Political Dictionary entry]], [[:d:Wikidata:Property proposal/United Nations Digital Library ID|United Nations Digital Library ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant FranceTerme|identifiant FranceTerme]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yediot Books book ID|Yediot Books book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FDC ID|FDC ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365scores player ID|365scores player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/xdaforums|xdaforums]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GamingOnLinux Database ID|GamingOnLinux Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Akademický slovník současné češtiny ID|Akademický slovník současné češtiny ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/7LpT Where were people who went to space born?] ** [https://w.wiki/u4G Red Cross and Red Crescent societies] ** [https://w.wiki/4rGf Top 20 languages in number of Lexemes in Wikidata and percentage of Lexemes with at least one external ID] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject Military Equipment in Policing|Military Equipment in Policing]] - Project to connect police equipment defined as military equipment to capabilities, uses, manufacturers, descriptions, etc. ** [[d:Wikidata:WikiProject Quran|Quran]] - to collaborate on Quran-related topics and organise Quran Wikidatans; help others and get help whenever needed to improve Quran-related items (and properties); create Quran-specific tools' libraries, queries, and resources; ** [[d:Wikidata:WikiProject Sufism|Sufism]] - collaborate on Sufism-related topics * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://query.wikidata.org/index.html#%23%20Nouns%20without%20gender%20in%20a%20language%0ASELECT%20%3Fl%20%3Flemma%20WHERE%20%7B%0A%20%20%20%3Fl%20a%20ontolex%3ALexicalEntry%20%3B%20dct%3Alanguage%20%3Flanguage%20%3B%0A%20%20%20%20%20%20%20%20wikibase%3AlexicalCategory%20wd%3AQ1084%3B%0A%20%20%20%20%20%20%20%20wikibase%3Alemma%20%3Flemma%20.%0A%20%20%3Flanguage%20wdt%3AP1394%20%27hind1270%27%0A%20%20MINUS%20%7B%20%3Fl%20wdt%3AP5185%20%5B%5D.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Flemma Hindustani nouns without gender in a language] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q37018433|Fugger (Q37018433)]] - family name * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3483|ikkje-vald (L3483)]] - Nynorsk noun, translates to "non-violence" ''' Development ''' * IP masking: The feature was rolled out to test wikis and we fixed a few issues uncovered by this. * EntitySchemas: We are working to make it possible to search for the EntitySchema by its label and aliases when making a new statement linking to an EntitySchema ([[phab:T362005]]) * Integration in other Wikimedia projects: We are working on moving the Wikidata Item link from the tools section of the sidebar ([[phab:T66315]]) * REST API: ** We changed the data-type field to data_type in JSON responses ([[phab:T368130]]) ** We are continuing the work on improving error handling and messages [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|Talk]]) · -[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:37, 29 jul. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27171319 --> == Wikidata weekly summary #639 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-08-05. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Numberguy6Bot|Numberguy6Bot]] - Task: Add links to Wiktionary categories in English, Spanish, French, Portuguese, and Russian. ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/UmisBot|UmisBot]] - Task: This bot will add string representations of units of measurement to units of measurement Wikidata pages. ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ZLBot|ZLBot]] - Task: request SPARQLs for RAG. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] call 6 August, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Call on Tuesday, 6 August, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1722960000 Time zone converter]). Please join us for a Busy Summer Fun Wikidata Editing Hour, an hour of uninterrupted Wikidata editing time to work on your own Wikidata projects. [https://docs.google.com/document/d/1kO6bvFN87fF4pRSGE7_HqxDorUpENKi7KX98BW75xg0/edit?usp=sharing Agenda]. * Wikimania is August 7-10. Here is a curated a list of Wikimania sessions focused around Wikidata, or have *some* connection to Wikidata: [[Wikimania:2024:Program/Wikidata|2024:Program/Wikidata]]. Please add to the list if something is missing. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://edjnet.github.io/OlympicsGoNUTS/ Olympics medalists, not by country, but by NUTS region], By Giorgio Comai * Papers ** [https://doi.org/10.1039/D3DD00069A Discovering life's directed metabolic (sub)paths to interpret human biochemical markers using the DSMN tool] ** [https://arxiv.org/abs/2407.11417 SPINACH: SPARQL-Based Information Navigation for Challenging Real-World Questions] - The SPINACH dataset, derived from Wikidata's "Request a Query" forum, offers a more complex and challenging KBQA dataset with 320 question-SPARQL pairs, designed to test the capabilities of KBQA systems in navigating large and incomplete knowledge base schemas. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=5Iu_fOfRaqE Using Wikidata to navigate the web (Wikimania Katowice)] - Tool demo: Entity Explosion ** [https://www.youtube.com/watch?v=DEAtwYYJsvk Use Wikidata and Lexeme to understand Minnan] - COSCUP 2024 (Conference for Open Source Coders, Users, and Promoters) ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/sanjay-thiyagarajan/forage Forage] - a user script that provides an additional editing interface that makes editing easier, by showing the expected properties for a page (based on its "instance of" values), and providing simple inputs to let users add values for any such property. To install Forage, just add the following line to the common.js subpage under your user page on Wikidata, i.e. wikidata.org/wiki/User:Your username here/common.js: <code>importScript('User:Techwizzie/forage.js');</code> ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Wikibase REST API, introduced last year on Wikidata, is progressing towards version 1, aiming for a comprehensive release by the end of 2024. We're seeking community feedback to enhance the current API and plan future developments. Please share your thoughts on this page: [[d:Wikidata_talk:REST_API_feedback_round|Feedback on the Wikibase REST API (July/August 2024)]]. * [[m:User:Abdulai Yorli Iddrisu (WMDE)|Abdulai Yorli Iddrisu (WMDE)]] has joined the Software Communication team (SCoT) at Wikimedia Deutschland as an intern until the end of September 2024. Welcome Yorli! * Wikidata now has a shiny new landing page for developers: [[d:Wikidata:For developers|Wikidata:For developers]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12876|writing technique]] (<nowiki>technique used for writing on stone, paper or other support</nowiki>) **[[:d:Property:P12878|last appearance]] (<nowiki>last work featuring a fictional character or item</nowiki>) **[[:d:Property:P12883|Tüik mahalle ID]] (<nowiki>identifier of neighborhoods (mahalle) in Turkey in TÜİK (Turkish Statistical Institute) database</nowiki>) **[[:d:Property:P12886|Sandbox-EntitySchema]] (<nowiki>Sandbox property for value of type "EntitySchema"</nowiki>) **[[:d:Property:P12889|myfixguide.com Category ID]] (<nowiki>photos about how to repair hardware</nowiki>) **[[:d:Property:P12895|indexer]] (<nowiki>entity responsible for compiling an index of a book, database, website or other forms of media publications in the form of a methodical arrangement of records designed to enable users to locate information quickly</nowiki>) **[[:d:Property:P12912|object of action]] (<nowiki>specific object to which an action or class of actions occurs</nowiki>) **[[:d:Property:P12913|object class of action]] (<nowiki>class of objects (including substances) to which an action or class of actions may occur</nowiki>) **[[:d:Property:P12919|public funding]] (<nowiki>amount of public funding an organisation receives</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12871|Google Play author ID]], [[:d:Property:P12872|‎Overcast episode ID]], [[:d:Property:P12873|ArchWiki article]], [[:d:Property:P12874|Valencian Library ID]], [[:d:Property:P12875|‎Star Wars.com ID]], [[:d:Property:P12877|ScienceDirect journal ID]], [[:d:Property:P12879|Filmová databáze film ID]], [[:d:Property:P12880|Filmová databáze person ID]], [[:d:Property:P12881|FC Krasnodar player ID]], [[:d:Property:P12882|Iraqnla book ID]], [[:d:Property:P12884|Alle Burgen ID]], [[:d:Property:P12885|Italian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12887|islamway authority ID]], [[:d:Property:P12888|Metamath statement ID]], [[:d:Property:P12890|Imperial University of Dorpat student ID]], [[:d:Property:P12891|Coptic Dictionary Online ID]], [[:d:Property:P12892|English-Italian Dictionary ID]], [[:d:Property:P12893|autoritateak.eus ID]], [[:d:Property:P12894|Museum of the Russian Academy of Arts artist ID]], [[:d:Property:P12896|Nintendo Life company ID]], [[:d:Property:P12897|Wiley Online Library journal ID]], [[:d:Property:P12898|Museums in Russia ID]], [[:d:Property:P12899|Helveticat ID]], [[:d:Property:P12900|ARABTERM entry ID]], [[:d:Property:P12901|Hawramani Arabic Lexicon entry ID]], [[:d:Property:P12902|Women in Resistance ID]], [[:d:Property:P12903|French-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12904|German-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12905|Emerald Group Publishing journal ID]], [[:d:Property:P12906|Taylor & Francis journal ID]], [[:d:Property:P12907|JTA Sightseeing Database ID]], [[:d:Property:P12908|WorldCyclingStats ID]], [[:d:Property:P12909|The New Mithraeum ID]], [[:d:Property:P12910|Finnish Ministers database ID (new)]], [[:d:Property:P12911|State Historical Museum of Russia person ID]], [[:d:Property:P12914|mandumah ID]], [[:d:Property:P12915|Educational center of resistance and deportation of Landes ID]], [[:d:Property:P12916|Encyclopaedia of Islam (French edition) ID]], [[:d:Property:P12917|FDC ID]], [[:d:Property:P12918|French bathing water ID]], [[:d:Property:P12920|Norwegian Kunstnerforbundet artist ID]], [[:d:Property:P12921|Political Dictionary ID]], [[:d:Property:P12922|United Nations Digital Library ID]], [[:d:Property:P12923|U.S. Copyright Office Public Records System work ID]], [[:d:Property:P12924|365scores player ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/date de vote|date de vote]] (<nowiki>vote date, date on which people decided or cast their ballot</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/schmeckt nach|schmeckt nach]] (<nowiki>taste that a food or drink has</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Military Grid Reference System ID|Military Grid Reference System ID]] (<nowiki>geocoordinate standard used by NATO militaries for locating points on Earth</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has semantic role (2nd proposal)|has semantic role (2nd proposal)]] (<nowiki>item that describes a role in an event/action class</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/growth rate|growth rate]] (<nowiki>growth rate of something over time</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/lifespan|lifespan]] (<nowiki>duration of a person's known or recorded lifespan</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/APPF registration status|APPF registration status]] (<nowiki>status of registration of this entity with the Authority for European political parties and European political foundation</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thinkwiki article|Thinkwiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideReel series ID|SideReel series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideReel series URL slug|SideReel series URL slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/africanmusiclibrary.org artist id|africanmusiclibrary.org artist id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Glosbe Old High German Lexeme ID|Glosbe Old High German Lexeme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tretyakov Gallery artist ID|Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Religion Past and Present Online (German edition) ID|Religion Past and Present Online (German edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant FranceTerme|identifiant FranceTerme]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yediot Books book ID|Yediot Books book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365scores player ID|365scores player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/xdaforums|xdaforums]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GamingOnLinux Database ID|GamingOnLinux Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Akademický slovník současné češtiny ID|Akademický slovník současné češtiny ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TIPLOC code|TIPLOC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IDU play ID|IDU play ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FolkWiki ID|FolkWiki ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/ApxH Image gallery of the most notable sculptures] ([[d:Wikidata:WikiProject_Sculpture#Showcase_queries|source]]) ** [https://w.wiki/ApQd Authors that cite your article(s)], [https://w.wiki/ApQs Authors that you cite] ([https://wikis.world/@egonw@mastodon.social/112892436172671056 source]) * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject Sculpture/Top collections|Sculptures by collection]]: an Integraality dashboard for WikiProject Sculpture * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/9y2u Dagbani Lexemes that wrongly include the grammatical gender property P5185] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q155845|Chinua Achebe (Q155845)]] - Nigerian novelist, poet, professor, and critic * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L636928|Stuorra Dorskavuotna (L636928)]] - fjord in Hammerfest, Norway (Northern Sami proper noun) ''' Development ''' * mul language code: The new language code has been rolled out in a limited way. We are looking through feedback now. * mul release: The full release of the "mul" language code feature to Wikidata, originally scheduled for August 12, may be delayed as we have uncovered a few issues during testing that could potentially block the scheduled release. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bermuda|Bermuda]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|Talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:15, 5 aŭg. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27229311 --> == Wikidata weekly summary #640 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-08-12. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Wikimania 2024 took place in Katowice, Poland. You can watch replays of the sessions [https://www.youtube.com/@TheWikimediaFoundation/videos on YouTube]. Additionally, recordings of individual sessions are linked to each item [https://wikimania.eventyay.com/2024/schedule/ on the Eventyay] schedule. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://chem-bla-ics.linkedchemistry.info/2024/08/11/scholarly-discussions.html Scholarly discussions through they eyes of CiTO (and Wikidata)] - The post emphasizes how Wikidata can serve as a central hub for linking various scholarly resources, enabling better data interoperability and discoverability. * Papers ** [https://arxiv.org/pdf/2407.18278 Talking Wikidata: Communication patterns and their impact on community engagement in collaborative knowledge graphs] - a study of Wikidata's collaboration patterns reveals that a small group of highly engaged members drives most contributions, and improving discussions and engagement strategies could enhance long-term participation in the community. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=7-_2gzi8530 FOSS4GE 2024 | Bridging Worlds: Integration of Wikidata and OpenStreetMap] - Discover the synergy between Wikidata and OpenStreetMap, two monumental open data repositories. This talk unveils innovative web-based tools facilitating the linking of these platforms, enhancing the richness and accuracy of geospatial data. ** [https://www.youtube.com/watch?v=CYiEvv0R9PM Setting up a Wikibase reconciliation service] - Wikibase Working Hours by OlafJanssen * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/list-of-countries-by-continent-in-wikidata List of countries by continent in Wikidata] ''' Tool of the week ''' * [https://new-q5.toolforge.org/ New Q5] - is a form that quickly sets up a Wikidata Item for an individual by generating a QuickStatement with the basic parameters such as name and age. * [[d:User:Nikki/SDCInfo.js|User:Nikki/SDCInfo.js]] - is a Userscript that shows some Wikimedia Commons statements on [[d:Property:P443|pronunciation audio]] statements on Lexeme forms. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12895|indexer]] (<nowiki>entity responsible for compiling an index of a book, database, website or other forms of media publications in the form of a methodical arrangement of records designed to enable users to locate information quickly</nowiki>) **[[:d:Property:P12912|object of action]] (<nowiki>specific object to which an action or class of actions occurs</nowiki>) **[[:d:Property:P12913|object class of action]] (<nowiki>class of objects (including substances) to which an action or class of actions may occur</nowiki>) **[[:d:Property:P12919|public funding]] (<nowiki>amount of public funding an organisation receives</nowiki>) **[[:d:Property:P12933|relates to sustainable development goal, target or indicator]] (<nowiki>indicates a relation between the subject and the SDGs or one of the components</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12896|Nintendo Life company ID]], [[:d:Property:P12897|Wiley Online Library journal ID]], [[:d:Property:P12898|Museums in Russia ID]], [[:d:Property:P12899|Helveticat ID]], [[:d:Property:P12900|ARABTERM entry ID]], [[:d:Property:P12901|Hawramani Arabic Lexicon entry ID]], [[:d:Property:P12902|Women in Resistance ID]], [[:d:Property:P12903|French-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12904|German-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12905|Emerald Group Publishing journal ID]], [[:d:Property:P12906|Taylor & Francis journal ID]], [[:d:Property:P12907|JTA Sightseeing Database ID]], [[:d:Property:P12908|WorldCyclingStats ID]], [[:d:Property:P12909|The New Mithraeum ID]], [[:d:Property:P12910|Finnish Ministers database ID (new)]], [[:d:Property:P12911|State Historical Museum of Russia person ID]], [[:d:Property:P12914|mandumah ID]], [[:d:Property:P12915|Educational center of resistance and deportation of Landes ID]], [[:d:Property:P12916|Encyclopaedia of Islam (French edition) ID]], [[:d:Property:P12917|FoodData Central ID]], [[:d:Property:P12918|French bathing water ID]], [[:d:Property:P12920|Norwegian Kunstnerforbundet artist ID]], [[:d:Property:P12921|Political Dictionary ID]], [[:d:Property:P12922|United Nations Digital Library ID]], [[:d:Property:P12923|U.S. Copyright Office Public Records System work ID]], [[:d:Property:P12924|365scores football player ID]], [[:d:Property:P12925|African Music Library artist ID]], [[:d:Property:P12926|Akademický slovník současné češtiny ID]], [[:d:Property:P12927|GamingOnLinux Database ID]], [[:d:Property:P12928|TIPLOC code]], [[:d:Property:P12929|JJM Habitation ID]], [[:d:Property:P12930|IDU play ID]], [[:d:Property:P12931|‎IDU original ID]], [[:d:Property:P12932|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/date de vote|date de vote]] (<nowiki>vote date, date on which people decided or cast their ballot</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/schmeckt nach|schmeckt nach]] (<nowiki>taste that a food or drink has</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has semantic role (2nd proposal)|has semantic role (2nd proposal)]] (<nowiki>item that describes a role in an event/action class</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/growth rate|growth rate]] (<nowiki>growth rate of something over time</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/lifespan|lifespan]] (<nowiki>duration of a person's known or recorded lifespan</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/APPF registration status|APPF registration status]] (<nowiki>status of registration of this entity with the Authority for European political parties and European political foundation</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/exponent of base unit|exponent of base unit]] (<nowiki>a qualifier of {{Q|P12571}} used to describe the exponent of the unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Javanese registers|Javanese registers]] (<nowiki>suggest the relationship between similar Javanese lexemes, between its various registers (social variants), mainly {{Q|12500634}} register (plain Javanese), {{Q|12492493}} register (high/polite Javanese), and {{Q|13091955}} register (middle Javanese)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Tretyakov Gallery artist ID|Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Religion Past and Present Online (German edition) ID|Religion Past and Present Online (German edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant FranceTerme|identifiant FranceTerme]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yediot Books book ID|Yediot Books book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/xdaforums|xdaforums]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FolkWiki ID|FolkWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365scores basketball player ID|365scores basketball player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The House of Graphs ID|The House of Graphs ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIMBAD catalog properties (used more than 1 million times)|SIMBAD catalog properties (used more than 1 million times)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/All Musicals lyrics ID|All Musicals lyrics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365scores football team ID|365scores football team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365scores basketball team ID|365scores basketball team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Illinois Center for the Book Author ID|Illinois Center for the Book Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ôlyrix Person ID|Ôlyrix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ідентифікатор відеогри Gamekombo|Ідентифікатор відеогри Gamekombo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Slekt og Data grave ID|Slekt og Data grave ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://www.wikidata.org/wiki/User:Rtnf/Instance_Of Wikidata's "instance of" and its associated properties, according to "properties for this type" (P1963)] ** [https://edu.nl/y38rg Example query to show why papers cite each other] ([https://wikis.world/@egonw@social.edu.nl/112943938308855780 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Redundancy|Redundancy]] - The primary aim of WikiProject Redundancy is to reduce the amount of Wikidata's data—without reducing the amount of information in Wikidata!—for the well-being of Wikidata, its community, and its downstream users. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d: Wikidata:Database reports/items with P569 greater than P570|Items with instance of (P31) human (Q5) and date of birth (P569) > date of death (P570)]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q350|Cambridge (Q350)]]: city in Cambridgeshire, England * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L651052|kpanjɔɣu (L651052)]] - A Dagbani noun described in English as hampers, baskets, or similar containers made from woven materials like reeds, grasses, or wicker, traditionally used for carrying or storing clothing. ''' Development ''' * Not much happened this past week because the team was attending Wikimania. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|Talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 13:53, 12 aŭg. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27237597 --> == Wikidata weekly summary #641 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br>This is the Wikidata summary of the week before 2024-08-19.''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: ** [[Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Wüstenspringmaus|Wüstenspringmaus]] (RfP scheduled to end after 21 August 2024 11:07 (UTC)) ** [[Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Mohammed_Qays|Mohammed Qays]] (RfP scheduled to end after 19 August 2024 19:11 (UTC)) * New requests for permissions/Bot: [[Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Bot5958_1b|Bot5958 1b]] - Task: Infer {{P|P1712}} of TV series, seasons, and episodes from vertically adjacent levels. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * (Save The Date) ** Wikidata Days Bologna - November 8 - 9, 2024. Dario Nobili Library (CNR). A conference dedicated to the Italian-speaking Wikidata community, with a focus on libraries and research. * Ongoing ** Like Soccer? Did you know the [[m:Wiki_Soccerthons_2024_in_Uganda|Uganda Wiki Soccerthon 2024]] is still running and aims to create over 300 Wikidata items on Ugandan clubs, players, coaches, leagues, associations and leagues related to Ugandan soccer. * In case you missed it... ** Catch up on all the Wikimania 2024 sessions with these [https://www.youtube.com/@TheWikimediaFoundation/videos YouTube replays]. Or check the [https://wikimania.eventyay.com/2024/schedule/ Eventyay schedule] for recordings of individual sessions linked to each item. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://tech-news.wikimedia.de/en/2024/08/13/unveiling-discrepancies-first-experiences-with-finding-mismatches-on-wikidata-and-how-you-can-too/ (Tech News) Unveiling discrepancies: First experiences with finding mismatches on Wikidata and how you can too] - A team of five Purdue University students partnered with Wikimedia Deutschland for the Purdue Data Mine to find mismatches for the Wikidata Mismatch Finder. ** [https://tech-news.wikimedia.de/en/2024/08/12/wikidata-power-contributor-an-interview-with-user-bodhisattwa/ (Tech News) Wikidata power contributor: an interview with user Bodhisattwa] - WMDE's Alan Ang talks with long-time editor and pillar of the Bangla Wiki community, Bodhisattwa. ** (de) [https://dhistory.hypotheses.org/7526 Whether toolbox, workshop or hardware store: open, community-curated tool Registries with Wikidata] - I. Trilling, T. Grallert and J. Schmitz discuss the tool-directory created “Kompetenzwerkstatt Digital Humanities” (KDH) at the UB and the “Methods Innovation Lab” of the NFDI4Memory and presented at the Chair of Digital History. * Papers ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-68323-7_35 Discovering Relationships Among Properties in Wikidata Knowledge Graph] - Authors Emetis Niazmand and Maria-Esther Vidal use class-based relationship discovery to study and explore distribution and frequency of predicates across six domains. Pp 388–394 of Big Data Analytics and Knowledge Discovery. * Videos ** (pt) [https://www.youtube.com/watch?v=Agmjmf3knjg Wikidata Lab XLII: OpenRefine] Éder Porto and Luca Belo host a workshop covering the newest features for loading media and Structured Data (SDC) on Commons, as well as metadata on Wikidata through OpenRefine. ** (es) [https://www.youtube.com/watch?v=IyzBixV98vE Use of records on Wikipedia using Wikidata] - Mikel Zubimendi shows how to populate Wikipedia articles with Infoboxes populated by data hosted on Wikidata. ** [https://youtube.com/watch?v=rFdxAn6Agr0?t=681 Engaging with language diversity via the Wikipedia ecosystem @ PGO24] - [[User:Daniel_Mietchen|User:Daniel Mietchen]] at the Polyglot Gathering hosts a workshop with numerous examples of how the Wiki ecosystem hosts and represents linguistic content. * Notebooks ** [https://observablehq.com/@pac02/Olympic-medals-by-continent Medals count by continent] Combining data from the International Olympic Committee and Wikidata, this notebook computes medals count by continent. ** [https://observablehq.com/@pac02/cycling-stage-race-explorer?race=Q1542952&lang=en&winner=Q20882747 Winners of the Tour de France Femmes] The Tour de France Femmes 2024 just ended on Sunday 18th of August. The cycling stage race explorer notebook shows all stage winners of the Tour de France Femmes. * [https://observablehq.com/d/b9323741423d2152 Visualisation of location of Japanese Lighthouses] The TU Delft Library queries Wikidata to map the location of Japanese lighthouses designed by Richard Henry Brunton or Léonce Verny. * Tools ** (fr) [https://data.cpesr.fr/wikidataesr/ WikidataESR: Tenter d’y voir clair dans l’ESR] : exploring French higher education and research institutional landscape with the help of Wikidata. French higher education and research landscape is highly complex. Wikidata can help to better understand the landscape. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/sahajsk21/Anvesha Anvesha] is a drill-down browser for any Wikibase installation (incl. Wikidata). A prominent example of it in use is the [https://wikidatawalkabout.org/ Wikidata Walkabout]. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[Wikidata:For_developers|Wikidata: For Developers]] - We have a shiny new portal for developers wanting to build applications using Wikidata's data. Visit it for inspiration with showcase examples, resources, information and support. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P12912|object of action]] (<nowiki>specific object to which an action or class of actions applies</nowiki>) ***[[:d:Property:P12913|object class of action]] (<nowiki>class of objects (including substances) to which an action or class of actions may occur</nowiki>) ***[[:d:Property:P12919|public funding]] (<nowiki>amount of public funding an organisation receives</nowiki>) ***[[:d:Property:P12933|relates to sustainable development goal, target or indicator]] (<nowiki>indicates a relation between the subject and the SDGs or one of the components</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P12900|ARABTERM entry ID]], [[:d:Property:P12901|Hawramani Arabic Lexicon entry ID]], [[:d:Property:P12902|Women in Resistance ID]], [[:d:Property:P12903|French-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12904|German-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P12905|Emerald Group Publishing journal ID]], [[:d:Property:P12906|Taylor & Francis journal ID]], [[:d:Property:P12907|JTA Sightseeing Database ID]], [[:d:Property:P12908|WorldCyclingStats ID]], [[:d:Property:P12909|The New Mithraeum ID]], [[:d:Property:P12910|Finnish Ministers database ID (new)]], [[:d:Property:P12911|State Historical Museum of Russia person ID]], [[:d:Property:P12914|mandumah ID]], [[:d:Property:P12915|Educational center of resistance and deportation of Landes ID]], [[:d:Property:P12916|Encyclopaedia of Islam (French edition) ID]], [[:d:Property:P12917|FoodData Central ID]], [[:d:Property:P12918|French bathing water ID]], [[:d:Property:P12920|Norwegian Kunstnerforbundet artist ID]], [[:d:Property:P12921|Political Dictionary ID]], [[:d:Property:P12922|United Nations Digital Library ID]], [[:d:Property:P12923|U.S. Copyright Office Public Records System work ID]], [[:d:Property:P12924|365scores football player ID]], [[:d:Property:P12925|African Music Library artist ID]], [[:d:Property:P12926|Akademický slovník současné češtiny ID]], [[:d:Property:P12927|GamingOnLinux Database ID]], [[:d:Property:P12928|TIPLOC code]], [[:d:Property:P12929|JJM Habitation ID]], [[:d:Property:P12930|IDU play ID]], [[:d:Property:P12931|‎IDU original ID]], [[:d:Property:P12932|Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur beer ID]], [[:d:Property:P12934|The House of Graphs ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> *New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/date de vote|date de vote]] (<nowiki>vote date, date on which people decided or cast their ballot</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/schmeckt nach|schmeckt nach]] (<nowiki>taste that a food or drink has</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has semantic role (2nd proposal)|has semantic role (2nd proposal)]] (<nowiki>item that describes a role in an event/action class</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/growth rate|growth rate]] (<nowiki>growth rate of something over time</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/APPF registration status|APPF registration status]] (<nowiki>status of registration of this entity with the Authority for European political parties and European political foundation</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/exponent of base unit|exponent of base unit]] (<nowiki>a qualifier of {{Q|P12571}} used to describe the exponent of the unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Javanese registers|Javanese registers]] (<nowiki>suggest the relationship between similar Javanese lexemes, between its various registers (social variants), mainly {{Q|12500634}} register (plain Javanese), {{Q|12492493}} register (high/polite Javanese), and {{Q|13091955}} register (middle Javanese)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/objects of action have role|objects of action have role]] (<nowiki>role that objects of this action take on in the context of this action. (For selectional restrictions, use {{P|12913}} instead.)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ConLang Code Registry code|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/dénomination|dénomination]] (<nowiki>value of a currency or type of currency</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Tretyakov Gallery artist ID|Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Religion Past and Present Online (German edition) ID|Religion Past and Present Online (German edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant FranceTerme|identifiant FranceTerme]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yediot Books book ID|Yediot Books book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/xdaforums|xdaforums]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FolkWiki ID|FolkWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365scores basketball player ID|365scores basketball player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIMBAD catalog properties (used more than 1 million times)|SIMBAD catalog properties (used more than 1 million times)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/All Musicals lyrics ID|All Musicals lyrics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365scores football team ID|365scores football team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365scores basketball team ID|365scores basketball team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Illinois Center for the Book Author ID|Illinois Center for the Book Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ôlyrix Person ID|Ôlyrix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ідентифікатор відеогри Gamekombo|Ідентифікатор відеогри Gamekombo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Slekt og Data grave ID|Slekt og Data grave ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/iasj article ID|iasj article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MobyGames critic ID|MobyGames critic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grand Comics Database feature ID|Grand Comics Database feature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Person ID|Operabook Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Retromags game ID|Retromags game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Retromags magazine ID|Retromags magazine ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/speedrun.com series ID|speedrun.com series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Madain Project ID|Madain Project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GameFAQs genre ID|GameFAQs genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Altar of Gaming game ID|Altar of Gaming game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Altar of Gaming company ID|Altar of Gaming company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Polygon game ID|Polygon game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Altar of Gaming franchise ID|Altar of Gaming franchise ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Altar of Gaming character ID|Altar of Gaming character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Altar of Gaming person ID|Altar of Gaming person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOLDOC ID|FOLDOC ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE.League player ID|WE.League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE.League manager ID|WE.League manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nomes e Voces ID|Nomes e Voces ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/cnkgraph person ID|cnkgraph person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/cnkgraph poem ID|cnkgraph poem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/cnkgraph book ID|cnkgraph book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un auteur sur Ciel d'oc|Identifiant d'un auteur sur Ciel d'oc]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Av9N Of the official mottos of U.S. states, there are more in Latin than in English] ** [https://w.wiki/AxNL Instance/sub-classes of {{Q|115870510}} that have 3 or more non-English Wikipedia site-links] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[Wikidata:WikiProject Disambiguation|Disambiguation]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[Wikidata:WikiProject_Association_football/Wanted_footballers|Wanted footballers]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|319}} ''' Development ''' * [https://wikimedia.pt/limetestbr/index.php/547431 QuickStatements Community Consultation], until August 31st * Wikibase REST API: We are continuing to improve error messages and handling. * Wikipedia and co: We are working on moving the Wikidata Item link out of the sidebar ([[phab:T66315]]) * Wikidata Query Service graph split: The WMF Search Platform team is setting up the servers for the split graphs. We hope to have them ready for use soon. We also prepared the constraints checks for this. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed above. * Comment on property proposals: [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open proposals]] * [[d:Wikidata:Contribute/Suggested and open tasks|Suggested and open tasks]]! * Contribute to a [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase items|Showcase item]]. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024_08_19|Read the full report]]''' &middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &middot; [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 15:41, 19 aŭg. 2024 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27307373 --> == Wikidata weekly summary #641 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-08-26. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Gwanki|Gwanki]] - RfP scheduled to end after 26 August 2024 05:54 (UTC) ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Putnik_2|Putnik 2]] - RfP scheduled to end after 27 August 2024 23:17 (UTC) * Closed request for adminship: Both requests successful, welcome new admins: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Mohammed_Qays|Mohammed Qays]] and [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Wüstenspringmaus|Wüstenspringmaus]]! * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Leaderbot|Leaderbot]] - Task/s: reminds users when their rights are to expire (see [[Phab:T370842]]) * Closed request for permissions/Bot: [[Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Bot5958_1b|Bot5958 1b]] - RfP successful! * New request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Citations_from_Wikidata|Citations from Wikidata]] from Author: [[d:User:Palu|Palu]] ** [[Wikidata:Requests_for_comment/audio_transcription_(P9533)|Audio Transcription (P9533)]] from Author: [[d:User:Yug|Yug]]. [[d:Property:P9533|P9533]] is described as ''transcription of the word/text being spoken in this file''. Does this exclude other communications modalities? ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * "The Future of Wikidata Events" report by Wikimedia Deutschland is [[c:File:The future of Wikidata Events - Research Report 2024.pdf|now available on Wikimedia Commons]]. This report provides valuable insights into the current state and future possibilities of Wikidata events. We encourage everyone to read the report and share their thoughts to help shape the future of our community events: [[d:Wikidata talk:Events#"The Future of Wikidata Events" Report Now Available on Wikimedia Commons|Wikidata talk:Events#"The Future of Wikidata Events" Report Now Available on Wikimedia Commons]]. * Wikidata's 12th Birthday is fast approaching. Do you need financial support to organize a birthday event? Here is some useful information about how to get funding: [[d:Wikidata:Twelfth_Birthday/Run_an_event/Funding|Wikidata:Twelfth Birthday/Run an event/Funding]]. The deadline to apply is September 1st. * [[m:Wikimedia%2BLibraries_International_Convention_2025|WikiLibCon25]] The Wikimedia+Libraries International Convention 2025 takes place in Mexico City, Mexico between 15 - 17 January 2025 - Call for [[m:Wikimedia%2BLibraries_International_Convention_2025/Scholarships|Scholarships (ends 31 August0]] and [[m:Wikimedia%2BLibraries_International_Convention_2025/Call_for_Papers_WikiLib_Con_2025|Proposals (ends 15 September)]] are open. WikiLibCon25 brings together Wikimedians, Wikibrarians, information professionals, library workers and mission-aligned partners from around the globe to create a vivid community and promote cooperative projects in the Library & Wikimedia sphere. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers ** [https://academic.oup.com/ccc/advance-article/doi/10.1093/ccc/tcae029/7739141 What does it mean to be queer in Wikidata?]: Practices of gender representation within a transnational online community. By B. Melis et al. ** [https://www.o-bib.de/bib/article/download/5894/8905?inline=1 Diversity and bias in DBpedia and Wikidata as a challenge for text-analysis tools] by B. Berendt et al. This paper explores how data sources can impact content analysis of their tool Diversity Searcher for analysing diversity in news media texts. * Videos ** (sw) [https://www.youtube.com/watch?v=jx6GfpK1mUw Wikipedia vs Wikidata] - Fjodor Eklund shows how wikidata works and how searches are visualized. ** [https://www.youtube.com/watch?v=CjocbzBwn-w Wikimania Coolest Tool Award! 2024] - Wikidata had good representation with InteGraality and Wikidata Walkabout. ** [https://www.youtube.com/watch?v=uxAqX2qhgcw Qichwabase: Building Knowledge Graphs for Under-Resourced Languages] Elwin Huaman discuses how Wikibase and Wikidata have helped create a KG to empower local communities and languages. * Slides: [https://zenodo.org/records/13373746 Giving metabolites (and lipids) a chemical and biological context with open science]. This talk discusses the role of open science in providing chemical and biological context for metabolites and lipids, highlighting open-source cheminformatics, open standards, and open data to facilitate linking knowledge across databases and publications, as well as describing chemical interactions in biological pathway databases. By Egon Willighagen. * Notebooks ** [https://observablehq.com/@pac02/olympic-medals-by-group-of-countries Olympic medals by group of countries 🥇🥈🥉]: Using Wikidata and IOC data to compute the share of medals for a selected groups of countries ** [https://observablehq.com/@pac02/unequal-distribution-of-medals Unequal distribution of medals from the Summer Olympics] ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-game.toolforge.org/distributed/#game=94 Wikidata distributed/#game=94] - Help adding missing information related to artists on BNU's catalog (Select the option that fits best). ''' Other Noteworthy Stuff ''' * New AI Project Manager to join Wikimedia Deutschland: We’re pleased to announce that a new AI project manager will be joining our team next week. Lydia and Jonathan (Director of Engineering) have been prototyping in this area and recently presented their work at the AI_dev summit ([https://www.youtube.com/watch?v=r7Qbb1yuLkE YouTube link]). Our goal is to bring knowledge graphs and generative AI closer together, making AI more equitable, truthful, participatory, and open. More updates to come soon! ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12949|denomination]] (<nowiki>value of a currency or type of currency</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12935|Illinois Center for the Book author ID]], [[:d:Property:P12936|Slekt og Data grave ID]], [[:d:Property:P12937|‎FolkWiki ID]], [[:d:Property:P12938|iasj article ID]], [[:d:Property:P12939|365scores football team ID]], [[:d:Property:P12940|speedrun.com series ID]], [[:d:Property:P12941|All Musicals lyrics ID]], [[:d:Property:P12942|MobyGames critic ID]], [[:d:Property:P12943|Polygon game ID]], [[:d:Property:P12944|Madain Project ID]], [[:d:Property:P12945|365scores basketball player ID]], [[:d:Property:P12946|FOLDOC ID]], [[:d:Property:P12947|GameFAQs genre ID]], [[:d:Property:P12948|Retromags game ID]], [[:d:Property:P12950|Nomes e Voces ID]], [[:d:Property:P12951|Altar of Gaming company ID]], [[:d:Property:P12952|Altar of Gaming franchise ID]], [[:d:Property:P12953|Altar of Gaming game ID]], [[:d:Property:P12954|Altar of Gaming person ID]], [[:d:Property:P12955|Ciel d'oc ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/board game designer|board game designer]] (<nowiki>person(s) who devised and developed this game</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ACUM IDs|ACUM IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOS Game Modding Wiki article|DOS Game Modding Wiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapcarta|Mapcarta]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Brno History literature ID|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiYeshiva article ID|WikiYeshiva article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Denkmalnummer des Archivs der Stadt Linz|Denkmalnummer des Archivs der Stadt Linz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GameSpot genre ID|GameSpot genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VideoGameGeek genre ID|VideoGameGeek genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Say Who|Identifiant Say Who]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VIRIN|VIRIN]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tabletopia game ID|Tabletopia game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Board Game Arena ID|Board Game Arena ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNES identifier|CNES identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGaming.com game ID|BoardGaming.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Company Number|Finnish Company Number]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/AzvB Of the 15424 existing subway stations on Earth, 5726 of them are in] [[d:Q148|People's Republic of China (Q148)]] ** [https://w.wiki/AzMm Map of tripoints known to Wikidata] ([https://x.com/slaettaratindur/status/1826982823674220733 source]) * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject Sweden/Banks|Sweden/Banks]] - All Swedish banks still in operation ** [[d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Mythology|Antiquity/Mythology]] - This WikiProject deals with everything connected to [[d:Q34726|Greek mythology]] with an outlook on the traditional tales and divinities which came before and/or inspired it, like [[d:Q205740|Ancient Egyptian mythology]], [[d:Q3859459|Mesopotamian mythology]] ([[d:Q275051|Sumerian]], [[d:Q102201772|Akkadian]] and [[d:Q3859450|Babylonian]]) and [[d:Q1142277|Hittite mythology]], as well as those of adjacent cultures and those influenced by the Greeks, most notably [[d:Q122173|Roman mythology]]). * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Aotearoa Asian Artists|Aotearoa Asian Artists]] - This project aims to improve the data available about Aotearoa Asian Artists - Asian diaspora artists from, living in, and connected to [[:en:New Zealand|Aotearoa New Zealand]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://wikidata-terminator.toolforge.org/?list&mode=tx#/ Terminator: Articles with no interwikis in a given Wikipedia] - Wikidata Items that lack a label, description, or article in a specific language. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q3508109|Northern Transylvania Holocaust Memorial Museum]] - heritage site in Sălaj County, Romania ''' Development ''' * Not much happened this week. Many of the developers are still on vacation, and some are out sick. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:16, 26 aŭg. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27350272 --> == Wikidata weekly summary #643 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br> This is the Wikidata summary of the week before 2024-09-02.''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Project chat: [[d:Wikidata:Project_chat#Mass-import_policy|Wikidata:Project chat#Mass-import policy]] - A new mass-import policy has been proposed, focusing on improving the quality of existing items rather than importing new ones, with a suggested limit of 100 new items before requiring community approval. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' *Next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 3 September, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 3 September, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1725379200 Time zone converter]). Christa Strickler will be our first Project Series lead with her joint project with the Wikidata Religion & Theology Community of Practice to contribute biographical data to Wikidata from the IRFA database using the Mix’n’Match tool. We are excited to learn more about this project, provide a forum for discussion and shared learning, and lend a hand while building new skills. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/First_Project_Series|Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Affinity Group Calls/First Project Series]] * (id) Registration is open for the [[m:Wikimedia_Indonesia/Hibah_Riset_Wikidata_2024|Wikimedia Indonesia Research Grant 2024]] program. Open until 30 September 2024. This program opens funding opportunities for research on topics related to Wikidata, Wikipedia, or other Wiki projects, and Linked Open Data. * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZDRZDW4QKS5JKQWYGZQ6RFULGX5FZJHU/ Talk to the Search Platform / Query Service Team—September 4, 2024]. Time: 15:00-16:00 UTC / 08:00 PDT / 11:00 EDT / 17:00 CEST ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (de) [https://blog.tib.eu/2024/08/29/wikibase4research-wissensdaten-einfach-verwalten-teilen-und-visualisieren/ Wikibase4Research] - Easily manage, share and visualize knowledge data, tailored for academic purposes, WB4R simplifies the installation and use of MedaWiki software. By Kolja Bailly. * Papers ** [https://www.arxiv.org/abs/2408.14658 KGPrune: a Web Application to Extract Subgraphs of Interest from Wikidata with Analogical Pruning] (see also Videos) - this web application when given seed entities of interest and properties to traverse, extracts neighboring subgraphs from Wikidata. By Pierre Monnin. ** [https://www.arxiv.org/abs/2408.14849 Project SHADOW: Symbolic Higher-order Associative Deductive reasoning On Wikidata using LM probing] - A fine-tuned language model trained on an intermediate task using associative deductive reasoning. By Hanna Abi Akl. ** [https://www.researchgate.net/publication/383606716_Transforming_higher_education_a_decade_of_integrating_wikipedia_and_wikidata_for_literacy_enhancement_and_social_impact Transforming higher education: a decade of integrating Wikipedia and Wikidata for literacy enhancement and social impact] - Demonstrating the role of Wikipedia and Wikidata in fostering knowledge creation, digital and data literacies and critical thinking, in Open Edcuational resources. By S.E. Sigalov, A. Cohen & R. Nachmias. * Videos ** (es) [https://www.youtube.com/watch?v=PnQ_Bv7xsms Connect biodiversity to Wikimedia projects via iNaturalist?] - Tiago Lubiana presents the inat2wiki platform (https://inat2wiki.toolforge.org/), designed to connect biodiversity observations to Commons and subsequently, to Wikipedia and Wikidata. ** (es) [https://www.youtube.com/watch?v=HuzsLc2Z7ZE Lecture on Knowledge Graphs & Workshop on Querying Data] - Sebastián Ferrada presents this lecture at the Summer Institute in Computational Social Science 2023 including a SPARQL and Wikidata Query Service workshop. ** [https://www.youtube.com/watch?v=7LgImCismRw?t=8739 Wiki4Education Technical Training] - session 2 of the Wiki4Education training series held across 17 - 24 Aug 2024 in Uganda. ** [https://www.youtube.com/watch?v=mt5gF4ZmhGY Introducing KGPrune] - a web application to extract subgraphs of interest from Wikidata with analogical pruning by Pierre Monnin. ** (ar) [https://www.youtube.com/watch?v=mSSGyYgKlvM Intro to Wikidata] at the Arabic Wikidata Days 2024, hosted by Houcemeddine Turki ** (ar) [https://www.youtube.com/watch?v=Vmd_oOaN2lg 2: Wikidata for Wikipedians] - this session of Arabic Wikidata Days 2024 shows the benefits of using Wikidata in Wikipedia. * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/drawing-the-adventures-of-tintin-character-network Drawing the network of Adventures of Tintin] ''' Tool of the week ''' * [https://toolhub.wikimedia.org/tools/wikidata-on-sister-projects/history/revision/40193 Display Wikidata Info on sister projects] by [[d:User:Yair_rand|User:Yair rand]]. This user-script will add the articles corresponding Wikidata item Label, Q-ID, Description and Short Desc. neatly under the article title. If no Wikidata item is linked, option to CreateNewItem page on Wikidata is provided. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/RYYOGLIJFXKZOSU4PAS2SBO7TWKRGYU4/ Call for Projects and Mentors for Outreachy Round 29 is open!] The deadline to submit projects on the Outreachy website is September 11, 2024 at 4pm UTC and the project list will be finalized by September 18, 2024. * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/MU7W6Y6K2TOSPHWEY5WIUO76JLPKLWL7/ QuickStatements Community Consultation]. Wiki Movimento Brazil as part of the [[m:Software Collaboration for Wikidata|Software Collaboration for Wikidata]] are conducting interviews to build upon the QuickStatements tool. If you're interested in helping refine the tool then get in touch with them. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P12949|denomination]] (<nowiki>value of a currency or type of currency</nowiki>) **[[:d:Property:P12956|exponent of base unit]] (<nowiki>a qualifier of derived from base unit (P12571) used to describe the exponent of the unit</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12935|Illinois Center for the Book author ID]], [[:d:Property:P12936|Slekt og Data grave ID]], [[:d:Property:P12937|‎FolkWiki ID]], [[:d:Property:P12938|iasj article ID]], [[:d:Property:P12939|365scores football team ID]], [[:d:Property:P12940|speedrun.com series ID]], [[:d:Property:P12941|All Musicals lyrics ID]], [[:d:Property:P12942|MobyGames critic ID]], [[:d:Property:P12943|Polygon game ID]], [[:d:Property:P12944|Madain Project ID]], [[:d:Property:P12945|365scores basketball player ID]], [[:d:Property:P12946|FOLDOC ID]], [[:d:Property:P12947|GameFAQs genre ID]], [[:d:Property:P12948|Retromags game ID]], [[:d:Property:P12950|Nomes e Voces ID]], [[:d:Property:P12951|Altar of Gaming company ID]], [[:d:Property:P12952|Altar of Gaming franchise ID]], [[:d:Property:P12953|Altar of Gaming game ID]], [[:d:Property:P12954|Altar of Gaming person ID]], [[:d:Property:P12955|Ciel d'oc ID]], [[:d:Property:P12957|VideoGameGeek genre ID]], [[:d:Property:P12958|GameSpot genre ID]], [[:d:Property:P12959|FranceTerme identifier]], [[:d:Property:P12960|DOS Game Modding Wiki article ID]], [[:d:Property:P12961|monument ID in the archive of Linz]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/board game designer|board game designer]] (<nowiki>person(s) who devised and developed this game</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has reading|has reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the sinogram</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/agent of action & agent class of action & agents of action have role|agent of action & agent class of action & agents of action have role]] (<nowiki>particular item that initiates this action or class of actions</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/formula weight|formula weight]] (<nowiki>molar mass of an empirical forumula unit of a chemical compound, element or isotope</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/initialism|initialism]] (<nowiki>abbreviation containing only first letters of an expression (regardless if pronounced as letters or as a word)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Handwriting example|Handwriting example]] (<nowiki>Sample image of the person's handwriting.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ACUM IDs|ACUM IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapcarta|Mapcarta]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Brno History literature ID|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiYeshiva article ID|WikiYeshiva article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Say Who|Identifiant Say Who]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VIRIN|VIRIN]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tabletopia game ID|Tabletopia game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Board Game Arena ID|Board Game Arena ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNES identifier|CNES identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGaming.com game ID|BoardGaming.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Company Number|Finnish Company Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes|Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trakt episode ID|Trakt episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Indian Express Topic ID|The Indian Express Topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NWIS site ID|NWIS site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hindustan Times Topic ID|Hindustan Times Topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lexikon der Mathematik entry ID|Lexikon der Mathematik entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteka Nauki IDs|Biblioteka Nauki IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Maze character ID|TV Maze character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Prosocour d'une personne|identifiant Prosocour d'une personne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stadtwiki Karlsruhe ID|Stadtwiki Karlsruhe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/culture.ru organization ID|culture.ru organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365scores basketball team ID|365scores basketball team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Encyclopédie des femmes tunisiennes|identifiant Encyclopédie des femmes tunisiennes]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/B3SQ {{langSwitch|en=French nuclear tests map with their power in kt|fr=Carte des essais nucléaires français avec puissances en kt}} ] ** [https://w.wiki/6TNS What Wikidata album languages grew the most this week?] ([https://wikis.world/@moebeus@mastodon.online/113057841265159018 source]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database reports/Sitelinks to Wiktionary|Sitelinks to Wiktionary]] - List of Items with links to Wiktionary main space. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q4167410|Wikimedia disambiguation page (Q4167410)]]: type of wiki page usually in main namespace (article namespace, ns=0) containing links to articles with similar names, and very little details only, use with P31 "instance of" (2024-09-02) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L345714|থোড়া (L345714)]]: Bengali verb thôṛa in English imply something that is “chopped” or “minced” ''' Development ''' * Wikidata Query Service: ** The WMF Search Platform team is putting the finishing touches on the new Query Service servers that contain the two parts of the split graph. ** We are analyzing which percentage of current queries are better served by other systems like the REST API or search. * Wikimedia projects integration: ** We have worked on moving the Wikidata Item link out of the toolbox section of the sidebar of an article. It has been rolled out to the first wikis: ukwiki, hewiki, fawiki ([[phab:T66315]]) ** We are working on decreasing the amount of irrelevant changes from Wikidata in the watchlist and recent changes on Wikipedia and co by correcting the tracking behaviour of the Lua function mw.wikibase.entity:getSitelink() ([[phab:T295356]]) * Wikibase REST API: We continued improving errors and error messages. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Ghana|Ghana]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 13:10, 26 August 2024 (UTC) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:00, 2 sep. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27350272 --> == Wikidata weekly summary #644 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br> week leading up to 2024-09-02. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]]. Missed the previous one?<br> See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#643]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/أمين|أمين]] - RfP scheduled to end 9 September 2024 11:18 (UTC). ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Next: (pt) [[:pt:Wikipédia:Edit-a-thon/Atividades_em_português/Oficina_Projeto_Saúde_Auditiva_Editatona_Wikipédia_e_Wikidata|Auditive Health Project – Workshop Wikipedia and Wikidata]] 10 September - Expand and contribute to articles and items on Audiology, this event will be held in 3 participating Universities in Brazil. [https://etherpad.wikimedia.org/p/Oficina_Projeto_Sa%C3%BAde_Auditiva_2024 Register on Etherpad]. * Upcoming: The [[m:Celtic Knot Conference 2024/Program|program for the Celtic Knot Conference 2024]] is now available to view! Whether you're interested in language preservation, digital tools for minority languages, or simply connecting with like-minded individuals, there's something for everyone. The conference will take place in Waterford City from September 25-27, 2024 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs **(de) [https://blog.tib.eu/2024/09/04/das-tib-projekt-wikiremembrance-einladung-zur-abschlussveranstaltung/ TIB Blog:The TIB project WikiRemembrance] - The aim of the project was to develop a handout on digital culture of remembrance in a collaborative and participatory process. The project will be ending soon and you can [https://www.wikiremembrance.de/registrierung/ register] for the closing event (9 Oct 2024). ** [https://blog.anj.ai/2024/09/outdated-knowledge.html Correcting outdated facts in Wikidata] - Anj Simmons takes us through an example of finding an outdated or inaccurate fact and correcting it with supporting references. ** [https://chem-bla-ics.linkedchemistry.info/2024/09/07/wikidata-citations.html Adding citations between existing articles in Wikidata] - About a command line tool written in Groovy to enrich Wikidata with citations between journal articles and other research output with DOIs * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=eQ9fIqry7kE Wikidata Quality Toolkit:] Empowering Wikidata editors and content. Albert Meroño introduces a suite of tools to assist editors by recommending items to edit, detect poorly-supported item references and generating EntitySchemas to find items missing information. **(ar) [https://www.youtube.com/watch?v=3ukwbX__wWQ Arabic Wikidata Days 2024 - Session 3: SPARQL Query] - Houcemeddine Turki introduces how to forumlate and build SPARQL queries in the Wikidata Query Service. ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Teester/CheckShex.js|User:Teester/CheckShex.js]] - a Userscript that adds an input box to a Wikidata page wherein you can enter an EntitySchema (such as E10). When you click "Check", it uses pyshexy to validate the entity against the schema and displays whether the entity passes or fails. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * 🔥 Big changes are coming to the #WikidataQueryService. If you query for scholarly articles, please take a look at [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|this announcement]]! * Is Shakespeare in German something for you? A digital version of the Schlegel/Tieck edition (Aufbau-Verlag 1975) was released with Wikidata connections. ([https://wikis.world/@umblaetterer@chaos.social/113033900869878738 source]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes **[[:d:Property:P12949|denomination]] (<nowiki>value of a currency or type of currency</nowiki>) **[[:d:Property:P12956|exponent of base unit]] (<nowiki>a qualifier of derived from base unit (P12571) used to describe the exponent of the unit</nowiki>) **[[:d:Property:P12969|game designer]] (<nowiki>person(s) who devised and developed this game</nowiki>) **[[:d:Property:P12981|Handwriting exaple]] (<nowiki>Sample image of the person's handwriting.</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12935|Illinois Center for the Book author ID]], [[:d:Property:P12936|Slekt og Data grave ID]], [[:d:Property:P12937|‎FolkWiki ID]], [[:d:Property:P12938|iasj article ID]], [[:d:Property:P12939|365scores football team ID]], [[:d:Property:P12940|speedrun.com series ID]], [[:d:Property:P12941|All Musicals lyrics ID]], [[:d:Property:P12942|MobyGames critic ID]], [[:d:Property:P12943|Polygon game ID]], [[:d:Property:P12944|Madain Project ID]], [[:d:Property:P12945|365scores basketball player ID]], [[:d:Property:P12946|FOLDOC ID]], [[:d:Property:P12947|GameFAQs genre ID]], [[:d:Property:P12948|Retromags game ID]], [[:d:Property:P12950|Nomes e Voces ID]], [[:d:Property:P12951|Altar of Gaming company ID]], [[:d:Property:P12952|Altar of Gaming franchise ID]], [[:d:Property:P12953|Altar of Gaming game ID]], [[:d:Property:P12954|Altar of Gaming person ID]], [[:d:Property:P12955|Ciel d'oc ID]], [[:d:Property:P12957|VideoGameGeek genre ID]], [[:d:Property:P12958|GameSpot genre ID]], [[:d:Property:P12959|FranceTerme identifier]], [[:d:Property:P12960|DOS Game Modding Wiki article ID]], [[:d:Property:P12961|monument ID in the archive of Linz]], [[:d:Property:P12963|‎Altar of Gaming character ID]], [[:d:Property:P12964|WikiYeshiva article ID]], [[:d:Property:P12965|Yediot Books book ID]], [[:d:Property:P12966|Mapcarta ID]], [[:d:Property:P12967|VIRIN]], [[:d:Property:P12968|cnkgraph person ID]], [[:d:Property:P12970|Tabletopia game ID]], [[:d:Property:P12971|cnkgraph book ID]], [[:d:Property:P12973|cnkgraph poem ID]], [[:d:Property:P12975|Lexikon der Mathematik entry ID]], [[:d:Property:P12976|‎CNES ID]], [[:d:Property:P12977|‎Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Property:P12978|‎TV Maze character ID]], [[:d:Property:P12979|Say Who ID]], [[:d:Property:P12980|‎Finnish Business ID]], [[:d:Property:P12983|Prosocour person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has reading|has reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the sinogram</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/agent of action & agent class of action & agents of action have role|agent of action & agent class of action & agents of action have role]] (<nowiki>particular item that initiates this action or class of actions</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/formula weight|formula weight]] (<nowiki>molar mass of an empirical forumula unit of a chemical compound, element or isotope</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/initialism|initialism]] (<nowiki>abbreviation containing only first letters of an expression (regardless if pronounced as letters or as a word)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/magazine capacity|magazine capacity]] (<nowiki>magazine capacity or clip size of this firearm or weapon (real or fictional)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ACUM IDs|ACUM IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Brno History literature ID|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Board Game Arena ID|Board Game Arena ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGaming.com game ID|BoardGaming.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes|Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trakt episode ID|Trakt episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Indian Express Topic ID|The Indian Express Topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NWIS site ID|NWIS site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hindustan Times Topic ID|Hindustan Times Topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteka Nauki IDs|Biblioteka Nauki IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stadtwiki Karlsruhe ID|Stadtwiki Karlsruhe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/culture.ru organization ID|culture.ru organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Encyclopédie des femmes tunisiennes|identifiant Encyclopédie des femmes tunisiennes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMFDB knowl ID|LMFDB knowl ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Athletics New Zealand athlete ID|Athletics New Zealand athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MinDat Feature ID|MinDat Feature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGameGeek game mechanic ID|BoardGameGeek game mechanic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Linked Open Vocabularies (LOV)|Linked Open Vocabularies (LOV)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ontobee id|Ontobee id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/newgrounds.com game ID|newgrounds.com game ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/B8to Emergency number by country size] ** [https://w.wiki/B8tp Countries with most UNESCO World Heritage Sites] ** [https://w.wiki/B8tq People with songs named after them] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Lexicographical data/Ideas of queries/list of sense properties|Lexicographical data/Ideas of queries/list of sense properties]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7066|atheism (Q7066)]] - absence of belief in the existence of deities; the opposite of theism * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1347328|𒆠𒅅𒂵𒉘 (L1347328)]] - Sumerian verb, means 'to love' ''' Development ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/HWKBCPKPL5D4HN6TPJQ6PRCGAFHY7WFE/ (BREAKING CHANGE ANNOUNCEMENT) Wikidata Query Service graph split available in production; scholarly entity queries require migration by March 2025] * We ported many WikibaseLexeme browser tests from WebdriverIO to Cypress ([[phab:T355934]]) * We’re working on improving the MUL support in the mobile termbox ([[phab:T373088]]) * We’re updating the “label in language” constraint for MUL ([[phab:T370293]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Canada|Canada]] * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:44, 9 sep. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27407185 --> == Wikidata weekly summary #645 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-09-16. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]]. Missed the previous one?<br> See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#644]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Framabot 5|Framabot 5]] - Task: update a typography error in the French description of homonym pages, seen on [https://github.com/MisterSynergy/deltabot-scripts/commit/afd4c82e04ab338b54229aeec3273dd83d6cbe47 1]. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Additional rights for bureaucrats|Additional rights for bureaucrats]] - The proposal suggests allowing Wikidata bureaucrats to remove admin rights, which they currently cannot do, to streamline processes, reduce reliance on stewards, and align with practices of other wikis. * Proposal: [[d:Wikidata_talk:WikiProject_Names#Mul_labels_-_proposal_of_massive_addition|Mul labels - proposal of massive addition]] - The proposal suggests massively adding "mul" labels to Wikidata items for given and family names, using a bot to streamline the process and reduce redundant labels. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 17 September, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 17 September, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1726588800 Time zone converter]). Christa Strickler will be our first Project Series lead with her joint project with the Wikidata Religion & Theology Community of Practice to contribute biographical data to Wikidata from the IRFA database using the Mix’n’Match tool. We are excited to learn more about this project, provide a forum for discussion and shared learning, and lend a hand while building new skills. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/First_Project_Series#Session_2_(September_17)_-_Working_session_using_Mix%E2%80%98n%E2%80%99Match_to_add_Wikidata_items|Session 2 (September 17) - Working session using Mix‘n’Match to add Wikidata items]] * [[w:Wikipedia:Meetup/Seattle/Wikidata Day 2024|Wikidata Day 2024 (Seattle)]] - Agenda: Wikidata Twelfth Birthday, Training and Edit-a-thon. When: Saturday, October 26, from 12:30–4:30pm PDT ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2024/Contents/New Zealand report|Looking for Aotearoa's next roving Wikipedian, a Wikidata Te Papa research expeditions publication & the Wikidata WikiProject IBC follow-up workshop]] - The Aotearoa Wikipedian at Large worked with multiple institutions in 2024, contributing to Wikidata by improving museum exhibition models, creating articles, and collaborating on various projects, including biological field trips and entomology, while also engaging with the local Christchurch editing community. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2024/Contents/India report|Wikimedians-in-residence assigned to add lexicographical data of 5 endangered languages of West Bengal]] - The West Bengal Wikimedians User Group, in collaboration with Jadavpur University, has appointed five linguistics students as Wikimedians-in-residence to add lexicographical data for five endangered languages of West Bengal to Wikidata, contributing to their preservation and digital accessibility. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2024/Contents/Czech Republic report|Cooperation between National Library and Wikimedia CR was presented at Wikimania 2024]] - Wikimedia Czech Republic presented their long-standing collaboration with the National Library at Wikimania 2024, highlighting joint educational and community initiatives, along with additional sessions on media education and successful campaigns during the event. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2024/Contents/Aruba report|Vacancy Wikimedian in Residence for Wikipedia on Aruba - Aruba on Wikipedia project]] - Wikimedia Nederland is seeking a Wikimedian in Residence for the "Wikipedia on Aruba" project, which aims to make Aruban and Dutch Caribbean culture and heritage accessible on Wikimedia platforms, with applications open until 16 September 2024. * Presentations: [https://tiago.bio.br/phd%20defense/ The knowledge graph of Wikidata in the context of the Human Cell Atlas] - presentation by [[d:Q90076935|Tiago Lubiana (Q90076935)]] around their PhD defense * Essay: [[d:User:ASarabadani (WMF)/Growth of databases of Wikidata|User:ASarabadani (WMF)/Growth of databases of Wikidata]] ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Lagewi/references.js|User:Lagewi/references.js]] - "Sometimes, the data on Wikidata does not answer all your questions. Some types of information are difficult to encode in statements, or simply has not been encoded on Wikidata yet. In such cases, it might be useful to go through the references attached to claims of the entity, for additional information. To simplify this process, this user script lists all unique references based on [[d:Property:P248|stated in (P248)]] and [[d:Property:P854|reference URL (P854)]]. The references are listed in a collapsible list below the table of labels and descriptions, collapsed by default to not be obtrusive." To enable it, include the following line in your [[d:Special:MyPage/common.js|common.js]]: <code>mw.loader.load('//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Lagewi/references.js&oldid=2039248554&action=raw&ctype=text/javascript');</code> ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest General datatypes **[[:d:Property:P12949|denomination]] (<nowiki>value of a currency or type of currency</nowiki>) **[[:d:Property:P12956|exponent of base unit]] (<nowiki>a qualifier of derived from base unit (P12571) used to describe the exponent of the unit</nowiki>) **[[:d:Property:P12969|game designer]] (<nowiki>person(s) who devised and developed this game</nowiki>) **[[:d:Property:P12981|handwriting example]] (<nowiki>sample image of the person's handwriting</nowiki>) **[[:d:Property:P12992|objects of occurrence have role]] (<nowiki>role that objects of this occurrence take on in the context of this occurrence. (For selectional restrictions, use "object class of occurrence" (P12913) instead.)</nowiki>) **[[:d:Property:P12993|agents of action have role]] (<nowiki>role that agents of this action take on in the context of this action. (For selectional restrictions, use "agent class of action" (P12994) instead. )</nowiki>) **[[:d:Property:P12994|agent class of action]] (<nowiki>class of items that may initiate this action or class of actions (For roles filled by agents of an action, use "agents of action have role" (P12993) instead)</nowiki>) **[[:d:Property:P12995|agent of action]] (<nowiki>particular item that initiates this action or class of actions</nowiki>) ** Newest External identifiers: [[:d:Property:P12935|Illinois Center for the Book author ID]], [[:d:Property:P12936|Slekt og Data grave ID]], [[:d:Property:P12937|‎FolkWiki ID]], [[:d:Property:P12938|iasj article ID]], [[:d:Property:P12939|365scores football team ID]], [[:d:Property:P12940|speedrun.com series ID]], [[:d:Property:P12941|All Musicals lyrics ID]], [[:d:Property:P12942|MobyGames critic ID]], [[:d:Property:P12943|Polygon game ID]], [[:d:Property:P12944|Madain Project ID]], [[:d:Property:P12945|365scores basketball player ID]], [[:d:Property:P12946|FOLDOC ID]], [[:d:Property:P12947|GameFAQs genre ID]], [[:d:Property:P12948|Retromags game ID]], [[:d:Property:P12950|Nomes e Voces ID]], [[:d:Property:P12951|Altar of Gaming company ID]], [[:d:Property:P12952|Altar of Gaming franchise ID]], [[:d:Property:P12953|Altar of Gaming game ID]], [[:d:Property:P12954|Altar of Gaming person ID]], [[:d:Property:P12955|Ciel d'oc ID]], [[:d:Property:P12957|VideoGameGeek genre ID]], [[:d:Property:P12958|GameSpot genre ID]], [[:d:Property:P12959|FranceTerme identifier]], [[:d:Property:P12960|DOS Game Modding Wiki article ID]], [[:d:Property:P12961|monument ID in the archive of Linz]], [[:d:Property:P12963|‎Altar of Gaming character ID]], [[:d:Property:P12964|WikiYeshiva article ID]], [[:d:Property:P12965|Yediot Books book ID]], [[:d:Property:P12966|Mapcarta ID]], [[:d:Property:P12967|VIRIN]], [[:d:Property:P12968|cnkgraph person ID]], [[:d:Property:P12970|Tabletopia game ID]], [[:d:Property:P12971|cnkgraph book ID]], [[:d:Property:P12973|cnkgraph poem ID]], [[:d:Property:P12975|Lexikon der Mathematik entry ID]], [[:d:Property:P12976|‎CNES ID]], [[:d:Property:P12977|‎Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Property:P12978|‎TV Maze character ID]], [[:d:Property:P12979|Say Who ID]], [[:d:Property:P12980|‎Finnish Business ID]], [[:d:Property:P12983|Prosocour person ID]], [[:d:Property:P12984|Stadtwiki Karlsruhe ID]], [[:d:Property:P12985|Athletics New Zealand athlete ID]], [[:d:Property:P12986|Encyclopedia of Tunisian Women person ID]], [[:d:Property:P12987|‎LMFDB knowl ID]], [[:d:Property:P12988|ACUM performer ID]], [[:d:Property:P12989|ACUM creator/publisher ID]], [[:d:Property:P12990|ACUM Work ID]], [[:d:Property:P12991|ACUM album ID]], [[:d:Property:P12996|culture.ru organization ID]], [[:d:Property:P12997|‎Hindustan Times topic ID]], [[:d:Property:P12998|Newgrounds submission ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review **[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has reading|has reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the kanji</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/formula weight|formula weight]] (<nowiki>molar mass of an empirical forumula unit of a chemical compound, element or isotope</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/initialism|initialism]] (<nowiki>abbreviation containing only first letters of an expression (regardless if pronounced as letters or as a word)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/magazine capacity|magazine capacity]] (<nowiki>magazine capacity or clip size of this firearm or weapon (real or fictional)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/publication type of scholarly article|publication type of scholarly article]] (<nowiki>Publication type of scholarly article</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/characteristic of|characteristic of]] (<nowiki>(qualifier only) statement value is a characteristic, quality, property, or state of this item</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Political foundation|Political foundation]] (<nowiki>The property allows a link between a political party (usually) and its related political foundation, as is common in Germany, in the Netherlands or at the European level. The reverse property ("political party" or "political party affiliation", still different from P102 which is for individual membership) would be useful too.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Medietilsynets filmdatabase|Medietilsynets filmdatabase]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Brno History literature ID|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Board Game Arena ID|Board Game Arena ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGaming.com game ID|BoardGaming.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes|Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trakt episode ID|Trakt episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Indian Express Topic ID|The Indian Express Topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NWIS site ID|NWIS site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteka Nauki IDs|Biblioteka Nauki IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MinDat Feature ID|MinDat Feature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGameGeek game mechanic ID|BoardGameGeek game mechanic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Linked Open Vocabularies (LOV)|Linked Open Vocabularies (LOV)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ontobee id|Ontobee id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/typeset.io journal ID|typeset.io journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LWW journal ID|LWW journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Storia della civiltà europea ID|Storia della civiltà europea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NooSFere editorial collection ID|NooSFere editorial collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/e-LIS ID|e-LIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionnaire des guérilleros et résistants antifranquistes ID|Dictionnaire des guérilleros et résistants antifranquistes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Historical Encyclopedia of Siberia ID|Historical Encyclopedia of Siberia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/pomniky.npmk.cz ID|pomniky.npmk.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FightTime fighters ID|FightTime fighters ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** Map of [https://w.wiki/tb9 Karens] / [https://w.wiki/thW Johns] per million according to Wikidata ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/mmMBW6mGYYim4w6i082q8wUOwIe04oEkqGeeI0kcsQK People with a connection to Dresden who have an anniversary today] ([[d:User:Stefan_Kühn/Dresden#Personen_mit_Bezug_zu_Dresden,_die_heute_ein_Jubiläum_haben|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject Wikibooks pages|Wikibooks pages]] - The goal is to add Wikidata items for every Wikibooks page. ** [[d:Wikidata:WikiProject Couchdb|Couchdb]] - This project has the purpose to investigate how having Wikidata on CouchDb could work. ** [[d:Wikidata:WikiProject temporärhaus|Temporärhaus]] - This project is intended to document the activities in the [[d:Q27945856|temporaerhaus (Q27945856)]] with reference to Wikidata. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Cleaning Task Force/Changes|Ontology/Cleaning Task Force/Changes]] - Significant actual and proposed changes to the Wikidata ontology that have come out of the cleaning task force efforts. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/BD4F Wikidata Statements that use a retracted article as reference] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q96417649|Among Us (Q96417649)]] - 2018 video game developed by InnerSloth * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L45436|ਕਰਨ (L45436)]] - Punjabi verb "to do" ''' Development ''' * The development team attended the annual WMDE Software Department retreat, so there wasn't much development activity this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:41, 16 sep. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27450551 --> == Wikidata Weekly Summary #647 == <languages/> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' <translate> Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-09-30. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]]. Missed the previous one?<br> See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#646]]</translate>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''<translate>Discussions</translate>''' <translate>* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Andrei_Stroe|Andrei Stroe]] - Success! Welcome [[d:User:Andrei_Stroe|User:Andrei Stroe]] as Wikidata's latest Admin. * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/QichwaBot|QichwaBot]] - Task(s): Creating wikidata lexemes for the Quechua languages. * Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Do_we_want_automatic_inverse_statement_creation_and_if_so,_how_should_they_happen%3F|Do we want automatic inverse statement creation and if so, how should they happen?]] - Closed due to lack of comments for longer than five years. Despite multiple suggestions, there is no clear consensus to move forward.</translate> '''<translate>[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]]</translate>''' <translate>* [[d:Wikidata:Twelfth Birthday|Wikidata's 12th birthday]] is coming up on October 29th. Have a look at the birthday parties and more planned around the world. * Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 1 October, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 1 October, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1727798400 Time zone converter]). Christa Strickler will be our first Project Series lead with her joint project with the Wikidata Religion & Theology Community of Practice to contribute biographical data to Wikidata from the [https://irfa.paris/en/en-learn-about-a-missionary/ IRFA database] using the Mix’n’Match tool. We are excited to learn more about this project, provide a forum for discussion and shared learning, and lend a hand while building new skills. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/First_Project_Series#Session_3_(October_1)_-_Working_session_using_a_data_model_and_the_UseAsRef_user_script_to_enhance_items|Event page]].</translate> '''<translate>Press, articles, blog posts, videos</translate>''' <translate>* Papers ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-72440-4_4 A Systematic Review of Wikidata in GLAM Institutions: a Labs Approach] - Presents a systematic review of Wikidata use in GLAM institutions within the context of the work of the International GLAM Labs Community (glamlabs.io). The results summarise academic literature on Wikidata projects. By G. Candela et al. ** (es) [https://diff.wikimedia.org/es/2024/09/26/curso-de-wikidata-en-espanol-datos-para-el-conocimiento-colaborativo/ Wikidata course in Spanish: Data for collaborative knowledge] - Throughout October, the WikiLearn platform is hosting a course on Wikidata aimed especially at Latin Americans. [https://learn.wiki/courses/course-v1:WikimediaChile+WMC000+2024/about Enroll here]. ** [https://arxiv.org/html/2408.14849v2 Project SHADOW: Symbolic Higher-order Associative Deductive reasoning On Wikidata using LM probing] - SHADOW is a fine-tuned language model trained on an intermediate task using associative deductive reasoning, its performance is measured on a knowledge base construction task using Wikidata triple completion. By Hanna Abi Akl. ** [https://easychair.org/publications/preprint/MZrm Using Wikidata for Managing Cultural Heritage Information] - The present study uses model wikidata elements as a basis and explores its dynamic formation into a cultural heritage information management tool within a museum. By D. Kyriaki-Manessi and S. Vazaiou. ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-72437-4_23 Enriching Archival Linked Data Descriptions with Information from Wikidata and DBpedia] - This paper investigates the potential to use information in archival records in a larger context for ArchOnto and aims to leverage classes and properties sourced from repositories deemed informal due to their crowd-sourcing nature. By I. Koch et al. ** [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844024144799 A framework for integrating biomedical knowledge in Wikidata with open biological and biomedical ontologies and MeSH keywords] - This paper utilizes primary data sources of OBO ontologies and MeSH keywords classified using SPARQL queries for RDF knowledge graphs, to contribute to the robustness and accuracy of collaborative biomedical knowledge graphs. By H. Turki et al. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=OF-kq8-rO_o&t=3038s Serbian Novels on Wikidata: Project wikiELTeC & Tesla] Part of Wikimedia CEE Meeting 2024 in İstanbul, this session presented by Filip Maljković charts progress on contributing Serbian literature to Wikidata. * Dataviz ** [https://tjukanovt.github.io/notable-people Find your most famous neighbour], a world map of notable people based on Wikipedia and Wikidata.</translate> '''<translate>Tool of the week</translate>''' <translate>* [https://larsgw.blogspot.com/2023/12/three-new-userscripts-for-wikidata.html Three new Userscripts for Wikidata] - [[d:User:Lagewi|User:Lagewi]] has written 3 scripts to simplify reading references, explore property-value pairs in use for a statement or attaching a full bibliography to the end of the item page.</translate> '''<translate>Other Noteworthy Stuff</translate>''' <translate>* [https://www.opensanctions.org/datasets/wd_categories/ OpenSactions:Wikidata Persons in Relevant Categories] - Using [https://petscan.wmcloud.org/ PETScan], generates a list of profiles of politically exposed persons by querying specific categories on Wikidata and extracting the entities.</translate> '''<translate>Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review</translate>''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * <translate>Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:</translate> ** <translate>General datatypes: </translate> ***[[:d:Property:P12969|game designer]] (<nowiki>person(s) who devised and developed this game</nowiki>) ***[[:d:Property:P12981|handwriting example]] (<nowiki>sample image of the person's handwriting</nowiki>) ***[[:d:Property:P12992|objects of occurrence have role]] (<nowiki>role that objects of this occurrence take on in the context of this occurrence. (For selectional restrictions, use "object class of occurrence" (P12913) instead.)</nowiki>) ***[[:d:Property:P12993|agents of action have role]] (<nowiki>role that agents of this action take on in the context of this action. (For selectional restrictions, use "agent class of action" (P12994) instead. )</nowiki>) ***[[:d:Property:P12994|agent class of action]] (<nowiki>class of items that may initiate this action or class of actions (For roles filled by agents of an action, use "agents of action have role" (P12993) instead)</nowiki>) ***[[:d:Property:P12995|agent of action]] (<nowiki>particular item that initiates this action or class of actions</nowiki>) ** <translate>External identifiers: </translate>[[:d:Property:P12963|‎Altar of Gaming character ID]], [[:d:Property:P12964|WikiYeshiva article ID]], [[:d:Property:P12965|Yediot Books book ID]], [[:d:Property:P12966|Mapcarta ID]], [[:d:Property:P12967|VIRIN]], [[:d:Property:P12968|cnkgraph person ID]], [[:d:Property:P12970|Tabletopia game ID]], [[:d:Property:P12971|cnkgraph book ID]], [[:d:Property:P12973|cnkgraph poem ID]], [[:d:Property:P12975|Lexikon der Mathematik entry ID]], [[:d:Property:P12976|‎CNES ID]], [[:d:Property:P12977|‎Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Property:P12978|‎TV Maze character ID]], [[:d:Property:P12979|Say Who ID]], [[:d:Property:P12980|‎Finnish Business ID]], [[:d:Property:P12983|Prosocour person ID]], [[:d:Property:P12984|Stadtwiki Karlsruhe ID]], [[:d:Property:P12985|Athletics New Zealand athlete ID]], [[:d:Property:P12986|Encyclopedia of Tunisian Women person ID]], [[:d:Property:P12987|‎LMFDB knowl ID]], [[:d:Property:P12988|ACUM performer ID]], [[:d:Property:P12989|ACUM creator/publisher ID]], [[:d:Property:P12990|ACUM Work ID]], [[:d:Property:P12991|ACUM album ID]], [[:d:Property:P12996|culture.ru organization ID]], [[:d:Property:P12997|‎Hindustan Times topic ID]], [[:d:Property:P12998|Newgrounds submission ID]], [[:d:Property:P12999|Storia della civiltà europea ID]], [[:d:Property:P13000|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Property:P13001|Linked Open Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13002|‎Ontobee ID]], [[:d:Property:P13003|‎typeset.io journal ID]], [[:d:Property:P13004|NooSFere editorial collection ID]], [[:d:Property:P13005|pomniky.npmk.cz ID]], [[:d:Property:P13014|‎Dictionary of guerrillas and anti-Franco resistance fighters ID]], [[:d:Property:P13015|e-LIS publication ID]], [[:d:Property:P13016|GameReactor company ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> <translate>* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:</translate> <translate>** General datatypes: </translate> ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has reading|has reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the kanji</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/magazine capacity|magazine capacity]] (<nowiki>In (real or fictional) devices like a firearm, weapon, or engineered thing, this is the default capacity or size of a devices' magazine, clip, or other container typically used to hold ammunition, bolts, cartridges, tools, etc. which pushes those items as needed usually through a spring-based mechanism into a receiver for further use by the device</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/publication type of scholarly article|publication type of scholarly article]] (<nowiki>Publication type of scholarly article</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/characteristic of|characteristic of]] (<nowiki>(qualifier only) statement value is a characteristic, quality, property, or state of this item</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Medietilsynets filmdatabase|Medietilsynets filmdatabase]] (<nowiki>identifier for a film in the Norwegian Medietilsynets database</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Western Australian Biographical Index|Western Australian Biographical Index]] (<nowiki>Card ID from the Western Australian Biographical Index, a set of handwritten index cards compiled in the 1970s.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/leased to|leased to]] (<nowiki>person or organisation that holds or was granted a lease on the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) <translate>** External identifiers:</translate> [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NWIS site ID|NWIS site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteka Nauki IDs|Biblioteka Nauki IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LWW journal ID|LWW journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Historical Encyclopedia of Siberia ID|Historical Encyclopedia of Siberia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FightTime fighters ID|FightTime fighters ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Basketball League ID|Korean Basketball League ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association ID2|Chinese Basketball Association ID2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Koha Kütüphane ID|Koha Kütüphane ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyWaifuList character ID|MyWaifuList character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FantLab artist ID|FantLab artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Münzkabinett|Münzkabinett]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Latgales dati person ID|Latgales dati person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant inventaire Grand Est|identifiant inventaire Grand Est]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RedBA Granada authority ID|RedBA Granada authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com musician ID|MetalTabs.com musician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HA! ID|HA! ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Radio France d'une émission|Identifiant Radio France d'une émission]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant France Télévisions d'une émission|Identifiant France Télévisions d'une émission]], [[:d:Wikidata:Property proposal/beniabbandonati ID|beniabbandonati ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDB person ID|DDB person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Parliament document ID|European Parliament document ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hlídač státu subject ID|Hlídač státu subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kramerius of Czech Digital Library UUID|Kramerius of Czech Digital Library UUID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense ID|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Persons and Names of the Middle Kingdom and early New Kingdom person ID|Persons and Names of the Middle Kingdom and early New Kingdom person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai encyclopedia entry ID|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai dictionary entry ID|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> <translate>You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!</translate> '''<translate>Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/BJ2c Network of European Union Independent Fiscal Institutions] ** [https://w.wiki/BNAq Opera singers who are sopranos with an article on English Wikipedia] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Popular_items_without_claims|Popular_items_without_claims]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1126190|هُئَڻُ L1126190]] Sindhi verb (to be)</translate> '''<translate>Development''' * Search: The [[mediawikiwiki:Help:Extension:WikibaseCirrusSearch#Keywords|haswbstatement search magic word]] has been improved by the Search Platform Team. Previously it was limited in which Properties were indexed for it. Going forward haswbstatement:P123 will work for all Properties, regardless of their datatype. This will allow you to filter search results for Items that have a statement with a specific Property. (Searching for a specific complete statement with haswbstatement:P123=xxx will still only work for specific datatypes.) For this to work all Items have to be reindexed and this will take up to 1 month. * Design system migration: We have migrated the Special:NewLexeme page from Wikit to Codex and are working on finishing the migration for the Query Builder. * EntitySchemas: We finished the investigation about how to support search for EntitySchemas by label or alias when linking to an EntitySchema in a statement. ([[phab:T362005]]) * Wikibase REST API: We worked on integrating language fallbacks into the API ([[phab:T371605]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].</translate> <translate>'''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]</translate> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User talk:Danny Benjafield (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 19:03, 30 September 2024 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27529326 --> == Wikidata weekly summary #648 == <languages/> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' <translate> Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-10-07. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/2024_10_07|Translate]]. Missed the previous one?<br> See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#647]]</translate>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''<translate>[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]]</translate>''' <translate>* Upcoming: ** [https://www.eventbrite.com/e/wikidata-day-2024-tickets-1034373879117?aff=erelexpmlt Wikidata Day 2024] at the Pratt Institute Manhattan Campus, New York - To celebrate Wikidata's 12th Birthday, a mini-conference with beginner workshops, lightning talks and keynote speeches will be held. October 26, 11am - 5pm EDT (UTC-4). More info, registration and full address on this [[w:Wikipedia:Meetup/NYC/Wikidata_Day_2024|Wikipedia event page]]. ** [[d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024|The Wikidata Days 2024 in Bologna, Italy]] will take place on November 8th and 9th. Its [[d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024/Programma|program]] revolves around Wikidata for libraries and academia, and features a wide range of Wikidata-enthusiastic librarians and researchers from Italy. [[d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024/Iscrizione|Registration]] is open until October 31st. ** The next [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 16th October 2024 at 18:00 CEST in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. ''The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.'' ** [[Wikidata:Scholia/Events/Hackathon October 2024|Scholia hackathon]] on Oct 18-20, aimed at addressing changes related to the Wikidata graph split ** [https://ktieb.org.mt/en/festival/intangible-cultural-heritage-on-wikidata-wikimedia-community-malta-wcm-wcm-stand-37/ Intangible Cultural Heritage on Wikidata] - Hosted by Wikimedia Community Malta (WCM), November 8, 2024 18:00 - 19:00 CEST, Malta Fairs and Conference Centre (MFCC) in Ta’ Qali, Malta ** [https://library.osu.edu/site/cartoons/2024/10/02/graphic-possibilities-research-workshop/wikidata-event-fall24_-chambliss_/ Edit-A-Thon: 50 States of Comics - Ohio], take part in this virtual event held October 10, 10:00 - 16:00 EST (UTC-5).</translate> <translate>'''Press, articles, blog posts, videos'''</translate> <translate>* Blogs ** [https://www.dbreunig.com/2024/10/04/wikidata-is-a-giant-crosswalk-file.html Wikidata is a giant crosswalk file] dbreunig.com describes how with a little DuckDB and Ruby and data from Wikidata, you can produce a cross-walk file of geographic entities. * Videos ** (ru) [https://www.youtube.com/watch?v=qMAQtaKzH1o Wikidata Reconciliation Service] - This video shows how to add QID's to a large number of person-entities, add descriptions and search by full name and years of life. [https://wikidata.reconci.link/ Wikidata reconciliation for OR] (Script: [https://gist.github.com/Podbrushkin/43053bf16640afce96f01721e2f71d6a Github:Podbrushkin]) ** (fr) [https://www.youtube.com/watch?v=luIWdG9eTG0 Data recovery on Wikidata for the DataViz project] - PhilippGam presents the various methods to extract and sort data from Wikidata and use the wikidataMultiSearch tool. ** [https://youtube.com/9pPpwrK7Qq4?t=4984 Bridging the Digital Scriptorium Data Model and Wikidata to Expand Reuse of Manuscript Metadata] Rose McCandless gives this lighning talk at the LD4 2024 Conference. * Notebooks ** [https://observablehq.com/@pac02/continental-and-country-diversity-in-wikipedia-art Continental and country diversity of Wikipedia art]</translate> '''<translate>Tool of the week</translate>''' * (fr) [https://philippegambette.github.io/wikidataMultiSearch/ wikidata MultiSearch] - search for a list of elements in Wikidata. A GPLv3 licenced tool built by Philippe Gambette allows you to search for a list of words in Wikidata and retrieve some associated Wikidata properties. '''<translate>Other Noteworthy Stuff</translate>''' * Are you building applications or services with Wikidata's data? [[d:Wikidata:Usability and usefulness/2024-Data access methods|We'd love to hear from you]] to help us figure out the future of accessing Wikidata's data. * [[d:Wikidata:Event_Organizers|Wikidata: Event Organizers]] - If you are organizing or thinking about planning a Wikidata event, this new page listing the additional User rights the user-role 'event organizer' has will be a valuable resource. Including the process for applying for permission rights. '''<translate>Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review</translate>''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> <translate>* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes:</translate> ***[[:d:Property:P12981|handwriting example]] (<nowiki>sample image of the person's handwriting</nowiki>) ***[[:d:Property:P12992|objects of occurrence have role]] (<nowiki>role that objects of this occurrence take on in the context of this occurrence. (For selectional restrictions, use "object class of occurrence" (P12913) instead.)</nowiki>) ***[[:d:Property:P12993|agents of action have role]] (<nowiki>role that agents of this action take on in the context of this action. (For selectional restrictions, use "agent class of action" (P12994) instead. )</nowiki>) ***[[:d:Property:P12994|agent class of action]] (<nowiki>class of items that may initiate this action or class of actions (For roles filled by agents of an action, use "agents of action have role" (P12993) instead)</nowiki>) ***[[:d:Property:P12995|agent of action]] (<nowiki>particular item that initiates this action or class of actions</nowiki>) ***[[:d:Property:P13044|characteristic of]] (<nowiki>(qualifier only) statement value is a characteristic, quality, property, or state of this qualifier value</nowiki>) ***[[:d:Property:P13045|has kanji reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the kanji</nowiki>) ***[[:d:Property:P13046|publication type of scholarly work]] (<nowiki>Publication type of scholarly work</nowiki>) ***[[:d:Property:P13047|leased to]] (<nowiki>person or organisation that holds or was granted a lease on the subject</nowiki>) ***[[:d:Property:P13048|magazine capacity]] (<nowiki>number of projectiles or objects in the magazine feeding a weapon or tool</nowiki>) <translate>** External identifiers:</translate> [[:d:Property:P12980|‎Finnish Business ID]], [[:d:Property:P12983|Prosocour person ID]], [[:d:Property:P12984|Stadtwiki Karlsruhe ID]], [[:d:Property:P12985|Athletics New Zealand athlete ID]], [[:d:Property:P12986|Encyclopedia of Tunisian Women person ID]], [[:d:Property:P12987|‎LMFDB knowl ID]], [[:d:Property:P12988|ACUM performer ID]], [[:d:Property:P12989|ACUM creator/publisher ID]], [[:d:Property:P12990|ACUM Work ID]], [[:d:Property:P12991|ACUM album ID]], [[:d:Property:P12996|culture.ru organization ID]], [[:d:Property:P12997|‎Hindustan Times topic ID]], [[:d:Property:P12998|Newgrounds submission ID]], [[:d:Property:P12999|Storia della civiltà europea ID]], [[:d:Property:P13000|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Property:P13001|Linked Open Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13002|‎Ontobee ID]], [[:d:Property:P13003|‎typeset.io journal ID]], [[:d:Property:P13004|NooSFere editorial collection ID]], [[:d:Property:P13005|pomniky.npmk.cz ID]], [[:d:Property:P13014|‎Dictionary of guerrillas and anti-Franco resistance fighters ID]], [[:d:Property:P13015|e-LIS publication ID]], [[:d:Property:P13016|GameReactor company ID]], [[:d:Property:P13017|Latgales dati person ID]], [[:d:Property:P13018|‎FantLab artist ID]], [[:d:Property:P13019|RedBA Granada authority ID]], [[:d:Property:P13020|‎NWIS site ID]], [[:d:Property:P13021|MetalTabs.com band ID]], [[:d:Property:P13022|Koha Kütüphane ID]], [[:d:Property:P13023|HA! artwork ID]], [[:d:Property:P13024|France television program ID]], [[:d:Property:P13026|Radio France program ID]], [[:d:Property:P13027|Grand Est inventory ID]], [[:d:Property:P13028|Norwegian Media Authority's film rating ID]], [[:d:Property:P13029|Historical Encyclopedia of Siberia ID]], [[:d:Property:P13030|‎Münzkabinett ID]], [[:d:Property:P13031|MyWaifuList character ID]], [[:d:Property:P13032|‎Kramerius of Czech Digital Library UUID]], [[:d:Property:P13034|‎European Parliament document ID]], [[:d:Property:P13035|‎Western Australian Biographical Index]], [[:d:Property:P13037|beniabbandonati (detailed sheet) ID]], [[:d:Property:P13038|beniabbandonati (summary sheet) ID]], [[:d:Property:P13039|Biblioteka Nauki article ID]], [[:d:Property:P13040|Biblioteka Nauki journal ID]], [[:d:Property:P13041|Biblioteka Nauki book ID]], [[:d:Property:P13042|Biblioteka Nauki publisher ID]], [[:d:Property:P13043|PNM Middle Kingdom and New Kingdom person ID]], [[:d:Property:P13049|DDB person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> <translate>* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes:</translate> ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/beer style|beer style]] (<nowiki>Classification of a beer based on its style</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has forks|has forks]] (<nowiki>Notable software forks of this software</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Monument Counter ID|Monument Counter ID]] (<nowiki>Digital memorial for women killed by violence</nowiki>) <translate>** External identifiers:</translate> [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FightTime fighters ID|FightTime fighters ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Basketball League ID|Korean Basketball League ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association ID2|Chinese Basketball Association ID2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI institute ID|KISTI institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hlídač státu subject ID|Hlídač státu subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Person ID|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai encyclopedia entry ID|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai dictionary entry ID|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dwelly entry ID|Dwelly entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indo-Tibetan Lexical Resource ID|Indo-Tibetan Lexical Resource ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A digital concordance of the R̥gveda ID|A digital concordance of the R̥gveda ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vardnica.aizpute.lv ID|vardnica.aizpute.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant CIRDOC d'un auteur ou d'une autrice|Identifiant CIRDOC d'un auteur ou d'une autrice]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant CIRDOC d'un document|Identifiant CIRDOC d'un document]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Department of Defense Identification Code|Department of Defense Identification Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un document audiovisuel dans le catalogue de l'Inathèque|Identifiant d'un document audiovisuel dans le catalogue de l'Inathèque]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LWW journal ID|LWW journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BAHRA ID|BAHRA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Historical Gazetteer place ID|World Historical Gazetteer place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID|Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AniSearch person ID|AniSearch person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Babelio d'un sujet|identifiant Babelio d'un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Madelen|Identifiant d'une personne sur Madelen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ITTF PTT ID|ITTF PTT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Push Square series ID|Push Square series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VG247 series ID|VG247 series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dtf.ru person ID|dtf.ru person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> <translate>You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!</translate> '''<translate>Did you know?''' * Query examples:</translate> ** [https://w.wiki/BSj8 Winners of the Guillaume Apollinaire Prize (1941-2023)] ** [https://w.wiki/BQms Libraries in Argentina (on Wikidata)] <translate>* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:Lingnan_University_Library_Wikidata_Pilot|Lingnan University Library: Wikidata Pilot Project]] - Creating and improving entries for Lingnan University academic staff, as well as generating entries for the Library's digital collections and Lingnan theses and dissertations. ** [[d:Wikidata:WikiProject_French_Literary_Prizes|French Literary Prizes]] - Aims to coordinate the development of a database on French literary prizes (list of prizes, jury members, list of winners) ** [[d:Wikidata:WikiProject_Cycling/2025_races|Cycling: 2025 Races]] - documenting the the planned Cycling races for 2025. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Abuse_filter_effectiveness|Abuse filter effectiveness]] - This DB report compiles a variety of statistics on combating vandalism.</translate> '''<translate>Development''' * Data access: ** We have published [[d:Wikidata:Usability and usefulness/2024-Data access methods|a survey to better understand the future needs of application developers]] who want to work with Wikidata's data. Please take part if you are developing applications or services using data from Wikidata. ** We are analyzing query logs to better understand which queries could be moved to other services in the future. * Design system: We continued migrating the Query Builder and Special:NewLexeme from Wikit to Codex</translate> <translate>[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].</translate> '''<translate>Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]</translate> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User talk:Danny Benjafield (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 19:13, 07 October 2024 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27557411 --> == Wikidata weekly summary #649 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-10-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 10 07|#648]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Upcoming: ** Next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 15 October, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 15 October, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). https://zonestamp.toolforge.org/1729008000 Christa Strickler will be our first Project Series lead with her joint project with the Wikidata Religion & Theology Community of Practice to contribute biographical data to Wikidata from the IRFA database https://irfa.paris/en/en-learn-about-a-missionary/ using the Mix’n’Match tool. We are excited to learn more about this project, provide a forum for discussion and shared learning, and lend a hand while building new skills. Event page: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/First_Project_Series#Session_4_(October_15)_-_Working_session_to_demonstrate_an_image_search_for_item_enhancement_and_celebrate_with_data_visualizations] ** The next [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 16th October 2024 at 18:00 CEST in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. ''The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.'' ** [[d:Wikidata:Twelfth Birthday|Wikidata:Twelfth Birthday]]: We already have 30 events scheduled on the list 😍. As a reminder, when your event is ready, don't forget to: *** create a wikipage with more information about the event, participants list, etc. *** add your event to the global calendar and the map, following the instructions here: [[d:Wikidata:Twelfth_Birthday/Run_an_event/Schedule|Wikidata:Twelfth Birthday/Run an event/Schedule]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://commonists.wordpress.com/2024/10/09/small-data-slow-data-a-snail-approach-to-wikidata/ Small data, slow data − a SNAIL approach to Wikidata]: discusses the value of small, carefully curated datasets in the era of big data. It emphasizes the importance of taking a methodical, "snail-paced" approach to data collection and analysis, which can lead to more meaningful and accurate insights. The blogpost also highlights how this approach can complement the broader trends of big data, ensuring that detailed, high-quality data is not overlooked. * Papers ** "[https://x.com/WikiResearch/status/1843699094579229068 WoolNet: Finding and Visualising Paths in Knowledge Graphs]" given two or more entities requested by a user, the system finds and visualises paths that connect these entities, forming a topical subgraph of Wikidata (Torres Gutiérrez and Hogan) * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=7j0raFQh86c Introductory workshop to Wikidata within the framework of the Latin America Contest in Wikidata 2024] (in Italian) ** [https://www.youtube.com/watch?v=-_iJcKwCnZA GeoPython 2024: Bridging Worlds: Python-Powered Integration of Wikidata and OpenStreetMap]: This talk explores Python-powered tools that integrate Wikidata with OpenStreetMap, allowing users to link entries between the two platforms to enhance geospatial data accuracy while navigating legal and ethical challenges of cross-platform data sharing. ** [https://www.youtube.com/watch?v=_GYJ6V6ySpQ LD4 2024 Conference: Wikidata and Open Data: Enhancing the Hausa Community's Digital Presence] ** [https://www.youtube.com/watch?v=X88n85Q9O5U Dynamic Mapping using Collaborative Knowledge Graphs: Real-Time SKOS Mapping from Wikidata]: This presentation introduces a workflow using SPARQL queries to dynamically map live Wikidata data to SKOS concepts, featuring a Python tool that converts CSV outputs into RDF triples for integration into linked data environments and knowledge graphs, emphasizing real-time data retrieval and interoperability. ** [https://www.youtube.com/watch?v=PIvp1SqPF4c How to add location coordinates to Wikidata Items] (in Dagbanli) ** [https://www.youtube.com/watch?v=Die9VnTtep8 Clean-up of problematic Dagbani lexemes]: [[d:Wikidata:Lexicographical_data/Documentation/Languages/dag#Maintenance_tasks|Wikidata:Lexicographical data/Documentation/Languages/dag#Maintenance_tasks]] (in Dagbanli) ** [https://www.youtube.com/watch?v=T4jduWucxao How to link Wikidata Items to Wikipedia Articles] ** [https://www.youtube.com/watch?v=TPPrXFK3E10 Best Practices to editing Dagbani Lexemes on Wikidata] * Podcasts ** [https://podcasts.apple.com/lu/podcast/could-making-wikidata-human-readable-lead-to-better-ai/id1713408769?i=1000672273741&l=de-DE Could making Wikidata 'human' readable lead to better AI?]: [[User:Lydia Pintscher (WMDE)|Lydia Pintscher (WMDE)]], Portfolio Lead Product Manager at Wikidata Deutschland, discussed a new project aimed at making Wikidata more 'human' readable for Large Language Models (LLMs), which could improve AI reliability by giving these models access to high-quality, human-curated data from Wikidata. * Notebooks ** [https://observablehq.com/@pac02/citizenship-concentration-in-nobel-prize Citizenship concentration in Nobel laureates] ** [https://observablehq.com/@pac02/continental-and-country-diversity-in-wikipedia-art Continental and country diversity in Wikipedia articles] ''' Tool of the week ''' * '''Elemwala (এলেমওয়ালা)''' ([https://elemwala.toolforge.org https://elemwala.toolforge.org]): is a proof-of-concept interface that allows you to input abstract content and get natural language text in a given output language. There may well be errors with particular inputs, and the text may not be quite as natural as you might expect, but that's where your improvements to your language's lexemes, other Wikidata items, and the tool's [https://gitlab.com/mahir256/ninai source] [https://gitlab.com/mahir256/udiron code] come in! * [https://github.com/johnsamuelwrites/mlscores mlscores]: Tool for calculating multilinguality score of Wikidata items (including properties). E.g. for [[d:Q2013|Wikidata (Q2013)]], the scores are - ''en'': 99.66%, ''fr'': 89.49%, ''es'': 84.07%, ''pt'': 68.47%. For [[d:Property:P31|instance of (P31)]], the scores are - ''en'': 99.86%, ''fr'': 87.12%, ''es'': 80.83%, ''pt'': 61.37%. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Launch of [[Wikidata:WikiProject Deprecate P642|WikiProject Deprecate P642]]: The goal of this project is to prepare for deprecation, and eventual removal, of the property [[d:Property:P642|of (P642)]]. Currently, [[d:Property:P642|of (P642)]] is labeled as "being deprecated", meaning its use is still allowed, but discouraged. From a peak of around 900,000 uses, the property now has around 700,000 uses (see status [https://query-chest.toolforge.org/redirect/oFt2TvlNg0iASOSOuASMuCO2wMaEqSYC6QGm2YkU08i here]). Our goal is to reduce that as much as possible in a systematic way, while ensuring that appropriate properties exist to replace all valid uses of [[d:Property:P642|of (P642)]]. The latter is key to officially deprecating the property. Before ''removing'' the property, we want to get as close to zero uses as possible. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13044|characteristic of]] (<nowiki>(qualifier only) statement value is a characteristic, quality, property, or state of this qualifier value</nowiki>) ***[[:d:Property:P13045|has kanji reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the kanji</nowiki>) ***[[:d:Property:P13046|publication type of scholarly work]] (<nowiki>Publication type of scholarly work</nowiki>) ***[[:d:Property:P13047|leased to]] (<nowiki>person or organisation that holds or was granted a lease on the subject</nowiki>) ***[[:d:Property:P13048|magazine capacity]] (<nowiki>number of projectiles or objects in the magazine feeding a weapon or tool</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P12998|Newgrounds submission ID]], [[:d:Property:P12999|Storia della civiltà europea ID]], [[:d:Property:P13000|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Property:P13001|Linked Open Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13002|‎Ontobee ID]], [[:d:Property:P13003|‎typeset.io journal ID]], [[:d:Property:P13004|NooSFere editorial collection ID]], [[:d:Property:P13005|pomniky.npmk.cz ID]], [[:d:Property:P13014|‎Dictionary of guerrillas and anti-Franco resistance fighters ID]], [[:d:Property:P13015|e-LIS publication ID]], [[:d:Property:P13016|GameReactor company ID]], [[:d:Property:P13017|Latgales dati person ID]], [[:d:Property:P13018|‎FantLab artist ID]], [[:d:Property:P13019|RedBA Granada authority ID]], [[:d:Property:P13020|‎NWIS site ID]], [[:d:Property:P13021|MetalTabs.com band ID]], [[:d:Property:P13022|Koha Kütüphane ID]], [[:d:Property:P13023|HA! artwork ID]], [[:d:Property:P13024|France television program ID]], [[:d:Property:P13026|Radio France program ID]], [[:d:Property:P13027|Grand Est inventory ID]], [[:d:Property:P13028|Norwegian Media Authority's film rating ID]], [[:d:Property:P13029|Historical Encyclopedia of Siberia ID]], [[:d:Property:P13030|‎Münzkabinett ID]], [[:d:Property:P13031|MyWaifuList character ID]], [[:d:Property:P13032|‎Kramerius of Czech Digital Library UUID]], [[:d:Property:P13034|‎European Parliament document ID]], [[:d:Property:P13035|‎Western Australian Biographical Index]], [[:d:Property:P13037|beniabbandonati (detailed sheet) ID]], [[:d:Property:P13038|beniabbandonati (summary sheet) ID]], [[:d:Property:P13039|Biblioteka Nauki article ID]], [[:d:Property:P13040|Biblioteka Nauki journal ID]], [[:d:Property:P13041|Biblioteka Nauki book ID]], [[:d:Property:P13042|Biblioteka Nauki publisher ID]], [[:d:Property:P13043|PNM Middle Kingdom and New Kingdom person ID]], [[:d:Property:P13049|DDB person ID]], [[:d:Property:P13050|CIRDOC publication ID]], [[:d:Property:P13051|CIRDOC author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/beer style|beer style]] (<nowiki>Classification of a beer based on its style</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has forks|has forks]] (<nowiki>Notable software forks of this software</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Monument Counter ID|Monument Counter ID]] (<nowiki>Digital memorial for women killed by violence</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/most populous settlement|most populous settlement]] (<nowiki>city, town, or other settlement with the largest population in this area (country, state, county, continent, etc.)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/FAO fungal entity ID|FAO fungal entity ID]] (<nowiki>identifier from FAO ontology for fungal gross anatomy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/TEES ID|TEES ID]] (<nowiki>Dictionary of Turkish literature works</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/bais|bais]] (<nowiki>Indicates a specific form of bias present in a media source, organization, or document, such as false balance, slant, or omission, affecting the representation of information.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/TDK lexeme ID|TDK lexeme ID]] (<nowiki>Dictionary created by the [[Q1569712|Turkish Language Association]]</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Atatürk Ansiklopedisi ID|Atatürk Ansiklopedisi ID]] (<nowiki>Online Turkish encyclopedia created by [[Q6062914]] and [[Q19610584]]</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Eurotopics ID|Eurotopics ID]] (<nowiki>A database containing data on European media.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Stated in unreliable source|Stated in unreliable source]] (<nowiki>used in the references field to refer to the database that is considered a unreliable source in which the claim is made</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FightTime fighters ID|FightTime fighters ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Basketball League ID|Korean Basketball League ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association ID2|Chinese Basketball Association ID2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hlídač státu subject ID|Hlídač státu subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Person ID|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai encyclopedia entry ID|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai dictionary entry ID|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dwelly entry ID|Dwelly entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indo-Tibetan Lexical Resource ID|Indo-Tibetan Lexical Resource ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A digital concordance of the R̥gveda ID|A digital concordance of the R̥gveda ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vardnica.aizpute.lv ID|vardnica.aizpute.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Department of Defense Identification Code|Department of Defense Identification Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un document audiovisuel dans le catalogue de l'Inathèque|Identifiant d'un document audiovisuel dans le catalogue de l'Inathèque]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LWW journal ID|LWW journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BAHRA ID|BAHRA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Historical Gazetteer place ID|World Historical Gazetteer place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID|Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AniSearch person ID|AniSearch person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Babelio d'un sujet|identifiant Babelio d'un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Madelen|Identifiant d'une personne sur Madelen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ITTF PTT ID|ITTF PTT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Push Square series ID|Push Square series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VG247 series ID|VG247 series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dtf.ru person ID|dtf.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Libération d’un sujet|Identifiant Libération d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLI Newspaper Collection ID|NLI Newspaper Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia bresciana ID|Enciclopedia bresciana ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/obastan.com dictionary IDs|obastan.com dictionary IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Israel Railways Corporation Ltd station number|Israel Railways Corporation Ltd station number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spirit of Metal band ID|Spirit of Metal band ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rate Your Music track ID|Rate Your Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Legaseriea.it player ID|Legaseriea.it player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Actu.fr d’un sujet|Identifiant Actu.fr d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant TF1 info d’un sujet|Identifiant TF1 info d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant RTL d’un sujet|Identifiant RTL d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant France Info d’un sujet|Identifiant France Info d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/graphclasses.org ID|graphclasses.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant L’Équipe d'une équipe de basketball|identifiant L’Équipe d'une équipe de basketball]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant L'Équipe d'un basketteur|identifiant L'Équipe d'un basketteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/eHLFL ID|eHLFL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Journalistikon.de-ID|Journalistikon.de-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NRW-Archivportal-ID|NRW-Archivportal-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Railways station number|Taiwan Railways station number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DVIDS unit ID|DVIDS unit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Professional Basketball League ID|Taiwan Professional Basketball League ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/BXjc Amount of population in cities in Israel over the last 45 years (where this information is entered)] ([https://x.com/idoklein1/status/1845525486463750598 source]) ** [https://w.wiki/9J7N Real numbers with their approximate value] ** [https://w.wiki/BXkH Youngest people (born or died in Dresden)] ([[d:User:Stefan_Kühn/Dresden#Jüngsten_Personen|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject PatternsKilkenny|PatternsKilkenny]] - Patterns were devotional days on the day of the patron saint of a parish or area or at least an annually occurring day when the people of the locality held their personal devotions in a certain pattern (hence the name), i.e. "doing the rounds" around trees or other landmarks at the sacred site. This project tries to collate the records and memories of these patterns for County Kilkenny. ** [[d:Wikidata:WikiProject Deprecate P642|Deprecate P642]] - The goal of this project is to prepare for deprecation, and eventual removal, of the property [[d:Property:P642|of (P642)]]. ** [[d:Wikidata:WikiProject AIDS Walks|AIDS Walks]] - This project aims to collaborate with Wiki editors across the globe to highlight AIDS Walks anywhere in the world. ** [[d:Wikidata:WikiProject Temples in Roman Britain|Temples in Roman Britain]] - The aim of the Wikiproject Temples in Roman Britain is to record and catalog sacred spaces in the Roman province Britannia between 43 to 409 CE. By sacred spaces, we include (for the moment) only built structures such as temples, sanctuaries and shrines. ** [[d:Wikidata:WikiProject LinkedReindeersAlta|LinkedReindeersAlta]] - Wikidata Entry: [[d:Q130442625|WikiProject LinkedReindeersAlta (Q130442625)]] supported by the [[d:Q73901970|Research Squirrel Engineers Network (Q73901970)]]. [[c:Category:Rock Art of Alta|Commons Category:Category:Rock Art of Alta]] ** [[d:Wikidata:WikiProject Nihongo|Nihongo]] - The goal of this project is to capture the Japanese Language [[d:Q5287|Japanese (Q5287)]] in its entirety on Wikidata. We aim to give advice and establish standards for representing Japanese words as [[d:Wikidata:Lexicographical data/Documentation|lexemes]]. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject Cycling/2025 teams|Cycling/2025 teams]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan A. Krestinin/Vandalized Commons links|User:Ivan A. Krestinin/Vandalized Commons links]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q20921603|Queen of Katwe (Q20921603)]] - 2016 film directed by Mira Nair * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L311934|kuiri (L311934)]] - "cook" in Esperanto ''' Development ''' * EntitySchemas: We are continuing the work on making it possible to find an EntitySchema by its label or aliases when linking to an EntitySchema in a statement ([[phab:T375641]]) * Design system: We are continuing the work on migrating the Query Builder from Wikit to Codex * REST API: We finished the work on language fallback support in the REST API ([[phab:T371605]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 10 07|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 17:01, 14 okt. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27557411 --> == Wikidata weekly summary #650 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-10-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 10 14|#649]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Addshore 3|Addshore]] (RfP scheduled to end after 23 October 2024 18:03 UTC) * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CarbonBot|CarbonBot]] - (1) Add default mul labels to given and family names when the item has an existing default label with a mul language (2) Remove duplicated aliases matching the items mul label, when the item has a native label in with a mul language. As mul has not been fully adopted, a limited of aliases would be modified each day to ensure existing workflows are not disrupted. It is expected that these tasks will apply to roughly 800,000 given and family names. ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/So9qBot 10|So9qBot 10]] - Add [[d:Property:P1922|first line (P1922)]] with the first line of the paper to all scientific papers which has a full text link or where the abstract is available. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Upcoming: We are getting ready for [[d:Wikidata:Twelfth Birthday|Wikidata:Twelfth Birthday]] on the 29th October. We already have 30 events scheduled on the list 😍. As a reminder, when your event is ready, don't forget to (1) create a wikipage with more information about the event, participants list, etc. (2) add your event to the global calendar and the map, following the instructions here: [[d:Wikidata:Twelfth_Birthday/Run_an_event/Schedule|Wikidata:Twelfth Birthday/Run an event/Schedule]] * Past: ** Wikidata + Wikibase office hour log ([[d:Wikidata:Events/Telegram office hour 2024-10-16|16 October 2024]]) ** [[:d:Wikidata:Scholia/Events/Hackathon October 2024|Scholia hackathon]] (18-20 October) exploring technical options for handling the Wikidata graph split ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://medium.com/@jsamwrites/why-and-how-i-developed-wikidata-multilingual-calculator-22d3b2d65f03 Why and How I developed Wikidata Multilinguality Calculator - mlscores?] - a Wikidata multilingual calculator to facilitate data queries in multiple languages, enhancing accessibility and usability for non-English speakers. * Papers ** [https://periodicos.ufsc.br/index.php/eb/article/view/99594 Catalogação em dados conectados abertos: uma experiência de biblioteca universitária com a Wikidata] ** [https://arxiv.org/abs/2410.13707 Disjointness Violations in Wikidata] ** [https://doi.org/10.48550/arXiv.2410.06010 A large collection of bioinformatics question-query pairs over federated knowledge graphs: methodology and applications] * Notebooks: [https://observablehq.com/d/2c642cad1038e5ea Who are the most frequent guests of the show Real Time with Bill Maher?] * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=nMDs8xnKMaA Wikidata Lexicographical Data | Lucas Werkmeister] - Introduction to Wikidata Lexicographical Data to Dagbani Wikimedians] ** [https://www.youtube.com/watch?v=wfN6qsEZTmg Why is Wikidata important for Wikipedia in Spanish] (in Spanish) - "In this workshop we will learn about the value that Wikidata can bring us when working on eswiki articles. We will learn how knowledge is shared between platforms, and how it can save a lot of work for both the Spanish Wikipedia community and other people working on an article on another Wikipedia." ** [https://www.youtube.com/watch?v=LaPy1yf9rk4 Empowering Lexicographical Data Contributions on Wikidata with Lexica] - "In this session, participants will explore the fascinating world of lexicographical data on Wikidata and learn how to contribute meaningfully using Lexica, a tool designed for easy micro-edits to Lexemes from mobile devices. We will start with a brief introduction to lexicographical data and importance of linking Lexemes to Items. Next, we’ll dive into Lexica, showcasing its key features and providing a step-by-step guide on linking Lexemes to Items on Wikidata. This hands-on workshop is open to both experienced contributors and newcomers, empowering everyone with the knowledge and skills to make impactful contributions to Wikidata’s lexicographical data. By the end of the session, participants will be ready to use Lexica to enrich language data on Wikidata." ** [https://www.youtube.com/watch?v=L1PssAyMfQQ Wikidata ontology, controlled vocabularies and Wikidata Graph Builder] - This video talks about the Wikidata ontology, how to connect controlled vocabularies to Wikidata, and how to use the Wikidata Graph Builder ** [https://www.youtube.com/watch?v=FrP2KXJyndk How to use Wikidata for GLAM institutions... - WMCEEM 2024 Istanbul] - How to use Wikidata for GLAM institutions: Case Study for museums in Türkiye and person data ** [https://www.youtube.com/watch?v=0Hc9AQU2tHI Hidden Histories: Illuminating LGBTQ+ archives at the University of Las Vegas, Nevada using Wikidata] - "The University of Nevada, Las Vegas Special Collections and Archives has been strategically working to increase the discoverability, visibility, and access to collections related to marginalized communities in Southern Nevada. In the first stage of this grant-funded Wiki project, over 60 archival collections and 80 oral histories, including related people, businesses, and events associated with the Las Vegas LGBTQ+ community, have been contributed to Wikidata. In this presentation, the author continues this work by introducing UNLV's Special Collections Wiki project, "LGBTQ Hidden Histories." The presentation will discuss ongoing efforts to create, expand, and enrich linked data about the Nevada LGBTQ+ community, address challenges faced during entity extraction using archival materials, and conclude with a linked data visualization exercise using Wikiframe-VG (Wikiframe Visual Graph)." ** [https://www.youtube.com/watch?v=zE0QuHCgB6k Africa Wiki Women Wikidata Birthday First Session] ** [https://www.youtube.com/watch?v=27WodYruHEw Africa Wiki Women Wikidata session on creating SPARQL Queries] ''' Tool of the week ''' * [[m:User:Ainali/PreViewStats.js|User:Ainali/PreViewStats.js]] - is a Userscript that gives a quick glance at the pageviews in the header (and links to the full views). If you install it on your global.js on meta, it works on all projects). * [[d:Wikidata:ProVe|Wikidata:ProVe]] - (Automated PROvenance VErification of Knowledge Graphs against Textual Sources) - is a tool for helping editors improve the references of Wikidata Items. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibase-cloud@lists.wikimedia.org/thread/NVDXC2I2BIPF5UMV4LFVAXG6VKLTG4LS/ Deepesha Burse joins WMDE as Developer Advocate for Wikibase Suite] * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibase-cloud@lists.wikimedia.org/thread/RLNHTH3EQKOOV6N53KDELMVGAN2PWL46/ Wikibase Suite: Patch releases] as the first round of patch releases for all Wikibase Suite products, including all WBS Images as well as WBS Deploy * The CampaignEvents extension is now live on Wikidata! This means that if you are an event organizer, you can use several new tools to help manage your events more easily. By getting the Event Organizer right, you can: ** Use simple on-wiki registration for your events. ** Integrate Outreach Dashboard with your event registration page. ([[:File:Episode_4_How_To_Link_The_Outreach_Dashboard_To_Your_Event_Page.webm|see demo]]) ** Communicate more easily with your registered participants. ([[:File:Episode_5_How_To_Email_Participants.webm|see demo]]) ** Make your events more visible to other editors through the [[Special:AllEvents|Special:AllEvents page]]. ** Find potential participants for your next events. ([[:File:How_to_test_the_Invitation_List_tool.webm|see demo]]), and much more! ** With this extension, you can also see all global events (past, present, and future) on the Special:AllEvents page, but only events using the event registration feature will appear there. If you are an organizer and want to use these new tools, follow the instructions on the [[d:Wikidata:Event_Organizers|Wikidata:Event_Organizers page]] to request the Event Organizer right. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13044|characteristic of]] (<nowiki>(qualifier only) statement value is a characteristic, quality, property, or state of this qualifier value</nowiki>) **[[:d:Property:P13045|has kanji reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the kanji</nowiki>) **[[:d:Property:P13046|publication type of scholarly work]] (<nowiki>type of this scholarly work (e.g. “systematic review”, “proceedings”, etc.)</nowiki>) **[[:d:Property:P13047|leased to]] (<nowiki>person or organisation that holds or was granted a lease on the subject</nowiki>) **[[:d:Property:P13048|magazine capacity]] (<nowiki>number of projectiles or objects in the magazine feeding a weapon or tool</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13005|pomniky.npmk.cz ID]], [[:d:Property:P13014|‎Dictionary of guerrillas and anti-Franco resistance fighters ID]], [[:d:Property:P13015|e-LIS publication ID]], [[:d:Property:P13016|GameReactor company ID]], [[:d:Property:P13017|Latgales dati person ID]], [[:d:Property:P13018|‎FantLab artist ID]], [[:d:Property:P13019|RedBA Granada authority ID]], [[:d:Property:P13020|‎NWIS site ID]], [[:d:Property:P13021|MetalTabs.com band ID]], [[:d:Property:P13022|Koha Kütüphane ID]], [[:d:Property:P13023|HA! artwork ID]], [[:d:Property:P13024|France television program ID]], [[:d:Property:P13026|Radio France program ID]], [[:d:Property:P13027|Grand Est inventory ID]], [[:d:Property:P13028|Norwegian Media Authority's film rating ID]], [[:d:Property:P13029|Historical Encyclopedia of Siberia ID]], [[:d:Property:P13030|‎Münzkabinett ID]], [[:d:Property:P13031|MyWaifuList character ID]], [[:d:Property:P13032|‎Kramerius of Czech Digital Library UUID]], [[:d:Property:P13034|‎European Parliament document ID]], [[:d:Property:P13035|‎Western Australian Biographical Index]], [[:d:Property:P13037|beniabbandonati (detailed sheet) ID]], [[:d:Property:P13038|beniabbandonati (summary sheet) ID]], [[:d:Property:P13039|Biblioteka Nauki article ID]], [[:d:Property:P13040|Biblioteka Nauki journal ID]], [[:d:Property:P13041|Biblioteka Nauki book ID]], [[:d:Property:P13042|Biblioteka Nauki publisher ID]], [[:d:Property:P13043|PNM Middle Kingdom and New Kingdom person ID]], [[:d:Property:P13049|DDB person ID]], [[:d:Property:P13050|CIRDOC publication ID]], [[:d:Property:P13051|CIRDOC author ID]], [[:d:Property:P13052|BAHRA ID]], [[:d:Property:P13053|‎AniSearch person ID]], [[:d:Property:P13055|Dwelly entry ID]], [[:d:Property:P13056|Rate Your Music track ID]], [[:d:Property:P13057|Spirit of Metal band ID]], [[:d:Property:P13058|Madelen person ID]], [[:d:Property:P13059|Babelio subject ID]], [[:d:Property:P13060|Indo-Tibetan Lexical Resource ID]], [[:d:Property:P13061|World Historical Gazetteer place ID]], [[:d:Property:P13062|VG247 series ID]], [[:d:Property:P13063|ITTF PTT ID]], [[:d:Property:P13064|Lega Serie A player ID]], [[:d:Property:P13065|Push Square series ID]], [[:d:Property:P13066|LWW journal ID]], [[:d:Property:P13067|Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID]], [[:d:Property:P13068|Enciclopedia bresciana ID]], [[:d:Property:P13069|A digital concordance of the R̥gveda ID]], [[:d:Property:P13070|Inathèque document ID]], [[:d:Property:P13071|TEES ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/beer style|beer style]] (<nowiki>Classification of a beer based on its style</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has forks|has forks]] (<nowiki>Notable software forks of this software</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Monument Counter ID|Monument Counter ID]] (<nowiki>Digital memorial for women killed by violence</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/most populous settlement|most populous settlement]] (<nowiki>city, town, or other settlement with the largest population in this area (country, state, county, continent, etc.)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/FAO fungal entity ID|FAO fungal entity ID]] (<nowiki>identifier from FAO ontology for fungal gross anatomy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/bais|bais]] (<nowiki>Indicates a specific form of bias present in a media source, organization, or document, such as false balance, slant, or omission, affecting the representation of information.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/TDK lexeme ID|TDK lexeme ID]] (<nowiki>Dictionary created by the [[Q1569712|Turkish Language Association]]</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Atatürk Ansiklopedisi ID|Atatürk Ansiklopedisi ID]] (<nowiki>Online Turkish encyclopedia created by [[Q6062914]] and [[Q19610584]]</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Eurotopics ID|Eurotopics ID]] (<nowiki>A database containing data on European media.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Stated in unreliable source|Stated in unreliable source]] (<nowiki>used in the references field to refer to the database that is considered a unreliable source in which the claim is made</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Google Plus code|Google Plus code]] (<nowiki>Identifier for a location as seen on Google Maps</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/reversal of|reversal of]] (<nowiki>reversal of, inversion of</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement|rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FightTime fighters ID|FightTime fighters ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Basketball League ID|Korean Basketball League ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association ID2|Chinese Basketball Association ID2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Person ID|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai encyclopedia entry ID|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai dictionary entry ID|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vardnica.aizpute.lv ID|vardnica.aizpute.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Department of Defense Identification Code|Department of Defense Identification Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dtf.ru person ID|dtf.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Libération d’un sujet|Identifiant Libération d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLI Newspaper Collection ID|NLI Newspaper Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/obastan.com dictionary IDs|obastan.com dictionary IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Israel Railways Corporation Ltd station number|Israel Railways Corporation Ltd station number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Actu.fr d’un sujet|Identifiant Actu.fr d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant TF1 info d’un sujet|Identifiant TF1 info d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant RTL d’un sujet|Identifiant RTL d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant France Info d’un sujet|Identifiant France Info d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/graphclasses.org ID|graphclasses.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant L’Équipe d'une équipe de basketball|identifiant L’Équipe d'une équipe de basketball]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant L'Équipe d'un basketteur|identifiant L'Équipe d'un basketteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/eHLFL ID|eHLFL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Journalistikon.de-ID|Journalistikon.de-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NRW-Archivportal-ID|NRW-Archivportal-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Railways station number|Taiwan Railways station number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DVIDS unit ID|DVIDS unit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Professional Basketball League ID|Taiwan Professional Basketball League ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sapere.it Italian Dictionary ID|Sapere.it Italian Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Work of Art|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Work of Art]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDB institution ID|DDB institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steam tag ID|Steam tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SWERIK Party ID|SWERIK Party ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Songkick area ID|Songkick area ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damehåndbolddatabasen ID|Damehåndbolddatabasen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI institute ID|KISTI institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet|Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AELC author ID|AELC author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spirit of Metal IDs|Spirit of Metal IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex Maps place ID|Yandex Maps place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finlandssvenska bebyggelsenamn ID|Finlandssvenska bebyggelsenamn ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK track ID|VK track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia medica ID|Enciclopedia medica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GERS ID|GERS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danbooru tag|Danbooru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital LIMC ID|Digital LIMC ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Health Facility Registry ID|Health Facility Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GamersGlobal genre|GamersGlobal genre]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Baio Copyright duration by Country] ([https://t.me/c/1224298920/135958 source]) ** [https://w.wiki/Bcso The Mississippi River and its tributaries] ([https://x.com/idoklein1/status/1848355287838634145 source]) ** [https://w.wiki/6PAr List of countries sorted by life expectancy] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:Wikiproject Dominio Público en América Latina|Dominio Público en América Latina]] - The Public Domain in Latin America Wikiproject aims to improve the data available in Wikidata on authors and works of authorship in Latin America, with emphasis on copyright status to identify whether or not authors and their works are in the public domain. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject India/Reservoirs|India/Reservoirs]] ** [[d:Wikidata:WikiProject every politician/Egypt|Every politician/Egypt]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database reports/List of properties/1-1000|Most used properties]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q18647981|Moana (Q18647981)]]: 2016 American computer animated film (2024-10-21) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L863492|rehbraun (L863492)]]: German adjective, means "light brown with a slight reddish tinge" ''' Development ''' * Vector 2020: We’re working on improving Wikibase’s dark mode support somewhat ([[phab:T369385]]) * We polished the automatic undo/redo messages to make them more useful ([[phab:T194402]]) * Design system: We’re close to finishing migrating Special:NewLexeme to the Codex design system * EntitySchemas: We’re working on searching EntitySchema values by label and alias ([[phab:T375641]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 10 14|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:43, 21 okt. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27557411 --> == Wikidata weekly summary #551 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-10-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 10 21|#650]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Addshore 3|Addshore]] (successful) - Welcome back, Adam! * New request for comments: [[d:Wikidata_talk:Notability#Remove_the_"ceb"-Wikipedia_from_automatic_notability|Discussion about remove notability for ceb-Wiki]] ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Wikidata's 12th Birthday is almost here! Let’s celebrate together and make it unforgettable! 🎂 Join in for events happening across the globe in October & November -- there's something for everyone! Here’s how you can be part of the fun. ** Find a local event and connect with fellow Wikidata enthusiasts! ** Give a birthday gift to the community -- whether it's a cool new tool or something fun! ** Join our big online celebration on October 29th -- don’t miss out! [[Wikidata:Twelfth_Birthday]] ** Join the special Wikidata [https://wikis.world/@wikimediaDE@social.wikimedia.de/113384930634982280 Query-party tomorrow] and win some branded Wikidata socks! 🎉 * The LD4 Wikidata Affinity Group is taking a break from our new project series format this coming Tuesday, October 29, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1730217600 Time zone converter]) to celebrate Hallowe'en! We'll be celebrating Spooky Season with a WitchyData Working Hour! Following on Christa Strickler's recent project series, we will continue building proficiency with the Mix'n'match tool, but with a ghoulish twist. Join the fall fun by updating your [https://www.canva.com/zoom-virtual-backgrounds/templates/halloween/ Zoom background] or even coming in costume. BYOC (bring your own candy). Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Wikidata_Working_Hours/2024-October-29_Wikidata_Working_Hour|Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Wikidata Working Hours/2024-October-29 Wikidata Working Hour]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://blog.wikimedia.de/2024/10/28/wikidata-wird-12-jahre/ Wikidata celebrates 12. Birthday – These are the coolest queries from 112 million entries] (in German) - "Wikidata, the world's largest free knowledge base, celebrates the 12th of October. Birthday. The open data graph for structured knowledge collects facts about numerous terms (items). Meanwhile, Wikidata includes an impressive 112 million items – and many more facts! On the occasion of Wikidata's birthday, we put the collected knowledge to the test and present the most exciting 12 queries that were created from it." ** * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=M88w_omwoHM 2024 Wikidata Cross-Domain Forum 2024] (in Chinese) ** [https://www.youtube.com/watch?v=DsU0LykhRBg Wikidata Day NYC 2024 @ Pratt] ** [https://www.youtube.com/watch?v=JQ6dPf5kgKM Mapping the Accused Witches of Scotland in place and time] ** [https://www.youtube.com/watch?v=0BIq8qDT6JE What is Wikibase and what is it used for?] (in Spanish) ** [https://www.youtube.com/watch?v=Lm7NWXX6qz4 Introduction to Wikidata - Wikidata Days 2024 (First day)] (in Spanish) ** [https://www.youtube.com/watch?v=2YxbOPVJXvY Is there a system to capture data in Wikidata automatically?] (in Spanish) ''' Tool of the week ''' * [[Wikidata:Lexica|Lexica]] – A mobile-friendly tool that simplifies micro contributions to lexicographical data on Wikidata, making various editing tasks accessible and intuitive for contributors of all experience levels. This tool is developed by the WMDE Wikidata Software Collaboration team in Indonesia. Try Lexica through this link: https://lexica-tool.toolforge.org/ ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [[m:Global Open Initiative|Global Open Initiative]] Foundation is building an open-source web app for Supreme Court cases in Ghana. We are looking for volunteers in the following roles: Frontend Developers, Backend Developers, Wikidata/SPARQL Experts, UI/UX Designers, Quality Assurance (QA) Testers, and Legal Professionals. Join us by sendind your resume and a brief description of your expertise to globalopeninitiative{{@}}gmail.com ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13044|characteristic of]] (<nowiki>(qualifier only) statement value is a characteristic, quality, property, or state of this qualifier value</nowiki>) **[[:d:Property:P13045|has kanji reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the kanji</nowiki>) **[[:d:Property:P13046|publication type of scholarly work]] (<nowiki>type of this scholarly work (e.g. “systematic review”, “proceedings”, etc.)</nowiki>) **[[:d:Property:P13047|leased to]] (<nowiki>person or organisation that holds or was granted a lease on the subject</nowiki>) **[[:d:Property:P13048|magazine capacity]] (<nowiki>number of projectiles or objects in the magazine feeding a weapon or tool</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13016|GameReactor company ID]], [[:d:Property:P13017|Latgales dati person ID]], [[:d:Property:P13018|‎FantLab artist ID]], [[:d:Property:P13019|RedBA Granada authority ID]], [[:d:Property:P13020|‎NWIS site ID]], [[:d:Property:P13021|MetalTabs.com band ID]], [[:d:Property:P13022|Koha Kütüphane ID]], [[:d:Property:P13023|HA! artwork ID]], [[:d:Property:P13024|France television program ID]], [[:d:Property:P13026|Radio France program ID]], [[:d:Property:P13027|Grand Est inventory ID]], [[:d:Property:P13028|Norwegian Media Authority's film rating ID]], [[:d:Property:P13029|Historical Encyclopedia of Siberia ID]], [[:d:Property:P13030|‎Münzkabinett ID]], [[:d:Property:P13031|MyWaifuList character ID]], [[:d:Property:P13032|‎Kramerius of Czech Digital Library UUID]], [[:d:Property:P13034|‎European Parliament document ID]], [[:d:Property:P13035|‎Western Australian Biographical Index]], [[:d:Property:P13037|beniabbandonati (detailed sheet) ID]], [[:d:Property:P13038|beniabbandonati (summary sheet) ID]], [[:d:Property:P13039|Biblioteka Nauki article ID]], [[:d:Property:P13040|Biblioteka Nauki journal ID]], [[:d:Property:P13041|Biblioteka Nauki book ID]], [[:d:Property:P13042|Biblioteka Nauki publisher ID]], [[:d:Property:P13043|PNM Middle Kingdom and New Kingdom person ID]], [[:d:Property:P13049|DDB person (GND) ID]], [[:d:Property:P13050|CIRDOC publication ID]], [[:d:Property:P13051|CIRDOC author ID]], [[:d:Property:P13052|BAHRA ID]], [[:d:Property:P13053|‎AniSearch person ID]], [[:d:Property:P13055|Dwelly entry ID]], [[:d:Property:P13056|Rate Your Music track ID]], [[:d:Property:P13057|Spirit of Metal band ID]], [[:d:Property:P13058|Madelen person ID]], [[:d:Property:P13059|Babelio subject ID]], [[:d:Property:P13060|Indo-Tibetan Lexical Resource ID]], [[:d:Property:P13061|World Historical Gazetteer place ID]], [[:d:Property:P13062|VG247 series ID]], [[:d:Property:P13063|ITTF PTT ID]], [[:d:Property:P13064|Lega Serie A player ID]], [[:d:Property:P13065|Push Square series ID]], [[:d:Property:P13066|LWW journal ID]], [[:d:Property:P13067|Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID]], [[:d:Property:P13068|Enciclopedia bresciana ID]], [[:d:Property:P13069|A digital concordance of the R̥gveda ID]], [[:d:Property:P13070|Inathèque document ID]], [[:d:Property:P13071|TEES ID]], [[:d:Property:P13072|DVIDS unit ID]], [[:d:Property:P13073|Korean Basketball League player ID]], [[:d:Property:P13075|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense person ID]], [[:d:Property:P13076|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense work of art ID]], [[:d:Property:P13077|‎Atatürk Ansiklopedisi ID]], [[:d:Property:P13078|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Property:P13079|‎eHLFL ID]], [[:d:Property:P13080|Songkick area ID]], [[:d:Property:P13081|DDB institution ID]], [[:d:Property:P13082|Enciclopedia medica ID]], [[:d:Property:P13083|Sapere.it Italian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13084|Steam tag ID]], [[:d:Property:P13085|L'Équipe basketball team ID]], [[:d:Property:P13086|AELC author ID]], [[:d:Property:P13087|TF1 info topic ID]], [[:d:Property:P13088|RTL topic ID]], [[:d:Property:P13089|Actu.fr topic ID]], [[:d:Property:P13090|FAO fungal entity ID]], [[:d:Property:P13091|France Info topic ID]], [[:d:Property:P13092|KISTI institute ID]], [[:d:Property:P13093|Israel Railways station number]], [[:d:Property:P13094|Digital LIMC ID]], [[:d:Property:P13095|TDK lexeme ID]], [[:d:Property:P13096|Yandex Maps organization ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/beer style|beer style]] (<nowiki>Classification of a beer based on its style</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has forks|has forks]] (<nowiki>Notable software forks of this software</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Monument Counter ID|Monument Counter ID]] (<nowiki>Digital memorial for women killed by violence</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/most populous settlement|most populous settlement]] (<nowiki>city, town, or other settlement with the largest population in this area (country, state, county, continent, etc.)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Eurotopics ID|Eurotopics ID]] (<nowiki>A database containing data on European media.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement|rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement]] (<nowiki>Industrial or agricultural operations generating risks to health and the environment are regulated in France. The various risks are organized into headings in the nomenclature of installations classified for environmental protection. The dangers, pollution and nuisances of each operation are listed by public authorities.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/prototypical syntactic role of argument|prototypical syntactic role of argument]] (<nowiki>qualifier for {{P|9971}} indicating the most basic/fundamental syntactic position of that argument for that verb sense (that is, when the argument structure is not subject to any alternations)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/operating cost|operating cost]] (<nowiki>ongoing recurring cost for operating or using an object</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/effective life of asset|effective life of asset]] (<nowiki>duration of time which an object/asset is expected to be used before needing to be disposed of or replaced</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Toki Pona headnoun|Toki Pona headnoun]] (<nowiki>Toki Pona common noun for which the name serves as a proper modifier</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai dictionary entry ID|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vardnica.aizpute.lv ID|vardnica.aizpute.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Department of Defense Identification Code|Department of Defense Identification Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dtf.ru person ID|dtf.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Libération d’un sujet|Identifiant Libération d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLI Newspaper Collection ID|NLI Newspaper Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/obastan.com dictionary IDs|obastan.com dictionary IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/graphclasses.org ID|graphclasses.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant L'Équipe d'un basketteur|identifiant L'Équipe d'un basketteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Journalistikon.de-ID|Journalistikon.de-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NRW-Archivportal-ID|NRW-Archivportal-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Railways station number|Taiwan Railways station number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Professional Basketball League ID|Taiwan Professional Basketball League ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damehåndbolddatabasen ID|Damehåndbolddatabasen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet|Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spirit of Metal IDs|Spirit of Metal IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finlandssvenska bebyggelsenamn ID|Finlandssvenska bebyggelsenamn ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK track ID|VK track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GERS ID|GERS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danbooru tag|Danbooru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Health Facility Registry ID|Health Facility Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GamersGlobal genre|GamersGlobal genre]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Innovating Knowledge manuscript ID|Innovating Knowledge manuscript ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PublicationsList author ID|PublicationsList author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alexander Keiller Museum ID|Alexander Keiller Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal-D-ID|Archivportal-D-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Islamic Scientific Manuscripts Initiative|Islamic Scientific Manuscripts Initiative]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FID performing arts agent GND ID|FID performing arts agent GND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Бессмертный полк ID|Бессмертный полк ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ITV News topic ID|ITV News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FightTime fighters ID|FightTime fighters ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Timenote.info Person ID|Timenote.info Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai railway station identifier|Thai railway station identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of affixes used in Czech ID|Dictionary of affixes used in Czech ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Bj6S Languages with more than one writing system] ** [https://w.wiki/Bj83 Map of all the libraries in the world present on Wikidata] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Psychology|Psychology]] - This project aims to improve items related to [[d:Q9418|psychology (Q9418)]]. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q15975673|Loomio (Q15975673)]]: decision-making software to assist groups with collaborative decision-making processes * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L680110|کھاوَݨ / ਖਾਵਣ (L680110)]] mean to "eat" in in Urdu ''' Development ''' * Vector 2022: We are continuing to make Wikidata Items pages work in dark-mode ([[phab:T369385]]) * EntitySchemas: We are continuing to work on making it possible to search for an EntitySchema by its label or alias when making a statement linking to an EntitySchema * Wikibase REST API: ** We discussed what will constitute breaking changes for the API ([[phab:T357775]]) ** We are working on the endpoint for creating Properties ([[phab:T342992]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 10 21|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:29, 28 okt. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27654100 --> == Wikidata weekly summary #652 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-11-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 10 28|#651]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Andrebot_2|Andrebot 2]] - Task(s): Will check Romanian local election information on MongoDB against current relevant Items, where differences occur, will create new Items, link them and update associated information. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CarbonBot|CarbonBot]] - Withdrawn by proposer. * New request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Use_of_P2389_as_a_qualifier|Use of (P2389) as a qualifier]] - Should [[d:Property:P2389|organization directed by the office or position (P2389)]] be allowed as a qualifier? ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Rename_PeakFinder_ID_(P3770)|Rename Peakfinder ID (P3770)]] - The Peakfinder website content moved to cdnrockiesdatabases.ca, the associated Property ([[d:Property:P3770|P3770]]) has been relabeled to ''crdb peak ID''. ** [[d:Wikidata:Project_chat#Importing_WP_&_WMC_categories_into_Wikidata|Importing WP & WMC categories into Wikidata]] - Project chat discussion on importing Wikipedia Category information to Wikidata items. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Wikidata 12th Birthday happened. Special thanks to all the community members who prepared a present for Wikidata's birthday. New tools, updates, games, sparkly animations and of course plenty of maps! [[d:Wikidata:Twelfth_Birthday/Presents|Here's the list of presents, with all the links to try them]]. You can also watch the [[c:File:Wikidata%27s_12th_birthday_presents_demos.webm|demo of all the birthday presents in video]]. * Ongoing: [[m:Event:Africa_Wiki_Women-Wikidata_Birthday_Contest_2024|The Africa Wiki Women-Wikidata Birthday Contest]] ends tomorrow, 05.11.2024. If you're participating, now's your last chance to earn some points by adding [[d:Property:P106|P106]] to items on African women. * Upcoming ** A [[d:WD:Scholia|Scholia]] hackathon will take place on Nov 15-16 online &mdash; see [[d:Wikidata:Scholia/Events/Hackathon November 2024|Its documentation page]] for details. ** [[Event:Mois_de_l%27histoire_LGBTQ%2B_2024|Mois de l'histoire LGBTQ+ (LGBTQ+ History month)]]: A month-long edit-a-thon from November 1 to 30 for documenting, improving and translating articles on LGBTQ+ topics on Wikidata and French Wikimedia projects. ** Check out the call for papers for the "Wikidata and Research" Conference! It will be held at the University of Florence in Italy on June 5-6, 2025. You can submit your papers by December 9, 2024: [[m:Wikidata and research/Call|Wikidata and research/Call]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://professional.wiki/en/articles/wikibase-strengths-and-weaknesses Is Wikibase Right for Your Project?] ** [https://www.dariah.eu/2024/11/04/dhwiki-a-new-dariah-eu-working-group-focusing-on-building-bridges-between-different-sectors/ DHwiki:a new DARIAH EU-working group focusing on building bridges between different sectors] - this working group acts as a bridge between GLAM institutions, DH researchers and Wikimedians. ** [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/746 Using AI to add to Wikidata] - Magnus Manske discusses the challenge of integrating Wikimedia Commons artworks into Wikidata. * Papers ** [https://arxiv.org/html/2410.13707v1 Disjointness Violations in Wikidata] Finds 51 pairs of classes on Wikidata that should be disjoint (e.g. "natural object" vs. "artificial object") but aren't, with over 10 million violations, caused by a small number of "culprits" ([https://x.com/WikiResearch/status/1852081531248099796 source]) ** Refining Wikidata Taxonomy using Large Language Models ([https://x.com/HimarshaJ/status/1849590078806556709 source]) * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=ARQ22UcwJH4 LIVE Wikidata editing #116 at the 12th #WikidataBirthday] - [[d:user:ainali|User:Ainali]] and [[d:user:abbe98|User:Abbe98]] do some live editing (in english) on items related to Wikidata and the sister projects in celebration of Wikidata's 12th birthday. ** [https://www.youtube.com/watch?v=5wJ6D4OLUXM Women Do News at Wikidata Day] - This lightning talk from journalist Molly Stark Dean introduces the Women Do News project to increase visibility of women journalists and expand and enrich Wikipedia articles about them. The project could greatly benefit from Wikidata items being created and/or expanded. ** [https://www.youtube.com/watch?v=5Ez1VMoFFwA Knowledge Graphs Pt.2 - Enhancing Knowledge Graphs with LLM Keywords] - Valentin Buchner and Hans Mehlin describe their collaborative project between Nobel Prize Outreach (NPO) and EQT Motherbrain utilising Nobel Prize laureate’s biographies and Nobel Prize lectures. ** (en) [https://www.youtube.com/watch?v=biWYkba4pi0 Introduction to Wikidata|Dagbani WM UG] - [[User:Dnshitobu|User:Dnshitobu]] presents an introductory course to Wikidata, with many Ghanaian examples. ** (cz) [https://www.youtube.com/watch?v=4VrtjfgO8Dk&t=3998s Wikidata in practice: document and library record structure and examples of data searches using WDQS] - Morning lecture organised by the National Library of the Czech Republic, Wikimedia CR and the Prague organization SKIP. ** [https://www.youtube.com/watch?v=4_0-i_qEIA8 Introduction to Wikidata and linking it to OSM] - This short introduction is presented by [[d:user:ranjithsiji|User:Ranjithsiji]] on the benefits to OpenStreetMap when connecting it to Wikidata. ''' Tool of the week ''' * [[m:Wikidata One click Info Extension"OCI"|Wikidata One Click Info]] is a multilingual extension that enables you to search for any item or word that you come across while reading or browsing online. It's an extension that makes Wikidata's data easy to retrieve and access. Install on [https://chrome.google.com/webstore/detail/ooedcbicieekcihnnalhcmpenbhlfmnj Chrome browser] or [https://addons.mozilla.org/addon/wikidata-one-click-info/ Firefox browser]. A [https://drive.google.com/file/d/1pM8kpIV0qALgUNZ5Yq-XYWEDXKfYlfVn/view short video] about the usage of the extension. * [https://observablehq.com/@pac02/cat-most-frequent-properties CAT🐈: most frequent properties] a simple Observable tool which shows the most frequent properties for a set of Items. * Are you able to learn languages with Wikidata content? In Ordia there is the "[https://ordia.toolforge.org/guess-image-from-pronunciation/ Guess Image from Pronunciation]" game you can use to learn a few words from various languages. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * A small project on benchmarking query engine performance on useful Wikidata queries is asking for queries from the Wikidata user community to potentially be part of the benchmark. If you are a user of any Wikidata SPARQL service please send queries that you find useful to [mailto:pfpschneider@gmail.com Peter F. Patel-Schneider]. Say what you used the query for and whether you would like to be noted as the source of the query. Queries that take considerable time or time out are especially welcome, particularly if the query caused you to switch from the official Wikidata Query Service to some other service. More information about the project is available in [[Wikidata:Scaling_Wikidata/Benchmarking]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: none * External identifiers: [[:d:Property:P13049|DDB person (GND) ID]], [[:d:Property:P13050|CIRDOC publication ID]], [[:d:Property:P13051|CIRDOC author ID]], [[:d:Property:P13052|BAHRA ID]], [[:d:Property:P13053|‎AniSearch person ID]], [[:d:Property:P13055|Dwelly entry ID]], [[:d:Property:P13056|Rate Your Music track ID]], [[:d:Property:P13057|Spirit of Metal band ID]], [[:d:Property:P13058|Madelen person ID]], [[:d:Property:P13059|Babelio subject ID]], [[:d:Property:P13060|Indo-Tibetan Lexical Resource ID]], [[:d:Property:P13061|World Historical Gazetteer place ID]], [[:d:Property:P13062|VG247 series ID]], [[:d:Property:P13063|ITTF PTT ID]], [[:d:Property:P13064|Lega Serie A player ID]], [[:d:Property:P13065|Push Square series ID]], [[:d:Property:P13066|LWW journal ID]], [[:d:Property:P13067|Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID]], [[:d:Property:P13068|Enciclopedia bresciana ID]], [[:d:Property:P13069|A digital concordance of the R̥gveda ID]], [[:d:Property:P13070|Inathèque document ID]], [[:d:Property:P13071|TEES ID]], [[:d:Property:P13072|DVIDS unit ID]], [[:d:Property:P13073|Korean Basketball League player ID]], [[:d:Property:P13075|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense person ID]], [[:d:Property:P13076|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense work of art ID]], [[:d:Property:P13077|‎Atatürk Ansiklopedisi ID]], [[:d:Property:P13078|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Property:P13079|‎eHLFL ID]], [[:d:Property:P13080|Songkick area ID]], [[:d:Property:P13081|DDB institution ID]], [[:d:Property:P13082|Enciclopedia medica ID]], [[:d:Property:P13083|Sapere.it Italian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13084|Steam tag ID]], [[:d:Property:P13085|L'Équipe basketball team ID]], [[:d:Property:P13086|AELC author ID]], [[:d:Property:P13087|TF1 info topic ID]], [[:d:Property:P13088|RTL topic ID]], [[:d:Property:P13089|Actu.fr topic ID]], [[:d:Property:P13090|FAO fungal entity ID]], [[:d:Property:P13091|France Info topic ID]], [[:d:Property:P13092|KISTI institute ID]], [[:d:Property:P13093|Israel Railways station number]], [[:d:Property:P13094|Digital LIMC ID]], [[:d:Property:P13095|TDK lexeme ID]], [[:d:Property:P13096|Yandex Maps organization ID]], [[:d:Property:P13097|FightTime fighters ID]], [[:d:Property:P13098|Finlandssvenska bebyggelsenamn ID]], [[:d:Property:P13099|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Property:P13100|Innovating Knowledge manuscript ID]], [[:d:Property:P13101|L'Équipe basketball player ID]], [[:d:Property:P13102|Damehåndbolddatabasen ID]], [[:d:Property:P13103|Journalistikon.de ID]], [[:d:Property:P13104|graphclasses.org ID]], [[:d:Property:P13105|Taiwan Professional Basketball League player ID]], [[:d:Property:P13106|PublicationsList author ID]], [[:d:Property:P13107|Monument Counter ID]], [[:d:Property:P13108|Spirit of Metal album ID]], [[:d:Property:P13109|Spirit of Metal style ID]], [[:d:Property:P13110|Spirit of Metal artist ID]], [[:d:Property:P13111|Spirit of Metal label ID]], [[:d:Property:P13112|Spirit of Metal place ID]], [[:d:Property:P13113|Libération topic ID]], [[:d:Property:P13114|Azerbaijani Explanatory Dictionary ID]], [[:d:Property:P13115|Azerbaijani Dialect Dictionary ID]], [[:d:Property:P13116|Azerbaijani Phraseology Dictionary ID]], [[:d:Property:P13117|Lezgian Explanatory Dictionary ID]], [[:d:Property:P13118|VK Music track ID]], [[:d:Property:P13119|Taiwan Railways (TR) station number]], [[:d:Property:P13120|GamersGlobal genre]], [[:d:Property:P13121|Archivportal NRW ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/beer style|beer style]] (<nowiki>classification of a beer based on its style</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has forks|has forks]] (<nowiki>Notable software forks of this software</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/most populous settlement|most populous settlement]] (<nowiki>city, town, or other settlement with the largest population in this area (country, state, county, continent, etc.)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Eurotopics ID|Eurotopics ID]] (<nowiki>A database containing data on European media.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement|rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement]] (<nowiki>Industrial or agricultural operations generating risks to health and the environment are regulated in France. The various risks are organized into headings in the nomenclature of installations classified for environmental protection. The dangers, pollution and nuisances of each operation are listed by public authorities.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/prototypical syntactic role of argument|prototypical syntactic role of argument]] (<nowiki>qualifier for {{P|9971}} indicating the most basic/fundamental syntactic position of that argument for that verb sense (that is, when the argument structure is not subject to any alternations)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/operating cost|operating cost]] (<nowiki>ongoing recurring cost for operating or using an object</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/effective life of asset|effective life of asset]] (<nowiki>duration of time which an object/asset is expected to be used before needing to be disposed of or replaced</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Toki Pona headnoun|Toki Pona headnoun]] (<nowiki>Toki Pona common noun for which the name serves as a proper modifier</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Provides data for property|Provides data for property]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/TOPO id|TOPO id]] (<nowiki>unique code, defined by the {{Q|3029562}}, to identify topographical features of France (regions, departments, citys, hamlet, thoroughfares ...) and elsewhere (Countries, Foreign Cities, ...)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ISCC|ISCC]] (<nowiki>International Standard Content Code. Hash code that identifies a media object based on fuzzy hashing.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/romantic orientation|romantic orientation]] (<nowiki>pattern of romantic attraction of this person or fictional character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/GND-BEACON-URL|GND-BEACON-URL]] (<nowiki>URL of a website's BEACON file</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vardnica.aizpute.lv ID|vardnica.aizpute.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Department of Defense Identification Code|Department of Defense Identification Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dtf.ru person ID|dtf.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLI Newspaper Collection ID|NLI Newspaper Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet|Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GERS ID|GERS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danbooru tag|Danbooru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Health Facility Registry ID|Health Facility Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alexander Keiller Museum ID|Alexander Keiller Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal-D-ID|Archivportal-D-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Islamic Scientific Manuscripts Initiative|Islamic Scientific Manuscripts Initiative]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FID performing arts agent GND ID|FID performing arts agent GND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Бессмертный полк ID|Бессмертный полк ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ITV News topic ID|ITV News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Timenote.info Person ID|Timenote.info Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai railway station identifier|Thai railway station identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of affixes used in Czech ID|Dictionary of affixes used in Czech ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Resistance in Belgium ID|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Information System on Korean Historical Figures ID|Comprehensive Information System on Korean Historical Figures ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SNCF station trigram|SNCF station trigram]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Princeton Encyclopedia of Classical Sites ID|The Princeton Encyclopedia of Classical Sites ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBIS ID|DBIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISFDB editorial collection ID|ISFDB editorial collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Jolt username|Game Jolt username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ANID Researcher Portal ID|ANID Researcher Portal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ninilchik Russian Dictionary ID|Ninilchik Russian Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Mediapart d'un blogueur|Identifiant Mediapart d'un blogueur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiBaseball ID|WikiBaseball ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kultboy editor ID|Kultboy editor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TMDB network ID|TMDB network ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Centre d'études Picasso|identifiant Centre d'études Picasso]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ILEC World Lake Database ID|ILEC World Lake Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indo-European Lexicon ID|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SGES monument ID|SGES monument ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ranker ID|Ranker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hindi Shabdamitra entry ID|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Presisov večjezični slovar ID|Presisov večjezični slovar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Usito|Usito]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sanzhi Dargwa dictionary ID|Sanzhi Dargwa dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FVDP Vietnamese dictionary ID|FVDP Vietnamese dictionary ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/BpFd Individual animals counted per species], [https://w.wiki/BpG9 list of these individual animals] ** [https://w.wiki/BgKJ Chronology of deaths of mathematicians, with their theorems] ([https://x.com/Pyb75/status/1849805466643181634 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject AveburyPapers|AveburyPapers]] - The Avebury Papers is a collaborative UKRI-funded research project between University of York; University of Bristol; the National Trust; English Heritage; and Historic England. As part of this project, the team are doing several tasks which are generating data, some of which will be shared via Wikidata, in an effort to link parts of the Avebury collection with other collections. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject India/Schools|India/Schools]] - focused on school in India ** [[d:Wikidata:WikiProject Video games/2025 video games|2025 video games]] - dedicated to the world of video games in 2025 * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Lexicographical data/Statistics/Count of lexemes without senses|Count of lexemes without senses]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q101110072|2024 United States presidential election (Q101110072)]] - 60th quadrennial U.S. presidential election * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L352|Katze (L352)]] - "domesticated feline animal" in German ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are making progress on the technical investigation for how to make it easier to edit statements on mobile. A lot more work to be done after that though. * We fixed the sidebar link to the main page in many languages ([[phab:T184386]]) * Codex: We are continuing with the migration of the Query Builder to Codex, the new design system. The migration of Special:NewLexeme is almost finished. * Query Service: We have updated the list of languages for the language selector in the UI ([[phab:T358572]]) * Vector 2022: We are continuing to adress issues of the Item UI in dark mode ([[phab:T369385]]) * Wikibase REST API: ** We are moving from v0 to v1. ** We have finished the work on the new endpoint for creating Properties. * Action API: We’re improving the way the wbformatvalue API handles invalid options ([[phab:T323778]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 10 28|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 18:32, 4 nov. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27679634 --> == Wikidata weekly summary #653 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-11-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 11 04|#652]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Upcoming ** [[d:Wikidata:Scholia/Events/Hackathon November 2024|Scholia Hackathon]] on November 15-16 (online) ** [https://news.harvard.edu/gazette/harvard-events/events-calendar/?trumbaEmbed=view%3Devent%26eventid%3D178656789 Black Teacher Archive Wikidata Edit-a-thon] - 19 November 2024, 9am - 12pm, Address: Gutman Library, 6 Appian Way, Cambridge, MA. Improve information about individual educators and their relationships with Colored Teachers Associations, HBCUs, the Divine Nine, religious institutions, and political organizations like the NAACP and Urban League. ** (German)[https://www.berliner-antike-kolleg.org/transfer/termine/2024_11_19_digital_classicist.html Seminar: Using wikibase as an integration platform for morphosyntactic and semantic annotations of Akkadian texts] - 19.11.2024, 16:00 - 18:00 CET (UTC+1), held at the Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften (Unter den Linden 8, 10117 Berlin) ** [https://capacoa.ca/event/wikidata-in-dance-workshop/ Wikidata in dance workshop] - 3 December 2024, 1pm EST (UTC+5). A step-by-step workshop for members of the Canadian Dance Assembly. A free, expert-led series on how open data can benefit dance companies and artists. ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VVBT5YD5I6OW4UQ37AGY2D32LATXT5ZU/ Save the date: Wikimedia Hackathon to be held in Istanbul, Turkey on May 2 - 4, 2025] ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/TUBM6WI4LHPVEXVMFKHF5ZR3QNUBRYBG/ Apply for a scholarship to attend Wikimania 2025] Scholarships open: 7th November-8th December 2024 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://blog.wikimedia.de/2024/10/31/wikidata-sprachen-im-internet-fordert/ Bridging language gaps: How Wikidata promotes languages on the Internet] (in German) about the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Software_Collaboration_for_Wikidata Software Collaboration Project for Wikidata] ** [https://wikimedia.ch/en/news/swiss-server-helps-optimise-wikidata-in-the-field-of-medicine/ Swiss server helps optimise Wikidata in the field of medicine] - Wikimedia CH supporting Houcemeddine Turki in leveraging AI to transform Wikidata into a comprehensive, reliable biomedical resource, to bridge healthcare information gaps, especially in the Global South. ** [https://ultimategerardm.blogspot.com/2024/11/the-story-of-african-award-winning.html The story of African award winning scientists using Wikifunctions] * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=JcoYXJUT-zQ Wikidata's 12th birthday presents demos] ** (es) [https://www.youtube.com/watch?v=9h4vcrqhNd0 Open data for journalistic investigation: The cases of Wikidata and Poderopedia] - This session held by Monica Ventura and Carla Toro discusses how open-data allow transparent analysis and evidence-based storytelling, enabling journalists to explore and verify complex information connections. ** (it) [https://www.youtube.com/watch?v=SgxpZzLrNCs AuthorityBox & Alphabetica] - The use of Wikidata's data in the Alphabetica portal and in the [[d:User:Bargioni/AuthorityBox_SBN.js|SBN AuthorityBox]] gadget that can be activated via Code Injector in the [https://opac.sbn.it/ SBN OPAC]. ** [https://www.youtube.com/live/7RYutAJdmLg?t=9720s Semantic Wikibase] - Kolja Bailly presents this session during the MediaWiki Users & Developers Conference Fall 2024 (Day 3). ** (zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=xNAWiLh2o-M Wikidata lexeme editing demonstration] - Wikidata Taiwan provide a demonstration to lexeme editing. ** (es) [https://www.youtube.com/watch?v=LNlXZ97vb9E OpenRefine - Wikidata Days 2024] - Conducted by Omar Vega from Wikimedia Peru, learn how to create a project with a list, clean and collate data, create a Wikidata schema and upload using QuickStatements. ** (es) [https://www.youtube.com/watch?v=HSsoKIrvg2c Merging duplicate Items in Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=biWYkba4pi0 Introduction to Wikidata for Beginners in the Mabia communities] ''' Tool of the week ''' * [https://wdrecentchanges.toolforge.org Wikidata Edits Heatmap]: Real-time map that visualizes recent changes in Wikidata with geospatial markers showing the location of updated Items. * [https://observablehq.com/@pac02/wwrw Western world versus the rest of the world]: a tool computing the distribution of mentioned entities in Wikipedia articles between Western world and the rest of the world. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Starting ca. today ({{ISOdate|2024-11-11}}), tools or bots which use the [[:wikitech:Help:Wiki Replicas|wiki replicas]] (such as Quarry) will observe outdated data for up to 8-10 days, as a result of necessary database maintenance ([[phabricator:T367856|T367856]]). Tools or bots which use the APIs will not be affected. * Job vacancy [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/50824818/Product-Manager-Wikibase-Suite-m-f-d-?jobDbPVId=167093023&l=en Product Manager: Wikibase Suite]: Wikibase Suite allows institutions to create and host their own linked knowledge base with maximum customizability, this role will be responsible for the vision and strategy of this exciting product! ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: none * External identifiers: [[:d:Property:P13052|BAHRA ID]], [[:d:Property:P13053|‎AniSearch person ID]], [[:d:Property:P13055|Dwelly entry ID]], [[:d:Property:P13056|Rate Your Music track ID]], [[:d:Property:P13057|Spirit of Metal band ID]], [[:d:Property:P13058|Madelen person ID]], [[:d:Property:P13059|Babelio subject ID]], [[:d:Property:P13060|Indo-Tibetan Lexical Resource ID]], [[:d:Property:P13061|World Historical Gazetteer place ID]], [[:d:Property:P13062|VG247 series ID]], [[:d:Property:P13063|ITTF PTT ID]], [[:d:Property:P13064|Lega Serie A player ID]], [[:d:Property:P13065|Push Square series ID]], [[:d:Property:P13066|LWW journal ID]], [[:d:Property:P13067|Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID]], [[:d:Property:P13068|Enciclopedia bresciana ID]], [[:d:Property:P13069|A digital concordance of the R̥gveda ID]], [[:d:Property:P13070|Inathèque document ID]], [[:d:Property:P13071|TEES ID]], [[:d:Property:P13072|DVIDS unit ID]], [[:d:Property:P13073|Korean Basketball League player ID]], [[:d:Property:P13075|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense person ID]], [[:d:Property:P13076|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense work of art ID]], [[:d:Property:P13077|‎Atatürk Ansiklopedisi ID]], [[:d:Property:P13078|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Property:P13079|‎eHLFL ID]], [[:d:Property:P13080|Songkick area ID]], [[:d:Property:P13081|DDB institution ID]], [[:d:Property:P13082|Enciclopedia medica ID]], [[:d:Property:P13083|Sapere.it Italian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13084|Steam tag ID]], [[:d:Property:P13085|L'Équipe basketball team ID]], [[:d:Property:P13086|AELC author ID]], [[:d:Property:P13087|TF1 info topic ID]], [[:d:Property:P13088|RTL topic ID]], [[:d:Property:P13089|Actu.fr topic ID]], [[:d:Property:P13090|FAO fungal entity ID]], [[:d:Property:P13091|France Info topic ID]], [[:d:Property:P13092|KISTI institute ID]], [[:d:Property:P13093|Israel Railways station number]], [[:d:Property:P13094|Digital LIMC ID]], [[:d:Property:P13095|TDK lexeme ID]], [[:d:Property:P13096|Yandex Maps organization ID]], [[:d:Property:P13097|FightTime fighters ID]], [[:d:Property:P13098|Finlandssvenska bebyggelsenamn ID]], [[:d:Property:P13099|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Property:P13100|Innovating Knowledge manuscript ID]], [[:d:Property:P13101|L'Équipe basketball player ID]], [[:d:Property:P13102|Damehåndbolddatabasen ID]], [[:d:Property:P13103|Journalistikon.de ID]], [[:d:Property:P13104|graphclasses.org ID]], [[:d:Property:P13105|Taiwan Professional Basketball League player ID]], [[:d:Property:P13106|PublicationsList author ID]], [[:d:Property:P13107|Monument Counter ID]], [[:d:Property:P13108|Spirit of Metal album ID]], [[:d:Property:P13109|Spirit of Metal style ID]], [[:d:Property:P13110|Spirit of Metal artist ID]], [[:d:Property:P13111|Spirit of Metal label ID]], [[:d:Property:P13112|Spirit of Metal place ID]], [[:d:Property:P13113|Libération topic ID]], [[:d:Property:P13114|Azerbaijani Explanatory Dictionary ID]], [[:d:Property:P13115|Azerbaijani Dialect Dictionary ID]], [[:d:Property:P13116|Azerbaijani Phraseology Dictionary ID]], [[:d:Property:P13117|Lezgian Explanatory Dictionary ID]], [[:d:Property:P13118|VK Music track ID]], [[:d:Property:P13119|Taiwan Railways (TR) station number]], [[:d:Property:P13120|GamersGlobal genre]], [[:d:Property:P13121|Archivportal NRW ID]], [[:d:Property:P13122|Department of Defense Identification Code]], [[:d:Property:P13123|Health Facility Registry ID]], [[:d:Property:P13124|BioMed Central journal ID]], [[:d:Property:P13125|Immortal Regiment ID]], [[:d:Property:P13126|dictionary of affixes used in Czech ID]], [[:d:Property:P13127|Eurotopics ID]], [[:d:Property:P13128|TMDB network ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/beer style|beer style]] (<nowiki>classification of a beer based on its style</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has forks|has forks]] (<nowiki>Notable software forks of this software</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/most populous settlement|most populous settlement]] (<nowiki>city, town, or other settlement with the largest population in this area (country, state, county, continent, etc.)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement|rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement]] (<nowiki>Industrial or agricultural operations generating risks to health and the environment are regulated in France. The various risks are organized into headings in the nomenclature of installations classified for environmental protection. The dangers, pollution and nuisances of each operation are listed by public authorities.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/prototypical syntactic role of argument|prototypical syntactic role of argument]] (<nowiki>qualifier for {{P|9971}} indicating the most basic/fundamental syntactic position of that argument for that verb sense (that is, when the argument structure is not subject to any alternations)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/operating cost|operating cost]] (<nowiki>ongoing recurring cost for operating or using an object</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/effective life of asset|effective life of asset]] (<nowiki>duration of time which an object/asset is expected to be used before needing to be disposed of or replaced</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Toki Pona headnoun|Toki Pona headnoun]] (<nowiki>Toki Pona common noun for which the name serves as a proper modifier</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Provides data for property|Provides data for property]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/TOPO id|TOPO id]] (<nowiki>unique code, defined by the {{Q|3029562}}, to identify topographical features of France (regions, departments, citys, hamlet, thoroughfares ...) and elsewhere (Countries, Foreign Cities, ...)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ISCC|ISCC]] (<nowiki>International Standard Content Code. Hash code that identifies a media object based on fuzzy hashing.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/romantic orientation|romantic orientation]] (<nowiki>pattern of romantic attraction of this person or fictional character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/GND-BEACON-URL|GND-BEACON-URL]] (<nowiki>URL of an online service's BEACON file</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Railway station linear reference (line & milestone)|Railway station linear reference (line & milestone)]] (<nowiki>Stations are located on one or more railway routes, each at a given milestone. This makes it possible to situate them in the topology of a railway infrastructure. A linear reference system can be used to position any object on this topology. In this case, we would add one or more route (or line) number + milestone data pairs.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Data analysis method|Data analysis method]] (<nowiki>methods used in the main item for inspecting, cleansing, transforming, and modeling data with the goal of discovering useful information</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Use data collection instrument|Use data collection instrument]] (<nowiki>Tool used by/in the subject to facilitate the collection of qualitative or quantitative data</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Data collection method|Data collection method]] (<nowiki>scientific data collection procedure used in/by the subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Snooker Tour tournament ID|World Snooker Tour tournament ID]] (<nowiki>Identifier for a tournament on the main website of World Snooker Tour (official site)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vardnica.aizpute.lv ID|vardnica.aizpute.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dtf.ru person ID|dtf.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLI Newspaper Collection ID|NLI Newspaper Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet|Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GERS ID|GERS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danbooru tag|Danbooru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alexander Keiller Museum ID|Alexander Keiller Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Islamic Scientific Manuscripts Initiative|Islamic Scientific Manuscripts Initiative]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ITV News topic ID|ITV News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Timenote.info Person ID|Timenote.info Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai railway station identifier|Thai railway station identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Resistance in Belgium ID|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Information System on Korean Historical Figures ID|Comprehensive Information System on Korean Historical Figures ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SNCF station trigram|SNCF station trigram]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Princeton Encyclopedia of Classical Sites ID|The Princeton Encyclopedia of Classical Sites ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBIS ID|DBIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISFDB editorial collection ID|ISFDB editorial collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Jolt username|Game Jolt username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ANID Researcher Portal ID|ANID Researcher Portal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ninilchik Russian Dictionary ID|Ninilchik Russian Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Mediapart d'un blogueur|Identifiant Mediapart d'un blogueur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiBaseball ID|WikiBaseball ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kultboy editor ID|Kultboy editor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Centre d'études Picasso|identifiant Centre d'études Picasso]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ILEC World Lake Database ID|ILEC World Lake Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indo-European Lexicon ID|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SGES monument ID|SGES monument ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ranker ID|Ranker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hindi Shabdamitra entry ID|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Presisov večjezični slovar ID|Presisov večjezični slovar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Usito|Usito]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sanzhi Dargwa dictionary ID|Sanzhi Dargwa dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FVDP Vietnamese dictionary ID|FVDP Vietnamese dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FNAC author ID|FNAC author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CAMRA Experience pub ID 2|CAMRA Experience pub ID 2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sage Social Science Thesaurus ID|Sage Social Science Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Estonian–Latvian Dictionary ID|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Everand author ID|Everand author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phish.net Venue ID|Phish.net Venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/El Moudjahid tag ID|El Moudjahid tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/bruker-ID i Store norske leksikon|bruker-ID i Store norske leksikon]], [[:d:Wikidata:Property proposal/teams.by national team ID|teams.by national team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Coin Hoards of the British Isles ID|Medieval Coin Hoards of the British Isles ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Measuring points uuid|Measuring points uuid]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEX '09 entry ID|DEX '09 entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Marktstammdatenregisternummer (Einheit)|Marktstammdatenregisternummer (Einheit)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paramount+ video ID|Paramount+ video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gerbang Kata ID|Gerbang Kata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Women's Snooker player ID|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association player ID|Chinese Basketball Association player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NBA G League player ID|NBA G League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Basketballnavi.DB player ID|Basketballnavi.DB player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Football Kit Archive ID|Football Kit Archive ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Bsmj Recently edited lexemes since 'DATE'] (in this case Danish since 01.11.2024) ** [https://w.wiki/Bvap List films shot by filming location] - try changing the wd: Wikidata item to another country, city, or even a building or natural location. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Public_art/Reports/Suriname|Suriname Public Art]] - public artworks and memorials in Suriname ** [[d:Wikidata:WikiProject HDF|HDF]] - A WikiProject for work underway at the [[d:Q106509427|The HDF Group (Q106509427)]] to connect HDF data with Wikidata. ** [[d:Wikidata:WikiProject French Literary Prizes|French Literary Prizes]] - Aims to coordinate the development of a database on French literary prizes (prize list, jury members, list of winners). In 2008, Bertrand Labes listed more than 1,500 French-speaking literary prizes. To date, Wikidata has 709, including 24 including the list of winners and awarded works. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://orthohin.toolforge.org/ Languages with the most lexemes without senses] (using Toolforge tool 'Orthohin') * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5598|Rembrandt (Q5598)]] - Dutch painter and printmaker (1606–1669) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L740318|ਜੀਵਣ/جِیوَݨ (L740318)]] - 'life' in Punjabi ''' Development ''' * Lua: We changed the Wikibase function ''getAllStatements'' logic to behave as ''getBestStatements''. When invoked, it was returning mutable direct-values, now it will return a copy of those values (which are immutable). ([[phab:T270851]]) * Wikibase REST API: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/L7CPFQRY4RC5NCXOKRN4HWBTNBJ6GS4X/ Wikibase REST API is now on version 1!] ** We've finished the work on the create Property endpoint so it is now possible to create Properties via the REST API. * Configuration: We removed 'mainpage' from $wgForceUIMsgAsContentMsg for Wikidata as requested so translations of the main page are available ([[phab:T184386]]) * mul language code: We moved it to the top of the termbox so labels and aliases in mul are visible first ([[phab:T371802]]) * Revision table size: We are investigating the current state of the revision table of Wikidata's database and what the next steps should be to address its issues. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 10 28|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 17:31, 11 nov. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27703854 --> == Wikidata weekly summary #654 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-11-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 11 11|#653]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session (Attn: Please fill out Pre-Participation Survey!) 19 November, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 19 November, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1732035600 Time zone converter]) Wikimedian Mahir Morshed is leading a series of four sessions focused on lexicographical data in Wikidata. We are looking forward to learning more about these Wikibase entities! If you anticipate attending the workshop sessions, please fill out a brief survey linked from our [https://etherpad.wikimedia.org/p/LD4-WDAG_Lexicographical_Data_Series LD4-WDAG Lexicographical Data Series Etherpad] to help us prepare relevant materials for you. You only need to fill it out once, no matter how many sessions you plan to attend. Sessions will be held on November 5, November 19, December 3, and December 17, 2024 at our regular time of 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET. Visit the [[Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/Second_Project_Series|event LD4 Affinity Group WikiPoject page]] * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wiki-research-l@lists.wikimedia.org/thread/YQ7CQXMFAYPWOHLEF7KLZZNR3SYIBURN/ Conference about Wikidata and research at the University of Florence in Italy - call for papers deadline December 9, 2024] * [[mw:Wikimedia_Hackathon_2025|Wikimedia Hackathon 2025]] Registration is open until mid-April 2025 (unless event reahes capacity earlier). Hackathon takes place in Istanbul May 2 - 5, 2025. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** GLAM October Newsletter *** (Spanish + En) [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2024/Contents/Colombia report|Colombia Report]] - exploring uses of Wikidata in the Colombian context. *** [[outreach:GLAM/Newsletter/October_2024/Contents/Latvia_report|Stats and program of the Wikidata Workshop 2024: National Library of Latvia]] *** [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2024/Contents/Wikidata report|Wikidata 12th Birthday Report]] ** [https://blog.rayberger.org/wikidata-and-the-2024-open-library-community-celebration Wikidata and the 2024 Open Library Community Celebration] - Ray Berger shares their presentation for the Open Library celebration. ** [https://medium.com/@mark.reuter/a-hip-hop-world-map-7472a66da6a3 A Hip Hop World Map] - Mark Reuter uses Wikidata to create a map of Hip Hop artists birthplaces. * Papers ** [https://www.infodocket.com/2024/11/05/journal-article-shifting-paradigms-the-impact-of-streaming-on-diversity-in-academic-library-film-collections/ Journal Article: “Shifting Paradigms: The Impact of Streaming on Diversity in Academic Library Film Collections”] - Examines the impact of academic libraries shifting collections from physical to digital medium storage, and how Wikidata is used to analyse this. By Clarkson et al.,2024. ** [https://cgscholar.com/bookstore/works/encoding-archaeological-data-models-as-wikidata-schemas?category_id=cgrn&path=cgrn/296/301 Encoding Archaeological Data Models as Wikidata Schemas] - How Wikidata schema are being used to help the [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA|Duros-Europos]] archaelogical archive By Thornton et al., 2024. ** [https://arxiv.org/abs/2411.08696 Population and Exploration of Conference Data in Wikidata using LLMs] - to automate addition of scholarly data. By extracting metadata from unstructured sources and adding over 6,000 entities, it demonstrates a scalable method to enhance Wikidata as a scholarly resource. By Mihindukulasooriya et al., 2024. ** [https://ceur-ws.org/Vol-3828/paper37.pdf DBLP to Wikidata: Populating Scholarly Articles in Wikidata] Presents a tool and method for adding scholarly articles and related entities, like co-authors and conference proceedings, to Wikidata using DBLP data, promoting the enhancement of Wikidata’s scholarly coverage. By Nandana Mihindukulasooriya. * Slides ** (Italian) all the slides of the presentations held during [[:d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024|Wikidata Days Bologna 2024]] are available in [[:commons:Category:Wikidata Days Bologna 2024 presentations]] (the links have also been added to the [[:d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024/Programma|program page]]) * Videos ** (Italian) all the videos of the presentations held during [[:d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024|Wikidata Days Bologna 2024]] in the main room are available in [[:commons:Category:Wikidata Days Bologna 2024 videos]] (the links have also been added to the [[:d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024/Programma|program page]]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=QfOP3rPZCUg&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Launch of Wikidata Lexicographical Data Contest] from the Dagaare Wikimedia Community. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=XmDgtf4YNCQ How to contribute to Wikidata with QuickStatements?] Omar Vegu of the Wikimedia Perú community will be showing how QS can be used to mass-edit Wikidata. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=HSsoKIrvg2c Wikidata - how to merge two elements that are repeated statements?] - What to do if you find more than one Wikidata item of the same, exact thing? This guide will show you what to do. ** [https://www.youtube.com/watch?v=zy8kv8VGMYU&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D WCNA 2024 Lightning talk: Designing a Wikidata Edit-a-thon for the Black Teacher Archive] - if you are interested in organising a Wikidata edit-a-thon (on any subject), this presentation shows the steps needed. ** [https://www.youtube.com/watch?v=zMSIok3W3io&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D WCNA 2024: Adding authority control properties in Wikidata for writer and artist biographies] - an example of using Wikidata to enrich and expand an item for biographies. ** [https://www.youtube.com/watch?v=3BYF6L-D350&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D WCNA 2024: Wikidata profiling of small town art] - an example of how structured data can be used to preserve cultural history. ** [https://www.youtube.com/watch?v=hRlW2hTvCPQ MediaWiki U&D Con Fall 2024 - Day 3 - Introduction to Wikibase: Managing Datasets & Collections] ''' Tool of the week ''' * [https://dblp-to-wikidata.streamlit.app/ DBLP to Wikidata] - This tool is for adding scholarly articles to Wikidata utilizing data from DBLP. It also provides article authors with a tool to enhance Wikidata with associated entities, such as missing co-authors or conference proceeding entities. [https://www.youtube.com/watch?v=OgrlGqoegTY Demo video] & [https://github.com/scholarly-wikidata/dblp-to-wikidata Github repo] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://observablehq.com/d/0099520872e082b9 Observable: Example SPARQL Queries Provenance Index LOD] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P13071|TEES ID]], [[:d:Property:P13072|DVIDS unit ID]], [[:d:Property:P13073|Korean Basketball League player ID]], [[:d:Property:P13075|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense person ID]], [[:d:Property:P13076|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense work of art ID]], [[:d:Property:P13077|‎Atatürk Ansiklopedisi ID]], [[:d:Property:P13078|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Property:P13079|‎eHLFL ID]], [[:d:Property:P13080|Songkick area ID]], [[:d:Property:P13081|DDB institution ID]], [[:d:Property:P13082|Enciclopedia medica ID]], [[:d:Property:P13083|Sapere.it Italian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13084|Steam tag ID]], [[:d:Property:P13085|L'Équipe basketball team ID]], [[:d:Property:P13086|AELC author ID]], [[:d:Property:P13087|TF1 info topic ID]], [[:d:Property:P13088|RTL topic ID]], [[:d:Property:P13089|Actu.fr topic ID]], [[:d:Property:P13090|FAO fungal entity ID]], [[:d:Property:P13091|France Info topic ID]], [[:d:Property:P13092|KISTI institute ID]], [[:d:Property:P13093|Israel Railways station number]], [[:d:Property:P13094|Digital LIMC ID]], [[:d:Property:P13095|TDK lexeme ID]], [[:d:Property:P13096|Yandex Maps organization ID]], [[:d:Property:P13097|FightTime fighters ID]], [[:d:Property:P13098|Finlandssvenska bebyggelsenamn ID]], [[:d:Property:P13099|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Property:P13100|Innovating Knowledge manuscript ID]], [[:d:Property:P13101|L'Équipe basketball player ID]], [[:d:Property:P13102|Damehåndbolddatabasen ID]], [[:d:Property:P13103|Journalistikon.de ID]], [[:d:Property:P13104|graphclasses.org ID]], [[:d:Property:P13105|Taiwan Professional Basketball League player ID]], [[:d:Property:P13106|PublicationsList author ID]], [[:d:Property:P13107|Monument Counter ID]], [[:d:Property:P13108|Spirit of Metal album ID]], [[:d:Property:P13109|Spirit of Metal style ID]], [[:d:Property:P13110|Spirit of Metal artist ID]], [[:d:Property:P13111|Spirit of Metal label ID]], [[:d:Property:P13112|Spirit of Metal place ID]], [[:d:Property:P13113|Libération topic ID]], [[:d:Property:P13114|Azerbaijani Explanatory Dictionary ID]], [[:d:Property:P13115|Azerbaijani Dialect Dictionary ID]], [[:d:Property:P13116|Azerbaijani Phraseology Dictionary ID]], [[:d:Property:P13117|Lezgian Explanatory Dictionary ID]], [[:d:Property:P13118|VK Music track ID]], [[:d:Property:P13119|Taiwan Railways (TR) station number]], [[:d:Property:P13120|GamersGlobal genre]], [[:d:Property:P13121|Archivportal NRW ID]], [[:d:Property:P13122|Department of Defense Identification Code]], [[:d:Property:P13123|Health Facility Registry ID]], [[:d:Property:P13124|BioMed Central journal ID]], [[:d:Property:P13125|Immortal Regiment ID]], [[:d:Property:P13126|dictionary of affixes used in Czech ID]], [[:d:Property:P13127|Eurotopics ID]], [[:d:Property:P13128|TMDB network ID]], [[:d:Property:P13129|Kultboy editor ID]], [[:d:Property:P13130|WikiBaseball ID]], [[:d:Property:P13131|Ninilchik Russian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13132|ANID Researcher Portal]], [[:d:Property:P13133|TOPO ID]], [[:d:Property:P13134|DBIS Resource ID]], [[:d:Property:P13135|ITV News topic ID]], [[:d:Property:P13136|Princeton Encyclopedia of Classical Sites ID]], [[:d:Property:P13137|ISFDB editorial collection ID]], [[:d:Property:P13138|Great Norwegian Encyclopedia contributor ID]], [[:d:Property:P13139|ILEC World Lake Database ID]], [[:d:Property:P13140|Sage Social Science Thesaurus ID]], [[:d:Property:P13141|El Moudjahid tag ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * Newest General datatype property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/beer style|beer style]] (<nowiki>classification of a beer based on its style</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has forks|has forks]] (<nowiki>Notable software forks of this software</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/most populous settlement|most populous settlement]] (<nowiki>city, town, or other settlement with the largest population in this area (country, state, county, continent, etc.)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement|rubrique d'une installation classée pour la protection de l'environnement]] (<nowiki>Industrial or agricultural operations generating risks to health and the environment are regulated in France. The various risks are organized into headings in the nomenclature of installations classified for environmental protection. The dangers, pollution and nuisances of each operation are listed by public authorities.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/prototypical syntactic role of argument|prototypical syntactic role of argument]] (<nowiki>qualifier for {{P|9971}} indicating the most basic/fundamental syntactic position of that argument for that verb sense (that is, when the argument structure is not subject to any alternations)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/operating cost|operating cost]] (<nowiki>ongoing recurring cost for operating or using an object</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/effective life of asset|effective life of asset]] (<nowiki>duration of time which an object/asset is expected to be used before needing to be disposed of or replaced</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Toki Pona headnoun|Toki Pona headnoun]] (<nowiki>Toki Pona common noun for which the name serves as a proper modifier</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Provides data for property|Provides data for property]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ISCC|ISCC]] (<nowiki>International Standard Content Code. Hash code that identifies a media object based on fuzzy hashing.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/romantic orientation|romantic orientation]] (<nowiki>pattern of romantic attraction of this person or fictional character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/GND-BEACON-URL|GND-BEACON-URL]] (<nowiki>URL of an online service's BEACON file</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Railway station linear reference (line & milestone)|Railway station linear reference (line & milestone)]] (<nowiki>Stations are located on one or more railway routes, each at a given milestone. This makes it possible to situate them in the topology of a railway infrastructure. A linear reference system can be used to position any object on this topology. In this case, we would add one or more route (or line) number + milestone data pairs.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Data analysis method|Data analysis method]] (<nowiki>methods used in the main item for inspecting, cleansing, transforming, and modeling data with the goal of discovering useful information</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Use data collection instrument|Use data collection instrument]] (<nowiki>Tool used by/in the subject to facilitate the collection of qualitative or quantitative data</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Data collection method|Data collection method]] (<nowiki>scientific data collection procedure used in/by the subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Snooker Tour tournament ID|World Snooker Tour tournament ID]] (<nowiki>Identifier for a tournament on the main website of World Snooker Tour (official site)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/study or design for this work|study or design for this work]] (<nowiki>preliminary work for this finished work</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/OAI formatter|OAI formatter]] (<nowiki>formatter to generate ID compatible with {{Q|2430433}} services</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Open Library Collection|Open Library Collection]] (<nowiki>Link to Open Library Collection which contain manually and automaticallly collections of editions and works on certain topics</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/scientific illustration|scientific illustration]] (<nowiki>a scientific or technical illustration of this subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/thesis submitted for|thesis submitted for]] (<nowiki>academic degree for which a thesis or dissertation is submitted</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/meeting of|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this body (legislature, committee, convention, etc.)</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vardnica.aizpute.lv ID|vardnica.aizpute.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dtf.ru person ID|dtf.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLI Newspaper Collection ID|NLI Newspaper Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet|Identifiant Les Inrockuptibles d'un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GERS ID|GERS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danbooru tag|Danbooru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alexander Keiller Museum ID|Alexander Keiller Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Islamic Scientific Manuscripts Initiative|Islamic Scientific Manuscripts Initiative]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Timenote.info Person ID|Timenote.info Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai railway station identifier|Thai railway station identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Resistance in Belgium ID|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Information System on Korean Historical Figures ID|Comprehensive Information System on Korean Historical Figures ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SNCF station trigram|SNCF station trigram]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Jolt username|Game Jolt username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Mediapart d'un blogueur|Identifiant Mediapart d'un blogueur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Centre d'études Picasso|identifiant Centre d'études Picasso]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indo-European Lexicon ID|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SGES monument ID|SGES monument ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hindi Shabdamitra entry ID|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Presisov večjezični slovar ID|Presisov večjezični slovar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Usito|Usito]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sanzhi Dargwa dictionary ID|Sanzhi Dargwa dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FVDP Vietnamese dictionary ID|FVDP Vietnamese dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FNAC author ID|FNAC author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CAMRA Experience pub ID 2|CAMRA Experience pub ID 2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Estonian–Latvian Dictionary ID|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Everand author ID|Everand author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phish.net Venue ID|Phish.net Venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/teams.by national team ID|teams.by national team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Coin Hoards of the British Isles ID|Medieval Coin Hoards of the British Isles ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Measuring points uuid|Measuring points uuid]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEX '09 entry ID|DEX '09 entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Marktstammdatenregisternummer (Einheit)|Marktstammdatenregisternummer (Einheit)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paramount+ video ID|Paramount+ video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gerbang Kata ID|Gerbang Kata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Women's Snooker player ID|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association player ID|Chinese Basketball Association player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NBA G League player ID|NBA G League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Basketballnavi.DB player ID|Basketballnavi.DB player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Football Kit Archive ID|Football Kit Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Electronic Language International Festival Person ID|Electronic Language International Festival Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISLRN|ISLRN]], [[:d:Wikidata:Property proposal/erail.in railway station identifier|erail.in railway station identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gallimard author ID|Gallimard author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Japanese Health Insurance System Facility ID|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) artiste sur Reg-Arts|Identifiant d'un(e) artiste sur Reg-Arts]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eyrolles author ID|Eyrolles author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zvuk album ID|Zvuk album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chtyvo author ID|Chtyvo author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/C6iL List Authors by work language (Latin)] ** [https://w.wiki/C6iZ Return Lexemes of Month and Day in the filtered languages] ** [https://w.wiki/C7BP Hip Hop artists by place of birth] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_HelveticArchives|Helvetic Archives]] - coordination of data ingests and workshops related to the [[d:Q98557969|HelveticArchives]], operated by the Swiss National Library. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Scholia/Surveys/2024|Scholia, 2024 Surveys]] - assists with the planning, conduct, analysis and communication of a user survey for Scholia. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Biography/Authors_by_writing_language/Latin|Authors by writing language (Latin)]] - Wikidata list for the Biography WikiProject. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutDescription|Entities without description]] - find items missing a description in a chosen language. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q44387|Darius I (the Great) (QQ44387)]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L712968|Vrimle (L712968)]] This Lexeme is 'teem'ing with forms (Bokmål). ''' Development ''' * [BREAKING CHANGE ANNOUNCEMENT] [[listarchive:list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/DK3QH24M7SSZ76P7Q2QTRY4FVZOHBF7Z/|wbformatvalue API will no longer accepts most options]] * Wikibase REST API: We are looking into how to do search in the REST API. * Special:NewLexeme: We merged the full migration from the Wikit to the Codex design system. * EntitySchemas: We are polishing the patches to make it possible to search for EntitySchemas by label when linking to an EntitySchema in a new statement. * Wikidata support is now available to [[:tcy:ಮುಖ್ಯ_ಪುಟ|Tulu Wikipedia]] and [[:tcy:s:ಮುಖ್ಯ_ಪುಟ|Tulu Wikisource]] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 11 11|Previous issue]] · [[User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User talk:Danny Benjafield (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 11:30, 19 November 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27703854 --> == Wikidata weekly summary #655 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-11-26. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 11 19|#654]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/333Bot|333Bot]] - Task(s): Add missing sitelinks to english Wikisource based on their header templates there. * Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Additional_rights_for_bureaucrats|Additional rights for bureaucrats]] - Closed as successful. Bureaucrats will now be able to remove Admin rights. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Upcoming ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/KP4H3NIV4BUZU4MVFOPP656SBW7OE7P3/ 2025 Wikimedia Hackathon - registration is now open] ** Save the date: the [[d:Event:Data Reuse Days 2025|Data Reuse Days 2025]], an online event focusing on the use of Wikidata's data for tools and applications, will take place in February. You can already [[d:Event talk:Data Reuse Days 2025|propose sessions for the program]]. ** Next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session (Attn: Please fill out Pre-Participation Survey!) 3 December 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 3 December 2024 at 9 am PT / 12 pm ET / 17:00 UTC / 6 pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1733245200 Time zone converter]). Wikimedian Mahir Morshed is leading a series of four sessions focused on lexicographical data in Wikidata. We are looking forward to learning more about these Wikibase entities! If you anticipate attending the workshop sessions, please fill out a brief survey linked from our [https://etherpad.wikimedia.org/p/LD4-WDAG_Lexicographical_Data_Series Series Etherpad] to help us prepare relevant materials for you. You only need to fill it out once, no matter how many sessions you plan to attend. Sessions will be held on November 5, November 19, December 3, and December 17, 2024, at our regular time of 9 am PT / 12 pm ET / 17:00 UTC / 6 pm CET. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/Second_Project_Series|Event page]] ** [[wikimania:2025:Scholarships|Wikimania 2025 Scholarships are now open!]] This application is open until Sunday 8th December, 2024 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2024/Contents/Colombia report|Why and for what purpose should Wikidata be used in Colombia?]] ** [[outreach:GLAM/Newsletter/October_2024/Contents/Latvia_report|Wikidata Workshop 2024: National Library of Latvia]] ** [https://blog.rayberger.org/wikidata-and-the-2024-open-library-community-celebration Wikidata and the 2024 Open Library Community Celebration] ** [https://news.illinoisstate.edu/2024/11/where-the-data-may-roam-bringing-wild-west-performers-to-wikidata/ Where the data may roam]: Bringing Wild West performers to Wikidata. Author Jason Sharp documents their experience adding legendary showman Buffalo Bill to Wikidata. ** [https://blog.biodiversitylibrary.org/2024/11/meet-tiago-bhl-wikimedian-in-residence.html Advancing BHL’s Data for a Sustainable Future: Meet Tiago, Our New Wikimedian-in-Residence] The [[Wikidata:WikiProject BHL|BHL-Wiki Working Group]] has enrolled a Wikimedian-in-Residence with a focus on Wikidata and Structured Data on Commons. * Papers ** [https://apcz.umk.pl/FT/article/view/52732 Beyond the Library Catalogue: Connecting Library Metadata to Wikidata] - examines how integrating Wikidata into libraries enhances resource discoverability, fosters interoperability, and empowers users within a global knowledge network. By Okuonghae, O. (2024). ** [https://content.iospress.com/articles/semantic-web/sw243686 On assessing weaker logical status claims in Wikidata cultural heritage records] - approaches to representing weaker logical status (WLS) information in Wikidata, finding limited usage, variations and ambiguities between datasets, and proposes improvements for clarity and accuracy. By Di Pasquale et al.(2024) * Books: [https://doi.org/10.36253/979-12-215-0393-7 Tiziana Possemato, ''Entity modeling: la terza generazione della catalogazione'']: contains many references to the use of Wikidata in cataloguing * Videos ** (Portuguese)[https://www.youtube.com/watch?v=60Oq6LVZCdY Wikidata & OpenRefine] - Part of the “Introduction to digital platforms for research” sessions for the Centro Luís Krus of NOVA FCSH. Practical exercises for data reconciliation from the Portuguese Early Music Database using the OpenRefine tool. ** [https://www.youtube.com/watch?v=v8U9bheQorg NODES 2024: Using Dbpedia and Wikidata Knowledge Graphs With Neo4j] - Cuneyt Tyler presents 'Semantic Space', a project using Dbpedia and Wikidata to enhance the user experience browsing articles on the web. ** [https://www.youtube.com/watch?v=lGEDRHtRVtc Uploading Images From Public Sites] - Wikimedia Commons and Wikidata make great bedfellows. Margaret Donald shows how to create Commons categories, create structured data and link categories to Wikidata. ** [https://www.youtube.com/watch?v=O_Kry2fIHXc WCNA: LOFESQ Lots of Farmers Empty Silos Quicker]: building community through a named entity Wikibase. Experiences of the Smithsonian Libraries and Archives setting up the WikiNames Wikibase instance and breaking down knowledge silos * Podcast series: [https://whoseknowledge.org/dsd-whose-voices/ Decolonizing structured data: a new season of Whose Voices?] including "Episode 5 -- Unpacking Wikidata’s possibilities with [[d:User:Lydia Pintscher (WMDE)|Lydia Pintscher (WMDE)]]" * Other ** [[m:Research:Newsletter/2024/November#"SPINACH":_LLM-based_tool_to_translate_"challenging_real-world_questions"_into_Wikidata_SPARQL_queries|SPINACH: AI help for asking Wikidata "challenging real-world questions"]] ** [[commons:File:De_Wikidata_à_Wikibase-CampusDuLibre-23-Novembre-2024-John_Samuel.pdf|De Wikidata à Wikibase : Pour une meilleure compréhension de vos données]], presentation by [[d:User:Jsamwrites|John Samuel]] at [[d:Q131312243|Le campus du libre 2024 (Q131312243)]], Lyon, November 23, 2024. ''' Tool of the week ''' * [https://ordia.toolforge.org/guess-image-from-pronunciation/ Guess Image from Pronunciation] is an Ordia game that uses lexicographic data in Wikidata and Wikimedia Commons. The game challenges players to match the correct image with the audio pronunciation of what the image depicts. * [https://github.com/fusion-jena/abecto/releases/tag/v3.1.1 ABECTO] is a tool that compares #RDF data to spot errors and assess completeness. Recent changes to the tool adjust result export for #Wikidata Mismatch Finder to changed format, add reporting of qualifier mismatches to Wikidata Mismatch Finder export, and suppress illegal empty external values in Wikidata Mismatch Finder export ([https://wikis.world/@janmartinkeil@mstdn.social/113480328404817505 Tweet]) * [https://wd-infernal.toolforge.org/ Wikidata Infernal] is an API that allows you to infer new facts from Wikidata. It uses a set of rules to infer new facts from existing ones. The generated statements will have qualifiers to indicate the source and method of the inference. Output is an array of statements in JSON/Wikidata format. ([http://magnusmanske.de/wordpress/archives/750 blog]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13146|picture of this person doing their job]] (<nowiki>picture of a person in action, especially for a sportsperson, visual artist, musican, actor. P18 is normally used for portraits</nowiki>) **[[:d:Property:P13150|ISCC]] (<nowiki>ISCC hash code that identifies a media object based on fuzzy hashing</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13129|Kultboy editor ID]], [[:d:Property:P13130|WikiBaseball ID]], [[:d:Property:P13131|Ninilchik Russian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13132|ANID Researcher Portal ID]], [[:d:Property:P13133|TOPO ID]], [[:d:Property:P13134|DBIS Resource ID]], [[:d:Property:P13135|ITV News topic ID]], [[:d:Property:P13136|Princeton Encyclopedia of Classical Sites ID]], [[:d:Property:P13137|ISFDB editorial collection ID]], [[:d:Property:P13138|Great Norwegian Encyclopedia contributor ID]], [[:d:Property:P13139|ILEC World Lake Database ID]], [[:d:Property:P13140|Sage Social Science Thesaurus ID]], [[:d:Property:P13141|El Moudjahid tag ID]], [[:d:Property:P13142|SGES monument ID]], [[:d:Property:P13143|DEX ’09 entry ID]], [[:d:Property:P13144|Electronic Language International Festival person ID]], [[:d:Property:P13145|Medieval Coin Hoards of the British Isles ID]], [[:d:Property:P13147|Paramount+ video ID]], [[:d:Property:P13148|Le Club Mediapart blogger ID]], [[:d:Property:P13149|Phish.net venue ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/study or design for this work|study or design for this work]] (<nowiki>preliminary work for this finished work</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/OAI formatter|OAI formatter]] (<nowiki>formatter to generate ID compatible with {{Q|2430433}} services</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Open Library Collection|Open Library Collection]] (<nowiki>Link to Open Library Collection which contain manually and automaticallly collections of editions and works on certain topics</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/scientific illustration|scientific illustration]] (<nowiki>an illustration of this subject to provide a detailed reference for its appearance. It should be ideally tied to the primary literature on the item.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/thesis submitted for|thesis submitted for]] (<nowiki>academic degree for which a thesis or dissertation is submitted</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/meeting of|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this body (legislature, committee, convention, etc.)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/UMC rating|UMC rating]] (<nowiki>Age rating category as designated by the UAE Media Council (UMC)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Non-binary population|Non-binary population]] (<nowiki>number of non-binary people inhabiting the place</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/role named as|role named as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of it's respective work</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/bequest income|bequest income]] (<nowiki>The sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ISLRN|ISLRN]], [[:d:Wikidata:Property proposal/erail.in railway station identifier|erail.in railway station identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gallimard author ID|Gallimard author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Japanese Health Insurance System Facility ID|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) artiste sur Reg-Arts|Identifiant d'un(e) artiste sur Reg-Arts]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eyrolles author ID|Eyrolles author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zvuk album ID|Zvuk album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chtyvo author ID|Chtyvo author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliothèque du Séminaire de Tournai IDs|Bibliothèque du Séminaire de Tournai IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Corporate body code|EU Corporate body code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SBOID|SBOID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Waymark code|Waymark code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Radio Algeria tag ID|Radio Algeria tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Academic Dictionary of Lithuanian entry ID|Academic Dictionary of Lithuanian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PBY Ben-Yehuda dictionary identifier|PBY Ben-Yehuda dictionary identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ThePWHL.com player ID|ThePWHL.com player ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [[d:User:Ainali/30_Day_Map_Challenge_2024#/map/4|Map of Swedish municipalities colored by Wikipedia article length]] ([https://social.coop/@ainali/113498913509281376 source]) ** [https://w.wiki/C8KA Timeline of deaths from disasters in Spain] ([https://x.com/jmcollado/status/1861142531855032517 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject Aargauer Bibliografie|Aargauer Bibliografie]] - WikiProject for the coordination of data ingests and Wikipedia workshops related to the official bibliography of the [[d:Q301235|Aargau Cantonal Library]], operated by [[d:Q113977165|Bibliothek und Archiv Aargau]] (Switzerland) ** [[d:Wikidata:WikiProject Taiwan/Amis|WikiProject Taiwan/Amis]] - collects information related to the Ami culture, including statistics and activity records. ** [[d:Wikidata:WikiProject Rwanda|Rwanda]] - aims to be a central hub for the curation of any and all items (biographical, cultural, geographical, organizational, etc...) relating to Rwanda [[d:Q1037|Rwanda (Q1037)]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database reports/without claims by site/enwiki|A list of Items with a sitelink to English Wikipedia but without any Statements]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q223385|Cueva de las Manos (Q223385)]] - cave with cave paintings in Santa Cruz, Argentina * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2781|bezczelny (L2781)]] - Polish adjective that can mean "impudent" or "brazen" in English ''' Development ''' * Wikidata Query Service: The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split/Rules|graph split rules]] have been updated to now also include Items that contain a statement using "[[d:Property:P13046|publication type of scholarly work]]" into the scholarly article graph. * Wikibase.cloud now allows personal userscripts ([[phab:T378627]]) * EntitySchemas: We continued the work on making it possible to search for EntitySchemas by label and aliases when making a statement linking to an EntitySchema.([[phab:T375641]]) * Ontology file: We are updating the Wikibase ontology file. ([[phab:T371196]], [[phab:T371752]]) * Property Suggester: We are updating the suggestions data ([[phab:T377986]] but first need to improve the underlying scripts ([[phab:T376604]]) * Wikibase REST API: We are prototyping the search functionality for the REST API ([[phab:T379608]]) * Revision table: We are continuing the investigation into the size limitations of the table. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Ghana|Ghana]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 11 19|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 11:42, 26 nov. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27853794 --> == Wikidata weekly summary #656 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-12-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 11 26|#655]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ThesaurusLinguaeAegyptiaeBot|ThesaurusLinguaeAegyptiaeBot]] - Task(s): Creating and updating Hieroglyphic Ancient Egyptian and Coptic lexemes and ancient Egyptian text artifact items. It is also to maintain links to the Thesaurus Linguae Aegyptiae project via approved properties. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Schema_virtual_tour|Schema Virtual Tour]] - [[d:User_talk:Brechtd|User:Brechtd]] would like feedback on determining a data model and schema for Wikidata items that are an instance of [[d:Q2915546|virtual tour(Q2915546)]] - See [[d:Wikidata:Schema_proposals/virtual_tour|Schema Proposal - Virtual Tour]] for more info. * Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Create_items_for_property_proposals|Create items for Property proposals]] - Despite a spirited discussion with many comments both in favour and opposition, no consensus was reached. '''[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]]''' * Upcoming: ** Wikimedia Deutschland is providing a total of 15 participation scholarships for Wikimania 2025 (7 individual and 4 tandem scholarships). Further information is available on [[w:de:Wikipedia:Förderung/Wikimania/English|this page]]. An overview of all questions in the application form is [[c:File:2024-11-14 Wikimania 2025 scholarship application (Wikimedia Deutschland).pdf|here]]. [https://zforms.wikimedia.de/wmde/form/Wikimania2025scholarshipapplicationform/formperma/z3vs3NSu6TildxnidcQlBrJ3YQiEDDXP0x9E3l6T6is Apply here]. Closes 8 December 2024. ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/BL5D7RN65PLSLAA3AGNI32LTCXR7UKDM/ Talk to the Search Platform / Query Service Team—December 4, 2024]. The time is 17:00 CET ** Tomorrow / 3rd December 2024: Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group|LD4 Wikidata Affinity]] Group session @ 9am PT / 12pm ET / 5pm UTC / 6pm CET. If you would like to attend, please fill out the [https://etherpad.wikimedia.org/p/LD4-WDAG_Lexicographical_Data_Series Etherpad form] to ensure all necessary materials are provided for you. ** Deadline for the [[m:Central Asian WikiCon 2025|Central Asian WikiCon 2025]] scholarship application is December 30, 2024. We encourage you to make Wikidata-related submissions (the deadline for submission is March 22, 2025. '''Press, articles, blog posts, videos''' * Research ** [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Research/Statement_Signals|Statement Signals: Wikidata usage on other Wikis]]: A new research report is available. Explores what trace Wikidata data is measurable on other Wiki pages and proposes initial metrics for measuring Wikidata statement usage on Wikimedia content pages. Also suggests methods to improve data analysis and collection. PDF is available on [[c:File:Statement_Signals_Measuring_Wikidata_Usage_on_Other_Wikis.pdf|Commons]] * Blogs ** [https://tech-news.wikimedia.de/2024/11/28/celebrating-wikidatas-12th-birthday-across-the-world/ Celebrating Wikidata’s 12th birthday across the world] - Wikidata celebrated its 12th birthday in October and November 2024, with a series of global events and activities aimed at commemorating the platform's contributions to the open knowledge movement, engaging its community of volunteers, and highlighting the significant role Wikidata plays in the digital landscape. By Dan Shick * Papers ** [https://www.researchgate.net/publication/386043293_Beyond_the_Library_Catalogue_Connecting_Library_Metadata_to_Wikidata Beyond the Library Catalogue: Connecting Library Metadata to Wikidata] - This paper explores how libraries can leverage Wikidata to enhance resource discoverability, foster interoperability, and integrate into the global knowledge ecosystem. By Omorodion Okuonghae (2024). ** [https://www.deslab.org/publication/a-framework-for-integrating-biomedical-knowledge-in-wikidata-with-open-biological-and-biomedical-ontologies-and-mesh-keywords/ A framework for integrating biomedical knowledge in Wikidata with open biological and biomedical ontologies and MeSH keywords] - Enhancing Wikidata’s biomedical knowledge by integrating OBO ontologies and PubMed’s MeSH keywords, addressing gaps, improving classification accuracy, and verifying relations for stronger interoperability and accuracy. By Chebil et al. (2024). ** [https://arxiv.org/html/2411.15550v1 Class Order Disorder in Wikidata and First Fixes] analyzes class order violations in Wikidata's ontology using SPARQL, evaluates fixes, and offers solutions through improved tools or community involvement. By P. Patel-Schneider and E. Doğan. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=Ey-D-oiBcx4 Edit a Wikidata Item and Lexeme] - The Tyap Wikimedia User Group produced this tutorial on editing as part of the Wikidata 12th Birthday celebrations for the Wikidata @12 Data-a-thon. ** [https://www.youtube.com/watch?v=gzo6IysvZNk State of the art in combining OpenStreetMap and Linked Data] - Covers Linked Data basics, its potential with OSM, and popular methods for linking, extracting, combining, and querying data from both sources. Jump to ([https://youtube.com/watch?v=gzo6IysvZNk?t=359 Wikidata]) ** (正體字, CN Trad.) [https://www.youtube.com/watch?v=q5WuyQh_m8s Getting Started with Wikidata] - An introduction and overview to Wikidata and some associated tools such as ORES and LiftWing. ** (正體字, CN Trad.) [https://youtube.com/watch?v=obvET8QyHRw Wikidata Basic Editing Tutorial] - This session was given as part of the COSCUP '24 conference on the OpenStreetMap x Wikidata Agenda Track. ** [https://www.youtube.com/watch?v=s499PeolbOg LLM-based natural-language representations for SPARQL queries over Wikidata and DBpedia] - LORiS: This tool can help you understand complex SPARQL queries by converting them to natural language. ** [https://www.youtube.com/watch?v=rrwvxIsWRKs Towards an Open NLI LLM-based System for KGs: A Wikidata Case Study] - At the 7th ISRITI 2024 conference, Jaycent Ongris shows how RAG (retrieval-augmented generation) has been used in a natural-language question-answer platform to directly query Wikidata. ** [https://www.youtube.com/watch?v=NmCbTOZ4Yos How knowledge representation is changing in a world of LLM's] - Denny Vrandečić gives this keynote session at the SWIB (Semantic Web in Libraries) conference. ** [https://youtube.com/watch?v=PKk_b7zC1KA?t=1170Finding the Capacity to Grieve Once More] - Alexandros Kosiaris of the Wikimedia Foundation explains changes made to make Wikipedia more stable and prevent outages, including how it calls and fetches data from Wikidata. Session given at SREcon24. '''Tool of the week''' * [https://wse-research.org/LoRiS-LLM-generated-representations-of-SPARQL-queries/ LoRiS] - Generate natural-language descriptions of SPARQL queries via LLM's. '''Other Noteworthy Stuff''' * [[d:Wikidata:WordGraph|Wikidata:WordGraph]]: Google released the WordGraph dataset as a belated present for Wikidata’s 12th birthday. The dataset contains 968,153 forms in 39 languages. * [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/50824818/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-?jobDbPVId=171424268&l=en Product Manager: Wikibase Suite]: Wikimedia Deutschland has an open and exciting vacancy for a Product Manager of Wikibase Suite. [https://jobdb.softgarden.de/jobdb/public/jobposting/applyonline/click?jp=50824818 Apply!] * Tools or bots which use the [[:wikitech:Help:Wiki Replicas|wiki replicas]] (such as Quarry) will observe outdated data for up to 8-10 days, as a result of necessary database maintenance ([[phabricator:T367856|T367856]]). Tools or bots which use the APIs will not be affected. (This was previously announced [[d:Wikidata:Status updates/2024 11 11|2024-11-11]] but didn’t actually take place yet.) '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13146|picture of this person doing their job]] (<nowiki>picture of a person in action, especially for a sportsperson, visual artist, musican, actor. P18 is normally used for portraits</nowiki>) ***[[:d:Property:P13150|ISCC]] (<nowiki>ISCC hash code that identifies a media object based on fuzzy hashing</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13129|Kultboy editor ID]], [[:d:Property:P13130|WikiBaseball ID]], [[:d:Property:P13131|Ninilchik Russian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13132|ANID Researcher Portal ID]], [[:d:Property:P13133|TOPO ID]], [[:d:Property:P13134|DBIS Resource ID]], [[:d:Property:P13135|ITV News topic ID]], [[:d:Property:P13136|Princeton Encyclopedia of Classical Sites ID]], [[:d:Property:P13137|ISFDB editorial collection ID]], [[:d:Property:P13138|Great Norwegian Encyclopedia contributor ID]], [[:d:Property:P13139|ILEC World Lake Database ID]], [[:d:Property:P13140|Sage Social Science Thesaurus ID]], [[:d:Property:P13141|El Moudjahid tag ID]], [[:d:Property:P13142|SGES monument ID]], [[:d:Property:P13143|DEX ’09 entry ID]], [[:d:Property:P13144|Electronic Language International Festival person ID]], [[:d:Property:P13145|Medieval Coin Hoards of the British Isles ID]], [[:d:Property:P13147|Paramount+ video ID]], [[:d:Property:P13148|Le Club Mediapart blogger ID]], [[:d:Property:P13149|Phish.net venue ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/study or design for this work|study or design for this work]] (<nowiki>preliminary work for this finished work</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/OAI formatter|OAI formatter]] (<nowiki>formatter to generate ID compatible with {{Q|2430433}} services</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Open Library Collection|Open Library Collection]] (<nowiki>Link to Open Library Collection which contain manually and automaticallly collections of editions and works on certain topics</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/scientific illustration|scientific illustration]] (<nowiki>an illustration of this subject to provide a detailed reference for its appearance. It should be ideally tied to the primary literature on the item.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/thesis submitted for|thesis submitted for]] (<nowiki>academic degree for which a thesis or dissertation is submitted</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/meeting of|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this body (legislature, committee, convention, etc.)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/UMC rating|UMC rating]] (<nowiki>Age rating category as designated by the UAE Media Council (UMC)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Third-gender population|Third-gender population]] (<nowiki>number of third-gender people inhabiting the place</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/role named as|role named as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of it's respective work</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/bequest income|bequest income]] (<nowiki>The sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Audio tour|Audio tour]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Augmented reality tour|Augmented reality tour]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Virtual reality tour|Virtual reality tour]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/extension that populates category|extension that populates category]] (<nowiki>analogous to {{P|4329}} for tracking cat:s populated by extensions of MediaWiki, linking to extension causing the population</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/CUATM statistical code|CUATM statistical code]] (<nowiki>7-digits code attributed to administrative-territorial units of Moldova</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/CUATM unique identification code|CUATM unique identification code]] (<nowiki>4-digits code attributed to administrative-territorial units of Moldova</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/ISLRN|ISLRN]], [[:d:Wikidata:Property proposal/erail.in railway station identifier|erail.in railway station identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gallimard author ID|Gallimard author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Japanese Health Insurance System Facility ID|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) artiste sur Reg-Arts|Identifiant d'un(e) artiste sur Reg-Arts]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eyrolles author ID|Eyrolles author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zvuk album ID|Zvuk album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chtyvo author ID|Chtyvo author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliothèque du Séminaire de Tournai IDs|Bibliothèque du Séminaire de Tournai IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Corporate body code|EU Corporate body code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SBOID|SBOID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Waymark code|Waymark code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Radio Algeria tag ID|Radio Algeria tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Academic Dictionary of Lithuanian entry ID|Academic Dictionary of Lithuanian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PBY Ben-Yehuda dictionary identifier|PBY Ben-Yehuda dictionary identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ThePWHL.com player ID|ThePWHL.com player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Radio Algeria tag ID (Arabic)|Radio Algeria tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'AF au champ d'honneur|Identifiant L'AF au champ d'honneur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans Vidas|Identifiant d'un(e) auteurice dans Vidas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ Open Source Security Foundation Best Practices Identifier| Open Source Security Foundation Best Practices Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenSSF Best Practices ID|OpenSSF Best Practices ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The American Heritage Dictionary of the English Language entry|The American Heritage Dictionary of the English Language entry]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur Mémoire des avocats|Identifiant sur Mémoire des avocats]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BCU Kirundi-English Dictionary ID|BCU Kirundi-English Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wurfhand|Wurfhand]], [[:d:Wikidata:Property proposal/University Bibliography Tübingen ID|University Bibliography Tübingen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZSL Authority ID|ZSL Authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PUG authority ID|PUG authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Three Decks class ID|Three Decks class ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HCERES expert ID|HCERES expert ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: **[https://w.wiki/CCfd Using cross-product / cross-join to produce list of categories] **[https://w.wiki/CEmt Map of individuals charged, convicted and/or exonerated of Witchcraft with place of death in Switzerland] **[https://w.wiki/CEn6 Names and Locations of French Castles (Château)] **[https://w.wiki/CEnW Train Station information (with a Spanish Wikipedia article)] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Bibliotheek_UvA/HvA|Bibliothek UvA/HvA]] - documenting, archiving and creating items from collections from the UvA/AUAS Library in Amsterdam, beginning with the works of [[d:https://www.wikidata.org/wiki/Q130736773|Allard Pierson]]. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ghana|Ghana]] - A hub for Ghanaian activities and entities, including regional languages: Dagbanli, Twi and Dagari. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/Thao|Thao (Taiwan)]]: For collecting information related to Thao cultural themes, including statistics and activity records. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Recent_deaths|Recent Deaths]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5682|Miguel de Cervantes]]: Spanish novelist, poet, and playwright (1547-1616) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1236574|புறவு (L1236574)]] - A Tamil lemma for dense forest, impassable jungle and a pigeon dove. '''Development''' * EntitySchemas: We are continuing the work on making it possible to search for an EntitySchema by its label or alias when making a new statement linking to an EntitySchema. * PropertySuggester: We have updated the script that generates the suggestions and will update the suggestions next. * Lexicographical data: We fixed a visual issue with search results on the Codex-based Special:NewLexeme ([[phab:T370057]]) * Vector 2022: We are working on designs to fix the remaining issues with the skin on Wikidata. * Wikibase REST API: We are finishing the prototype for supporting search in the API. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Ghana|Ghana]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 11 26|Previous issue]] · [[User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) · [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 15:30, 2 December 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27853794 --> == Wikidata weekly summary #657 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the <br>week leading up to 2024-12-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 02|#656]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/KlaraBot|KlaraBot]] - Task(s): Append a human's lifespan to descriptions when they can be authoritatively sourced. * Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/audio_transcription_(P9533)|Audio transcription (P9533)]] - Closed with no consensus. The discussion is ongoing on the Property [[d:Property_talk:P9533|P5933]] talk page. ''' Events ''' * Past: [[m:Amical_Wikimedia|Amical Wikimedia]], the Catalan-language and culture focused thematic Wikimedia Organization organized the [[w:ca:Viquipèdia:Celebrem_Wikidata|Celebrem Wikidata (Let's celebrate Wikidata)]] project to celebrate Wikidata's 12th anniversary, from November 10 - 30. This included a Wikidata introduction workshop to equip participants with the editing skills to tackle the project's main aim. This was presented as a game to delete duplicate info on Wikidata and [[w:ca:Portada|Catalan Viquipèdia]] infoboxes, in three areas: protected buildings, officers' positions and data related to sports teams players. At the end of the event, ~200 Wikidata-fed infoboxes and Wikidata items were improved and many Wikipedia editors edited Wikidata for the first time! * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** (Deutsch)[https://www.lhlt.mpg.de/events/40120/2368 Wikidata for Legal Historians] - Tue. 10 December, 3pm - 7pm (UTC+1). This presentation explores Wikidata as a key platform for LOD, explains its Semantic Web foundation, introduces FactGrid (a Wikidata-based platform for historical research). Highlights potential of both platforms using examples and encourages discussion for legal historical research. [https://plan.events.mpg.de/event/381/ Register here]. ** '''Today''' (09.12.2024) is the last chance to submit an Abstract for the [[m:Wikidata_and_research|Wikidata and Research]] conference (5 - 6 June 2025). If you are interested in participating, please review the [[m:Wikidata_and_research/Call#Call_for_abstracts|submission acceptance format]] before submitting [https://openreview.net/group?id=wikimedia.it/Wikidata_and_Research/2025/Conference#tab-active-submissions here]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://professional.wiki/en/news/mediawiki-users-and-developers-conference-2024-vienna MediaWiki Conference Highlights], featuring Wikibase talks including one by Christos Varvantakis and Jon Amar from Wikimedia Deutschland. ** [https://professional.wiki/en/news/connecting-wikibase-and-semantic-mediawiki Semantic Wikibase 2024 Update] ** [https://www.businesswire.com/news/home/20241203748270/en/Wikimedia-Deutschland-Launches-AI-Knowledge-Project-in-Collaboration-with-DataStax-Built-with-NVIDIA-AI WMDE launches AI Knowledge project in collaboration with DataStax built with NVIDIA AI] ** [https://diff.wikimedia.org/2024/12/07/ten-years-of-philippine-local-government-data-as-gift-to-wikidatas-12-year-anniversary/ Ten years of Philippine local Govt. data] for Wikidata's 12th Birthday. Read about SKAP's (Shared Knowledge Asia Pacific) efforts to add 10 years worth of financial data of local Government assets to Wikidata during a Datathon. * Papers ** [https://zenodo.org/records/14313263 Developing an OCR - Wikibase Pipeline for Place Names in the RGTC Series] - introduces a semi-automated workflow for extracting and digitally storing geographically relevant information, including spatial relations and contextual details, from place names in the Répertoire géographique des textes cunéiformes. By Matthew Ong (2024). * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=tAJwmMrTF-M Wikibase4Research] - Kolja Bailly presents ways in which the Wikibase4Research tool by the TIB Open Science Lab supports researchers in dealing with Mediawiki software for knowledge bases such as Wikibase and facilitates better and FAIR Research Data Management. Includes a live demonstration and beginner-friendly instructions. ''' Tool of the week ''' * [https://observablehq.com/@pac02/cat-metrics CAT🐈: Metrics] computing simple metrics (number of labels, number of descriptions, number of sitelinks, number of statements) for item matching a simple claim. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://www.wikidata.org/wiki/Template:Image_properties Template:Image properties] New template listing properties that link to images. * [[m:Grants:Knowledge_Sharing/Connect|Let's Connect]] invites you to get involved in helping spread awareness and knowledge of Wikidata, potentially help organise a Wikidata Learning Clinic. Are you interested in participating? Please sign-up on this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdiea87tSYmB2-1XHn_u8RLe7efMJifJBzffIM-6rtpx0PWqw/viewform registration form]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13162|reference illustration]] (<nowiki>an illustration of this subject to provide a detailed reference for its appearance. It should be ideally tied to the primary literature on the item.</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13151|Gallimard author ID]], [[:d:Property:P13152|Football Kit Archive ID]], [[:d:Property:P13153|Bibliothèque du Séminaire de Tournai author ID]], [[:d:Property:P13154|Bibliothèque du Séminaire de Tournai publisher ID]], [[:d:Property:P13155|Reg-Arts artist ID]], [[:d:Property:P13156|EU Corporate body code]], [[:d:Property:P13157|PBY Ben-Yehuda dictionary identifier]], [[:d:Property:P13158|Academic Dictionary of Lithuanian entry ID]], [[:d:Property:P13159|L'AF au champ d'honneur ID]], [[:d:Property:P13160|Radio Algeria tag ID (Arabic)]], [[:d:Property:P13161|Radio Algeria tag ID (French)]], [[:d:Property:P13163|The American Heritage Dictionary of the English Language entry ID]], [[:d:Property:P13164|Kamus Dewan Edisi Keempat ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/land acknowledgement|land acknowledgement]] (<nowiki>acknowledgement of indigenous or native people whose ancestors lived at a location</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/homonym of|homonym of]] (<nowiki>taxon item of which the taxon name is an exact homonym</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/taxon known by this common name|taxon known by this common name]] (<nowiki>taxon item of which this common name refers</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PCGames.de product ID|PCGames.de product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AniSearch character ID|AniSearch character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hachette author ID|Hachette author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/El Watan tag ID|El Watan tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Albin Michel author ID|Albin Michel author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DNCI label ID|DNCI label ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Battle.net game ID|Battle.net game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Collectie Nederland ID|Collectie Nederland ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/CMYo Items missing Hungarian labels or description that are part of Library and Information Science (Q13420675)] ** [https://w.wiki/CMZD Items from Maori Wikipedia missing English labels or descriptions] ** [https://w.wiki/CMZL Instances of "Shopping Center" located in administrative territorial entity subclass of Norway] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** Nonprofit Organisations in [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/Nigeria|Nigeria]], [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/Belgium|Belgium]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/Italy|Italy]]. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Rwanda|Rwanda]] - since its creation a couple of weeks ago, it has expanded greatly with new sections for [[d:Wikidata:WikiProject_Rwanda/List|Lists]], [[d:Wikidata:WikiProject_Rwanda/Museums|Museums]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Rwanda/Hospitals|Hospitals]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Unauthorized_bots|Unauthorized Bots]] - A list of bots and their edits, operating without a Bot flag. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q49727|Das Erste]]: A German public service television channel broadcasting for more than 70 years. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L8153|Kerzu (L8153)]] the [[d:Q12107|Breton]] word for December, directly translates from "totally black", rather appropriate for the cold, dark last month of the year. ''' Development ''' *[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Ghana|Ghana]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 02|Previous issue]] · [[User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) · [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 15:19, 9 December 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27853794 --> == Wikidata weekly summary #658 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-12-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 09|#657]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/PWSBot|PWSBot]] - Task(s): Is a selfmade chatbot to answer factual questions as part of a final research project for educational purposes. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CarbonBot|CarbonBot]] - ''Withdrawn by submitter'' ''' Events ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: * Next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session (Attn: Please fill out Pre-Participation Survey!) 17 December 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 17 December 2024 at 9 am PT / 12 pm ET / 17:00 UTC / 6 pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1734454800 Time zone converter]) Wikimedian Mahir Morshed is leading a series of four sessions focused on lexicographical data in Wikidata. We are looking forward to learning more about these Wikibase entities! If you anticipate attending the workshop sessions, please fill out a brief survey linked from our Series [https://etherpad.wikimedia.org/p/LD4-WDAG_Lexicographical_Data_Series Etherpad] to help us prepare relevant materials for you. Sessions will be held on November 5, November 19, December 3, and December 17, 2024 at our regular time of 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/Second_Project_Series|Event page]] * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/PHUQQWNZZGTPYLOGGII4HVUO63OA2MFZ/ 2025 Wikimedia Hackathon - register now] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers ** [[:w:en:Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2024-12-12/In_focus|Are Wikipedia articles representative of Western or world knowledge?]], December 12, 2024, ''[[:w:en:Wikipedia:Wikipedia_Signpost/|The Signpost]]'' ** Baptiste de Coulon, "Les don­nées liées, Wikidata et les archi­ves : une oppor­tu­nité de contri­bu­tion aux com­muns numé­riques". In: [[d:Q15751263|La Gazette des archives]], n°271, 2024-2, p.37-56 (free access online after 3 years). * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=E9byadj0uko AWS re:Invent 2024] - Wikimedia Deutschland's [[d:User:Lydia_Pintscher_(WMDE)|Lydia Pintscher (WMDE)]] and Philippe Saadé talk about [[d:Wikidata:Embedding Project]]. ''' Tool of the week ''' * [https://shex-validator.toolforge.org/packages/shex-webapp/doc/shex-simple.html Tabular Online Validator] - checks if SPARQL query results conform to a provided schema by validating data and highlighting potential errors, such as missing properties, invalid values, or too many values, with the option to refine the schema if issues arise. (A major update to the current ShEx validator that is expected to get integrated into the existing validator soon) * [https://observablehq.com/@pac02/cat-overview-of-references CAT🐈: Overview if references]: looking at references for a set of Wikidata items ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://openrefine.org/blog/2024/11/25/openrefine-developer-role Now Hiring: OpenRefine Developer & Contributor Engagement] * The Program for Cooperative Cataloging (PCC) is launching the Entity Management Cooperative (EMCO) program in 2025, aiming to unify entity management across the semantic web, including registries like Wikidata. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/PB4QXF34D5TN63QXSL6I2YIG7BKPSUYF/ Volunteers, including those with prior experience in PCC’s ISNI or Wikidata pilots, are invited to join the Early Adopters Phase by January 17, 2025]. * The Biodiversity Heritage Library Working Group has set up [[m:BHL|a page on Meta t]]<nowiki/>o coordinate contributions across projects, including Wikidata ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: ** [[:d:Property:P13171|bequest income]] (<nowiki>the sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13165|PCGames.de product ID]], [[:d:Property:P13166|PUG authority ID]], [[:d:Property:P13167|Three Decks class ID]], [[:d:Property:P13168|Vidas author ID]], [[:d:Property:P13169|Usito ID]], [[:d:Property:P13170|ZSL authority ID]], [[:d:Property:P13172|Collectie Nederland ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nonprofit tax status|nonprofit tax status]] (<nowiki>country specific tax status of non-profit organisations</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Рахимов, Гафур Рахимович|Рахимов, Гафур Рахимович]] (<nowiki>Gʻafur Rahimov</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of wich this item is the taxonomic type</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Three Decks conflict ID|Three Decks conflict ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JudaicaLink person ID|JudaicaLink person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newmark Albanian-English Dictionary ID|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norsk oversettterleksikon ID|Norsk oversettterleksikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/footballdatabase.eu match ID|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Pelajar Edisi Kedua ID|Kamus Pelajar Edisi Kedua ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Berlinische Galerie object ID|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Singapore Unique Entity Number|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lyricfind artist ID|Lyricfind artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant MACM d'un artisite|identifiant MACM d'un artisite]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Syrian Memory person ID|Syrian Memory person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paris Match ID|Paris Match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOSBox Wiki|DOSBox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cimetières de France|Identifiant Cimetières de France]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/4fKM World map of recent censuses known at Wikidata for each decade] (select decade on the right side) ** [https://w.wiki/CS6f Timeline of inception of Ghanaian universities] ** [https://w.wiki/3Sxm Most common name in Germany by year of birth] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject Chemistry/Elements|Chemistry/Elements]] ** [[d:Wikidata:WikiProject Taiwan/Truku|Taiwan/Truku]] - a compilation of information on the subject of Taroko culture, including statistics and records of activities. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/CSEU Dagbani Lexemes with Glosses which are the same as the Lemma] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q17485699|Alice Through the Looking Glass (Q17485699)]] - 2016 film directed by James Bobin where now 22-year-old Alice comes across a magical looking glass that takes her back to Wonderland. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L744998|آب‌لرزه‌یاب (L744998)]] - Persian noun, translates to "hydro-seismometer" ''' Development ''' * Wikibase REST API: We prototyped search support for the REST API and would like [[d:Wikidata talk:REST API feedback round#Give us feedback on the search proof of concept in the REST API!|your feedback on it]]. * Property Suggestions: We updated the underlying data so you should have more up-to-date suggestions again when making new statements. * EntitySchemas: We continued the work on making it possible to search for EntitySchemas by their label and aliases when linking to them in a statement. * Query Service: We are investigating if we can do something about the issue where not all edgeLabels are shown on a graph visualisation ([[phab:T381857]]) and if there are any alternatives to the library used for the graph builder in the Query Service ([[phab:T381764]]) * Under the hood: We are optimizing the server setup for the term store to accommodate its growth ([[phab:T351802]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 09|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:56, 16 dec. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27940631 --> == Wikidata weekly summary #659 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-12-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 16|#658]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests for comment/P518 scope|P518 scope]] - Should scope of league or [[d:Property:P118|competition (P118)]] include forms and aspects? ** [[d:Wikidata:Project_chat#Trying_to_get_a_consensus_on_English_label_for_Q30_--_"United_States_of_America"_vs_"United_States"|Trying to get a consensus on English label for Q30 -- "United States of America" vs "United States"]] ''' Events ''' * Ongoing: [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/AATBE57724357T7QC6EAXNGO2KKBJRDE/ Wikidata Cleanup 2024] - [[d:User:Romaine|Romaine]] continues his initiative, "Wikidata Cleanup," to coordinate community efforts in addressing the problem of items missing basic properties during the last ten days of 2024, when many users have extra time due to holidays. The aim is to improve data quality by focusing on ensuring all items have essential properties like "instance of" (P31) or "subclass of" (P279), adding relevant country and location data, and maintaining consistency within item series. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[d:Event:Data Reuse Days 2025|Data Reuse Days]] - online event focusing on projects using Wikidata's data, 18-27 February 2025. You can submit a proposal for the program [[d:Event talk:Data Reuse Days 2025|on the talk page]] until January 12th. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://www.calishat.com/2024/12/16/exploring-youtube-channels-via-wikidata/ Exploring YouTube Channels Via Wikidata], by Tara Calishain. "This time I'm playing with a way to browse YouTube channels while using Wikidata as context. And you can try it too, because it doesn't need any API keys!" ** [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/754 Wikidata Items "described at URL" domain ranked list], by Magnus Manske * Papers: [https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783111082486-003/html Finding Female Film Editors in Wikidata: How to Query and Visualize Filmographic Records] * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=l7sK-nFiRbM How to link a Wikipedia article to Wikidata] (Spanish) ''' Tool of the week ''' * [https://ordia.toolforge.org/flying-dehyphenator/ Flying Dehyphenator] is an Ordia game. Given the start part of a word, use the spacebar to move the word and hit the next part of the word. Only hyphenations described with the Unicode hyphenation character work. * Want a wrap of your Wikidata activities in 2024? [https://wikipediayir.netlify.app Wiki Year In Review] has it for you! (use www.wikidata.org for the project URL) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[mw:Wikibase/Suite-Contributing-Guide|Wikibase/Suite-Contributing-Guide]]: Wikibase Suite's contributing guide has been published. This guide aims to help anyone who wants to contribute and make sure they are equipped with all the relevant information to do so. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13171|bequest income]] (<nowiki>the sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe</nowiki>) **[[:d:Property:P13176|taxon known by this common name]] (<nowiki>taxon item of which this common name refers</nowiki>) **[[:d:Property:P13177|homonymous taxon]] (<nowiki>taxon item of which the taxon name is an exact homonym</nowiki>) **[[:d:Property:P13187|role named as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of its respective work</nowiki>) **[[:d:Property:P13188|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this organization</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13165|PCGames.de product ID]], [[:d:Property:P13166|PUG authority ID]], [[:d:Property:P13167|Three Decks class ID]], [[:d:Property:P13168|Vidas author ID]], [[:d:Property:P13169|Usito ID]], [[:d:Property:P13170|ZSL authority ID]], [[:d:Property:P13172|Collectie Nederland ID]], [[:d:Property:P13173|Hachette author ID]], [[:d:Property:P13174|CamerounWeb person ID]], [[:d:Property:P13175|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Property:P13178|OpenSSF Practices ID]], [[:d:Property:P13179|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Property:P13180|Centre d'Etudes Picasso ID]], [[:d:Property:P13181|CUATM statistical code]], [[:d:Property:P13182|CUATM unique identification code]], [[:d:Property:P13183|JudaicaLink person (GND) ID]], [[:d:Property:P13184|teams.by national team ID]], [[:d:Property:P13185|Eyrolles author ID]], [[:d:Property:P13186|Mémoire des avocats ID]], [[:d:Property:P13189|BCU Kirundi-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13190|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13191|WHL player ID]], [[:d:Property:P13192|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Property:P13193|Battle.net game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nonprofit tax status|nonprofit tax status]] (<nowiki>country specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of wich this item is the taxonomic type</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>Number of shading units in a graphics card.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Three Decks conflict ID|Three Decks conflict ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newmark Albanian-English Dictionary ID|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norsk oversettterleksikon ID|Norsk oversettterleksikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/footballdatabase.eu match ID|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Pelajar Edisi Kedua ID|Kamus Pelajar Edisi Kedua ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Berlinische Galerie object ID|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Singapore Unique Entity Number|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lyricfind artist ID|Lyricfind artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant MACM d'un artisite|identifiant MACM d'un artisite]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Syrian Memory person ID|Syrian Memory person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paris Match ID|Paris Match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOSBox Wiki|DOSBox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cimetières de France|Identifiant Cimetières de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Amsterdam Monumentenstad ID|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kyiv Independent Topic|Kyiv Independent Topic]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lutris company ID|Lutris company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Football Teams.com stadium ID|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Play:Right genre ID|Play:Right genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Football National League player ID|Russian Football National League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gaia ID|Gaia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wellcome Collection concept ID|Wellcome Collection concept ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/CVwB Countries that have had a woman serving as Minister of Defense] ** [https://w.wiki/CUKR Leonardo DiCaprio's partners] ([https://x.com/Michal_J_Spacek/status/1870053341436223745 source]) ** [https://w.wiki/CGYX Countries that have most items with Mastodon or PeerTube (ActivityPub) social networks] ([https://wikis.world/redirect/statuses/113582298631341475 source]) ** [https://w.wiki/CVwi Olympians who died during the year 2024] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Deaths_in_2024|source]]) * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject Nonprofit Organizations/Japan|Nonprofit Organizations/Japan]] ** * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/CVtd Items with a sitelink to Dutch Wikipedia and have no P31 and/or P279] ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/AATBE57724357T7QC6EAXNGO2KKBJRDE/ source]) (replace 2x the "nl" into the language code of your language) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q66|Boeing (Q66)]] - American global aerospace and defense corporation * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L348887|julehilsen]] - Christmas greeting in Danish ''' Development ''' * With the winter holidays upon us, the development team is taking a break, and there will be no deployments for Wikidata during this time. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 16|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 18:00, 23 dec. 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27940631 --> == Weekly Summary #660 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-12-30. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 23|#659]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Welcome to 2023’s Final Weekly Summary! ''' A huge thank you to everyone who contributed to the newsletter this year! 🎉 Each of your contributions, whether big or small, has made a difference and has helped us create a vibrant and informative resource for the Wikidata community. 🙏 Let's continue building and sharing knowledge together in the coming year! 🙌✨ '''Discussions''' * Open request for oversight: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Oversight/Ameisenigel|Ameisenigel]] (RfP scheduled to end at 6 January 2025 21:52 UTC) '''Press, articles, blog posts, videos''' * Papers ** [https://doi.org/10.5282/o-bib/6081 Library Data in Wikimedia Projects: Case Study from the Czech Republic] by Jansová, L., Maixnerová, L., & Š´tastná, P. (2024). ''"The paper outlines the collaboration between the National Library of the Czech Republic and Wikimedia since 2006, focusing on linking authority records with Wikipedia articles and training librarians and users. By 2023, the National Library provided most of its databases under a CC0 license, launched a "Wikimedians in Residence" program, and collaborated on projects involving linked data and using authority records in Wikidata. This partnership has enhanced their cooperation for mutual benefit, identifying key factors for their successful long-term collaboration."'' ** [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/24701475.2024.2431798 How have you modelled my gender? Reconstructing the history of gender representation in Wikidata] by Melis, B., Fioravanti, M., Paolini, C., & Metilli, D. (2024). ''"The paper traces the evolution of gender representation in Wikidata, showing how the community has moved from a binary interpretation of gender to a more inclusive model for trans and non-binary identities. The Wikidata Gender Diversity project (WiGeDi) timeline highlights the significant changes influenced by external historical events and the community's increased understanding of gender complexity."'' * Videos: Arabic Wikidata Days 2024 - Data Science Course - First Practical Session: Wikibase-CLI Tool ([https://www.youtube.com/watch?v=rTkF1Y5sOPY part 1], [https://www.youtube.com/watch?v=-fpWNtyO9Qg part 2]) by Saeed Habishan. "The Wikibase-CLI enables command-based interaction with Wikidata using shell scripts and JavaScript. The tool runs on NodeJS and enables automatic reading and editing of Wikidata." '''Tool of the week''' * [https://github.com/lubianat/wikiora WikiORA] - is a tool designed for gene over-representation analysis. It integrates data from Wikidata, Wikipedia, Gene Ontology, and PanglaoDB to help researchers identify significantly enriched gene sets in their data. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13171|bequest income]] (<nowiki>the sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe</nowiki>) **[[:d:Property:P13176|taxon known by this common name]] (<nowiki>taxon item of which this common name refers</nowiki>) **[[:d:Property:P13177|homonymous taxon]] (<nowiki>taxon item of which the taxon name is an exact homonym</nowiki>) **[[:d:Property:P13187|role named as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of its respective work</nowiki>) **[[:d:Property:P13188|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this organization</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13165|PCGames.de product ID]], [[:d:Property:P13166|PUG authority ID]], [[:d:Property:P13167|Three Decks class ID]], [[:d:Property:P13168|Vidas author ID]], [[:d:Property:P13169|Usito ID]], [[:d:Property:P13170|ZSL authority ID]], [[:d:Property:P13172|Collectie Nederland ID]], [[:d:Property:P13173|Hachette author ID]], [[:d:Property:P13174|CamerounWeb person ID]], [[:d:Property:P13175|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Property:P13178|OpenSSF Practices ID]], [[:d:Property:P13179|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Property:P13180|Centre d'Etudes Picasso ID]], [[:d:Property:P13181|CUATM statistical code]], [[:d:Property:P13182|CUATM unique identification code]], [[:d:Property:P13183|JudaicaLink person (GND) ID]], [[:d:Property:P13184|teams.by national team ID]], [[:d:Property:P13185|Eyrolles author ID]], [[:d:Property:P13186|Mémoire des avocats ID]], [[:d:Property:P13189|BCU Kirundi-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13190|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13191|WHL player ID]], [[:d:Property:P13192|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Property:P13193|Battle.net game ID]], [[:d:Property:P13194|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Property:P13195|AniSearch character ID]], [[:d:Property:P13196|Three Decks conflict ID]], [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nonprofit tax status|nonprofit tax status]] (<nowiki>country specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>Number of shading units in a graphics card.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Accused of|Accused of]] (<nowiki>Crime or other misdeed a person has been accused of, but ''not proven or convicted''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newmark Albanian-English Dictionary ID|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norsk oversettterleksikon ID|Norsk oversettterleksikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/hockey1946.ru player id|hockey1946.ru player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/footballdatabase.eu match ID|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Pelajar Edisi Kedua ID|Kamus Pelajar Edisi Kedua ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lyricfind artist ID|Lyricfind artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant MACM d'un artisite|identifiant MACM d'un artisite]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Syrian Memory person ID|Syrian Memory person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paris Match ID|Paris Match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOSBox Wiki|DOSBox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cimetières de France|Identifiant Cimetières de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Amsterdam Monumentenstad ID|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kyiv Independent Topic|Kyiv Independent Topic]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lutris company ID|Lutris company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Football Teams.com stadium ID|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Play:Right genre ID|Play:Right genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Football National League player ID|Russian Football National League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gaia ID|Gaia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wellcome Collection concept ID|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UAF match ID|UAF match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo|Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Vortex software ID|Game Vortex software ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VG247 game ID|VG247 game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Canada's Early Women Writers ID|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mishramilan catalog ID|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica venue ID|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica person ID|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica film ID|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hankook Ilbo tag ID|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rijksmuseum ID|Rijksmuseum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/myCast work ID|myCast work ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/CZYW trees of motifs described in Thompson's motif index (first two levels)] ** [https://w.wiki/CZ$T Think tanks by country] ([https://x.com/AlexHinojo/status/1873636409262670255 source]) ** [https://w.wiki/Ca5f Painters that have died before 1925 but do not have a Wikimedia Commons category on their Wikidata Item] ([https://wikis.world/@magnusmanske/113583435538294677 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Uganda|Uganda]] - aims to be a central hub for the curation of any and all items (biographical, cultural, geographical, organisational, etc...) relating to [[d:Q1036|Uganda (Q1036)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Narration/Folktales|Narration/Folktales]] - creation of Items for motifs described in Thompson's motif index completed ** [[d:Wikidata:WikiProject Nonprofit Organizations/Austria|Austria]] - concerns itself with improving data from nonprofit organizations in Austria * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[D:Wikidata:Database reports/Deleted Wikidata entities used in SDC|Deleted Wikidata entities used in SDC]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q8037764|Wressle Castle (Q8037764)]] - late 14th-century quadrangular castle in East Yorkshire, England, UK * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L750580|ਲੇਟਣ (L750580)]] - in Punjabi (pa) and "لیٹݨ" in Punjabi Shahmukhi (pnb) transliterate to "Leṭaṇ," which means "to lie down" or "to rest" in English. '''Development''' * Most of the development team staff are still taking a break, so no development happened. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Liechtenstein|Liechtenstein]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]</div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 30|Read the full report]]''' · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 23|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:11, 30 dec. 2024 (UTC) · </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28042872 --> == Wikidata weekly summary #661 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-01-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 30|#660]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Constraints_for_Germanies|Constraints for Germanies]] - Following from a property discussion on [[d:Property_talk:P17#German_non-states|P17 (German non-states)]], this RfC aims to find consensus on how to apply constraints that exclude items of historical periods in German history. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]] ''' * [https://wikimedia.pt/eventos/oficina-lexicografia-e-sustentabilidade-linguistica-documentacao-do-mirandes-com-recurso-a-wikidata/ Workshop: Lexicography and linguistic sustainability - Mirandese documentation using Wikidata] This Portuguese-language workshop takes place Thursday 16 January, 10:00 - 17:00, Room 208, 206 at the Faculty of Letters of the University of Porto. * Please submit your proposals for the [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025|Data Reuse Days]] online event until January 12th. See current proposals on the [[d:Event_talk:Data_Reuse_Days_2025|talk page]] and here's some ideas to inspire you: presentations/demos of tools using Wikidata's data (10mins Lightning Talk presentations), discussions and presentations connecting Wikidata editors with reusers and/or explanations and demos on how to use a specific part of the technical infrastructure to reuse Wikidata's data (APIs, dumps, etc.). * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AXIS6LCWODKBHKBBA26KTLZ2BESHWSFA/ Talk to the Search Platform / Query Service Team --January 8, 2025]. The Search Platform Team holds monthly meetings to discuss anything related to Wikimedia search, Wikidata Query Service (WDQS), Wikimedia Commons Query Service (WCQS), etc.! Time: 16:00-17:00 UTC / 08:00 PDT / 11:00 EDT / 17:00 CET * The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 17:00 UTC, 15th January 2025 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/H266YWDOBVUZ3OMANPP7N7BLDHWDAO4N/ Wiki Workshop 2025 Announcement and Call for Papers]. Submission deadline: March 9, 2025 (23:59 AoE) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (fr) [https://george2etexte.wordpress.com/2024/12/12/autrices-au-pseudonyme-masculin/ female authors with male pseudonyms], blog post by ''Le Deuxième Texte'' including SPARQL queries to find female authors with male pseudonyms. * Websites :[https://matlaofmalta.github.io/PRA3006/ Global Dementia and Risk Factors], website by 'Students at the Maastricht Science Programme', includes data visualizations of the prevalence and current treatments of dementia across the world. It utilises data extracted as SPARQL Endpoints from Wikidata. * Papers ** [https://arxiv.org/abs/2412.20942 Ontology-grounded Automatic Knowledge Graph Construction by LLM under Wikidata schema] - This paper proposes an ontology-driven approach to KG construction using LLMs where competency questions guide ontology creation and relation extraction, leveraging Wikidata for semantic consistency. A scalable pipeline minimizes human effort while producing high-quality, interpretable KGs interoperable with Wikidata for knowledge base expansion. By Xiaohan Feng, Xixin Wu & Helen Meng (2024). ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-97-6995-7_39 Knowledge Incorporated Image Question Answering Using Wikidata Repository] - Proposes a Visual Question Answering (VQA) model that integrates external knowledge from Wikidata to address complex open-domain questions by combining image, question, and knowledge modalities. Evaluated on the VQAv2 dataset, the model outperforms prior state-of-the-art approaches, demonstrating improved reasoning and accuracy (Koshti et al., 2024). * Videos: (arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=Kbuks8jCyGw Part 6: SPARQL Demo Session: connecting external services] - Sparql SERVICE clause gives access to additional data such as labels via wikibase:label, interaction with MediaWiki APIs using wikibase:mwapi, and integration of data from subgraphs (such as the main graph and the scholarly articles graph). Integration of data from external SPARQL endpoints such as DBpedia. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/thadguidry/wikidata-entity-linker Wikidata Entity Linker] - is a Microsoft Edge browser extension that creates web links for matching inner HTML text based on a regex format of Q\d+ which is the format of a Wikidata Entity ID. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/SEM4F3VBD3SJ5URR3VXRP26FGO2LSOGN/ email]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://www.leibniz-gemeinschaft.de/karriere/stellenportal/detail/job/show/Job/research-software-engineer-wikibase-expertin-mwd Vacancy: Research Software Engineer / Wikibase-Expert] - The Technische Informationsbibliothek (TIB) located in Hannover has a research position open for someone interested in the deployment, administration and maintenance of open source knowledge management software such as Mediawiki, Wikibase and OpenRefine as part of the NFDI4Culture partnership within the OSL. * January 1, 2025, marked Public Domain Day, with hundreds of 1929 films entering the public domain. [[d:User:Spinster|Sandra]] has shared [[d:User:Spinster/Work notes/202501 1929 US films for Public Domain Day|helpful notes]] to assist in making these films discoverable via [[d:Help:WikiFlix|WikiFlix]], by adding video files to Wikicommons and Wikidata. Join the effort! '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13171|bequest income]] (<nowiki>the sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe</nowiki>) **[[:d:Property:P13176|taxon known by this common name]] (<nowiki>taxon item of which this common name refers</nowiki>) **[[:d:Property:P13177|homonymous taxon]] (<nowiki>taxon item of which the taxon name is an exact homonym</nowiki>) **[[:d:Property:P13187|role named in credits as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of its respective work</nowiki>) **[[:d:Property:P13188|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this organization</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13165|PCGames.de product ID]], [[:d:Property:P13166|PUG authority ID]], [[:d:Property:P13167|Three Decks class ID]], [[:d:Property:P13168|Vidas author ID]], [[:d:Property:P13169|Usito ID]], [[:d:Property:P13170|ZSL authority ID]], [[:d:Property:P13172|Collectie Nederland ID]], [[:d:Property:P13173|Hachette author ID]], [[:d:Property:P13174|CamerounWeb person ID]], [[:d:Property:P13175|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Property:P13178|OpenSSF Practices ID]], [[:d:Property:P13179|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Property:P13180|Centre d'Etudes Picasso ID]], [[:d:Property:P13181|CUATM statistical code]], [[:d:Property:P13182|CUATM unique identification code]], [[:d:Property:P13183|JudaicaLink person (GND) ID]], [[:d:Property:P13184|teams.by national team ID]], [[:d:Property:P13185|Eyrolles author ID]], [[:d:Property:P13186|Mémoire des avocats ID]], [[:d:Property:P13189|BCU Kirundi-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13190|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13191|WHL player ID]], [[:d:Property:P13192|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Property:P13193|Battle.net game ID]], [[:d:Property:P13194|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Property:P13195|AniSearch character ID]], [[:d:Property:P13196|Three Decks conflict ID]], [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Property:P13198|ThePWHL.com player ID]], [[:d:Property:P13199|Play:Right genre ID]], [[:d:Property:P13200|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Property:P13201|Paris Match ID]], [[:d:Property:P13202|Kyiv Independent topic]], [[:d:Property:P13203|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13204|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nonprofit tax status|nonprofit tax status]] (<nowiki>country specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>Number of shading units in a graphics card.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Accused of|Accused of]] (<nowiki>Crime or other misdeed a person has been accused of, but ''not proven or convicted''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norsk oversettterleksikon ID|Norsk oversettterleksikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/hockey1946.ru player id|hockey1946.ru player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/footballdatabase.eu match ID|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Pelajar Edisi Kedua ID|Kamus Pelajar Edisi Kedua ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lyricfind artist ID|Lyricfind artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant MACM d'un artisite|identifiant MACM d'un artisite]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Syrian Memory person ID|Syrian Memory person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOSBox Wiki|DOSBox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cimetières de France|Identifiant Cimetières de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lutris company ID|Lutris company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Football National League player ID|Russian Football National League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gaia ID|Gaia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UAF match ID|UAF match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo|Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Vortex software ID|Game Vortex software ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Canada's Early Women Writers ID|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mishramilan catalog ID|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica venue ID|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica person ID|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica film ID|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hankook Ilbo tag ID|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rijksmuseum ID|Rijksmuseum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/myCast work ID|myCast work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beaux Arts ID|Beaux Arts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Park Merwestein Bomenwijzer ID|Park Merwestein Bomenwijzer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hessian Biography person ID|Hessian Biography person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn|Kvikmyndavefurinn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn person ID|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn company ID|Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHIS educational institution ID|EHIS educational institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Cc7k French Photographers born before 1870, who do not have a French Wikipedia article] ** [https://w.wiki/CdzY The 10 smallest countries with some kind of urban rail transit system] ** [https://w.wiki/Cdzc Last meals of people] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_French_scientific_prizes|French Scientific Prizes]] aims to list French-language awards and to ensure the mention of a source associated with each award. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Property:P641|Items with "sport (P641)" only]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q19455277|2015 Iditarod Q19455277)]] - sled dog race * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L478233|trekke (L478233)]] - Norwegian irregular verb "to pull", "to drag", or "to draw" ''' Development ''' * The development team is just settling back in after the holidays, so there haven’t been any significant updates yet. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 06|Read the full report]]''' · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 30|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:59, 6 jan. 2025 (UTC) · </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28065367 --> == Wikidata weekly summary #662 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-01-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 06|#661]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 17:00 UTC, 15th January 2025 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [https://m.facebook.com/ActivatingBotswana/photos/-join-the-wikidata-bw-2025-training-contest-date-saturday-18012025-time-1000-am-/603821475632432/ Join the Wikidata Training Event 2025] organised by Wikimedia Botswana UG for Wikidata enthusiasts of all levels. Starts 18 Jan 10:00am CAT (UTC+2), registration required. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs **[[metawiki:BHL/Our_outcomes/WiR/Status_updates/2025-01-10|Updates on the Wikimedian-in-Residence at the Biodiversity Heritage Library focusing on Structured Data on Commons and Wikidata]] ** [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2024/Contents/New Zealand report|Wikidata module for the Hidden Figures CURE]] - The newly published Wikidata module for the Hidden Figures CURE teaches undergraduates to use Wikidata for uncovering and highlighting the contributions of hidden figures in natural history, such as women, people of color, and Indigenous peoples. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2024/Contents/Memory of the World report|Memory of the World: Ways forward]] - Efforts to improve the representation of UNESCO's Memory of the World (MOW) international register on Wikidata include new articles, enhanced data quality, and training on creating structured data. Key contributions involve updating Wikipedia and Wikidata entries, addressing data inconsistencies, and expanding the visibility of MOW inscriptions across languages. ** [[diffblog:2025/01/12/empowering-multilingual-knowledge-the-journey-behind-the-1-click-info-extension-powered-by-wikidata/|Empowering Multilingual Knowledge: The Journey Behind the 1-Click-Info Extension Powered by Wikidata]] - Introduces the [[m:Wikidata_One_click_Info_Extension%22OCI%22|1-Click Data extension]] for your browser. A project funded by the Arcadia grant through Wikimedia Deutschland and fiscally sponsored by the Dagbani Wikimedians user group. ** [https://wikimedia.cat/2025/01/09/visibilitzacio-del-domini-public-a-wikidata/ Public domain visibility on Wikidata] (in Catalan). The article discusses how Wikidata is being used to enhance the visibility of public domain works by integrating copyright information and making it easily accessible. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=_U2TDZCGBs8 Tracking Looted Art with Graphs, Graphs and Networks in the Humanities 2022 Conference] ** [https://www.youtube.com/watch?v=3hBerusj198 How Wikimedia Uses AI to Vectorize its Knowledge Base] * Presentations: ''Wikibase e Wikidata per lo studio dell'epigrafia greca'' (in Italian, i.e. Wikibase and Wikidata for the study of Greek epigraphy), presentation at SAEG (Advanced Seminar of Greek Epigraphy) IX in Rome, 10 January 2025, by [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Epìdosis|Epìdosis]] - [[:commons:File:Wikibase e Wikidata per lo studio dell'epigrafia greca - SAEG.pdf|slides]] ''' Tool of the week ''' * [https://www.johl.io/dungeonofknowledge/roguelike.html Dungeon Of Knowledge] - is a roguelike game with Items generated from Wikidata that lets you crawl through the Dungeon of Knowledge in a classic ASCII interface. ([https://wikis.world/@johl@mastodon.xyz/113537541434127802 toot]) ([https://www.johl.io/dungeonofknowledge/ blog]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:User:Zita Zage (WMDE)|Zita Ursula Zage]] has joined the [https://www.wikimedia.de/ueber-uns/ansprechpartner_innen/ Software Communication team] (SCoT) at Wikimedia Deutschland as an intern until the end of June 2025. Welcome Zita! * [https://viaf.org/ VIAF] (cf. [[:d:Q54919|Q54919]] and [[:d:Property:P214|P214]]) underwent a relevant change of interface on January 10; the way of visualizing clusters in JSON format has changed in comparison with [https://www.oclc.org/developer/api/oclc-apis/viaf/authority-cluster.en.html present OCLC documentation] and e.g. http://viaf.org/viaf/102333412/viaf.json doesn't work anymore; this broke most or all Wikidata gadgets using VIAF data; in the absence of official communications from OCLC, developers are trying to understand if the new VIAF interface is stable before changing their gadgets accordingly '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13171|bequest income]] (<nowiki>the sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe</nowiki>) **[[:d:Property:P13176|taxon known by this common name]] (<nowiki>taxon item of which this common name refers</nowiki>) **[[:d:Property:P13177|homonymous taxon]] (<nowiki>taxon item of which the taxon name is an exact homonym</nowiki>) **[[:d:Property:P13187|role named in credits as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of its respective work</nowiki>) **[[:d:Property:P13188|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this organization</nowiki>) **[[:d:Property:P13210|organisation tax status]] (<nowiki>jurisdiction specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13172|Collectie Nederland ID]], [[:d:Property:P13173|Hachette author ID]], [[:d:Property:P13174|CamerounWeb person ID]], [[:d:Property:P13175|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Property:P13178|OpenSSF Practices ID]], [[:d:Property:P13179|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Property:P13180|Centre d'Etudes Picasso ID]], [[:d:Property:P13181|CUATM statistical code]], [[:d:Property:P13182|CUATM unique identification code]], [[:d:Property:P13183|JudaicaLink person (GND) ID]], [[:d:Property:P13184|teams.by national team ID]], [[:d:Property:P13185|Eyrolles author ID]], [[:d:Property:P13186|Mémoire des avocats ID]], [[:d:Property:P13189|BCU Kirundi-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13190|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13191|WHL player ID]], [[:d:Property:P13192|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Property:P13193|Battle.net game ID]], [[:d:Property:P13194|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Property:P13195|AniSearch character ID]], [[:d:Property:P13196|Three Decks conflict ID]], [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Property:P13198|ThePWHL.com player ID]], [[:d:Property:P13199|Play:Right genre ID]], [[:d:Property:P13200|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Property:P13201|Paris Match ID]], [[:d:Property:P13202|Kyiv Independent topic]], [[:d:Property:P13203|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13204|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Property:P13209|Kamus Pelajar ID]], [[:d:Property:P13211|Dictionary of Norwegian Translators ID]], [[:d:Property:P13212|MACM artist ID]], [[:d:Property:P13213|Lutris company ID]], [[:d:Property:P13214|hockey1946.ru player ID]], [[:d:Property:P13215|DOSBoxWiki article]], [[:d:Property:P13216|NBA G League player ID]], [[:d:Property:P13217|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Property:P13218|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Property:P13219|GERS ID]], [[:d:Property:P13220|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Property:P13221|SBOID]], [[:d:Property:P13222|Game Vortex software ID]], [[:d:Property:P13223|Syrian Memory Institution person ID]], [[:d:Property:P13224|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Property:P13225|myCast work ID]], [[:d:Property:P13226|Hessian Biography person (GND) ID]], [[:d:Property:P13227|Beaux-Arts ID]], [[:d:Property:P13228|Gaia ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Accused of|Accused of]] (<nowiki>Crime or other misdeed a person has been accused of, but ''not proven or convicted''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Entry height|Entry height]] (<nowiki>Height of the entrance above ground level for boarding public transport vehicles.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/location code|location code]] (<nowiki>the location code of the location item. Should be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which location code system being used.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lyricfind artist ID|Lyricfind artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cimetières de France|Identifiant Cimetières de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Football National League player ID|Russian Football National League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UAF match ID|UAF match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo|Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Canada's Early Women Writers ID|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica venue ID|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica person ID|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica film ID|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hankook Ilbo tag ID|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rijksmuseum ID|Rijksmuseum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Park Merwestein Bomenwijzer ID|Park Merwestein Bomenwijzer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn|Kvikmyndavefurinn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn person ID|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn company ID|Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHIS educational institution ID|EHIS educational institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geography entry ID|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGLAi ID|DGLAi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique person ID|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norskeflyplasser.no-ID|norskeflyplasser.no-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/taz topic ID|taz topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roman Inscriptions of Britain Online ID|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Olympic Committee ID|Finnish Olympic Committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire du patrimoine bâti de Québec|Répertoire du patrimoine bâti de Québec]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Ci3h Search for Items where description begins with capitalised letters, filter by language, country of citizenship and occupation] ** [https://w.wiki/Ci5D Wikidata Items using the 'smells of' property] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|Writing Systems]] aims to standardize and enhance Wikipedia's coverage of writing systems and related subjects. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink statistics|Some statistics about sitelinks]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q219831|The Night Watch (Q219831)]] - 1642 painting by Rembrandt * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L107276|дополнение (L107276)]] - Rusian noun (dopólnenie) that can mean "addition", "supplement" or an "an object" ''' Development ''' * Wikidata Query Service UI: We fixed a long-standing issue with missing edge labels in graph visualisations ([[phab:T317702]]) * Wikibase REST API: We implemented a [[d:Wikidata talk:REST API feedback round#Give us feedback on the search proof of concept in the REST API!|proof of concept for a search endpoint]] you can try out. * EntitySchemas: We’re working on language fallback for the heading on EntitySchema pages ([[phab:T228423]]) * Language codes: We cleaned up language codes in WikibaseLexeme after moving some of them to CLDR ([[phab:T352922]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject Govdirectory/Greenland|Greenland]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 06|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:25, 13 jan. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28092985 --> == Wikidata weekly summary #663 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-01-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 13|#662]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Xezbeth|Xezbeth]] - RfP scheduled to end after 26 January 2025 09:17 (UTC). ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming]]: ** [https://calendar.colorado.edu/event/black-history-month-wikidata-comics-edit-a-thon Edit-A-Thon for Black History Month]: 12 February 1300 - 1500 MST (UTC+7) is an onsite event at the University of Colorado Boulder, with a theme to add or expand items on Black and African-American comics creators. ** [[d:Event:Data Reuse Days 2025|Data Reuse Days 2025]] is from February 18 to 27, 2025! This is an online event focusing on how people and organizations use Wikidata's data to build interesting applications and tools. Don't forget to register so we can know you are coming. * Past: Missed the Q1 Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session log here: [[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2025-01-15|2025-01-15 (Q1 2025)]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://blog.rayberger.org/cleaning-up-legacy-wikipedia-links Cleaning up legacy Wikipedia links in Open Library]: The blog post discusses cleaning up outdated Wikipedia links to improve article accuracy and navigation, while highlighting the importance of integrating Wikidata for better data management. * Papers ** [https://doi.org/10.36253/jlis.it-630 Tiziana Possemato, ''Recording Gender in the Person Entity: An Ongoing Discussion'']: it compares the practices of gender-registration of person-type entities in LCNAF and ISNI with the use of P21 in Wikidata. By Ray Berger ** [https://arxiv.org/abs/2501.06699v1 Large Language Models, Knowledge Graphs and Search Engines - A Crossroads for Answering Users' Questions]: this paper seeks to establish a taxonomy of user information needs to help establish a roadmap of future research for finding synergies between LLM's, Search engines and Knowledge graphs. By Hogan et al., (2025) * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=QQRKMWFK5yE Replacing deprecated Wikipedia links with Wikidata items in Open Library] ** [https://www.youtube.com/watch?v=jjrDTHdsWOo&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Tracking Looted Art with Wikidata Queries] - As part of ''Art History Loves Wiki 25'', Laurel Zuckerman will show how Wikidata SPARQL queries can aid provenance researchers and historians find, identify and track looted art. ** [https://www.youtube.com/watch?v=HZnAp7oovlg OpenStreetMap and Wikidata in Disaster Times]: Ormat Murat Yilmaz will speak on how Wikidata and OSM play a role in coordinating relief efforts by providing a collaborative platform for providing data about affected areas. Part of WM CEE meeting 2024 Istanbul. ** [https://www.youtube.com/watch?v=aMDO5ZMYyLg&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Serbian Novels on Wikidata]: Presented by Filip Maljkovič on the progress and process of adding Serbian literature into Wikidata, using OCR methods to map pages and assign Properties. ** (german)[https://www.youtube.com/watch?v=tL7cj6h6YZk Wikidata for NGOs: Use and network open data sensibly]: Johan Hoelderle discusses how nonprofits can benefit from the largest free knowledge base and show what potential open data offers for non-profit projects. ** [https://www.youtube.com/watch?v=Khj5jIOeKHE Data partnerships and Libraries combating misinformation]: WMDE's [[d:User:Alan Ang (WMDE)|Alan Ang]] delivers a speech on how GLAM institutions can help prevent the spread of dis- and misinformation whether hallucinatory AI or malicious, part of the Wikimedia+Libraries International Convention 2025. ''' Tool of the week ''' * [https://fist.toolforge.org/file_candidates/#/ Wikidata file candidates📱] - This tool can show you candidate matches of Wikidata Items to files on Commons and Flickr. ([http://magnusmanske.de/wordpress/archives/509 original blog]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://github.com/OpenRefine/OpenRefine/releases/tag/3.9-beta1 OpenRefine 3.9-beta1 was released] * [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/50824818/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-?jobDbPVId=179781902&l=en Product Manager: Wikibase Suite]: Wikimedia Deutschland is looking for a PM to lead Wikibase Suite, empowering institutions like GLAMs and research groups to build customizable linked knowledge bases and contribute to the world’s largest open data graph. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13210|organisation tax status]] (<nowiki>jurisdiction specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Property:P13238|entry height]] (<nowiki>height of the entrance above ground level for boarding vehicles</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13194|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Property:P13195|AniSearch character ID]], [[:d:Property:P13196|Three Decks conflict ID]], [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Property:P13198|ThePWHL.com player ID]], [[:d:Property:P13199|Play:Right genre ID]], [[:d:Property:P13200|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Property:P13201|Paris Match ID]], [[:d:Property:P13202|Kyiv Independent topic]], [[:d:Property:P13203|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13204|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Property:P13209|Kamus Pelajar ID]], [[:d:Property:P13211|Dictionary of Norwegian Translators ID]], [[:d:Property:P13212|MACM artist ID]], [[:d:Property:P13213|Lutris company ID]], [[:d:Property:P13214|hockey1946.ru player ID]], [[:d:Property:P13215|DOSBoxWiki article]], [[:d:Property:P13216|NBA G League player ID]], [[:d:Property:P13217|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Property:P13218|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Property:P13219|GERS ID]], [[:d:Property:P13220|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Property:P13221|SBOID]], [[:d:Property:P13222|Game Vortex software ID]], [[:d:Property:P13223|Syrian Memory Institution person ID]], [[:d:Property:P13224|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Property:P13225|myCast work ID]], [[:d:Property:P13226|Hessian Biography person (GND) ID]], [[:d:Property:P13227|Beaux-Arts ID]], [[:d:Property:P13228|Gaia ID]], [[:d:Property:P13229|Franceinfo journalist ID]], [[:d:Property:P13230|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Property:P13231|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Property:P13232|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Property:P13233|Ukrainian Association of Football match ID]], [[:d:Property:P13234|Rijksmuseum ID]], [[:d:Property:P13235|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Property:P13236|Danbooru tag]], [[:d:Property:P13237|Russian Football National League player ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/location code|location code]] (<nowiki>the location code of the location item. Should be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which location code system being used.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliography for subject|Bibliography for subject]] (<nowiki>Wikidata property on this item providing a link to a bibliography about the subject that is a good starting point.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/likes / dislikes|likes / dislikes]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of goals scored in penalty shootouts|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/broadcasting days and time|broadcasting days and time]] (<nowiki>days of the week in which a TV or radio program is broadcasted</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Canada's Early Women Writers ID|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Park Merwestein Bomenwijzer ID|Park Merwestein Bomenwijzer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn|Kvikmyndavefurinn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn person ID|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn company ID|Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHIS educational institution ID|EHIS educational institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geography entry ID|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGLAi ID|DGLAi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique person ID|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norskeflyplasser.no-ID|norskeflyplasser.no-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/taz topic ID|taz topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roman Inscriptions of Britain Online ID|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Olympic Committee ID|Finnish Olympic Committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire du patrimoine bâti de Québec|Répertoire du patrimoine bâti de Québec]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (French)|RFI topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (English)|RFI topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (Spanish)|RFI topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EJU profile ID|EJU profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/University of Pécs teachers identifier|University of Pécs teachers identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ROAR id|ROAR id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPB profile ID|CPB profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TERMCAT term ID|TERMCAT term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handle prefix|Handle prefix]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Soccer player ID|U.S. Soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Celfic FC player ID|Celfic FC player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WSGF game ID|WSGF game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sutian entry ID|Sutian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiHow article ID|wikiHow article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Graceful17 ID|Graceful17 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IATI Organisation Identifier|IATI Organisation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Suno artist ID|Suno artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VAi Archiefhub Agent ID|VAi Archiefhub Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerbase season ID|Soccerbase season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlaymakerStats season ID|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN.com football match ID|ESPN.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurosport person ID|Eurosport person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newsweek topic ID|Newsweek topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New York Post topic ID|New York Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RaiPlay Sound IDs|RaiPlay Sound IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Church and Organization Dictionary Identifier|Chinese Church and Organization Dictionary Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDLC entry ID|DDLC entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fluorophores.org substance ID|Fluorophores.org substance ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/CnZG Most common eponyms] (a name or noun formed after a person) ** [https://w.wiki/FRz Number of Lexemes including recordings from Lingua Libre by language] ** [https://w.wiki/CnZP Boiling point of alkanes] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Boiling_point_of_alkanes|source]]) ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/APjvLNGJSiKismGqMmYUogq6Ieq6qgkAcSc8M2AYsKw Train station in Germany without image] ([[d:Wikidata:Request_a_query#train_stations_in_Germany_without_image|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject IIT|WikiProject IIT]] aims to describe current and former IIT faculty members. The following property schema is based on a similar schema found at [[Wikidata:WikiProject IUPUI University Library|WikiProject IUPUI University Library]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject sum of all paintings/Historic collections|Sum of all paintings/Historic collections]] - keep track of historic collections as part of the provenance of paintings * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [http://tools.wmflabs.org/wikidata-todo/project_stats.php Links per language] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q3030|4 Vesta (Q3030)]] - second largest asteroid of the main asteroid belt * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L347296|L347296]] - Tamil noun that can mean "priest", "teacher" or "preceptor" ''' Development ''' * mul language code: [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata-tech@lists.wikimedia.org/thread/CEANO2X2PMFMEBFY6ZTCUUYR4P6O54CD/ The "mul" language code for labels, descriptions and aliases will be fully enabled on #Wikidata starting 28th Jan!] * Constraint violations: ** We’re making good progress on checking format constraints more efficiently and with fewer errors ([[phab:T380751|T380751]]) ** We’re working on making distinct-values constraint checks works with the split Query Service ([[phab:T369079|T369079]]) * EntitySchemas: We’re working on making the heading on EntitySchema pages apply language fallback ([[phab:T228423|T228423]]) * Search: We’ve started working on the new search UI component which will let you search for additional entity types from the main search bar and not just Items anymore ([[phab:T338483|T338483]]) * Wikibase REST API: We're working on adding search to the API ([[phab:T383209|T383209]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject Govdirectory/United States of America|United States of America]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 13|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 21:38, 20 jan. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28136359 --> == Wikidata weekly summary #664 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-01-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 20|#663]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Xezbeth|Xezbeth]] (closed as successful). Welcome onboard \o/ ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/UYJB44NLH4SEB6QC4LDTL6T6OG3H3C7L/ Call for Proposals: IslandoraCon 2025]. ''"IslandoraCon brings together a community of librarians, archivists, cultural heritage collections managers, technologists, developers, project managers, and open source project enthusiasts in support of the Islandora framework for digital curation and asset management."'' Deadline for session proposals: February 14, 2024. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [http://simia.net/wiki/Progress_in_lexicographic_data_in_Wikidata_2024 Progress in lexicographic data in Wikidata 2024] by Denny Vrandečić. See also ** [http://simia.net/wiki/Languages_with_the_best_lexicographic_data_coverage_in_Wikidata_2024 Languages with the best lexicographic data coverage in Wikidata 2024] ** [http://simia.net/wiki/Wikidata_lexicographic_data_coverage_for_Croatian_in_2024 Wikidata lexicographic data coverage for Croatian in 2024] * Videos ** (replay) [https://www.youtube.com/playlist?list=PLs-DUSOdPkl7GiF6yPQH8vYhr8trSEY-s Arabic Wikidata Days 2024] full playlist ** [https://www.youtube.com/watch?v=faUAEZBf7dA NYC Parks on Wikidata] (Wikipedia Day NYC 22nd Birthday Bash) ** [https://www.youtube.com/watch?v=znuP1Rp_YZc From books to Bytes (10): Factgrid. A Wikibase instance for historical data] ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Bamyers99/PhotoNearby.js|PhotoNearby.js]] - a user script that checks Wikimedia Commons for a nearby photo if no [[d:Property:P18|image (P18)]] statement and has [[d:Property:P625|coordinate location (P625)]]. Displays above the Statements heading. Defaults to a 500 meter radius. Displays a link to WikiShootMe. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * As part of an effort to benchmark open source SPARQL engines on Wikidata, the page [[d:Wikidata:Scaling_Wikidata/Benchmarking/Existing_Benchmarks|Wikidata:Scaling Wikidata/Benchmarking/Existing Benchmarks]] contains some initial results and analyses of benchmarking Blazegraph, MilleniumDB, QLever, and Virtuoso on several existing SPARQL query benchmarks for Wikidata. There are some surprising results there, particularly related to different answers produced by different engines. Suggestions on how to improve the effort or provide deeper explanations of the results are particularly welcome on the discussion page. * '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13210|organisation tax status]] (<nowiki>jurisdiction specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Property:P13238|entry height]] (<nowiki>height of the entrance above ground level for boarding vehicles</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Property:P13198|ThePWHL.com player ID]], [[:d:Property:P13199|Play:Right genre ID]], [[:d:Property:P13200|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Property:P13201|Paris Match ID]], [[:d:Property:P13202|Kyiv Independent topic]], [[:d:Property:P13203|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13204|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Property:P13209|Kamus Pelajar ID]], [[:d:Property:P13211|Dictionary of Norwegian Translators ID]], [[:d:Property:P13212|MACM artist ID]], [[:d:Property:P13213|Lutris company ID]], [[:d:Property:P13214|hockey1946.ru player ID]], [[:d:Property:P13215|DOSBoxWiki article]], [[:d:Property:P13216|NBA G League player ID]], [[:d:Property:P13217|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Property:P13218|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Property:P13219|GERS ID]], [[:d:Property:P13220|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Property:P13221|SBOID]], [[:d:Property:P13222|Game Vortex software ID]], [[:d:Property:P13223|Syrian Memory Institution person ID]], [[:d:Property:P13224|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Property:P13225|myCast work ID]], [[:d:Property:P13226|Hessian Biography person (GND) ID]], [[:d:Property:P13227|Beaux-Arts ID]], [[:d:Property:P13228|Gaia ID]], [[:d:Property:P13229|Franceinfo journalist ID]], [[:d:Property:P13230|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Property:P13231|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Property:P13232|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Property:P13233|Ukrainian Association of Football match ID]], [[:d:Property:P13234|Rijksmuseum ID]], [[:d:Property:P13235|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Property:P13236|Danbooru tag]], [[:d:Property:P13237|Russian Football National League player ID]], [[:d:Property:P13239|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Property:P13240|taz ID]], [[:d:Property:P13241|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Property:P13242|Répertoire du patrimoine bâti de Québec ID]], [[:d:Property:P13243|Game Jolt username]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/location code|location code]] (<nowiki>the location code of the location item. Should be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which location code system being used.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliography for subject|Bibliography for subject]] (<nowiki>Wikidata property on this item providing a link to a bibliography about the subject that is a good starting point.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/likes / dislikes|likes / dislikes]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of goals scored in penalty shootouts|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/broadcasting days and time|broadcasting days and time]] (<nowiki>days of the week in which a TV or radio program is broadcasted</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/reverse compound|reverse compound]] (<nowiki>compound where the parts are reversed</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/cognate-citation|cognate-citation]] (<nowiki>lexeme with with the same etymological origin and where a source supports it.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche (inventaire)|Instrument de recherche (inventaire)]] (<nowiki>{{Translate this | fr = <!-- | xx = descriptions dans d'autres langues --> }}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche|Instrument de recherche]] (<nowiki>document containing detailed information about a specific collection of papers or records within an archive</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Ratsinformationssystem|Ratsinformationssystem]] (<nowiki>Link to the council information system of the municipality</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name with acutes|name with acutes]] (<nowiki>item name with acute accents showing stressed vowels</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn|Kvikmyndavefurinn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn person ID|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn company ID|Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHIS educational institution ID|EHIS educational institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geography entry ID|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGLAi ID|DGLAi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique person ID|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norskeflyplasser.no-ID|norskeflyplasser.no-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Olympic Committee ID|Finnish Olympic Committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (French)|RFI topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (English)|RFI topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (Spanish)|RFI topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EJU profile ID|EJU profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/University of Pécs teachers identifier|University of Pécs teachers identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ROAR id|ROAR id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPB profile ID|CPB profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TERMCAT term ID|TERMCAT term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handle prefix|Handle prefix]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Soccer player ID|U.S. Soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Celfic FC player ID|Celfic FC player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WSGF game ID|WSGF game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sutian entry ID|Sutian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiHow article ID|wikiHow article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Graceful17 ID|Graceful17 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IATI Organisation Identifier|IATI Organisation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Suno artist ID|Suno artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VAi Archiefhub Agent ID|VAi Archiefhub Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerbase season ID|Soccerbase season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlaymakerStats season ID|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN.com football match ID|ESPN.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurosport person ID|Eurosport person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newsweek topic ID|Newsweek topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New York Post topic ID|New York Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RaiPlay Sound IDs|RaiPlay Sound IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Church and Organization Dictionary Identifier|Chinese Church and Organization Dictionary Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDLC entry ID|DDLC entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fluorophores.org substance ID|Fluorophores.org substance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yahoo Knowledge Graph ID|Yahoo Knowledge Graph ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID|Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Modern China Biographical Database ID|Modern China Biographical Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Engineers Relational Database ID|Chinese Engineers Relational Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Biographical Encyclopaedia of Islamic Philosophy ID|The Biographical Encyclopaedia of Islamic Philosophy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd studio ID|Letterboxd studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Izvestia topic ID|Izvestia topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Late Antiquity ID|The Oxford Dictionary of Late Antiquity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum Data Service museum ID|Museum Data Service museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID|BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/booru tag|booru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de game ID|critify.de game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Iowa State University Library Vocabularies ID|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MikuWiki article ID|MikuWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trade register Switzerland ID|Trade register Switzerland ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSR package|JSR package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Storytel author ID|Storytel author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TvStar.info person ID|TvStar.info person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/CrWS Pairs of things, of different types, that smell of the same thing]. ([[:d:Wikidata:WikiProject_Smell/Tools-tasks|Source]]) ** [https://w.wiki/CrfV Literary work (1700-1830) with more than 25 sitelinks] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Old_books_that_appear_on_lots_of_wikipedias?|source]]) ** [https://w.wiki/Crfk What are the statistics for lexemes in language A that are derived from lexemes in language B?] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Lexeme_Etymological_data_for_language|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject No Longer at the Margins|No Longer at the Margins]] - aims to highlight and document the contributions of women in science, ensuring their visibility and recognition in the historical and archival record by addressing biases and gaps in representation. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/commonsmerge|Merge candidates based on same commons category]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q309988|Karlsruhe Institute of Technology (Q309988)]] - technical university and research center in Karlsruhe, Germany * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L113869|истина (L113869)]] - Russian noun (pronounced "istina"), translates to "truth", "reality" or a fact in English. ''' Development ''' * Storage growth: We are making some changes to the terms-related database table in order to scale better ([[phab:T351802]]) * Constraint violations: We’re working on making distinct-values constraint checks works with the split Query Service ([[phab:T369079]]) * EntitySchemas: We’re working on making the heading on EntitySchema pages apply language fallback ([[phab:T228423]]) * Search: We are working on the new search UI component which will let you search for additional entity types from the main search bar and not just Items anymore ([[phab:T338483]]) * Wikibase REST API: We're continuing the work on adding search to the API ([[phab:T383209]]) * Lua: We are investigating if we can increase the Entity Usage Limit on client pages ([[phab:T381098]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United States of America|United States of America]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 20|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 19:36, 27 jan. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28179464 --> == Weekly Summary #665 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-02-03. Missed the previous one? See issue [[d:Wikidata:Status updates/2025 02 03|#664]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/WhitneyBot|WhitneyBot]] - Task: Sync artist data from the [[w:Whitney_Museum|Whitney Museum of American Art's]] collection to Wikidata. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ZLBot|ZLBot]] - Closed as unsuccessful. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Proper_names_in_multiple_languages|Proper names in multiple languages]] - This RfC seeks to address concerns regarding the recent MUL announcement for [[d:Help:Default_values_for_labels_and_aliases|default values for labels and aliases]]. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** We are excited to reveal [[d:Wikidata:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]] will be returning this year, keep an eye on the project page for more details to come, and block your calendar for October 31 - November 2. ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! The next [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/Starting_A_Wikidata_Project|LD4 Wikidata Affinity Group project]] series session on Tuesday, 4 February, 2025 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET [https://zonestamp.toolforge.org/1738688400 Time Zone Converter] Eric Willey will be facilitating a series of four sessions focused on starting a Wikidata project from the foundation up at your institution. The first session will focus on selling your project to administrators. ** Wikidata Indonesia is holding a [https://www.instagram.com/p/DFhh69fv7qg/ Datathon] (February 5 - 7) and [https://www.instagram.com/p/DFekzK5PCzE/ Quiz] (January 31 - February 7), take part! ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #73 February 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Taipei {{Q|61752245}} ** [[d:Event:Data Reuse Days 2025|Data Reuse Days]], February 18-27: online event dedicated to the applications using Wikidata's data and their technical setup. [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025#Sessions|A first version of the program]] is now available. Make sure to [[d:Special:RegisterForEvent/1050|register]] to receive the event's access links. ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/DULCWTDLOMIRQYLBPSIVZZXDGTX7ZLMJ/ Talk to the Search Platform / Query Service Team - February 12].Time: 16:00-17:00 UTC / 08:00 PST / 11:00 EST / 17:00 CET ** [https://events.illinoisstate.edu/event/why-wikidata-introduction-and-edit-a-thon/ Why Wikidata? and edit-a-thon] hosted by Illinois State University on February 4, 1400 - 1600 CST (UTC-6). Eric Willey and Rebecca Fitzsimmons will hold a hands-on demonstration of Wikidata, at the Milner Library, ISU (Room 165). * Past Events ** [[m:Event:Wikimedia_Canada/Wikidata_Workshop_Jan_2025|Wikidata Workshop Jan 2025]] - Hosted by Wikimedia Canada, this workshop offered 2 sessions for English and French-speaking attendees. Subjects covered include the basics of Wikidata, intro to editing, linking photos to Commons and how to query Wikidata. The workshop took place 30 January 01:00 - 03:00 UTC. '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** Bob duCharme, author of ''Learning SPARQL'' posts a blog entry on [https://www.bobdc.com/blog/filterforeignliterals/ filtering (only) foreign labels] from a SPARQL query, using the WDQS to illustrate their example. ** (german)[https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/abitech-2025-0011/html How does library work in the Wikiverse affect the use of your own holdings?] - Wikidata enthusiast Christian Erlinger explores in this article how GLAM institutions measure their contributions to the Wikiverse and how Wikidata items and sitelinking contribute to their connectedness. * Papers ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-78952-6_48 Towards a Sustainable Community-Driven Documentation of Semantic Web Tools] A Wikidata-based toolkit to help knowledge engineers and developers find and document semantic web tools by categorizing them into a taxonomy and integrating GitHub metadata to track their maintenance status. By A. Reiz, F.J. Ekaputra & N. Mihindukulasooriya (2025). ** [[commons:File:FOSDEM-2025-Wikidata-Wikibase-JohnSamuel.pdf|From Open Collaboration to Customized Control - Transitioning from Wikidata to Wikibase]] by John Samuel at FOSDEM 2025 (Track: Collaboration and Content Management) on February 1, 2025. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=T-q8vgVOrQM Biodiversity Heritage Library Creator IDs on Wikidata via Mix'n'match] - Tiago Lubiana will demonstrate the workflow of Mix'n'Match curation and adding BHL Creator ID's to Wikidata. ** (arabic)[https://www.youtube.com/watch?v=7zmFylVYalc OpenRefine and QuickStatements] - In this 2nd session of the Arabic Wikidata Days 2024, advanced skills of OR such as improving and importing tabular data. QS will also be demonstrated and how it simplifies adding and editing Wikidata. Presented by Professor Qais Shraideh. ** [https://www.youtube.com/watch?v=v82D_Q2MFVk Resource, Description & Access & STA] - Michaela Edelmann introduces the cataloging platform that runs on Wikibase for the German-speaking DACH countries. ** (Czech) 25th Annual Conference: National Archives of Czech Republic had 2 segments for Wikibases: [https://www.youtube.com/watch?v=nssngihJCnQ&t=2098s Wikibase for Welsh Authority Control] and [https://www.youtube.com/watch?v=nssngihJCnQ&t=2896s Wikibase: a tool for creating/sharing LOD] * Presentations ** [https://zenodo.org/records/14755184 New developments of Wikibase-as-a-Service] at the Open Science Lab (part of NFDI4Culture). Presented at Art Loves History Wiki Conference, it shows developments to the WB software suite. '''Tool of the week''' * [https://holonetgalacticmap-frontend.vercel.app/ Holonet Galactic Map] - Explore information and facts of the planets that inhabit the Star Wars universe, powered by Wikidata. '''Other Noteworthy Stuff''' * ⚠️ '''Wikidata Query Service graph split''': The graph split is about 2 months away. If you are doing queries that involve scholarly articles or if you have an application that does you will be affected. Please check [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split]] for details. * We ([[d:User:Peter F. Patel-Schneider|Peter F. Patel-Schneider]] and [[User:Egezort|Egezort]]) want to run a course on the Wikidata Ontology for a limited number of participants. Designed for those already familiar with Wikidata, it will present information about ontologies and how they form the core of Wikidata, incorporating several exercises on analyses of and fixes to the Wikidata ontology. Upon successful completion (ending with a group project in consultation by us), participants will receive certificates. Please give feedback and suggestions to improve the structure and course content (found in more detail at [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|WikiProject:Ontology Course]]) which will be incorporated into our Wikimedia [[M:Grants:Project/Rapid|rapid grant application]] to support the effort. Interested in helping or want to share your thoughts? [[d:Wikidata_talk:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|Let us know]]. * Several database changes will impact Wikidata in the coming months, including the migration of the term store (<code>wbt_ tables</code>) to a dedicated cluster to improve performance and enable future growth. This move will speed up most Wikidata SQL queries but prevent direct joins between term store data and other Wikidata tables. Additionally, the wb_type table will be removed, with its mapping hardcoded in Wikibase, simplifying the codebase. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata-tech@lists.wikimedia.org/thread/7AMRB7G4CZ6BBOILAA6PK4QX44MUAHT4/ More details]. * Call for projects and mentors for Google Summer of Code 2025! Deadline: February 28th. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GQWJNAPQFXZRW2KN4AO3OV5YMVMO6SNQ/ More info]! * [https://www.wikimedia.de/presse/europaeischer-open-source-award-fuer-lydia-pintscher-auszeichnung-fuer-ihren-beitrag-zu-wikidata/ Lydia Pintscher awarded the] [[d:Q131702864|European Open Source Award]] - Wikidata Portfolio Manager for WMDE, Lydia's contributions to the development of Wikidata have been recognised in the category of ''Advocacy and Awareness''. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13210|organisation tax status]] (<nowiki>jurisdiction specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) ***[[:d:Property:P13238|entry height]] (<nowiki>height of the entrance above ground level for boarding vehicles</nowiki>) ***[[:d:Property:P13251|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit (GPU)</nowiki>) ***[[:d:Property:P13252|land acknowledgement]] (<nowiki>acknowledgement of indigenous or native people who live and whose ancestors lived at a location</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Property:P13209|Kamus Pelajar ID]], [[:d:Property:P13211|Dictionary of Norwegian Translators ID]], [[:d:Property:P13212|MACM artist ID]], [[:d:Property:P13213|Lutris company ID]], [[:d:Property:P13214|hockey1946.ru player ID]], [[:d:Property:P13215|DOSBoxWiki article]], [[:d:Property:P13216|NBA G League player ID]], [[:d:Property:P13217|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Property:P13218|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Property:P13219|GERS ID]], [[:d:Property:P13220|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Property:P13221|SBOID]], [[:d:Property:P13222|Game Vortex software ID]], [[:d:Property:P13223|Syrian Memory Institution person ID]], [[:d:Property:P13224|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Property:P13225|myCast work ID]], [[:d:Property:P13226|Hessian Biography person (GND) ID]], [[:d:Property:P13227|Beaux-Arts ID]], [[:d:Property:P13228|Gaia ID]], [[:d:Property:P13229|Franceinfo journalist ID]], [[:d:Property:P13230|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Property:P13231|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Property:P13232|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Property:P13233|Ukrainian Association of Football match ID]], [[:d:Property:P13234|Rijksmuseum ID]], [[:d:Property:P13235|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Property:P13236|Danbooru tag]], [[:d:Property:P13237|Russian Football National League player ID]], [[:d:Property:P13239|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Property:P13240|taz ID]], [[:d:Property:P13241|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Property:P13242|Répertoire du patrimoine bâti de Québec ID]], [[:d:Property:P13243|Game Jolt username]], [[:d:Property:P13244|Kvikmyndavefurinn work ID]], [[:d:Property:P13245|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Property:P13246|EHIS educational institution ID]], [[:d:Property:P13247|WSGF game ID]], [[:d:Property:P13248|‎Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Property:P13249|‎Museum Data Service museum ID]], [[:d:Property:P13250|HonestGamers game ID]], [[:d:Property:P13253|Pappers executive ID]], [[:d:Property:P13254|Islamic Philosophy ID]], [[:d:Property:P13255|L'Humanité topic ID]], [[:d:Property:P13256|Kamus Dewan Edisi Tiga ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/location code|location code]] (<nowiki>the location code of the location item. Should either be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which location code system being used, or be used as the qualifier of {{P|31}}.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliography for subject|Bibliography for subject]] (<nowiki>Wikidata property on this item providing a link to a bibliography about the subject that is a good starting point.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/likes / dislikes|likes / dislikes]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of goals scored in penalty shootouts|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/broadcasting days and time|broadcasting days and time]] (<nowiki>days of the week in which a TV or radio program is broadcasted</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reverse compound|reverse compound]] (<nowiki>compound where the parts are reversed</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/cognate-citation|cognate-citation]] (<nowiki>lexeme with with the same etymological origin and where a source supports it.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche (inventaire)|Instrument de recherche (inventaire)]] (<nowiki>{{Translate this | fr = <!-- | xx = descriptions dans d'autres langues --> }}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche|Instrument de recherche]] (<nowiki>document containing detailed information about a specific collection of papers or records within an archive</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Ratsinformationssystem|Ratsinformationssystem]] (<nowiki>Link to the council information system of the municipality</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name with acutes|name with acutes]] (<nowiki>item name with acute accents showing stressed vowels</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/doors open on the… / exit train on the…|doors open on the… / exit train on the…]] (<nowiki>side of the train where the doors open at this station or only side where this vehicle has doors</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/directs readers to|directs readers to]] (<nowiki>document or class of documents to which this item or class directs readers (aliases: is citation of {{!}} links to {{!}} refers to {{!}} target)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/items classified|items classified]] (<nowiki>class of items that this classification system classifies (aliases: items categorized {{!}} classifies {{!}} categorizes)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reason not to be used with instances of|reason not to be used with instances of]] (<nowiki>clarification for why P31 (instance of) can not be used with this property</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/dislikes of fictional character|dislikes of fictional character]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/AI-generated media prompt|AI-generated media prompt]] (<nowiki>exact prompt that was used to generate an AI-generated media</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Text-to-image software used for creation|Text-to-image software used for creation]] (<nowiki>text-to-image generation software that was used to create this media or work</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/schism|schism]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Lemmy instance URL|Lemmy instance URL]] (<nowiki>the Lemmy instance of/about the subject</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geography entry ID|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGLAi ID|DGLAi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique person ID|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norskeflyplasser.no-ID|norskeflyplasser.no-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Olympic Committee ID|Finnish Olympic Committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (French)|RFI topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (English)|RFI topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (Spanish)|RFI topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EJU profile ID|EJU profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/University of Pécs teachers identifier|University of Pécs teachers identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ROAR id|ROAR id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPB profile ID|CPB profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TERMCAT term ID|TERMCAT term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handle prefix|Handle prefix]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Soccer player ID|U.S. Soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Celfic FC player ID|Celfic FC player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sutian entry ID|Sutian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiHow article ID|wikiHow article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Graceful17 ID|Graceful17 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IATI Organisation Identifier|IATI Organisation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Suno artist ID|Suno artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VAi Archiefhub Agent ID|VAi Archiefhub Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerbase season ID|Soccerbase season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlaymakerStats season ID|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN.com football match ID|ESPN.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurosport person ID|Eurosport person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newsweek topic ID|Newsweek topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New York Post topic ID|New York Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RaiPlay Sound IDs|RaiPlay Sound IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Church and Organization Dictionary Identifier|Chinese Church and Organization Dictionary Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDLC entry ID|DDLC entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fluorophores.org substance ID|Fluorophores.org substance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yahoo Knowledge Graph ID|Yahoo Knowledge Graph ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID|Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Modern China Biographical Database ID|Modern China Biographical Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Engineers Relational Database ID|Chinese Engineers Relational Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd studio ID|Letterboxd studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Izvestia topic ID|Izvestia topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Late Antiquity ID|The Oxford Dictionary of Late Antiquity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID|BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/booru tag|booru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de game ID|critify.de game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Iowa State University Library Vocabularies ID|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MikuWiki article ID|MikuWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trade register Switzerland ID|Trade register Switzerland ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSR package|JSR package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Storytel author ID|Storytel author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TvStar.info person ID|TvStar.info person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Amazon Music track ID|Amazon Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Trust Heritage Records ID|National Trust Heritage Records ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Toonopedia ID|Toonopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oorlogsbronnen-identifier|Oorlogsbronnen-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPC Zone game ID|CPC Zone game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Patristic Text Archive|Patristic Text Archive]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteca italiana work ID|Biblioteca italiana work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'une œuvre au MACM|identifiant d'une œuvre au MACM]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nesdb.se game ID|nesdb.se game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur le site du musée du diocèse de Lyon|Identifiant d'une personne sur le site du musée du diocèse de Lyon]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Número de Identificación Tributaria|Número de Identificación Tributaria]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note trail identifier|Hiking Note trail identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note mountain identifier|Hiking Note mountain identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Video Game History Foundation Library|Video Game History Foundation Library]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex Music track ID|Yandex Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PromoDJ track ID|PromoDJ track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jamendo track ID|Jamendo track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Know Your Meme slug|Know Your Meme slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CriticDB IDs|CriticDB IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID|Euronews topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID|RFI topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service topic ID|Algeria Press Service topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note chalet identifier|Hiking Note chalet identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Marxism ID|Encyclopedia of Marxism ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Cvmf Old books (1700 - 1830) with many (+25) Sitelinks] ** [https://w.wiki/CrbD List of translated songs or musical works, with 'role named in credits' as a qualifier] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:[[d:Wikidata:WikiProject Musée d'art contemporain de Montréal|WikiProject Musée d'art contemporain de Montréal]] - This project with the Museum of Contemporary Art of Montreal aims to share its data model. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Antiquity/Patristic_Text_Archive|Antiquity: Patristic Text Archive]] is a web archive for (mostly) Greek [[d:Q189380|Patristic]] archival texts. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|WikiProject: Ontology Course]] - as mentioned above, this WikiProject plans to be a certified course to teahc participants about proper Wikidata ontologies. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Mr._Ibrahem/Language_statistics_for_items|Language statistics for Items]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q3554288|Valérie Masson-Delmotte (Q3554288)]] - French engineer and climatologist * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L30087|lasku(L30087)]] - Finnish noun, translates to "landing", "calculation" or "invoice" in English. '''Development''' * Storage growth: We are continuing to make some changes to the terms-related database table in order to scale better ([[phab:T351802]]) * Wikibase REST API: We are continuing to work on bringing search to the REST API ([[phab:T383126]]) * mul language code: Support for the language code has been rolled out fully * EntitySchemas: We finished adding language fallback to the heading of EntitySchema pages ([[phab:T228423]]) * Sitelinks: Fixed a bug that prevented linking Wikidata Items from Wikipedias ([[phab:T385261]]) * Scoped search: We continued working on improving the main search field on Wikidata in order to allow you to search for Properties, Lexemes, etc more easily with it ([[phab:T321543]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Liechtenstein|Liechtenstein]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''·[[d:Wikidata:Status updates/2025 01 27|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · 16:14, 3 feb. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28182031 --> == Wikidata weekly summary #666 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-02-10. Missed the previous one? See issue [[d:Wikidata:Status updates/2025 02 03|#665]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TiagoLubianaBot_5|TiagoLubianaBot 5]] - Task(s): Add [[d:Property:P18|image]] or [[d:Property:P13162|reference illustration]] based on categories for botanical illustrations on Wikimedia Commons. Only add when only 1 or 2 files in category. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Sapper-bot|Sapper Bot]] - Task(s): Daily updates the [[d:Q126982|Sea of Galilee]]'s [[d:Property:P2044|elevation above sea level]] based on official government data. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MangadexBot|MangadexBot]] - Task(s): add metadata from mangadex to manga with Mangadex manga ID - closed as relevant Property has been deprecated and marked for deletion. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Data Reuse Days, starting on February 18th. [[d:Event:Data Reuse Days 2025#Sessions|Check out the program]] and don't forget to [[d:Special:RegisterForEvent/1050|register on wiki]] to receive the access link. ** [https://calendar.library.torontomu.ca/event/3855376 Whose (Wiki)Data is it anyway?] - Ethics & Consent when cataloguing people, places and things. An on-site Library workshop of the Toronto Metropolitan University, February 12, 1200 - 1600 EST (UTC-5). ** [https://calendar.colorado.edu/event/black-history-month-wikidata-comics-edit-a-thon Comics Edit-A-Thon for Black History month], hosted by the ''Center for Research Data and Digital Scholarship'' of the University of Colorado (onsite only & registration required). February 12, 1300 - 1500 MST (UTC-7). '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [https://www.daniel-motz.de/articles/query-by-graph Making SPARQL more accessible]: Daniel Motz's bachelor's thesis on visual query graphs, check out their project in Tool of the Week ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/02/05/glam-rockers/ GLAM Rockers: an interview with the creators of GLAMorous Europe] - Anne Mühlich and Gerd Müller speak about their project [https://www.glam-europe.de/ GLAMorous Europe] which uses Wikidata to enrich the digital art collection. ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/02/10/preserving-community-history-with-wikibase/ Preserving Community History with Wikibase] - Tan Li Qi of MyCommunity, a Singaporean nonprofit dedicated to preserving the stories of everyday people by documenting community narratives, social memories, and local heritage. ** [https://sites.harvard.edu/harvard-library-circ/2025/02/03/wikidata-edit-a-thon-for-the-black-teacher-archive/ Wikidata Edit-A-Thon for Black Teacher archive] by the Harvard Library University. A write-up of the event which saw more than 400 items edited. * Project Chat - join the discussion ** [[d:Wikidata:Project_chat#Should_we_certify_Wikidata_trainers?|Should Wikidata trainers be certified?]] '''Tool of the week''' * [https://query.daniel-motz.de/ Query by Graph] - build a SPARQL query using drag'n'drop visual elements. This is an interesting tool that provides another way to approach building SPARQL queries, especially for those that find the Query builder or raw SPARQL unintuitive or complex. * [https://cividata.org/en/ CivData] - "Cividata makes the diverse world of non-profit organizations visible. As a volunteer project, Cividata provides a comprehensive overview of non-profit organizations worldwide, based on data from Wikipedia's sister project Wikidata." '''Other Noteworthy Stuff''' * [[m:Global_Resource_Distribution_Committee/Creation_of_the_interim_GRDC|Creation of the interim Global Resource Distribution Committee]] - Call for candidates ends February 25, [[m:Midnight_deadline|midnight (AOE)]].<br />The interim GDRC is being established to oversee and adjust resource distribution for the Community Fund, aligning with the movement's evolving needs. Currently open to applications from candidates with experience in grantmaking, budgeting and knowledge of Wikimedia's grant types. Further information on the role and how to apply can be found on the [[m:Submit_your_application|GDRC Meta page]] * [https://www.curationist.org/news/curationist-is-seeking-a-part-time-remote-digital-archivist Curationist seeks Digital Archivist] - Curationist, a free online resource for cultural heritage seeks a part-time archiver who can navigate Wikidata, SPARQL and create metadata and support writers. * For the upcoming [[m:Wikidata_and_research|Wikidata and Research]] conference in July, the [https://openreview.net/group?id=wikimedia.it/Wikidata_and_Research/2025/Conference&referrer=%5BHomepage%5D(%2F)#tab-accept-paper list of accepted papers] has been posted. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13238|entry height]] (<nowiki>height of the entrance above ground level for boarding vehicles</nowiki>) ***[[:d:Property:P13251|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit (GPU)</nowiki>) ***[[:d:Property:P13260|romantic orientation]] (<nowiki>pattern of romantic attraction of this person or fictional character — use ONLY IF they have stated it themselves, unambiguously, or it has been widely agreed upon by historians after their death</nowiki>) ***[[:d:Property:P13262|location code]] (<nowiki>the location code of the location (please use more specific property if available)</nowiki>) ***[[:d:Property:P13269|directs readers to]] (<nowiki>document or class of documents to which this item or class directs readers</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13229|Franceinfo journalist ID]], [[:d:Property:P13230|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Property:P13231|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Property:P13232|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Property:P13233|Ukrainian Association of Football match ID]], [[:d:Property:P13234|Rijksmuseum ID]], [[:d:Property:P13235|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Property:P13236|Danbooru tag]], [[:d:Property:P13237|Russian Football National League player ID]], [[:d:Property:P13239|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Property:P13240|taz ID]], [[:d:Property:P13241|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Property:P13242|Répertoire du patrimoine bâti de Québec ID]], [[:d:Property:P13243|Game Jolt username]], [[:d:Property:P13244|Kvikmyndavefurinn work ID]], [[:d:Property:P13245|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Property:P13246|EHIS educational institution ID]], [[:d:Property:P13247|WSGF game ID]], [[:d:Property:P13248|‎Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Property:P13249|‎Museum Data Service museum ID]], [[:d:Property:P13250|HonestGamers game ID]], [[:d:Property:P13253|Pappers executive ID]], [[:d:Property:P13254|Islamic Philosophy ID]], [[:d:Property:P13255|L'Humanité topic ID]], [[:d:Property:P13256|Kamus Dewan Edisi Tiga ID]], [[:d:Property:P13257|Izvestia topic ID]], [[:d:Property:P13258|Presisov večjezični slovar ID]], [[:d:Property:P13259|Zvuk release ID]], [[:d:Property:P13261|Mille ans de littérature d'oc author ID]], [[:d:Property:P13263|norskeflyplasser.no ID]], [[:d:Property:P13264|HCERES expert ID]], [[:d:Property:P13265|Registre national des gels ID]], [[:d:Property:P13266|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Property:P13267|DGLAi ID]], [[:d:Property:P13268|Finnish Olympic Committee athlete ID]], [[:d:Property:P13270|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Property:P13271|RPG Maker game ID (archived)]], [[:d:Property:P13272|Chinese Church and Organization Dictionary ID]], [[:d:Property:P13273|Letterboxd studio ID]], [[:d:Property:P13274|Biblioteca Italiana work ID]], [[:d:Property:P13275|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Property:P13276|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Property:P13277|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Property:P13278|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Property:P13279|Dictionary of Late Antiquity ID]], [[:d:Property:P13280|University of Pécs Almanac ID]], [[:d:Property:P13281|TERMCAT term ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliography for subject|Bibliography for subject]] (<nowiki>Wikidata property on this item providing a link to a bibliography about the subject that is a good starting point.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/likes / dislikes|likes / dislikes]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of goals scored in penalty shootouts|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/broadcasting days and time|broadcasting days and time]] (<nowiki>days of the week in which a TV or radio program is broadcasted</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reverse compound|reverse compound]] (<nowiki>compound where the parts are reversed</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/cognate-citation|cognate-citation]] (<nowiki>lexeme with with the same etymological origin and where a source supports it.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche (inventaire)|Instrument de recherche (inventaire)]] (<nowiki>{{Translate this | fr = <!-- | xx = descriptions dans d'autres langues --> }}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche|Instrument de recherche]] (<nowiki>document containing detailed information about a specific collection of papers or records within an archive</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Ratsinformationssystem|Ratsinformationssystem]] (<nowiki>Link to the council information system of the municipality</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name with acutes|name with acutes]] (<nowiki>item name with acute accents showing stressed vowels</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/doors open on the… / exit train on the…|doors open on the… / exit train on the…]] (<nowiki>side of the train where the doors open at this station or only side where this vehicle has doors</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/items classified|items classified]] (<nowiki>class of items that this classification system classifies (aliases: items categorized {{!}} classifies {{!}} categorizes)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reason not to be used with instances of|reason not to be used with instances of]] (<nowiki>clarification for why P31 (instance of) can not be used with this property</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/dislikes of fictional character|dislikes of fictional character]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/AI-generated media prompt|AI-generated media prompt]] (<nowiki>exact prompt that was used to generate an AI-generated media</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Text-to-image software used for creation|Text-to-image software used for creation]] (<nowiki>software that was used to create this media or work</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Lemmy instance URL|Lemmy instance URL]] (<nowiki>the Lemmy instance of/about the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reason for event cancellation|reason for event cancellation]] (<nowiki>circumstances leading to the cancellation of the event</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized title|stylized title]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/RAM capacity|RAM capacity]] (<nowiki>amount of volatile random-access memory (RAM) modules used by this device</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/VRAM capacity|VRAM capacity]] (<nowiki>amount of dual-ported video RAM (VRAM) modules used by this device</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/nombre anterior|nombre anterior]] (<nowiki>Former official name used by an entity, organization, place, or object.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/earliest start date|earliest start date]] (<nowiki>earliest start date</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/model number|model number]] (<nowiki>Identifier for a product model</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Nation Ranking (primary) and Nation Ranking (secondary)|Nation Ranking (primary) and Nation Ranking (secondary)]] (<nowiki>Nation Ranking (primary)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has license|has license]] (<nowiki>licenses the subject have</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/representing sports team|representing sports team]] (<nowiki>a sports team or club representing this organisation or geographic area</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (French)|RFI topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (English)|RFI topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (Spanish)|RFI topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EJU profile ID|EJU profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ROAR id|ROAR id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPB profile ID|CPB profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Soccer player ID|U.S. Soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Celfic FC player ID|Celfic FC player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sutian entry ID|Sutian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiHow article ID|wikiHow article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Graceful17 ID|Graceful17 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IATI Organisation Identifier|IATI Organisation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Suno artist ID|Suno artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VAi Archiefhub Agent ID|VAi Archiefhub Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerbase season ID|Soccerbase season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlaymakerStats season ID|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN.com football match ID|ESPN.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurosport person ID|Eurosport person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newsweek topic ID|Newsweek topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New York Post topic ID|New York Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RaiPlay Sound IDs|RaiPlay Sound IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDLC entry ID|DDLC entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fluorophores.org substance ID|Fluorophores.org substance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yahoo Knowledge Graph ID|Yahoo Knowledge Graph ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID|Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Modern China Biographical Database ID|Modern China Biographical Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Engineers Relational Database ID|Chinese Engineers Relational Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID|BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/booru tag|booru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de game ID|critify.de game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Iowa State University Library Vocabularies ID|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MikuWiki article ID|MikuWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSR package|JSR package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Storytel author ID|Storytel author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TvStar.info person ID|TvStar.info person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Amazon Music track ID|Amazon Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Trust Heritage Records ID|National Trust Heritage Records ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Toonopedia ID|Toonopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oorlogsbronnen-identifier|Oorlogsbronnen-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPC Zone game ID|CPC Zone game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Patristic Text Archive|Patristic Text Archive]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'une œuvre au MACM|identifiant d'une œuvre au MACM]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nesdb.se game ID|nesdb.se game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur le site du musée du diocèse de Lyon|Identifiant d'une personne sur le site du musée du diocèse de Lyon]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Número de Identificación Tributaria|Número de Identificación Tributaria]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note trail identifier|Hiking Note trail identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note mountain identifier|Hiking Note mountain identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Video Game History Foundation Library|Video Game History Foundation Library]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex Music track ID|Yandex Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PromoDJ track ID|PromoDJ track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jamendo track ID|Jamendo track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Know Your Meme slug|Know Your Meme slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CriticDB IDs|CriticDB IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID|Euronews topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID|RFI topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service topic ID|Algeria Press Service topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note chalet identifier|Hiking Note chalet identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Marxism ID|Encyclopedia of Marxism ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Helden van het Verzet person ID|Helden van het Verzet person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Records of Early English Drama ID|Records of Early English Drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The New Yorker topic ID|The New Yorker topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/top50|top50]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PBA.com player ID|PBA.com player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PWBA.com player ID|PWBA.com player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEMAC ID|LEMAC ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rate Your Music music video ID|Rate Your Music music video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rate Your Music release issue ID|Rate Your Music release issue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nonbinary Wiki id|Nonbinary Wiki id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/goal.com football match ID|goal.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEMAV ID|LEMAV ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllGame game ID|AllGame game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Partij)|Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Partij)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechRaptor IDs|TechRaptor IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kompass company ID|Kompass company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechSavvy.de GPU ID|TechSavvy.de GPU ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PCPartPicker hardware ID|PCPartPicker hardware ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wine AppDB ID developer ID|Wine AppDB ID developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Memoria Chilena ID|Memoria Chilena ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Soka Gakkai Dictionary of Buddhism ID|The Soka Gakkai Dictionary of Buddhism ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/8HMC Specifiying colours for a gender representation of Scottish witches] ** [https://w.wiki/D2TF Currently active rock metal bands, their hometowns and latest release] ** [https://w.wiki/Cwm5 Map of Global Administrative Areas with links to Xeno-canto datasets in GBIF] ** [https://w.wiki/Cxfy Map of drowned places and their images] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Events_and_Role_Frames/Game_plan|Events and Role Frames]] - the goal is to enhance Wikidata’s representation of lexemes by linking lexeme senses to PropBank role sets. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/List_of_Canadian_doctors|List of Canadian doctors (WikiProject Medicine)]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/List_of_properties/1-1000|List of most used Properties]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q634873|Newton's parakeet (Q634873)]] - extinct species of bird * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L1328922|kuchapa (L1328922)]] - Swahili noun that can mean "photographic print", "print", "printer", "act of typing" or an "publishing." '''Development''' * Search in the UI: We continued the work on adding a search UI that lets you search in Properties, Lexemes and EntitySchemas more easily ([[phab:T338483]]) * Search in the API: We are continuing our work on search in the REST API ([[phab:T383126]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Wikidata:Status updates/2025_02_10|Read the full report]]''' &middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &middot; [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 18:12, 10 feb. 2025 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28241170 --> == Wikidata weekly summary #667 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-02-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 10|#666]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for CheckUser: [[d:Wikidata:Requests for permissions/CheckUser/Lymantria|Lymantria]] (RfP scheduled to end at 19 February 2025 04:22 UTC) * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Anna's Archive|Anna's Archive]] - The RFC is about whether Wikidata should import and store metadata from Anna's Archive, considering legal, copyright, and technical challenges. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming]]: ** Data Reuse Days, starting on February 18th. [[d:Event:Data Reuse Days 2025#Sessions|Check out the program]] and don't forget to [[d:Special:RegisterForEvent/1050|register on wiki]] to receive the access link. ** How to the use the [[:w:20th Century Press Archives]] as Source ([[Wikipedia:Digitaler_Themenabend#111._DTA:_„Das_Pressearchiv_20._Jahrhundert_als_Quelle“,_18._Februar_2025,_19_Uhr|Digitaler Themenabend: Das Pressearchiv 20. Jahrhundert als Quelle]] - in German) will introduce into research in the archives and into the work of [[:de:Wikipedia:Projekt Pressearchiv|Wikipedia Projekt Pressearchiv]] - Tuesday, February 18, at 18:00 UTC (informal [[:de:Wikipedia:Digitaler_Themenabend#111._DTA:_%E2%80%9EDas_Pressearchiv_20._Jahrhundert_als_Quelle%E2%80%9C,_18._Februar_2025,_19_Uhr|registration]]) ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! We have our next LD4 Wikidata Affinity Group project series session on Tuesday, 18 February, 2025 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET [https://zonestamp.toolforge.org/1738688400 Time Zone Converter]. Eric Willey will be facilitating a series of four sessions focused on starting a Wikidata project from the foundation up at your institution. The second session will focus on choosing your project. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/Starting_A_Wikidata_Project|Event page]] ** (workshop) [[WMFdashboard:courses/Grupo de Usuários Wiki Movimento Brasil/Wikidata Lab XLIV|Wikidata Lab XLIV: Launch of QuickStatements 3.0]] on February 24 at 15:00 UTC. Register [[WMFdashboard:courses/Grupo de Usuários Wiki Movimento Brasil/Wikidata Lab XLIV|here]] and watch it on [https://www.youtube.com/watch?v=yHqyRynWGvQ WMB's YouTube channel]! ** Wikidata and Wikibase: Curriculum Transformation in the Digital Humanities. Talk on Wednesday, 5 March. By Information Services, University of Edinburgh. ([https://www.eventbrite.co.uk/e/wikidata-and-wikibase-curriculum-transformation-in-the-digital-humanities-tickets-1247440079859 register]) * Past: ** [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2025/Contents/Wikidata report|Wikidata at WikiLibCon 2025]] ** [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2025/Contents/Germany report|Exploring Wikidata & Building Community for Cultural Heritage Professionals]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://addshore.com/2025/02/visualizing-wikibase-ecosystem-using-wikibase-world/ Visualising the Wikibase ecosystem using Wikibase World] by [[d:User:Addshore|Addshore]] ** [[foundationsite:news/2025/02/12/wikipedia-recognized-as-a-digital-public-good/|Wikipedia Recognized as a Digital Public Good]] * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=CAfpEYXb2WI From Open Collaboration to Customized Control: Transitioning from Wikidata to Wikibase]. Presented by John Samuel, this talk explores Wikibase, a self-hosted platform that brings the power of Wikidata to your own infrastructure. ** (Ukranian) [https://www.youtube.com/watch?v=ROuOz8gxMoU The Role of Wikidata in the development of the Crimean Tatar Wikipedia]. This talk discusses how Wikidata has been used to support populating a small language Wikipedia with content. ** (Portuguese) [https://www.youtube.com/watch?v=7Gw0Wdh6CNQ Mapping etymology on OpenStreetMaps with Wikidata] Tiago Lubjana demonstrates how to map etymology in OpenStreetMaps with Wikidata, using the streets of the [[d:Q971299|Butantanã Institute]] as an example. * Podcasts: Between The Brackets Episode 173: [https://betweenthebrackets.libsyn.com/episode-173-adam-shorland-tom-arrow-and-ollie-hyde Adam Shorland, Tom Arrow and Ollie Hyde] ''' Tool of the week ''' * [https://rstockm.github.io/fedipol/index.html Fedipol] (Fediverse Activity Tracker) is a Wikidata-based tool used for tracking activity and analyzing accounts related to German political parties, institutions, and instances on the Fediverse. * [https://openrefine.org/blog/2025/02/13/version-3-9-0 OpenRefine 3.9.0 was released] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/N4RKFU6DYVJFJ3PIS3PEGKH7YJSRLRVJ/ Call for Projects and Mentors for Outreachy Round 30 is open!] The deadline to submit projects on the Outreachy website is March 4, 2025 at 4pm UTC and the project list will be finalized by March 14, 2025. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13282|land acknowledgement]] (<nowiki>acknowledgement of indigenous or native people who live and whose ancestors lived at a location</nowiki>) **[[:d:Property:P13296|study or design for this work]] (<nowiki>preliminary work for this finished work</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13283|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Property:P13284|ESPN.com football match ID]], [[:d:Property:P13285|WPBSA.com player ID]], [[:d:Property:P13286|World Snooker Tour tournament ID]], [[:d:Property:P13287|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Property:P13288|EJU judoka ID]], [[:d:Property:P13289|Yandex Music track ID]], [[:d:Property:P13290|Video Game History Foundation Library agent ID]], [[:d:Property:P13291|Video Game History Foundation Library subject ID]], [[:d:Property:P13292|Video Game History Foundation Library resource ID]], [[:d:Property:P13293|Toonopedia ID]], [[:d:Property:P13294|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Property:P13295|ERR keyword ID]], [[:d:Property:P13297|El Watan topic ID]], [[:d:Property:P13298|BGSU Historical Collections of the Great Lakes entry ID]], [[:d:Property:P13299|‎CPC Zone game ID]], [[:d:Property:P13300|New York Post topic ID]], [[:d:Property:P13301|National Trust Heritage Records ID]], [[:d:Property:P13302|Records of Early English Drama ID]], [[:d:Property:P13303|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Property:P13304|PWBA.com player ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/The College of Cardinals Report|The College of Cardinals Report]] (<nowiki>ID of the person on the The College of Cardinals Report website</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Nation Ranking (secondary)|Nation Ranking (secondary)]] (<nowiki>Nation Ranking (primary)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Peh-oe-ji|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for {{Q|36778|Taiwan Taigi}} or other {{Q|36495}} language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwanese Taigi Romanization System|Taiwanese Taigi Romanization System]] (<nowiki>romanization system for {{Q|36778|Taiwan Taigi}} or other {{Q|36495}} language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/leader of organization|leader of organization]] (<nowiki>This property identifies the top executive leader of an organization, regardless of the specific title used by the organization.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/National Gallery ID|National Gallery ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SteamDB developer ID|SteamDB developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steam Group ID|Steam Group ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne dans le Dictionnaire de la déportation gardoise|Identifiant d'une personne dans le Dictionnaire de la déportation gardoise]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Scriptorium Catalog item ID|Digital Scriptorium Catalog item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DRTV IDs|DRTV IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cultural Heritage Online (Japan) special ID|Cultural Heritage Online (Japan) special ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note plant identifier|Hiking Note plant identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personnalité sur Calindex|Identifiant d'une personnalité sur Calindex]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur Calindex|Identifiant d'un(e) auteurice sur Calindex]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le dictionnaire de la BnF|Identifiant dans le dictionnaire de la BnF]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Atlantic topic ID|The Atlantic topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturenvanteri place ID|Kulturenvanteri place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Global Energy Monitor Wiki ID|Global Energy Monitor Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGC IDs|VGC IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiomack artist-ID|Audiomack artist-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiomack album-ID|Audiomack album-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiomack sang-ID|Audiomack sang-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishire Page ID|Wikishire Page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdatenbank-ID|Kulturdatenbank-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TERMDAT ID|TERMDAT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/United Nations Multilingual Terminology Database ID|United Nations Multilingual Terminology Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homosaurus ID (V4)|Homosaurus ID (V4)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IRIS UNIL author ID|IRIS UNIL author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kantonsspital St.Gallen Author ID|Kantonsspital St.Gallen Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture ID|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Big Finish Release ID|Big Finish Release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TermTerm UUID|TermTerm UUID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FU-Lexikon ID|FU-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Miraheze wiki ID|Miraheze wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurobasket.com club ID|Eurobasket.com club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/domain name|domain name]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/CweX What tropical cyclones have hit Indonesia?] ([https://x.com/4sqa/status/1887868955102228579 source]) ** [https://w.wiki/6CBD Cheeses named after towns] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q183529|Olimpiyskiy National Sports Complex (Q183529)]] - stadium in Kyiv, Ukraine * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L39182|hacer (L39182)]] - Spanish verb that can mean "do", "create", "pretend" or "play a role". ''' Development ''' * Search: We are continuing the work on the improved search that lets you limit your search more easily to other entity types besides Items like Lexemes and Properties ([[phab:T321543]]) * RDF: We are working on aligning the RDF export to the Query Service prefixes ([[phab:T384344]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Cuba|Cuba]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 17|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 10|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 21:11, 17 feb. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28241170 --> == Wikidata weekly summary #668 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-02-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 17|#667]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MatSuBot_10|MatSuBot_10]] - Task(s): Import aliases from [[d:Property:P2521|Female form of Label (P2521)]] and [[d:Property:P3321|Male form of Label(P3321)]]. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Trainers|Certify the Wikidata trainers?]] - Initially discussed in [[d:Wikidata:Project_chat#Should_we_certify_Wikidata_trainers?|Project Chat]], this RfC looks to establish a clear community-endorsed policy on how Wikidata Trainers can be appropriately certified and their skills demonstrated and recognized. ''' Events ''' * Ongoing events: Data Reuse Days, until February 28th: [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025#Sessions|watch the sessions that you missed and check the program for this week]]. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2025 Datathon|International Mother Language Day 2025 Datathon]] - online event by [[d:Wikidata:WikiProject India|WikiProject India]] from 21-28 February 2025. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #74 March 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Taipei {{Q|61752245}} * Past: ** [[:m:Wikisource Conference 2025/Submissions/Wikidata and Bangla Wikisource: When two cool kids play together!|Wikidata and Bangla Wikisource: When two cool kids play together!]] at [[:m:Wikisource Conference 2025|Wikisource Conference 2025]] ** [https://www.youtube.com/watch?v=yHqyRynWGvQ Wiki Movimento Brasil unveil QuickStatements 3.0] - A livetsreamed workshop showcasing the latest version of QuickStatements. Discover the new features implemented based on community research. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=WmHhcBIFQAM Live Wikidata Editing] - User:Ainali and User:Abbe98 return for a Wikidata live edit session for Data Reuse Days. ** (Czech) [https://www.youtube.com/watch?v=4TMYlp9NlMU Wikibase as a tool for database operation in a memory institution] Linda Jansová presents this session on Wikibase (first streamed 9 November, 2024) at the 13th Wikiconference 2024, hosted by WM Česká republika. * Podcasts: [https://creators.spotify.com/pod/show/civichackerpodcast/episodes/Using-Wikidata-to-Connect-Constituents-With-Their-Government-e1or922/a-a963q1t Using Wikidata to connect constituents with their government] - User:Ainali (Co-founder of ''Wikimedians for Sustainable Development'' discusses their knowledge about Wikidata and how it underpins [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory|Govdirectory]], their vision for the future impact of Wikidata. ''' Tool of the week ''' * The [https://github.com/WikiEducationFoundation/wikidata-diff-analyzer WikidataDiffAnalyzer] is a Ruby gem designed to parse and analyze differences between Wikidata revisions, providing detailed statistics on changes to claims, labels, descriptions, aliases, site links, and more, while also supporting analysis of merges, redirects, and other edit types. * [https://rstockm.github.io/fedipol/index.html German Political parties and politicians tracked on the Fediverse] - Powered by Wikidata, this Fediverse tracker aggregates social media links to official channels of German politicians. ([https://chaos.social/@rstockm/113982039705706466 toot]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/53795746/Senior-UX-Designer-Wikidata-all-genders-?jobDbPVId=191749381&l=en Job Vacancy: Senior UX Designer for Wikidata] - If you have a passion for UX design and open and free knowledge, please consider applying! * [Wikibase] [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/YCM3S7ZOJL6JL3BFHOM4ILWQ4PDR42LW/ Bug Fixes: Wikibase Suite Deploy 1.0.2, 3.0.4, Wikibase 1.0.2, 3.0.3] '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13308|software used for creation]] (<nowiki>software that was used to create this media or work</nowiki>) **[[:d:Property:P13318|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Property:P13326|Toki Pona headnoun]] (<nowiki>Toki Pona common noun for which the name serves as a proper modifier</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13304|PWBA.com player ID]], [[:d:Property:P13305|IATI organisation ID]], [[:d:Property:P13306|Oorlogsbronnen ID]], [[:d:Property:P13307|DIF historia player ID]], [[:d:Property:P13309|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Property:P13310|critify.de game ID]], [[:d:Property:P13311|Digital Scriptorium Catalog item ID]], [[:d:Property:P13312|Patristic Text Archive author ID]], [[:d:Property:P13313|Patristic Text Archive work ID]], [[:d:Property:P13314|Patristic Text Archive manuscript ID]], [[:d:Property:P13315|Patristic Text Archive person ID]], [[:d:Property:P13316|Patristic Text Archive organization ID]], [[:d:Property:P13317|The New Yorker topic ID]], [[:d:Property:P13319|CriticDB author ID]], [[:d:Property:P13320|Rate Your Music music video ID]], [[:d:Property:P13321|Eurosport person ID]], [[:d:Property:P13322|Soccerbase season ID]], [[:d:Property:P13323|nesdb.se game ID]], [[:d:Property:P13324|Albin Michel author ID]], [[:d:Property:P13325|National Gallery ID]], [[:d:Property:P13327|Wine AppDB ID developer ID]], [[:d:Property:P13328|Brussels Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Property:P13329|Brussels Inventory of Natural Heritage tree ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Date filed|Date filed]] (<nowiki>Filing date for a document, e.g. a patent or court case. Alternative names include <code>date submitted</code>, <code>submission date</code>, <code>filing date</code>, etc. These are all distinct from dates of issuance, granting, acceptance, publication, etc. that are public-facing and have to do with the last stage in a publication process. Searches for [https://www.wikidata.org/w/index.php?search=date+filed&title=Special:Search&profile=advanced&fulltext=1&ns120=1 similar] terms yielded [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Search?search=filing&ns120=1&fulltext=Search+for+a+property&fulltext=Search no results], so apologies if this is redundant.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/API documentation|API documentation]] (<nowiki>API documentation URL</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID|Euronews topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NES Directory game ID|NES Directory game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Friends of Friendless Churches ID|Friends of Friendless Churches ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bane NOR station ID|Bane NOR station ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Meine Abgeordneten ID|Meine Abgeordneten ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikidot article ID|Wikidot article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Breitbart tag ID|Breitbart tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SMB-digital asset ID|SMB-digital asset ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Authority control/Korean National Species list ID|Authority control/Korean National Species list ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FMJD person ID|FMJD person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KNDB person ID|KNDB person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Radiomuseum.org vacuum tube transitor ID|Radiomuseum.org vacuum tube transitor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lenape Talking Dictionary ID|Lenape Talking Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thinky Games database game ID|Thinky Games database game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopædia Universalis index ID|Encyclopædia Universalis index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archives in Bavaria ID|Archives in Bavaria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CBFC record ID|CBFC record ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/DBhe Show missing alias when they exist as another gendered form] ** [https://w.wiki/DACK Items with Human Settlement, but lack a Country] ** [https://w.wiki/DByA Image gallery of works by William Hogarth] [[:d:User:MartinPoulter/queries/collections#Works_of_William_Hogarth_by_collection|(source)]] ** [https://w.wiki/DC7Q Objects in Sri Lanka] (differentiated by different color icons) ([[d:Wikidata:Request_a_query#Generating_a_list_of_subjects_for_a_photo_project|source]]) ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/O3WoHEep4y0uC2cwkYkIq8WOIQKqEEqo6IkmAkUAEa8 Find a certain edit summary in page history] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Find_a_certain_edit_summary_in_page_history|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Wiki-PR Puerto Rican Cultural Heritage|Puerto Rican Cultural Heritage]] - serves as a central hub for various initiatives highlighting Puerto Ricans and Puerto Rican culture in Wikidata * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:SPARQL_query_service/Federation_report|SPARQL: Federation report]] - Check the status of different SPARQL endpoints. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q466611|The Incredible Hulk (Q466611)]] - 2008 superhero film directed by Louis Leterrier * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L743600|år (L743600)]] - Nynorsk noun that can mean "a vein", "road", "talent", "an ore", "insect wing part" or "small stripe with a different colour from its surroundings." ''' Development ''' * Hosting the Data Reuse Days * Wikibase REST API: We are continuing the work on a search endpoint for the API ([[phab:T383126]]) * Search: We are continuing to work on the search field that lets you search other entity types as well and not just Items ([[phab:T321543]] * Mobile editing: We are designing prototypes for first testing sessions [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Uganda|Uganda]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''' · [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 24|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 17|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 18:59, 24 feb. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28298643 --> == Wikidata weekly summary #669 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-03. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 24|#668]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Other: Email Chain [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/JPY7EHO7ANRYAY7ATDZ6GR3NT2VWCU22/ "Elephant in the room"] - discussing the large number of Wikidata Items lacking Statements, Sitelinks or Labels/Descriptions. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** All the information you need to start working on your [[wikimania:2025:Program|Wikimania 2025 program]] submissions is now available on the Wiki. Deadline: March 31 st, Anywhere on Earth. ** New Wikidata Event! The upcoming [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|"Wikidata and Sister Projects"]] event (May 29–June 1) is looking for speakers to share how Wikidata connects with other Wikimedia projects - if you are interested, request more info or [[d:Event_talk:Wikidata_and_Sister_Projects|submit your session idea here]]. ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! We have our next LD4 Wikidata Affinity Group project series session on Tuesday, March 4, 2025 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET [https://zonestamp.toolforge.org/1741107600 Time Zone Converter] Eric Willey will be facilitating a series of four sessions focused on starting a Wikidata project from the foundation up at your institution. The third session will focus on making the most of your time and work. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/Starting_A_Wikidata_Project#Session_3_(March_4)_-_Making_the_Most_of_Your_Time_and_Work|Event page]]. ** [https://www.eventbrite.co.uk/e/wikidata-and-wikibase-curriculum-transformation-in-the-digital-humanities-tickets-1247440079859 Wikidata and Wikibase - Curriculum Transformation in the Digital Humanities] - Join for 4 free talks showcasing how linked open data can support teaching, research and collections. March 5, 1500 - 1700 GMT (UTC-0). ** [[m:Wiki_Workshop_2025/Call_for_Papers|Wiki Workshop 2025 CfP - Call for Papers]] (Submission deadline: March 9) ** [[m:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/Open Data Day Taiwan 2025|Open Data Day Taiwan 2025]] March 9 Time: 09:30-17:30 UTC+8 at Taipei [[d:Q122750631|Humanities Building (Q122750631)]] ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/U752LT3K7ZRDD6WLBB6T4IJSGH3LVQSE/ Wiki Mentor Africa (WMA) Hackathon 2025 - Registration & Scholarship Now Open]. Date: 28th - 30th March 2025. Who Can Participate? African developers, Wikimedia contributors, and anyone interested in Wikimedia projects. * Ongoing: ** [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]] - annual global contest aimed at documenting and sharing the diverse customs and traditions observed during the month of Ramadan. Date: 25 February 2025 – 16 April 2025. Register [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025|here]]! ** Items with [[d:Property:P31|P31 (instance of)]] = human settlement without a country has dropped from 7600 to below 4600 Items. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/SNG4X263GJBGFNKY5LX2WDD7KU3IICQI/ You can help to get it even lower]. ** [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/Open Data Days 2025/Datathon|Wikidata & OpenStreetMap Datathon & Mapathon as part of International Open Data Day 2025]] from 1st - 15th March 2025 by [[d:Q11037573|WikiProject India (Q11037573)]]. * Past events: Data Reuse Days 2025: you can [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025#Sessions|watch the sessions that you missed]] at your own pace. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://www.theguardian.com/education/2025/feb/24/uk-universities-educate-the-most-national-leaders-globally-analysis-shows UK universities educate the most national leaders globally], analysis (based on Wikidata) shows. By The Guardian ** Two Wikimedians-in-Residence appointed to increase Maltese literature representation on Wikipedia and Wikidata [https://timesofmalta.com/article/national-book-council-appoints-wikimediansinresidence.1105754 Times of Malta] * Videos ** (French) PasseGares: Bug fixes and data imports from Wikidata [https://www.youtube.com/watch?v=kNhmxBAryys YouTube] ** Adding Wikidata label and descriptions, from the Wali Language Art+Feminism Editathon (Ghana 2025) [https://www.youtube.com/watch?v=Il7trmWUXv0 YouTube] ** Workshop showcasing QuickStatements 3.0! Learn how this updated tool streamlines your workflow and discover new features. [https://www.youtube.com/watch?v=yHqyRynWGvQ YouTube] ** Contributing to Wikidata 101, a series of demonstrations organised by WM Community UG Uganda [https://www.youtube.com/watch?v=8Zo8Z3_vqvM Part 1], [https://www.youtube.com/watch?v=c59Z2tpEsuU Part 2], [https://www.youtube.com/watch?v=wTWs5fCyok8 Part 3] ** Optimize SPARQL queries to avoid timeouts: Efficiently count entities sharing values [https://www.youtube.com/watch?v=ksj8n4IyOqQ YouTube] ** Data Reuse Days [https://www.youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejMPb2P_3XWnLH4K14f7wGRd playlist] and live-editing session with User:Ainali and User:Abbe98 [https://www.youtube.com/watch?v=OoRjMUP95x4 YouTube] ** LUDAP: Shared authority file for Luxembourg's Scientific and Cultural Heritage, with Wikibase [https://www.youtube.com/watch?v=qpwdTwteY5w YouTube] ''' Tool of the week ''' * [[m:QuickStatements 3.0|QuickStatements 3.0]] - new version of the original QuickStatements with enhanced functionality, performance, and user experience. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/GQ5FOALWYP6P6JXBPDQNC4RZPIPZ5VDZ/ On March 17, Vector 2022 will become the default skin on Wikidata] * Jobs ** Senior UX Designer for Wikidata - [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/53795746/Senior-UX-Designer-Wikidata-all-genders-?jobDbPVId=191749381&l=en Apply online] ** Product Manager for Wikibase Suite - [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/53665453/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-?jobDbPVId=190245769&l=en Apply online] '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13338|thesis submitted for degree]] (<nowiki>the academic degree for which a thesis or dissertation is submitted</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13330|Korean National Species list ID]], [[:d:Property:P13331|NES Directory game ID]], [[:d:Property:P13332|Miraheze wiki ID]], [[:d:Property:P13333|Global Energy Monitor Wiki ID]], [[:d:Property:P13334|FU-Lexikon ID]], [[:d:Property:P13335|MACM artwork ID]], [[:d:Property:P13336|Hiking Note chalet identifier]], [[:d:Property:P13337|domain name]], [[:d:Property:P13339|‎TechRaptor game ID]], [[:d:Property:P13340|‎TechRaptor company ID]], [[:d:Property:P13341|‎TechRaptor genre ID]], [[:d:Property:P13342|Sanzhi Dargwa dictionary ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/copy present in institution|copy present in institution]] (<nowiki>copy present in institution</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/single extrait de l'album|single extrait de l'album]] (<nowiki>indicates the album from which the item is taken</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/HelloAsso organization ID|HelloAsso organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/europlayers.com club ID|europlayers.com club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/eLIBRARY Document Number|eLIBRARY Document Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIBRIS Library ID|LIBRIS Library ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parlament.fyi person ID|parlament.fyi person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Embryo Project Encyclopedia ID|Embryo Project Encyclopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/factordb id|factordb id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yukon Register of Historic Places ID|Yukon Register of Historic Places ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Our Campaigns container ID|Our Campaigns container ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopaedia of Islam (glossary and index of terms) ID|Encyclopaedia of Islam (glossary and index of terms) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/badmintoncn.com star ID|badmintoncn.com star ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Input Database ID|Game Input Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Historia Hispánica ID|Historia Hispánica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Coasterpedia ID|Coasterpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Captain Coaster coaster ID|Captain Coaster coaster ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Captain Coaster park ID|Captain Coaster park ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dark Ride Database IDs|Dark Ride Database IDs]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/DE5f Map of Birthplace of Polish Nationals, born after 1900 who have an article on Polish Wikipedia] ** [https://w.wiki/DGqj Items with no Statement or Sitelinks] - You can help by expanding these Items! ** [https://w.wiki/DH2r Showcase lexemes and their language/lexical category] ([https://t.me/c/1325756915/35747 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Climate Change/Policies|Climate Change Policies]] - aims to model policies related to Climate change on Wikidata. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database reports/Most linked category items|Most linked category Items]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q383541|Basshunter (Q383541)]] - Swedish singer, record producer, and DJ * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L7347|baguette (L7347)]] - French noun that can mean "elongated type of bread loaf", "elongated type of bread loaf", "conductor's baton", "chopsticks", "drum sticks" or "magic wand". ''' Development ''' * Wikibase REST API: We are continuing the work on the simple Item search ([[phab:T383126]]) * Dumps: We fixed an issue that prevented the dumps from being generated ([[phab:T386401]]) * Search: We are continuing to work on the search UI that will let you search not just Items but also other entity types ([[phab:T321543]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Australia|Australia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 03|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 24|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:26, 3 mar. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28317525 --> == Wikidata weekly summary #670 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 03|#669]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.unifi.it/it/eventi/incontro-donne-toscane-wikidata-laboratorio-di-inserimento-dati-una-memoria-condivisa Tuscan Women & Wikidata] - data entry lab for shared memory, 5 March. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://blog.wikimedia.de/2025/03/03/data-reuse-days-2025/ WMDE Blog - Highlights of Data Reuse Days]: The post showcases 3 excellent apps: WikiFlix (public domain full-length films), KDE Itinerary (travel assistant app) and Scribe Keyboard (easier writing in secondary languages). These are just some of the applications built using Wikidata; check out more at the [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025|Data Reuse Days]] pages. ** (German) [https://blog.wikimedia.de/2025/03/05/digitale-stolpersteine/ Digital Stumbling Blocks – How the Wiki Community Drives Remembrance Culture]: User:Cookroach highlights the efforts of Wikimedians across projects (Wikidata, Wikipedia, Commons) to digitally document the [[w:Stolperstein|Stolpersteine]], brass-plaques laid to commemorate victims of the National Socialism. ** (German) [https://dhistory.hypotheses.org/9858 Digital History Berlin: Field research with LOD] - a write-up of the methods, experiences data-model and SPARQl queries of the field research conducted as part of the [[d:Wikidata:WikiProject_Field_Survey_Digital_Humanities_/_Digital_History|WikiProject: Field Survey Digital Humanities]]. ** (Italian) [https://www.sc-politiche.unifi.it/art-1343-progetto-wikipedia-e-wikidata-per-la-cesare-alfieri.html# Wikipedia & Wikidata project for Cesare Alfieri] - an introduction to the project to expand articles and data of the archives of Cesare Alfieri University of Florence. ** [https://semlab.io/blog/communicating-ontology Communicating Ontology: Technical approaches for facilitating use of our Wikibase data] (Semantic Lab at Pratt Institute) ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/acrion/zelph zelph]: A new tool for detecting logical contradictions and making inferences in Wikidata, using a rule-based system to improve data quality and derive new facts. Check it out on GitHub or explore results on the [https://zelph.org/ project website]. * New Tool for Women’s Day: [https://scheherazade-temp.toolforge.org/ Scheherazade] identifies women without articles in your Wikipedia but present in many others, helping editors prioritize creating missing biographies. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wiki-research-l@lists.wikimedia.org/thread/ZX63E4GPQC6ZQBKGLI7XJUANKT6KOKHE/ Wikimedia Research Fund had launched]. You're encourage to submit proposals around Wikidata. The deadline to submit your proposal is April 16, 2025. * The 4th iteration of the [[d:Wikidata:Open Online Course|Wikidata:Open Online Course]] will begin from March 17 until April 30. Whether you're a beginner taking your first steps, an individual in need of a refresher on Wikidata concepts, or a seasoned trainer looking to level up your skills - this course is right for you. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13351|model number]] (<nowiki>identifier for a product model</nowiki>) **[[:d:Property:P13353|provides data for property]] (<nowiki>dataset associated with this external ID usually contains data applicable to this other Wikidata property</nowiki>) **[[:d:Property:P13359|items classified]] (<nowiki>class of items that this classification system classifies</nowiki>) **[[:d:Property:P13360|presented works]] (<nowiki>works of art or creative works performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Property:P13361|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13343|‎Thinky Games game ID]], [[:d:Property:P13344|Lenape Talking Dictionary ID]], [[:d:Property:P13345|Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID]], [[:d:Property:P13346|LEMAC ID]], [[:d:Property:P13347|Bane NOR station ID]], [[:d:Property:P13348|Sutian entry ID]], [[:d:Property:P13349|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture ID]], [[:d:Property:P13350|Meine Abgeordneten ID]], [[:d:Property:P13352|Hiking Note plant ID]], [[:d:Property:P13354|VGC game ID]], [[:d:Property:P13355|VGC company ID]], [[:d:Property:P13356|VGC people ID]], [[:d:Property:P13357|Archives in Bavaria ID]], [[:d:Property:P13358|VGC theme ID]], [[:d:Property:P13362|‎Steam group ID]], [[:d:Property:P13363|AllGame game ID (archived)]] * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/kigo of|kigo of]] (<nowiki>the season the sense denotes in haiku in Japanese</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Hare Psychopathy Checklist-Revised score|Hare Psychopathy Checklist-Revised score]] (<nowiki>score that the subject have received on the Hare Psychopathy Checklist-Revised psychological assessment tool as administered by a suitably qualified and experienced clinician under scientifically controlled and licensed conditions, standardized conditions</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological site (Japan) ID|Archaeological site (Japan) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hmong Studies Citations ID|Hmong Studies Citations ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GitLab topic|GitLab topic]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Christchurch City Council Park ID|Christchurch City Council Park ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Clio-online researcher ID|Clio-online researcher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Clio-online web resource ID|Clio-online web resource ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Clio-online organization ID|Clio-online organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Congress.gov committee ID|Congress.gov committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AGORHA ID|AGORHA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crunchyroll artist ID|Crunchyroll artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZOOM Platform product ID|ZOOM Platform product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCMD keyword ID|GCMD keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KnowWhereGraph entity ID|KnowWhereGraph entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VejinBooks author ID|VejinBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SteamDB tech ID|SteamDB tech ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cartofaf d'une organisation|Identifiant Cartofaf d'une organisation]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Saarland Biografien ID|Saarland Biografien ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Murderpedia ID|Murderpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Big Fish Games game ID|Big Fish Games game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk work ID|Danskefilmstemmer.dk work ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/DHxF Obscure units of measurement and where to find them] ** [https://w.wiki/DNQ7 Female scientists with most number of sitelinks] (but not English Wikipedia) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject AncientCoinsAndModernMedals|AncientCoinsAndModernMedals]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Biology/List_of_mushrooms|WikiProject Biology: List of Mushrooms]] - revived by [[d:User:Prototyperspective|User:Prototyperspective]], help catalogue all known fungal friends, and join the subreddit (for all Wikidata topics): r/WData ** [[d:Wikidata:WikiProject India/Police Stations|India/Police Stations]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:WikiProject Software/List of free software without an image set|List of free software without an image set]] - This is a table of Wikidata items about a free software missing an image. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q18406872|Doctor Strange (Q18406872)]] - 2016 film directed by Scott Derrickson * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L476372|felle (L476372)]] - Bokmål verb that can mean "to make something fall", "to kill", "to force a resignation", "to prove guilt", "to let lose", "to announce" or "to join." ''' Development ''' * Search: The search team at the WMF has added a new search keyword for Lexemes. You can use the keyword "inlanguage:en" or "inlanguage:Q1860" to limit your search to Lexemes with Lexeme language English and so on. Here is an example search for "bank" within English Lexemes: https://www.wikidata.org/w/index.php?search=L%3Abank+inlanguage%3Aen ([[phab:T271776]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 03|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:02, 10 mar. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28349310 --> == Wikidata weekly summary #671 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|#670]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Deprecate_P642|Time to deprecate P642]] - [[d:Property:P642|of (P642)]] has spent 3 years marked as''deprecated''. Is it time to finally mark it as an [[d:Q18644427|obsolete Wikidata property(Q18644427)]]? ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/EDXCS7QM3QYJBORQUKBJ3NTIDUYIZSKU/ Call for Wikimania 2025 Programme reviewers]. Apply until Monday 17 March 12:00 UTC ** Wikidata Affinity Group Update: The fourth session of Starting a Wikidata Project, originally set for March 18, will now be an asynchronous Slack discussion in the #wikidata channel of the LD4 Slack Space. Join us at [https://zonestamp.toolforge.org/1742313600 9am PT / 16:00 UTC] to discuss Reporting Your Outcomes and Results. Join Slack [https://join.slack.com/t/ld4/shared_invite/zt-31379okvn-8IVWvbCZerKnN352sKCa2g here]. Note: April programming will pause as we prepare the next series. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [[d:outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Poland report|Training for the staff of the Museum of Photography in Krakow on Wikimedia Commons and Wikidata]] - "The training aimed to enable the MuFo staff to effectively navigate and develop skills in editing and managing the museum's digital resources within the Wikimedia projects." ** (German) [https://temporaerhaus.de/tag/wikimedia/ Wikipedia Unterwegs - this time in Neu-Ulm]: This travelling community meetup for German Wikimedians discusses the growing ecosystem of Wikipedia, Wikidata and Commons. ** [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/757 REST in Rust] by Magnus: "A new Rust crate has been developed to simplify access to the Wikibase REST API, featuring industry-level coding standards, 248 unit tests, >97% code coverage, and high maintainability. Check out the GitHub repo and contribute via the issue tracker or pull requests!" * Videos ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibase-cloud@lists.wikimedia.org/thread/2MZ7O26YWZDLNDUU5YKW3RKQHRKR6D5C/ Useful videos that explain how to set up/make use of Wikibases]. Put together by Valerie ** [https://www.youtube.com/watch?v=uk7Lfr9mAAk&pp=ygUIV2lraWJhc2U%3D Wikidata and Wikibase - Curriculum Transformation in the Digital Humanities] ** (Chinese) [https://www.youtube.com/watch?v=1IT_dl08DMA Open Data Day Taiwan 2025]: more details and program agenda on the [[m:Wikimedia_Taiwan/Wikidata_Taiwan/Open_Data_Day_Taiwan_2025|Wikimedia Taiwan Meta Event]] page ** [https://www.youtube.com/watch?v=DQneCQUk9d8 Wikidata as an Open Data Resource]: Ian Watt at Open Source SG ** [https://www.youtube.com/watch?v=bRY2mtj1MFY Bridging GLAM and Wiki: The Khalili Perspective]: Dr. Martin Poulter, WiR at Khalili Foundation. ''' Tool of the week ''' * [https://www.expeditia.info/ Research Expeditions on Wikidata with itineraries] - Visualization tool for research expeditions itineraries and natural history collections. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * An [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata-tech@lists.wikimedia.org/thread/KDZXE3S57G34WUHHB4R5DTQ4RLOZKLCY/ update regarding the WDQS backend] has been published, about the adoption of the new endpoints and the next steps that will take place. * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/A6OR2H5UHG6CNDE4LHIXBX4KAVK2KLKZ/ Call for Projects – Wiki Mentor Africa Hackathon 2025]. Do you have a technical project that needs contributions? Or a testing initiative that could use more hands? Submit a project BY 21st March 2025. * [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Embedding_Project The Wikidata Vector Database] prototype is almost ready! Developers interested in integrating semantic search into their applications and editors looking to explore Wikidata items using natural language search are invited to reach out for more details: philippe.saade{{@}}wikimedia.de * Join the Wikimedia Deutschland software development team: [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/53665453/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-?jobDbPVId=198705093&l=en Product Manager Wikibase Suite] (all genders) '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13380|OAI formatter]] (<nowiki>formatter to generate ID compatible with Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting services</nowiki>) **[[:d:Property:P13381|AI-generation prompt]] (<nowiki>exact prompt that was used to generate this AI-generated media or work</nowiki>) **[[:d:Property:P13391|data analysis method]] (<nowiki>methods used in the main item for inspecting, cleansing, transforming, and modeling data with the goal of discovering useful information</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13364|Wikishire article ID]], [[:d:Property:P13365|HelloAsso organization ID]], [[:d:Property:P13366|Dictionnaire de la déportation gardoise person ID]], [[:d:Property:P13367|Graceful17 entity ID]], [[:d:Property:P13368|‎Game Input Database ID]], [[:d:Property:P13369|DRTV ID]], [[:d:Property:P13370|Calindex person ID]], [[:d:Property:P13371|Historia Hispánica ID]], [[:d:Property:P13372|‎TERMDAT ID]], [[:d:Property:P13373|Kulturdatenbank ID]], [[:d:Property:P13374|DDLC entry ID]], [[:d:Property:P13375|Chinese Basketball Association player ID]], [[:d:Property:P13376|‎Captain Coaster coaster ID]], [[:d:Property:P13377|Memoria Chilena ID]], [[:d:Property:P13378|Jamendo track ID]], [[:d:Property:P13379|MikuWiki article ID]], [[:d:Property:P13382|‎ZOOM Platform product ID]], [[:d:Property:P13383|Clio-online researcher ID]], [[:d:Property:P13384|Clio-online organization ID]], [[:d:Property:P13385|‎SteamDB tech ID]], [[:d:Property:P13386|‎Big Fish Games game ID]], [[:d:Property:P13387|Clio-online web resource ID]], [[:d:Property:P13388|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13389|Newsweek topic ID]], [[:d:Property:P13390|booru tag]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/watercraft prefix|watercraft prefix]] (<nowiki>prefix applied to watercraft operated by different organisations</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/accused|accused]] (<nowiki>person or organization who has been accused of carrying out this harmful, illegal, or immoral act without having received a criminal conviction or where the accused have been acquitted in a court of law</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/applies to volume|applies to volume]] (<nowiki>volume of the item (usually edition of a work) to which the claim applies</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/oxygen endurance|oxygen endurance]] (<nowiki>The maximum time a submarine, spacecraft or enclosed vehicle can sustain life using its onboard oxygen supply.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Coefficient of thermal expansion|Coefficient of thermal expansion]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/fracture toughness|fracture toughness]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk work ID|Danskefilmstemmer.dk work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk character ID|Danskefilmstemmer.dk character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID|Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kosovo NGO registration number|Kosovo NGO registration number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yale LUX ID|Yale LUX ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/geraldika.ru symbol ID|geraldika.ru symbol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swimcloud swimmer ID|Swimcloud swimmer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CACI company ID|CACI company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VD 16 ID|VD 16 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Higher Education Database ID|World Higher Education Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qur'an Wiki article ID|Qur'an Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSIC code|JSIC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Macrotransactions game ID|Macrotransactions game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Landtag Tirol person ID|Landtag Tirol person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NexusMods mod ID|NexusMods mod ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thunderstore game ID|Thunderstore game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideQuest app ID|SideQuest app ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IndExs Exsiccata ID|IndExs Exsiccata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Academy of Engineering member ID|National Academy of Engineering member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGO ID|DGO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Rural Settlement of Roman Britain ID|The Rural Settlement of Roman Britain ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiovisual Identity Database page|Audiovisual Identity Database page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopaedia of Islam (Arabic edition) ID|Encyclopaedia of Islam (Arabic edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rodovid family ID|Rodovid family ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cultural Heritage Azerbaijan ID|Cultural Heritage Azerbaijan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID|Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/D4EV Location of fire stations in Spain] ([https://x.com/angelobregons/status/1889979376768614743 source]) ** [https://w.wiki/DTc9 Oldest known individual per taxon] (pre-20th century) ([https://wikis.world/@WikidataFacts@mastodon.social/114173501080142856 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject AncientMaths|AncientMaths]] * WikiProject Highlights: New country page for [[Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/Poland|Poland]] in [[Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations|WikiProject Nonprofit Organizations]], and on [https://cividata.org/en/poland/ cividata.org]. Help expanding it! * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/DQWP German lexemes without forms divided by lexical category] ([https://t.me/c/1325756915/35931 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q915|Perm (Q915)]] - city in Russia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L298686|Knoten (L298686)]] - German noun that can mean "knot", "fundamental unit of which graphs (in graph theory) are formed", "point where an orbit crosses a plane of reference to which it is inclined", or "hair wrapped in a circular coil around itself (bun)." ''' Development ''' * Wikibase REST API: We continued the work on adding search to the API ([[phab:T383126]]) * Search: We are continuing the work on making it easier to search for entities other than Items in the search box ([[phab:T338483]]) * Query Service: We set up the constraint checks to use the split graph instead of the full graph ([[phab:T374021]]) * Integration in the other Wikimedia projects: We are looking into how changes from Wikidata are represented on the other Wikimedia projects and how that can be improved ([[phab:T386200]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 17|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:55, 17 mar. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28385923 --> == Wikidata weekly summary #672 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|#670]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Deprecate_P642|Time to deprecate P642]] - [[d:Property:P642|of (P642)]] has spent 3 years marked as''deprecated''. Is it time to finally mark it as an [[d:Q18644427|obsolete Wikidata property(Q18644427)]]? ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/EDXCS7QM3QYJBORQUKBJ3NTIDUYIZSKU/ Call for Wikimania 2025 Programme reviewers]. Apply until Monday 17 March 12:00 UTC ** Wikidata Affinity Group Update: The fourth session of Starting a Wikidata Project, originally set for March 18, will now be an asynchronous Slack discussion in the #wikidata channel of the LD4 Slack Space. Join us at [https://zonestamp.toolforge.org/1742313600 9am PT / 16:00 UTC] to discuss Reporting Your Outcomes and Results. Join Slack [https://join.slack.com/t/ld4/shared_invite/zt-31379okvn-8IVWvbCZerKnN352sKCa2g here]. Note: April programming will pause as we prepare the next series. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [[d:outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Poland report|Training for the staff of the Museum of Photography in Krakow on Wikimedia Commons and Wikidata]] - "The training aimed to enable the MuFo staff to effectively navigate and develop skills in editing and managing the museum's digital resources within the Wikimedia projects." ** (German) [https://temporaerhaus.de/tag/wikimedia/ Wikipedia Unterwegs - this time in Neu-Ulm]: This travelling community meetup for German Wikimedians discusses the growing ecosystem of Wikipedia, Wikidata and Commons. ** [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/757 REST in Rust] by Magnus: "A new Rust crate has been developed to simplify access to the Wikibase REST API, featuring industry-level coding standards, 248 unit tests, >97% code coverage, and high maintainability. Check out the GitHub repo and contribute via the issue tracker or pull requests!" * Videos ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibase-cloud@lists.wikimedia.org/thread/2MZ7O26YWZDLNDUU5YKW3RKQHRKR6D5C/ Useful videos that explain how to set up/make use of Wikibases]. Put together by Valerie ** [https://www.youtube.com/watch?v=uk7Lfr9mAAk&pp=ygUIV2lraWJhc2U%3D Wikidata and Wikibase - Curriculum Transformation in the Digital Humanities] ** (Chinese) [https://www.youtube.com/watch?v=1IT_dl08DMA Open Data Day Taiwan 2025]: more details and program agenda on the [[m:Wikimedia_Taiwan/Wikidata_Taiwan/Open_Data_Day_Taiwan_2025|Wikimedia Taiwan Meta Event]] page ** [https://www.youtube.com/watch?v=DQneCQUk9d8 Wikidata as an Open Data Resource]: Ian Watt at Open Source SG ** [https://www.youtube.com/watch?v=bRY2mtj1MFY Bridging GLAM and Wiki: The Khalili Perspective]: Dr. Martin Poulter, WiR at Khalili Foundation. ''' Tool of the week ''' * [https://www.expeditia.info/ Research Expeditions on Wikidata with itineraries] - Visualization tool for research expeditions itineraries and natural history collections. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * An [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata-tech@lists.wikimedia.org/thread/KDZXE3S57G34WUHHB4R5DTQ4RLOZKLCY/ update regarding the WDQS backend] has been published, about the adoption of the new endpoints and the next steps that will take place. * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/A6OR2H5UHG6CNDE4LHIXBX4KAVK2KLKZ/ Call for Projects – Wiki Mentor Africa Hackathon 2025]. Do you have a technical project that needs contributions? Or a testing initiative that could use more hands? Submit a project BY 21st March 2025. * [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Embedding_Project The Wikidata Vector Database] prototype is almost ready! Developers interested in integrating semantic search into their applications and editors looking to explore Wikidata items using natural language search are invited to reach out for more details: philippe.saade{{@}}wikimedia.de * Join the Wikimedia Deutschland software development team: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/53665453/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-/ Product Manager Wikibase Suite] (all genders) '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13380|OAI formatter]] (<nowiki>formatter to generate ID compatible with Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting services</nowiki>) **[[:d:Property:P13381|AI-generation prompt]] (<nowiki>exact prompt that was used to generate this AI-generated media or work</nowiki>) **[[:d:Property:P13391|data analysis method]] (<nowiki>methods used in the main item for inspecting, cleansing, transforming, and modeling data with the goal of discovering useful information</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13364|Wikishire article ID]], [[:d:Property:P13365|HelloAsso organization ID]], [[:d:Property:P13366|Dictionnaire de la déportation gardoise person ID]], [[:d:Property:P13367|Graceful17 entity ID]], [[:d:Property:P13368|‎Game Input Database ID]], [[:d:Property:P13369|DRTV ID]], [[:d:Property:P13370|Calindex person ID]], [[:d:Property:P13371|Historia Hispánica ID]], [[:d:Property:P13372|‎TERMDAT ID]], [[:d:Property:P13373|Kulturdatenbank ID]], [[:d:Property:P13374|DDLC entry ID]], [[:d:Property:P13375|Chinese Basketball Association player ID]], [[:d:Property:P13376|‎Captain Coaster coaster ID]], [[:d:Property:P13377|Memoria Chilena ID]], [[:d:Property:P13378|Jamendo track ID]], [[:d:Property:P13379|MikuWiki article ID]], [[:d:Property:P13382|‎ZOOM Platform product ID]], [[:d:Property:P13383|Clio-online researcher ID]], [[:d:Property:P13384|Clio-online organization ID]], [[:d:Property:P13385|‎SteamDB tech ID]], [[:d:Property:P13386|‎Big Fish Games game ID]], [[:d:Property:P13387|Clio-online web resource ID]], [[:d:Property:P13388|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13389|Newsweek topic ID]], [[:d:Property:P13390|booru tag]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/watercraft prefix|watercraft prefix]] (<nowiki>prefix applied to watercraft operated by different organisations</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/accused|accused]] (<nowiki>person or organization who has been accused of carrying out this harmful, illegal, or immoral act without having received a criminal conviction or where the accused have been acquitted in a court of law</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/applies to volume|applies to volume]] (<nowiki>volume of the item (usually edition of a work) to which the claim applies</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/oxygen endurance|oxygen endurance]] (<nowiki>The maximum time a submarine, spacecraft or enclosed vehicle can sustain life using its onboard oxygen supply.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Coefficient of thermal expansion|Coefficient of thermal expansion]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/fracture toughness|fracture toughness]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk work ID|Danskefilmstemmer.dk work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk character ID|Danskefilmstemmer.dk character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID|Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kosovo NGO registration number|Kosovo NGO registration number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yale LUX ID|Yale LUX ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/geraldika.ru symbol ID|geraldika.ru symbol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swimcloud swimmer ID|Swimcloud swimmer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CACI company ID|CACI company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VD 16 ID|VD 16 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Higher Education Database ID|World Higher Education Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qur'an Wiki article ID|Qur'an Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSIC code|JSIC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Macrotransactions game ID|Macrotransactions game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Landtag Tirol person ID|Landtag Tirol person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NexusMods mod ID|NexusMods mod ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thunderstore game ID|Thunderstore game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideQuest app ID|SideQuest app ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IndExs Exsiccata ID|IndExs Exsiccata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Academy of Engineering member ID|National Academy of Engineering member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGO ID|DGO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Rural Settlement of Roman Britain ID|The Rural Settlement of Roman Britain ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiovisual Identity Database page|Audiovisual Identity Database page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopaedia of Islam (Arabic edition) ID|Encyclopaedia of Islam (Arabic edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rodovid family ID|Rodovid family ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cultural Heritage Azerbaijan ID|Cultural Heritage Azerbaijan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID|Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/D4EV Location of fire stations in Spain] ([https://x.com/angelobregons/status/1889979376768614743 source]) ** [https://w.wiki/DTc9 Oldest known individual per taxon] (pre-20th century) ([https://wikis.world/@WikidataFacts@mastodon.social/114173501080142856 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject AncientMaths|AncientMaths]] * WikiProject Highlights: New country page for [[Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/Poland|Poland]] in [[Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations|WikiProject Nonprofit Organizations]], and on [https://cividata.org/en/poland/ cividata.org]. Help expanding it! * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/DQWP German lexemes without forms divided by lexical category] ([https://t.me/c/1325756915/35931 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q915|Perm (Q915)]] - city in Russia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L298686|Knoten (L298686)]] - German noun that can mean "knot", "fundamental unit of which graphs (in graph theory) are formed", "point where an orbit crosses a plane of reference to which it is inclined", or "hair wrapped in a circular coil around itself (bun)." ''' Development ''' * Wikibase REST API: We continued the work on adding search to the API ([[phab:T383126]]) * Search: We are continuing the work on making it easier to search for entities other than Items in the search box ([[phab:T338483]]) * Query Service: We set up the constraint checks to use the split graph instead of the full graph ([[phab:T374021]]) * Integration in the other Wikimedia projects: We are looking into how changes from Wikidata are represented on the other Wikimedia projects and how that can be improved ([[phab:T386200]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28439177 --> == Wikidata weekly summary #672 (correct version!) == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 17|#671]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * New requests for permissions/Bot:[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/MsynABot (2025)|Request for admin flag for MsynBot]] - From 2021 through 2024, this bot has implemented the 2019 RfC “[[d:Wikidata:Requests for comment/semi-protection to prevent vandalism on most used Items|semi-protection to prevent vandalism on most used Items]]” by maintaining page protections based on the outcome, [[d:Wikidata:Protection policy#Highly used items]]. The admin flag got lost due to bot inactivity but the bot operation could be resumed immediately if the admin flag is given back. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:AAFRennes2025|AAFRennes2025, 26-28 Mars 2025]] ** 5-6 April & 12 April: [[d:Wikidata:Scholia/Events/Hackathon April 2025|Scholia Hackathon]] ** [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]] to take place '''May 29 - June 1'''. Please send us your session ideas, we still have lots of space for proposals. This is a great chance to highlight the benefits of Wikidata use in other WM projects. See [[d:Event_talk:Wikidata_and_Sister_Projects|Talk page]] for proposals. '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [https://professional.wiki/en/articles/wikibase-extensions Enhance Your Wikibase With Extensions] ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/03/21/editing-lexemes-with-your-little-finger/ Editing Lexemes with your little finger] ** [https://commonists.wordpress.com/2025/03/24/wikidata-and-the-sum-of-all-video-games-2024-edition/ Wikidata and the sum of all video games − 2024 edition] by [[User:Jean-Frédéric|Jean-Fred]] * [https://threadreaderapp.com/thread/1902026975210025181.html Thread: Who wins in a Wikipedia race between GPT-4.5, o1, Claude 3.7 Sonnet, and @OpenAI's new Computer-Using Agent?] '''Tool of the week''' * [[d:Wikidata:Lexica|Lexica]] - a mobile-friendly tool that simplifies micro contributions to lexicographical data on Wikidata, making various editing tasks accessible and intuitive for contributors of all experience levels. '''Other Noteworthy Stuff''' *[[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements | Mobile Editing of Statements]] - You have been asking for the ability to edit statements from mobile devices for years, this project will make editing statements on Wikidata Items more accessible and user-friendly for mobile users. [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply Sign up to participate in prototype testing and interviews with our UX team] *Join the Wikimedia Deutschland software development team: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/53665453/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-/ Product Manager Wikibase Suite] (all genders) '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13391|data analysis method]] (<nowiki>methods used in the main item for inspecting, cleansing, transforming, and modeling data with the goal of discovering useful information</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13390|booru tag]], [[:d:Property:P13392|Steam Group numeric ID]], [[:d:Property:P13393|Kompass company ID]], [[:d:Property:P13394|‎Macrotransactions game ID]], [[:d:Property:P13395|Thunderstore game ID]], [[:d:Property:P13396|‎JSR package ID]], [[:d:Property:P13397|‎GitLab topic ID]], [[:d:Property:P13398|Amazon Music track ID]], [[:d:Property:P13399|Crunchyroll artist ID]], [[:d:Property:P13400|SideQuest app ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/levels|levels]] (<nowiki>levels, maps, episodes, chapters or stages of this video game</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Scilit scholar ID|Scilit scholar ID]] (<nowiki>author identifier on {{Q|77125337}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/وزن صرفي عربي|وزن صرفي عربي]] (<nowiki>A feature to adjust the pattern of Arabic words in lexemes</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/باب صرفي للأفعال العربية الثلاثية المجردة|باب صرفي للأفعال العربية الثلاثية المجردة]] (<nowiki>Morphology of the Arabic triliteral verbs</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/land degradation|land degradation]] (<nowiki>The amount of land that is degraded by an object. Mainly for infrastructure projects</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Research projects that contributed to this data set|Research projects that contributed to this data set]] (<nowiki>This property allows to identify research projects that they have contributed to or created an item</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Platform height|Platform height]] (<nowiki>platform height above the top of the rail (or above the road for buses)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/extended by (addons for this item)|extended by (addons for this item)]] (<nowiki>Class of software this software is extended by</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Congressional Medal of Honor Society recipient ID|Congressional Medal of Honor Society recipient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.ee theme ID|Delfi.ee theme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Dezède d'un individu|identifiant Dezède d'un individu]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SeqCode Registry ID|SeqCode Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Openalfa street ID|Openalfa street ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Music entry ID|The Oxford Dictionary of Music entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Education entry ID|A Dictionary of Education entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TDKIV wikibase ID|TDKIV wikibase ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/DZF7 2024 Population Census in Uganda] ([https://x.com/kateregga1/status/1900953102976512383 source]) * WikiProject Highlights: **[[d:Wikidata:WikiProject Musée d'art contemporain de Montréal/Liste des artistes de la collection|Musée d'art contemporain de Montréal/Liste des artistes de la collection]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q15046091|Cinderella (Q15046091)]] - 2015 film directed by Kenneth Branagh * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L166968|страсть (L166968)]] - Russian noun that can mean "love", "passion", "desire", or "suffering." '''Development''' * Wikibase REST API: We finished work on the simple Item search ([[phab:T383126]]) and started on the one for Properties ([[phab:T386377]]) * Vector 2022 skin: We fixed a number of the remaining issues with dark mode ([[phab:T385039]]) and sitelink positioning ([[phab:T316797]]) * Search: We continued the work on making it easier to search in other entity types (Properties, Lexemes, EntitySchemas) besides Items ([[phab:T321543]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] Anything to add? Please share! :) <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28449306 --> == Wikidata weekly summary #673 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-04-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 24|#672]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/BRPever_2|BRPever 2]] adminship request closes tomorrow. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://www.mcls.org/news/2025/03/31/mclss-linked-data-users-group-invites-you-to-the-annual-wikidata-edit-a-thon-from-april-7-11-2025/ MCL's Linked Data Usergroup's Wikidata Edit-A-Thon] - The Midwest Collaborative for Library Services is hosting an editathon between April 7 - 11, 2025. This is an onsite event and only available to USA states: Indiana and Michigan. ** (German) [https://sammlungen.io/termine/digitale-provenienzforschung-in-universitaetssammlungen-werkstattberichte-im-sommersemester-2025/yann-legall Wikidata models on colonial looting and African cultural heritage] - June 4, 2025, 1300 UTC+2. This event will be presented in German. ** [https://www.instagram.com/wikimediauganda/p/DH3ZdaHxNo2/ Wikidata Training Workshop by WM Uganda] - on April 26, discover how Wikidata powers Wikipedia and beyond! [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScmrjO-SkG4Y1-O8G5I5dMH97PMQNaMWxJZN-kJHHSmouM-wQ/viewform Register here] '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [https://diginomica.com/wikidata-adds-ai-vectors-graph-and-knowledge-bases-heres-why Diginomica: Wikidata adds AI vectors graph and knowledge bases, here's why] ** [https://diginomica.com/something-weekend-differing-versions-reality-what-can-we-learn-how-wikidata-navigating-conflicting Diginomica: Differing versions of reality; how Wikidata navigates conflicting accounts] * Papers ** [https://www.iastatedigitalpress.com/jlsc/article/id/18295/ The New Zealand Thesis Project: Connecting a nation’s dissertations using Wikidata] ** [https://arxiv.org/abs/2503.10294v1 Wikipedia is Not a Dictionary, Delete! Text Classification as a Proxy for Analysing Wiki Deletion Discussions] - includes Wikidata. * Presentations ** [https://doi.org/10.5281/zenodo.15109700 Using chemistry data in Wikidata in AI], at the [https://www.acs.org/meetings/acs-meetings/spring.html American Chemical Society Spring 2025] meeting * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=eVI4jwmRS64&pp=ygUId2lraWRhdGE%3D Live Wikidata editing - creating Property proposals] with Jan Ainali. ** [https://www.youtube.com/watch?v=AvHVlK_3qJ8 Entity Management Cooperative meeting, with Wikidata] ** (Taiwanese) [https://www.youtube.com/watch?v=HTcKU2K-Vqw Seediq Wikimedia 2024 Annual Conference] - hosted by Wikidata Taiwan, here are the opening remarks by Principal Zhan Su'e's opening speech. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ac7laU1WH7o Open translations in mathematics (Oxford Seminar)] - This presentation from Tim Osgood discusses the utility of mathematics for translations, a community-driven approach, and how Wikidata is contributing. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=7IDUzn5sC9g Socialisation: Literary Data in Bogota 2015 - 2020] - The Colombian Publishing Observatory of the Caro y Cuervo Institute presents "Metadata Model for Independent Publishing in Bogotá", containing over 31,500 data points, all catalogued in Wikidata. ** (Italian) [https://www.youtube.com/watch?v=xaZno818m5o Tools for Visualising Wikidata] - Carlo Bianchini presents some useful tools for visualising data and queries from Wikidata, with a focus on Digital Humanities. '''Tool of the week''' * [[d:Wikidata:Twelfth_Birthday/Presents|Revisiting the Twelfth Birthday Presents]] - if you haven't seen the birthday presents already, go check them out! '''Other Noteworthy Stuff''' * '''[BREAKING CHANGE ANNOUNCEMENT]''' [https://www.youtube.com/watch?v=dQw4w9WgXcQ Please find full information here] * [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|Wikidata Ontology Course]] Peter Patel-Schneider and Ege Doğan will run a seven-week Wikidata Ontology Course starting late April / early May. It aims to expand the Wikidata community’s knowledge of the Wikidata ontology through lectures, exercises, and group projects. Participants should have prior Wikidata experience and are expected to attend lectures, complete exercises (about one hour per week), and contribute to a group project. More details [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course||available here]]. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P13399|Crunchyroll artist ID]], [[:d:Property:P13400|SideQuest app ID]], [[:d:Property:P13401|The Atlantic topic ID]], [[:d:Property:P13402|TechSavvy.de GPU ID]], [[:d:Property:P13403|‎Delfi.ee theme ID]], [[:d:Property:P13404|The College of Cardinals Report ID]], [[:d:Property:P13405|NexusMods mod ID]], [[:d:Property:P13406|Hiking Note Trail identifier]], [[:d:Property:P13407|Hiking Note mountain identifier]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/SWIS-WEM Facility Code|SWIS-WEM Facility Code]] (<nowiki>Unique identifier for facilities registered with the Australian Energy Market Operator for facilities operating in the South West Interconnected System Wholesale Electricity Market (SWIS-WEM Facility Code)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of downloads (2)|number of downloads (2)]] (<nowiki>number of downloads of times this application or creative work have been downloaded</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/species protection status|species protection status]] (<nowiki>Links species, habitat or biotope type with the regulation international or national that protects this species</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Number of Heads of Families|Number of Heads of Families]] (<nowiki>number of family cards (KK) in an area</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/mother's maiden name|mother's maiden name]] (<nowiki>maiden name of this person’s mother</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FirstCycling team season ID|FirstCycling team season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FirstCycling race ID|FirstCycling race ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario della Musica in Italia ID|Dizionario della Musica in Italia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ethnologue language family ID|Ethnologue language family ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Untappd beer ID|Untappd beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catálogo Histórico de Teses e Dissertações da Área de História ID|Catálogo Histórico de Teses e Dissertações da Área de História ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Sun topic ID|The Sun topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Databáze her platform ID|Databáze her platform ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rekhta Gujarati author ID|Rekhta Gujarati author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Itch.io tag ID|Itch.io tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Jerusalem Post topic ID|The Jerusalem Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DVIDS Photo ID|DVIDS Photo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX person ID|LUX person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX group ID|LUX group ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX place ID|LUX place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shazoo tag ID|Shazoo tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ідентифікатор особи в Бібліометрика української науки|ідентифікатор особи в Бібліометрика української науки]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SCImago Institutions Rankings ID|SCImago Institutions Rankings ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UniRank ID|UniRank ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar ID|Climate Policy Radar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX concept ID|LUX concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/iNaturalist photo ID|iNaturalist photo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ordre national du Québec|identifiant Ordre national du Québec]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX event ID|LUX event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cabinet minutes of the Federal Government ID|Cabinet minutes of the Federal Government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/R-Sport match ID|R-Sport match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sport Express football match ID|Sport Express football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPJ topic ID|CPJ topic ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Dfaf Find Good or Featured Articles in Spanish and Portuguese Wikipedia] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Rwanda|Govdirectory: Rwanda]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q252320|Pleinfeld (Q252320)]] - market municipality in Germany * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L322138|humpback (L322138)]] - English noun that can mean " kyphosis (condition of the spine)", "a person with an abnormal curvature of the spine", "humpback whale, a particular marine mammal variety", "pink salmon", "lake skygazer, a type of ray-finned fish", " type of arch bridge where the span is larger than the ramps on either side", or " humpback dolphin, a particular variety of marine mammal." '''Development''' * Search: We continued the work on making it easier to search entity types other than Items (Lexemes, Properties, EntitySchemas) in the search box ([[phab:T321543]]) * Vector 2022 theme: We are fixing remaining issues with dark mode ([[phab:T385039]]) * Wikibase REST API: We are continuing to build out the simple Item search endpoint ([[phab:T386228]]) and are looking into the one for Properties ([[phab:T386377]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Australia|Australia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] Anything to add? Please share! :) <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:Wikidata:Status updates/2025_04_01|Read the full report]]''' &middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &middot; [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 16:38, 1 apr. 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28449306 --> == Wikidata weekly summary #674 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br>This is the Wikidata summary of the week before 2025-04-07. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> ''' <!--T:1--> Events ''' <!--T:2--> * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wiki-research-l@lists.wikimedia.org/thread/GQR2VT7LONW5AHMHUT7RGMZFUQBGYJCF/ Wiki Workshop Registration is Now Open!] The event will be held virtually over two days on May 21 & 22, 2025. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #75 April 14 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Special:MyLanguage/Q61752245|Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]] ** (French) [https://geographie-cites.cnrs.fr/collecte-et-usages-de-donnees-issues-de-wikipedia-et-wikidata-dans-les-recherches-en-shs/ Collection and use of Wikipedia and Wikidata data in SHS searches] - 17 June, 2025. Participation via video-conference available, [https://framaforms.org/je-collecte-et-usages-des-donnees-wikipedia-dans-les-recherches-en-shs-1741892154 register here] and [https://site-fef6fe.gitpages.huma-num.fr/journee/wikipedia.html program info here]. ''' <!--T:3--> Press, articles, blog posts, videos ''' <!--T:4--> * Blogs ** Inference, continued - Magnus Manske adds 2 new functions to WD-infernal. [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/777 The Whelming] ** (French) Illustrious women in public spaces. Streets, buildings and other places overwhelmingly feature men [https://porte-plume.app/projet/challenge-wikidata-en-classe/blog/billet/b69566ea-713d-44d0-845c-3501d5bb5ff2 Porte Plumpe] ** [https://www.veradekok.nl/en/2025/03/kahle-receives-projectuil-from-wikipedia/ Brewster Kahle (Internet Archive) receives ProjectUil from Dutch Wikipedia] * Papers: Enabling disaggregation of Asian American subgroups: a dataset of Wikidata names for disparity estimation [https://www.nature.com/articles/s41597-025-04753-y - Paper] by Lin, Q. et al (2025). * Videos ** Curationist: What is it and how does it work? - Curationist utilises Wikidata to help discover, curate and share public-domian art and cultural heritage content. [https://www.youtube.com/watch?v=kj9FDIX0JSg YouTube] ** (Swedish) Connecting Wikidata, OpenStreetMap and the National Archives with Magnus Sälgö [https://www.youtube.com/watch?v=byqopx1aQLI YouTube] ** (French) Focus on Wikidata, Wikifying Science, a presentation from Delphine Montagne and Pierre-Yves Beaudouin. [https://www.canal-u.tv/chaines/renatis/cfe-renatis-focus-sur-wikidata-wikifier-la-science Canal-U TV: C@fé Renatis] * Other ** (Portuguese) Wikidata at School: expanding access to knowledge and tackling gender gaps! [https://www.instagram.com/p/DH9qZcENJ75/ Instagram: Projeto Mais] ''' <!--T:5--> Tool of the week ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Tools/Wikidata for Web|Wikidata:Tools/Wikidata for Web]] - <!--T:6--> also known as Wikidata for Firefox is a browser extension for Mozilla Firefox that displays data from Wikidata on various websites, enhancing the information you are already looking at, and also allows extraction of data from these websites. ''' <!--T:7--> Other Noteworthy Stuff ''' <!--T:8--> * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|Wikidata Ontology Course]] Peter Patel-Schneider and Ege Doğan will run a seven-week Wikidata Ontology Course starting late April / early May. It aims to expand the Wikidata community’s knowledge of the Wikidata ontology through lectures, exercises, and group projects. Participants should have prior Wikidata experience and are expected to attend lectures, complete exercises (about one hour per week), and contribute to a group project. More details [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|available here]]. * Job Vacancy - Are you interested in helping shape the technical future of Wikimedia's knowledge graph? We are looking for a [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/55063868/Staff-Engineer-Wikidata-all-genders-/ Staff Engineer (Wikidata)] ''' <!--T:9--> Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> <!--T:10--> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13413|beam energy]] (<nowiki>kinetic energy of elementary or composite particles moving together (for example in a particle accelerator)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13408|National Academy of Engineering member ID]], [[:d:Property:P13409|Murderpedia ID]], [[:d:Property:P13410|Cultural Heritage Azerbaijan ID]], [[:d:Property:P13411|‎TDKIV Wikibase ID]], [[:d:Property:P13412|Landtag Tirol person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * <!--T:11--> New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/interior decorator|interior decorator]] (<nowiki>A property for the interior decorator of notable buildings</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/incompatible with|incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which an entity is incompatible and indicates a significant property of this entity</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/warranty period|warranty period]] (<nowiki>warranty period of this product as covered by the original manufacturer or creator</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Trafikplatssignatur|Trafikplatssignatur]] (<nowiki>Swedish station code</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/outcome 2|outcome 2]] (<nowiki>outcome of a criminal charge or a civil complaint</nowiki>) ** <!--T:12--> External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/TechPowerup GPU ID|TechPowerup GPU ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISFDB category of an award ID|ISFDB category of an award ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/L'Expression topic ID|L'Expression topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue de la bibliothèque du Saulchoir|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue de la bibliothèque du Saulchoir]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Gallery (London) PID|National Gallery (London) PID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur Orthodox World|Identifiant sur Orthodox World]] <!-- END NEW PROPOSALS --> <!--T:13--> You can comment on [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' <!--T:14--> Did you know? ''' <!--T:15--> * Query examples: ** [https://w.wiki/DjTs Plants missing a French description] ** [https://w.wiki/DjTv Sorting Organisations by the no. of subsidiaries it owns] ** [https://w.wiki/DhPF Popular German Family names] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Chile|Govdirectory: Chile]] ** [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Bahamas|WikiProject: Bahamas]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Database_reports/identical_birth_and_death_dates|Items with identical Birth and Death dates]] - another way to identify duplicate items. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q23572|Game of Thrones (Q23572)]] - American fantasy drama television series * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1215369|umuyagankuba (L1215369)]] - "electricity" in Kirundi ''' <!--T:16--> Development ''' <!--T:17--> * We made some progress on the ScopedTypeaheadSearch feature by improving the UI, and making it translatable ([[phab:T390269]]) * We continued working on dark mode support ([[phab:T389633]]) * Wikibase REST API: We are almost done adding the last [[phab:T389013|few features]] on the simple item and property search endpoint. We'll be happy to get feedback on these from 15.04 when they're completed * We will begin user testing to improve Mobile Editing Experience: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Mobile editing of statements]] <!--T:18--> [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' <!--T:19--> Weekly Tasks ''' <!--T:20--> * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject_Govdirectory/European Union|European Union]] * Summarize your [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 01|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:18, 7 apr. 2025 (UTC)''' </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28449306 --> == Wikidata weekly summary #675 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-04-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 07|#674]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 16:00 UTC, 16th April 2025 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://lucaswerkmeister.de/posts/2025/04/12/introducing-m3api/ Introducing m3api], By Lucas Werkmeister ** [https://techblog.wikimedia.org/2025/04/08/wikidata-query-service-graph-database-reload-at-home-2025-edition/ Wikidata Query Service graph database reload at home, 2025 edition]. By Adam Baso * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=IVqCEeVuzTQ Understanding Why Your OPTIONAL Properties in Wikidata Queries Might Be Ignored] ** [https://www.youtube.com/watch?v=eh6hi94Imn8 Playing with LEGO on Wikidata]. By Tiago Lubiana * Other: [[d:User:Spinster/Wikidata references made easier|Wikidata references made easier]]. "Several tricks to make it easier and faster, using various scripts and gadgets" to add references to Wikidata statements. By [[d:User:Spinster|Spinster]] ''' Tool of the week ''' * [https://topic-curator.toolforge.org/ Wikidata Topic Curator] is a React-based web application. It’s a new and improved version of [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Tools/ItemSubjector ItemSubjector] created to help Wikimedians connect items on Wikidata to the right topics. By entering a topic QID, it finds related articles using the topic’s label, aliases, or custom terms. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Join the Wikidata development team at Wikimedia Deutschland ** [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/55063868/Staff-Engineer-Wikidata-all-genders-/ Staff Engineer Wikidata (all genders)] ** [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/53795746/Senior-UX-Designer-Wikidata-all-genders-/ Senior UX Designer Wikidata (all genders)] '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13413|beam energy]] (<nowiki>kinetic energy of elementary or composite particles moving together (for example in a particle accelerator)</nowiki>) **[[:d:Property:P13414|number of downloads]] (<nowiki>number of downloads of times this application or creative work have been downloaded</nowiki>) **[[:d:Property:P13415|Taiwanese Taigi Romanization System]] (<nowiki>Romanization system for Taiwan Taigi or other Southern Min language varieties in Fujian and South East Asia</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13408|National Academy of Engineering member ID]], [[:d:Property:P13409|Murderpedia ID]], [[:d:Property:P13410|Cultural Heritage Azerbaijan ID]], [[:d:Property:P13411|‎TDKIV Wikibase ID]], [[:d:Property:P13412|Landtag Tirol person ID]], [[:d:Property:P13416|Fluorophores.org substance ID]], [[:d:Property:P13417|Kosovo NGO registration number]], [[:d:Property:P13418|TechPowerUp GPU Specs Database ID]], [[:d:Property:P13419|iNaturalist photo ID]], [[:d:Property:P13420|Climate Policy Radar ID]], [[:d:Property:P13421|LIBRIS library ID]], [[:d:Property:P13422|Dizionario della Musica in Italia ID]], [[:d:Property:P13423|Untappd beer ID]], [[:d:Property:P13424|Bahamut Animation Crazy ID]], [[:d:Property:P13425|KnowWhereGraph entity ID]], [[:d:Property:P13426|GCMD keyword ID]], [[:d:Property:P13427|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Property:P13428|CBFC record ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/interior decorator|interior decorator]] (<nowiki>A property for the interior decorator of notable buildings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/incompatible with|incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which an entity is incompatible and indicates a significant property of this entity</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/warranty period|warranty period]] (<nowiki>warranty period of this product as covered by the original manufacturer or creator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Trafikplatssignatur|Trafikplatssignatur]] (<nowiki>Swedish station code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/outcome 2|outcome 2]] (<nowiki>outcome of a criminal charge or a civil complaint</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/output color|output color]] (<nowiki>color of the generated images</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/proposal of|proposal of]] (<nowiki>Qualifier for the statement {{P|31}} {{Q|64728694}} to state what the proposed thing is.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/floral diagram|floral diagram]] (<nowiki>picture on commons of a floral diagram of a Taxon</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/member of sequence or class of number|member of sequence or class of number]] (<nowiki>The number is of a special form or class or member of a sequence</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ISFDB category of an award ID|ISFDB category of an award ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/L'Expression topic ID|L'Expression topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue de la bibliothèque du Saulchoir|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue de la bibliothèque du Saulchoir]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Gallery (London) PID|National Gallery (London) PID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur Orthodox World|Identifiant sur Orthodox World]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steam Deck HQ game ID|Steam Deck HQ game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hardcore gaming 101 ID|Hardcore gaming 101 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial username|torial username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BirdLife DataZone species ID|BirdLife DataZone species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BirdLife DataZone site ID|BirdLife DataZone site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Schleswig-Holstein|Schulnummer Schleswig-Holstein]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunstkamera ID|Kunstkamera ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Corago singer ID|Corago singer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MoNA spectrum ID|MoNA spectrum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans La Croix|Identifiant d'un(e) auteurice dans La Croix]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Meta-Doctrinal.org|identifiant Meta-Doctrinal.org]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CvLAC ID|CvLAC ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OGDB genre ID|OGDB genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGDB genre ID|IGDB genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WSGF taxonomy term ID|WSGF taxonomy term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GameSpot platform ID|GameSpot platform ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PerformArt ID|PerformArt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Billie Jean King Cup player ID 2024|Billie Jean King Cup player ID 2024]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Doco Top 10 items instance of Wikimedia category ordered by number of Sitelinks] ([https://t.me/c/1224298920/141683 source]) ** [https://w.wiki/Dor5 Twitter accounts of biologists] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject USC Libraries|WikiProject USC Libraries]] A WikiProject for work done at University of Southern California Libraries to connect library data with Wikidata. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject Nonprofit Organizations/Kosovo|Nonprofit Organizations/Kosovo]] - Add the most important NGOs of Kosovo * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Connectivity|User:Pasleim/Connectivity]] - Connectivity between Wikimedia projects * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q714581|Nea Salamis Famagusta FC (Q714581)]] - professional association football club based in Ammochostos (Famagusta) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L44061|Straße (L44061)]] - German noun that can mean "road", "straight", "street", "strait", "group of people inhabiting buildings along a perticular street" or "production line". ''' Development ''' * We merged and prepared changes to rename <code>wikibase:EntitySchema</code> to <code>wikibase:WikibaseEntitySchema</code> in RDF ([[phab:T371196]]) – this has been [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/AAKO2VGVKJXEDH2HPZBGMAUDVGC7SA7R/ announced as a breaking change] and will be deployed to Wikidata on 24 April * We made some more improvements to dark mode support ([[phab:T389633]]) * We’re working on tests for the <code>ScopedTypeaheadSearch</code> feature ([[phab:T385790]]) * Wikibase REST API: We're going to wrap up pagination on the simple Item and property search endpoint and are working to improve our test architecture for search ([[phab:T386691]]). We're going to pick up prefix search for Items and phrase matching next! [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Chile|Chile]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 07|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 07|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:33, 14 apr. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28532948 --> == Wikidata weekly summary #676 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-04-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 14|#675]].<br><translate>Translations are [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|available]]</translate>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' <translate>Events</translate> ''' * <translate>[[<tvar name="1">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events</tvar>|Upcoming]]:</translate> [[Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2025年4月雲林維基街景踏查團暨工作坊| <translate>Yunlin Liu Fang Tien Shang Sheng Mu OpenStreetMap x Wikidata Workshop</translate> ]] <translate> April 27 Time: 09:30-17:00 UTC+8 at {{Q|708809}} Red Altar (Hongtan)</translate>. * <translate>Past: Missed the Q2 Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session log here: [[<tvar name="2">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2025-04-16</tvar>|2025-04-16 (Q2 2025)]]</translate> ''' <translate> Press, articles, blog posts, videos </translate>''' * <translate>Blogs</translate> ** [https://thottingal.in/blog/2025/04/15/qjson/ qjson: <translate>Fetching all properties of a Wikidata item in a single API call</translate>] <translate>By Santhosh Thottingal</translate> ** [https://olea.org/diario/2025/04/14/Wikimedia_Hackathon_2025-proposals-Wikibase.html <translate> A Wikibase call for action at the Wikimedia Hackathon 2025</translate>] <translate>By Ismael Olea </translate> ** [https://museumdata.uk/blog/putting-uk-collections-on-the-map/ <translate> Putting UK collections on the map</translate>] <translate>by the Museum Data Service</translate> ** [https://chem-bla-ics.linkedchemistry.info/2025/04/20/the-april-2025-scholia-hackathon.html The April 2025 Scholia Hackathon] by Egon Willighagen * <translate>Papers</translate> ** [https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/en/publications/talking-wikidata-communication-patterns-and-their-impact-on-commu <translate>Talking Wikidata: Communication Patterns and Their Impact on Community Engagement in Collaborative Knowledge Graphs</translate>] - <translate> Investigative study on Wikidata discussions, revealing that the community is generally inclusive and conflict is rare, but many controversial topics lack consensus, and valuable contributors disengage early. By Koutsiana et. al., (2025)</translate> **[https://zenodo.org/records/15226371 <translate>Natural history specimens collected and/or identified and deposited</translate>] - <translate>By Latham (2025)</translate> *<translate>Videos</translate> ** [https://www.youtube.com/watch?v=vWoNZLBj7mM Wiki Workshop 2025 - Wikidata Inconsistencies with Language Models and Data Mining in a Pipeline] by Houcemeddine Turki ** (Italian) [https://youtube.com/dL9JEfHpU68?si=RXymgDS8-ZE687aE Cla-G, an instance of Wikibase as a tool to support game classification] by Carlo Bianchini * <translate>Other</translate> ** [https://x.com/afliacon/status/1908928893727211669?s=46 <translate>Wikidata & Wikibase for Authority Control & Knowledge Organization Workshop</translate>] <translate>By AfLIA</translate> ** [https://github.com/oolonek/daily-lotus <translate>Mastodon bot</translate>] <translate> that "highlights natural compounds found in plants, fungi, bacteria or animals — and includes Wikidata references and visual structure depictions."</translate> '''<translate>Tool of the week</translate>''' * <translate>[[<tvar name="3">d:Special:MyLanguage/User:Spinster/Wikidata_references_made_easier</tvar>|User:Spinster/Wikidata references made easier]]: The script helps in adding references to statements, in order to provide context for our data, make the data more reliable, transparent and trustworthy for anyone who uses it </translate>. ''' <translate>Other Noteworthy Stuff</translate>''' * <translate>Registration is open for a Wikidata ontology course led by Peter Patel-Schneider and Ege Doğan.</translate> <translate>To register, email pfpschneider{{@}}gmail.com with your Wikidata username and a brief note on your interest. The course starts 1 May, with weekly lectures on Thursdays from 1–3pm EDT (skipping 29 May and 12 June).</translate> <translate>Space may be limited; priority goes to those already interested. Participants should know Wikidata, attend sessions, complete weekly exercises (~1 hour), and join a group project</translate>. <translate>Details: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|Course page]]</translate> * [[wikifunctions:Wikifunctions:Main_Page|Wikifunctions]] is now integrated with Dagbani Wikipedia since April 15. It is the first project that will be able to call functions from Wikifunctions and integrate them in articles. * <translate>Wikidata job openings at the The Wikimedia Foundation</translate> ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/6814912 <translate>Lead Product Manager, Wikidata Platform</translate>] (<translate>remote</translate>) ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/6816145 <translate>Tech Lead, Wikidata Platform</translate>] (<translate>remote</translate>) '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13430|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13429|Saarland Biografien ID]], [[:d:Property:P13431|A Dictionary of Education entry ID]], [[:d:Property:P13432|Cultural Heritage in Japan site ID]], [[:d:Property:P13433|BirdLife DataZone site ID]], [[:d:Property:P13434|BirdLife DataZone species ID]], [[:d:Property:P13435|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Property:P13436|Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID]], [[:d:Property:P13437|Chtyvo author ID]], [[:d:Property:P13438|Homosaurus ID (V4)]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/terminal speaker|terminal speaker]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/organization code|organization code]] (<nowiki>the organization code of the organization item. Should either be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which system being used, or be used as the qualifier of {{P|31}}.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/organization unit code|organization unit code]] (<nowiki>the organization unit code of the organization unit/part/(sub)division item. Should either be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which system being used, or be used as the qualifier of {{P|31}}.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Picture composition|Picture composition]] (<nowiki>Description of a picture composition (design rules) analogous to the Commons category “[[:commons:Category:Picture composition]]”</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/MANDALA Tibetan Living Dictionary ID|MANDALA Tibetan Living Dictionary ID]] (<nowiki>entry for a lexeme in the Tibetan Living Dictionary by MANDALA</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Monarque régnant|Monarque régnant]] (<nowiki>Person who has held or is holding the role of king, queen, sultan, or other monarch at the head of a kingdom or empire.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Moure's Catalog ID|Moure's Catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MobyGames attribute ID|MobyGames attribute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Número RPJ|Número RPJ]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador de obra no Catálogo Mourisco|Identificador de obra no Catálogo Mourisco]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IPRESS ID|IPRESS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TeamUSA.com athlete ID|TeamUSA.com athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IEC document kind classification code|IEC document kind classification code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europe PMC Preprint identifier|Europe PMC Preprint identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Snopes ID|Snopes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Media and Communication entry ID|A Dictionary of Media and Communication entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Black Sea Cultural Inventory ID|Black Sea Cultural Inventory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PyPI organization name|PyPI organization name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlayStation Museum product ID|PlayStation Museum product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Concise Oxford Dictionary of Archaeology entry ID|The Concise Oxford Dictionary of Archaeology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Public Health entry ID|A Dictionary of Public Health entry ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''<translate>Did you know?</translate> ''' *<translate> Query examples</translate>: **[https://w.wiki/Dk9f All Genres of Classical Musical Compositions and their Labels in English and German] ([[d:Wikidata:Request_a_query#All_Genres_of_Classical_Musical_Compositions_and_their_Labels_in_English_and_German|source]]) * <translate>WikiProject Highlights</translate>: <translate>[[<tvar name="51">d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject Taiwan/Travel</tvar>|Taiwan Travel]]</translate> - <translate>aims to create travel related items about Taiwan</translate> * <translate>[[<tvar name="6">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase items</tvar>|Showcase Items]] </translate>: [[d:Q18786473|Pete's Dragon (Q18786473)]] - 2016, film by David Lowery * <translate>[[<tvar name="7">d:Wikidata:Showcase lexemes</tvar>|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3855|Bill (L3855)]] - English noun (/bɪl/) that can mean "invoice", "proposed law", "bird's beak", or "a given name"</translate>: ''' <translate>Development</translate> ''' * <translate>Wikidata changes in watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We are continuing the work on making the edit summaries more understandable </translate>([[phab:T386200]]) * <translate>Wikibase REST API: We are continuing to build out the simple search functionality</translate> ([[phab:T389011]]) * <translate>Dark mode: We are fixing a few remaining issues with dark mode support in the Vector 2022 theme</translate> ([[phab:T389633]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|<translate>You can see all open tickets related to Wikidata here</translate>]]. <translate>If you want to help, you can also have a look at</translate> [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority <translate>the tasks needing a volunteer</translate>]. ''' <translate>Weekly Tasks</translate> ''' * <translate> Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[<tvar name="8">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review</tvar>|above]] </translate>. * <translate>Contribute to the showcase Item and Lexeme [[<tvar name="9">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?</tvar>|above]]</translate>. * <translate>Govdirectory weekly focus country: [[<tvar name="10">d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Chile</tvar>|Chile]]</translate> * <translate> Summarize your [[<tvar name="11">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?</tvar>|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences</translate>. * <translate>Help [[<tvar name="11">d:Special:LanguageStats</tvar>|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!</translate> * <translate> [[<tvar name="12">d:Special:MyLanguage/User:Pasleim/projectmerge</tvar>|Help merge identical items]] across Wikimedia projects </translate>. * <translate>Help [[<tvar name="13">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Next</tvar>|write the next summary!]]</translate> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 14|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:22, 22 apr. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28574345 --> == Wikidata weekly summary #677 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-04-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 22|#676]].<br> Translations are [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|available]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for bureaucrat: [[Wikidata:Requests for permissions/Bureaucrat/Wüstenspringmaus|Wüstenspringmaus]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[m:Special:MyLanguage/Wikidata_and_research|Wikidata and Research Conference]] June 5-6, 2025 at the University of Florence. ** [https://wikidataworkshop.github.io/2025/ The 5th Wikidata Workshop] taking place November 2-3, 2025 during the [https://iswc2025.semanticweb.org/ 25th International Semantic Web Conference] hosted in Nara, Japan. Call for Papers is open until 23:59 [[w:Special:MyLanguage/Anywhere_on_Earth|AoE]], August 2. This year, the program tracks are ''1. Novel Work'' and ''2. Previously Published Work''. Submission template and guidelines are [https://www.overleaf.com/read/pwspggxsbdvy available here] and you can [https://openreview.net/group?id=swsa.semanticweb.org/ISWC/2025/Workshop/Wikidata submit your topic here]. ** The [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]] online conference approaches: May 29 - July 1, 2025. Have you [[d:Special:RegisterForEvent/1291|registered]] yet? ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://datascientistsdiary.com/how-to-build-a-production-ready-knowledge-graph/ How to Build a Production-Ready Knowledge Graph(with Code): A Practical Guide ] By Amit Yadav ** [https://nearby.hypotheses.org/2478 Who are the Cardinal Electors of 2025 papal conclave? A typical question for Wikidata? ] by {{Q|67173261}} * Papers ** [https://dl.acm.org/doi/proceedings/10.1145/3696410?tocHeading=heading2 Proceedings of the Association for Computing Machinery on Web Conference 2025.] By Guodong et. al., (2025) ** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3696410.3714757 Passage: Ensuring Completeness and Responsiveness of Public SPARQL Endpoints with SPARQL Continuation Queries ] By Thi Hoang et. al., (2025) ''' Tool of the week ''' * [https://quarry.wmcloud.org/ quarry.wmcloud.org] is a public querying interface for Wiki Replicas, a set of live replica SQL databases of public Wikimedia Wikis. Quarry is designed to make running queries against Wiki Replicas easy. Quarry can also be used to query public databases stored in ToolsDB. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://scholia.toolforge.org/ Scholia] is running a [https://survey.wikimedia.it/index.php/179555 user survey] until the end of May . * Researchers from the University of Regina in Canada invite you to participate in the Open Data Community Survey 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/XHXV4P6DILOUG6QFAO22FEJHXAWOS7YH/ Read more]! '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13449|BEACON file URL]] (<nowiki>URL of an online service's BEACON file, a data interchange format for large numbers of uniform links.</nowiki>) **[[:d:Property:P13459|research projects that contributed to this data set]] (<nowiki>research projects that have contributed to or otherwise created an item</nowiki>) **[[:d:Property:P13464|‎terminal speaker]] (<nowiki>the last person able to speak the language fluently</nowiki>) **[[:d:Property:P13478|‎nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) **[[:d:Property:P13497|interior designer]] (<nowiki>person responsible for the interior design of a notable building or structure</nowiki>) **[[:d:Property:P13504|‎kigo of]] (<nowiki>season which denotes the sense in haiku in Japanese</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13438|Homosaurus ID (V4)]], [[:d:Property:P13439|Helden van het Verzet person ID]], [[:d:Property:P13440|Our Campaigns container ID]], [[:d:Property:P13441|Catálogo Histórico de Tese e Dissertações da Área de História ID]], [[:d:Property:P13442|Congress.gov committee ID]], [[:d:Property:P13443|Congressional Medal of Honor Society recipient ID]], [[:d:Property:P13444|Israeli Governmental Data Repository ID]], [[:d:Property:P13445|Deutsche Genbank Obst (‎DGO) ID]], [[:d:Property:P13446|DVIDS photo ID]], [[:d:Property:P13447|FirstCycling race ID]], [[:d:Property:P13448|FirstCycling team season ID]], [[:d:Property:P13450|Hmong Studies Citations ID]], [[:d:Property:P13451|Cartofaf organization ID]], [[:d:Property:P13452|Calindex author ID]], [[:d:Property:P13453|Diocese of Lyon Museum person ID]], [[:d:Property:P13454|BnF dictionary ID]], [[:d:Property:P13455|Dezède person ID]], [[:d:Property:P13456|Meta-Doctrinal ID]], [[:d:Property:P13457|Ordre national du Québec ID]], [[:d:Property:P13458|‎Internet Game Database genre ID]], [[:d:Property:P13460|Shazoo tag ID]], [[:d:Property:P13461|‎OGDB genre ID]], [[:d:Property:P13465|Tax Identification Number (Colombia)]], [[:d:Property:P13466|‎National Gallery (London) PID]], [[:d:Property:P13467|Kunstkamera ID]], [[:d:Property:P13468|Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID]], [[:d:Property:P13469|‎WSGF taxonomy term ID]], [[:d:Property:P13470|World Higher Education Database ID]], [[:d:Property:P13471|‎VD 16 ID]], [[:d:Property:P13472|United Nations Terminology Database ID]], [[:d:Property:P13473|Trafikplatssignatur]], [[:d:Property:P13474|Top50 system ID]], [[:d:Property:P13475|IndExs exsiccata ID]], [[:d:Property:P13476|Markstammdatenregister ID]], [[:d:Property:P13479|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Property:P13480|‎SearchCulture.gr ID]], [[:d:Property:P13481|RaiPlay Sound program ID]], [[:d:Property:P13482|RaiPlay Sound playlist ID]], [[:d:Property:P13483|Modern China Biographical Database ID]], [[:d:Property:P13484|Know Your Meme slug]], [[:d:Property:P13485|LEMAV ID]], [[:d:Property:P13486|PerformArt ID]], [[:d:Property:P13487|Chilean NPO number]], [[:d:Property:P13488|TermTerm UUID]], [[:d:Property:P13489|Steam Deck HQ game ID]], [[:d:Property:P13490|‎SeqCode Registry ID]], [[:d:Property:P13491|School ID Schleswig-Holstein]], [[:d:Property:P13492|Rodovid family ID]], [[:d:Property:P13493|Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Party)]], [[:d:Property:P13494|Captain Coaster park ID]], [[:d:Property:P13495|Scilit scholar ID]], [[:d:Property:P13496|The Rural Settlement of Roman Britain ID]], [[:d:Property:P13498|PCPartPicker product ID]], [[:d:Property:P13499|goal.com football match ID]], [[:d:Property:P13500|The Soka Gakkai Dictionary of Buddhism ID]], [[:d:Property:P13501|Cultural Heritage Online (Japan) special ID]], [[:d:Property:P13502|Eurobasket.com club ID]], [[:d:Property:P13503|europlayers.com club ID]], [[:d:Property:P13505|badmintoncn.com star ID]], [[:d:Property:P13506|‎Danskefilmstemmer.dk work or dubbing ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/defined for|defined for]] (<nowiki>the subject takes the object as parameter (or parameter tuple)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/The Long Distance Walkers Association|The Long Distance Walkers Association]] (<nowiki>External Identifier (URL slug) for a hiking route on The Long Distance Walkers Association website (United Kingdom only)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/IEC CDD for electronics|IEC CDD for electronics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOG Dreamlist ID|GOG Dreamlist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IEC CDD units|IEC CDD units]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Urban Dictionary ID (2)|Urban Dictionary ID (2)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RCI number|RCI number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme image ID|Portable Antiquities Scheme image ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/myCast person ID|myCast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Personality Database category ID|Personality Database category ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk bill ID|parliament.uk bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bierista beer ID|Bierista beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of the Serbian National Theatre ID|Encyclopedia of the Serbian National Theatre ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/Dv$w All national parties that are members of a European party and whose country is a member of the European Union] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Query_on_national_parties_and_their_seats|source]]) **[https://w.wiki/Dw23 Related works from co-citation analysis] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Scholia's_"Related_works_from_co-citation_analysis"_as_federated_query|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]] : [[d:Wikidata:WikiProject_Saint_Mary%27s_College_(IN)|WikiProject Saint Mary's College (IN)]] aims to improve the coverage of Saint Mary's and the scholarly works being created at Saint Mary's. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L642328|Córdoba (L642328)]] - Spanish noun (kór-do-ba) that can mean "a city in Spain", "a city in Argentina", or "a Mexican city" ''' Development ''' * Bug: We fixed an issue where newly created Properties became inaccessible after adding a statement with a Property linking to an Item or Lexeme. The fix will go live on Wednesday. ([[phab:T374230]]) * Search: We continued implementing the new search that will make it easier to search for Properties and Lexemes in the UI ([[phab:T321543]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 22|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:47, 28 apr. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28574345 --> == Wikidata weekly summary #678 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-05-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 28|#677]].<br>Translations are [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|available]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Mr_Robot|Mr Robot]] - No consensus reached. '''Events''' * Past events: [[m:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon in Istanbul]] *[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events:]] **[https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Volunteer_Supporters_Network/Wikidata_pour_les_débutants_2025-05-16 Volunteer Supporters Network/Wikidata for beginners] May 16, 2025 **[[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata_and_Sister_Projects| Wikidata and Sister Projects]] May 29 - June 1, 2025. [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register here]] ** [[m:Special:MyLanguage/Wikidata_and_research|Wikidata and Research Conference]] June 5-6, 2025 at the University of Florence. ** [https://pretalx.coscup.org/coscup-2025/ Call for Proposals]:[[m:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/COSCUP 2025|Wikidata Taiwan x OpenStreetMap Taiwam @ COSCUP 2025]],Submission Deadline: May 10, 2025 (AoE). **[[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon_2025| WikidataCon 2025]] Oct 31 - Nov 2, 2025. [[d:Special:RegisterForEvent/1340|Register here]] *Ongoing event: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Coordinate_Me_2025| Coordinate Me 2025]] May 1 - May 31, 2025 '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [[d:Special:MyLanguage/Event_talk:WikidataCon_2025#WikidataCon_update_-_May_2025|WikidataCon 2025 - programme track categories are ready]] - time to start thinking about session proposals! ** [https://r.iresmi.net/posts/2025/osm_Wikidata/Cross checking OSM IDs between OSM and Wikidata] By Michaël ** [https://www.advanced-television.com/2025/05/02/wikiflix-goes-live/ WikiFlix, a new free streaming platform goes live] * Papers ** [https://hackernoon.com/how-to-develop-a-privacy-first-entity-recognition-system How to Develop a Privacy-First Entity Recognition System] By Papadopoulou et. al., (2025) ** [https://hackernoon.com/detecting-and-masking-personal-data-in-text Detecting and Masking Personal Data in Text] By Papadopoulou et. al., (2025) ** [https://ieeexplore.ieee.org/document/10840323 EA2N: Evidence-Based AMR Attention Network for Fake News Detection ] By Gupta et. al., (2025) '''Tool of the week''' * [https://wiki.openstreetmap.org/wiki/Main_Page OpenStreetMap]: OpenStreetMap, is a project that creates and distributes free geographic data for the world. It was started because most maps you think of as free actually have legal or technical restrictions on their use, holding back people from using them in creative, productive, or unexpected ways . '''Other Noteworthy Stuff''' * Ever played Redactle? [[d:User:Lucas Werkmeister|Lucas]] put together a Wikidata version of it. Can you guess the Item? Still needs a bit of work but you can [https://wdactle.toolforge.org/ try it out now]. * [https://mamot.fr/@pintoch/114449249307450950 EditGroups has a new maintainer ] '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13517|organization unit code]] (<nowiki>organization unit code of the organization unit/part/(sub)division item</nowiki>) ***[[:d:Property:P13518|likes of fictional character]] (<nowiki>particular likes which applies to this fictional character as (usually) stated in their official profile or biography</nowiki>) ***[[:d:Property:P13519|dislikes of fictional character]] (<nowiki>particular dislikes which applies to this fictional character as stated in their official profile or biography</nowiki>) ***[[:d:Property:P13522|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Property:P13525|RAM capacity]] (<nowiki>amount of volatile random-access memory (RAM) modules used by this device</nowiki>) ***[[:d:Property:P13549|species protection status]] (<nowiki>Links species, habitat or biotope type with the regulation international or national that protects this species</nowiki>) ***[[:d:Property:P13551|Nation Ranking (primary)]] (<nowiki>main/general ranking for a cycling tournament season</nowiki>) ***[[:d:Property:P13552|Nation Ranking (secondary)]] (<nowiki>youth/U23 ranking for this cycling tournament season</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13505|badmintoncn.com star ID]], [[:d:Property:P13506|‎Danskefilmstemmer.dk work or dubbing ID]], [[:d:Property:P13507|geraldika.ru symbol ID]], [[:d:Property:P13508|‎JSIC code]], [[:d:Property:P13509|The Oxford Dictionary of Music entry ID]], [[:d:Property:P13510|Dark Ride Database ride ID]], [[:d:Property:P13511|Dark Ride Database park ID]], [[:d:Property:P13512|Dark Ride Database manufacturer ID]], [[:d:Property:P13513|‎Databáze her platform ID]], [[:d:Property:P13514|Mourisco Catalogue work ID]], [[:d:Property:P13515|Radiomuseum vacuum tube/transistor ID]], [[:d:Property:P13516|‎CAMRA pub ID]], [[:d:Property:P13520|MobyGames attribute ID]], [[:d:Property:P13521|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Property:P13523|Moure's Catalog ID]], [[:d:Property:P13524|PromoDJ track ID]], [[:d:Property:P13526|Euronews topic ID]], [[:d:Property:P13527|Audiomack artist ID]], [[:d:Property:P13528|Audiomack album ID]], [[:d:Property:P13529|Europe PMC preprint ID]], [[:d:Property:P13531|‎SMB-digital asset ID]], [[:d:Property:P13532|Audiomack song ID]], [[:d:Property:P13533|Encyclopaedia of Islam (glossary and index of terms) ID]], [[:d:Property:P13534|Qur'an Wiki article ID]], [[:d:Property:P13535|Itch.io tag ID]], [[:d:Property:P13536|Corago singer ID]], [[:d:Property:P13537|‎MoNA spectrum ID]], [[:d:Property:P13538|La Croix author ID]], [[:d:Property:P13539|‎Billie Jean King Cup player ID 2024]], [[:d:Property:P13540|‎TeamUSA.com athlete ID]], [[:d:Property:P13541|‎Snopes ID]], [[:d:Property:P13542|A Dictionary of Media and Communication entry ID]], [[:d:Property:P13544|Black Sea Cultural Inventory ID]], [[:d:Property:P13545|‎PyPI organization name]], [[:d:Property:P13546|The Concise Oxford Dictionary of Archaeology entry ID]], [[:d:Property:P13550|‎PlayStation Museum product ID]], [[:d:Property:P13553|Urban Dictionary ID]], [[:d:Property:P13554|‎GOG Dreamlist ID]], [[:d:Property:P13555|RCI number]], [[:d:Property:P13556|‎Portable Antiquities Scheme image ID]], [[:d:Property:P13557|Orthodox World ID]], [[:d:Property:P13558|‎Coasterpedia ID]], [[:d:Property:P13559|Ethnologue language family ID]], [[:d:Property:P13560|‎factordb ID]], [[:d:Property:P13561|SCImago Institutions Rankings ID]], [[:d:Property:P13562|UniRank ID]], [[:d:Property:P13563|Bibliometrics of Ukrainian science person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Context Window|Context Window]] (<nowiki>The maximum length of an input token in the language model.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/contains nutrient|contains nutrient]] (<nowiki>Food contains nutrient</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/underlying data|underlying data]] (<nowiki>this mathematical structure has these data as part</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/échelle de Beaufort|échelle de Beaufort]] (<nowiki>empirical measure describing wind speed based on observed conditions</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/vlaamsekunstcollectie.be ID|vlaamsekunstcollectie.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mobility Database ID|Mobility Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Patrimonio Galego ID|Patrimonio Galego ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Substack username|Substack username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Private Enterprise Number|Private Enterprise Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ComputerLanguage.com definition|ComputerLanguage.com definition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/otzovik.com review ID|otzovik.com review ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Persoon)|Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Persoon)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know ?''' * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]] : ** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/Ukraine|Nonprofit Organisations: Ukraine]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Stockholm_Archipelago_Trail|Stockholm Archilepago Trail]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Database reports|database reports]] : [[d:Wikidata:Database_reports/Descriptions_with_Q|Descriptions with QID]] - These Item descriptions contain a QID or Item ID. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q288771|Hans van Mierlo (Q288771)]] - Dutch politician (1931–2010) * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L28956|Tribe (L28956)]] - English noun (trīb) that can mean "a social division in traditional society", "a political subdivision", or "a genre of Techno Music": '''Development''' * Wikidata Query Service: The search platform team finished the remaining work for the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|graph split]] and it is going live [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/ZLIUAGRLPQLLBVJSC2AEG7FNTTOER66I/ this week]. * We took part in the [[m:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon in Istanbul]] * Wikipedia and co: We continued working on improving how Wikidata edits are shown on the watchlist on Wikipedia and co. We are focusing on showing labels instead of IDs for the entities (Items, Properties, ...) linked in the edit summaries ([[phab:T388685]]) * UI: We continued doing small fixes for dark mode support in the UI ([[phab:T385039]]) * Wikibase REST API: We are continuing the work on the search endpoint ([[phab:T383126]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R| You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Philippines|Philippines]] * Summarize your [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 28|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:06, 5 maj. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28574345 --> == Wikidata weekly summary #679 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-05-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#678]].<br>Translations are [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|available]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject Taiwan/噶哈巫 Wikidata 工作坊|Kaxabu Wikidata Workshop]] May 17 at Puli DOC, Nantou ** [[d:Wikidata:WikiProject Taiwan/賽德克 Wikidata Lexeme 工作坊|Seediq Wikidata Lexeme Workshop]] May 18 at Puli DOC, Nantou * Past: Wikimedia Hackathon happened on May 4. Check out the closing showcase that included some Wikidata-related projects: [https://etherpad.wikimedia.org/p/Wikimedia_Hackathon_2025_Closing_Showcase Etherpad (Hackaton 2025)] '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [[outreach:GLAM/Newsletter/April_2025/Contents/Serbia_report|GLAM and Wikidata: The "GLAMorous Wikidata" Campaign]]: In March 2025, Wikimedia Serbia launched a local thematic campaign called GLAMurous Wikidata, focused on improving data about cultural and heritage institutions on Wikidata. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/April_2025/Contents/Netherlands_report|Project "Open Topstukken" ("Open Collection Highlights") - Maastricht University and Radboud University]]: The "Open Topstukken" project is a collaboration between Maastricht University and Radboud University to digitize and publish rare books and manuscripts, with metadata from their Omeka S systems automatically transferred to Wikidata by Wikidata specialists. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/April_2025/Contents/Italy_report|Wikidata and Research]]: The programme for the “Wikidata and Research” conference is now available online. Scheduled for 5–6 June 2025 at the University of Florence, this event is convened by a volunteer Scientific Committee in collaboration with Wikimedia Italia and the University of Florence. * Papers ** [https://www.researchgate.net/publication/391431150_Capacitating_Librarians_with_Wikidata_Literacy_for_Managing_Wikipedia_Information_Resources_Implications_to_Libraries Capacitating Librarians with Wikidata Literacy for Managing Wikipedia Information Resources: Implications to Libraries] By Oyighan et. al., (2025) ** [https://www.researchgate.net/publication/391461181_Social_Biases_in_Knowledge_Representations_of_Wikidata_separates_Global_North_from_Global_South Social Biases in Knowledge Representations of Wikidata separates Global North from Global South] By Das et. al., (2025) ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-89366-7_6 Automatic Curriculum Cohesion Analysis Based on Knowledge Graphs] By Gacek & Adrian (2025). * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=2i2w0L2rcRI African Wiki Women Wikidata training for the gender equality campaign] ** [https://m.youtube.com/watch?v=_8JbA1AC4yY Using Listeria tool to create Wikidata lists from Wikidata] ** [https://m.youtube.com/watch?v=OZXEtUrjJrY Using the Mix'n'match tool to match external datasets to Wikidata items.] ** [https://www.youtube.com/watch?v=a57QK4rARpw Connecting the World’s Knowledge with Abstract Wikipedia] By Denny Vrandečić '''Tool of the week''' * [https://wdactle.toolforge.org/ Wdactle game] -- is a Wikidata version of Redactle! It's a game where you are shown a Wikidata Item with all labels and words redacted and have to figure out what it is. Guessing a word reveals all the places where it is used. Built by Luca Werkmeister during the Wikimedia Hackathon 2025. '''Other Noteworthy Stuff''' * ⚠️ Wikidata Query Service graph split: As you know Wikidata Query Service was no longer able to handle the complete set of data Wikidata has. To address this the graph in Wikidata Query Service has now been split into a main graph (that continues to be at query.wikidata.org) and a scholarly graph (that is at query-scholarly.wikidata.org). For more details please see [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split]]. *Join the [[d:Wikidata:Impact stories|Wikidata:Impact stories]] global campiagn. We're celebrating the amazing Wikidata community - editors, developers, librarians, and creators - and inviting you to share how Wikidata is used. Your story can inspire others and grow the community. Submit yours or nominate a cool project by June 6. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13564|‎third-gender population]] (<nowiki>number of third-gender people inhabiting the place</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13565|Encyclopedia of the Serbian National Theatre ID]], [[:d:Property:P13566|vlaamsekunstcollectie.be ID]], [[:d:Property:P13567|Patrimonio Galego ID]], [[:d:Property:P13568|‎Substack handle]], [[:d:Property:P13569|Sport Express football match ID]], [[:d:Property:P13570|R-Sport match ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/related video|related video]] (<nowiki>less fitting video, used only because a better alternative is not available. If an appropriate video of the item is available, use P10 instead. Value should not be a generic placeholder.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/cosplay of|cosplay of]] (<nowiki>character(s) that are cosplayed in this image or video</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI station ID (timetables)|RFI station ID (timetables)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/registration number of japanese invoice system|registration number of japanese invoice system]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jesuit Online Necrology ID|Jesuit Online Necrology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geographicus-cartographer|Geographicus-cartographer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Harper's tag|Harper's tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Czech Librarians ID|Database of Czech Librarians ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Location Code|Open Location Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CABR-identifier|CABR-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onsland-identifier|Onsland-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library of Spain Alma ID (BNE v2.0)|National Library of Spain Alma ID (BNE v2.0)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PC98 Images game ID|PC98 Images game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stadtwiki Meißen ID|Stadtwiki Meißen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rhein-Neckar-Wiki-ID|Rhein-Neckar-Wiki-ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: **[https://w.wiki/E3Yi All you want to know about] [[d:Q1030833|The Blue Coats (Q1030833)]] ** [https://w.wiki/97bM Birthplace of Colombians in the Public Domain] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q18386245|Soir d'été sur la plage de Skagen – l'artiste et sa femme (Q18386245)]] - painting by Peder Severin Krøyer from 1899 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L494436|Projektion (L494436)]] - German noun (pro-yek-tsi̯oːn) that can mean "projection", "image display", or "defence mechanism in Psychoanalysis" '''Development''' * mul language code: We are fixing an issue where Items can't be found by their mul language label or alias ([[phab:T392058]]) * Wikibase REST API: We are working on phrase matching for the simple search ([[phab:T389011]]) * Dark mode: We fixed a color contrast bug with the entity selector when making new statements ([[phab:T393641]]) * Ontology: We’re working on an updated, more complete version of the wikibase.owl ontology file ([[phab:T371752]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Italy|Italy]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> '''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:01, 12 maj. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28671619 --> == Wikidata weekly summary #680 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-05-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#679]].<br> Help with [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/THEbotIT 2|THEbotIT 2]] - New functional aspect to [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/THEbotIT 1|automatic creation of items]] describing lexicographical articles of [[s:de:Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft|Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft]] (RE). The described topics of an RE article should also link back to the article. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** On Thursday, 22 May 2025, from 10:00 to 12:00 (CEST), [https://www.digis-berlin.de/ digiS Berlin] will offer an online workshop titled "Wikidata for GLAMs." The event is free, open to all, and conducted in German. More information and registration is [https://www.digis-berlin.de/wikidata-workshop-am-22-05-2025/ here]. ** (Italian) [https://www.attoppa.it/event/introduzione-a-wikidata-e-ai-progetti-wikimedia-lm43 Introduction to Wikidata and Wikimedia projects - LM43] May 29, 2025 12:00 PM to 2:00 PM ** The [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]] online event is nearly here! Four days of sessions on the use of Wikidata in the Wikimedia Projects, join us from '''May 29 - June 1'''. [[d:Special:RegisterForEvent/1291|Register here]]. [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects#Sessions|See the Program schedule]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://diff.wikimedia.org/2025/05/15/wikilearn-news-may-2025/ Diff Blog: Spotlight on Wikidata in the WikiLearn newsletter]: WikiLearn's May 2025 update highlights how its online courses, including Wikidata 101, are effectively helping Wikimedians develop key skills, reduce edit reversion rates, and foster engagement across multiple language communities. ** [https://googlemapsmania.blogspot.com/2025/05/the-meaning-behind-our-place-names.html The Meaning Behind Our Place Names] - The Open Etymology Map uses Wikidata-linked etymology tags in OpenStreetMap to reveal the origins of place names, offering an interactive way to explore the historical and linguistic roots of streets, towns, and landmarks * Papers ** Preprint: [https://doi.org/10.26434/chemrxiv-2025-53n0w Scholia Chemistry: access to chemistry in Wikidata] - This study explores Wikidata's role in chemistry, highlighting how thousands of new chemicals were added, how new properties and database links enhance chemical representation, and how Scholia ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-91428-7_15 Making an Under-Resourced Language Available on the Wikidata Knowledge Graph: Quechua Language] By Huaman et. al., (2025) - This study integrates Quechua lexical data into Wikidata, adding 1,591 lexemes along with senses, forms, and pronunciation audio, demonstrating how Wikidata can support under-resourced languages in AI-driven Knowledge Graphs to promote linguistic diversity and inclusivity. ** [https://arxiv.org/html/2505.10142v1 Knowledge-Based Aerospace Engineering - A Systematic Literature Review] By Wittenborg et al., (2025) - This study systematically reviews Knowledge-Based Aerospace Engineering, analyzing over 1,000 articles, constructing a knowledge graph mapped to Wikidata, and demonstrating how structured, semantic-based approaches can enhance aerospace design, collaboration, and sustainable aviation * Videos ** (Italian) [https://m.youtube.com/watch?v=9ELzahfQqY8 Introduction to Wikidata for archives] ** (Sweden) [https://m.youtube.com/watch?v=sGbFNnZi7Pk Stockholm Archipelago Trail OSM Wikidata SDC] By Magnus Salgo ** (German) [https://m.youtube.com/watch?v=Zbq0Y0PnTE0 Instructional video on SPARQL queries in Wikidata] By OER4SDI ''' Tool of the week ''' *[https://www.npmjs.com/package/wikidata-taxonomy Wikidata-Taxonomy] is a Command-line tool and library to extract taxonomies from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * We are improving and expanding our Help and documentation pages, please tell us what you think: [[d:Wikidata:How_to_use_data_on_Wikimedia_projects/Parser_function|Parser Functions]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest General datatypes **[[:d:Property:P13564|third-gender population]] (<nowiki>number of third-gender people inhabiting the place</nowiki>) **[[:d:Property:P13571|context window]] (<nowiki>maximum length of an input token in the language model</nowiki>) **[[:d:Property:P13574|‎most populous urban area]] (<nowiki>city or town with the largest population in this area (country, state, county, continent, etc.)</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13565|Encyclopedia of the Serbian National Theatre ID]], [[:d:Property:P13566|vlaamsekunstcollectie.be ID]], [[:d:Property:P13567|Patrimonio Galego ID]], [[:d:Property:P13568|‎Substack handle]], [[:d:Property:P13569|Sport Express football match ID]], [[:d:Property:P13570|R-Sport match ID]], [[:d:Property:P13572|‎ComputerLanguage.com definition]], [[:d:Property:P13573|Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Person)]], [[:d:Property:P13575|‎RFI station ID (timetables)]], [[:d:Property:P13576|Geographicus cartographer ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/related video|related video]] (<nowiki>less fitting video, used only because a better alternative is not available. If an appropriate video of the item is available, use P10 instead. Value should not be a generic placeholder.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/cosplay of|cosplay of]] (<nowiki>character(s) that are cosplayed in this image or video</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/breed belongs to taxon|breed belongs to taxon]] (<nowiki>taxon to which members of this breed (or these breeds) belong</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Reason for no value|Reason for no value]] (<nowiki>qualifier property to be used with statements having the object "no value", given to provide a reason for "no value"</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/over|over]] (<nowiki>base field of this vector space, base ring of this module, pair of base rings for this bimodule, base monoidal category of this enriched category, etc.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has WikiProject|has WikiProject]] (<nowiki>WikiProject which has this topic as its main subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mixing engineer|mixing engineer]] (<nowiki>person responsible for mixing the different sonic elements of a piece of recorded music into a final version of a track</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/normally caused by|normally caused by]] (<nowiki>item that normally causes this effect, but that is not necessarily the cause here</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/criminal motive|criminal motive]] (<nowiki>verified reasoning behind a crime</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/registration number of japanese invoice system|registration number of japanese invoice system]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jesuit Online Necrology ID|Jesuit Online Necrology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Harper's tag|Harper's tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Czech Librarians ID|Database of Czech Librarians ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Location Code|Open Location Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CABR-identifier|CABR-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onsland-identifier|Onsland-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library of Spain Alma ID (BNE v2.0)|National Library of Spain Alma ID (BNE v2.0)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PC98 Images game ID|PC98 Images game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stadtwiki Meißen ID|Stadtwiki Meißen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rhein-Neckar-Wiki-ID|Rhein-Neckar-Wiki-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/R-Sport team ID|R-Sport team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WürzburgWiki ID|WürzburgWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AW-Wiki ID|AW-Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wetzipedia ID|Wetzipedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OberpfalzWiki article ID|OberpfalzWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tüik village id|Tüik village id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/viberate.com Artist Id|viberate.com Artist Id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/African Music Library Band ID|African Music Library Band ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.lv theme ID|Delfi.lv theme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN soccer team ID|ESPN soccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/15min.lt theme ID|15min.lt theme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/trove.scot ID|trove.scot ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur PRET19|Identifiant d'une personne sur PRET19]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Židovski biografski leksikon ID|Židovski biografski leksikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMDb Interest ID|IMDb Interest ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/E4T9 Map of pubs in Scotland] ([https://wikis.world/@AllyD@mastodon.online/114482324831243753 source]) ** [https://w.wiki/EC5v Data about all 60 members of the European Association for Quality Assurance in Higher Education] ([https://x.com/AlexHinojo/status/1923605850607735114 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_zelph |WikiProject_zelph]] - WikiProject zelph focuses on integrating a semantic network system with Wikidata to enhance data quality. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q16857406| The Jungle Book (Q16857406)]] - 2016 film directed by Jon Favreau * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L339628|pukka (L339628)]] - English adjective (puh-kuh) that can mean "genuine", "highest class", or "complete" ''' Development ''' * UI: We are putting the finishing touches on the new search box that will make it easier to search for Properties, Lexemes and EntitySchemas as well ([[phab:T321543]]) * Dark mode: We fixed the last known issues and are getting ready to roll it out * Mobile statement editing: We are refining prototypes for testing and started technical investigations * Wikibase REST API: We are continuing the work on simple search, focusing on phrase matching now ([[phab:T389011]]) * Query Service: We are working on a small experiment to show a notification for simple queries that are better run on other APIs ([[phab:T391264]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:45, 19 maj. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28740206 --> == Wikidata weekly summary #681 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-05-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#680]].<br> Help with [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_12|William Avery Bot 12]] - Task(s): Add [[d:Property:P698|PubMed publication ID(P698)]] to items that lack it, but have [[d:Property:P356|DOI(P356)]], which allows it to be looked up using the [https://biopython.org/docs/1.76/api/Bio.Entrez.html PubMed API]. * [[:d:Wikidata talk:Identifiers#Novalue for missing IDs|Talk: Wikidata Identifiers (No value for missing Ids)]]: about how to indicate that a certain entity is absent in a given database ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]]<br/>During 4 half-days of sessions showcasing and showing how Wikidata supports and is integrated to the other Wikimedia projects<br/>From Thursday, May 29 from 16:00 UTC to Sunday, June 1 13:30 UTC.<br/> [[d:Special:RegisterForEvent/1291|Registration link]] - [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects#Sessions|Program]] - [[d:Event_talk:Wikidata_and_Sister_Projects|Questions? (Talk page)]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://www.openstreetmap.org/user/s8321414/diary/406703 Taiwan Street-view Expedition (Huwei and Tuku, Yunlin, Taiwan)] - joint OSM and Wikidata activity ** * Papers ** (Italian) [https://www.datocms-assets.com/103094/1747654189-imagines-n-12-cencetti_pellizzari_viti.pdf ''Termini, dati e collegamenti: ‘conversazioni’ tra il Thesaurus del Nuovo soggettario e Wikidata'']: This study is about the history of the cooperation between the [[:d:Q16583225|Thesaurus del Nuovo soggettario]] (the main [[:d:Q17152639|thesaurus]] used by Italian libraries for subject indexing) and Wikimedia projects, initially Wikipedia and now mainly Wikidata ** [https://arxiv.org/pdf/2505.16635 WikiDBGraph: Large-Scale Database Graph of Wikidata for Collaborative Learning] By Wu et al., (2025) — This study introduces WikiDBGraph, a network of 100,000 linked databases from Wikidata, using 17 million connections to improve AI learning and reveal challenges in handling interconnected data. ** [https://arxiv.org/pdf/2505.16383 Filling in the Blanks? A Systematic Review and Theoretical Conceptualisation for Measuring WikiData Content Gaps] By Ripoll et al., (2025) – The paper systematically reviews content gaps in Wikidata, proposing a typology of missing data and a framework to measure these gaps, highlighting their impact on knowledge quality and completeness. ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-91705-9_5 AI in Data Management and Analysis] By Haber et al., (2025) – This paper explores how AI streamlines academic data tasks like cleaning and analysis, whike tools like Google DataPrep, Airtable and Wikidata help researchers, but human oversight is key to maintaining accuracy and ethics in research. * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=CBCgyF-WAP4&pp=0gcJCdgAo7VqN5tD Using PetScan to create lists from Wikipedia and Wikidata] By Tamsin Braisher ([[d:User:DrThneed|Dr Thneed]]). ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=nxgB7LvG1N0 Connecting Collections: Wikidata as a Bridge between Museums and Communities] By Museo de los Museos and Carla Toro. ''' Tool of the week ''' * [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata_Toolkit|Wikidata Toolkit]] The Wikidata Toolkit is an open-source Java library for using data from Wikidata and other Wikibase sites. Its main goal is to make it easy for external developers to take advantage of this data in their own applications. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * A discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Some of the hypothesis involve Wikidata. You can read the various hypothesis and have your say at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P13576|Geographicus cartographer ID]], [[:d:Property:P13577|‎Wikibase of Czech Librarians ID]], [[:d:Property:P13578|Jesuit Online Necrology ID]], [[:d:Property:P13579|Ons Land ID]], [[:d:Property:P13580|‎VejinBooks author ID]], [[:d:Property:P13581|‎PC98 Images game ID]], [[:d:Property:P13582|Rhein-Neckar-Wiki ID]], [[:d:Property:P13583|CvLAC ID]], [[:d:Property:P13584|‎Stadtwiki Meißen ID]], [[:d:Property:P13585|‎WürzburgWiki ID]], [[:d:Property:P13586|Wetzipedia ID]], [[:d:Property:P13587|AW-Wiki ID]], [[:d:Property:P13588|‎Tüik village ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/LSF rating|LSF rating]] (<nowiki>Indonesia film classification administered by the Indonesian Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/image of cosplay|image of cosplay]] (<nowiki>cosplay that depicts this character or person</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Classificazione Guizzi degli strumenti musicali|Classificazione Guizzi degli strumenti musicali]] (<nowiki>Guizzi's classification system of musical instruments</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name translation|name translation]] (<nowiki>translation into native language</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Concertzender ID|Concertzender ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MCW-PL article ID|MCW-PL article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Polska Biblioteka Muzyczna PBM|Polska Biblioteka Muzyczna PBM]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norsk soldatregister person ID|norsk soldatregister person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Databank verkiezingsuitslagen|Databank verkiezingsuitslagen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TNT Sports soccer team ID|TNT Sports soccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK Archives Portal Broadcasting History ID|NHK Archives Portal Broadcasting History ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian lake ID|Lithuanian lake ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sierra Wiki article ID|Sierra Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fondazione Ragghianti Fototeca image ID|Fondazione Ragghianti Fototeca image ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/archive creator archieven.nl|archive creator archieven.nl]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/EFJi Exemplars of the Magna Carta] ([[d:Special:MyLanguage/Wikidata_talk:WikiProject_Manuscripts#Magna_Carta |source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[m:Special:MyLanguage/Event:Revitalizing_UK_History|Revitalizing UK History]]- A wikiproject with the aim of enriching UK historical figures. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q19689203|The BFG (Q19689203)]] - 2016 film by Steven Spielberg * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L580449|trucco (L580449)]] - Italian noun (ˈtruk.ko) meaning "deceptive ploy", "makeup", or "strategic maneuver" ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:46, 27 maj. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28755133 --> == Wikidata weekly summary #682 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#681]].<br> Help with [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Wikidata_Translation_Bot|Wikidata Translation Bot]] - task/s: Automate translation of Item Labels and Descriptions across supported languages and submit them using the official Wikidata API. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy|Mass-editing policy]] * Closed request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Rename_PeakFinder_ID_(P3770)|Rename PeakFinder ID (P3770)]] - Property was renamed. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Domain_name_as_data|Domain name as data]] - property [[d:Property:P13337|domain name (P13337)]] was created. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! We have our next LD4 Wikidata Affinity Group event series on the Wikidata Graph Split project. Our first event will include guests from the Wikidata Search team to discuss the recent graph split project. Join us Tuesday, June 3, 2025 at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). Please see our [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/GraphSplit project page] for more information and Zoom links. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #77 June 9 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Special:MyLanguage/Q61752245|Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]] ** Revitalizing UK History #June 7 Time 16:00 UTC [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Revitalizing_UK_History Revitalizing UK History] * Just missed it? ** Wikidata and Sister Projects: [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects#Sessions|full day videos and presentation slides are being made available on the program page]]. ** [https://wikimedia.es/evento/concurso-coordinate-me-2025-online/ Coordinate Me 2025], the contest to add [[d:Property:P625|geographic coordinates (P625)]] for countries with low representation has ended. Who will be declared winner? ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://osl.hypotheses.org/16774 Wikidata promotes Sister Projects through interwiki links] SLUB Open Science Lab writer Jens Bemme has put together a comprehensive article covering the recent online event and many examples of Wikidata being used. * Papers ** [https://arxiv.org/pdf/2505.21693 MAKIEVAL: A Multilingual Automatic Wikidata-based Framework for Cultural Awareness Evaluation for LLMs] By Zhao et al., (2025) - This paper presents MAKIEVAL, a framework for evaluating cultural awareness in LLMs across languages, showing that models exhibit stronger cultural awareness when prompted in English. ** [https://www.arxiv.org/pdf/2505.19971 Conversational Lexicography: Querying Lexicographic Data on Knowledge Graphs with SPARQL through Natural Language] By Sennrich & Ahmadi (2025) - This paper develops a natural language interface for retrieving lexicographic data from Wikidata, creating a taxonomy and dataset, and evaluating language models, with GPT-3.5-Turbo showing the best generalization despite scalability challenges. ** [https://arxiv.org/pdf/2505.23461 UAQFact: Evaluating Factual Knowledge Utilization of LLMs on Unanswerable Questions] By Tan et al., (2025) - This paper introduces UAQFact, a bilingual dataset for evaluating LLMs on unanswerable questions, showing that models struggle to fully utilize stored factual knowledge even with external support. * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=NC6zkOznAeM Listful Thinking:Using Wikidata to support editing workflows] By Dr Thneed ** (French) [https://m.youtube.com/watch?v=sdsPS8Af6YE Using Wikidata to gain visibility on the internet?] By Nelly Darbois ** [https://m.youtube.com/watch?v=BY_2T6yB56Q How to create a SPARQL Query to search Wikidata Item Description] By vlogize ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=1j6pHOBRqt0 Wikimedia Commons and Wikidata tutorial for the subject of Virreinal Art] By Luis Alvaz ** [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejPiMknpyQFM43rivJbn33Ff&si=F7kedfs1h48e-xQ7 Wikidata and Sister Projects (YouTube Playlist)] - full daily recordings from the Wikidata and Sister Projects event. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/brawer/wikidata-qrank Wikidata Qrank] is a ranking signal for Wikidata entities. It gets computed by aggregating page view statistics for Wikipedia, Wikitravel, Wikibooks, Wikispecies and other Wikimedia projects. For example, according to the QRank signal, the fictional character Pippi Longstocking ranks lower than Harry Potter, but still much higher than the obscure Äffle & Pferdle. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://www.should-i-watch-this.com Should I watch this?] - Enter a film title or IMDb ID to get a recommendation, uses data from Wikidata. * Job Openings - want to help shape the future of Wikidata or Wikibase? ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/56640059/Software-Engineer-Wikidata-all-genders-?jobDbPVId=220899039&l=en Software Engineer (Wikidata)] ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/55063868/Staff-Engineer-Wikidata-all-genders-?jobDbPVId=209936577&l=en Staff Engineer (Wikidata)] ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/56244967/UX-Designer-Wikibase-Cloud-all-genders-?jobDbPVId=216209752&l=en UX Designer (Wikibase Cloud)] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13589|‎reason for no value]] (<nowiki>qualifier property to be used with statements having the object "no value", given to provide a reason for "no value"</nowiki>) ***[[:d:Property:P13593|cosplay of]] (<nowiki>characters that are cosplayed in this image or video</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13590|espn.com soccer team ID]], [[:d:Property:P13591|‎Yale LUX ID]], [[:d:Property:P13592|Židovski biografski leksikon ID]], [[:d:Property:P13594|verkiezingsuitslagen database ID]], [[:d:Property:P13595|Norwegian soldier register 1940 ID]], [[:d:Property:P13596|Polish Music Library PBM ID]], [[:d:Property:P13597|‎MCW-PL article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/UK Mutual Registration Number|UK Mutual Registration Number]] (<nowiki>identifier for an organisation in the UK's Mutuals Public Register</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Scilit organization ID|Scilit organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/paleo.ru person ID|paleo.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Assemblée nationale du Québec non-élu|identifiant Assemblée nationale du Québec non-élu]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ThinkyGames genre ID|ThinkyGames genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letopis of MSU person ID|Letopis of MSU person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MAI person ID|MAI person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/istina.msu.ru journal ID|istina.msu.ru journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MultimediaWiki page ID|MultimediaWiki page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Submarine Cable Map ID|Submarine Cable Map ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nederlands Film Festival person ID|Nederlands Film Festival person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CTS URN|CTS URN]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scientific heritage of Russia person ID|Scientific heritage of Russia person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Virtual necropolis of Ukrainian emigration person ID|Virtual necropolis of Ukrainian emigration person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Cycling Federation person ID|Russian Cycling Federation person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Memories of the Gulag and Their Authors person ID|The Memories of the Gulag and Their Authors person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex Books author ID|Yandex Books author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Theatre museums of Russia person ID|Theatre museums of Russia person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Reabilitovani istoriyeyu person ID|Reabilitovani istoriyeyu person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CARLA ID|CARLA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Boosty author ID|Boosty author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/ELXS All lexemes in Minangkabau (sorted chronologically by their entry time)] ** [https://w.wiki/EMbF Film Directors who are still alive] * Schema examples: ** * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Status_updates/Next WikiProject WordNet] * WikiProject Highlights: ** * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]:[[Wikidata:Database reports/Most linked category items|list of the most linked category page items]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q18407657| Captain America: Civil War (Q18407657)]] - 22016 film by Anthony and Joe Russo * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|(L1250690) spegnere (L1250690)]] - Italian verb "switch off" or "to die" ''' Development ''' * Vector 2022 skin: We enabled dark mode for Items, Properties and Lexemes on Wikidata ([[phab:T389330]]) * Mobile statement editing: We are continuing with the technical investigation. * Diffs: We merged a volunteer patch by Matěj Suchánek to format quantity diffs a bit more sensibly ([[phab:T394585]]) * Search in the UI: We enabled the new search on https://test.wikidata.org and https://wikidata.beta.wmflabs.org. It lets you easily search in other entity types as well now, not just Items. Please give it a try. * Wikibase REST API: We are continuing the work on integrating simple search, specifically phrase matching ([[phab:T389011]]) * Query Service: We are working on an experiment to add a small dialog to inform people about alternative access methods for very simple queries that don't require SPARQL ([[phab:T391261]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:17, 2 jun. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28806202 --> == Wikidata weekly summary #683 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#682]].<br> Help with [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Coinhote|Coinhoe]] - RfP scheduled to end after 10 June 2025 23:49 (UTC) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: New Linked Data for Libraries [[d:Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! We have our next LD4 Wikidata Affinity Group event series on the Wikidata Graph Split project. Our second event will be a conversation with Daniel Mietchen and Lane Rasberry about [https://scholia.toolforge.org/ Scholia], the Wikidata frontend which generates and presents scholarly profiles based on WikiCite content. They'll speak to Scholia's current state and roadmap, with consideration for the recent Wikidata graph split. Tuesday, June 10, 2025 at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST. More info and Zoom links: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/GraphSplit|project page]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://github.com/trokhymovych/wikidata-vandalism-detection Graph-Linguistic Fusion: Using Language Models for Wikidata Vandalism Detection]: resources to reproduce training and evaluation procedure for the paper Graph-Linguistic Fusion: Using Language Models for Wikidata Vandalism Detection ** [https://docs.google.com/document/d/1EyInxNXvz3rmmlTeYOKg6Sr5EKG--4mzBXlaz_HhYRY/edit?usp=sharing Cataloguing guidelines for representing the Memory of the World International Register on Wikidata] Google Doc to shape the process of a coming data upload: comments are open. ** [https://outreach.wikimedia.org/wiki/GLAM/Newsletter/May_2025/Contents/Memory_of_the_World_report GLAM:Memory of the World Report:] Hannah Drummen at UNESCO, alongside data expert Martin, has completed a structured dataset of 496 International Register items, ready for bulk upload to Wikidata in June, with an aim to enhance accessibility and define best practices for future updates. ** [[d:outreach:GLAM/Newsletter/May_2025/Contents/Biodiversity_Heritage_Library_report|Wikidata QID updates to BHL catalogue]]: The BHL Lead Developer, Mike Lichtenberg, is ensuring periodic Wikidata Qid refreshes in the BHL Catalogue, with the working group advising a downloadable post-refresh report for OpenRefine integration, to be sent to the BHL Metacat group for reconciliation by Siobhan or other Wikidata editors. ** [[d:outreach:GLAM/Newsletter/May_2025/Contents/Indonesia_report GLAM Wiki|Wikidata training & Datathon in Indonesia]]: Wikimedia Indonesia hosts WikiLatih Wikidata training to enhance skills in editing Indonesian cultural heritage data on Wikidata, while Datathon challenges participants to make the most edits on museum-related topics in Indonesia. * Papers ** [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40481658/ Wikidata for Botanists: Benefits of collaborating and sharing Linked Open Data] By von Mering et al., (2025) - This paper explores Wikidata as a multilingual open knowledge base for botany, highlighting its role in connecting botanical information across sources, and calling on the botanical community to enhance its content. ** [https://www.nature.com/articles/s41597-025-05200-8 CS-KG 2.0: A Large-scale Knowledge Graph of Computer Science] By Dessí et al., (2025) - This paper introduces CS-KG 2.0, an advanced AI-powered knowledge graph built from 15 million research papers, designed to enhance scientific exploration by structuring and interconnecting vast amounts of computer science literature. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=FHhvcvvFPsA Using the Wiki List tool] - GoogleSheet with formulae for retrieving Wikidata values and writing QuickStatements commands. ** [https://m.youtube.com/watch?v=0eGNxqvW89M Introduction to Wikidata] By Robin Isadora Brown and Lane Rasberry ** [https://m.youtube.com/watch?v=ijwiYthh6CY Wikidata Editing] By Kusaal Wikipedia Community ** (Portuguese) [https://m.youtube.com/watch?v=UWuRQstMm8E Federating academic SPARQL searches in Wikidata] By Tiago Lubiana ''' Tool of the week ''' * [https://phonemes.toolforge.org/ Wikidata Phonemes] This is the web application developed specifically for Wikidata IOLab. In here you can add phonemes to a whole bunch of languages, basing your work on the work that the brazilian students of their national olympiad did while editing Wikipedia. * [https://www.should-i-watch-this.com/Mission%20Imposible/2018 Should I watch this?] is a tool that helps users decide whether a movie or show is worth watching. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest General datatypes **[[:d:Property:P13598|Guizzi's classification of musical instruments]] (<nowiki>Guizzi's classification system of musical instruments</nowiki>) **[[:d:Property:P13602|single taken from the album]] (<nowiki>indicates the album from which the item is taken</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13599|‎GameSpot platform ID]], [[:d:Property:P13600|‎OberpfalzWiki article ID]], [[:d:Property:P13601|‎Private Enterprise Number]], [[:d:Property:P13603|TNT Sports soccer team ID]], [[:d:Property:P13604|‎Fondazione Ragghianti Fototeca image ID]], [[:d:Property:P13605|ROAR ID]], [[:d:Property:P13606|‎15min.lt theme ID]], [[:d:Property:P13607|FMJD person ID]], [[:d:Property:P13608|NAQ non-elected person ID]], [[:d:Property:P13609|paleo.ru person ID]], [[:d:Property:P13610|‎Sierra Wiki article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New External identifier property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteca Pública|Biblioteca Pública]] (<nowiki><nowiki>{{TranslateThis</nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Libretexts ID|Libretexts ID]] (<nowiki>the world's largest collection of free OER textbooks online</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Évêques suisses|identifiant Évêques suisses]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Galega Universal ID|Enciclopedia Galega Universal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database|Deaf Movie Database]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Affiliated Dissemination of Literacy among Georgians ID|Biographical Dictionary of Affiliated Dissemination of Literacy among Georgians ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Physicians of Georgia ID|Biographical Dictionary of Physicians of Georgia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Athletes of Georgia ID|Biographical Dictionary of Athletes of Georgia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Winemakers of Georgia ID|Biographical Dictionary of Winemakers of Georgia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/matricule number|matricule number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/inn|inn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Debian Wiki article|Debian Wiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Desura game ID (archived)|Desura game ID (archived)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Diccionario de catedráticos españoles de derecho ID|Diccionario de catedráticos españoles de derecho ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QUDT dimension ID|QUDT dimension ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/ERgB Wikisource transcriptions of texts on the Memory of the World International Register], ([[d:User:MartinPoulter/queries/memory_of_the_world#Wikisource_transcriptions_of_individual_texts|source]]) ** [https://w.wiki/4cn2 Bills and coins of Brazilian Real (with pictures)] * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProject]] highlights: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Names/be-tarask Names/Belarusian] - This WikiProject aims to add structured and linguistic data to Wikidata to enable the study of people's names across all time periods, regions, and languages. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5901134|Ant-Man (Q5901134)]] - 2015 film directed by Peyton Reed ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We are doing initial development focusing on technical investigations and basic UI elements ([[phab:T394292]], [[phab:T394886]]) * Lexemes: We are looking into a rare error when trying to do undo certain Lexeme edits ([[phab:T392372]]) * Watchlist/Recent changes on Wikipedia: We continued working on showing labels instead of IDs in the edit summaries of Wikidata changes that are shown in the watchlist and recent changes of Wikipedia and co ([[phab:T388685]]) * Wikibase REST API: Finishing touches on simple search ([[phab:T383126]]) * Query Service UI: Added experimental popup to point people running very simple queries to other available access methods ([[phab:T391264]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 13:21, 10 jun. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28846270 --> == Wikidata weekly summary #684 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#683]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/7ZEIMLZEQXFLSXPT2N6FROB2TCMMKVVW/ GLAM Wiki Conference 2025] - Program Call-for-Proposals: Deadline 15 June. ** [[d:Q134950534|COSCUP 2025 (Q134950534)]] [[m:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/COSCUP 2025|Open Street Map x Wikidata Track]] - [[d:Q699543|National Taiwan University of Science and Technology (Q699543)]] 9 August - 10 August. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://professional.wiki/en/news/wikibase-faceted-search-released Wikibase Faceted Search Released] ([https://www.youtube.com/watch?v=CxKWpTQBrqk demo video]) ** [https://github.com/watmildon/DecomissionedAircraftMap DecomissionedAircraftMap] (see tool below) - The Decommissioned Aircraft Map project uses Wikidata to enhance its mapping of historic aircraft by pulling images from linked Wikidata entries. Users can contribute by adding or correcting Wikidata tags on OpenStreetMap, ensuring accurate representation of aircraft locations and visuals. By Watmildon. * Videos: [https://m.youtube.com/watch?v=aDVeeym9Dpg Querying Wikidata using tools such as QuickStatements and Petscan] - Wikimedia Community User Group Uganda ''' Tool of the week ''' * [https://dataviz.toolforge.org/ Wikidata Visualization]: a visualization tool for Wikidata SPARQL queries * [https://overpass-ultra.us/#map&query=url:https://raw.githubusercontent.com/watmildon/DecomissionedAircraftMap/refs/heads/main/AircraftMap.ultra&m=0.87/0/0 DecomissionedAircraftMap] (as a demonstration of the power of OpenStreetMap into Wikidata): pulls geodata for displayed aircraft from OpenStreetMap and generates thumbnails from linked Wikidata entries. * [http://tiago.bio.br/query-split-tester Query split tester] (Beta): webtool to see the impact on the graph split on your SPARQL query. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Nominations for the [[m:Coolest_Tool_Award|Coolest Tools Award]] 2025 are open. Nominate your favorite tool! Nominations are due by the 25th of this month already. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest General datatypes **[[:d:Property:P13612|‎breed belongs to taxon]] (<nowiki>taxon to which members of this breed (or these breeds) belong</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13611|CARLA ID]], [[:d:Property:P13613|Enciclopedia Galega Universal ID]], [[:d:Property:P13614|ThinkyGames genre ID]] * New External identifier property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/worn on|worn on]] (<nowiki>part of the body where an item of clothing, equipment, or jewelry is worn</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/rewards this type of work|rewards this type of work]] (<nowiki>kind of work for which an award is given</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/sign meaning|sign meaning]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/trailer of|trailer of]] (<nowiki>works that this trailer video represents</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Facebook image ID|Facebook image ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DE-BIAS ID|DE-BIAS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Author identifier in FragTrag|Author identifier in FragTrag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Niedersächsische Personen-ID|Niedersächsische Personen-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FBref match ID|FBref match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FBref competition ID|FBref competition ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/EKb5 A visual representation of the birthplaces and death places of women medical doctors who qualified in the UK between 1877 and 1914.] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Place_of_birth_to_Place_of_Death_-_arrow_indicator?|source]]) ** [https://w.wiki/6RiP Distinct languages of Wikidata Lexemes] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_PCC_EMCO_Wikidata_CoP|EMCO Wikidata CoP]] - EMCO promotes the discovery and use of the world’s knowledge by supporting metadata producers in library and other cultural heritage communities. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q50008|The Times (Q50008)]] - British daily national newspaper based in London * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3348|right (L3348)]] - English adjective (rīt) meaning "opposite of left", "correct/just", or "politically conservative" ''' Development ''' * Mobile editing: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/GX3FR7E6ASLEOP7LLKXTYCJ6O34QX3QJ/ Share your feedback on the new prototype that brings statement editing on Items to mobile]. ** We continued base work for making editing statements on mobile possible. * Simple search is now available in the Wikibase REST API! You can find information and leave feedback [[d:Wikidata talk:REST API feedback round|here]]. * Lexemes: We’re working on a WikibaseLexeme error that happens when trying to revert the deletion of a form that was already undeleted ([[phab:T392372]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:28, 16 jun. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28856554 --> == Wikidata weekly summary #685 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#684]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * Join us for the third [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] event on the Wikidata Graph Split project, [https://zonestamp.toolforge.org/1750780800 Tuesday, June 24 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST]. We’ll share updates on the Query Service, tools, and SPARQL learning resources. Stanford researchers Shicheng Liu and Sina Jandaghi Semnani will present their Spinach Wikidata Agent, which translates complex questions into SPARQL queries [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/GraphSplit|Project page]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Presentations ** [https://doi.org/10.5281/zenodo.15690771 Slides of the panel] ''MediaWiki-based tools and services in Digital Humanities workflows'', part of the DARIAH-EU Annual Event 2025 in Göttingen: (the panel was about Wikibase instances, including Wikidata) * Blogs ** [https://stefan.bloggt.es/2025/06/wer-war-wie-oft-bei-lanz-schoener-leben-mit-linked-data/ Who appeared how often on Lanz?] (in German) ** [https://techinformed.com/wikidata-leader-on-open-data-in-age-of-ai/ Wikidata’s Lydia Pintscher on importance of open data in the age of AI] * Papers ** [https://www.psypost.org/scientists-uncover-surprisingly-consistent-pattern-of-scholarly-curiosity-throughout-history/ Scientists uncover surprisingly consistent pattern of scholarly curiosity throughout history] ** [https://nph.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ppp3.70050 ''The women honoured in flowering plant genera: From myth to reality''] by [[User:Ambrosia10|Ambrosia10]] and colleagues used Wikidata to publicly curate the information. * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=j8hxYuqCVm4 Holy wells and OpenData - a talk about Wikidata et al.] ** [https://m.youtube.com/watch?v=Ek629n_-2v4&pp=0gcJCfwAo7VqN5tD Wikidata Graph Split - Writing an FAQ] - By Tiago Lubiana ** [https://m.youtube.com/watch?v=mI9KmLI_NNA Taller introducción a Wikidata - Erika Guetti Suca] ** [https://m.youtube.com/watch?v=2177TktBLok Wikidata Lab XLV: Quick Statements 3.0 - Part II] By Wikimedia Brasil ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=W74pw00i4IQ ¿Qué es Wikidata y cómo se edita?] By Wikimedia Colombia ''' Tool of the week ''' * [https://femiber.upf.edu/ FEMIber]: a digital humanities tool that uses structured data aligned with Wikidata principles to document and analyze how women are represented in medieval Iberian chronicles. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13615|The Memories of the Gulag and Their Authors person ID]], [[:d:Property:P13616|Debian Wiki article]], [[:d:Property:P13617|UK Parliament bill ID]], [[:d:Property:P13618|CPJ topic ID]], [[:d:Property:P13619|Desura game ID (archived)]], [[:d:Property:P13620|Diccionario de catedráticos españoles de derecho ID]], [[:d:Property:P13621|Swiss Bishops ID]], [[:d:Property:P13622|KNDB person ID]], [[:d:Property:P13623|MAI person ID]], [[:d:Property:P13624|necropolis.uinp.gov.ua person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/état|état]] (<nowiki>state of the matrix while printing</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Federal Tax Service ID|Russian Federal Tax Service ID]] (<nowiki>identifier of Russian Tax Service for people or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/donation URL|donation URL]] (<nowiki>official URL for making donations to the subject</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Ukrainian Memorial person ID|Ukrainian Memorial person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Memorial Platform person ID|Memorial Platform person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Klimadashboard.de region ID|Klimadashboard.de region ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News topic id|Taiwan Central News Agency News topic id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant HAL d'une collection|identifiant HAL d'une collection]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CoreTennis.net player ID|CoreTennis.net player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant sujet du dictionnaire biographique du Canada|identifiant sujet du dictionnaire biographique du Canada]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AMNH entity ID|AMNH entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nasljerseys.com player ID|nasljerseys.com player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portal Decentralization hromada ID|Portal Decentralization hromada ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portal of united hromadas of Ukraine hromada ID|Portal of united hromadas of Ukraine hromada ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive of Our Own story ID|Archive of Our Own story ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rada.info council ID|rada.info council ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/International Tennis Federation player ID|International Tennis Federation player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Confederation of African Tennis player ID|Confederation of African Tennis player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artvee artwork ID|Artvee artwork ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/EKb5 Place of birth to Place of Death - arrow indicator] ([https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Request_a_query source]) ** [https://w.wiki/tZJ Map with place of birth and years of cartographers] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Place_of_birth_to_Place_of_Death_-_arrow_indicator?|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Personal_Collections WikiProject Personal Collections] - The WikiProject Personal Collections aims to develop standardized terms, multilingual ontologies, and best practices for consistently describing personal collections and archives on Wikidata. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q484365|David Duchovny (Q484365)]] - American actor and writer * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L183915|газ (L183915)]] - Russian noun (ɡas) meaning "gas (physical state)", "natural gas", or "accelerator pedal" ''' Development ''' * Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as GeoJSON (KML & GPX should also be available soon). Thanks to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T216601]]) * Wikidata integration in Wikipedia and co: We are continuing the work on improving how Wikidata changes show up in watchlist and recent changes, specifically showing labels instead of IDs in the future. ([[phab:T388685]]) * Search: We enabled the new search box that makes it easier to search in Properties, Lexemes and EntitySchemas as well. We are working on minor fixes based on feedback. * Mobile statement editing: We are working on showing the first statements in the new way - mostly tech demo and nothing to see yet ([[phab:T394886]]) * Federation: We are looking into measuring and better understanding queries that use SPARQL federation. * REST API: We continued working on prefix search for Items in the API ([[phab:T388209]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Norway|Norway]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Current issue]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:11, 23 jun. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28856554 --> == Wikidata weekly summary #686 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-30. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#685]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** 8-11 September: [https://openrefine.org/blog/2025/06/10/OpenRefine-2025-Barcamp OpenRefine Barcamp] - fully virtual, registrations and call for sessions are open ** [[d:Event:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]] returns this year on the theme of Connecting People through Linked Open Data...on the links below you can *** [[d:Special:RegisterForEvent/1340|Register to the event]] to get updates and news *** Submit now, the [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp Call for Proposals is open!] ** [https://www.hsozkult.de/event/id/event-155988 Wikidata for Jewish Studies], a hands-on Wikidata workshop at the Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz from September 8-9, 2025. (Registration by July 18) ** [https://wikimedia.org.au/wiki/Drop_in_and_Wikidata_-_June_2025 Drop in and Wikidata] - This regular online meeting has moved to the last Thursday of every month. [https://us06web.zoom.us/j/88415120219 Join via Zoom] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://diff.wikimedia.org/2025/06/28/visualizing-knowledge-how-indonesians-turn-wikidata-into-stories-that-matter/ Visualizing Knowledge] - how Indonesians turn Wikidata into stories that matter. This article details the efforts and winners of a WM Indonesia organised 30-day competition to create cool visualizations powered through Wikidata. ** [https://www.lpi.org/blog/2025/06/25/openrefine-data-workflow-via-open-source-collaboration/ OpenRefine: Data workflow via open source collaboration] - the Linux Professional Institute interview the project manager of OR, Martin Magdinier, on the journey developing this data manipulation tool. ''' Tool of the week ''' * [https://www.wikidata.org/wiki/User:Jon_Harald_S%C3%B8by/senseItemLabel.js User:Jon Harald Søby/senseItemLabel.js] What it does is that when you add a P5137 statement in a lexeme, it will let you add the lemma as a label to the item in one click, if the item doesn't have a label in that language yet, or if the label is different (very useful for case differences, for instance) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course Wikidata Ontology Course] has finished its course sessions. The slides for all sessions of the course are available on the course page. Part of participating in the course was to set up a project related to the Wikidata Ontology. Current information on the projects, many of which are continuing after the end of the course is now [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course#Projects available]. If you are interested in one or more of the projects please follow the project, add something to its discussion page, or contribute to it. * [https://wissenschaftlichestellenangebote.com/phd-position-in-history,i18518.html PhD Position in Digital History] at the University of Luxembourg is seeking someone with experience in Wikibase and Linked Open Data. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: none <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/defining Prolog formula|defining Prolog formula]] (<nowiki>Prolog rule expressing the intended logical behavior of a property, for use in ontology formalization and rule-based reasoning.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Codes for the administrative divisions of the People's Republic of China|Codes for the administrative divisions of the People's Republic of China]] (<nowiki>identifier for administrative divisions of People's Republic of China, published by Ministry of Civil Affairs of the People's Republic of China</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENTSO-E resource type|ENTSO-E resource type]] (<nowiki>ENTSO-E code for type of Power System Resource. Alias: PSR type, electrical aset type</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Film Atlas ID|Film Atlas ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FLBB player ID|FLBB player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MarathonView person ID|MarathonView person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/EYkW UNESCO Memory of the World International Register (now complete up to 2023)] ([[d:User:MartinPoulter/queries/memory_of_the_world|source]]) **[https://w.wiki/EZ9o Largest collections on the MoW International Register] ** [https://w.wiki/EcAw Featured and Good Articles in Korean or Chinese Wikipedia, with no English version] - [[d:Wikidata:Request_a_query#Articles_that_are_GA_or_FA_on_zh_or_ko_wiki_but_not_on_en|source]] ** [https://w.wiki/EcAy Ugandan Female Footballers] - [[d:Wikidata:Request_a_query#Query_on_Ugandan_female_Footballers|source]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Personal_Collections WikiProject Personal Collections] - The WikiProject Personal Collections aims to develop structured, multilingual standards and best practices for describing personal collections and archives on Wikidata. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q170599|Arctic Monkeys (Q170599)]] - English rock band * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L713097|ਸਿਫ਼ਤ (L713097)]] - Punjabi noun (si-fat) meaning "praise/glorification", "virtue", or "attribute" ''' Development ''' * Wikibase REST API: We continued working on Item prefix search ([[phab:T388209]]) and started working on stemming support ([[phab:T397605]]) * Integration in Wikipedia and co: The improved edit summaries are now live on the first wikis (ca, uk, he). We are now showing the labels for linked entities instead of just their IDs ([[phab:T388685]]) * Mobile statement editing: We are continuing working on the basics of showing statements in the new way - nothing useful to see yet ([[phab:T394886]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/New Zealand|New Zealand]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 19:56, 30 jun. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28906317 --> == Wikidata weekly summary #687 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-067-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#686]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Bovlbbot|Bovlbbot]] - Task(s): this bot request asks for admin access (or access to deleted revisions if possible) so it can move the updater task for User:Bovlb/wd-deleted. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Andrebot_3|Andrebot 3]] - Task(s): Fill in historic countries for the settlements, communes, towns and cities of Romania. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! Mark your calendars for our final session of our event series on the Wikidata graph split project and SPARQL skills! We will be diving into the mechanics of federated SPARQL queries and look forward to a hands-on and interactive session exploring how to use the scholarly article query service. Join us Tuesday, July 8th at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter https://zonestamp.toolforge.org/1751990400). Please see our [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/GraphSplit project page] for more information and Zoom links. ** Hackathon announced for Wikimania 2025, Nairobi. Call for Projects is now open! Includes a ''newcomer track'' for first-time participants. Add yourself to the ''[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2025:Hackathon/Participants_List participants list]'' or see the ''[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2025:Hackathon/Resources resources page]'' for further event info. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Press ** [https://www.theregister.com/2025/07/04/wikidata_foss_democracy Wikidata: Attempting to bridge FOSS ideals and direct democracy] - by ''The Register'', this article highlights examples of Wikidata serving and powering a growing ecosystem of FOSS projects, outside of Wikipedia. ** (Italian) [https://en.pusc.it/article/wikilib-bibliotecari-romani-e-vaticani WikiLib: Roman+Vatican Librarians compared on Wikidata] - * Blogs ** [https://diff.wikimedia.org/2025/06/13/preserving-indonesian-galleries-libraries-archives-and-museums-glam-assets-through-wikidata-in-glam-wiki-month/ Preserving Indonesian GLAM Assets in Wikidata] - This article documents how Indonesian users collaborated in preserving Indonesian GLAM assets by adding its metadata to Wikidata during [[m:Wikimedia Indonesia/Bulan Wiki GLAM 2025|2025 GLAM Wiki Month]] organized by Wikimedia Indonesia. * Papers ** [[:d:Q135216852|''Linking Challenges for Pseudonyms: The Studies of VIAF, ISNI, Wikidata, Meridian, and Beyond'']] by Charlene Chou * Thesis ** [[:d:Q135208119|The ''Dictionary of Italian contemporary pseudonym writers'' in Wikidata. Methodology and results]]: MA thesis (discussed on 29 May) regarding the systematic addition in Wikidata of all the nearly 500 Italian writers described in a [[:d:Q130597718|biographical dictionary]], with a first introductory part, a second part describing the editing methodology, including the [[:d:Q118455746|authority work]] done both in Wikidata and in some major authority files ([[:d:Property:P396|SBN]], [[:d:Property:P227|GND]], [[:d:Property:P269|IDREF]]) to disambiguate the main homonyms, and a third part analysing through SPARQL queries the data about these writers *** full thesis (in Italian) published in the [https://etd.adm.unipi.it/theses/available/etd-05132025-160428/ University of Pisa thesis repository]; work materials available in the [[:d:User:SaraDeMonaco/Tesi magistrale|Wikidata usersubpage]] of [[:d:User:SaraDeMonaco|Sara De Monaco]]; slides (in Italian) used in the discussion available in [[:commons:File:Presentazione Tesi Magistrale - De Monaco.pdf|Wikimedia Commons]]; related datasets available in [https://doi.org/10.5281/zenodo.15474928 Zenodo] * Videos ** (mostly Italian, with some parts in English) [https://www.youtube.com/watch?v=9QdTYnBPEn4 ''Wikidata & Research'' International Conference] (video of 5 June session) - held at the University of Florence 5-6 June 2025, the conference touched on role of Wikidata in academic research (cf. [[m:Wikidata_and_research|Wikidata and research]]]), building on past initiatives such as [[:d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024|Wikidata Days Bologna 2024]]. ** (Portuguese) [https://www.youtube.com/watch?v=D2f3jg8LiFs How to add Wikidata-powered Infoboxes to Wikipedia] - a short tutorial video from the University of São Paolo Institute of Mathematics and Statistics. ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Kod_B/ArchiveExternaLinks.js|User:Kod B - ArchiveExternaLinks.js]] This script automatically archives external links found in the statements of Wikidata items, in order to improve source durability and reduce the risk of broken links (link rot), similar to what already exists on Wikipedia. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * What belongs where in the Wikibase Ecosystem? There is ongoing research to better understand what people are currently thinking about this and [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BUMGCMKFFNMJQVZXD4K6Z23LLBHAHCCT/ you can take part by sorting some scenarios]. * How to properly cite a Newspaper article? [[d:Wikidata:Project_chat#What's_the_right_way_to_cite_a_newspaper_article?|Project Chat discussion]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P13625|QUDT dimension ID]], [[:d:Property:P13626|istina.msu.ru journal ID]], [[:d:Property:P13627|Niedersächsische Personen ID]], [[:d:Property:P13628|Submarine Cable Map ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/MediaWiki page revision ID|MediaWiki page revision ID]] (<nowiki>ID for a MediaWiki wiki revision, Wikimedia projects should use {{P|7569}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/applies if VIN matches regular expression|applies if VIN matches regular expression]] (<nowiki>this statement is only true if the Vehicle Identification Number (VIN) of a vehicle matches this regular expression</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Cadastral areas|Cadastral areas]] (<nowiki>List of cadastral areas of municipality</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/settlement classification|settlement classification]] (<nowiki>settlement classification</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Modern Shrine Ranking|Modern Shrine Ranking]] (<nowiki>Rank in the [[Q712534|Modern system of ranked Shinto Shrines]]</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Divine Rank|Divine Rank]] (<nowiki>The [[Q11591025|Shinkai (divine rank)]] of a Shrine</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Engishiki celebration category|Engishiki celebration category]] (<nowiki>Celebration category mentioned in the engishiki</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Engishiki Rank|Engishiki Rank]] (<nowiki>Rank of a shrine in the Engishiki Jinmyocho.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Honji Buddha|Honji Buddha]] (<nowiki>Buddha that this kami is identified with</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Suijaku Kami|Suijaku Kami]] (<nowiki>Kami that this Buddha is believed to have manifested as</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Generation MSX d'une société ou d'un groupe de démo|identifiant Generation MSX d'une société ou d'un groupe de démo]] (<nowiki>company or demo group identifier in the Generation MSX database of MSX videogames</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Knowledge Graph for Irish History ID|Knowledge Graph for Irish History ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library of Uruguay book ID|National Library of Uruguay book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kokugakuin University Shrine Database ID|Kokugakuin University Shrine Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observer tag|Observer tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observer contributor ID|Observer contributor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoguessr ID|Geoguessr ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/EcBz Uganda's hydropower plants] ([https://x.com/kateregga1/status/1939789382099071298 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]] [[d:Wikidata:WikiProject_Postcards|Postcards]] was created, including a list of project-specific [[d:Wikidata:WikiProject_Postcards/Queries|Queries]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Type_watchlist|GovDirectory]] added a Type watchlist. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/GLAM/Library_List|WikiProject Taiwan]] added a Library List. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Abuse_filter_effectiveness|Abuse Filter effectiveness]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q2740012|Stefan Löfven (Q2740012)]] - Swedish politician, Prime Minister of Sweden between 2014–2021 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L453737|sterk (L453737)]] - Norwegian Bokmål adjective (stæʁk) meaning "strong", "intense", or "durable" ''' Development ''' * Wikibase REST API: We finished the Item prefix search ([[phab:T388209]]). It'll go live later when we are also done with the Property prefix search. * Search: We are fixing a bug when pasting into the new search box ([[phab:T397608]]) * Mobile statement editing: We are working on basic viewing of statements ([[phab:T394886]]) - nothing useful to see yet * Dumps: There was an issue with the last dumps not being generated. The Data Platform SRE team is looking into it ([[phab:T398756]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Austria|Austria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 18:41, 7 jul. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28906317 --> == Wikidata weekly summary #688 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-07-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#687]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for Oversight permissions: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Oversight/Jianhui67|Jianhui67]] (RfP scheduled to end at 27 July 2025 [https://zonestamp.toolforge.org/1753623000 13:28 UTC]) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1752681600 16:00 UTC], 16th July 2025 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[m:WikiIndaba_conference_2025/Submissions|Submit Your Program Proposal for WikiIndaba 2025 by 20th July]]. Apply for a scholarship to attend the event [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform here]. ** Wikimania 2025 Hackathon kicks off on Tuesday, 5 August and a dedicated workspace will be available throughout the conference until Saturday, 9 August. Have a technical idea, tool, or project you want to build during the hackathon? Submit it now and start connecting with collaborators! Add your project [[m:https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2025:Hackathon/Project_Submissions|here]]. ** WikiCite 2025 will take place from Friday 29th to Sunday 31st of August! in Bern (Switzerland) and online! See the draft program [[m:WikiCite 2025/Programme|here]]. ** [[:d:Q134520038|2025 LD4 Conference: Linked Data in the Real World]] ([https://sites.google.com/view/2025-ld4-conference/home website]; [https://2025ld4.sched.com/list/simple schedule and registration]; [https://www.youtube.com/@LD-gy6jv streaming on Youtube]), 28th-30th July 2025, virtually on Zoom; many Wikidata-related sessions: *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753723800 July 28, 2025 1:30pm - 2:30pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOA/has-this-been-done-before-exploring-wikidata-projects-through-diff-and-tmig-archives ''Has This Been Done Before? Exploring Wikidata Projects Through Diff and TMIG Archives''] by Silvia Gutierrez (workshop) *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753808400 July 29, 2025 1:00pm - 2:00pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOk/wikidata-affinity-group-introduction-to-wikidata-for-entity-management ''Wikidata Affinity Group: Introduction to Wikidata for Entity Management''] by Alex Jung, Kyla Jemison, Susan Radovsky (cf. [[:d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group]]) *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753816500 July 29, 2025 3:15pm - 3:45pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOt/scholarly-profiling-in-wikidata-creating-a-knowledge-graph-for-the-seekcommons-open-science-research-network ''Scholarly profiling in Wikidata: Creating a knowledge graph for the SEEKCommons open science research network''] by Dorothy Howard *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753818300 July 29, 2025 3:45pm - 3:55pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOw/from-biographical-dictionary-to-linked-data ''From Biographical Dictionary to Linked Data''] by Sara De Monaco (cf. [[:d:User:SaraDeMonaco/Tesi magistrale]] and [[:d:Q135208119]]) *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753818950 July 29, 2025 3:55pm - 4:05pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOz/lccnbot-one-year-on-an-update ''LCCNbot one year on: an update''] by Mary Muratsubaki Campany (cf. [[:d:User:LccnBot]]) *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753819500 July 29, 2025 4:05pm - 4:15pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eP2/supporting-access-to-cd-roms-while-using-and-contributing-to-wikidata ''Supporting access to CD-ROMs while using and contributing to Wikidata''] by Claire Fox *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753820100 July 29, 2025 4:15pm - 4:25pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eP5/surfacing-sociotechnical-research-with-wikidata ''Surfacing Sociotechnical Research with Wikidata''] by Kathleen Burlingame *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753820700 July 29, 2025 4:25pm - 4:35pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eP8/wikidata-workflows-with-orcid-and-openrefine-a-binghamton-university-case-study ''Wikidata Workflows with ORCID and OpenRefine: A Binghamton University Case Study''] by Sasha Frizzell *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753901100 July 30, 2025 2:45pm - 4:45pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26ePc/wiles-wikidata-lexicographical-event-semantics-modeling-for-natural-languages ''WiLES: Wikidata Lexicographical Event Semantics modeling for natural languages''] by Humza Yaqoob, Mahir Morshed (workshop) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://www.bigdatawire.com/2025/07/10/scaling-the-knowledge-graph-behind-wikipedia/ Scaling the Knowledge Graph Behind Wikipedia] By Alex Woodie ** [https://blog.tepapa.govt.nz/2025/07/14/the-power-and-potential-of-wikidata-for-botany/ The power and potential of Wikidata for botany] (see paper below) By Heidi Meudt * Papers ** [https://academic.oup.com/aob/advance-article/doi/10.1093/aob/mcaf062/8158086?login=false Wikidata for botanists: benefits of collaborating and sharing Linked Open Data] By Sabine et al., (2025). This study explores Wikidata as an open, multilingual knowledge base that connects botanical data across sources, and urges botanists to collaboratively enrich its content to support a broad spectrum of plant science. * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=ib-8YsJChmw Wikidata labels and descriptions] By Moore Wikimedia Community ** [https://m.youtube.com/watch?v=z6gNKxqhyxY Wikidata Lablar Description Stockholm Archipelago trail] By Magnus Sälgö * Presentations ** [https://zenodo.org/records/15828659 How To...Wikibase?] - Senior Partner Manager, [[m:User:Christos_Varvantakis_(WMDE)|Christos Varvantakis]] has produced this set of training and educational material to get you started with Wikibase. ''' Tool of the week ''' * [https://toolsadmin.wikimedia.org/tools/id/depictions Commons Depictions] is a tool that display depictions of Wikidata items on Wikimedia Commons ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * New General datatypes **[[:d:Property:P13631|official donation page URL]] (<nowiki>official URL for making donations to the subject</nowiki>) **[[:d:Property:P13632|image of cosplay]] (<nowiki>cosplay that depicts this character or person</nowiki>) **[[:d:Property:P13633|‎worn on]] (<nowiki>part of the body where an item of clothing, equipment, or jewelry is worn</nowiki>) **[[:d:Property:P13635|warranty period]] (<nowiki>warranty period of this product as covered by the original manufacturer or creator</nowiki>) **[[:d:Property:P13637|‎matricule number]] (<nowiki>identifier for a football club affiliated with the Royal Belgian Football Association</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13629|CABR-identifier]], [[:d:Property:P13630|Nederlands Film Festival person ID]], [[:d:Property:P13634|The Sun topic ID]], [[:d:Property:P13636|IMDb interest ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Cyclocross24 rider ID|Cyclocross24 rider ID]] (<nowiki>identifier for a cyclo-cross cyclist in the Cyclocross24 database</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Polyhedron net|Polyhedron net]] (<nowiki>A net of attached 2D polygon created for each polyhedron</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Kanpei or Kokuhei|Kanpei or Kokuhei]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/file name|file name]] (<nowiki>name used for this entity in a computer file system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Anthologia Graeca author|Anthologia Graeca author]] (<nowiki>Author number in the Anthologia Graeca Project, an online annotated edition of the [[w:Greek Anthology]]</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/langue locale dominante|langue locale dominante]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/accomplice|accomplice]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCCA ID|CCCA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cover Art Archive image|Cover Art Archive image]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Athletics Podium person ID|Athletics Podium person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CESAR title ID|CESAR title ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GaultMillau-idenficatiecode Nederland|GaultMillau-idenficatiecode Nederland]], [[:d:Wikidata:Property proposal/eFloraMEX ID|eFloraMEX ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BORIS Unibe author ID|BORIS Unibe author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDBO institution code|EDBO institution code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OSHWA Identifier|OSHWA Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Personnel de l'administration préfectorale depuis 1945|identifiant Personnel de l'administration préfectorale depuis 1945]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Personnel de l'administration préfectorale au 19e siècle|identifiant Personnel de l'administration préfectorale au 19e siècle]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Traditional Ballad Index file name|The Traditional Ballad Index file name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ID edizioni CoBiS LOD|ID edizioni CoBiS LOD]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA person ID|SIK-ISEA person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA group ID|SIK-ISEA group ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA institution ID|SIK-ISEA institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA work ID|SIK-ISEA work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA document ID|SIK-ISEA document ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/speedrun.com level ID|speedrun.com level ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version)|Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Polski Petersburg encyclopedia ID (Russian version)|Polski Petersburg encyclopedia ID (Russian version)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizuumi Wiki article ID|Mizuumi Wiki article ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/6TNS Top album languages found on Wikidata right now] [https://wikis.world/@moebeus@mastodon.online/112302638644990711 source] ** [https://w.wiki/Ej6F The names of the characters from Asterix & Obélix, in French, English, German, Latin and some other languages] ([https://wikis.world/@sukkoria@piaille.fr/114829167969170573 source]) ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/uAOfzguDGgAA6Ma2yseCsOOmGOOmaq8Go6sQQ6YEMWh Map the global distribution of periodicals in publication languages from the Eastern Mediterranean] (Arabic, Ottoman, Greek, Ladino, Coptic etc) ([https://wikis.world/@tillgrallert@digitalcourage.social/114819637083502934 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q49727|Das Erste (Q49727)]] - German public-service television channel * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L5785|reference (L5785)]] - English noun/verb (ˈɹɛf.ɹəns) meaning "source citation", "supporting document", or "relationship" ''' Development ''' * Wikibase REST API: We started work on the simple Property prefix search [[phab:(T397838]]) * Mobile statement editing: We continued the work on the basics with viewing of statements ([[phab:T394886]]]) * Search: Fixed a bug when pasting into the search box ([[phab:T397608]]) * Integration in Wikipedia and co: ** We began research into current limits for collapsing entity usage. (Basically when an article uses more data from an Item than the configured limit then we consider all data on that Item to be used. This is done for infrastructure reasons.) We’d like to improve this to further reduce unnecessary Wikidata changes showing up on watchlist and recent changes on Wikipedia and co. ** We will roll out showing labels instead of IDs in Wikidata edits in watchlist and recent changes to more wikis later this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Chile|Chile]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 17:08, 14 jul. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28983341 --> == Wikidata weekly summary #689 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-07-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#688]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming]]: ** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeSyLv6rBOgxzPR8DmZ0QZNPr-wQJLs0uI8t2MyuBuTj4HTpA/viewform Wikimedia and Open Knowledge Conference (survey)] is being planned for 2026 in Poland. This event is to focus on research carried out on or with Wikidata and Wikipedia. Your opinion is wanted! Please fill out the Google Forms survey to help the organisation committee plan. Also available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc83qVh7W5QWzNUW8Cg9fL549RNS-s7Qut-UCE84N1OpoQwqw/viewform?usp=sharing&ouid=116673720641417865807 Polish] and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScMdwZ-aPhckKBoT6LNlS5ukVUCqdq8pI0o3nQNjjJR5798GA/viewform?usp=header Ukrainian]. ** Wikimania [[wikimania:2025:Program|2025 Program]] is Live! This is also the time to add your Wikidata meetups. Please start marking your preferred Wikimania sessions (⭐/like) and mark to your mobile apps or calendars. If you are joining online to watch live stream and use the interactive features, please register on eventyay through wikimania.org ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/thread/6HQZ6BJ6SESOOBRWHYVHCNJX4LXXZP24/ source]) * Past: Missed the Q3 Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session log here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2025-07-16|2025-07-15 (Q3 2025)]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: [https://academic.oup.com/bioinformatics/article/41/Supplement_1/i12/8199389 An educator framework for organizing Wikipedia editathons for computational biology] (uses Wikidata to power the [https://compbio-on-wiki.toolforge.org/ compbio-on-wiki.toolforge.org/] tool) ''' Tool of the week ''' * [https://wikinity.toolforge.org/ Wikinity] A tool allowing you to find (un)photographed objects, so you can take a picture of them and send it to Wikidata. The tool was created By Martin Urbanec ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Call for Papers is now open for the Journal of Open Humanities Data special collection: "Wikidata across the Humanities: datasets, methodologies, reuse." This editorial will explore how Wikidata is transforming research and collaboration in the humanities. If you're working on a relevant project, submit your proposal [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities here] * What belongs where in the Wikibase Ecosystem? There is ongoing research to better understand what people are currently thinking about this and [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BUMGCMKFFNMJQVZXD4K6Z23LLBHAHCCT/ you can take part by sorting some scenarios]. *Wikimedia Deutschland is inviting further feedback on the Mobile Editing Experience [https://www.figma.com/proto/IdZ6rdm8FqDuLYIfQTvEer/ALICE-meets-MEX?page-id=0%3A1&node-id=3-9092&viewport=-14617%2C-894%2C0.76&t=jFYlzZdmBq4NcDU2-1&scaling=min-zoom&content-scaling=fixed prototype] (currently just a design file so not everything is clickable). Please follow the instructions below and share your thoughts at [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements]]: ** Add "business woman" as an occupation ** Add a start date to the relationship with A$AP Rocky and provide a reference ** Find the place of birth (Saint Michael) and open that page ** Add the coordinate location for Saint Michael ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> *New General datatypes: **[[:d:Property:P13637|‎matricule number]] (<nowiki>identifier for a football club affiliated with the Royal Belgian Football Association</nowiki>) **[[:d:Property:P13638|‎settlement classification]] (<nowiki>type of settlement according to a topographical classification</nowiki>) **[[:d:Property:P13642|Polyhedron net]] (<nowiki>a net of attached 2D polygon created for each polyhedron</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13639|National Library of Uruguay book ID]], [[:d:Property:P13640|The Jerusalem Post topic ID]], [[:d:Property:P13641|Physicians of Georgia Biographical Dictionary ID]], [[:d:Property:P13643|eFloraMEX ID]], [[:d:Property:P13644|Theatre museums of Russia person ID]], [[:d:Property:P13645|Georgian Athletes Biographical Dictionary ID]], [[:d:Property:P13646|Georgian Winemakers ID]], [[:d:Property:P13647|Ukrainian Book of Remembrance person ID]], [[:d:Property:P13648|BORIS Portal Unibe ID]], [[:d:Property:P13649|Society for the Promotion of Literacy among Georgians Members ID]], [[:d:Property:P13650|Deaf Movie Database title ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Generation MSX d'un matériel|identifiant Generation MSX d'un matériel]] (<nowiki>hardware identifier in the Generation MSX database of MSX videogames</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Polish Taxpayer Identification Number|Polish Taxpayer Identification Number]] (<nowiki>an identifier for an entity paying taxes in Poland</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/official roster page|official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/transistor density|transistor density]] (<nowiki>density of transistors for classifying the complexity of discrete circuits</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Historische Bildpostkarten Universität Osnabrück - Entities|Historische Bildpostkarten Universität Osnabrück - Entities]] (<nowiki>Identificator for persons and publishers of historical picture postcards</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/grave|grave]] (<nowiki>grave of a person</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/fanlore article id|fanlore article id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Afrikaregisteret ID|Afrikaregisteret ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong company ID|Hong Kong company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/California Entity Number|California Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Macanese company ID|Macanese company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Corporation Number in Canada|Corporation Number in Canada]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QCC Code|QCC Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cyprus company ID|Cyprus company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Malta company ID|Malta company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GEMI Number|GEMI Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUIT|CUIT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jamaica company ID|Jamaica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEC Number|SEC Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mã số doanh nghiệp|Mã số doanh nghiệp]], [[:d:Wikidata:Property proposal/movieID|movieID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thailand company ID|Thailand company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PCPartPicker chipset ID|PCPartPicker chipset ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/gosfilmofond.ru ID|gosfilmofond.ru ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Directorio de museos del Sistema de Información Cultural|Directorio de museos del Sistema de Información Cultural]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Burmese company ID|Burmese company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cambodian company ID|Cambodian company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Encyclopedia ID|Georgian Encyclopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vintagepostcards-Archive-ID|Vintagepostcards-Archive-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MacPorts port|MacPorts port]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Berardi Arte artist ID|Berardi Arte artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database director ID|Adult Film Database director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elonet company ID|Elonet company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dvdcompare.net film id|dvdcompare.net film id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SpaceReference.org celestial object ID|SpaceReference.org celestial object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/English solicitors ID|English solicitors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database person ID|Deaf Movie Database person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** Mathematical formulae containing HTML escapes https://w.wiki/EoeL] ** [https://w.wiki/9Ygr Most frequent objects depicted on coats of arms] ([https://wikis.world/@kvistgaard@vivaldi.net/112162949851779659 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1140439|Finding Forrester (Q1140439)]] - 2000 film directed by Gus Van Sant * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1372236|Września (L1372236)]] - Polish proper noun (ˈvʐɛɕ.ɲa) meaning "September (month)", "town in Greater Poland", or "village in Świętokrzyskie Voivodeship" ''' Development ''' * Wikibase REST API: We have enabled the new Item Prefix Search endpoint on wikidata. You can try it out now with a call like this: https://www.wikidata.org/w/rest.php/wikibase/v0/suggest/items?language=en&q=potat If you have feedback please leave it at [[d:Wikidata talk:REST API feedback round|Wikidata talk:REST API feedback round]] * Additional APIs: We are looking a bit more into GraphQL and what it could offer to make programmatic access to Wikidata's data better. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We enabled showing the labels of entities in edit summaries in recent changes and watchlist. Now you no longer have to click to get to Wikidata and check what is behind a mystery ID in an edit summary coming from Wikidata. * Mobile statement editing: We are working on formatting references, qualifiers, various data types and multiple statements for one property. We are planning to enable the new mobile UI on Beta Wikidata soon. Important: For now it is a read-only UI, as we have not started to implement editing yet, and some data types won’t have the correct appearance yet. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Vietnam|Vietnam]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Current issue]]· [[:d:User:JosefAnthony|JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] .[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:00, 21 jul. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29005317 --> == Wikidata weekly summary #690 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-07-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#689]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Aqurs1|Aqurs1]] (RfP scheduled to end after 31 July 2025 16:35 UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/THEbotIT 3|THEbotIT 3]] - New functional aspect to automatic creation of items describing the articles of [[:w:de:Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft|Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft]] (RE). We want to model now the articles, which amends the main articles, as those information where suppressed so far. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Wikidata's 13th birthday decentralized events will take place in October and November 2025. Feel free to browse [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday|the documentation pages]] to learn how to organize an event in your area, get funding, and get in touch with other organizers. Help translate the documentation pages into your language. ** [[d:Q134950534|COSCUP 2025 (Q134950534)]] OpenStreetMap x Wikidata Track will be held at [[d:Q699543|National Taiwan University of Science and Technology (Q699543)]] on August 9-10. ** [[wikimania:2025|Wikimania]] starts next week August 6 through August 9. Check out the Wikidata related session in the [[wikimania:2025:Wikimania/Program|program]] and start marking your preferred Wikimania sessions (⭐/like) on your mobile apps or calendars. If you are joining online to watch live stream and use the interactive features, please register on eventyay through wikimania.org. Note also the Wikidata meetups organised outside the official conference hours. * Past: WikiCon Brasil 2025 happened in person in [[d:Q36947|Salvador (Q36947)]] including a [[wmbr:WikiCon_Brasil_2025/Programa/Tecnologia|technical session with two Wikidata-focused presentations]] (in Portuguese) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2025/07/23/making-question-answering-systems-smarter-with-knowledge-graphs-using-frog-a-wikidata-research-fund-2024-highlight/ Making Question-Answering Systems Smarter with Knowledge Graphs Using FrOG: A Wikidata Research Fund 2024 Highlight] - How can large language models become more accurate using structured knowledge? A research team from Universitas Indonesia and WU Vienna explored this through FrOG, a framework that integrates Wikidata into question-answering language model. This research is supported by Wikimedia Indonesia through the [[m:Wikimedia Indonesia/Hibah Riset Wikidata 2024|Wikidata Research Fund 2024]] program. ** [https://www.techradar.com/pro/wikidatas-next-leap-the-open-database-powering-tomorrows-ai-and-wikipedia Wikidata’s next leap: the open database powering tomorrow’s AI and Wikipedia] By Lydia Pintscher * Presentations: [https://zenodo.org/records/15609570 O herbário da Universidade de Coimbra na Wikidata] (Using Wikidata in Natural History Collection Management, in Portuguese) * Papers: [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40695850/ Wiki-Quantities and Wiki-Measurements: Datasets of quantities and their measurement context from Wikipedia] - Researchers developed two large, validated datasets; Wiki-Quantities and Wiki-Measurements, from Wikipedia and Wikidata to improve automated extraction of quantitative data and its context using natural language processing techniques. By Göpfert et al., (2025) * Videos: [https://m.youtube.com/shorts/MXQBNG4Wjgk Wikidata:The shadow power behind Wikipedia and AI] ''' Tool of the week ''' *[https://flashbackfiesta.app/ Flashback Fiesta] - is a trivia game that challenges players to guess the year of historical events using data from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [[:d:Wikidata:WikiProject Personal Pronouns|Wikidata:WikiProject Personal Pronouns]] drafted a new [[:d:Wikidata:Personal pronouns|Wikidata Personal Pronouns Policy]], using [[:d:Wikidata:Requests for comment/Pronouns P6553|this recent RFC]] as a basis. It's the first time a policy on this topic has been proposed, and the [[:d:Wikidata:Living people|Wikidata Living People Policy]] served as a reference. Feedback is encouraged and appreciated. * The modeling of [[:d:Q397610|agrégation]] ("the most competitive and prestigious examination for civil service in the French public education system" according to [[:w:en:Agrégation]]) has been reviewed in various aspects: a summary is available in [[:d:Talk:Q397610#Modeling agrégation]]. Suggestions are welcome. *Wikimedia Deutschland is inviting further feedback on the Mobile Editing Experience [https://www.figma.com/proto/IdZ6rdm8FqDuLYIfQTvEer/ALICE-meets-MEX?page-id=0%3A1&node-id=3-9092&viewport=-14617%2C-894%2C0.76&t=jFYlzZdmBq4NcDU2-1&scaling=min-zoom&content-scaling=fixed prototype] (currently just a design file so not everything is clickable). Please follow the instructions below and share your thoughts at [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements]]: ** Add "business woman" as an occupation ** Add a start date to the relationship with A$AP Rocky and provide a reference ** Find the place of birth (Saint Michael) and open that page ** Add the coordinate location for Saint Michael ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: [[:d:Property:P13668|‎operating cost]] (<nowiki>estimated or average ongoing recurring cost for operating or using an object</nowiki>) *New External identifiers: [[:d:Property:P13651|Ukrainian Memorial person ID]], [[:d:Property:P13652|Portal of united hromadas of Ukraine ID]], [[:d:Property:P13653|Portal Decentralization hromada ID]], [[:d:Property:P13654|Facebook image ID]], [[:d:Property:P13655|archieven.nl creator ID]], [[:d:Property:P13656|‎Elonet company ID]], [[:d:Property:P13657|Embryo Project Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P13658|‎Film Atlas ID]], [[:d:Property:P13659|Klimadashboard.de region ID]], [[:d:Property:P13660|‎Knowledge Graph for Irish History person ID]], [[:d:Property:P13661|myCast person or character ID]], [[:d:Property:P13662|‎nasljerseys.com player ID]], [[:d:Property:P13663|‎speedrun.com level ID]], [[:d:Property:P13664|‎FBref competition ID]], [[:d:Property:P13665|‎FBref match ID]], [[:d:Property:P13666|‎parlament.fyi person ID]], [[:d:Property:P13667|Swimcloud swimmer ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> *New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/organizational chart|organizational chart]] (<nowiki>image that displays the structure of this organization or government agency and the relationships and relative ranks of it's parts and positions/jobs</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Source Shrine|Source Shrine]] (<nowiki>The shrine that the gods of this shinto shrine came from through Bunrei and Kanjo</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/botanical photographs|botanical photographs]] (<nowiki>a distinctive image of a flower, inflorescence, or a similar reproductive structure for this taxon</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database language ID|Deaf Movie Database language ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database genre ID|Deaf Movie Database genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database country ID|Deaf Movie Database country ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swiss Films person ID|Swiss Films person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/My Abandonware company|My Abandonware company]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Indianapolis ID|Encyclopedia of Indianapolis ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database dei fondi musicali toscani ID|Database dei fondi musicali toscani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NeoDB Movie ID|NeoDB Movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbian settlement ID|Serbian settlement ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/c64.cz game ID|c64.cz game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NuGet package|NuGet package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swiss Films company ID|Swiss Films company ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://qlever.cs.uni-freiburg.de/wikidata/Bc3bpD?exec=true Church buildings in Sweden on OpenStreetMap with links to Wikidata, but without the inverse link]. ** [https://w.wiki/EsMN Tennis tournament titles won by specific player] ([[Wikidata:Request_a_query#Tennis tournament titles won by specific player|source]]) ** [https://w.wiki/EsMS BarChart of chemical compound identifiers in Wikidata] ([https://wikis.world/@egonw@social.edu.nl/114918734141640378 source]) * WikiProject Highlights: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Sweden WikiProject Sweden] - A project to centralize, expand, and translate Sweden-related data on Wikidata while supporting the Swedish contributor community. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q43361|Harry Potter and the Philosopher's Stone (Q43361)]] - 1997 novel by J. K. Rowling * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L9436|ножницы (L9436)]] - Russian noun (nɐˈʐnʲitsɨ) meaning "cutting tool", "window hardware mechanism", or "ski position with split tips" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We finished a first version of formatting references ([[phab:T396098]]); qualifiers ([[phab:T396099]]); various data types ([[phab:T394888]], [[phab:T394890]], [[phab:T394904]], [[phab:T394907]]); and multiple statements for one property ([[phab:T396637]]) ** We enabled the new mobile editing experience on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org beta Wikidata] so you can now try the very rough version there and follow along with development * Wikibase REST API: We finished the simple Property prefix search endpoint and it will go live in the next days ([[phab:T397838]]) * Additional APIs: We are working on a prototype for GraphQL to see if that is a going to be helpful for accessing Wikidata's data ([[phab:T399452]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kenya|Kenya]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony|JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·''' [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:54, 28 jul. 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29051444 --> == Wikidata weekly summary #691 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#690]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Aqurs1|Aqurs1]] - closed as successful. Welcome onbaord \o/ * Other: [[d:Wikidata:Project_chat#Suggestion_for_splitting_out_the_WikiCite_graph_to_another_wikibase|Suggestion for splitting out the WikiCite graph to another wikibase]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Wikimania begins this week (August 6-9). Check out the Wikidata sessions and meetups in the [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ event schedule] and mark them in your calander. ** New Linked Data for Libraries [[d:Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series: Join the second session in our Intro to Wikidata/EMCO series. It will be focused on gadgets and user scripts that enhance Wikidata editing. We'll demo useful tools and invite you to share your favorites too! 🗓️ Tuesday, August 5 🕘 [https://zonestamp.toolforge.org/1754409600 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST] ℹ️ More info & Zoom link: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/IntroEMCO|Project page]] ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #79 August 9 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs **[https://addshore.com/2025/07/wikimedia-commons-depicts-statements-over-time/ Wikimedia Commons Depicts statements over time] - Looking at the user of Wikidata Items to show that Wikimedia commons images depict, since the structured data on commons feature was originally turned on. Roads currently come out on top! By Adshore ** [https://blog.johl.io/mimi-sisema-kiswahili-lakini-ninapenda-data/ Mimi sisema Kiswahili, lakini ninapenda data] (I don’t speak Swahili, but I love data). By Jens Ohlig ** [https://itbrief.asia/story/wikimedia-project-boosts-software-for-endangered-languages-worldwide Wikimedia project boosts software for endangered languages worldwide] * Videos: Ongoing Wikidata sessions at the LD4 2025 events. ([https://www.youtube.com/watch?v=fVmjHDhS-Fc&list=PLx2ZluWEZtIDTHevbzOScn1mz8-9ITTLL playlist]) ''' Tool of the week ''' *[https://whopaintedthis.toolforge.org/ Who Painted this] - is a tool developed by Francesco Negri. The tool is a game that let's you guess who created a painting, using data from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * If you are using Wikidata's APIs please be aware that the existing user agent policy will be enforced more strictly going forward. Please make sure your application sets a proper user agent. More details are in [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/APW6FQBGIVLCEN7WZ65D4NVZ6XQIWGCW/ this announcement]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> *New General datatypes: **[[:d:Property:P13668|‎operating cost]] (<nowiki>estimated or average ongoing recurring cost for operating or using an object</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13669|‎UK Mutual Registration Number]], [[:d:Property:P13670|Scientific heritage of Russia person ID]], [[:d:Property:P13671|Reabilitovani istoriyeyu person ID]], [[:d:Property:P13672|L'Expression topic ID]], [[:d:Property:P13673|Memorial Platform person ID]], [[:d:Property:P13674|‎SIK-ISEA institution ID]], [[:d:Property:P13675|‎SIK-ISEA person ID]], [[:d:Property:P13676|‎SIK-ISEA work ID]], [[:d:Property:P13677|Kokugakuin University Digital Museum entry ID]], [[:d:Property:P13678|‎FLBB player ID]], [[:d:Property:P13679|Russian Cycling Federation person ID]], [[:d:Property:P13680|Geoguessr ID]], [[:d:Property:P13681|R-Sport team ID]], [[:d:Property:P13682|‎OSHWA identifier]], [[:d:Property:P13683|Personnel de l'administration préfectorale au 19e siècle ID]], [[:d:Property:P13685|Generation MSX hardware ID]], [[:d:Property:P13686|Generation MSX company or demo group ID]], [[:d:Property:P13687|‎Fanlore article ID]], [[:d:Property:P13688|MarathonView person ID]], [[:d:Property:P13689|‎Anthologia Graeca author ID]], [[:d:Property:P13690|Museum ID from Mexico SIC directory of museums]], [[:d:Property:P13691|Georgian Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P13692|CoBiS LOD book ID]], [[:d:Property:P13693|‎c64.cz game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/DuckDuckGo bang|DuckDuckGo bang]] (<nowiki>Identifier for use of DuckDuckGo bang shortcut, do not prefix with "!"</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/algebraic closure|algebraic closure]] (<nowiki>abgebraic closure of this field</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/value of this characteristic|value of this characteristic]] (<nowiki>non-numeric value of this characteristic applied to this mathematical object</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library of Nigeria ID|National Library of Nigeria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteur(ice) dans le catalogue de la médiathèque de Sceaux|Identifiant d'un(e) auteur(ice) dans le catalogue de la médiathèque de Sceaux]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parabra pal Dicionariu Extremeñu de Juan Kam|Parabra pal Dicionariu Extremeñu de Juan Kam]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EASIN ID|EASIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Genetics entry ID|A Dictionary of Genetics entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TEQSA Provider ID|TEQSA Provider ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TEQSA Course ID|TEQSA Course ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registered Training Organisation code|Registered Training Organisation code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un mémoire dans XIXe siècle en mémoires|Identifiant d'un mémoire dans XIXe siècle en mémoires]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Episodes.fm ID|Episodes.fm ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ A Dictionary of Sports Studies entry ID| A Dictionary of Sports Studies entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Science Thesaurus ID|Open Science Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of American Family Names ID|Dictionary of American Family Names ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://qlever.cs.uni-freiburg.de/osm-planet/J9BO8v?exec=true Railway crossing waterways in Norway with associated bridges]. ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/8d9jpdjE3Mcsc66SIS8GQqYK2YYgYOsm2myy2Oma00R Chart of the nominal outputs of Uganda's hydro-power plants] ([https://x.com/kateregga1/status/1939789382099071298 source]) ** [https://w.wiki/Eoya You have a Wikidata item with few sources? Check the references of all other items linking to that Item] ([https://bsky.app/profile/magnusmanske.wikis.world.ap.brid.gy/post/3lujyuegowp32 source]) * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject sum of all paintings|Sum of all paintings]] - goal is to have a Wikidata Item for every notable painting. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q104454|Mario Götze (Q104454)]] - German association football player * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1216630|Śrem (L1216630)]] - Polish proper noun (ɕrɛm) meaning "town in Greater Poland", "rural-urban municipality", or "village in Lower Silesia" ''' Development ''' * We made progress on figuring out how to make maps on mobile work well with Kartographer ([[phab:T394906]]) * Lydia and Mohammed are attending Wikimania. We are looking forward to seeing some of you there. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kenya|Kenya]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 17:00, 4 aŭg. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29074255 --> == Wikidata weekly summary #692 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#691]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Dolabbot|Dolabbot]] - Mass import of module subpages from other wikis (mainly English wiktionary) to Korean wiktionary and addition of corresponding Wikidata sitelinks. ''' Events ''' * Past: Wikimania 2025 took place last week! Day-by-day playlists are available on the Wikimedia Foundation [https://www.youtube.com/@TheWikimediaFoundation/playlists YouTube channel]. ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Midleading|Midleading]] created a a UserScript called [[d:User:Midleading/RemoveRedundantLabels.js|RemoveRedundantLabels.js]]. This user script adds a new tool Item, that can be used to remove all labels that are the same as mul label, in one click. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' *New General datatypes: **[[:d:Property:P13696|taxon aspect image]] (<nowiki>an exemplary image of a particular aspect for this taxon. Relevant for taxonomic identification</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13694|Mizuumi Wiki ID]], [[:d:Property:P13695|My Abandonware company ID]], [[:d:Property:P13697|Vintagepostcards-Archive-ID]], [[:d:Property:P13698|Historical picture postcards University of Osnabrück ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/awarded for type of work|awarded for type of work]] (<nowiki>type of work for which an award or type of award is conferred</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/display size (diagonal)|display size (diagonal)]] (<nowiki>diagonal length of a rectangular electronic display</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/non-free official cover art URL|non-free official cover art URL]] (<nowiki>URL of a copyrighted cover image for a creative work at an authorized distributor's website</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/IUPAC name|IUPAC name]] (<nowiki>Name of a chemical compound following the IUPAC nomenclature of (in)organic chemistry.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Creed|Creed]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Artfacts artist ID|Artfacts artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nextroom building ID|nextroom building ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/USB device ID|USB device ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Caixin company ID|Caixin company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIBFRAME Work ID|BIBFRAME Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Primary Vessel Number|Primary Vessel Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Songsofy artist ID|Songsofy artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PCI vendor hexadecimal ID|PCI vendor hexadecimal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Concise Oxford Dictionary of Art Terms entry ID|The Concise Oxford Dictionary of Art Terms entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T10 vendor ID string|T10 vendor ID string]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Essential Dictionary of the U.S. Military entry ID|The Oxford Essential Dictionary of the U.S. Military entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SPoT skater ID (new scheme)|SPoT skater ID (new scheme)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une pièce musicale dans le répertoire de la SACEM|Identifiant d'une pièce musicale dans le répertoire de la SACEM]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/9twM Mothers on Wikidata] - explore the mother and child relationships of Wikidata items. ** [https://qlever.cs.uni-freiburg.de/wikidata/tYjsyi Human with article in simple and no english article] (QLever) ([[d:Wikidata:Request_a_query#Articles_on_simple_Wikipedia_but_not_en.Wikipedia|source]]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q20683626|2016 Taiwanese presidential election (Q20683626)]] - election in Taiwan * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1334366|illing (L1334366)]] - English adjective/noun (ˈɪlɪŋ) meaning "annoyed/unhappy", "acting aggressively", or "in a difficult situation" ''' Development ''' * We attended [[Wikimania:2025:Wikimania|Wikimania 205]] in Nairobi * We continued efforts to get our new mobile statement UI for Items with the Kartographer extension, and merged a first version that mostly works ([[Phab:T394906]]) * We began work on including accessibility testing for the new mobile statement editing UI for Items ([[Phab:T400678]]) * The entity types for the new search dropdown has been updated to have Items at the top ([[Phab:T398817]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 09:49, 12 aŭg. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29104433 --> == Wikidata weekly summary #693 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#692]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! Mark your calendars for our third session of our event series, an Introduction to Wikidata/EMCO, which is meant to introduce EMCO participants and anyone interested to Wikidata and to develop frameworks and skills for entity management in the Wikidata environment. We will review searching in Wikidata and have a practical, hands-on exercise where everyone can create a new person item and add some statements. Join us Tuesday, August 19th at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST [https://zonestamp.toolforge.org/1755619200 Time zone converter]. Please see our [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/IntroEMCO project page] for more information and Zoom links. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=rTKWoZY8I8Y What Is Wikidata? - Be App Savvy] ** [https://m.youtube.com/watch?v=IYlzoFT3Wi4&pp=0gcJCf8Ao7VqN5tD OpenStreetMap x Wikidata] - Wikidata Taiwan ''' Tool of the week ''' * Magnus Manske’s developed a [https://como.toolforge.org/#/game/autodesc Como Wikidata Game] using Autodesc, this game suggests short descriptions for Wikidata items that don't have any. Review each suggestion, improve it if needed, and submit a concise, accurate description. Additioanlly the andriod application for the game is available for download at [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.toolforge.como Google Play Store] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Are you a developer using Wikidata's data in your application with the action API or Query Service? The Wikidata development would love to talk to you to help improve how you can get to Wikidata's data. More details [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/x2sslsjb/apply here (Great Question)]. User interview is 60-mins and you’ll receive compensation as a thank-you for your time. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New External identifiers: [[:d:Property:P13699|National Library of Nigeria ID]], [[:d:Property:P13700|Artfacts artist ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Código INE (Bolivia)|Código INE (Bolivia)]] (<nowiki>Official hierarchical identifier of the National Institute of Statistics of Bolivia for administrative entities such as departments, provinces and municipalities.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/quality for|quality for]] (<nowiki>quality that is described by this sense of adjective/grammatical modifier</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/type of quality|type of quality]] (<nowiki>qualifier of "item for this modifier" that specifies the type of quality</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has wireless capabilities|has wireless capabilities]] (<nowiki>type of wireless connectivity this device has/supports</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/designed for handedness|designed for handedness]] (<nowiki>hand(s) that this object is intended to be used with</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Valais cantonal parliament ID|Valais cantonal parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcanes ID|Arcanes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Travel and Tourism entry ID|A Dictionary of Travel and Tourism entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGDB tag ID|IGDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechnoMusicWorld artist ID|TechnoMusicWorld artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechnoMusicWorld release ID|TechnoMusicWorld release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechnoMusicWorld track ID|TechnoMusicWorld track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Dentistry entry ID|A Dictionary of Dentistry entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CELL ID|CELL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish Community Masterpieces List item ID|Flemish Community Masterpieces List item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Environment and Conservation entry ID|A Dictionary of Environment and Conservation entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hamburger Frauenbiografien ID|Hamburger Frauenbiografien ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GamesIndustry.biz topic ID|GamesIndustry.biz topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ophardt Team Sportevent person ID|Ophardt Team Sportevent person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LINDAS ID|LINDAS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital ROC people ID|Digital ROC people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Lyon object ID|Museum of Fine Arts, Lyon object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nebraska Authors author ID|Nebraska Authors author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/InfoconDB series ID|InfoconDB series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/InfoconDB conference ID|InfoconDB conference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/setlist.fm festival ID|setlist.fm festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital ROC event ID|Digital ROC event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS scholar ID|ScholarGPS scholar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS institution ID|ScholarGPS institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS field and discipline ID|ScholarGPS field and discipline ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS specialty ID|ScholarGPS specialty ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Digital Ark person ID|The Digital Ark person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS country profile ID|ScholarGPS country profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MHOBT ID|MHOBT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd person ID|Letterboxd person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/F4Fv Wikidata entities shaped like businesses] ([https://w.wiki/F4Mf Sparql source]) ** [https://w.wiki/6DJd Map of sub-categories of a Commons category] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Irish_Traditional_Music WikiProject Irish Traditional Music] - This project aims to enhance the representation of Irish traditional music on Wikidata * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q737062|Olympia (Q737062)]] - painting by Édouard Manet * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere (L1250690)]] - Italian verb (ˈspeɲ.ɲe.re) meaning "to extinguish (a fire)", "to turn off (a device)", or "to die (euphemistic)" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We are continuing the work - so far on the read-only mobile version. We will start looking into editing soon. You can follow along with the development on [https://wikidata.beta.wmflabs.org beta Wikidata]. * GraphQL: We are continuing some experiments with GraphQL to see if it is useful for specific types of access to Wikidata's data. * Dumps: We are starting to experiment with subset dumps to see if we can get meaningful smaller dumps for reusers. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are working on scalability issues around the number of changes from Wikidata that get sent to Wikipedia and co. As part of this we are continuing to look into how to decrease the number of changes in recent changes and watchlist on Wikipedia and co that don't actually affect an article there. ** We are investigating how the upcoming larger rollout of Parsoid affects the tracking of Wikidata usage in articles. ** We are looking into improving the Databox Lua module that is used especially in smaller Wikipedias to get Wikidata-powered infoboxes. * Federation: We are looking at the previous prototype for Federated Properties that allowed to use Wikidata's Properties on another Wikibase instance. We are checking what if anything of it can be revived for our current work to allow other Wikibase instances to use Wikidata's Items and Properties seamlessly. * Data governance: We are concluding research around the current undestanding of people about which data should go where in the Wikibase Ecosystem. * Constraint reports: We limited Special:ConstraintReport to logged-in users to avoid AI scrapers hitting the systems too hard ([[phab:T401789])) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Cyprus|Cyprus]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] . [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 13:19, 18 aŭg. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 --> == Wikidata weekly summary #694 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#693]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Rubah_Hitam_Vukova|Rubah Hitam Vukova]] - RfP scheduled to end after 31 August 2025 14:16 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DifoolBot_7|DifoolBot 7]] - task(s): Adding a Wikipedia reference to unsourced day-precision [[d:Property:P569|date of birth (P569)]] and [[d:Property:P570|date of death (P570)]] claims. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Dolabbot|Dolabbot]] - task(s): Import module subpages from other wikis (mainly English wiktionary) to Korean wiktionary and addition of corresponding Wikidata sitelinks. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Pilot_Project_for_AI-Assisted_Wikidata_Onboarding_%26_Quality_Control|Pilot project for AI-Assisted Wikidata onboarding and Quality control]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The call for proposals deadline for [[d:Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]] is very close (end of the August). Submit your session proposals at this [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp Call for Proposals] page. ** Wikidata's 13th birthday decentralized events will take place in October and November 2025. Feel free to browse [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Run an event|the documentation pages]] to learn how to organize an event in your area and get in touch with other organizers. If you need funding support, make sure to apply for the micro-grants before the deadline of September 1st. Please help translate the documentation pages into your language. ** [[m:WikiCite_2025|WikiCite 2025]]: a 3-day (25 - 31 August 2025) conference, summit and hackathon for creating an ecosystem of bibliographical data. To attend online, please sign-up on the [[m:WikiCite_2025/Participants|Participants]] page. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://www.stephenharrison.com/p/how-wikidata-is-coding-for-humanity How Wikidata is coding for humanity] - In this interview, Lydia Pintscher of Wikimedia Deutschland speaks with Stephen Harrison on how Wikidata connects human and machine-readable knowledge and why contributing to it is having a global impact. * Papers: [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5396411#:~:text=Abstract,and%20automated%20decision%2Dmaking%20systems. Wikidata's Worldview: A Semantic Network Analysis of an AI Knowledge Pipeline] - The paper examines Wikidata as a key AI knowledge source, showing how its structures and classifications influence machine decision-making, and calls for greater transparency in AI data systems. * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=OeiXnbpRC2A What Wikidata Reveals About the Good Side of the Internet] ** [https://m.youtube.com/watch?v=nuzw-qehCT8 Resolving the Empty Result Issue in the Wikidata Query Service] * Podcast: [https://www.iheart.com/podcast/263-tech-talks-daily-28475628/episode/3391-what-wikidata-reveals-about-the-290000631/ Tech Talks Daily - What Wikidata reveals about the good side of the internet?] - This episode features Lydia Pintscher who reveals how this massive, collaborative dataset empowers communities worldwide to build tools for the public good, and what a truly “good internet” can look like... * Presentations: [[d:File:Wikimania 2025 - Wikidata a whirlwind tour through the land of Wikidata-powered apps.pdf|Wikimania 2025 - Wikidata a whirlwind tour through the land of Wikidata-powered apps]] (slides for a talk showcasing Wikidata powered apps at Wikimania 2025) By Lydia Pintscher ''' Tool of the week ''' * The [[m:Como|Como GWAP]]<small> (''[[d:Q125832524|Q125832524]]'')</small> (games with a purpose) app has just released to the [https://apps.apple.com/us/app/como-a-crowdsourcing-game/id6686407794 iOS App Store]. Also playable in your [https://como.toolforge.org/ Web Browser] and Android ([https://play.google.com/store/apps/details?id=org.toolforge.como Google Play Store]), the latest release includes Stats tracking and Leaderboards. * A new tool [[Wikidata:Tools/SPARQL Recent Changes 2|SPARQL Recent Changes 2]] has been released and enables mass-validation of entities in Wikidata based on their recent changes. This tool enables users to ensure that whole subgraphs are valid according to any given EntitySchema! * [https://wikicrowd.toolforge.org/groups WikiCrowd] A tool for crowdsourced micro-edits on Wikimedia projects, letting users make quick contributions—like labeling images or answering simple questions—to improve data on Commons and Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[m:Wikisource reader app|Wikisource reader app]] was released. It utilizes the power of Wikidata. * [https://paulina.toolforge.org/ Paulina] won one of this year's [[m:Coolest Tool Award|Coolest Tool Awards]] = Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review = <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Property:P13713|rewards this type of work]] (<nowiki>kind of work for which an award is given</nowiki>) **[[:d:Property:P13715|‎watercraft prefix]] (<nowiki>prefix applied to watercraft operated by different organisations</nowiki>) **[[:d:Property:P13718|‎proposed entity type]] (<nowiki>what a proposed entity would be</nowiki>) **[[:d:Property:P13723|‎Modern Shrine Ranking]] (<nowiki>Rank in the Modern system of ranked Shinto Shrines</nowiki>) **[[:d:Property:P13724|‎Cyclocross24 rider ID]] (<nowiki>identifier for a cyclo-cross cyclist in the Cyclocross24 database</nowiki>) **[[:d:Property:P13732|‎DuckDuckGo bang]] (<nowiki>Identifier for use of DuckDuckGo bang shortcut</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Property:P13701|Database dei fondi musicali toscani ID]], [[:d:Property:P13702|‎Deaf Movie Database person ID]], [[:d:Property:P13703|‎Deaf Movie Database genre ID]], [[:d:Property:P13704|‎Deaf Movie Database language ID]], [[:d:Property:P13705|‎Deaf Movie Database country ID]], [[:d:Property:P13706|‎MacPorts port]], [[:d:Property:P13707|‎dvdcompare.net film ID]], [[:d:Property:P13708|‎Encyclopedia of Indianapolis ID]], [[:d:Property:P13709|Mobility Database ID]], [[:d:Property:P13712|PCPartPicker product type ID]], [[:d:Property:P13714|Library of Congress BIBFRAME Work ID]], [[:d:Property:P13716|USB device ID]], [[:d:Property:P13717|Rekhta Gujarati author ID]], [[:d:Property:P13719|A Dictionary of Public Health entry ID]], [[:d:Property:P13720|Yandex Books author ID]], [[:d:Property:P13721|CoreTennis.net player ID]], [[:d:Property:P13722|rada.info council ID]], [[:d:Property:P13725|Athletics Podium person ID]], [[:d:Property:P13726|‎CESAR title ID]], [[:d:Property:P13727|Polski Petersburg encyclopedia ID (Russian version)]], [[:d:Property:P13728|Polish Taxpayer Identification Number]], [[:d:Property:P13729|‎Berardi Arte artist ID]], [[:d:Property:P13730|Swiss Films person ID]], [[:d:Property:P13731|Swiss Films company ID]], [[:d:Property:P13733|médiathèque de Sceaux catalog author ID]], [[:d:Property:P13734|EASIN ID]], [[:d:Property:P13735|A Dictionary of Genetics entry ID]], [[:d:Property:P13736|A Dictionary of Sports Studies entry ID]], [[:d:Property:P13737|Open Science Thesaurus ID]], [[:d:Property:P13738|PCI vendor hexadecimal ID]], [[:d:Property:P13739|NuGet package]], [[:d:Property:P13740|LINDAS ID]], [[:d:Property:P13741|‎Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Property:P13742|Dictionary of American Family Names ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/museociclismo|museociclismo]] (<nowiki>id for museociclismo.it</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Viario di Roma|identificativo Viario di Roma]] (<nowiki>identifier for a street in Rome</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/form factor|form factor]] (<nowiki>physical design paradigm this object is aligned with</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/implies (2)|implies (2)]] (<nowiki>axiom or conjecture that this axiom or conjecture implies</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/comes with|comes with]] (<nowiki>object which is included with this item, but is not part of it</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd person ID|Letterboxd person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU-ID|EU-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viario di Roma ID|Viario di Roma ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kick username|Kick username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ene dilim ID|Ene dilim ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LTT Labs product ID|LTT Labs product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Concept ID in Arab Encyclopedia|Concept ID in Arab Encyclopedia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Fayette ID|La Fayette ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivio Storico Ricordi partiture ID|Archivio Storico Ricordi partiture ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/United Methodist Church church ID|United Methodist Church church ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Record Group Number of National Archives Administration, Taiwan|Record Group Number of National Archives Administration, Taiwan]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Autostraddle topic ID|Autostraddle topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGBTQ Nation tag ID|LGBTQ Nation tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Advocate tag ID|The Advocate tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xtra Magazine topic ID|Xtra Magazine topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Out tag ID|Out tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Queerty tag ID|Queerty tag ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/F6NR Cool beaches in Antartica] ** [https://w.wiki/F8At Airports with IATA and/or ICAO airport codes, their wikidata Item id's and the English label of the Item] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Airport_query|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_They_not_were_witches_they_were_women WikiProject They Were Not Witches, They Were Women] - A Wikidata project preserving the stories of women accused as witches in Catalonia and Andorra (1419–1796). * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q9321426|Le Monde de Dory (Q9321426)]] - 2016 American animated film directed by Andrew Stanton * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase lexemes]]: [[d:Lexeme:L8031|消す (L8031)]] - Japanese verb (けす, kesu) meaning "to erase", "to turn off", or "to delete" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: After focusing on the initial read-only version, we are now starting the work on the actual editing mode. You can follow along with the development on [https://wikidata.beta.wmflabs.org beta Wikidata]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are continuing to work on scalability issues around the number of changes from Wikidata that get sent to Wikipedia and co. As part of this we are continuing to look into how to decrease the number of changes in recent changes and watchlist on Wikipedia and co that don't actually affect an article there. * GraphQL: We now have a prototype for GraphQL for Wikidata. We'd love to have your feedback about it, especially if you are a developer building applications with Wikidata's data. More details at [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL prototype|GraphQL prototype]] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] . [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 13:30, 25 aŭg. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 --> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 --> == Wikidata weekly summary #695 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#694]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[d:wikidata:Requests for permissions/Administrator/Rubah Hitam Vukova|Rubah Hitam Vukova]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Last chance to submit a session for [[d:Event:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]], the proposals deadline is imminent: head to this '''[https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp Call for Proposals page]''' to submit an idea'' (drafts are welcome, they can be edited for a week after the deadline).'' ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series: fourth session, ''Introduction to Wikidata/EMCO'', with a hands-on exercise creating a corporate body item and adding statements. Tuesday, September 2 – 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ('''[https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Time zone converter]'''). [[Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/IntroEMCO|More info and Zoom links]]. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #80 September 15 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [https://www.wikidata.org/wiki/Q61752245 Mozilla Community Space Taipei]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Press: [https://www.fastcompany.com/91391335/big-tech-locks-data-away-wikidata-gives-it-back-to-the-internet Big Tech locks data away. Wikidata gives it back to the internet] * Blogs: [https://addshore.com/2025/08/wikidata-instance-of-and-subclass-of-through-time-p31-p279/ Wikidata, instance of and subclass of through time (P31 & P279)] * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=M0Bk83ZLTyw&pp=0gcJCRsBo7VqN5tD LD4 2025 - Wikidata Affinity Group Session - Introduction to Wikidata for Entity Management] ** [https://m.youtube.com/watch?v=dviYC912yQs&pp=0gcJCRsBo7VqN5tD How to create a work and edition in Wikidata] ''' Tool of the week ''' *[https://toolsadmin.wikimedia.org/tools/id/enet DerDieDas for Danish] is a Wikidata-based game to practice Danish. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland is hiring a [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/58843265?l=en Senior Software Engineer (all genders) for the Wikibase Suite], starting October 1, 2025. The role is full-time or part-time, hybrid, and based in Berlin, focused on building open-source tools for linked open data. * The [[m:Grants:Project/Rapid/Tech|Rapid Fund/Tech]] program, launched on July 24, 2025, provides up to $5,000 per project for coding tools that improve contributions to Wikimedia projects. Applications are reviewed every two months, with priority for impactful projects with clear, critical, and well-planned milestones. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: **[[:d:Property:P13745|parts per area]] (<nowiki>average number of parts per unit of area</nowiki>) **[[:d:Property:P13749|‎display size (diagonal)]] (<nowiki>diagonal length of a rectangular electronic display</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13743|Digital ROC people ID]], [[:d:Property:P13744|Digital ROC event ID]], [[:d:Property:P13746|T10 vendor ID string]], [[:d:Property:P13747|Confederation of African Tennis player ID]], [[:d:Property:P13748|‎Nextroom building ID]], [[:d:Property:P13750|Concept ID in Arab Encyclopedia]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/game stat|game stat]] (<nowiki>metric to what extent a character in a role-playing game (or game with role-playing elements) possesses a specific natural, in-born characteristic common to all characters in the game</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/open meeting page URL|open meeting page URL]] (<nowiki>Information page describing open meetings, public meetings or town hall meetings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Islamic calligraphy|Islamic calligraphy]] (<nowiki>property that shows the Islamic calligraphy for a person</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Minfin company ID|Minfin company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swiss Performing Arts vocabularies ID|Swiss Performing Arts vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Doha Dictionary root id|Doha Dictionary root id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary root id|Sharjah Dictionary root id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantacalcio ID|Fantacalcio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GayCities ID|GayCities ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Washington Blade tag ID|Washington Blade tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IN Magazine tag ID|IN Magazine tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Teen Vogue tag ID|Teen Vogue tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Diva tag ID|Diva tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Attitude tag ID|Attitude tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Metro Source tag ID|Metro Source tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PLUS tag ID|PLUS tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wussy Magazine tag ID|Wussy Magazine tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plant Ontology ID|Plant Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dimensions.com element ID|Dimensions.com element ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISU-Skating.com-Identifikator|ISU-Skating.com-Identifikator]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/AhtV Species of birds and their sounds] ([https://x.com/espejolento/status/1814353851253735846 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Art_UK WikiProject Art UK] is an effort to document the various properties and volunteer (art-related) work on Wikidata. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q82069695|SARS-CoV-2 (Q82069695)]] - virus that causes COVID-19 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L303896|øye (L303896)]] - Norwegian noun (ˈœʏə) meaning "organ of sight", "gaze or look", or "point of view" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We developed the first pieces of the edit mode as well as the ability to add statements. You can always follow along on [https://m.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Q424242 beta Wikidata] and find more information on the [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|project page]]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to look into reducing the number of changes that show up on Wikipedia and co's Recent changes and Watchlist ([[phab:T401284]]) * Federation: We looked at previous requests to add new endpoints to the list of SPARQL endpoints you can federate with and are cleaning up the process for getting new ones added. If you have one you'd like to write federated SPARQL queries to now is a good time to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/VYCK46OQWF5IZERU5LFMHDLENI62NQJP/ request them]. * Lexicographical data: You can now limit searches to Lexemes with a Lemma in a specific spelling variant with the '''haslemma''' keywords and to Lexemes with a specific language with the '''in language''' keyword. Examples: [https://www.wikidata.org/w/index.php?search=lexeme%3Ahaslemma%3Aen-au%2Cen-ca&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1&searchToken=9no6tq1pxsndwkxnvs7p8av0e 1] [https://www.wikidata.org/w/index.php?search=inlanguage%3Aoc&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&ns146=1&searchToken=4zxweq7wlit9q2rhcljfk1zp5 2] ([[phab:T271776]]) * GraphQL: We are evaluating feedback we received so far. If you are developing applications with Wikidata's data it'd be great if you could [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL prototype|have a look at the current prototype and provide feedback]]. * Dumps: We are experimenting to see how we can provide smaller subset dumps for Wikidata ([[phab:T400870]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] . [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 13:29, 1 sep. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 --> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 --> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29207107 --> == Wikidata weekly summary #696 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-09-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#695]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot:[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/IndExsBot| IndExsBot]] - Task(s): Add Subject external identifier [[d:Property:P12371|IndExs Exsiccata editor ID (P12371)]] to existing persons which are stated in the indexes of [[d:Q125246464|Exsiccatae]] database. ''' Events ''' * Past events: ** The [[:m:WikiCite 2025|WikiCite 2025]] conference took place in Berne, Switzerland. It showcased WikiCite-related efforts across multiple wikis, disciplines, languages and countries. Most of it was both streamed and recorded, and the videos are currently being processed. ** The [[:toolforge:scholia/event/Q131386723|SEMANTICS 2025]] conference took place in Vienna, Austria. Wikidata was mentioned in several keynotes and multiple other talks, posters and demos. The poster [[:commons:File:The Wikidata Query Service split and its impact on the scholarly graph - poster at the SEMANTICS 2025 conference.pdf|The Wikidata Query Service split and its impact on the scholarly graph]] zoomed in on the [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS graph split]]. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday|Wikidata's 13th Birthday]] update: Funding applications are now closed, and the review process is underway. Applicants will be notified about the status of their submissions shortly. Are you planning to organize an event for the birthday but haven’t added it to the calendar yet? You can do so here: [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Calendar|Wikidata:Thirteenth Birthday/Calendar]] 🎉 ** The deadline for the [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/EPB4LTXZA2FFUINWUC3LAGHYWG6ZED6Y/ Fall 2025 MediaWiki Users & Developers Conference] CfP is extended until September 15th. The conference will be held on October 28 - 30th, and hosted by the TIB Leibniz Centre in Hanover, Germany. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: Past, Present and Future: a Wikimedian-in-Residence at the Biodiversity Heritage Library: TiagoLubiana reflects on their tenure at the [[d:Q172266|BHL (Q172266)]], integrating the biodiversity collections into the Wikimedia projects. [https://diff.wikimedia.org/2025/08/30/past-present-and-future-a-wikimedian-in-residence-at-the-biodiversity-heritage-library/ Read on Diff Blog] * Papers: Revealing hidden figures within natural history collections by empowering students with data sleuthing skills - Mabry et al.,(2025) [https://acsess.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/nse2.70025 Read here] * Videos: ** WiLES Wikidata Lexicographical Event Semantics modeling for natural languages (LD4 2025) [https://www.youtube.com/watch?v=2JAi0p1aJzM YouTube] ** Wikidata presentations and lightning talks (LD4 2025) [https://www.youtube.com/watch?v=6Kj_QNklPbs YouTube] ** On Wikiskills 1st Wikidata Training (Africa Wiki Women) [https://m.youtube.com/watch?v=xnCOBqResik YouTube] ** (French) Lors de la 1ère formation Wikidata de Wikiskills [https://m.youtube.com/watch?v=E92TkPJvomY YouTube] ** Plugging into the WikiVerse: A Plug for a Wikidata Plug-in for ArchivesSpace [https://m.youtube.com/watch?v=2Jwlu_AXcV4 YouTube] * Presentations: ** [[m:WikiCite_2025|WikiCite 2025]] presentation slidedecks can be found linked individually from the [[m:m:WikiCite_2025/Programme|programme page]] or collectively on the [[c:Category:WikiCite_2025_presentation_slides|Commons category]]. ** [https://slides.com/wragge/wikifest-slv-2025 Wikidata / GLAM a few experiments]... by Tim Sherratt showcasing reuse of Wikidata ''' Tool of the week ''' * Dacit is a listening-training app for cochlear implant users, built as part of a Master's Thesis for LMU Munich, it is powered by Wikidata-lexicographical data. Practice with 3 different excercises; identify (German-language) speakers, words and minimal pairs in your [https://dacit.kristbaum.org/ browser] or as an [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.kristbaum.dacit&hl=en android app] * [https://www.wikidata.org/wiki/User:TomT0m/LexToWiktionary.js LexToWiktonary]is a userscript that adds a Wiktionary links button on Wikidata Lexeme pages. It checks the lemmas of a lexeme, finds matching entries across different Wiktionary language editions, and shows them in a popup for quick access, with an option to expand to all Wiktionaries. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The submission deadline for [[d:Event:WikidataCon 2025|WikidataCon]] proposals has passed. Proposals that were submitted in time can still be edited until Sep 9. Proposals are hidden by default, but [[d:Event:WikidataCon 2025/Submissions|a page for sharing submissions]] is available and can facilitate coordination. * [[mw:Help:Growth/Tools/Help panel|Help Panel]] has been deployed on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata Beta].🎉 This is a feature designed to guide contributors with quick links to relevant help pages. It currently appears in read mode across most pages and can be configured by admins. You can enable it in your Beta preferences under "Newcomer features". To help shape its future on Wikidata, we're inviting you to test it and share feedback on [[mw:Help_talk:Growth/Tools/Help_panel|this talk]] page. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: [[:d:Property:P13768|form factor]] (<nowiki>physical design paradigm this object is aligned with</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13751|The Concise Oxford Dictionary of Art Terms entry ID]], [[:d:Property:P13752|The Oxford Essential Dictionary of the U.S. Military entry ID]], [[:d:Property:P13753|Valais cantonal parliament ID]], [[:d:Property:P13754|Arcanes ID]], [[:d:Property:P13755|A Dictionary of Travel and Tourism entry ID]], [[:d:Property:P13756|IGDB keyword ID]], [[:d:Property:P13757|A Dictionary of Dentistry entry ID]], [[:d:Property:P13758|Record Group Number of the National Archives Administration, National Development Council, Taiwan (R.O.C.)]], [[:d:Property:P13760|A Dictionary of Environment and Conservation entry ID]], [[:d:Property:P13761|Doha Dictionary root id]], [[:d:Property:P13762|Sharjah Dictionary root id]], [[:d:Property:P13763|Saulchoir library ID]], [[:d:Property:P13764|Observer tag]], [[:d:Property:P13765|‎Hamburger Frauenbiografien ID]], [[:d:Property:P13766|Ophardt Team Sportevent person ID]], [[:d:Property:P13767|Museum of Fine Arts, Lyon object ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Release date of film|Release date of film]] (<nowiki>The date when a film was first released to the public</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part number 2|part number 2]] (<nowiki>identifier for a product or part designated by its manufacturer for inventory and ordering purposes</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/backwards compatible with|backwards compatible with]] (<nowiki>backwards compatible with the identified platform, software, or system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/level or map of|level or map of]] (<nowiki>video games that this video game level or map belongs to</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/resistance|resistance]] (<nowiki>Resistance of organisms (systems) to common adverserial influences like pests, pathogens, drugs, attack vectors, ...</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/GBFS feed URL|GBFS feed URL]] (<nowiki>URL of a GBFS feed for the bicycle-sharing system</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/GENC 3-character code|GENC 3-character code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/L'Équipe athlete ID|L'Équipe athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sancho el Sabio Foundation ID|Sancho el Sabio Foundation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Authors author ID|British Authors author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gamepadla ID|Gamepadla ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGA Legacy MKIII ID|VGA Legacy MKIII ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Noormags ID|Noormags ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/qamus.inoor.ir entry ID|qamus.inoor.ir entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RSQV ID|RSQV ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Naturalis authority ID|Naturalis authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Library of the Community of Madrid ID|Digital Library of the Community of Madrid ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trainspo model ID|Trainspo model ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/FG$r Number of hospital beds] ([https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Request_a_query Source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_ASBS_2025 WikiProject ASBS 2025] - Aims to Engage the botanical community at the 2025 ASBS Conference to promote and enhance contributions to Wikidata, Wikipedia, and Wikimedia Commons. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L739282|PC (L739282)]] - English noun (ˌpiːˈsiː) meaning "Personal Computer", "Printed Circuit", or "Peace Corps" ''' Development ''' * We're investigate options for improving information saved while publishing ([[phab:T403149]]) * Mobile Editing Experience: we added multi-language support ([[phab:T402630|T402630]]) * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to look into reducing the number of changes that show up on Wikipedia and co's Recent changes and Watchlist from edits to aliases ([[phab:T401288]]), [[m:m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Reduce_change_propagation_noise#More_granular_Alias_tracking|more info]] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:40, 8 sep. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29224612 --> == Wikidata weekly summary #697 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-09-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#696]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Project Chat: [[d:Wikidata:Project_chat#Multiple_items_linked_to_single_categories,_redux|Multiple items linked to single categories, redux]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series introduces participants to Wikidata/EMCO. The session guides attendees through creating a project and project page, followed by an open working hour for creating and editing in Wikidata and asking questions. Join on Tuesday, September 16th at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. More details and Zoom links are on the [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/IntroEMCO|project page]]. **[[w:pt:Wikipédia:Edit-a-thon/Atividades em português/Wikidata Lab XLVI|Wikidata Lab XLVI: Wikidata and semantic memory]] (in English). On September 18th, at 17UTC. Live [https://www.youtube.com/watch?v=o1blwYH68xI on Youtube]. ** '''Virtual course: Wikidata and public domain (in Spanish)'''. On September 25th start this online course until March 26, 2026. [https://www.articaonline.com/curso-en-linea-wikidata-y-dominio-publico/ Registration open on this form]. ** [[d:Event:Govdirectory US office hour September 2025|Govdirectory US office hour]], 25 September ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/GM6ODGJLVISTTXGSPPGS6W2TVAPI3QQA/ Apply now: Scholarships for Wikimania 2026 in Paris!] Deadline is October 31, 2025 (anywhere in the world). Notification of decisions will be sent in January 2026. ** Notifications for [[d:Wikidata:Thirteenth_Birthday|Wikidata Thirteenth Birthday]] microgrant applications are currently being sent out in batches. If you are planning to run an event but have not yet added your event to the calendar, please do so here: [[d:Wikidata:Thirteenth_Birthday/Calendar|Wikidata:Thirteenth_Birthday/Calendar]] ** [[d:Event:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]] proposal reviews are about to end. We are currently building an initial programme and will soon inform Speakers before publishing a first Schedule! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: GLAM Newsletter: Biodiversity Heritage Library update, harvesting Wikidata identifiers and improving the [https://bhl2wiki.herokuapp.com/ BHL2Wiki Tool] - ''[[outreach:GLAM/Newsletter/August_2025/Contents/Biodiversity_Heritage_Library_report|Read the article]]'' * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=kArK6yf4jGA EduWiki Conference - Using AI on Wikipedia and Wikidata Editing for Health Education] ** [https://m.youtube.com/watch?v=6gjBPOXm-ak Using Duplicity: Link Wikipedia articles to Wikidata Items] ** [https://m.youtube.com/watch?v=7kNjuXnsa6c How to Get the Used Language in WIKIDATA/SPARQL with [AUTO_LANGUAGE Parameter] ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=JmGNeehrnUc Let's improve information about Carnival on Wikidata] ** Wikidata Lab XLVI: Wikidata and Semantic Memory, don't miss the workshop! (scheduled: 18.09.25, 1700 UTC) - [https://www.youtube.com/watch?v=o1blwYH68xI&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D YouTube] * WikiCite 2025 Presentations: ** Extracting citation relations from legacy publications, by David Lindeman - [[c:File:Extracting_citation_relations_from_legacy_publications.webm|watch on Commons]] ** A proposal for managing personal collections in Wikidata, by Tania Maio - [[c:File:Maio_Wikicite_2025.webm|watch on Commons]] ''' Tool of the week ''' *[https://paulina.toolforge.org/ Paulina] is a Wikidata-based tool for the GLAM community that facilitates searching for authors and works, helps identify their copyright status in different countries, and provides access to works when available. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Help us test the new [[mw:Help:Growth/Tools/Help_panel|Help Panel]] feature, now enabled on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata Beta] * The Wikimedia Foundation launched a new team, the [[mw:Wikidata Platform|Wikidata Platform Team]], to lead development and maintenance of query services, aiming for stable, scalable data access in collaboration with WMDE and the community. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: **[[:d:Property:P13769|open meeting page URL]] (<nowiki>information page describing open meetings, public meetings or town hall meetings</nowiki>) **[[:d:Property:P13773|‎LSF rating]] (<nowiki>Indonesia film classification administered by the Film Censorship Board</nowiki>) **[[:d:Property:P13783|‎designed for handedness]] (<nowiki>hand(s) that this object is intended to be used with</nowiki>) *New External identifiers: [[:d:Property:P13770|Personnel de l'administration préfectorale depuis 1945 ID]], [[:d:Property:P13771|La Fayette ID]], [[:d:Property:P13772|Harper's tag]], [[:d:Property:P13774|‎TechnoMusicWorld artist ID]], [[:d:Property:P13775|‎TechnoMusicWorld track ID]], [[:d:Property:P13776|‎Serbian settlement ID]], [[:d:Property:P13777|‎setlist.fm festival ID]], [[:d:Property:P13778|ScholarGPS scholar ID]], [[:d:Property:P13779|ScholarGPS institution ID]], [[:d:Property:P13780|ScholarGPS field and discipline ID]], [[:d:Property:P13781|ScholarGPS specialty ID]], [[:d:Property:P13782|The Digital Ark person ID]], [[:d:Property:P13784|MHOBT ID]], [[:d:Property:P13785|Gamepadla ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/NRK topic ID|NRK topic ID]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/result of addition|result of addition]] (<nowiki>mathematical result obtained by adding two or more numbers or quantities together</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap key|OpenStreetMap key]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Meetup.com Event ID|Meetup.com Event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biological Imaging Methods Ontology ID|Biological Imaging Methods Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anne Frank House persond ID|Anne Frank House persond ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PortableApps ID|PortableApps ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Maitron d'une commune|Identifiant Maitron d'une commune]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library Board Singapore ID (new scheme)|National Library Board Singapore ID (new scheme)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NWO Project ID|NWO Project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenITI Author URI|OpenITI Author URI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DisplaySpecifications.com model ID|DisplaySpecifications.com model ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/网易云音乐专辑编号|网易云音乐专辑编号]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PnP vendor ID|PnP vendor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PnP device ID|PnP device ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mellopedia|Mellopedia]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/FLRz Artworks owned by Perls Dynasty] - see it visualised on [https://www.youtube.com/watch?v=0GPlcOvCVMo&list=PLkHbiY2yRD8rlWkuKf-Utl7GTuW37grZQ&index=5 YouTube] ** [https://w.wiki/tBr BubbleChart of Wikidata Lexeme forms by language] ** [https://w.wiki/FLUM Institutions that host the most UNESCO Memory of the World International Register inscriptions] ([[:d:User:MartinPoulter/queries/memory_of_the_world|Source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:Wikiproject_University_of_Toronto_Libraries_EMCO|University of Toronto Libraries EMCO]], [[d:Wikidata:WikiProject_Jewish_Studies_and_Jewish_Heritage|Jewish Studies and Heritage]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q6911|Diary of Anne Frank (Q6911)]] - famous diary of a 13-year old Dutch Jewish girl hiding from the Nazis to escape the Holocaust * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L4476|blow (L4476)]] - English verb (bloʊ) meaning "to push air", "to explode", or "to perform fellatio" ''' Development ''' * Scalability/sustainability: We have rolled out changes to minimize the number of entries stored in the recent changes tables of Wikipedia and co that are edits coming from Wikidata. This also reduces the number of changes from Wikidata you will see showing up in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co further. * [https://modelcontextprotocol.io MCP] for Wikidata: We are getting it ready for first testing. * Dumps: We are continuing to investigate how to provide smaller/subset dumps. * [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile statement editing]]: We are continuing the work on making statements editable, especially qualifiers and multiple references. * [[d:Q134301689|Anubis (Q134301689)]] anti-bot software was deployed on Wikibase Cloud and XTools to prevent site outages caused by bot traffic. ([[Phab:T399851|T399851]], [[Phab:T400229|T400229]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Japan|Japan]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:50, 15 sep. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29224612 --> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29241745 --> == Wikidata weekly summary #698 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-09-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#697]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[Event:Exploring Seediq: A Journey through Translation and Linked Data Documentation|Exploring Seediq: A Journey through Translation and Linked Data Documentation]] 25 October .This event will showcase the Seediq communities’ translation of the OCLC white paper on Wikibase, followed by an overview of the full paper. It will conclude with an open discussion on the lessons learned during the translation project and broader reflections on linked data. ** [[d:Event:Govdirectory US office hour September 2025|Govdirectory US office hour]], 25 September ** FREE virtual 1hr Wiki webinar focusing on plant biodiversity. Open to anyone wanting to improve their digital outreach skills by enriching Wikidata. Tuesday 14th of October at 3pm NZST. [https://tepapa.zoom.us/meeting/register/_g4sKy2KTYGMIhtNIAxGeA#/registration Register to get link]. ** [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday|Wikidata’s 13th Birthday]] is just around the corner! Are you planning to host a celebration but haven’t added it to the calendar yet? Join the party! Thirty-nine (39) events are already scheduled, and yours can be too: [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Calendar|Birthday Calendar]]. It’s also the perfect time to contribute a birthday present or message to [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Presents & messages|this list]]. Gifts can be anything that celebrates Wikidata and its amazing community like a script you’ve written, a tool improvement, a visual, a poem... 🎉 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: (French) [https://m.youtube.com/watch?v=RbxuPd7eprk Formation Wikidata 2 de WikiSkills] By Africa Wiki Women ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-todo.toolforge.org/duplicity/#/ Duplicity] This tool can pick a random article on a wiki without associated Wikidata item, and offer some possible matches on Wikidata, so you can add it to an existing item, or create a new one. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[phab:T403210|Call for Projects and Mentors for Outreachy Round 31]]! If you have some ideas for coding or non-coding (design, documentation, translation, outreach, research) projects, share them by Sept. 26, 2025, at 4 pm UTC ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: **[[:d:Property:P13787|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Property:P13788|VRAM capacity]] (<nowiki>amount of dual-ported video RAM (VRAM) modules used by this device</nowiki>) **[[:d:Property:P13789|‎has wireless capabilities]] (<nowiki>type of wireless connectivity this device has/supports</nowiki>) **[[:d:Property:P13794|date filed]] (<nowiki>filing date for a document, e.g. a patent or court case</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13785|Gamepadla ID]], [[:d:Property:P13786|OpenStreetMap key]], [[:d:Property:P13790|EU-ID]], [[:d:Property:P13791|Roma road ID]], [[:d:Property:P13792|‎LTT Labs product ID]], [[:d:Property:P13793|Swiss Performing Arts Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13795|wikiHow article ID]], [[:d:Property:P13796|‎GamesIndustry.biz tag ID]], [[:d:Property:P13797|‎Dimensions.com element ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/image+display resolution|image+display resolution]] (<nowiki>pixel resolution of images generated or captured by this item (camera, software, etc)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/firmware|firmware]] (<nowiki>firmware installed on this hardware</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/excluding work|excluding work]] (<nowiki>work or narration for or in which this statement is <em>false</em></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has grammatical number|has grammatical number]] (<nowiki>grammatical number used in this language</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Day of Reisai|Day of Reisai]] (<nowiki>Annual Festival done by a Shinto Shrine</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/https://football.aek.com/|https://football.aek.com/]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Météo-France place ID|Météo-France place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hex package|Hex package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maptons ID|Maptons ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BVPB catalog ID|BVPB catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dati.lnb.lv ID|dati.lnb.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Needle Drop tag ID|The Needle Drop tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AfterEllen tag ID|AfterEllen tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap relation type|OpenStreetMap relation type]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Them.us tag ID|Them.us tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOAB book ID|DOAB book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Liste unique des décorés|identifiant Liste unique des décorés]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deník tag ID|Deník tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Architecture entry ID|The Oxford Dictionary of Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/qamus.inoor.ir root ID|qamus.inoor.ir root ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmarks ID|Filmarks ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/FLJ7 A map of IEC 60320 power connectors] - a cool SPARQL visualisation, by [[d:User:IagoQnsi|User:IagoQnsi]] ** [https://w.wiki/FN5J 350 people who were married, then married the sibling of their previous spouse] ([https://bsky.app/profile/magnusmanske.wikis.world.ap.brid.gy/post/3lz4kuxvpcn62 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q33947|Northern Sami (Q33947)]] - famoumost widely spoken of all Sámi languages * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L37547|Waage (L37547)]] – German noun (‘ˈvaːɡə’) meaning "scale (device for measuring mass)", "Libra constellation", or "equilibrium" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are working more on the editing state of statements, especially qualifiers and progress indicators during saving ([[phab:T402620]]) * Dumps: We fixed an issue with some of the dumps ([[phab:T403882]]) and are improving the monitoring * GraphQL: We are working on making it easier to get labels of linked entities in an API response, starting with Items ([[phab:T404692]]) * Sustainability: We have now rolled out improvements to the tracking of Wikidata changes on the other Wikimedia projects on all projects in order to decrease the size of the database table that tracks these changes ([[phab:T401288]]) * Bug fixes: Tacsipacsi submitted fixes for two issues in error messages on Special:SetSiteLink. Thank you! ([[phab:T404499]], [[phab:T404500]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United_States_of_America|United States of America]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] · [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:15, 22 sep. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> [[Category:Wikidata status updates| ]] <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29288740 --> == Wikidata weekly summary #699 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-09-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#698]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Empat_Tilda|Empat Tilda]]: RfP scheduled to end after 3 October 2025 18:30 (UTC) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** New Linked Data for Libraries [[d:Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! Mark your calendars for our first session of our WikiProject Personal Pronouns event series, which will provide a high-level overview of WikiProject Personal Pronouns' goals, past work, and implementation plans. The session will also serve as a practical orientation to the implementation work for this project, ending with a demonstration of the workflow to be used in subsequent sessions. No previous Wikidata experience is needed to participate. This session will be recorded. Slides and recordings will be found on the project page after the session. Join us Tuesday, September 30th at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?msg=LD4+Wikidata+Affinity+Group+Project+Series+Call&iso=20250930T09&p1=234&ah=1 Time zone converter]). Please see our [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/PersonalPronouns|project page]] for more information and Zoom links. ** Wikidata are hosting a [[d:Event:Embedding_Project_Webinar|webinar on the Embedding Project]]: AI/ML Project Manager Philippe Saadé (WMDE) will introduce the project, including early experiences, wins and pitfalls, and open up the floor to your questions. *** Takes place 1600 - 1700 UTC, October 9, 2025. *** Embedding Project? [[d:Wikidata:Embedding_Project|Read about it here]] *** Want to join the Webinar? [[d:Special:EventDetails/2196|Please register here with your Wiki account]] ** 🎁 Countdown to 13!🎁 Wikidata's 13th Birthday is fast approaching and this week marks the start of the first Birthday Events! For a full rundown of all Birthday Events, please see the [[d:Wikidata:Thirteenth_Birthday/Calendar|Birthday Calendar]].<br> Starting the month of celebrations this week include: Wali Wikimedians Community, Latin America in Wikidata 2025, Hausa Wikipedians User Group and the language communities of Zambia, Twi and Kinyarwanda and regional celebrations from the Northern Nigerian, Dagbani and Ghanaians Wikimedian communities! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/09/19/enhanced-search-for-wikibase/ Enhanced Search for Wikibase] ** [https://cthoyt.com/2025/09/25/enriching-ror-with-wikidata.html Suggesting new relations in ROR from Wikidata] By Charles Tapley Hoyt * Papers: ** [https://arxiv.org/pdf/2505.15501 Protoknowledge Shapes Behaviour of LLMs: Text-to-SPARQL] ** [https://orb.binghamton.edu/librarian_fac/117/ Wikidata Workflows: with ORCiD and OpenRefine - a Binghamton University Case Study] By Sasha Frizzell - This lightning talk outlines Binghamton University Libraries’ pilot project to convert ORCID faculty data into Wikidata entries, showcasing linked data integration, data cleaning workflows, and strategies for enhancing institutional research visibility. * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=PJSWWGuPzJE Wikidata tutorial: how to merge duplicate items] ** [https://m.youtube.com/watch?v=DeHIq3wX7GE Wikidata Wikishootme SAT] ** [https://m.youtube.com/watch?v=gEVKAoQc0jM How to Fetch Subclasses and Parent Classes in Wikidata SPARQL Queries] ** (Portuguese) [https://m.youtube.com/watch?v=41FtK-tbrK4 Black women in history through Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=nkUjnDEZuYU Provenance and Restitution: Shared knowledge graphs as a tool in recovering looted cultural heritage] ''' Tool of the week ''' *[https://www.wikidata.org/wiki/User:Jon_Harald_S%C3%B8by/senseItemLabel.js senseItemLabel] is a UserScript by [[User:Jon Harald Søby]] The Script Lets you add the lemma for the current lexeme as a label to items added to the lexeme's senses as [https://www.wikidata.org/wiki/Property:P5137 item for this sense (P5137)] in one click. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * If you've noticed a performance issue with Magnus Manske's MixMatch gagdet, [[d:User:IagoQnsi|User:IagoQnsi]] has suggested a fix, the comment and code is available from [[d:User_talk:Magnus_Manske/mixnmatch_gadget.js#Performance_fix|Talk:Magnus Manske#MixMatch performance]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13801|‎Lemmy instance URL]] (<nowiki>the Lemmy instance of or about the subject</nowiki>) **[[:d:Property:P13802|‎part number]] (<nowiki>identifier for a product or part designated by its manufacturer for inventory and ordering purposes</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13798|Noormags ID]], [[:d:Property:P13799|PnP device ID]], [[:d:Property:P13800|PnP vendor ID]], [[:d:Property:P13803|‎GENC 3-character code]], [[:d:Property:P13804|‎Sancho el Sabio Foundation ID]], [[:d:Property:P13805|‎British Authors author ID]], [[:d:Property:P13806|VGA Legacy MKIII graphics card ID]], [[:d:Property:P13807|‎qamus.inoor.ir entry ID]], [[:d:Property:P13808|PortableApps ID]], [[:d:Property:P13809|Chinese Engineers Relational Database ID]], [[:d:Property:P13810|‎DisplaySpecifications.com model ID]], [[:d:Property:P13811|Vix Vocal work id]], [[:d:Property:P13812|Naturalis author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum supported display resolution|maximum supported display resolution]] (<nowiki>maximum pixel resolution that this computing hardware or technological standard supports</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/cookie policy|cookie policy]] (<nowiki>cookie policy of this website, software or digital product</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/yayasan ID|yayasan ID]] (<nowiki>identifier for Indonesian foundation on vervalyayasan.data.kemdikbud.go.id</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/luminance|luminance]] (<nowiki>measured quantity of photometric brightness (luminous intensity per area)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmarks ID|Filmarks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medicin.dk disorder ID|Medicin.dk disorder ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Interaktionsdatabasen ID|Interaktionsdatabasen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Food and Nutrition entry ID|A Dictionary of Food and Nutrition entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap role|OpenStreetMap role]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechPowerUp CPU Specs Database ID|TechPowerUp CPU Specs Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GPUZoo ID|GPUZoo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPU-World ID|CPU-World ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adebiportal author|Adebiportal author]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti person ID|RIA Novosti person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of the Jewish Religion entry ID|The Oxford Dictionary of the Jewish Religion entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qalamger.kz author ID|Qalamger.kz author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Does the Dog Die? media ID|Does the Dog Die? media ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sultanlar Ligi player ID|Sultanlar Ligi player ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/FRz9 maps of running and closed railway stations in Denmark] ** [https://w.wiki/FUDK Formula One Teams by employee count] - source: Discord * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Piano_Rolls|Piano Rolls]] - has bee greatly expanded and subpages added. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Open_Topstukken_Maastricht_University_and_Radboud_University/Manual|Open Topstukken Maastricht University and Radboud University]] - A user manual for contributing. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1059888|Because You Left (Q1059888)]] - episode of Lost (S5 E1) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L298686|Knoten (L298686)]] - German noun (ˈknoːtn̩) meaning "tied fastening of ropes/strings", "speed unit in aviation/shipping", or "tangled clump of hair" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We continue to make good progress, which you can check out on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/w/index.php?title=Q593112&mobileaction=toggle_view_mobile beta Wikidata]. Specifically it is now possible to ** save changes to edits made to string Properties on statements (without losing qualifier / reference information) ([[phab:T401405]]) ** change the rank of statements ([[phab:T402436]]) * Query Service UI: jhsoby submitted patches for two issues related to the example dialog. Thank you! ([[phab:T405747]], [[phab:T405720]]) * Lexicographical data: 1F616EMO submitted a patch to fix a localization issue on the Lexeme page. Thank you! ([[phab:T322526]]) * Dumps: We fixed issues with the n-triples and truthy dumps generation and set up a [https://grafana.wikimedia.org/d/6c666ea5-01de-4325-9c32-41ee09882368/wikidata-data-dumps-monitoring?orgId=1&from=now-90d&to=now&timezone=utc dashboard for monitoring] ([[phab:T403882]]) * GraphQL: We are continuing to make labels of linked entities accessible in the GraphQL endpoint ([[phab:T404692]]) * Wikidata in Wikipedia and co: We are continuing to work on improvements to how we technically track the use of Wikidata in the other Wikimedia projects in order to reduce the amount of changes from Wikidata in the watchlist and recent changes on Wikipedia and co. * Wikidata Query Service GUI: We deployed two fixes by [[:d:User:Jon Harald Søby|User:Jon Harald Søby]], thank you! ([[phab:T405720]], [[phab:T405747]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bulgaria|Bulgaria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:54, 29 sep. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29355234 --> == Wikidata weekly summary #700 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-10-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#699]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]] - The first version of the conference schedule has been released! See the Event page for links to the schedule (and to register if you haven't already). ** [[d:Wikidata:Thirteenth_Birthday/Calendar|13th Birthday Events]] - check the calendar to see which Birthday events are happening this week! ** [[d:Event:Embedding_Project_Webinar|Webinar: Embedding Project]] - join us this week, October 9 1600 ~ 1700 UTC, to hear a presentation and then pose your questions regarding the [[d:Wikidata:Embedding_Project|Embedding Project]] ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1760544000 18:00 CEST], 15th October 2025 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. * Past events: ** Wikimedia CEE Meeting 2025 - Learning Day (September 25, at the Goethe Institut in Thessaloniki): the main topic was Wikidata and libraries; the program and the materials of the hands-on session are available in the [[:meta:Wikimedia CEE Meeting 2025/Learning Day|Meta page]], the slides of the presentations are available in the [[:commons:Category:Wikimedia CEE Meeting 2025 Learning Day presentations|Commons category]] ** Convegno NILDE (October 2-3, University of Genoa; [https://convegnonilde2025.unige.it/ website]): in the first session, regarding ''Il futuro dei cataloghi'' [The future of the catalogs], many presentations (in Italian) have mentioned the use of Wikidata in collective library catalogs; the proceedings of the conference (in Italian) will be published in open access in early 2026: *** [[User:LiaFla|Lianna D'Amato]] and Emanuela Secinaro, ''Cobis LOD: integrare e aumentare i cataloghi eterogenei delle biblioteche specialistiche'' [Cobis LOD: Integrating and Enhancing the Heterogeneous Catalogs of Specialized Libraries] ([[:commons:File:Convegno NILDE 2 10 2025 CoBiSLOD Integrare e aumentare i cataloghi eterogenei delle biblioteche specialistiche.pptx.pdf|slides]]) *** [[User:Bargioni|Stefano Bargioni]], ''La catalogazione per entità, esperienze pratiche della rete URBE con Parsifal'' [Entity cataloging: practical experiences of the URBE network with Parsifal] ([[:commons:File:La catalogazione per entità - esperienze pratiche della rete URBE con Parsifal.pdf|slides]]; [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/Parsifal|Wikidata project page]]) *** Elena Ravelli e [[User:Epìdosis|Camillo Pellizzari]], ''Authority file di SBN e Wikidata: un esempio di interoperabilità e riutilizzo dei dati'' [SBN Authority File and Wikidata: An Example of Data Interoperability and Reuse] ([[:commons:File:Authority file di SBN e Wikidata - un esempio di interoperabilità e riutilizzo dei dati.pdf|slides]]; [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/SBN|Wikidata project page]]) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [[:diffblog:2025/09/29/building-wikidata-capacity-in-east-africa-insights-from-wikimedia-deutschlands-outreach|Diff: Building Wikidatacapacity in East Africa]] - Wikimedia Deutschland’s 2025 outreach initiative expanded Wikidata capacity in East Africa by training nearly 100 local Wikimedians across 13 countries, and fostering a new network of regional Wikidata champions * Press: [[d:Wikidata:Embedding_Project/October_1_2025_Release|A milestone for open AI: The Wikidata Embedding Project goes live]], read also in [https://blog.wikimedia.de/2025/10/01/wikidata-embedding-projekt-geht-live/ Deutsch] / [https://www.theverge.com/news/789288/wikidata-ai-friendly-database?trk=feed_main-feed-card_feed-article-content TheVerge] and [https://techcrunch.com/2025/10/01/new-project-makes-wikipedia-data-more-accessible-to-ai/ TechCrunch] blogs. * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=tHsW99zKt3s Africa Wiki Women - Wikidata Birthday Launch Celebration 2025] ** [https://m.youtube.com/watch?v=_nbI8hkRAvA SAT - Wikidata - OSM - länkade data] By Magnus Sälgö ** [https://m.youtube.com/watch?v=jdiqm8VqFQM Roman Provinces Project (RPP) WikiDataTraining (add WMC image)] ** [https://m.youtube.com/watch?v=Ztx208Nhtco Wikidata and public domain - Clase 1] (Spanish) By Wikimedistas de Uruguay ** [https://www.youtube.com/live/kJ6DyZes_rU Open Tool Registries:] Resolving the Directory Paradox with Wikidata - Livestream (today!) Oct 6, 16:00 - 17:00 CEST. (Maybe in German but description is English) ''' Tool of the week ''' *[https://www.wikidata.org/wiki/User:GZWDer/newentity.js Script newentity.js] is a UserScript by [[User:GZWDer|GZWDer]] it helps to generates new items (including lexemes) from the given JSON object. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Wikidata Team at Wikimedia Deutschland would like to talk to developers who use Wikidata’s data dumps, or have tried using them but ran into challenges. Your feedback will help us make data dumps easier and more reliable to use. If you’re open to chatting, we’ll schedule a 60-minute user interview. As a thank-you for your time, you’ll be eligible for compensation. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/datadumpsinterviews here]. * For anyone interested in open and interoperable data, the DCMI 2025 Conference might be interesting. More information and registration [https://www.dublincore.org/conferences/2025/ here]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13814|calligraphy]] (<nowiki>calligraphy of this person</nowiki>) **[[:d:Property:P13826|cookie policy URL]] (<nowiki>cookie policy of this website, software or digital product</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13815|‎TechnoMusicWorld release ID]], [[:d:Property:P13816|Biblioteca Digital de la Comunidad de Madrid ID]], [[:d:Property:P13817|‎Trainspo model ID]], [[:d:Property:P13818|AGORHA UUID]], [[:d:Property:P13819|‎Biological Imaging Methods Ontology ID]], [[:d:Property:P13820|‎Anne Frank House person ID]], [[:d:Property:P13821|Maitron municipality ID]], [[:d:Property:P13822|National Library Board Singapore ID]], [[:d:Property:P13823|Euploos Project ID]], [[:d:Property:P13824|SpaceReference.org celestial object ID]], [[:d:Property:P13825|Hex package]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/formally denounced by|formally denounced by]] (<nowiki>person or organization which has publicly issued or enacted a denunciation of this item</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/code of conduct|code of conduct]] (<nowiki>URL of a resource that contains the Code of Conduct of a project or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/award judge|award judge]] (<nowiki>judges for an award</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/start and end work|start and end work]] (<nowiki>work in which this statement begins to be valid</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Organ Index ID|Organ Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLGBL ID|BLGBL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/American Kennel Club ID|American Kennel Club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CRT Database model ID|CRT Database model ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique country ID|Jeune Afrique country ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vocabulary.com word ID|Vocabulary.com word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newegg item ID|Newegg item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catalogue of sundials ID|Catalogue of sundials ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeWeb historical or artistic asset ID|BeWeb historical or artistic asset ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PriceRunner product ID|PriceRunner product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore sports team ID|SofaScore sports team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru football match ID|FootballFakts.ru football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker sports match ID|Kicker sports match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BDFutbol match ID|BDFutbol match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato players ID|Foot Mercato players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Meetup.com Event ID|Meetup.com Event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapillary username|Mapillary username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerway player ID 2025|Soccerway player ID 2025]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/FZVe Lexemes in sign languages] ([https://t.me/c/1325756915/37121 source]) ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/CobTPdZHuKiwo8KyYsEqCSiqiSasg84AikQ8wsqE2qp List of films available for free on YouTube] ([[d:Wikidata:Request_a_query#List_of_films_available_for_free_on_YouTube|source]]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q8620|Kwame Nkrumah (Q8620)]] - Ghanaian pan-Africanist and the first Prime Minister and President of Ghana (1909-1972) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L22859|delve (L22859)]] – English verb (/dɛlv/) meaning "to investigate thoroughly", "to dig physically", or "to discuss in detail ''' Development ''' * The <code><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> [[:mw:Help:Magic words|magic word]] is now enabled on Wikidata and Test Wikidata. It can be used to display templates in the user interface language, replacing the previous <code><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code> hack. ([[phab:T405830]]) GraphQL: We have continued working on the functionality that provides labels of linked entities * Wikidata vector embedding and MCP: We have released the [[d:Wikidata:Embedding Project|vector embedding]] and [[d:Wikidata:MCP|MCP]] * Wikidata integration in Wikipedia and co: ** We are continuing the rollout of improvements to ow we track Wikidata changes in Wikipedia's watchlist and recent changes in order to reduce the size of the database table and reduce the noise on editors' watchlists. ([[phab:T401288]], [[phab:T401290]]) ** We are working on some improvements to the Databox module and template ([[phab:T400322]]) * Mobile statement editing: ** We improved the display of qualifiers and made it possible to add qualifiers (editing will still come) as well as the value type (value/some value/no value) ([[phab:T404991]], [[phab:T404956]], [[phab:T402431]], [[phab:T403246]]) ** We are working on adding editing support for more datatypes (tabular data and geoshape) ([[phab:T403973]]) ** We are working on making it possible to edit references ([[phab:T402433]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United States of America/North Carolina|North Carolina]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:08, 6 okt. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29377585 --> == Wikidata weekly summary #701 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-10-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#700]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DifoolBot_7|DifoolBot 7]] - closed as approved. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session: Tuesday 14 Oct, 2025 from 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1760457600 click for your Time zone]) WikiProject Personal Pronouns members will lead three implementation sessions to improve the data modeling and ethics of personal pronoun representation in Wikidata based on newly-established best practices and Wikidata policy by remediating legacy statements with participants. No prior Wikidata experience required. More info on the [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/PersonalPronouns|Personal Pronouns]] event page. ** Upcoming LD4 Affinity Group sessions: Oct 14, Nov 25, Dec 9, at 9am PT/ 12pm ET/ 4pm UTC / 6pm CEST. ** Wikidata + Wikibase Office Hour, join us in the [https://t.me/joinchat/AZriqUj5UajwQxn1aZ9WOg Wikidata Telegram] channel for our Quarterly roundup of what's been happening with Wikidata and Wikibase. If you can't make it, [[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2025-10-15|read the transcript later]]. Oct 15, 18:00 - 19:00 CEST (UTC 16:00 - 17:00). ** The Next Wikimedia Research Showcase is [https://zonestamp.toolforge.org/1760545800 Wednesday, October 15, at 9:30 AM PT / 16:30 UTC]. The theme is "Celebrating 13 Years: Wikidata’s Role in Learning and Culture". Watch via the [https://www.youtube.com/live/3NMOvOUCd8Q YouTube stream]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://www.nationalarchives.gov.uk/blogs/research-projects/developing-an-enhanced-dataset-for-the-history-of-photography/ Developing an enhanced dataset for the history of Photography] - National Archives researchers used Wikidata during a hackathon to link people and places from 19th-century photographic copyright records, enriching the archive’s metadata through linked open data. ** [https://mpjuhasz.com/posts/influenced_by/ Viusalisations of Philosophers Influence in history] - Take a look if you're interested in the history of philosophy, temporal graphs, or Wikidata! * Videos: ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=s1EIdotXpus How to identify and fill information gaps in Wikidata Tabernacle and Integrality] - In preparation for Latin America month on Wikidata, this tutorial will introduce the Tabernacle and Intergraality tools. ** [https://www.youtube.com/watch?v=gmCbUfx_FAg Curationist: 2024 Metadata Learning and Unlearning Summit] - Curationist researches and debates on transitioning to a Wikidata/Wikibase style of schema for its images of digital open-access collections. ** [https://www.youtube.com/watch?v=7BwXe_D_GTw Data Ethics and Open Science] - At 19:00 of the video, Lambert Heller discusses using Wikidata, and later Wikibase for the NFDI4 Culture Proposal. ** [https://www.youtube.com/watch?v=6sdbHqeZpbY Linked Open Data Location Identifiers for Pacific Archaeology] - Hardy & Leclerc at the CAA Australia conference show how Wikidata identifiers enrich Kuden and Pacific island databses. * Presentations: [[c:File:Webinar_Oct_2025_-_Wikidata_Embedding_Project.pdf|Slides for the Wikidata: Embedding Project Webinar presentation]] ''' Tool of the week ''' * [https://www.wikidata.org/wiki/User:Magnus_Manske/wikidata_useful.js Wikidata Useful] is a UserScript by [[User:Magnus_Manske|Magnus Manske]] that adds a box of quick "add statement" links to the right side of the page. Entity and phylogeny types, countries (location and citizenship). Also, tries to load and display a blurb from en or de Wikipedia. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The 2024 Wikidata Community Survey results are out! Read the full report on Commons: [[commons:File:Wikidata Community Survey 2024 Report.pdf|Wikidata Community Survey 2024 Report]]. If you have any thoughts or questions feel free to write on this discussion page: [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/2024-Community-Survey|Wikidata talk:Usability and usefulness/2024-Community-Survey]] * Wikimedia Deutschland is seeking feedback on the [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements#How_you_can_help|Mobile Editing Experience prototype]], especially from contributors who edit right-to-left (RTL) languages like Arabic, Hebrew, Persian, Urdu, etc. We’ve already received helpful input from various editors, but feedback from RTL language communities is still missing. Your perspective is important to ensure the design works well for everyone. Please go to [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Beta Wikidata] (in mobile view) to test the prototype with the instructions below and share your feedback on [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|this talk page]]. ** Add "businessperson" as an occupation ** Add a start date to the relationship with A$AP Rocky and provide a reference ** Find the place of birth (Saint Michael) and open that page ** Add the coordinate location for Saint Michael ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13828|luminance]] (<nowiki>measured quantity of photometric brightness (luminous intensity per area)</nowiki>) **[[:d:Property:P13829|excluding work]] (<nowiki>work or narration for or in which this statement is false</nowiki>) **[[:d:Property:P13838|intervener]] (<nowiki>name of a third-party group or person allowed to participate in a legal case</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13827|NWO project ID]], [[:d:Property:P13830|Vocabulary.com word ID]], [[:d:Property:P13831|Fnac person ID]], [[:d:Property:P13832|African Music Library band ID]], [[:d:Property:P13833|‎Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Property:P13834|‎Encyclopedia of Marxism ID]], [[:d:Property:P13835|Kulturenvanteri place ID]], [[:d:Property:P13836|Encyclopædia Universalis index ID]], [[:d:Property:P13837|ISFDB award category ID]], [[:d:Property:P13839|‎CCCA Canadian Art Database work ID]], [[:d:Property:P13840|‎CCCA Canadian Art Database creator ID]], [[:d:Property:P13841|CPU-World ID]], [[:d:Property:P13842|AMNH entity ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/NZ Charities Register Number|NZ Charities Register Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Memorial Book of Social Democracy-ID|Memorial Book of Social Democracy-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Almería identifier|Biographical Dictionary of Almería identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabase (additional) ID|Operabase (additional) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLAI ID|NLAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA group ID|SIK-ISEA group ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimini article ID|Wikimini article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Concise Oxford Dictionary of Family Names in Britain entry ID|Concise Oxford Dictionary of Family Names in Britain entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Grove Encyclopedia of Decorative Arts ID|The Grove Encyclopedia of Decorative Arts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antique Chinese and Japanese Porcelain Dictionary and Glossary of Terms entry|Antique Chinese and Japanese Porcelain Dictionary and Glossary of Terms entry]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmfriend Movie ID|Filmfriend Movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Hessen|Schulnummer Hessen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ The Oxford Dictionary of Dance entry ID| The Oxford Dictionary of Dance entry ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/6TNS What Wikidata album languages grew the most this week?] ([https://wikis.world/@moebeus@mastodon.online/113057841265159018 source]) ** [https://edu.nl/y38rg Example query to show why papers cite each other] ([https://wikis.world/@egonw@social.edu.nl/112943938308855780 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q15625490|Biodiversity Assessment of the Fishes of Saba Bank Atoll, Netherlands Antilles (Q15625490)]] - scholarly article by Williams, Jeffrey et al., 2010 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Special:MyLanguage/Lexeme:L339628| pukka (L339628)]] - English adjective (puh-kuh) that can mean "genuine", "highest class", or "complete" ''' Development ''' * Wikidata integration on Wikipedia and co: ** We finished work on adding an icon to changes coming from Wikidata in recent changes and watchlist ([[phab:T397258]]) ** We are finishing work on a new usage aspect for qualifiers and references so their use can be tracked separately. This will lead to less Wikidata changes showing up in recent changes and watchlist that don't actually affect the article ([[phab:T397258]]) ** We are continuing the work on improving Databox ([[phab:T400322]]) * GraphQL: We are continuing to work on making labels of linked entities in the values of statements accessible ([[phab:T404692]]) * Mobile statement editing: We have been working on showing the different value types ([[phab:T404684]]) and making references editable ([[phab:T405236]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] .[[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:19, 13 okt. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29437158 --> == Wikidata weekly summary #702 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-10-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#701]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ternera|Ternera]] - RfP scheduled to end after 23 October 2025 16:10 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot|Rebot]] - Task: Make changes in [https://w.wiki/Fed9 w.wiki/Fed9], such as changing [[d:Property:P180|depicts (P180)]] = [[d:Q181916|herbarium (Q181916)]] to [[d:Q61726742|herbarium specimen (Q61726742)]]. ''' Events ''' * Upcoming: ** WikidataCon 2025: [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/schedule/ Have you seen the Program yet?]<br>Available now on Pretalx, check now and plan your schedule. ** 🎉 Wikidata's 13th Birthday! Join us online, October 29 17:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1761757200 in your timezone]) for presents, birthday messages, games...and a 📣'''surprise announcement''' (don't miss it!). 🎁 Add your own gifts to the list - anything that celebrates Wikidata and its amazing community... a script you’ve written, tool improvement, visual, poem...the sky's the limit.<br>Get the call link here: [[d:Event:Wikidata Thirteenth Birthday/Presents & messages call|13th Birthday Presents & Messages call]]. ** The Dublin Core [https://www.dublincore.org/conferences/2025/ DCMI 2025] conference will take place in Barcelona, Oct 22-25. *** [https://www.dublincore.org/conferences/2025/sessions/papers-metadata-quality-bibframe/#reczeEWTeASPr4XmW Presentation]: ''Derivative Relationships and Bibliographic Families Among Creative Works: A Systematic Study of Their Application by the Wikidata Community from the FRBR and BIBFRAME Perspective'' *** [https://www.dublincore.org/conferences/2025/sessions/workshop-web-app-to-static-site/#session-information Workshop] by [[d:User:Jneubert|Jneubert]] on converting a complex web application into a large static site integrated with Wikidata *** [https://www.dublincore.org/conferences/2025/sessions/tutorial-shaping-linked-data-knowledge-graphs/#session-information Tutorial] from [[d:User:Jelabra|Jelabra]] on shaping linked data and knowledge graphs. ** [https://www.youtube.com/watch?v=LJQ7JxQ0XBg Wikidata Lab XLVII: Wiki Infographics], about a [[toolforge:infographics|tool]] for data visualization. On October 21, 17 UTC. ** [https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships Wikimania 2026 Scholarships are open]! Deadline is Friday, October 31st, 2025. ** [https://www.wikidata.org/wiki/Event:Wikidata_13th_Birthday_Celebration_in_Igbo_Wikimedians_User_Group Wikidata 13th birthday celebration in the Igbo Wikimedians User Group] on October 24 and 25, 2025 *Past: ** Missed the Q4 Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session log here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2025-10-15|2025-10-15 (Q4 2025)]] ** [https://www.wikidata.org/wiki/Event:Wikidata_13th_birthday_celebration_in_the_WUGN_Abuja_Network Wikidata 13th birthday celebration in the WUGN Abuja Network] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (Finnish) [https://piilotettuaarre.blogspot.com/2025/10/wikidatasta-vauhtia-geo-eli.html From Wikidata to GEO (AI) optimization?] by Johanna Janhonen * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=E6cYJ9kfFBE Genealogical tree creation with Wikidata] - by Thimira Sahan ** (Chinese) [https://m.youtube.com/watch?v=35Z1IoXA7t8 Wikidata 13 週年聚會暨 OpenRefine 工作坊] - by Wikidata Taiwan ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=pFWfJIEs6Bw Taller en línea: Introducción a Wikidata y Wikibase] by bibliotecasUNAM ** Wikimedia Research Showcase: [https://www.youtube.com/live/3NMOvOUCd8Q Celebrating 13 Years: Wikidata’s Role in Learning and Culture] ''' Tool of the week ''' * [https://affandymurad.github.io/wikilokal/ WikiLokal] - The tool uses your device location to find Wikidata Items and Wikipedia articles within a 3 kilometre radius of your location. Created by [[m:User:Affandy_Murad|User:Affandy Murad]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Project Chat: ** [[d:Wikidata:Project_chat#Help_us_decide_the_name_of_the_new_Abstract_Wikipedia_project|Help choose a name for the Abstract Wikipedia Project]] - combining WikiFunctions and Wikidata, a voting contest will run from Oct 20 - Nov 17, 2025. ** [[d:Wikidata:Project_chat#How_can_Wikidata_be_useful_IRL_if_it_has_less_data_than_Wikipedia?|How can Wikidata be useful IRL if it has less data than Wikipedia?]] - an ongoing discussion touching on data scraping tools such as [https://github.com/Pascalco/harvesttemplates Harvest templates (github)] and data consistency between Wikipedia and Wikidata in places such as Infoboxes. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P13847|organizational chart]] (<nowiki>image that displays the structure of this organization or government agency and the relationships and relative ranks of its parts and positions/jobs</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13843|The Oxford Dictionary of Architecture entry ID]], [[:d:Property:P13844|TechPowerUp CPU Specs Database ID]], [[:d:Property:P13845|Catalogue of sundials ID]], [[:d:Property:P13846|A Dictionary of Food and Nutrition entry ID]], [[:d:Property:P13848|GPUZoo ID]], [[:d:Property:P13849|NetEase Music album ID]], [[:d:Property:P13850|Corporation Number in Canada]], [[:d:Property:P13851|Biographical Dictionary of Almería identifier]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/image of outdoor seating|image of outdoor seating]] (<nowiki>an image of the outdoor seating</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Elo rating (rapid)|Elo rating (rapid)]] (<nowiki>Current or historical Elo rating of a player in rapid time control chess games</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ECHL profile ID|ECHL profile ID]] (<nowiki>Id (number) used by ECHL on their website ehcl.com. URL takes a slug.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/award category or rank|award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/public key|public key]] (<nowiki>cryptographic public key (some ASCII encoding of it)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Sachsen|Schulnummer Sachsen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Austria ID|Team Austria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IFES Election Guide ID|IFES Election Guide ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BNB agent ID|BNB agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arte de la Argentina ID|Arte de la Argentina ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Democratic Memory Bank ID|Democratic Memory Bank ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker competition ID|Kicker competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net team ID|Soccer365.net team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUDAP|LUDAP]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Genbu.net ID|Genbu.net ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ztgd.com|ztgd.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISTAMPIE entity|ISTAMPIE entity]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MIT Press edition id|MIT Press edition id]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/FkPH List of Airports/Airstrips in Florida, USA] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Translation_Work|WikiProject IDEA (translation tasks)]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|Govdirectory South Korea]] was created. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q24101|Jagiellonian Library (Q24101)]] - library of the Jagiellonian University in Kraków * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L762994|led (L762994)]] - Norwegian Nynorsk noun (leː) meaning "a joint between bones", "a movable body part", or "a generation" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We made progress on support for more datatypes for editing. * Wikidata integration in Wikipedia and co: ** We are investigating an issue with infoboxes using data from Wikidata after some recent changes to usage tracking ([[phab:T407684]]) ** We are working on more improvements to the Databox module * Ontology federation: We are starting to work on making it possible for other Wikibase instances to use Wikidata's Items as values in their statements. This expands on previous work around federated properties. * Dumps: We have worked on fixing issues with the dumps that were failing recently. They should now be generated again and we continue to look into the cause. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bahamas|Bahamas]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:28, 20 okt. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29437158 --> == Wikidata weekly summary #703 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-10-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#702]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Samoasambia|Samoasambia]] - RfP scheduled to end after 27 October 2025 15:10 (UTC) * Closed request for adminship: [[Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ternera|Ternera]] - Closed as successful by [[User:Ymblanter|Ymblanter]] ([[User talk:Ymblanter|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 19:24, 23 October 2025 (UTC) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** 🎉 Wikidata's 13th Birthday! Join us online, October 29 17:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1761757200 in your timezone]) for presents, birthday messages, games...and a 📣'''surprise announcement''' (don't miss it!). 🎁 Add your own gifts to the list - anything that celebrates Wikidata and its amazing community... a script you’ve written, tool improvement, visual, poem...the sky's the limit. Get the call link here: [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Presents & messages|13th Birthday Presents & Messages call]]. ** WikidataCon 2025, October 31 - November 2, make sure to register at [[Event:WikidataCon_2025|the event page]]. ** SPARQL workshop (in German): "From Zero to SPARQL. Eine Einführung in die Abfrage von Wissensgraphen (Schwerpunkt Wikidata)", 4 Nov 2025, 10-13, free and open to all, online via Zoom. [https://www.digis-berlin.de/workshop-am-04-11-25-from-zero-to-sparql-eine-einfuehrung-in-die-abfrage-von-wissensgraphen/ more information and registration] ** The scholarship deadline for [https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Wikimania Wikimania 2026] is approaching fast: 31st of October. Apply today if you want to attend on a scholarship. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** (Spanish) [https://www.youtube.com/live/BuBEJYNnK2M?si=ZYo_bi9JbHCj1VWT Visualizaciones con el Servicio de Consultas de Wikidata] ** (Spanish)[https://m.youtube.com/watch?v=s1EIdotXpus ¿Cómo identificar y completar vacíos de información en Wikidata? Tabernacle e integraality] ** [https://m.youtube.com/watch?v=dMc8itXt7i0 I Have 1000s of Items in Commons – What Do I Do Now?: Utilization Opportunities on Wikimedia Commons] ** (Chinese [Trad]) [https://m.youtube.com/watch?v=v7XdRqpEU0Q&pp=0gcJCR4Bo7VqN5tD 鏈結資料文獻翻譯賽德克語成果發表會 Exploring Seediq: A Journey through Translation and Linked Data Documentation] *Presentations: Will AI Erase Us Again? The Role of Wikimedia Communities. Talk by [[User:Jsamwrites|John Samuel]], Queering Wikipedia 2025 ([[commons:File:Queering_Wikipedia_2025-JohnSamuel.pdf|Slides]]) ''' Tool of the week ''' * [https://tools.iccl.inf.tu-dresden.de/nemo/ Nemo] is a new Wikidata query tool by [[User:Markus Krötzsch|User:Markus Krötzsch]] the tool can answer queries, extracts subsets, and perform analyses in ways that SPARQL alone can't. It also lets you combine Wikidata with other data sources. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13883|start work]] (<nowiki>work in which this statement about a fictional entity begins to be valid</nowiki>) **[[:d:Property:P13884|end work]] (<nowiki>work in which this statement about a fictional entity ceases to be valid</nowiki>) **[[:d:Property:P13885|image resolution]] (<nowiki>pixel resolution of images generated or captured by this item (camera, software, etc)</nowiki>) **[[:d:Property:P13886|display device resolution]] (<nowiki>physical pixel resolution of an electronic display</nowiki>) **[[:d:Property:P13887|‎firmware]] (<nowiki>firmware installed on this hardware</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13852|MultimediaWiki page ID]], [[:d:Property:P13853|Letopis of MSU person ID]], [[:d:Property:P13854|QCC Code]], [[:d:Property:P13855|Jamaica company ID]], [[:d:Property:P13856|SEC Number]], [[:d:Property:P13857|Thailand company ID]], [[:d:Property:P13858|gosfilmofond.ru ID]], [[:d:Property:P13859|Cambodian company ID]], [[:d:Property:P13860|English solicitors ID]], [[:d:Property:P13861|Caixin company ID]], [[:d:Property:P13862|‎Nebraska Authors author ID]], [[:d:Property:P13863|‎Kick username]], [[:d:Property:P13864|‎Archivio Storico Ricordi partiture ID]], [[:d:Property:P13865|Fantacalcio ID]], [[:d:Property:P13866|‎Plant Ontology ID]], [[:d:Property:P13867|L'Équipe athlete ID]], [[:d:Property:P13868|‎RSQV ID]], [[:d:Property:P13869|NRK topic ID]], [[:d:Property:P13870|‎OpenITI author ID]], [[:d:Property:P13871|‎Mellopedia ID]], [[:d:Property:P13872|Liste unique des décorés ID]], [[:d:Property:P13873|‎Deník tag ID]], [[:d:Property:P13874|Interaktionsdatabasen ID]], [[:d:Property:P13875|‎Adebiportal author ID]], [[:d:Property:P13876|Biographische Lexikon zur Geschichte der böhmischen Länder ID]], [[:d:Property:P13877|ISLRN]], [[:d:Property:P13878|‎Danskefilmstemmer.dk character ID]], [[:d:Property:P13879|Audiovisual Identity Database page]], [[:d:Property:P13880|RIA Novosti person ID]], [[:d:Property:P13881|The Oxford Dictionary of the Jewish Religion entry ID]], [[:d:Property:P13882|‎Qalamger.kz author ID]], [[:d:Property:P13888|‎Does the Dog Die? media ID]], [[:d:Property:P13889|‎Organ Index ID]], [[:d:Property:P13890|American Kennel Club ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Responsable de departamento|Responsable de departamento]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Lämningsnummer|Lämningsnummer]] (<nowiki>{{Q|Q10498015}} is a database of archaeological monuments in Sweden, maintained by {{Q|Q631844}}. Each item in the database has an identifier containing the year of registration and a number, e.g. ''L1970:5203''.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of comments per day|number of comments per day]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Commonwealth Sport country code|Commonwealth Sport country code]] (<nowiki>Commonwealth Sport country code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/operating humidity|operating humidity]] (<nowiki>humidity at which a device operates</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/NCL Taiwan Periodical Literature Periodical ID|NCL Taiwan Periodical Literature Periodical ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HarmonyOS NEXT APP ID|HarmonyOS NEXT APP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rechtsinformationen des Bundes-ID|Rechtsinformationen des Bundes-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Virtual Museum inventory ID|UNESCO Virtual Museum inventory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/South Korean Business Registration Number|South Korean Business Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SetesdalWiki ID|SetesdalWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biography.com ID|Biography.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mackolik football manager ID|Mackolik football manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/S1 No.1 Style actress ID|S1 No.1 Style actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/biserici.org church ID|biserici.org church ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFC|RFC]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hudobné centrum IDs|Hudobné centrum IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FAIR Epigraphic Vocabularies ID|FAIR Epigraphic Vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NVLI ID|NVLI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SerBenfiquista.com players ID|SerBenfiquista.com players ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/E4T9 Map of pubs in Scotland] ([https://wikis.world/@AllyD@mastodon.online/114482324831243753 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Kazakhstan|WikiProject Kazakhstan]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q22530539|Lake Zanzibar (Q22530539)]] - lake in Abitibi-Témiscamingue, Canada ''' Development ''' * Wikidata in Wikipedia and co: ** We worked on making Wikidata change summaries in recent changes and watchlist on the other Wikimedia projects more understandable by adding icons. This will be rolled out soon ([[phab:T397258]]) ** We continued the improvements to the Databox module ([[phab:T400322]], [[phab:T400318]]) * Mobile statement editing: We continued working on editing references ([[phab:T405236]]) and did clean-ups for the beta release ([[phab:T405743]]) * GraphQL: We continued work on including labels of linked entities in responses * Dumps: We are looking into why dump generation is slower than it should be recently [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/South_Korea|South Korea]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:49, 27 okt. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29487314 --> == Wikidata weekly summary #704 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-11-03. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#703]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Samoasambia|Samoasambia]] * New requests for permissions/Bot: [[Wikidata:Requests for permissions/Bot/langCodesBot|langCodesBot]] - Task(s): Python script to automate the cleanup of deprecated language codes (e.g., kr) from Wikidata items. Delete or move labels, descriptions, and aliases based on comparisons with fallback and related languages. The script uses the Pywikibot framework to process each item and logs cases it skips due to data inconsistencies or ambiguity to a CSV file for manual review. * New request for comments: [[Wikidata:Requests for comment/Exhibition models|Exhibition models]] by [[User:Hexatekin|Hexatekin]] - This proposal focuses on standardizing models for art exhibitions. There is not a consistent data model used for art exhibitions that factors in parent-child relationships for traveling exhibitions, show series, or biennials, despite these being important and common types of events in international art history. ''' Events ''' * Past: ** Happy Birthday, Wikidata 🎉! We celebrated Wikidata’s 13th birthday with a community call to unveil presents and play games. Check out the replay of the event and the cool gifts people made: [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Presents & messages|Wikidata:Thirteenth Birthday/Presents & messages]] ** WikidataCon: You can catch up on the recordings and slides in [[d:Event:WikidataCon 2025/Program|the program]] ** [https://wikidataworkshop.github.io/2025/ Wikidata Workshop at ISWC]: You can catch up on the published papers on the website. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2025/10/29/building-an-internet-for-everyone-wikidata-recognized-as-a-digital-public-good/ Building an Internet for Everyone: Wikidata Recognized as a Digital Public Good] ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/10/28/enriching-wikidata-with-authoritybox/ ''Enriching Wikidata with AuthorityBox. An interview with Stefano Bargioni''] *** examples of AuthorityBox can be seen in [https://catalogo.pusc.it/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=136541 PUSC catalogue], [http://koha-urbs.reteurbs.org/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=316885 URBE catalogue] ([http://koha-urbs.reteurbs.org/opac-tmpl/lib/AuthorityBox_URBS.js code]), [https://opac.keratsini-drapetsona.gr/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=7268 Keratsini-Drapetsona catalogue]; cf. also Stefano Bargioni, [[:d:Q84951093|''From Authority Enrichment to AuthorityBox. Applying RDA in a Koha environment'']] (2020) ** [https://diff.wikimedia.org/2025/11/02/exploring-nairobi-and-building-a-global-network-the-inspiring-wikimania20-experience Exploring Nairobi and Building a Global Network: The Inspiring Wikimania@20 Experience] ** [https://wikiedu.org/blog/2025/10/31/supercharging-cultural-institution-collections-with-wikidata/ Supercharging Cultural Institution Collections with Wikidata] * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=6SkqxD9n1eY Por qué el conocimiento libre importa más que nunca | Gustavo Candela | Jornadas Anuales 2025] ** [https://m.youtube.com/watch?v=FbaII87_M84 Wikidata Ontology Course | A NotebookLM Deep Dive] ** [https://m.youtube.com/watch?v=ss6_wbK1gck Odia Wikimedians User Group Celebration of the 13th Wikidata Birthday] ** [https://m.youtube.com/watch?v=bzIknKpmIYw Como utilizar o OpenRefine para cadastrar artigos científicos na Wikidata? - WikiTutoriais #05] ** [https://m.youtube.com/watch?v=iZWKcwXNhPI Supercharging Cultural Institution Collections with Wikidata [October 2025]] ** [https://m.youtube.com/watch?v=LL93wMSFkKs&pp=0gcJCR4Bo7VqN5tD ¿Cómo es la ontología de Wikidata?] ** [https://m.youtube.com/watch?v=ZT0pvzfFeug Wikidata @13 celebration by the Tyap Wikimedians] ''' Tool of the week ''' [https://wikidata-reference-validator.toolforge.org/ The Wikidata Reference Validator] by [[User:JosefAnthony]] helps check and replace broken or outdated references — keeping Wikidata’s knowledge verifiable and trustworthy. It checks whether external references are still accessible or offline, so we can ensure that every statement on Wikidata shows how we know what we know. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://diff.wikimedia.org/2025/10/29/building-an-internet-for-everyone-wikidata-recognized-as-a-digital-public-good/ Wikidata has been recognized as a digital public good by the Digital Public Goods Alliance] * Wikimedia chapters are providing scholarships for Wikimania 2026. Apply here if you're interested: [[:de:Wikipedia:Förderung/Wikimania/English|Wikipedia:Förderung/Wikimania/English]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13891|‎Newegg item ID]], [[:d:Property:P13892|‎Hardcore Gaming 101 game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> *New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Luminous flux|Luminous flux]] (<nowiki>Numerical value of the luminous flux emitted by a lighting device or light source, measured in lumens</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/anatomical structure in view|anatomical structure in view]] (<nowiki>the anatomical structure in view in the photo, e.g. head, wing, habitus (body)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/anatomical view|anatomical view]] (<nowiki>view of an anatomical structure, e.g. ventral, dorsal, frontal</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/collector|collector]] (<nowiki>person or group who physically collected a specimen or object in the field</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian preferred project code|Serbo-Croatian preferred project code]] (<nowiki>For an interwiki article, the property points to the Serbo-Croatian project (sh, bs, hr, sr) that either has a special connection to the topic or the highest quality article.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/BG IISDA org ID|BG IISDA org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BG NACID person ID|BG NACID person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCatholic former diocese ID|GCatholic former diocese ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia ID|Grokipedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland ID|The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ Encyclopedia of African American History 1896 to the Present entry ID| Encyclopedia of African American History 1896 to the Present entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Davis Cup player ID 2025|Davis Cup player ID 2025]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eiga.com drama ID|Eiga.com drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AntCat ID|AntCat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Last Address ID|Last Address ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Disney+ browse ID|Disney+ browse ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Japanese Film Database ID|Japanese Film Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Japan Location Database ID|Japan Location Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fight.ru fighters ID|Fight.ru fighters ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMI person id|IMI person id]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/Fqji Map of ~12.000 western European tram stops among their respective networks] **[https://w.wiki/FvKQ Count of Wikipedia articles about UNESCO Memory of the World inscriptions] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q167634|perestroïka (Q167634)]] - political movement for reformation within the Communist Party of the Soviet Union during the 1980s, widely associated with Soviet leader Mikhail Gorbachev and his glasnost policy reform * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L46097|baseline (L46097)]] - English noun (ˈbeɪslaɪn) meaning "a starting point for comparison", "a benchmark in budgeting", or "a reference line in typography or surveying" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We are continuing the work on qualifiers and reference editing * GraphQL: We are continuing the work on making labels of linked entities available in GraphQL ([[phab:T404692]]) * Dumps: We are continuing to look into improvements for the dump process [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:43, 3 nov. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29562339 --> == Wikidata weekly summary #705 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-11-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#704]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Other: Draft policy for [[d:Wikidata:Temporary account IP viewer|temporary account IP viewers]]. What requirements should be set for this user right? ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://blog.unicode.org/2025/11/introducing-unicode-inflection-library.html Introducing the Unicode Inflection Library Technical Preview Release] : The Unicode Inflection Library leverages comprehensive lexicons from Wikidata to support standardized, multilingual grammatical transformations for global software applications. * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=vwiCHKogS_8 Art+Feminism Celebrates Wikidata!] ** [https://m.youtube.com/watch?v=P0TnhpU1U9U&pp=0gcJCR4Bo7VqN5tD Day 5_Using WikiData with Spyral Notebook and Project Presentation] ** [https://m.youtube.com/watch?v=Ng89cq6ZH-o Wikidata and Wikipedia training for Art+Feminism 2025 in Uganda] ** What are Wikidata WikiProjects, and why should you join one? Watch [[c:File:What can I do on Wikidata? Examples of projects and workflows (Wikidata Leveling Up Days 2024).webm|this great explainer]] from the #LevelingUpDays2024 to see how these communities work together! Then, find your project: [[d:Wikidata:WikiProjects|Wikidata:WikiProjects]] ''' Tool of the week ''' * [[:d:User:Difool/WikidataCleanup.js|User:Difool/WikidataCleanup.js]]: gadget allowing to do, in one click, a wide series of cleanups in an item: normalize labels, descriptions, and aliases (double spaces, certain Unicode characters), remove weak references, remove weakly referenced dates when they have lower precision than a strongly referenced date and downgrade unnecessary preferred ranks; about the general issue of redundancies in Wikidata, you can check [[:d:Wikidata:WikiProject Redundancy|WikiProject Redundancy]] *[https://ghanasupremecases.toolforge.org/ Ghanasupremecases] is a webapp that dynamically pulls and displays over 2,000 Supreme Court of Ghana cases from Wikidata, allowing users to access case details linked directly to Wikidata items. The goal is to make African legal data more open, structured, and discoverable, and to demonstrate how Wikidata can serve as a foundation for national-level legal archive ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Temporary accounts rollout: Starting November 12, the community will see logged‑out edits handled through temporary accounts instead of IPs, prompting tool and bot checks. * Help shape the future WikidatCon! If you attended [[d:Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], please take 10 minutes to share your feedback in [https://wikimedia.sslsurvey.de/WikidataCon-2025-Feedback this] anonymous GDPR-compliant survey (sslsurvey) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13903|operating humidity]] (<nowiki>humidity at which a device operates</nowiki>) **[[:d:Property:P13914|collector]] (<nowiki>person or group who physically collected a specimen or object in the field</nowiki>) **[[:d:Property:P13922|Serbo-Croatian preferred project code]] (<nowiki>For an interwiki article, the property points to the Serbo-Croatian project (sh, bs, hr, sr) that either has a special connection to the topic or the highest quality article.</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P13893|CACI company ID]], [[:d:Property:P13894|AEK Football player ID]], [[:d:Property:P13895|Sultanlar Ligi player ID]], [[:d:Property:P13896|BeWeb historical or artistic asset ID]], [[:d:Property:P13897|SofaScore sports team ID]], [[:d:Property:P13898|FootballFakts.ru football match ID]], [[:d:Property:P13899|Kicker sports match ID]], [[:d:Property:P13900|BDFutbol match ID]], [[:d:Property:P13901|Foot Mercato / Fichajes / Fussball Transfers player ID]], [[:d:Property:P13902|‎Disney+ browse ID]], [[:d:Property:P13904|‎Filmarks ID]], [[:d:Property:P13905|Memorial Book of Social Democracy-ID]], [[:d:Property:P13906|NLAI ID]], [[:d:Property:P13907|Concise Oxford Dictionary of Family Names in Britain ID]], [[:d:Property:P13908|The Grove Encyclopedia of Decorative Arts ID]], [[:d:Property:P13909|Antique Chinese and Japanese Porcelain Dictionary and Glossary of Terms entry]], [[:d:Property:P13910|Filmfriend movie ID]], [[:d:Property:P13911|Hesse School ID]], [[:d:Property:P13912|The Oxford Dictionary of Dance entry ID]], [[:d:Property:P13913|Saxony School ID]], [[:d:Property:P13915|NCL Taiwan Periodical Literature periodical identifier]], [[:d:Property:P13916|NZ Charities Register Number]], [[:d:Property:P13917|IFES Election Guide ID]], [[:d:Property:P13918|Arte de la Argentina ID]], [[:d:Property:P13919|Democratic Memory Bank ID]], [[:d:Property:P13920|Kicker competition ID]], [[:d:Property:P13921|Soccer365.net team ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/time of deposition|time of deposition]] (<nowiki>date or point in time when an archaeological object or assemblage was buried, hidden, lost, or otherwise deposited.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/readiness|readiness]] (<nowiki>readiness</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/greenhouse gases emissions|greenhouse gases emissions]] (<nowiki>amount of greenhouse effect emited by a given company or industry sector</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/neuter form of label|neuter form of label]] (<nowiki>neuter form of name or title</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/current season|current season]] (<nowiki>{{TranslateThis | an identifier for the team's current season <!-- | xx = descriptions in other languages --> }}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/flag carrier of|flag carrier of]] (<nowiki>country of which the airline is the flag carrier</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/BFXC authority ID|BFXC authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BWB-nummer|BWB-nummer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Brandenburg|Schulnummer Brandenburg]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Shinto ID|Encyclopedia of Shinto ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Power Thesaurus ID|Power Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WDSF person ID|WDSF person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blu-Ray.com film ID|Blu-Ray.com film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Japanese Law Translation ID|Japanese Law Translation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/USGS Publication ID|USGS Publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Afrikaregisteret ID|Afrikaregisteret ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National cultural monument of Czechia ID|National cultural monument of Czechia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Admirable Façades styles ID|Admirable Façades styles ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage buildings ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage buildings ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage streets ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage streets ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID|Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TikTok User ID|TikTok User ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/9hdp Map of all places related to persons with layers by property of the place] ([[Wikidata:Request_a_query#Map of all places related to persons with layers by property of the place|source]]) * WikiProject Highlights: Passionate about highlighting women's achievements? [[d:Wikidata:WikiProject_Women|WikiProject Women]] is dedicated to creating and improving data about women worldwide. Help close the gender gap in knowledge! [https://wikis.world/tags/WikidataWikiProjects #WikidataWikiProjects] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1136251|Mapungubwe Cultural Landscape (Q1136251)]] - cultural landscape in South Africa * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L4479|fold (L4479)]] - English verb (foʊld) meaning "to bend over on itself", "to mix ingredients gently", or "to fail or give in" ''' Development ''' The development team were involved in roadmap planning meetings so not much happened in the past week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Paraguay|Paraguay]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:43, 10 nov. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29605325 --> == Wikidata weekly summary #706 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-11-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#705]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Che-W-bot|Che-W-bot]] - Task(s): Possible duplicate of the bot below. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CheWikibot|CheWikibot]] - Task(s): Import new articles created on Chechen Wikipedia (ce.wiki) to Wikidata. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DDResearchBot|DDResearchBot]] - Task(s): This bot will facilitate adding structured, cited data from trusted integrity sources to Wikidata for [[d:User:Deweydigital|Dewey Digital]]. * Closed request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Adapt_blocking_policy_to_IPv6_networks|Adapt blocking policy to IPv6 networks]] - While there is a general agreement for admins to block /64, no consensus to add to the blocking Policy was reached. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Documented_and_featured_SPARQL_queries|Proposal to better document featured SPARQL queries]] - Consensus was reached and a vote is planned. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Gender_neutral_labels_for_occupations_and_positions_in_French|Gender neutral Labels for occupations/positions in French]] - Majority support for using male and female forms in French labels and aliases, gender-neutral descriptions, and completing male/female label properties. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Creating_items_for_videos_at_online_video_platforms_that_are_representation_of_notable_items|Items for videos of online platforms that represent notable Items]] - No consensus could be reached. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Is_it_worth_to_import_labels_from_interlanguage_links_of_other_wikipedia_projects_to_wikidata|Should Labels of interlanguage links from other Wikipedia Projects?]] - There is general support to import labels, however there are concerns about the import as an Alias. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Signed_Statements_(T138708)|Signed Statements]] - No consensus could be reached. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Use_of_dates_in_the_descriptions_of_items_regarding_humans|Use of dates in descriptions of items regarding humans]] - Dates on Wikidata are community-specific; add only to disambiguate, don’t remove, and format per language conventions. * Project chat: [[d:Wikidata:Project_chat#Proposal:_Prohibiting_LLM-generated_content|Proposal:Prohibiting LLM-generated content]] *Other: ** [[d:Wikidata:Temporary account IP viewer|Wikidata:Temporary account IP viewer]] - users who may view IP addresses associated with temporary accounts. ** [[d:Wikidata:Self-promotion|Wikidata:Self-promotion]] - an essay on creating an Item about yourself, your organisation, or your work is a form of self-promotion and is strongly discouraged. Feel free to update this page. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[m:Event:Wikidata_Days_IWUG_and_WAFTAI_2025|Wikidata Days: IWUG and WAFTAI]] - A 4 day edit-a-thon beginning November 26, 2025, for Cameroonian and Nigerian educational institutions. ** [https://wikimedia.or.id/acara/wikilatih-wikidata-fakultas-sains-dan-teknologi-universitas-airlangga/ WikiLatih Wikidata ] - November 21, 08:50am (WIB), learning around Wikidata: how to reuse data and edit Items. Organised by the Faculty of Science and Technology Universitas Airlangga. * Just missed it: [[m:Event:First_steps_in_Wikidata_for_the_Wikimedia_LGBT_Community|First steps in Wikidata for the Wikimedia LGBT Community]] - two introductory workshops for English, French and Spanish Wikipedians with an interest in learning Wikidata. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://outreach.wikimedia.org/wiki/GLAM/Newsletter/October_2025/Contents/Netherlands_report GLAM Netherlands report] The joint Radboud–Maastricht project Open Topstukken concluded at the Dutch National Library, showcasing 30 digitized collection highlights enriched with Linked Open Data via Wikidata and supported by new tools, documentation, and visualizations to enhance digital accessibility and interoperability. ** * Videos: ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=rNlREPqT9f8 Mujeres que Inspiran: Layla Michán - Wikidata e investigación] (Women who inspire. Wikidata & research) ** [https://m.youtube.com/watch?v=CIVEYu4_C5E Wikidata Workshop: Improving African Authors and Books Items] ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=Y-CBvDSjnjM Enriquecer, reutilizar y modelar datos y metadatos usando Wikidata. Tomás Saorín Pérez] (Enrich, reuse, and model data and metadata using Wikidata.) ** [https://m.youtube.com/watch?v=EAXd0rIl3kU Guide to the Wikidata Notability Policy] ** [https://m.youtube.com/watch?v=NnZan0XUpAc Wikidata: Wikimedia's knowledge graph in a world of generative AI] ** (Portuguese) [https://m.youtube.com/watch?v=zvIJUb4Z4r0 O que saber antes de editar no Wikidata] (What to know before editing on Wikidata) ** (Portuguese) [https://m.youtube.com/watch?v=SZRaZMkwoWc Para além da Wikipédia: como os dados estruturados conectam saberes] (Beyond Wikipedia: how structured data connect knowledge) ''' Tool of the week ''' *[https://www.wikidata.org/wiki/User:Poro26/ArchiveExternaLinks.js/Documentation ArchiveExternaLinks] is a UserScript by [[User:Poro26|Poro26]]. The UserScript automates the archiving of all external links present in an item, whether they appear in statements, references or identifiers. For each external link, the script automatically adds an archive link [archive], similar to what is done on Wikipedia for web sources cited in references ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13923|data collection method]] (<nowiki>scientific data collection procedure used in/by the subject</nowiki>) **[[:d:Property:P13926|time of deposition]] (<nowiki>point in time when an archaeological object or assemblage was buried, hidden, lost, or otherwise deposited</nowiki>) **[[:d:Property:P13939|Commonwealth Sport country code]] (<nowiki>code for countries participating in Commonwealth Sport events</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13924|Japanese Film Database ID]], [[:d:Property:P13925|GCatholic former diocese ID]], [[:d:Property:P13927|Myanmar Company Registration Number]], [[:d:Property:P13928|Team Austria athlete ID]], [[:d:Property:P13929|‎ECHL.com player ID]], [[:d:Property:P13930|‎Genbu.net ID]], [[:d:Property:P13931|ISTAMPIE ID]], [[:d:Property:P13932|HarmonyOS NEXT APP ID]], [[:d:Property:P13933|Federal Legal Information ID]], [[:d:Property:P13934|UNESCO Virtual Museum inventory ID]], [[:d:Property:P13935|South Korean Business Registration Number]], [[:d:Property:P13936|‎Lämningsnummer]], [[:d:Property:P13937|‎Mackolik football manager ID]], [[:d:Property:P13938|Biserici.org church ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/role in naming|role in naming]] (<nowiki>the role the namesake played in relation to this item, i.e. why the item is named after the namesake</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Korea Heritage Service Heritage Portal ID|Korea Heritage Service Heritage Portal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lubimyczytać version/edition ID|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UEA catalogue ID|UEA catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CRA program account number|CRA program account number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PL-AED|PL-AED]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex Object Answer ID|Yandex Object Answer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/G2bz Towns named after Alexander the great] **[https://w.wiki/G8T$ Heritage added to the Memory of the World International Register in 2025] (newly added data) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[Wikidata:WikiProject LGBTQ History|WikiProject LGBTQ History]] - aims to improve and organize data related to the history, people, places, events, and organizations that have contributed to LGBTQ+ experiences across time and geography. * WikiProject Highlights: ** 👩🔬Passionate about highlighting women's achievements? WikiProject Women is dedicated to creating and improving data about women worldwide. Help close the gender gap in knowledge! [[Wikidata:WikiProject_Women|WikiProject Women]] ** 🗳️ Interested in democracy and political data? Join WikiProject Elections to model data about elections, candidates, and results from around the globe. Make electoral data open and accessible! [[Wikidata:WikiProject_Elections|WikiProject Elections]] ** 🏛️ How do you find info on government institutions? WikiProject Govdirectory has a structured data model for that! Help improve data about public agencies on Wikidata. [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory|WikiProject Govdirectory]] ** 🎵 Into music? From classical to K-pop, WikiProject Music needs your expertise to harmonize data on songs, artists, and releases. Join the band! [[d:Wikidata:WikiProject_Music|WikiProject Music]] ** 🧬 Your skills can help model lifesaving data. WikiProject Medicine works on structured data for diseases, drugs, clinical trials, and anatomy. Join a project that matters. [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine|WikiProject Medicine]] ** 🔍 Interested in how knowledge itself is structured? WikiProject Ontology delves into the fundamental classes and properties of Wikidata. Shape the backbone of the knowledge graph! [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology|WikiProject Ontology]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q12060728|Aboriginal Australians (Q12060728)]] - First Nations people of Australia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1078947|ਦਿਮਾਗ਼ (L1078947)]] - Punjabi noun (dɪ.mäːɣ) meaning "brain (organ)", "intellect/mind", or "understanding/consciousness" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We are working on editing statements that link to other entities in their value ([[phab:T403974]], [[phab:T409149]]) ** We enabled mobile statement editing as a beta feature on test.wikidata.org ([[phab:T407737]]) * GraphQL prototype: We finished the work on making labels of linked entities available ([[phab:T404692]]) * Dumps: We are continuing to work on making the dump process more robust [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:18, 17 nov. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29651461 --> == Wikidata weekly summary #707 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-11-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#706]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/News2DataBot|News2DataBot]] - Task(s): Check for new, unlinked articles on [[n:pl:|Polish Wikinews]] and create relevant Items. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/WikidataLiteraryWorksMetaDataUpload|WikidataLiteraryWorksMetaDataUpload]] - Task(s): Upload metadata for literary works from research project. * New request for comments: The [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Exhibition_models|Exhibition Models]] RfC was split into 2 Schema proposals: [[d:Wikidata:Schema_proposals/exhibition_concept|Exhibition Concept]] and [[d:Wikidata:Schema_proposals/exhibition_manifestation|Exhibition Manifestation]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Upcoming LD4 Wikidata Affinity Group session on 25 November 2025: Join the community-driven effort led by WikiProject Personal Pronouns to improve pronoun data modeling and ethics in Wikidata. This is part of a three-session series (Oct 14, Nov 25, Dec 9) focused on implementing new best practices. No prior Wikidata experience required. Join at [https://zonestamp.toolforge.org/1764090000 17:00 UTC]. [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/PersonalPronouns|Event page]]. ** [[mw:Wikimedia_Hackathon_2026|Wikimedia Hackathon 2026]] - Hosted in Milan, Italy, scholarships are now open, [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ apply on Pretix]. ** [https://www.instagram.com/p/DRNg5ldkSi6/ Art+Feminism & Whose Knowledge?] - A conversation on building a feminist data future, Dec 5, 2025, 13:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1764939600 Time zone converter]). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://www.allmo.ai/articles/what-we-know-about-the-impact-of-wikipedia-on-chatgpt-search-results Impact of Wikipedia and Wikidata on ChatGPT search results] ** [https://christianmahnke.de/en/post/authority-data-for-private-collectors/ Wikidata as an authority data source for private collectors] ** (German) [https://www.wikimeisterei.info/umwelt-und-klimabezug-in-grossen-wissensdatenbanken-wikipedia-wikidata-und-umweltportale-im-vergleich/ Environmental and climate reference in large knowledge databases. Wikipedia, Wikidata and environmental portals in comparison] * Presentations: Wikidata as a challenge for rule systems (Declarative AI 2025 Conf.) - [[c:File:Slideshow,_Wikidata_as_a_Challenge_for_Rule_Systems_-_Declarative_AI_2025_Conference_-_24_September_2025.pdf|Slides]] / [[c:File:Wikidata_as_a_Challenge_for_Rule_Systems_-_Declarative_AI_2025_Conference_-_24_September_2025.webm|Recording]] * Papers: [https://zenodo.org/records/17658826 Snapshot of bibliographic metadata from Wikidata for all Arabic periodicals published worldwide before 1930] - Project Jarāʾid, by T. Grallert, (2025). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=4iiL9WFx2JY An introduction to Wikidata and its use for librarians and researchers]; slides available [[:commons:File:An introduction to Wikidata and its use for librarians and researchers.pdf|on Commons]] ** WikidataCon 2025 Session Playlists (YouTube):<br> [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejPTAZXQTHlAElm-DZ5dohph&si=5IJr95Jrh_AyIT43 Day 1 (31.10)] / [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejM0BKzQWaw_WKIBamH4DevT&si=U-sw7JMx3xsiGu-d Day 2 (01.11)] / [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejNQdOCF9ztkrUktwi_UMRD5&si=0xXL60KWrhXff98F Day 3 (02.11)] ** [https://m.youtube.com/watch?v=1S4ujNG8w5M Wikidata in library catalogues: Introduction to the Primo VE linked data feature] - By Dr Thneed ** [https://m.youtube.com/watch?v=mHXIZBfft7A Wikidata Live Editing: Stolpersteine and the Holocaust victims they commemorate] ** [https://m.youtube.com/watch?v=5MKIlVJyeCw&pp=0gcJCR4Bo7VqN5tD Towards Linked Data Fluency: Takeaways from a Wikidata Workflow Pilot Program] ** [https://www.youtube.com/watch?v=dOoNMI7o_G4 Enhancing authority files through SPARQL federated queries] - Thomas Kerboul and the Bibliothèque de Genève improved person data by comparing Wikidata and IdRef, with manual checks preventing ID mix-ups. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=rNlREPqT9f8 Inspiring Women: Layla Michán - Wikidata and research] - Dr. Aguirre (UNAM) discusses Wikidata as a collaborative research tool and shared experiences in the “Women Who Inspire” series. ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/ Timetrail] is a website that visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. * The redesigned WikiProvenance is now live, featuring a new front end and backend for exploring and comparing Wikidata provenance information. Try examples like [https://wikiprovenance.toolforge.org/provenance.html?item=Q1339 Johann Sebastian Bach] or [https://wikiprovenance.toolforge.org/compare.html?compare=Q5,Q515 Human vs. City] and [https://wikiprovenance.toolforge.org/compare.html?compare=Q90,Q84 Paris vs. London]. Explore it here: [https://wikiprovenance.toolforge.org/ https://wikiprovenance.toolforge.org/] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Wikidata:Data_access#Linked_Data_Fragments_endpoint|LDF endpoint retirement considered]]: The unstable and low-traffic LDF endpoint may be retired to reduce maintenance effort and unnecessary load on WDQS. If your workflow depends on it and you would hate to see it go, please let the Wikidata development team know at [[d:Wikidata talk:Data access|Wikidata talk:Data access]]. * [[d:Wikidata:Project_chat#Reminder:_WDQS_legacy_endpoint_decommissioning|WDQS Legacy endpoint deprecation]]: The legacy endpoint (<code>query-legacy-full.wikidata.org</code>) will be fully decommissioned on 7 January 2026. Please migrate tools and workflows to the supported endpoints: <code>query.wikidata.org</code> (Main) or <code>query-scholarly.wikidata.org</code> (Scholarly). Assistance is available on the [[d:Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages. * [[c:File:Community report Data Governance Research (Q2 2025).pdf|Insights from Data Governance Research Process 2025]]: Results of the research to better understand how the communities currently think about which data and communities are best served by Wikidata, Wikibase Cloud or Wikibase Suite respectively. * [[m:Special:MyLanguage/Abstract_Wikipedia/Abstract_Wikipedia_naming_contest|Abstract Wikipedia naming contest]]: Help pick a name for the new Wikimedia wiki project which is provisionally known as Abstract Wikipedia. The second phase of voting is now open until December 1. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13940|CUIT]], [[:d:Property:P13941|REGAFI id]], [[:d:Property:P13942|Hong Kong company ID]], [[:d:Property:P13943|California Entity Number]], [[:d:Property:P13944|Mã số doanh nghiệp]], [[:d:Property:P13945|‎InfoconDB series ID]], [[:d:Property:P13946|‎InfoconDB conference ID]], [[:d:Property:P13947|‎Biography.com ID]], [[:d:Property:P13948|Hudobné centrum person ID]], [[:d:Property:P13949|Hudobné centrum group ID]], [[:d:Property:P13950|FAIR Epigraphic Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13951|NVLI ID]], [[:d:Property:P13952|SerBenfiquista.com players ID]], [[:d:Property:P13953|‎BG IISDA org ID]], [[:d:Property:P13954|‎BG NACID person ID]], [[:d:Property:P13955|The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland ID]], [[:d:Property:P13956|Encyclopedia of African American History 1896 to the Present entry ID]], [[:d:Property:P13957|National cultural monument of Czechia ID]], [[:d:Property:P13958|‎Davis Cup player ID since 2025]], [[:d:Property:P13959|‎Eiga.com drama ID]], [[:d:Property:P13960|Last Address ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/parliamentary group leader|parliamentary group leader]] (<nowiki>the identity of the leader of a parliamentary group</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/SignWriting transcription|SignWriting transcription]] (<nowiki>representation in SignWriting</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/free height|free height]] (<nowiki>vertical distance from the floor level to the lowest obstruction in the ceiling of an indoor or outdoor space</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/thumbtime|thumbtime]] (<nowiki>Time for video thumbnail in seconds</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Credibly accused of|Credibly accused of]] (<nowiki>entity (person or organization) that has been credibly accused of a crime or serious misconduct, but is not (yet) convicted</nowiki>) * New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/CHZZK streamer ID|CHZZK streamer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FC Barcelona players ID|FC Barcelona players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qalamos person ID|Qalamos person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI conference ID|KISTI conference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz artist ID|KaraokeTexty.cz artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz song ID|KaraokeTexty.cz song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DLSite dōjin circle ID|DLSite dōjin circle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DLSite person ID|DLSite person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DLSite work ID|DLSite work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Showlabs ID|Showlabs ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEUMM Online ID|DEUMM Online ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvinnehistorie.no persons ID|Kvinnehistorie.no persons ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Résultats player ID|Foot Résultats player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manga-DB person ID|Manga-DB person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manga-DB publisher ID|Manga-DB publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manga-DB magazine ID|Manga-DB magazine ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Slekt og Data cemetery ID|Slekt og Data cemetery ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/GGLu Videogames in the wrong genre] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Video_games_with_the_wrong_genre|source]]) ** [https://w.wiki/GGM2 People buried in Italian (or subregion) cemeteries] ([[d:Wikidata:Request_a_query#People_buried_in_Italian_(or_a_subregion)_cemeteries|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Bookbindings|Bookbindings]] - share metadata and images from the currently offline Database of Bookbindings at the British Library ** [[d:Wikidata:WikiProject_Irish_Traditional_Music/Projects|Irish Traditional Music:Projects]] - aims to systematically create and enhance Wikidata items for people profiled in the 2024 edition of Fintan Vallely's The Companion to Irish Traditional Music. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Basketball/Teams/Western_Illinois_Leathernecks_women's_basketball|Basketball: Western Illinois Leathernecks Women's]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Lost_Media#Subpages|Lost Media/Subpages]] - aim to list all media lost to time in Wikidata * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q118398|arXiv (Q118398)]] - online digital archive for electronic preprints of scientific papers * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1405411|Bogucin (L1405411)]] - Polish proper noun (bɔˈɡu.t͡ɕin) meaning "village in Greater Poland", "village in Kuyavian-Pomeranian Voivodeship", or "village in Lublin Voivodeship" ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:27, 24 nov. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29702952 --> == Wikidata weekly summary #708 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#707]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * A Project Chat discussion ([[d:Wikidata:Project_chat#default_for_all_languages_(mul)|here]]) on mul / fallback language for Labels, Descriptions and Aliases has continued on [[d:Help_talk:Default_values_for_labels_and_aliases#In_the_long_run,_we_should_have_separate_mul_properties_for_different_scripts|Help Talk: Default values for labels and aliases]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Mark your calendars *** [https://vsa-aas.ch/event/workshop-die-schweizer-archivlandschaft-wikidata-und-interaktive-karte/ Workshop: The Swiss archival landscape – Wikidata and interactive map]<br>February 2 & April 20 (German) / June 2 (French), 2026. Workshops are on-site and online, registration mandatory (closes January 20). *** [https://g0v.hackmd.io/@jothon/20251207 Citizen Technology Community Gathering and Taiwan Translation Launch of Linked Open Data Documents] December 7 Time: 13:30-16:50 UTC+8 at {{Q|707524}} Xi Project *** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #83 December 8 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2025/11/27/new-tools-new-contributors-new-energy-wikidata-13-celebration-in-the-philippines|Wikidata 13th celebration in the Philippines]] ** [[DiffBlog:2025/11/26/wikidata-13th-birthday-taiwan-special-event-recap-part-3|Wikidata 13th Birthday: Taiwan special event recap (part 3)]] ** [[wmbe:Newsletter/2025-11/en#WikidataCon_2025:_a_conversation_with_organizer_Danny_Benjafield|WikidataCon 2025: A conversation with Danny Benjafield]] ** [[DiffBlog:2025/11/28/wikidata-13th-birthday-celebration-in-the-igbo-wikimedians-user-group/|Wikidata 13th Birthday Celebration in the Igbo Wikimedians User Group]] ** [[DiffBlog:2025/11/28/africa-wiki-women-celebrates-wikidatas-13th-birthday/|Africa Wiki Women Celebrates Wikidata’s 13th Birthday]] * Papers: [https://ceur-ws.org/Vol-4108/paper3.pdf Benchmarking SPARQL Engines on Wikidata Queries] - Four open-source SPARQL engines were benchmarked on Wikidata, with QLever fastest, Blazegraph slower, and all showing SPARQL standard deviations. By Peter F. Patel-Schneider (2025). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=7Hda2mRjJ3Q Records in Contexts (RiC) Wikibase Working Session] - Regine Heberlein of the (SAA) Description Section Steering Committee hosts a workshop on Wikibase implementation of the Records in Context Conceptual Model (RiC-CM). ** [https://www.youtube.com/watch?v=mHXIZBfft7A Wikidata Live Editing: Stolpersteine and the Holocaust victims they commemorate] - Follow along as WMDE's Lukas Werkmeister expands Items of Berlin Stoelpersteine. ** [https://www.youtube.com/watch?v=1S4ujNG8w5M Wikidata in library catalogues: Introduction to the Primo VE linked data feature] - by Dr Thneed ''' Tool of the week ''' * [https://www.prixlitteraires.fr Prix Littéraires] lists French-speaking literary prizes and their recipients, also computing [https://www.prixlitteraires.fr/graph/Q3113738 statistics] (see also [[d:Wikidata:WikiProject French-speaking literary prizes|WikiProject]]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Nov 27: The Wikibase Community User Group met for a Wikibase Live Session and to discuss the Federated Values demonstration. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13961|Federal Taxpayer Registry ID]], [[:d:Property:P13962|WDSF athlete ID]], [[:d:Property:P13963|TikTok numeric user ID]], [[:d:Property:P13964|USGS Publication ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/concurring opinion by|concurring opinion by]] (<nowiki>judicial opinion agreed to by less than half of the members of a court agreeing with the majority's final decision but providing different or additional reasons</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/audio version of text|audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong fire alarm level|Hong Kong fire alarm level]] (<nowiki>Hong Kong fire alarm levels classification system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/overnight stays|overnight stays]] (<nowiki>number of tourists that stay overnight at a place</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/specimen determiner|specimen determiner]] (<nowiki>person who assigned the identification to a specimen</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/collection date|collection date]] (<nowiki>the date-time or interval during which a specimen or object was collected in the field</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/position holder name string|position holder name string]] (<nowiki>name of person holding a position</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Crowdfunding target|Crowdfunding target]] (<nowiki>target goal of this Crowdfunding campaign</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/image sensor format|image sensor format]] (<nowiki>shape and size of a digital camera's image sensor</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/random page URL|random page URL]] (<nowiki>link to random page on website</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/translates from|translates from]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works texts from</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Twitter broadcast ID|Twitter broadcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Petal Maps Place ID|Petal Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MJ character glyph name|MJ character glyph name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mastercaller player ID|Mastercaller player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dartn.de player ID|dartn.de player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/darts1.de player ID|darts1.de player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/pdpa.co.uk player ID|pdpa.co.uk player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antiquitatum Thesaurus ID|Antiquitatum Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Theaterencyclopedie-identificatiecode|Theaterencyclopedie-identificatiecode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Buy Me a Coffee username|Buy Me a Coffee username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GoFundMe ID|GoFundMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Maitron d'une biographie (nouvelle version)|Identifiant Maitron d'une biographie (nouvelle version)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Michaelis Portuguese-English properties|Michaelis Portuguese-English properties]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Copyright Office Public Records System name slug|U.S. Copyright Office Public Records System name slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FCC ID Database company ID|FCC ID Database company ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/GMoW Objects bearing the handwriting of Moses Maimonides] [[d:User:MartinPoulter/queries/genizah|(Source)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Uzbekistan|Uzbekistan]], [[d:Wikidata:WikiProject_Natural_History_Specimen_Data_Model|Natural History Specimen Data Model]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Popular_items_without_claims|Popular Items without Claims]] - these are the most-connected or linked Items that do not have any Statements. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7414|The Walt Disney Company (Q7414)]] - American multinational mass media company * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L103836|девочка (L103836)]] - Russian noun (dʲɪˈvot͡ɕkə) meaning "female child", "affectionate address to a woman", or "female organism" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: ** We have added editing support for more data types (entity IDs, geographical shapes and tabular data). ** It is now available as a beta feature on test.wikidata.org. You can enable it [https://test.wikidata.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures here]. * Wikidata integration in Wikipedia and co: We are rolling out improvements to the Databox Lua module to a number of Wikipedias to make it easier to have out-of-the-box Wikidata-powered infoboxes * Ontology federation: We are making progress with making it possible to use Wikidata Item's as statement values in other Wikibase instances * GraphQL: We are continuing the work on the prototype, focusing on getting data from a batch of Items * Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is working on benchmarking of different replacement options for Blazegraph, the software powering the Wikidata Query Service [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Togo|Togo]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:56, 1 dec. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29714910 --> == Wikidata weekly summary #709 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#708]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Well,_Well,_Bot!|Well, Well, Bot!]] - Task/s: Database imports, maintenance. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RijksBot|RijksBot]] - Task/s: Adding [[Property:P13234|Rijksmuseum IDs]] (P13234) to Wikidata items based on a CSV mapping of [[Q43649390|QIDs]] to [[Q25861166|Rijksmuseum]] [[Q61694|URIs]]. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CostamiriBot|CostamiriBot]] - Task/s: [[Q718|Chess]] related tasks such as monthly updates to the [[Q105955|elo]] [[Q105955|rating]] of [[Q10873124|chess players]]. * New draft: [[Wikidata:External identifiers/Obsolescence]] (opinions are welcome in its talk page) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://us06web.zoom.us/meeting/register/dikm7CrXSZ27EuPJA3r56w#/registration How to view #25N with Wikidata?] - a community hour with Wikimedia Chile, 21:00 UTC+1 ([https://zonestamp.toolforge.org/1765224000 Time zone converter]) ** [https://luma.com/7fs5v7os Fact-Checking with Wikidata Workshop] - January 20, 2026, 16:30 ~ 18:00 UTC+1 ([https://zonestamp.toolforge.org/1768930200 Time zone converter]) - WMDE's Philippe Saadé will show hands-on methods using the Wikidata MCP to retrieve, filter and classify Wikidata statements with semantic search, reranker LLM and NLI models, registration required. ** (Portuguese) [https://pt.wikimedia.org/wiki/Ponto_de_Encontro_Wikimedia/II Meeting Point Editatona II - Warm your hands modeling festival on Wikidata]: December 10, 2025, 15:00 - 19:00 UTC+1, Porto, Portugal. ** Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 9 December, 2025: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 9 December, 2025 at 9am PT/ 12pm ET/ 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1765299600 Time zone converter]). WikiProject Personal Pronouns members will lead three implementation sessions to improve the data modeling and ethics of personal pronoun representation in Wikidata based on newly-established best practices and Wikidata policy by remediating legacy statements with participants. No previous Wikidata experience is needed to participate. Sessions will be held on October 14, November 25, and December 9, 2025 at our regular time of 9am PT/ 12pm ET/ 17:00 UTC / 6pm CET. Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/PersonalPronouns|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/PersonalPronouns]] * Past Events: [https://www.sas.ac.uk/digital-humanities-research-hub/events/documenting-epigraphic-data-wikidata-ontology-practice Digital Humanities Hub: Documenting epigraphic data, Wikidata ontology practice] - December 2 & 3, 2025, both 14:00 ~ 15:30 UTC. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2025/12/03/celebrating-wikidatas-13th-birthday-in-lafia-a-day-of-learning-community-and-open-knowledge-🎉/ Wikidata 13th Birthday Celebration in Lafia] * Papers: ** [https://arxiv.org/pdf/2512.00590 Wikontic: Constructing Wikidata-Aligned, Ontology-Aware Knowledge Graphs with Large Language Models] - Chepurova ''et al''., (2025) ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.399 Victims of Posterity. Identifying Gaps on 19th-Century French Art History with Wikidata] - first paper in the [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities ''Wikidata Across the Humanities: Datasets, Methodologies, Reuse''] collection by the Journal of Open Humanities Data. Authored by Claire Dupin de Beyssat. * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=6T6_l2aEKXM GB Claude Code AI Agent: Fully Autonomous Wikidata Query & Visualization (Zero Human Intervention)] ** (Taiwanese Mandarin) [https://www.youtube.com/watch?v=2iadJst1IN8 Wikidata Taiwan translation project on "Creating Library Linked Data with Wikibase: Lessons Learned from Project Passage"] (as published by the OCLC) ''' Tool of the week ''' *[https://ranjithsiji.github.io/wikiguessr/ Wikiguessr Game] Is a Wikidata game it guess the location from Image from anywhere around the world by [[User: Ranjithsiji]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Remembering Amos Bairoch, co-contributor to [https://academic.oup.com/nar/article/52/D1/D44/7329473 Swiss Institute of Bioinformatics Semantic Web of data] and consulted often for TiagoLubiana's [[d:User:CellosaurusBot|CellosaurusBot]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> *Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13975|‎GBFS feed URL]] (<nowiki>URL of a GBFS feed for the bicycle-sharing system</nowiki>) **[[:d:Property:P13977|code of conduct URL]] (<nowiki>URL of a resource that contains the Code of Conduct of a project or organization</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P13965|BFXC authority ID]], [[:d:Property:P13967|Out tag ID]], [[:d:Property:P13968|GayCities ID]], [[:d:Property:P13969|Fight.ru fighters ID]], [[:d:Property:P13970|Personality Database group ID]], [[:d:Property:P13971|‎Codes for the administrative divisions of the People's Republic of China]], [[:d:Property:P13972|Macanese company ID]], [[:d:Property:P13973|‎MovieID film ID]], [[:d:Property:P13974|Teen Vogue tag ID]], [[:d:Property:P13976|‎CRT Database model ID]], [[:d:Property:P13978|PriceRunner product ID]], [[:d:Property:P13979|BWB number]], [[:d:Property:P13980|Brandenburg School ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> *New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/fragrance gender|fragrance gender]] (<nowiki>category for which a fragrance is marketed</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/perfumer|perfumer]] (<nowiki>person who created a perfume</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Discharge regime|Discharge regime]] (<nowiki>The '''[[:en:Discharge regime|discharge regime]]''' can be Glacial, Nival or Pluvial. It can be a combination of 2 : Nivo-pluvial, Pluvio-nival, Nivo-glacial, etc. Be specific (e.g. pluvial tropical, meridional, etc.). Or be complex</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/minimal pair of|minimal pair of]] (<nowiki>lexeme that differ from this one in only one phonological element</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Cookpad Recipe ID|Cookpad Recipe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sector.sk game ID|Sector.sk game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Card Player ID|Card Player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragrantica perfume ID|Fragrantica perfume ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragrantica perfume brand ID|Fragrantica perfume brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/My Abandonware theme ID|My Abandonware theme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador Banrep Cultural|Identificador Banrep Cultural]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izoh.uz word ID|izoh.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGChartz game ID|VGChartz game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Metacritic video game genre ID|Metacritic video game genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Place Names and Places of Nova Scotia ID|Place Names and Places of Nova Scotia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taking Stock ID|Taking Stock ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Font Library ID|Game Font Library ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragrantica perfume notes ID|Fragrantica perfume notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EAGER game ID|EAGER game ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/AA7J Birthplace of French Heads of State] ** [https://w.wiki/ACWE Films starring Cary Grant, directed by Howard Hughes, available on YouTube] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Turkmenistan|WikiProject Turkmenistan]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q16994327|Goosebumps]] - 2015 film directed by Rob Letterman * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3958|course (L3958)]] - English noun (kɔːrs) meaning "direction of movement", "program of study", or "part of a meal" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** It's now possible to edit existing references ([[phab:T405236]]) ** We fixed a number of issues such as a problem when adding the first statements to an item ([[phab:T409069]]) ** We started work on showing constraint violation indicators ([[phab:T400676]]) ** We're working on showing errors in the edit form ([[phab:T408928]]) ** We're improving the edit summaries ([[phab:T411247]]) * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We continued working on improvements to the Databox Lua module and template * GraphQL: We continued working on the first version of GraphQL support [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Togo|Togo]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:41, 8 dec. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29714910 --> == Wikidata weekly summary #710 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#709]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * [[d:Wikidata talk:Requests for comment/Mass-editing policy|The mass editing policy Request for Comments]] has a number of open questions looking for votes and comments to shape the mass-editing policy. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: * A [[:d:Wikidata:Scholia/Events/2025 12|Scholia hackathon]] is ongoing this week, focused on completing the transition of Scholia to [[:d:WD:QLever|QLever]] as the SPARQL backend for its Wikidata queries. * [[:meta:Wikimedia Indonesia/Pekan Data dan Teknologi 2025|Data and Technology Week 2025]] from 19th of December 2025 to 22 of December 2025, organized by {{Q|13098516}}. Consisted of a Wikidata Workshop, a Wikifunction Introductory Seminar and [[Wikidata:WikiProject Indonesia/Kegiatan/Datathon|Geodatathon]]. This event is in Indonesian. ** (English) [[d:Event:2025_SEA_Games_Datathon|WM Malaysia / 2025 SEA Games Datathon]] - 20.12.2025, 1200 ~ 1400 UTC. [[d:Special:RegisterForEvent/2677|Register]] to contribute to items about athletes competing in [[d:Q25041680|South East Asian Games 2025 ]]<small> ([[d:Q25041680|Q25041680]])</small> ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (French) [https://www.facebook.com/reel/2155010721972790/ Facebook post: ArkéoTopia]: Comité des Travaux Historiques et Scientifiques (CTHS) to begin integrating Wikidata * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.438 Open Data Practices of Art Museums in Wikidata: A Compliance Assessment] - second paper of the [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities ''Wikidata Across the Humanities: Datasets, Methodologies, Reuse''] collection. By Dişli et al., (2025). ** [https://ital.corejournals.org/index.php/ital/article/view/17384 VIAF Governance Concerns about the Refurbished VIAF Web and API Interfaces] by Stefano Bargioni (2025): a detailed account of the technical and governance issues experienced by [[:d:Q54919|VIAF]] in 2025 and its impact on its many external reusers, including Wikidata * Videos: ** (Italian) [https://m.youtube.com/watch?v=k3VZpTDOJTQ Wikidata and Wikibase for research]: Camillo Pellizzari gives an overview of Wikidata, the data model, potential as scientific research subject and tool, then a Wikibase intro and its uses beyond Wikidata, with example instance: [https://hypotheseis.wikibase.cloud/ Hypotheseis]; slides [[:commons:File:Wikidata e Wikibase per la ricerca (Seminario di cultura digitale).pdf|on Commons]] ** [https://www.youtube.com/watch?v=TM4SJeJhcvg Feminist Structured data: A Conversation with Art+Feminism and Whose Knowledge?]: How feminist values can reshape structured data on Wikidata to address gaps, representation, and opportunities for collaboration across communities. ** [https://www.youtube.com/watch?v=TwxdyWHEhpw Community Hours: Art+Feminism community in Armenia]: Former regional A+F ambassador, Arminé Aghayan-Flisch, tells us of her experiences growing the A+F Armenian community through GLAM, Wikidata and Wikipedia. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=M1sD0G2Obfw PADEP 2025: Using Wikidata in Sociocultural Research]: Dr. Luis Álvarez Azcárraga teaches the course: ''Using Wikidata in Sociocultural Research: Open Databases for Social, Artistic, and Cultural Studies'' ** [https://www.youtube.com/watch?v=k3hM9hc2tyM See something, change something Webinar]: @[https://www.youtube.com/?si=1fp2tMPLBvkNmrPJ 58:10], a presentation on the Wikidata agent plug-in for ArchivesSpace is given. ** [[c:File:Wikibase_Live_Session_November_2025_-_Federated_Values_Demo.webm|Wikibase Live Session / November 27]]: First demo presented of federation of values from Wikidata to Wikibases. ''' Tool of the week ''' * [https://broomstick.toolforge.org/ Broomstick] - Broomstick is a tool to uncover Lexemes that can be improved on Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Congratulations to [https://www.govdirectory.org Govdirectory], the [https://www.fsf.org/news/2024-free-software-awards-winners winner of the FSF's Award for Projects of Social Benefit]. * [[d:Wikidata:Tools/WikibaseJS-cli|wikibase-cli]] got [https://github.com/maxlath/wikibase-cli/blob/main/docs/write_operations.md#add-claim-unless-it-already-exists|improved support for claim reconciliation]. This is typically useful to add a claim unless it already exists. * [[m:Grants:Programs/Wikimedia Research & Technology Fund/Wikimedia Research Fund|The Wikimedia Research Fund]] is open for funding applications for research projects around the Wikimedia Projects, including Wikidata. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P13986|has grammatical number]] (<nowiki>grammatical number used in this language</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13982|‎NLI Newspaper Collection ID]], [[:d:Property:P13983|Cabinet minutes of the German Government ID]], [[:d:Property:P13984|neodb.social ID]], [[:d:Property:P13985|Flemish Community Masterpieces List item ID]], [[:d:Property:P13987|Medicin.dk medical condition ID]], [[:d:Property:P13988|‎Mapillary username]], [[:d:Property:P13989|‎Sector.sk game ID]], [[:d:Property:P13990|‎My Abandonware theme ID]], [[:d:Property:P13991|‎Encyclopedia of Shinto ID]], [[:d:Property:P13992|‎Blu-Ray.com film ID]], [[:d:Property:P13993|‎Japanese Law Translation ID]], [[:d:Property:P13994|‎Brussels Inventory of Architectural Heritage streets ID]], [[:d:Property:P13995|‎Brussels Inventory of Architectural Heritage buildings ID]], [[:d:Property:P13996|Getty Collections Archival Component ID]], [[:d:Property:P13997|CRA program account number]], [[:d:Property:P13998|FC Barcelona player ID]], [[:d:Property:P13999|Qalamos person ID]], [[:d:Property:P14000|‎KISTI conference ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/survivalhorrors.com ID|survivalhorrors.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Diccionari de la llengua catalana entry ID|Diccionari de la llengua catalana entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GamesIndustry.biz game ID|GamesIndustry.biz game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WhatsOnStage Stage Names ID|WhatsOnStage Stage Names ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adventure Game Hotspot game ID|Adventure Game Hotspot game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Netflix titre|identifiant Netflix titre]], [[:d:Wikidata:Property proposal/4gamer.net game ID|4gamer.net game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragrantica perfumer ID|Fragrantica perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PC Guru game ID|PC Guru game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Newspaper Archive publication ID|British Newspaper Archive publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOG tag ID|GOG tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Food Facts brand ID|Open Food Facts brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Games for Change directory ID|Games for Change directory ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/GbVa All ports in Wikidata, sorted by the total number of statements] ** [https://w.wiki/Ghiv Queer and LGBT Literature that have won Literary Awards] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Improving_a_query|source]]) ** [https://w.wiki/GiaY Bubble chart with numbers shown in the bubbles: Memory of the World inscriptions from Arab states] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance|WikiProject P244 maintenance]] - For coordination and improvement of Library of Congress Name Authority File (LCNAP) via [[d:Property:P244|Library of Congress authority ID]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Museum_of_Glass|WikiProject Museum of Glass]] <small>([[d:Q2894440|Q2894440]])</small> - improving the visibility of visiting artists to the [[d:Q7896574|University of Washington Information School]] * WikiProject Highlights: Egezort's efforts in [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Mereology_Task_Force/Effort_0001:_Removing_or_migrating_part_of_statements_in_recipe_relationships|Mereology: removing/migrating part of statements in Recipe relationships]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Unauthorized_bots|34 Bots operating without a Bot flag]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1426707|Fort George (Q1426707)]] - 18th-century fortress built in the Scottish Highlands in the aftermath of the Jacobite Rising of 1745 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L31222|mesa (L31222)]] - Spanish noun (ˈme.sa) meaning "table (furniture)", "mesa (flat-topped hill)", or "served table for dining" ''' Development ''' * Edit summaries: We made changes that will improve the automatic edit summaries of edits made using the wbeditentity API endpoint. Tools that use this endpoint to edit statements will, in some cases, now have more accurate edit summaries; this also affects how such edits are summarized in [[d:Wikidata:Edit groups|edit groups]]. ([[phab:T411247]]) * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are collecting feedback from the first wikis who got the new and improved Databox module. * Mobile statement editing: ** We are making remaining changes for the first roll-out as a beta-feature. ** We are working on showing constraint violations. ([[phab:T411602]], [[phab:T400676]]) * GraphQL: We are working on making it possible to query for Items by Property/value pair ([[phab:T403576]]) * REST API: We are improving error messages for requests that failed due to an IP block ([[phab:T404727]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Germany|Germany]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:31, 15 dec. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29770611 --> == Wikidata weekly summary #711 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#710]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Vitaly Zdanevich|Vitaly Zdanevich]] * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Title markup bot|Title markup bot]] - Task(s): There is a variety of HTML markup found in , violating various constraints on the property. The following task description is for a bot that can start the required cleanup process. I would like to request permission to implement the functionality outlined here as a first iteration, on the understanding that it will be extended and refined to cover more cases. It will operate within the limitation that it will only modify values, add qualifiers and update labels to keep them in-line with altered titles. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=g-8yjmnEBUs Wikidata 13th Anniversary in the Tyap Wikimedians User Group] ** [https://m.youtube.com/watch?v=PifGSfnVGtw Remapping the Down Survey] - By OSM for History Buffs ** [https://m.youtube.com/watch?v=DxEux41PqC0 Open Data DEx Demo #1 - This week's topic: Astronomy in WikiData!] ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org Timetrail] - is a website that visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland jobs: ** [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/61646562/Director-of-Engineering-all-genders-/ Director of Engineering] (all genders) ** [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/60133850/Senior-Data-Analyst-all-genders-/ Senior Data Analyst] (all genders) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14005|Japanese court rank]] (<nowiki>Japanese court rank of a person or a shrine</nowiki>) **[[:d:Property:P14006|‎value of this mathematical characteristic]] (<nowiki>non-numeric value of this characteristic applied to this mathematical object</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14001|Taking Stock ID]], [[:d:Property:P14002|Antiquitatum Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14003|The Advocate tag ID]], [[:d:Property:P14004|‎Game Font Library ID]], [[:d:Property:P14007|IMI person ID]], [[:d:Property:P14008|‎Metacritic video game genre ID]], [[:d:Property:P14009|Banrep Cultural ID]], [[:d:Property:P14013|FCC ID Database company slug]], [[:d:Property:P14016|EDBO institution code]], [[:d:Property:P14017|‎GamesIndustry.biz game ID]], [[:d:Property:P14018|‎PC Guru game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/common organism|common organism]] (<nowiki>organisms known by a common name of a biological taxon</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part|part]] (<nowiki>exact number denoting the part of a creative work or edition</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/heir apparent|heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo perfume ID|Parfumo perfume ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo perfumer ID|Parfumo perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo perfumes ID|Parfumo perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo fragrance notes ID|Parfumo fragrance notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoomerShooterDB game ID|BoomerShooterDB game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Rappels d'une production théâtrale|identifiant Rappels d'une production théâtrale]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfinity notes ID|Parfinity notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vandal game ID|Vandal game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Ads Transparency Center advertiser ID|Google Ads Transparency Center advertiser ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF ID|GBIF ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetroidvaniaDB game ID|MetroidvaniaDB game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Games.cz game ID|Games.cz game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Basenotes perfume brand ID|Basenotes perfume brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Basenotes perfume people ID|Basenotes perfume people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Basenotes perfume ID|Basenotes perfume ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CICAP Encyclopedia ID|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zelda Wiki ID|Zelda Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yaba Sanshiro ID|Yaba Sanshiro ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Biblioteca Nacional de Colombia|identificador Biblioteca Nacional de Colombia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish railway station code|Finnish railway station code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fight-A-Base game ID|Fight-A-Base game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sketchfab model ID|Sketchfab model ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sketchfab channel ID|Sketchfab channel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sketchfab user ID|Sketchfab user ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DVIDS Video ID|DVIDS Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DeVuego game ID|DeVuego game ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/4N9 Number of riots per country] ([https://twitter.com/mrlogix/status/1131050728594632706 source]) ** [https://w.wiki/4NB Country having the most female politicians] ([https://twitter.com/abiatus/status/1130963180199579649 source]) * WikiProject Highlights: Niryhpr's efforts in organising the page [[d:User:Niryhpr/WikiProject_Ports|User:Niryhpr/WikiProject_Ports]] (part of [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon|WikiProject Indonesia/Geodatathon]]) ** * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Mr. Ibrahem/Language statistics for items|Language statistics for Items]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q309333|Mansa Musa]] - 14th-century ruler of the Mali Empire * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L689064|ਮਰਨ (L689064)]] - Punjabi verb (mərəɳ) meaning "to die (cease living)", "to wither or spoil", or "to give up (lose hope/energy)" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We added an indicator showing which Properties are not yet supported when creating new statements in mobile editing ([[phab:T412719|T412719]]) ** We continued working on showing constraint violations on mobile ([[phab:T411602|T411602]], [[phab:T411608|T411608]]) ** We are working on musical notation statements on mobile ([[phab:T407247|T407247]]) ** We are improving error handling for incorrectly filled and unfilled fields in mobile editing ([[phab:T408928|T408928]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:36, 22 dec. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29806064 --> == Wikidata weekly summary #712 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#711]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ppolar bear|Ppolar bear]] - RfP scheduled to end after 3 January 2026 13:40 (UTC) **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/QubeCubeBot|QubeCubeBot]] - Task/s: Continue import of [[Q272930|Swedish Parliament]] documents inline with the modeling work in [[Wikidata:WikiProject Sweden/Swedish Riksdag documents]]. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AinaliBot 3|AinaliBot 3]] - Task/s: Continue import of [[Q272930|Swedish Parliament]] documents inline with the modeling work in [[Wikidata:WikiProject Sweden/Swedish Riksdag documents]]. ''' Events ''' * This month's [[d:Wikidata:Scholia/Events/2025 12|Scholia hackathon]] has moved Scholia closer to its planned switch to a QLever backend. Beta testers can assist by exploring the [https://qlever.scholia.wiki/ interim QLever-backed Scholia instance] and [https://github.com/WDscholia/scholia/issues reporting any issues]. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://www.swat4ls.org/workshops/amsterdam-2026/call-for-papers/ SWAT4HCLS 2026]. Amsterdam, March 23-26, with a "Wikidata in healthcare and life sciences" session and [https://www.swat4ls.org/workshops/amsterdam-2026/programme/keynotes/ Prof. Hannah Bast] as one of the keynotes ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** (Indonesian) [https://www.youtube.com/watch?v=gl27YhKEjV0 Introduction to Wikifunctions] presented by [[:m:User:NikolasKHF|NikolasKHF]] (Niko). In this session, Niko introduced Wikifunctions project, how to edit a function, how to add an implementation and test, and demonstrated them. This is the first Wikifunctions training in Indonesian. Slides are available on [[:c:File:(Datatek) WikiLatih Wikifungsi 2025.pdf|Commons]]. ** (Indonesian) [https://www.youtube.com/watch?v=emWKbM_-V08 Wikidata for Academician] presented by Wikimedia Indonesia's Data and Technology team. They introduced Wikimedia Indonesia, and then explained Wikidata, its underlying concepts and a glance to its history, how to add statements and references, how to query with Wikidata Query Services, Wikidata and its potential in research fields, Wikiprojects and Wikidata:For development resources. Slides are available on [[:c:File:(Datatek) WikiLatih Wikidata untuk Wikimedian dan Akademisi 2025.pdf|Commons]]. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/altilunium/wd-nearbyitems WD-NearbyItems] : browse Wikidata Items nearby * [https://quizicledaily.com Quizicle] is a daily quiz/puzzle game that's not really a quiz and not really a puzzle. Deduce the answer from crossword-style clues with hot/cold feedback. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14025|random page URL]] (<nowiki>link to random page or item on website</nowiki>) **[[:d:Property:P14026|specimen classifier]] (<nowiki>person who assigned the identification to a specimen</nowiki>) **[[:d:Property:P14027|collection date]] (<nowiki>date-time or interval during which a specimen or object was collected in the field</nowiki>) **[[:d:Property:P14028|land degradation]] (<nowiki>amount of land that is degraded by an object, mainly for infrastructure projects</nowiki>) **[[:d:Property:P14029|Hong Kong fire alarm level]] (<nowiki>Hong Kong fire alarm levels classification system</nowiki>) **[[:d:Property:P14035|page offset]] (<nowiki>difference between external page number printed on the work (P304) and the actual page in digital file (P7668)</nowiki>) **[[:d:Property:P14039|logical implication]] (<nowiki>axiom or conjecture that this axiom or conjecture implies</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14019|‎survivalhorrors.com ID]], [[:d:Property:P14020|‎VGChartz ID]], [[:d:Property:P14021|‎Adventure Game Hotspot game ID]], [[:d:Property:P14022|‎BoomerShooterDB game ID]], [[:d:Property:P14023|‎Vandal game ID]], [[:d:Property:P14024|GoFundMe fundraising ID]], [[:d:Property:P14030|Adult Film Database director ID]], [[:d:Property:P14031|S1 No.1 Style actress ID]], [[:d:Property:P14032|‎MetroidvaniaDB game ID]], [[:d:Property:P14033|EAGER game ID]], [[:d:Property:P14034|EAGER developer ID]], [[:d:Property:P14036|‎Games.cz game ID]], [[:d:Property:P14037|‎4gamer.net game ID]], [[:d:Property:P14038|‎GOG tag ID]], [[:d:Property:P14040|‎Yaba Sanshiro ID]], [[:d:Property:P14041|‎Games for Change directory ID]], [[:d:Property:P14042|DLSite work ID]], [[:d:Property:P14043|‎DLSite person ID]], [[:d:Property:P14044|‎DLSite doujin circle ID]], [[:d:Property:P14045|‎Fight-A-Base game ID]], [[:d:Property:P14046|‎DeVuego game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Erdős Problem number|Erdős Problem number]] (<nowiki>Erdős Problem number</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PixelatedArcade genre ID|PixelatedArcade genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BRAHMS identifier|BRAHMS identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LegiStorm person ID|LegiStorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Boy Database game ID|Game Boy Database game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK Archives Program ID|NHK Archives Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wendingen object ID|Wendingen object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wendingen person ID|Wendingen person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RetroCollect games ID|RetroCollect games ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIP.IT basketball player ID|FIP.IT basketball player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lenta.ru person ID|Lenta.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version).|Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version).]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Télérama film ID.|Télérama film ID.]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bercail ID|Bercail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Panoramax picture ID|Panoramax picture ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/InterSportStats athlete ID|InterSportStats athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Before I Play game ID|Before I Play game ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3568|turn (L3568)]] - English verb (tɜːrn) meaning "to rotate", "to change direction", or "to transform" ''' Development ''' * No development happened in the past week as the team are on holidays. Happy new year everyone! [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Czech Republic|Czech Republic]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:11, 29 dec. 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29858034 --> == Wikidata weekly summary #713 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#712]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Morneo06|Morne06]] - RfP scheduled to end after 8 January 2026 20:35 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ppolar_bear|Ppolar bear]] - general consensus is to reapply after gaining more experience. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: first drafted in 2013, Wikidata has grown vastly since the original Notability policy was created. This first-round discussion is intended to collect ideas, comments, and reflections on how to improve the Notability Policy for what Wikidata currently is and will become. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #84 January 12 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]]: a two-day event that will take place from 13 to 14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdYOnOg1iq-8M4xWw8foHUw_7fReWTKtVH_GHzGI2_ozWww9Q/viewform?pli=1 Apply] for a grant and join the event. ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://doi.org/10.59350/6t2qh-2f839 Rescuing Scholia #2: getting closer] ** [https://almedaresearch.org/about-almeda/ African Literary Metadata (ALMEDA)] ** [https://www.emergentmind.com/topics/wikontic-framework Wikontic: Ontology-Aware KG Pipeline] - this article introduces Wikontic, a pipeline that builds knowledge graphs from text by enforcing Wikidata's ontological rules and merging duplicate entities. * Papers: ** [https://www.researchgate.net/publication/399200580_Using_Wikidata's_Ontology_in_Practice_A_Neuro-Symbolic_Community-Centred_Workflow_for_Integrating_and_Reusing_Humanities_Datasets Using Wikidata’s Ontology in Practice: A Neuro-Symbolic, Community-Centred Workflow for Integrating and Reusing Humanities Datasets] - This article introduces an ontology-first, community-driven workflow that aligns humanities datasets with Wikidata to address data silos and gender inequities, offering reusable modelling patterns, SPARQL-based analysis, and a neuro-symbolic AI framework that reduces bias and supports reproducible, ontology-backed knowledge graph practices. By Velilla & Ferran-Ferrer (2025). ** [https://www.scirp.org/journal/paperinformation?paperid=148575 A Semantic Wiki for Language Learning: The Case of the Baoulé Language] - The BAOULE-WIKI project introduces a semantic wiki and homograph-detection model to preserve and teach the endangered Baoulé language, achieving high accuracy while paving the way for broader digital preservation of African languages through community collaboration and integration with knowledge bases like Wikidata and DBpedia. By Kra et al., (2026). ** [https://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/738255 Transforming the Digital Landscape: Towards a Medieval Knowledge Graph] - Digitization has transformed medieval studies by expanding access and enabling new research methods, with future progress hinging on Linked Open Data, shareable identifiers, and collaborative knowledge graphs to truly democratize and enrich scholarship. By Burrows, (2026). ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.426 Towards a Linked Open Index: Reconciling Museum Records to Wikidata for Index of American Design Constituents] - The Index of American Design project’s reconciliation of thousands of records with Wikidata reveals both challenges and strategies for improving data alignment, while a linked Power BI tool supports ongoing monitoring of quality, access, and representation in humanities research. By Foster et al., (2026). ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.441 The “Dizionario Degli Scrittori Italiani Contemporanei Pseudonimi” in Wikidata. Pseudonymous Authors in Wikidata: Dataset and Queries] - The dataset from the MA thesis structures biographical data on 19th–20th century pseudonymous Italian authors in Wikidata, including corpus items, SPARQL queries, and analysis documents, and is reusable for further research or case studies. By De Monaco, (2025). ''' Tool of the week ''' * [https://broomstick.toolforge.org/ Broomstick] is a tool by Wikicollabs it uncover Lexemes that can be improved on Wikidata. * Explore your Wikimedia activity year in review with [https://affandymurad.github.io/wiki/ Wiki Year in Review] * Wikilokal (Android version): explore the world within a 3 km radius by [[User:Affandy Murad|Affandy Murad]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * New project: [https://iupac.org/project/2025-016-3-400/ Dissemination of polymer science through Wikipedia and Wikidata] ({{Q|33438}}) * ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14047|crowdfunding target]] (<nowiki>target goal of this crowdfunding campaign</nowiki>) **[[:d:Property:P14052|free height]] (<nowiki>vertical distance from the floor level to the lowest obstruction in the ceiling of an indoor or outdoor space</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14048|‎PixelatedArcade genre ID]], [[:d:Property:P14049|‎Game Boy Database game ID]], [[:d:Property:P14050|‎RetroCollect games ID]], [[:d:Property:P14051|MyWaifuList work ID]], [[:d:Property:P14053|Nonbinary Wiki ID]], [[:d:Property:P14054|Diccionari de la llengua catalana entry ID]], [[:d:Property:P14055|DVIDS video ID]], [[:d:Property:P14056|FIP.IT basketball player ID]], [[:d:Property:P14057|Card Player ID]], [[:d:Property:P14058|Télérama film ID]], [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|‎Before I Play game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Fungal Names taxon ID|Fungal Names taxon ID]] (<nowiki>ID number in the [[:w:Fungal Names]] database.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille transcription|Braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille represents|Braille represents]] (<nowiki>graphene or phone that the Braille cell represents</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CNVD-ID|CNVD-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trismegistos editor ID|Trismegistos editor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/woordenlijst lemma ID|woordenlijst lemma ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Vehicle Number|European Vehicle Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CourtListener person ID|CourtListener person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian railway station code|Norwegian railway station code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Australian National Kennel Council ID|Australian National Kennel Council ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museo del Marchio Italiano ID|Museo del Marchio Italiano ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E498|(E498) district electoral division]]: Schema to describe an electoral division (small political division of Ireland). * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_IrishForges|Project IrishForges]]: Describing forges and forge buildings of Ireland using Wikidata, Wikimedia and other sources. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ireland|Project Ireland]]: A hub for all Ireland-related Wikidata activities including cross-Wikiproject tasks. ** [[d:Wikidata:WikiProject_HistoricIrishPlacenames|Project Historic Irish Placenames]]: focusing on County Kilkenny, connect historic placenames with their modern counterparts or create new items for ''"lost places"''. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Sweden/Svenska_psalmodikon|Svenska psalmodikon]]: A sub-project for the [[d:Q3354977|psalmodikon <small>(Q3354977)</small>]], a stringed-instrument popular in Sweden. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata/WikiProjects_as_decentralized_governance|WikiPojects as decentralized governance]] - this sub-page of the [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata|Limits of Wikidata project]] proposes WikiProjects become caretakers of collections or subgraphs of relevant items. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q717|Venezuela (Q717)]] - country in South America * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L155644|размах (L155644)]] - Russian noun (rɐzˈmax) meaning "amplitude (of a swing)", "physical span or width", or "scale/scope (of an activity)" ''' Development ''' * No development happened in the past week as the team are just returning from the holidays. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:20, 5 jan. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29884794 --> == Wikidata weekly summary #714 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#713]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AmeisenBot 3|AmeisenBot 3]] - '''Task/s:''' Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements. * New CheckUser requests: [[d:Wikidata:Requests for permissions/CheckUser/Saroj|Saroj]] (RfP scheduled to end at 25 January 2026 09:31 UTC) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is launching a new office hours series starting [[:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|'''January 27th''']], 2026 and continuing on the first Tuesday of each month. The scope of this series is be limited to [[:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Blazegraph migration]] support for the entirety of 2026. Participants are encouraged to register in advance for each session and may optionally add a brief description of their migration-related questions to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours the shared Etherpad] to help guide preparation. ''See [[:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|Blazegraph Migration office hour page]] for more details'' ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/01/05/wikidata-at-13-fante-wikimedians-joins-the-celebration/ Wikidata at 13: Fante Wikimedians Joins the Celebration] * Papers: [https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003584155-3/structuring-sights-stories-pausanias-wikidata-john-brady-kiesling-anna-foka-kyriaki-konstantinidou-linda-talatas-elton-barker Structuring the Sights and Stories of Pausanias with Wikidata] - The Digital Periegesis project leverages Wikidata and linked open data tools to annotate, disambiguate, and connect Pausanias’s complex 2nd‑century text, enhancing accessibility, interoperability, and scholarly engagement with Greece’s historical and mythological landscape. By Kiesling et al., (2025) * Videos: (Papiamento) [https://m.youtube.com/watch?v=PukvB8Viw_0 Wikipedia on Aruba | Episode 8: How to add a new topic (item) to Wikidata] ''' Tool of the week ''' *[https://knowledgetrain.toolforge.org/ Knowledge Train] A game to create a train of knowledge with the power of Wikidata - User:Athulvis ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/MAKNPEWKTYJAJTIIDM6MWU3YMA5KHSXB/ Mobile statement editing is now available as a beta feature on Wikidata]. Enable the Beta feature in your preferences settings, head to [[d:Q4115189|Wikidata Sandbox (Q4115189)]] (in mobile view) to test it and share your feedback here: [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]. * The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}} ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14067|common organism]] (<nowiki>organisms known by this common name</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|‎Before I Play game ID]], [[:d:Property:P14061|‎Korea Heritage Service Heritage Portal ID]], [[:d:Property:P14062|‎KaraokeTexty.cz artist ID]], [[:d:Property:P14063|‎KaraokeTexty.cz song ID]], [[:d:Property:P14064|‎Showlabs ID]], [[:d:Property:P14065|DEUMM Online ID]], [[:d:Property:P14066|Slekt og Data cemetery ID]], [[:d:Property:P14068|Biblioteca Nacional de Colombia ID]], [[:d:Property:P14069|EZB library ID]], [[:d:Property:P14070|topic of Dictionary of Canadian biography identifier]], [[:d:Property:P14071|Cover Art Archive image]], [[:d:Property:P14072|‎X broadcast ID]], [[:d:Property:P14073|Theaterencyclopedie ID]], [[:d:Property:P14074|Maitron biography ID (new version)]], [[:d:Property:P14075|‎Scilit organization ID]], [[:d:Property:P14076|Fragrantica perfume ID]], [[:d:Property:P14077|Fragrantica perfume brand ID]], [[:d:Property:P14078|izoh.uz word ID]], [[:d:Property:P14079|‎Place Names and Places of Nova Scotia ID]], [[:d:Property:P14080|Fragrantica perfume notes ID]], [[:d:Property:P14081|Fragrantica perfumer ID]], [[:d:Property:P14082|Parfumo perfume brand ID]], [[:d:Property:P14083|Parfumo perfumer ID]], [[:d:Property:P14084|Parfumo perfume ID]], [[:d:Property:P14085|Parfumo fragrance notes ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Artistagraph ID|Artistagraph ID]] (<nowiki>Identifies the Artistagraph for an artistIdentifier for creative works on Artistagraph, a platform for documenting and discovering artist information and creative work connections</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of tunnel tubes|number of tunnel tubes]] (<nowiki>Number of parallel tubes in a tunnel.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapillary sequence ID|Mapillary sequence ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/People's Graphic Design Archive creator ID|People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uni24k indentifier|Uni24k indentifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress municipality ID|Brussels BeStAddress municipality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress street name ID|Brussels BeStAddress street name ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress address ID|Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikifunctions object|Wikifunctions object]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MAX username|MAX username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Accademia Nazionale dei Lincei ID|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Retro Web company ID|The Retro Web company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Berlin|Schulnummer Berlin]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI article ID|KCI article ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/HKna Timeline of coup d'états] **[https://w.wiki/HMYd All towns named Versailles] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q487338|mojito]] - traditional Cuban highball cocktail ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We have released the first version of mobile statement editing as a beta feature (see details above). In addition we are improving it further and are adding missing functionality to get it ready for a full release. This includes adding editing support for additional data types such as date and musical notation. * Blazegraph replacement: The Wikidata platform team is continuing their evaluation of alternative backends for the Wikidata Query Service. * Graph QL: We are continuing to work on the prototype to get it ready for wider testing and are waiting on a security review. * Dumps: We fixed an issue where the "latest" symlinks to data dumps weren't working correctly. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating how to further reduce the number of unnecessary changes showing up in watchlist and recent changes coming from Wikidata. The work on this is also helping reduce the size of the recent changes database table, which is especially important on larger Wikipedias. In addition we are continuing to improve the Databox module to make it easier for smaller Wikipedias to get Wikidata-powered infoboxes. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kazakhstan|Kazakhstan]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:58, 12 jan. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29895747 --> == Wikidata weekly summary #715 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#714]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Deprecate_P642|Deprecate P642?]] - Consensus to deprecate was reached. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://www.wikimedia.nz/wikifying-te-tiriti-based-futures/ Wikifying Te Tiriti] 10-workshop series, attendees will learn how to contribute to Wikipedia and create Wikidata items, to increase the visibility of people and their projects working in Te Tiriti and anti-racism areas. Further information can be found on the [[w:WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures|WikiProject page]] / [[w:https://en.wikipedia.org/wiki/User:Pakoire/WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures#Timetable|Workshop timetable]]. [https://learn-to-wikify-ttbf.lilregie.com/booking/attendees/new Register to attend]. ** [[c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026_in_Uganda|Wiki Loves Folklore 2026 in Uganda]] - contribute to the project by expanding or creating Wikidata Items connected to the project categories, such as Ugandan folklore, food, music, dances, traditional clothing, and more. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://wikimedia.org.uk/2026/01/new-wikimedian-in-residence-at-lse/ The London School of Economics and Political Science have employed a Wikimedian in Residence] ** Wikimedia Indonesia held [[:m:Wikimedia Indonesia/Pekan Data dan Teknologi 2025|Data and Technology Week 2025]] in last December 2025, organized introductory workshops on Wikidata and Wikifunctions. Read key takeaways and participants' discussion at [https://diff.wikimedia.org/2026/01/16/introducing-data-and-functions-reflections-from-indonesian-data-and-technology-week-2025/ Diff]. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/14/wikidata-days-2025-journey-in-africa-building-knowledge-languages-and-communities/ Wikidata Days 2025 Journey in Africa: Building Knowledge, Languages and Communities] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/18/wikidata-botswana-2025-celebrating-13-years-and-we-really-showed-up-%F0%9F%8E%89/ Wikidata Botswana 2025: Celebrating 13 Years (And We Really Showed Up!)] * Papers: ** A new monographic number of [[:d:Q3805294|JLIS.it]] has been published regarding the [[:d:Q105086090|OPAC SBN]] (the biggest collective library catalogue in Italy, with more than 7 thousands of libraries participating; about its collaboration with Wikidata, see [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/SBN|the Wikidata coordination page]]); it contains 3 papers focusing on the use of Wikidata for authority control (all in Italian, with abstract in English): *** [[:d:Q137786824|''Wikidata and SBN: An Assessment of Two Years of Work (2023–2025)'']]: an overview Wikidata-SBN of the collaboration in 2023-2025, focusing on the methods of reconciliation *** [[:d:Q137787153|''Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN'']]: a description of the procedure to extract data from Wikidata items matches with SBN authority records and adapt these data to be copied into non-individualised SBN authority records *** [[:d:Q137787159|''NaMo, utility for populating missing date fields in authority records'']]: a description of an utility to keep an authority file up-to-date finding missing death dates through Wikidata ** [https://jlis.fupress.net/index.php/jlis/article/view/677 Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN] - A collaboration between Wikimedia Italy and ICCU is enriching incomplete SBN authority records using Wikidata identifiers, enhancing catalogue accuracy and accessibility as entries continue to grow. By Ravelli, (2026). ''' Tool of the week ''' * [https://puzzles.madebynathan.com/chains Puzzles By Nathan] is a game that arrange words so each connects to the next ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editing for RTL languages: The Wikimedia Deutschland team is seeking users of right-to-left (RTL) scripts, including Arabic, Hebrew, Persian, and Urdu, to help test and improve the mobile statement editing experience. If you edit in an RTL language and would like to join user interviews or deeper testing, [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/direct sign up here]. * (French) [https://observablehq.com/@workspace2138/odonymes-femmes Gendered place names in the public space of French-speaking Switzerland] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14086|Parfinity notes ID]], [[:d:Property:P14087|‎Google Ads Transparency Center advertiser ID]], [[:d:Property:P14088|Basenotes perfume brand ID]], [[:d:Property:P14089|Basenotes perfume people ID]], [[:d:Property:P14090|Basenotes perfume ID]], [[:d:Property:P14091|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Property:P14092|MAX username]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/location collected|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Category for music in this language|Category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thyssen-Bornemisza work ID|Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CriticDB IDs|CriticDB IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MPA certificate number|MPA certificate number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WorldFootball.net person ID (new)|WorldFootball.net person ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Session tune ID|The Session tune ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo fragrance note ID|Parfumo fragrance note ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/HVed Timeline of elected germanic Roman emperors] ** [https://w.wiki/HXVa Universities without a P625 (coordinate location)] - [[d:Wikidata:Request_a_query#query_to_show_university_without_coordinate_location|Source]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E24|film director (E24)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Rijksmonumenten/Maintenance/Unmerge|Rijksmonumenten Unmerge list]] - list of items with more than one [[d:Property:P359|P359 (Rijksmonumenten ID)]]. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries|Stanford Libraries]] added an event: [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries/Events/LDW2026|Love Data Week 2026]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutLabel|Entities without a Label]] - this list is dynamically created, search by language code and entity type: Item or Property. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q253414|FIFA (Q253414)]] - international governing body of association football * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3922|charge (L3922)]] - English verb (tʃɑːrdʒ) meaning "to supply with energy", "to rush forward", or "to have responsibility for" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We continued work on supporting more datatypes for editing, specifically date, musical notation and monolingual text. ** We worked on displaying constraint violation indicators. ** You can try out the current state by enabling it in the beta features section of your preferences. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables. * Dumps: We finished our research on dumps, especially looking into different ways to define subsets. We will publish the report with results by end of February. * Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:25, 19 jan. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 --> == Wikidata weekly summary #716 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-26. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#715]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: :* Reminder: Blazegraph Migration Office Hours: The [[mw:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is kicking off its monthly Blazegraph migeration office hours tomorrow, {{zonestamp|2026-01-27 16:00|27th January, 16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). ''[[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|See the office hours page for details and future sessions.]]'' :* Art+Feminism online hands-on training session: Intro to Wikidata + Archives. January 29, 15:00 UTC (16:00 CET). [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|Alan Ang (WMDE)]] and [[d:User:Epìdosis]] host this workshop on collective editing and how Wikidata connects with archives. More info and Zoom registration @ [https://artandfeminism.org/edit_a_thon/intro-to-wikidata-archives Art+Feminism.org] :* OpenStreetMap X Wikidata Meetup #85 February 9 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. :* [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - 28.01.2026, 16:00 UTC. Episode #54 of the WikiAfrica Hour explores the power of maps and geospatial data. * General Registration is Open! [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/OG6M6XHHTMO7G4VVB27C4ZUJDX4VLDLE/ 2026 Wikimedia Hackathon] - May 1-3, 2026 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://forum.clarin.eu/t/wikidata-replaces-the-clarin-concept-registry-in-the-component-registry/1205 Wikidata replaces the CLARIN Concept Registry in the Component Registry] * Papers: ** [https://odr.chalmers.se/items/4b2db132-b688-4bb1-a84c-4e614b9f1916 Analysis and Generation of Wikidata Descriptions Focusing on Bangla Language] - A rule-based Grammatical Framework resource grammar for Bangla generates accurate, consistent Wikidata descriptions across diverse entities, achieving over 99% coverage and enhancing low-resource language content in multilingual knowledge bases. By Mohammad, (2025). * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=eT_VTTeaig4&pp=0gcJCTMBo7VqN5tD Fact-Checking with Wikidata by Philippe Saadé] - a recording of the workshop hosted by DataTalks.Club in collaboration with [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saadé]] ** [https://m.youtube.com/watch?v=wXaHJ85g88A Wikimedia and Biodiversity Data: A Mutualistic Relationship in the Open Knowledge Ecosystem] ** [https://www.youtube.com/watch?v=WHxq0YJU-OM Collaborative Cultural Heritage Geodata], session 2 of SunoikisisDC's ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Discusses how Wikidata is used and contributes data to the field of spatial and geographic technologies. ** [https://www.youtube.com/watch?v=pGK0qQ3hRkA Wikimedia projects & smell-related content: WMUK Sandbox Session] - [[d:User:Lajmmoore|User:Lajmmoore]] describes how to add and model sensory experiences such as smell, to Wikidata. ''' Tool of the week ''' * [https://property-helper.toolforge.org/ Wikidata Property Creation Helper] is a tool by [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]]. The tool takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland 2026 first quarter development plan has been published: [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|Wikidata:Linked Open Data development plan]]. * '''Job opening:''' The Wikimedia Foundation is hiring a Wikidata Platform Backend Migration Specialist (contract position) to support backend migration work on the Wikidata Query Service. This role focuses on technical work related to the migration away from Blazegraph. If you're interested in the role or want to learn more, see the [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7545685 full job description and application details]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14094|translates from]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works texts from</nowiki>) **[[:d:Property:P14095|translates into]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works and texts into</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14092|MAX username]], [[:d:Property:P14093|CriticDB game ID]], [[:d:Property:P14096|‎Finnish railway station code]], [[:d:Property:P14097|Sketchfab model ID]], [[:d:Property:P14098|Sketchfab channel ID]], [[:d:Property:P14099|Sketchfab user ID]], [[:d:Property:P14100|BRAHMS identifier]], [[:d:Property:P14101|LegiStorm person ID]], [[:d:Property:P14102|NHK Archives program ID]], [[:d:Property:P14103|Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version)]], [[:d:Property:P14104|Bercail ID]], [[:d:Property:P14105|‎InterSportStats athlete ID]], [[:d:Property:P14106|‎Erdős Problem number]], [[:d:Property:P14107|Trismegistos editor ID]], [[:d:Property:P14108|‎woordenlijst lemma ID]], [[:d:Property:P14109|‎European Vehicle Number]], [[:d:Property:P14110|CourtListener person ID]], [[:d:Property:P14111|Australian National Kennel Council ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/incompatible type|incompatible type]] (<nowiki>instances of this type or of its subclasses cannot be instances of that type nor of its subclasses</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz album ID|KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical encyclopedia of Maros County-ID|Biographical encyclopedia of Maros County-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ShotOnWhat film ID|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CardCow.com publisher ID|CardCow.com publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholms SL Realtidsinformation identificator|Stockholms SL Realtidsinformation identificator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lost Pubs Project ID|Lost Pubs Project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handball Base ID|Handball Base ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handballnews.pl person ID|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SFDb förlaga-ID|SFDb förlaga-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA company ID|RITVA company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA corporate body ID|RITVA corporate body ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TC Infos network identifier|TC Infos network identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/French Trade Mark Number|French Trade Mark Number]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/Hbge Wikidata Items with a frequency (hertz) within human-hearing range] ([[d:Wikidata:Request_a_query#List_only_items_that_have_a_frequency_in_hertz_and_in_our_hearing_range|source]]) * Schema examples: [[d:Wikidata:WikiProject_Schemas/Tutorial|WikiProject Schemas: A tutorial]] - to create a simple ShEx schema and apply it to a set of Wikidata items. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_No_Longer_at_the_Margins/Hackathon_2026|No Longer at the Margins - 2026 Hackathon]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Bahamas/buildings_in_Nassau|WikiProject Bahamas - list of buildings in Nassau]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutDescription|Entities missing a description]] - choose a language and entity type (Item or Property) and generate a list of entities that have no description. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7296|Mount Kilimanjaro]] - mountain massif in Kilimanjaro National Park in Tanzania * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L130056|мундштук (L130056)]] - Russian noun (mʊnʂˈtuk) meaning "mouthpiece (of a musical instrument)", "mouthpiece (of a pipe/cigar holder)", or "a horse's bit" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We started working on supporting editing of monolingual text statements ** We continued working on supporting editing of geocoordinate and quantity statements ** We are fixing display issues with date statements ** We continued work on showing constraint violations * GraphQL: ** The security review was finished, removing a blocker to deploying GraphQL support to Wikidata ** We added pagination to querying items by statement properties or values ** We are extending the labels of linked entities functionality to also let you get the descriptions of the Items linked in a statement * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables. * Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus countries: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Albania|Albania]] and [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kosovo|Kosovo]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:28, 26 jan. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 --> == Wikidata weekly summary #717 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#716]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Sapper-bot_2|Sapper-bot 2]] - Task: Monthly updates of the [[d:Q23883|Dead Sea]] level and the "lowest point" property for [[d:Q801|Israel]], [[d:Q810|Jordan]], and [[d:Q48|Asia]]. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/LiteraryWorksMetaDataUploadBot|LiteraryWorksMetaDataUploadBot]] - Task: Upload metadata for literary works from research project. (Approved) * Other: [[d:Wikidata:Administrators'_noticeboard#Proposal_to_configure_the_Newcomer_Dashboard_for_Wikidata|Proposal to configure the Newcomer Dashboard for Wikidata]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/27/call-for-sessions-wikimania-2026-is-coming-to-paris/ Call for Sessions: Wikimania 2026 is Coming to Paris]! The submission form will remain open until March 1. Results will be published in May. ** Who's hiding behind museum collections? - A Wikidata Edit-a-thon by [https://winoda.de/en/english/ WiNoDa Knowledge Lab] (February 24th, 1:00pm-4:30pm CET). This online Edit-a-thon will focus on the many collectors that contributed to the [[q:Q136406087|Arachnida and Miryapoda collection of the Museum für Naturkunde Berlin]]. Join us to uncover the unspoken human networks that shaped the history of science! Register here: http://winoda.de/en/event/wikidata-edit-a-thon/ ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/02/01/celebrating-latin-american-public-domain-in-2026/ Strengthening the Latin American public domain with Wikidata] * Thesis: Hebeis, Maximilian (2026): [https://doi.org/10.20378/irb-112660 ''Entity Matching for Person Records in Authority Files''], Bamberg: Otto-Friedrich-Universität (Master thesis in computer science: "a case study into applying learningbased entity matching to person records from two large authority databases, namely the [[:d:Q36578|German national Integrated Authority File (GND)]] and the crowd-sourced open knowledge base Wikidata") * Papers: Special Collection of the Journal of Open Humanities Data (JOHD): ''Wikidata across the humanities: datasets, methodologies, reuse'', https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities (new papers have been published during the last week; see a list at [[:d:Q136325279#P527]]) * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=oUtvW94US_M Africa Wiki Women 1st Newbies Community Meetup] - held an orientation for new members on editing Wikidata, Wikipedia, and Commons, to help bridge knowledge gaps of African women on Wiki platforms. ** [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - explores how African communities use maps and geospatial data to enhance Wikidata, improve Wikimedia articles, and make local knowledge more visible globally. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/altilunium/wdlist Wdlist : Create and manage a personal list of Wikidata items.] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland Job vacancy - [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/62397164/Architect-of-Storage-Solutions-all-genders---6-weeks-Freelance-contract/ Architect of Storage Solutions] - (freelance contract / 4-6 weeks) * You can now nominate your favorite Wikidata research award for 2025. [https://research.wikimedia.org/awards.html Call for Nominations] now open until February 15, 2026. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14112|U.S. Copyright Office Public Records System name ID]], [[:d:Property:P14113|Lenta.ru person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/value type of this mathematical property|value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Gifu Prefectural Shrine Association ranking|Gifu Prefectural Shrine Association ranking]] (<nowiki>One of the three rankings given by the Gifu Prefectural Shrine Association</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/instances must not have|instances must not have]] (<nowiki>instances of this class or of its subclasses must not have given property or statement</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/African Scientists Directory ID|African Scientists Directory ID]] (<nowiki>identifier for a scientist in the African Scientists Directory</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Center for Jewish History person ID|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LINCS ID|LINCS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artdoc.Media film ID|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Walloon-French dictionary ID|Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Register of Film Distribution Certificates ID|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine|Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algemeen Nederlands Woordenboek ID|Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordenboek van Nieuwe Woorden ID|Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instituut voor de Nederlandse Taal ID|Instituut voor de Nederlandse Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordcombinaties ID|Woordcombinaties ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID|Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of the Southern Dutch Dialects concept ID|Database of the Southern Dutch Dialects concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GiveSendGo ID|GiveSendGo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrowdRepublic project ID|CrowdRepublic project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Dictionary Portal ID|European Dictionary Portal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gravestone Project Cemetery ID|Gravestone Project Cemetery ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uzbek-Russian dictionary ID|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ruwiki ID|Ruwiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish National Archives ID|Swedish National Archives ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GDUNO ID|GDUNO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id|JMRC person id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catalunya Romànica ID|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mercantile Navy List ID|Mercantile Navy List ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Igromania author ID|Igromania author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danmarks Kirker|Danmarks Kirker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medvik ID|Medvik ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Obálky knih ID|Obálky knih ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague artist ID|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague performance ID|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alpine Linux Wiki article|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Microsoft Store developer ID|Microsoft Store developer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/Hg$g Item with a Wikipedia page in lang. X but not Y] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_instance_with_page_on_language_wikis|source]]) - modify the wd: QID and the schema:isPartOf for your own purposes. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Chess/Lists/Rubinstein-Memorial|WikiProject Chess - Rubinstein-Memorial list]] ** [[d:Wikidata:Wikiproject_Units_of_Measurement|WikiProject Units of Measurement]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/List_of_Italian_doctors|Wikiproject Medicine - List of Italian Doctors]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Evanion_Collection|WikiProject Evanion Collection]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician/Canada|WikiProject every Politician / Canada]] - all Commons lists were updated. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/to_delete|Variety of reports for deletion candidates]] ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are making progress with identifying additional ways in which we can reduce the number of irrelevant changes from Wikidata showing up in recent changes and watchlist on Wikipedia and co. ** We are discussing with pilot Wikipedias about turning on showing Wikidata changes by default in watchlist and recent changes (moving it from opt-in to opt-out) * GraphQL: We are putting the last touches on a GraphQL endpoint for Wikidata. We are planning to get it live later this month for feedback. * LDF endpoint: We are planning to decommission the endpoint in preparation for the migration away from Blazegraph on the 18th of February ([[phab:T415696]]) * Mobile statement editing: ** We are almost done with adding support for editing statements with quantity and monolingual text datatype and finished support for mathematical expression statements. We started support for editing coordinate statements. ** We are continuing the work on showing constraint violations. * Wikibase Ecosystem: We are in the process of setting up a demo system for ontology federation (i.e. using Wikidata Items as values in statements on another Wikibase instance) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:41, 2 feb. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 --> == Wikidata weekly summary #718 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#717]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://numishare.blogspot.com/2026/01/improving-searchability-using-natural.html Numishare Blog: Improving searchability using Natural language Processing + Wikidata] - How NLP-based search improvements for [[d:Q631286|numismatic]] collections for the [[d:Q1256518|American Numismatic Society]]. Python NLP tools and Wikidata add a semantic layer that links equivalent terms (e.g. “serpent” and “snake”) to improve discovery across coin databases such as OCRE and MANTIS. Author: [[d:Q57432992|Ethan Gruber]]. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=6vRrasGCifE Art+Feminism Conversations / Intro to Wikidata + Archives]: Led by [[d:User:Ep%C3%ACdosis|User:Epìdosis]] and [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|User:Alan Ang (WMDE)]], this recording covers tools that support collaborative Wikidata editing, and includes with brief updates on mobile editing, Wikibase software, and work at the intersection of AI and Wikidata. Find more info and tools covered on [[m:Art%2BFeminism:_Intro_to_Wikidata_and_Archives|Meta:Art+Feminism]] ** [https://www.youtube.com/watch?v=l8S1Ay5UWvo Custom Upload Funnel Creation on Wikimedia Commons: Wiki Loves Africa 2026] - [[d:User:Kambai_Akau|User:Kambai Akau]] and the [[c:Commons:Wiki_Loves_Africa_2026_in_the_Tyap_Community|Tyap User Group]] demonstrate how to contribute to the Wiki Loves Africa 2026 contest, incl. how to add a Wikidata Infobox to your contributions, and how to create Wikidata Items if they are missing. ** (Papiamento) [https://www.youtube.com/watch?v=DiZAvrop_yU Add a different language Label to a Wikidata Item] Wikipedia Above Aruba|Ep. 9 - it's not always obvious how to add labels, descriptions and aliases of different languages to Wikidata items, this short video demonstrates how. ** [https://www.youtube.com/watch?v=Y9tbLc5czbU Hands-on Exercise: Data Cleaning & Preparation with OpenRefine] - Daniel Garjio guides through exercises to cluster and merge duplicate values, standardise formats, reconcile data with external authority sources such as Wikidata. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=srLq6dXjGc4 Mapeo colaborativo, plataformas libres y autonomía local], part of the [[m:Conferencia_Justicia_climática_Perú_2024|Conference on Climate Justice, Indigenous Voices, and Wikimedia Platforms (2024)]] - speaker: Túllio Morais Franca shows how to integrate mapping tools suchas OpenStreetMap and Mapillary with Wikidata, Commons and Wikipedia. ''' Tool of the week ''' *[https://clarity-tool.toolforge.org/ Wiki Clarity Tool]: Clarity Tool is a lightweight web application built to empower editors across Wikipedia, Wikidata, and Wikimedia Commons. It helps contributors identify missing information in articles and suggests structured data from Wikidata to fill those gaps. * [https://ga-kevin-codes.github.io/Suggest-A-Brand/ Name Suggestion Index : Submit a Brand] - A tool that links Wikidata brand items to the [https://github.com/osmlab/name-suggestion-index Name Suggestion Index project on OpenStreetMap]. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editors can now edit String and External ID datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14115|‎braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>) **[[:d:Property:P14117|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14114|Rappels theatrical production ID]], [[:d:Property:P14116|Berlin School ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Siège occupé|Siège occupé]] (<nowiki>{{TranslateThis | fr = siège occupé par une personne au sein d'une académie ou autre société à ''numerus clausus'' }}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Standard Number|Standard Number]] (<nowiki>A standard serial number</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/MusicaPopular.cl ID|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id (en)|JMRC person id (en)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID|Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CAMEO page ID|CAMEO page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TeamNL athlete ID (new)|TeamNL athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Flora Online Plant List|World Flora Online Plant List]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator|radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Master Ideographs Seeker Character ID|Master Ideographs Seeker Character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flohic ID|Flohic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oricon News person ID|Oricon News person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radiko person ID|radiko person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity actress ID|Xcity actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Drama Database Program ID|TV Drama Database Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID|Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek word ID|Van Dale Rijmwoordenboek word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BISMaL taxon ID|BISMaL taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vlaams Woordenboek ID|Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kotobank Japanese ID|Kotobank Japanese ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nişanyan Adlar ID|Nişanyan Adlar ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/HkTZ Items with two or more Olympedia people ID] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_entries_with_multiple_Olympedia_IDs|source]]) - find duplicate external identifier. ** [https://w.wiki/Hndn Music roll releases with recordings of works performed by composer] ([[d:Wikidata:WikiProject_Piano_Rolls/Queries|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Progressive_Metal|WikiProject progressive Metal]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Basque_Cultural_Heritage_and_GLAM|Wikiproject Basque Cultural heritage and GLAM]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/single_sitelink_template_items|'Template' items with only one sitelink]] - per [[d:Wikidata:Notability|Wikidata:Notability]], "''If a link is a template, the item must contain at least two such sitelinks...''" * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|133866932}} - a 2025 thriller film, winner of the Palme d’Or at the 2025 Cannes Film Festival * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: ''' Development ''' * Dumps: We published the [[:File:Wikidata Dumps Discovery Research Report.pdf|report from our research into the user experience with Wikidata's dumps]]. * Mobile editing: We are finalizing the support for quantity, monolingual text, mathematical expression and musical notation statements as well as a first version for coordinate statements. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We have continued our investigation into existing Lua modules in order to find more ways in which we can reduce unwanted entries from Wikidata in Recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We found a number of options that we are looking into now. ([[phab:T416822]], [[phab:T416825]], [[phab:T416826]], [[phab:T416827]]) * Wikidata Vector embedding: We added German to the embedding (next to English, French and Arabic) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 16:26, 9 feb. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30044779 --> == Wikidata weekly summary #719 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#718]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - RfP scheduled to end after 17 February 2026 10:02 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SEEKCommonsBot|SEEKCommonsBot]] - Task: Synchronize Wikidata records created by the [https://seekcommons.org/ SEEKCommons] project with [https://openalex.org/ OpenAlex] * Closed request for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AmeisenBot_3|AmeisenBot 3]] - Task: Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements. Request closed as approved. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Che-W-bot|Che-W-bot]] - Request withdrawn. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 17 February, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, February 17 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session will walk participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/11/wiki-for-botanists-why-thematic-engagement-matters/ Wiki for Botanists, why thematic engagement matters]: WMNZ/Aotearoa on how sustained outreach with botanists via Wikidata workshops, edit-a-thons, and conferences is improving plant-related knowledge on the Wikimedia projects and building strong collaborative relationships with scientific communities. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/09/tech-news-2026-week-07/ Tech News Week 7 / Global Watchlists extension]: now supports multiple Wikibase instance (i.e. Wikidata + Test Wikidata) and fixes right-to-left (RTL) text directionality issues. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/13/the-spark-of-linked-data-and-libraries-oclc-passage-project-white-paper-translation-report/ The Spark of Linked Data and Libraries: OCLC Passage Project White Paper Translation Report] * Papers: [https://www.researchgate.net/publication/400579586_Federating_Open_Knowledge_through_Wikibase_The_Case_of_The_Finno-Ugric_Data_Sharing_Space Federating Open Knowledge through Wikibase: the case of the Finno-Ugric data sharing space]: Antal et al. (2026) present a community-driven, federated prototype to link multilingual cultural heritage data, open ontologies and preserve local epistemologies. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=LtoM-0IhKnY How to Unlock Knowledge Graph Data for LLMs with AI Retrieval] - [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saade (WMDE)]], AI/ML Project Manager talks to Chad Jennings of ''Beyond the Blueprints'' (IBM Product Hub) on making Wikidata more accessible for AI developers, replacing SPARQL-heavy workflows with vector search and hybrid retrieval. ** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=2Nn7w6Vi3M8 Créer une carte uMap à partir de données géolocalisées extraites de Wikidata] - video presentation of 2026 Digital Encounters ''"Mapping territorial data in uMap"'' ** [https://m.youtube.com/watch?v=wf6TFcnvGno Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Introduction to Wikidata] ** [https://m.youtube.com/watch?v=PIVVpJh1seA Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Major and Minor edits on Wikidata] ** [https://m.youtube.com/watch?v=9TVFPpSNRYI EMCO Wikidata CoP meeting (2026-01-28)] - participants discuss progress on the ''early adopter'' phase, incl. how to categorise and track contributions, what statistics to measure and progress on MCO application profiles (persons + corporate bodies) ''' Tool of the week ''' * [https://queer-memory.toolforge.org/ Queer Memory] multilingual web app that explores '''global queer history''' through live Wikidata timelines, places, rights, culture, and activism. Currently available in English, French, and Spanish. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CMYID3FRNL7OKUNEH3O3OTGT6UQSQN3X/ Etherpad cleanup, save your pads now]. All pads after 1st March 2026 willbe deleted so if you need any of your pads, please make a local backup. * [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/ The Wikibase REST API] '''search''' endpoints are now available on '''v1''' and considered stable! It's important to note that the older v0, which has been live on Wikidata since July 2025, will remain available for a '''two month transition period''' until mid-April 2026. We encourage all users to migrate to the new v1 endpoints during this time to ensure that their applications can continue to work seamlessly. * The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|February 2026 newsletter]]. It includes result of an initial evaluation of open-source triple store candidates as part of the migration away from Blazegraph, the next Blazegraph migration office hour, and more. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}} ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14122|category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14118|‎DOAB book ID]], [[:d:Property:P14119|‎qamus.inoor.ir root ID]], [[:d:Property:P14120|‎The Session tune ID]], [[:d:Property:P14121|Parfumo fragrance note ID]], [[:d:Property:P14123|‎KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Property:P14124|Biographical encyclopedia of Maros County]], [[:d:Property:P14125|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Property:P14126|‎Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 person ID]], [[:d:Property:P14127|Igromania author ID]], [[:d:Property:P14128|French Trade Mark Number]], [[:d:Property:P14129|‎Bane NOR location code]], [[:d:Property:P14130|‎CardCow.com publisher ID]], [[:d:Property:P14131|‎Lost Pubs Project ID]], [[:d:Property:P14132|Handball Base ID]], [[:d:Property:P14133|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Property:P14134|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Property:P14135|African Scientists Directory ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Number of translations|Number of translations]] (<nowiki>Number of translations</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Panoramax instance URL|Panoramax instance URL]] (<nowiki>the Panoramax instance of/about the subject</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital person ID|Bach digital person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital work ID|Bach digital work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YList ID|YList ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Antenati|identificativo Antenati]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pesistulokset.fi player ID|Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Liiga.fi player ID|Liiga.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd producer ID|Letterboxd producer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Topplista artist ID|Topplista artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Music Classical work ID|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace brands ID|Fragplace brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace fragrances ID|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace notes ID|Fragplace notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace perfumers ID|Fragplace perfumers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sport Express person ID|Sport Express person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ciss.org sportsperson ID (deaf sport)|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Learned Societies|Learned Societies]] * WikiProject Highlights: a discussion regarding [[d:Wikidata talk:WikiProject Learned Societies#Members of learned societies: too many conflicting data models|how to standardise the data model of the membership of learned societies]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|3324704}} - French radio program and audio podcast * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3941|collection (L3941)]] - English noun (kəˈlɛkʃən) meaning "a group of gathered items", "money gathered for charity/church", or "the act of acquiring" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We are putting finishing touches on editing support for external ID, URL, monolingual text, quantities and coordinate statements. ** We worked on visually highlighting preferred and deprecated statements on the mobile site similar to how it is done on desktop. ** We worked on showing more than one constraint violation when a statement violates multiple constraints. * Ontology Federation: We continued working allowing other Wikibase instances to use Wikidata Items in their statements (and later from other Wikibase instances). You can see a demo video of the current development state at [[:File:Federation Demo.webm|ontology federation demo]]. * GraphQL: We worked on documentation to get get the GraphQL endpoint ready for a first release. * Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team published their report of the evaluation of Blazegraph alternatives. You can read it at [[:File:WDQS Triple Store Evaluation - Benchmark Results Report.pdf]]. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 13:26, 16 feb. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30053912 --> == Wikidata weekly summary #720 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#719]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Jan Myšák|Jan Myšák]] - RfP scheduled to end after 28 February 2026 11:11 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - Closed as successful, congratulations [[d:User:Sjö|User:Sjö]]. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Round 2]], where policy is suggested based on round 1 discussions. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[DiffBlog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/17/apply-now-scholarships-for-the-language-diversity-conference-2026-deadline-13-march-2026/|Apply Now: Scholarships for the Language Diversity Conference 2026]] - scholarship application deadline: 13 March 2026 / Conference dates: 2 - 4 October 2026 in Accra, Ghana. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Office Hour: Notability Policy]] - February 26th 2026 at 5PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1772125200 your timezone]). ** (Catalan) [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|They were not witches, they were women from Andorra]] - a Wikimarathon for Witches edit-a-thon to make biographies of Andorran women accused of witchcraft more visible on Wikidata and Wikipedia. Sign-up on [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|Meta]]: 09:30 – 12:30 UTC, 7 March 2026. *Ongoing: [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] - February 21, 2026 – March 3, 2026 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://stackoverflow.blog/2026/02/20/even-genai-uses-wikipedia-as-a-source/ Stack Overflow: Even GenAI uses Wikipedia (+Wikidata) as a source] - transcript of the podcast audio between Ryan Donovan and Philippe Saade, on the Wikidata Embedding Project and vectorizing 30 million entities for semantic search. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/21/revitalizing-uk-history-series-2-expanding-multilingual-access-on-wikidata/ Diff Blog: Revitalizing UK History, Series 2: Expanding Multilingual Access on Wikidata] - [[d:User:JosefAnthony|Josef Anthony]] describes the projects efforts in documenting underrepresented UK historical figures in multiple languages. ** [[diffblog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/20/into-the-spotlight-sharing-archival-objects-through-wikimedia-commons/|Diff blog: Into the Spotlight: Sharing Archival Objects through Wikimedia Commons]] by [[c:User:LadyRabbit|User:LadyRabbit]]. Experience documenting Ellen Winstone, a historical figure, non-notability on Wikipedia doesn't mean they are not worth documenting. Wikidata and Commons can help. * Papers: [https://arxiv.org/html/2602.14594v1 The Wikidata Query Logs Dataset (WDQL)] - presenting a dataset of 200,000 question-query pairs intended to help train Natural Language questions into SPARQL. By S. Walter, H. Bast (2026). * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=dY-Vz-TS1X0 3rd Wikidata Training] of the On Wiki Skill Mentorship Program by Africa Wiki Women. Dives deeper into the core data modelling concepts, Wikidata-speciifc terminology and practical editing tips for beginners. Led by [[d:User:King_ChristLike|User:King ChristLike]] ''' Tool of the week ''' * [https://dagbanli.info/ Dagbanli dictionary] - a monolingual Dagbanli dictionary built using Wikidata lexemes, with 20000 native audio recordings as usage examples pulled from Mozilla Common Voice. This means when you look up a word, you can hear it spoken in example sentences. See this in action here: [https://dagbanli.info/?word=L722895 suɣulo] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[wikimania:2026:Program|Wikimania:2026]] - The call for submissions for the program is open until March 1, 2026. * [https://www.opensanctions.org/articles/2026-02-18-every-politician/ OpenSanctions: As the CIA closes The World Factbook, we’re opening our global map of political power] - introduces [https://everypolitician.org/ EveryPolitician.org], a global database of 690,000+ political office-holders across the globe. PoliLoom, GovDirectory, a dedicated [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician|WikiProject]] and the Wikidata community are helping make structured data on politicians transparent. Learn how you can [https://everypolitician.org/about/contribute/ contribute]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14143|annual greenhouse gas emissions]] (<nowiki>carbon dioxide equivalent emissions by this entity in a year</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14136|RFI topic ID]], [[:d:Property:P14137|‎Delfi.lv theme ID]], [[:d:Property:P14138|SFDb original ID]], [[:d:Property:P14139|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Property:P14140|‎Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Property:P14141|‎Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Property:P14142|Bolivia INE code]], [[:d:Property:P14144|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Property:P14145|‎Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14146|‎Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Property:P14147|‎Woordcombinaties ID]], [[:d:Property:P14148|‎Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14149|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Property:P14150|‎JMRC person id (he)]], [[:d:Property:P14151|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Property:P14152|‎IEC 61355 identifier]], [[:d:Property:P14153|Yandex Object Answer id]], [[:d:Property:P14154|Michaelis Portuguese-English Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14155|Michaelis English-Portuguese Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14156|Uni24k indentifier]], [[:d:Property:P14157|The Retro Web company ID]], [[:d:Property:P14158|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Property:P14159|‎Gravestone Project Cemetery ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/CWSAC classification|CWSAC classification]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/IBAN countries|IBAN countries]] (<nowiki>The country which the bank with this property may create accounts in. For example "MyBank" can create bank accounts in "France" with the prefix "FR". Some banks have a single country they may create accounts in and other have many.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Kloekecode|Kloekecode]] (<nowiki>identifier for locations in the Netherlands, Flanders, French Flanders, and north-western Germany</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ICAO 24-bit aircraft address|ICAO 24-bit aircraft address]] (<nowiki>Unique 24-bit ICAO aircraft address assigned to an individual aircraft’s Mode S transponder, expressed as a six-character hexadecimal code and used in ADS-B and air traffic surveillance systems.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Faulhaber-Edition ID|Faulhaber-Edition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OldRacingCars.com drivers ID|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ID Prix de Lausanne|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spellingwijzer Onze Taal ID|Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uitleenwoordenbank ID|Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EpiMedDat ID|EpiMedDat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/REVENCYT code|REVENCYT code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/X Games athlete ID (new)|X Games athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pinkhof ID|Pinkhof ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scheikunde ID|Scheikunde ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JWS II ID|JWS II ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID|Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeeringDB Facility ID|PeeringDB Facility ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL place ID|DBNL place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL country ID|DBNL country ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL titel ID|DBNL titel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movist person ID|Movist person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/HvHp Property table for a set of Wikidata items] (the Memory of the World International Register) ** [https://w.wiki/Hxec People with PolSys ID<small> (P1980)</small>, and with or without Norwegian historical register of persons ID <small>(P4574)</small>] - ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2465925132#A_list_of_person_having_Pol-sys_ID_and_HistReg_ID source]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E502|federally recognized tribe (E502)]]: required and optional properties for items representing federally recognized Native American tribes in the United States. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ski|Ski]] - The goal of WikiProject Ski is to improve items about athletes, events and results from the different skiiing and snowboarding disciplines. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/South_Africa|Nonprofit Orgs: South Africa]] - aims to add financial data to the biggest nonprofits * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Pages|Ontology: List of Ontology Pages]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Sociotechnology/Resources|Sociotechnology: Resources]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Chantiers_MNBAQ|Chantiers MNBAQ]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_India/Events/International_Mother_Language_Day_2026_Datathon|India: International Mother Language Day 2026 Datathon]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person"[[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person" ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are preparing to reach out to editors about improving specific templates that are written in a way that creates a lot of unnecessary entries in Recent Changes and Watchlists. * Mobile statement editing: We are getting close to having editing support for all datatypes. We are currently still working on the support for globe coordinates. We also added support for showing constraint violations on qualifiers and references. * Data quality: We are doing technical investigations about how to make constraint violations available for querying again. * GraphQL: We are getting ready to make GraphQL available on Wikidata later this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Spain|Spain]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:51, 23 feb. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30119106 --> == Wikidata weekly summary #721 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#720]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Jan_My%C5%A1%C3%A1k|Jan Myšák]]: Closed as successful, congratulations to Wikidata's newest admin! * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform|Notability Policy - Round 2]]: we are still requesting your input on the new Notablity policy. Including whether to elevate the [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Make_Wikidata:Self-promotion_a_policy|self-promotion essay]] to a policy. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 3 March, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, March 3 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session walked participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. This session will be more discussion-focused, since instances where two LCNAF identifier have the same Wikidata item can be difficult to resolve because of Wikidata’s innate quirks. Maybe your ideas will become the official best practice! Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]] ** [https://hermes-hub.de/aktuelles/news/save-the-date-byodl-2026-04-24.html Bring-Your-Own-Data-Lab], on 24.04.2026, the HERMES Data Competence centre hosts an online BYODL. Dr. Katrin Moeller and Dr. Olaf Simons will share how to enrich your own personal data with standard data and the Wikibase FactGrid. Click the link for registration and more information. ** Wikidata Workshop w/ Wikipedia Riba Aruba + University of Aruba Research Center (UARC), March 2, 12 - 2pm GMT-4. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScQMobUMNF7TzQIS0yQAaODqIAlQ-5PMoESx_VAq_MIgYtUGQ/viewform Click here to register.] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://www.museodelprado.es/actualidad/noticia/el-museo-del-prado-y-wikimedia-espaa-consolidan-a/bb297f99-9445-68c8-250f-f2aa2765792a The Museo del Prado and Wikimedia Spain consolidate Wikidata as the connector axis of digital cultural heritage] - gathering of the second edition of ''Connected Heritage: Wikidata in the GLAM Ecosystem'' ** (Dutch) [https://www.wikimedia.nl/actueel/blog/wikipielen-informele-wiki-hackathon-voor-de-glam-sector/ Wikipielen: an informal mini-hackathon for the GLAM sector], Olaf Janssen (WM coordinator at National Library of Netherlands) on the 10th edition of this micro-hackathon for people in cultural and heritage sector interested in Wikidata, Wikibase, SPARQL, OpenRefine and other technical skills. ** [https://medium.com/@michalmigurski/weeknotes-2026w04-boundary-issues-f037407a7f45 Boundary Issues]—Michal Migurski on representing disputed boundaries using Wikidata and OpenStreetMap. * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.471 From Websites to Wikidata: Digitising Scotland’s Stories] by Ross ''et al.'' (2026) ** [https://doi.org/10.1145/3795134 ''Entity Linking with Wikidata: A Systematic Literature Review''] ** [https://arxiv.org/html/2602.19133v1 ''A Dataset for Named Entity Recognition and Relation Extraction from Art-historical Image Descriptions''] by Schneider ''et al.'' (2026)., introduces FRAME for extracting art-historical entities and relationships from texts, enabling automatic linking of artworks, artists, and related metadata via Wikidata. ** [https://elischolar.library.yale.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1247&context=jcas Review of Ethics in Linked Data] by Rebecca Fried. * Videos: ** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=ZjJHbF2aDCc Fotbollsspelare Wikipedia / Wikidata] - using QuickStatements to add P54 (member of sports team) to football players ** [https://www.youtube.com/watch?v=n-hYIdzJLeg Jukun Wikipedia Outreach], day 2 took attendees through adding interwiki links, Wikidata essentials and adding {{Databox}} to Jukun Wiki articles. ** [https://www.youtube.com/watch?v=dgRWBAvoea0 Set-up Tutorial: Language Preferences and Gadgets on Wikidata], the International [Digital] Dura-Europos Archive (IDEA) takes us through enabling gadgets and setting your preferred languages (Babel). ''' Tool of the week ''' * [https://mapsofthe.world/stadiums Maps Of the World / Stadiums] - explore the stadiums of the world (at least the ones with Wikidata Items), mapped by SPARQL. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14164|SignWriting transcription]] (<nowiki>representation in SignWriting</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14160|Microsoft Store developer ID]], [[:d:Property:P14161|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Property:P14162|‎SIK-ISEA group ID]], [[:d:Property:P14163|‎CHZZK streamer ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review:: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes|Objectif plumes]] (<nowiki>Database managed by the General Service for Literature and Books, a department of the Cultural Administration of the Wallonia-Brussels Federation (basically the Ministry of Culture for the French-speaking part of Belgium). The database currently includes entries on books by more than 8.000 Belgian writers.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/usual forename|usual forename]] (<nowiki>A name usually derived from a given name used to address a person in everyday life.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/apportionment diagram|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LibriVox reader ID|LibriVox reader ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/All Skies Encyclopaedia ID|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCUE academy ID|KCUE academy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catálogo de autoridades da BUSC|Catálogo de autoridades da BUSC]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISSN-H|ISSN-H]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong Cinema title ID|Hong Kong Cinema title ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NPPM ID|NPPM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parlement.com ID|Parlement.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kokugakuin University god name database ID|Kokugakuin University god name database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Czech National Register of Health Service Providers ID|Czech National Register of Health Service Providers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID developer ID|Génération Nintendo game ID developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID publisher ID|Génération Nintendo game ID publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiru.jp wiki ID|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tribuna.com football players ID|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SnokaDB|SnokaDB]], [[:d:Wikidata:Property proposal/abadis.ir Persian word ID|abadis.ir Persian word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AIK soccer player ID|AIK soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BOIShistory|BOIShistory]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/HygX Works in Scottish museums by female artists, lacking an English Wikipedia article] ([[:d:User:MartinPoulter/queries/collections|source]]) ** [https://w.wiki/J5hv Graph of Moominworld] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q1774}} - semi-autonomous part of Tanzania * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L14515|snap (L14515)]] - English verb (snæp) meaning "to break suddenly", "to lose control emotionally", or "to take a photograph" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We worked on removing the constraint violations indicator from a statement after an edit that fixed it. ** We are fixing bugs uncovered in testing, such as [[phab:T218477]], [[phab:T418104]], [[phab:T417861]] and [[phab:T417647]]. * GraphQL: We are getting ready to launch the first version later this week, including preparing the documentation for how to use it. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:42, 2 mar. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30129341 --> == Wikidata weekly summary 722 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#721]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 8|DifoolBot 8]] - Task: Remove Wikipedia import references from statements where the referenced article has since been deleted. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://wikidataworkshop.github.io/2026/ The 6th Wikidata Workshop] has been announced for ISWC 2026. If you are interested in joining the wWorkshop for the scientific Wikidata community, contact: 6th-wikidata-workshop@googlegroups.com ** [https://events.ucf.edu/event/4071752/open-scholarly-profiles-with-wikidata/ Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026, 13:00 - 14:30, at the University of Central Florida. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/08/becoming-a-trainer-assistant-at-wikilatih-wikidata-brin-a-journey-of-sharing-knowledge Diff blog: Becoming a Trainer Assistant at Wikilatih Wikidata BRIN: A Journey of Sharing Knowledge] by Affandy Murad ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/06/why-dagbanli-needs-a-dictionary-and-how-we-built-one-with-wikidata/ Diff blog: Why Dagbanli Needs a Dictionary (And How We Built One with Wikidata)] - by [[User:Masssly]] * Papers: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e1/Scholia_2026_Compliance_with_SPARQL_1.1.pdf Scholia 2026: Compliance with SPARQL 1.1], to be presented at [https://www.swat4ls.org/ SWAT4HCLS 2026] * Videos: ** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=kvaPqzO2cWQ Mix'n'Match IFKDB] / [https://www.youtube.com/watch?v=r7b9LR79y5U Mix'n'Match DIF Historia] - Magnus Sälgö ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=cpA19w3jM40 Introducción a Wikidata], Dinah M. W.Fraites and Dr. Claudia De Souza give a comprehensive tour and introduciotn of Wikidata for the ''Centro para la Excelencia Académica'' ** [https://www.youtube.com/watch?v=iuYkCUiP1wk Accessibility and Gen AI - Ep 15 w/ Denny Vrandečić (Head of Special Projects at Wikimedia Foundation)] - a conversation about Abstract Wikipedia, the relationship between Wikimedia, Wikipedia and other Projects and how the Foundation will adopt and adapt to emergent technologies such as LLM's. ** [https://www.youtube.com/watch?v=FGZqljvsoow Epigraphic Object Encoding] - Session 7 of the SunoikisisDC ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Experiences encoding epigraphic data into Wikidata starts at 58:27. ** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=4F_n4xgUgKg Arabic Wikidata Days 2025: Adding Wikidata to include Arabic Content (example: Hijri Calendar)], Saeed Hubaishan presents a practical example of adapting Wikibase to enable adding new data types that haven't previously been modelled, such as dates in the Hijri Calendar. ** Wikimania 2025 - Unpopular Opinions: Bold Lightning Talks to Shake Up Wikimedia: [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Moving Categories to Wikidata ((Ad Huikeshoven))] / [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Introducing Wiki AI (Sam Klein)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=fELZCm-plHo Unlocking Government Data for Wikidata: Stories, Impacts & Open Dialogue] from Wikimania 2025. Panelists: Butch Bustria, James M. Heilman (Doc James), Jan Ainali, Vanj Padilla, Wisdom Ferrer, Seddon explore how the reuse of public domain & government datasets enriches Wikidata & bolsters public engagement with Wikimedia projects.[[c:File:Unlocking_Government_Data_for_Wikidata._Stories,_Impacts,_and_Open_Dialogue_-_Wikimania_2025_Nairobi.pdf|Slides]] ''' Tool of the week ''' * [https://codeberg.org/2Go/Data2Go Data2Go] : An iOS app for browsing and editing Wikidata with a mobile-first UI. It combines fast search, rich item detail views, statement editing, map previews, media galleries, and account-based write access to Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikidata now has a GraphQL API! [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|Read more about it and try it out]] or sign up for the [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply usability tests]. * The WMF is in the process of rolling out new global API rate limits. This will also affect Wikidata. For more details see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14165|ICAO 24-bit aircraft address]], [[:d:Property:P14166|BISMaL taxon ID]], [[:d:Property:P14167|Xcity actress ID]], [[:d:Property:P14168|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Property:P14169|Power Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14170|Kvinnehistorie.no persons ID]], [[:d:Property:P14171|Mastercaller player ID]], [[:d:Property:P14172|dartn.de player ID]], [[:d:Property:P14173|darts1.de player ID]], [[:d:Property:P14174|pdpa.co.uk player ID]], [[:d:Property:P14175|‎People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Property:P14176|HKCinema film ID]], [[:d:Property:P14177|Medvik ID]], [[:d:Property:P14178|Obálky knih ID]], [[:d:Property:P14179|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Property:P14180|CAMEO page ID]], [[:d:Property:P14181|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle length|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Peer-review propertiy for journals or publications|Peer-review propertiy for journals or publications]] (<nowiki>{{TranslateThis | de = <!-- Beschreibung auf Deutsch --> <!-- | xx = Beschreibungen in anderen Sprachen --> }}Scholarly journals or publications should have a property "peer review process" indicating which peer review process (if any) is applied for the publication.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle width|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle weight|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/regional conservation status|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LINE official account ID|LINE official account ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturbase.no ID|Kulturbase.no ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CROWCASS file number|CROWCASS file number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Integbio Database Catalog ID|Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norsk fangeregister historie ID|norsk fangeregister historie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Census of Italian Architecture since 1945|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TMDB award ID|TMDB award ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SocioMap ID|SocioMap ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVefi ID|AVefi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NSK new ID|NSK new ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Atlas of Endangered Alphabets ID|Atlas of Endangered Alphabets ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/J7cr Property count of characters in Tolkien's Universe] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Query_to_list_properties_and_their_counts|source]]) ** [https://w.wiki/JFy7 Data about Norwegians in captivity during WWII (using ''Norwegian prisoner register person ID'' (P8269) + others] ([[d:Wikidata:Request_a_query#A_list_of_persons_in_Fanger.no|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Beer|WikiProject Beer]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q733738}} - international airport serving Melbourne, Australia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1154759|sampaa (L1154759)]] - Dagbanli noun that translates to a hut within a compound to provide shelter for people during the warm season. ''' Development ''' * GraphQL: We have released the first version of this new API. [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|You can read more about it and try it out]]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We have worked with editors to improve some highly-used modules that access Wikidata in a suboptimal way. They have been adjusted to lead to less unneeded change notification in people's watchlists and recent changes on Wikipedia and co. * Mobile statement editing: We fixed an issue where certain Properties were not accessible in the new mobile UI. We are also working on fixing a bug with saving musical notation statements. We are continuing the work on supporting editing of geocoordinates. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|agencies for the environment and nature conservation]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:51, 9 mar. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30163237 --> == Wikidata weekly summary #723 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#722]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://almedaresearch.org/ The African Literary Metadata (ALMEDA) project] - The ALMEDA project’s key outcome is a linked, open, and searchable metadata repository—built from extensive cataloguing of previously uncatalogued materials and enriched through a user-friendly interface launching in 2025, designed to support ongoing growth beyond the project’s initial five-year funding. ** https://diff.wikimedia.org/2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge/ * Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] - This study develops a refined taxonomy of Wikidata qualifiers—based on their semantics, frequency, and diversity—to help contributors select appropriate qualifiers, improve querying and inference, and enhance knowledge graph design, ultimately offering a structured framework that covers the most important qualifiers and supports better recommendation systems. By Falquet & Aljalbout (2026). * Videos: [https://m.youtube.com/watch?v=4ZQ67TzUJdM&pp=iggCQAE%3D LIVE Wikidata editing #118 at the Open Data Day] - Wikipedia Weekly Network: ** [https://m.youtube.com/watch?v=KI936x_IBT0&pp=iggCQAE%3D Introduction to editing Wikidata on mobile] - Art + Feminism in Wikimedia Botswana ** [https://m.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM&pp=iggCQAE%3D Queer women in the Arts (English): A panel discussion and Wikidata workshop] * Podcasts: [https://wikipediapodden.se/wikidata-notability-reform-356/ Wikipediapodden interviews Lydia Pintscher about the ongoing Wikidata notability reform] (also available on [[c:File:WP356 - Wikidata notability reform.mp3|Commons]]) * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/who-gets-a-biography-on-french-language-wikipedia Who gets a biography on French-language Wikipedia?] A country-by-country portrait of biographical coverage for people born between 1950 and 2000. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/altilunium/wdquery Wdquery] : [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Wikibase_GraphQL GraphQL-powered] Wikidata item advanced search. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * https://casier-politique.fr * [https://www.fornland.com Fornland]—aggregates over a million cultural heritage sites from Denmark, Norway, Sweden, Finland, Iceland, the Faroe Islands and Greenland into one interface, combining Wikidata and other sources . * [[m:Coolest Tool Award]] *The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|March 2026 newsletter]]. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}} * Reminder that the 4 week grace period for switching to the v1 route for the [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/#/item%20search Wikibase REST API search endpoints] will end this week. The v0 route will be turned off and hence will no longer function. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14182|river regime]] (<nowiki>predominant pattern of annual changes to a stream's discharge at a particular period</nowiki>) **[[:d:Property:P14186|seat occupied]] (<nowiki>seat held by a person within an academy or other society</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14183|Génération Nintendo publisher ID]], [[:d:Property:P14184|KCI article ID]], [[:d:Property:P14185|‎LINCS ID]], [[:d:Property:P14187|radeberger-stadtgeschichte.de Object Identificator]], [[:d:Property:P14188|Flohic ID]], [[:d:Property:P14189|‎Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14191|‎Bach digital person ID]], [[:d:Property:P14192|‎Bach digital work ID]], [[:d:Property:P14193|Identificativo Antenati]], [[:d:Property:P14194|‎Liiga.fi player ID]], [[:d:Property:P14195|‎Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Property:P14196|‎Letterboxd producer ID]], [[:d:Property:P14197|Fragplace brands ID]], [[:d:Property:P14198|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Property:P14199|Fragplace notes ID]], [[:d:Property:P14200|Fragplace perfumers ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/population pyramid|population pyramid]] (<nowiki>Age pyramid image for demography articles</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/StatsF1 ID|StatsF1 ID]] (<nowiki>Link to a Formula 1 specific database</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle height|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliografi.dk|Bibliografi.dk]] (<nowiki>Bibliografi.dk</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/PeerTube instance URL|PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Indonesia)|Central Registration Number (Indonesia)]] (<nowiki>primary service registration number assigned to a member of the Indonesian Armed Forces or Indonesian National Police</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Public Good|Digital Public Good]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID|LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse|Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foto Atlas taxonomy ID|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brewver beer ID|Brewver beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Göteborgsalliansen|Göteborgsalliansen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Consumer Rights Wiki article ID|Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Air Force service number|Royal Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne dans le Bianco|Identifiant d'une personne dans le Bianco]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tajik-Russian Dictionary word ID|Tajik-Russian Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy person ID|AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy house ID|AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q161672}} - Congolese politician and independence leader (1925–1961) ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** If you have not tried it yet, now is an excellent time to turn it on in the beta features section of your preferences, test it and give feedback. ** We have added support for editing globe coordinate statements * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to work on the issue of too many Wikidata in recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We are currently prototyping a way to only consider changes that actually have an impact on the article ([[phab:T419823]]). We also finished the work on an emergency switch to turn off sending changes for qualifiers and references to Wikipedia and co in case of major database disruptions ([[phab:T412956]]). * Ontology federation: We are working towards getting the code for ontology federation (in its first version of using Wikidata Items as values on other Wikibase instances) ready for wider testing. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bangladesh|Bangladesh]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:34, 16 mar. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 --> == Wikidata weekly summary #724 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#723]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AraBot|AraBot]] - Tasks: Adding Aragonese sitelinks and updating articles on [[w:an:|Aragonese Wikipedia]] with Wikidata's data. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/InventaireBot|InventaireBot]] - Task: Make automated edits generated by the inventaire.io (Q32193244) server and manual edits on behalf of users without a Wikidata account. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DelintBot|DelintBot]] - Task: Fix [[mw:Help:Lint_errors|lint errors]] on pages across all namespaces where Wikitext can be written (namespaces not managed by Wikibase). * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/archive.today|archive.today]] - due to a [[w:Wikipedia:Requests_for_comment/Archive.is_RFC_5|RfC and policy on enwiki]], this discussion needs your input on whether Wikidata will continue listing archive.today links. * Ongoing request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]] is looking for input about remaining questions around marginalized knowledge and external identifiers ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen, YouTube livestream] – 28 March 2026 (UTC+1): presentations by Lisa Dieckmann at 12.30 - 12.50 (“Bilder verknüpfen – prometheus, Normdaten und Wikidata”), Lucy Patterson & Lukas Fuchsgruber at 16.30 - 16.45 (“Kritische Arbeit mit Sammlungsdaten auf Wikidata”), and Max Kristen at 17.30 - 17.45 (“usefulQueries: Unkompliziert Kunstgeschichte in Wikidata erkunden”). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge|Structuring Dagbanli on Wikidata: Lexemes, Senses, and the Digraph Challenge]] by Masssly and Mohammed Awal Alhassan ** [https://stevehedden.medium.com/open-knowledge-graphs-a-search-engine-for-ontologies-controlled-vocabularies-and-semantic-web-cfcf32a5babe Open Knowledge Graphs: A Search Engine for Ontologies, Controlled Vocabularies, and Semantic Web Tools], by Steve Hedden ** (German) [https://blog.tib.eu/2026/03/16/erinnerungskultur-zum-mitmachen-eine-digitale-landkarte-zum-gestapoterror-in-niedersachsen/ Erinnerungskultur zum Mitmachen: eine digitale Landkarte zum Gestapoterror in Niedersachsen] by Gabriele Fahrenkrog * Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] presents an analysis of Wikidata qualifiers, focusing on semantics and usage, in order to develop a taxonomy to help in selecting appropriate qualifiers, querying the knowledge graph, and making logical inferences. By Gilles Falquet and Sahar Aljalbout (2026). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=cwzBfV2bg_g Creating a Wikidata item for a Historic Building] - OpenStreetMap for History Buffs gives a practical example of creating a Wikidata Item for a historic Irish building, but you can adapt it for other historical or archeological sites. ** [https://www.youtube.com/watch?v=XT27D-1JIUo&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Introduction to Wikidata (Creating items, Statements & References)] - Africa Wiki Women continue their introductory series with trainer, Blessing Timothy. ** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=Eu0C1gWIgFQ Introduction à Wikidata] is also provided by Africa Wiki Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=xw5mfJRgFXk Simple steps to edit Wikidata Episode 1(WAMP)] - [[d:User:Dsp13|User:Dsp13]] of the Wiki Afrodemics Project covers a variety of topics to help new editors make meaningful contributions to Wikidata. ** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=1ZxnAI-PrK0 Introduction à la modification de Wikidata sur mobile] - Art+Feminism in partnership with WM Botswana provide a training session for mobile editing (with a focus on women artists, feminist movements and underrepresented cultural contributions). ** [https://www.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM Queer Women in the Arts]: Art+Feminism teamed up with WikiLGBT+ ([[m:Event:Queer_Women_in_Arts|Event page]]) for a panel discussion and Wikidata training centering on Queer Women in the Arts, in honour of International Women's Day. Also available in [https://www.youtube.com/watch?v=ZcBCJzH9OUI Spanish] and [https://www.youtube.com/watch?v=Ag5GyE7OtKI Portuguese]. ** [https://www.youtube.com/watch?v=0TXqT2ohfwE Wikidata tools: Pet Scan] - [[d:User:Epìdosis|User:Epìdosis]] introduces this handy tool that allows you to query and generate lists of Wikipedia pages or Wikidata items based on defined criteria such as Categories, Properties, Templates, and others. ** [https://www.youtube.com/watch?v=0hTQF3Mde30 Introduction to Wikidata & Property Dashboard] - ''Essential Wikidata Tools: Automating Your Workflow'' workshop given 13 March 2026. Hosted by Alan Ang, Camillo Pellizari, Pru Mitchell, and Taufik Rosman for the ESEAP community. ''' Tool of the week ''' * [https://property-helper.toolforge.org Wikidata Property Creation Helper] takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property. By [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * GraphQL API ongoing feedback: If you haven’t tried it yet, you can still explore it as a developer-friendly alternative to select WDQS features. Please Share your feedback on the [[d:Wikidata:Wikibase_GraphQL|project page]], or [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up] for deeper usability testing. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/mass number|mass number]] (<nowiki>total number of baryons in an atomic nucleus</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/soil acidity preference|soil acidity preference]] (<nowiki>soil acidity preference of a plant species or lichen</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Diepkloof|Diepkloof]] (<nowiki>Place in Johannesburg, South Africa</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/paid-up capital|paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>) * New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg|Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Police)|Central Registration Number (Police)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NIP 9-digit|NIP 9-digit]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MeetStadium ID|MeetStadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/indexxx.com performer ID|indexxx.com performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD actress ID|BGAFD actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shellers From the Past ID|Shellers From the Past ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة|معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة]], [[:d:Wikidata:Property proposal/London Book Trades ID|London Book Trades ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI journal ID|KCI journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI publisher ID|KCI publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeerJ person ID|PeerJ person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–FRANKFURT ID|BIORAB–FRANKFURT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–WEIMAR|BIORAB–WEIMAR]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB-KAISERREICH|BIORAB-KAISERREICH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfume ingredient ID|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfumer ID|Wikiparfum perfumer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_LAGL|WikiProject LAGL]] (Linked Ancient and Greek Latin) has been established to develop guidelines for adding statements for ancient authors. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Oral_Histories|WikiProject IDEA: Oral Histories]] - <small>''International (Digital) Dura-Europos Archive (IDEA)''</small> added a subpage for resources, guidelines and progress for adding oral history Items and Statements. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q3339328}} - worship of water oracles and associated cultural traditions among the Sawa ''' Development ''' * Infrastructure sustainability: We started working with a contractor to look at Wikidata's data storage to find opportunities for improving it. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing the work on a prototype to compare a wiki page before and after it has been parsed to see if this is a feasible way to reduce the number of Wikidata changes in recent changes and watchlist that do not affect the article ([[phab:T419823]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:58, 23 mar. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 --> == Wikidata weekly summary #725 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-30. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#724]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Thetalentone|Thetalentone]] - Tasks: Adding and updating references, qualifiers, publication dates, and provenance on my own personal and company items ([[Q138324775]] and [[Q138324581]]) to improve entity confidence for Google Knowledge Graph. Small batches only, no edits to unrelated items. ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Dušan Kreheľ (bot)|Dušan Kreheľ]] - Task: Sitelinks existing and newly created municipality pages on hrwiki and Wikidata. * New request for comments: [[Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy]] has a new proposal incorporating feedback and is awaiting votes. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[m:Event:Wiki_Mentor_Africa_-_Women_Tech_Summit_(WMA-WTS)/en|Wiki Mentor Africa - Women Tech Summit]] takes place until 20:00 CET, 30 May 2026. ** "Wikidata in der Sammlungserschließung" (free online event in German on how GLAM institutions can use Wikidata, 20 April 2026, 10-11:30 CET, organized by [[d:Q51845259| Research and Competence Centre Digitalisation Berlin (Q51845259)]]. More info and registration [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ here]. ** '''Wikidata Ontology Course''': The second offering of the Wikidata ontology course will be given in May and June 2026, with sessions 1-3 pm EDT (UTC-4) on Thursdays. The Wikidata ontology provides structure and organization for the rest of Wikidata and is thus fundamental to Wikidata. The course starts with the basic notions underlying the Wikidata ontology and goes on to cover querying using SPARQL, inference, constraints, advanced ontology notions, problems with the ontology, and other ontology-related aspects of Wikidata. Participants in the course are expected to complete weekly exercise sets and a project. More information on the course can be found at [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|WikiProject Ontology/Ontology Course]]. To register for this offering fill in and submit the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdlZ0r69Mkkfa_SWSdQPMNdVMKnae7-sIOyPuANVjFI4FRq0w/viewform Google form]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://www.opensanctions.org/articles/2026-03-24-poliloom/ Wikidata contains many gaps in its political data. We’ve built a tool to change that (PoliLoom)] ** [https://www.linkedin.com/pulse/from-summer-school-idea-eswc-paper-teaching-ai-repair-wikidata-zxxaf/ From a summer school idea to an ESWC paper: Teaching AI to “repair” Wikidata] * Papers: **[https://rubensworks.github.io/article-did-llms-kill-sparql-federation/ Did AI Crawlers Kill SPARQL Federation?], including Wikidata examples ** [https://www.emerald.com/dlp/article/doi/10.1108/DLP-11-2025-0265/1352756/Gender-and-intersectional-bias-in-featured Gender and intersectional bias in featured biographies on the front page of the Italian edition of Wikipedia, 2014–2024 Open Access] - Wikidata featured heavily in the design and methodology. By Rovira et al., (2026). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=5KydQwvBelQ Adding architectural data to a Wikidata item for a Historic Building] from OpenStreetMap for History Buffs. ** [https://www.youtube.com/watch?v=0h1KxXnaJrk Live Wikidata Editing #119] - Ainali and Abbe98 are back to edit Wikidata and explain their thinking along the way. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=W37StgITf0Y Wikidata and the public domain] - Tools for bulk editing in Wikidata: Mix n Match and QuickStatements, last class of a [https://www.youtube.com/playlist?list=PLmjmrXGUFVlJOyYM3S6CBdNFszYI4FwcM 9-part series] provided by Jorge Gemetto. ** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen], day 2, digital/local collection loves wiki. ** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=rN19MWWtif8 Von OpenStreetMap zu semantisch vernetzten Wissensgraphen] FOSSGIS 2026 Conference. ** [https://www.youtube.com/watch?v=76wkepRUZLg Using Wikibase as an Integration Platform] with Matthew Ong. Originally given at the Digital Classicist Seminar Berlin, 19 November 2024. ''' Tool of the week ''' * [https://wikivisage.toolforge.org/ WikiVisage] - Train a machine learning model to detect depicted subjects in Wikimedia Commons images and assist with adding the P180 (depicts) property. * [https://yesterdays.maprva.org/subjects/ Yesterdays] - A web platform for cataloging and georeferencing historical images of Richmond, Virginia. It uses Wikidata items to help organize the georeferenced images. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editing user testing: join the participant panel: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14223|Digital Public Good ID]] (<nowiki>identifier of a digital public good in the Digital Public Goods Registry</nowiki>) **[[:d:Property:P14226|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>) **[[:d:Property:P14251|peer-review process for scholarly journals or publications]] (<nowiki>''(without English description)''</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14201|‎X Games athlete ID (new)]], [[:d:Property:P14202|AIK soccer player ID]], [[:d:Property:P14203|‎Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Property:P14205|abadis.ir word ID]], [[:d:Property:P14206|‎AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Property:P14207|‎AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Property:P14208|British Newspaper Archive publication ID]], [[:d:Property:P14209|‎Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14210|Landskrona BoIS player ID]], [[:d:Property:P14211|Library of the University of Santiago de Compostela authority ID]], [[:d:Property:P14212|‎DBNL place ID]], [[:d:Property:P14213|Faulhaber edition ID]], [[:d:Property:P14214|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Property:P14215|‎Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Property:P14216|‎KCUE academy ID]], [[:d:Property:P14217|‎LibriVox reader ID]], [[:d:Property:P14220|‎Manga-DB person ID]], [[:d:Property:P14221|‎Manga-DB magazine ID]], [[:d:Property:P14222|‎Manga-DB publisher ID]], [[:d:Property:P14224|Digital Public Goods Registry]], [[:d:Property:P14225|NSK ID]], [[:d:Property:P14227|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Property:P14228|Sport Express person ID]], [[:d:Property:P14229|‎Open Food Facts brand ID]], [[:d:Property:P14230|‎RITVA company ID]], [[:d:Property:P14231|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Property:P14232|‎Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Property:P14233|‎EpiMedDat ID]], [[:d:Property:P14234|‎Pinkhof ID]], [[:d:Property:P14235|‎Scheikunde ID]], [[:d:Property:P14236|‎Movist person ID]], [[:d:Property:P14237|‎ISSN-H]], [[:d:Property:P14238|Names, Persons, and Groups of People of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P14239|‎Parlement.com object ID]], [[:d:Property:P14240|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Property:P14241|BGAFD actress ID]], [[:d:Property:P14243|IFK Norrköping player]], [[:d:Property:P14244|‎LINE official account ID]], [[:d:Property:P14245|Norwegian war prisoner histories ID]], [[:d:Property:P14246|‎indexxx.com performer ID]], [[:d:Property:P14247|SetesdalWiki ID]], [[:d:Property:P14248|‎Shellers From the Past ID]], [[:d:Property:P14249|‎SocioMap ID]], [[:d:Property:P14250|Publication ID in e-Marefa database]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/civil service position level|civil service position level]] (<nowiki>classification level of a civilian public service position within a government administrative hierarchy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Usenet newsgroup|Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/predicted winning party|predicted winning party]] (<nowiki>the party predicted to win an election, according to some source</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Numen ID|Numen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/member of the Azorean assembly ID|member of the Azorean assembly ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Rappels d'une personne|identifiant Rappels d'une personne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans la base de noms France Archives|Identifiant dans la base de noms France Archives]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anarâš aavis topic ID|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Perfumery Glossary ingredient ID|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MangaBaka manga ID|MangaBaka manga ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JVID performer ID|JVID performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlayStation Trophies achievement ID|PlayStation Trophies achievement ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BERON lexeme ID|BERON lexeme ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Hogback|WikiProject Hogback]] - Hogbacks are a type of gravestone marker used in 10th - 12th Century Northern England. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_Otago_WMIR/WikiProject_Books_of_Mana|University of Otago/Books of Mana]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_sum_of_all_paintings/Collection/Schnütgen_Museum|Schnütgen Museum Collection/Sum of all paintings]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/United_Nations|Govdirectory/United Nations]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations|Nonprofit Organisations]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/items_with_P569%3DP570|Humans with the same date of birth year (P569) and date of death year (P570)]]. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q275180|Australia (Q275180)]] - 2008 film by Baz Luhrmann * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L737913|viɛla]] - Dagbanli adjective (of quality that is pleasing to human senses). ''' Development ''' * Wikibase GraphQL: We added support for a number of additional datatypes and started working on the functionality for querying Items by the external ID statement values or site links. * Mobile editing of statements: We spent time testing the current state and fixing remaining issues we found. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Mongolia|Mongolia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:31, 30 mar. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 --> == Wikidata weekly summary #726 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#725]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Wikidata:Requests for permissions/Oversight: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Oversight/EPIC (2)|EPIC (2)]] (RfP scheduled to end at 9 April 2026 12:35 UTC) * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ChooseLocal|ChooseLocal]] - '''Task/s:''' Read-only harvest of Wikidata entities (businesses, banks, etc.) by country, for use in a Canadia-centric local business directory. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Task/s:''' Sitelink Management: Connecting newly created articles on kaa.wiki to their corresponding Wikidata items using Pywikibot. Label and Description Updates: Adding or updating Karakalpak (kaa) labels and descriptions for various items (especially geographical and biographical items) using OpenRefine. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JJPMaster (bot)|JJPMaster (bot)]] - '''Task/s:''' Automatically add sitelinks for Abstract Wikipedia articles **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/TracklisterBot|TracklisterBot]] - '''Task/s:''' Adding missing external identifiers to Wikidata items for music artists, sourced from Tracklister ([[Q138905706]]), a music database that aggregates data from 20+ platforms. Properties: Discogs artist ID ([[Property:P1953|P1953]]), Spotify artist ID ([[Property:P1902|P1902]]), SoundCloud ID ([[Property:P3040|P3040]]), Bandcamp ID ([[Property:P3283|P3283]]), Beatport artist ID ([[Property:P5765|P5765]]), Deezer artist ID ([[Property:P2722|P2722]]), Last.fm ID ([[Property:P3192|P3192]]), AllMusic artist ID ([[Property:P1728|P1728]]), Apple Music artist ID ([[Property:P2850|P2850]]), Tidal artist ID ([[Property:P11853|P11853]]). Each claim includes a reference with stated in: Tracklister + reference URL pointing to the artist's page on tracklist.live. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Dušan_Kreheľ_(bot)|Dušan Kreheľ (bot)]] (approved) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026| Blazegraph Migration Office Hours]]: Blazegraph migeration office hours April edition is today, 7th January, {{zonestamp|2026-03-27 16:00|16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026|See the office hour page for details and future sessions]]. ** [https://wissenschaftliche-sammlungen.de/de/termine/digis-workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung digiS Workshop: Wikidata für die Sammlungserschließung] - 20 April 2026, 10.00 CEST (08:00 UTC), this online workshop (held in German) will practice Wikidata skills across SPARQL, OpenRefine and QuickStatements with a focus on using Wikidata for GLAM Institutions. To register, visit the link. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/04/wikidata-graphs-for-data-visualisation-of-endangered-horse-breeds-in-wikipedia/ Wikidata graphs for data visualisation of endangered horse breeds in Wikipedia] By Tsaag Valren ** [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-04-05#L'Atelier|Does country of birth have an effect on the probability to have a biography in French-language Wikipedia?]] (Le pays de naissance a-t-il un effet sur les chances d'avoir une biographie sur Wikipédia ?), published in RAW-Regards sur l'actualité de Wikimedia in Wikipedia in French. ** (German) [[WMDEblog:2026/04/01/wikidata-ist-teil-von-wikimedia-enterprise|Wikidata ist ein teil von Wikimedia Enterprise]] - an update from Wikimedia Germany on Wikidata's inclusion with Wikimedia Enterprise. ** (German) [https://nearby.hypotheses.org/5479 How to edit nearby: Notizen für regionale Open GLAM-Labore und offene Daten] by Jens Bemme. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/17/building-the-dagbanli-dictionarys-audio-pipeline-ogg-ios-and-transcoding/ Building the Dagbanli Dictionary’s Audio Pipeline: OGG, iOS, and Transcoding], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan * Papers: ** [https://arxiv.org/html/2604.02618v1 OntoKG: Ontology-Oriented Knowledge Graph Construction with Intrinsic-Relational Routing] by Li ''et al.,'' (2026), includes a case study of cleaning and resolving entity labels and descriptions from a 100 million entity dump. ** [https://arxiv.org/html/2603.29801v1 ENEIDE: A High Quality Silver Standard Dataset for Named Entity Recognition and Linking in Historical Italian] by Santinia ''et al.,'' (2026), the ENEIDE dataset links over 2000 historical documents to 8,000+ Wikidata entities. ** [https://arxiv.org/html/2603.29336v1#S6 CADEL: A Corpus of Administrative Web Documents for Japanese Entity Linking] by Higashiyama ''et al.,'' (2026) * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=fDdGRXSOP24 Using content from Wikidata in your apps], lightning talk by Jan Ainali ** [https://m.youtube.com/watch?v=7cJNk2cZzBg&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D 2025: OpenStreetMap x Wikidata Collaboration: Taiwan Case] ** [https://m.youtube.com/watch?v=9ZaBKr5pCLc&pp=iggCQAE%3D 2025: The Ugandan Geo Quests: Mapping Libraries and Museums into the Knowledge Commons] ** [https://m.youtube.com/watch?v=GomBxbkXZ00&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D Using Wikidata for data enrichment in museums] ** [https://m.youtube.com/watch?v=sOCYi3IJN3s&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 1: What is Wikidata & Why Does It Matter?] ** [https://m.youtube.com/watch?v=UPea-60l3tA&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 2: Wikidata Building Blocks] ** [https://m.youtube.com/watch?v=lZdxNb-5Slw&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 3: Create an Account & Your First Edits] ** [https://m.youtube.com/watch?v=HsuydHCnpAE&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 4: First Edits: Adding References] ** [https://m.youtube.com/watch?v=Y5L7Htxi3Vs&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 5: Creating a New Item] ''' Tool of the week ''' * [https://wq42.toolforge.org/ An AI chat interface to Wikidata] by Santhosh Thottingal is a tool that gives answers to almost everything on Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editing user testing: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time. * Wikidata's data is now also available via Wikimedia Enterprise APIs. ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-api-endpoints-wikimedia-enterprise/ Wikimedia Enterprise blog post], [[d:Wikidata:Project chat#Wikidata’s data will be available through Wikimedia Enterprise|WMDE announcement]]) * [[d:Wikidata:Vector_Database|Wikidata embedding]]: The vectors of the embedding are now also published. * (Job vacancy) [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7543775?gh_src=94cfded01us&utm_source=MyJobMag: Engineering Manager, Wikidata Platform] (WMF) * (Job vacancy in Indonesian) [https://wikimedia.or.id/karier/lowongan-pemagang-data-dan-teknologi-wikimedia-indonesia-2026/ Wikimedia Indonesia: Data and Technology Apprenticeship Vacancy, April-June 2026] - apply by April 10. Duties include recording Wikidata editing tutorial videos, prepare datathons and training materials and events. * Research workshop on content verifiability in Wikidata: Researchers from King's College London (in partnership with the Wikimedia Foundation) invite Wikidata contributors of all experience levels to a 2‑hour online workshop. Participants receive £90 compensation. [[m:Research:Participatory Auditing AI Tools for Information Verifiability|Research details and registration]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14254|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>) **[[:d:Property:P14256|‎PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14252|PeerJ person ID]], [[:d:Property:P14253|‎RITVA corporate body ID]], [[:d:Property:P14255|‎Royal Air Force service number]], [[:d:Property:P14257|LUBW-RIPS hydroelectric power station-ID]], [[:d:Property:P14258|Biorab-Frankfurt ID]], [[:d:Property:P14259|‎Minfin company ID for banks]], [[:d:Property:P14260|Wikiparfum perfumer ID]], [[:d:Property:P14261|Cultural heritage ID in Baden-Württemberg]], [[:d:Property:P14262|MangaBaka manga ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Commons content descriptor|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/energy density|energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/main page URL|main page URL]] (<nowiki>link to main page or item on website</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Bayerische Naturdenkmal-ID|Bayerische Naturdenkmal-ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/election result|election result]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/meta-category for|meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Cast|Cast]] (<nowiki>Cast</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID|Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/lit.link ID|lit.link ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiKids page ID|WikiKids page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KuLaDig ID|KuLaDig ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum brand ID|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey district ID|Turkey district ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey province ID|Turkey province ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OSDev|OSDev]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giant Bomb Wiki ID|Giant Bomb Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myrotvorets ID|Myrotvorets ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fraktionsprotokolle.de-ID|Fraktionsprotokolle.de-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI article ID|KISTI article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Irish State Administration Database Unit ID|Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ocremix.org game ID|ocremix.org game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tube8 ID|Tube8 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YourPorn ID|YourPorn ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/KssE Wikispecies pages linked to Wikidata items via a specific property] (example given: Family Name <small>''(Q101352)''</small>) - ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikispecies_page_linked_to_a_items_with_a_specific_property|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Salon_de_Paris|Salon de Paris]] - a list of annual temporary exhibitions usually held in the Salon Carré of the Louvre Palace. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Mesocosms|Mesocosms]] - about modelling research infrastructure, processes and outcomes involving use of [[d:Q138857216|mesocosm (Q138857216)]] ''(experimental system to examine the natural environment under controlled conditions).'' ** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2025|Archive WikiProject for Wikimedia Indonesia February 2025 Datahon]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Eswatini|Govdirectory: Eswatini]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/badged_items_without_claims|Badged Items without Claims]] - this report lists items that have received a badge (such as Good / Featured Article) but have 0 statements. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q337480|Académie Julian (Q337480)]] - former art school in Paris, France * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L724819|kurugu (L724819)]] - Dagbanli noun that translate to English as metal, harem trousers, hour or coin. ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate how to reduce the number of irrelevant changes showing up in Recent changes and Watchlist by seeing if we can compare the articles before and after the Wikidata change and detect a change in the article ([[phab:T419823]]) * GraphQL: You can now do lookups using itemByExternalId and itemBySitelink * Mobile statement editing: We worked on fixing remaining bugs ([[phab:T420585 ]], [[phab:T420028]], [[phab:T419586]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Eswatini|Eswatini]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:55, 7 apr. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 --> == Wikidata weekly summary #727 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC) * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]]. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations. * Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input. ''' Events ''' * Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]] * Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]] **[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!] ** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida. ** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98 ** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine & Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important. ** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren ** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi ** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why & how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter. ** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL. ** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]] ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective. ** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area] by Clair Kronk. ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>) **[[:d:Property:P14280|‎official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>) **[[:d:Property:P14299|‎value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>) **[[:d:Property:P14300|‎Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>) **[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.</nowiki>) **[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Property:P14332|‎heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (<nowiki>time for video thumbnail in seconds</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|‎BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|‎Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|‎Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|‎Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|‎Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|‎PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|‎IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|‎StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|‎Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|‎IRDI]], [[:d:Property:P14284|‎Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|‎Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|‎JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|‎Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|‎Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|‎Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|‎Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|‎UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|‎lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|‎Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|‎Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|‎PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|‎Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|‎JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|‎MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|‎London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|‎Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|‎GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|‎fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|‎Dictionary of Unitarian & Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|‎DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|‎CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|‎European Dictionary Portal ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (<nowiki>identifier for a language (system) in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (<nowiki>anatomical location of a tattoo that this person or character have</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia ** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish. ''' Development ''' * The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:40, 13 apr. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30379279 --> == Wikidata weekly summary #728 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate]. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link). ** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan * Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 - Wikidata & Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V & Kasyap P. ** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history. ''' Tool of the week ''' * [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|‎ocremix.org game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (<nowiki>discography that this musical release is a part of</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning "a photographic transparency", "a playground or gym apparatus", or "a mass movement of earth or snow" ''' Development ''' * The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities] * The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145] * In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:04, 20 apr. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 --> == Wikidata weekly summary #729 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin! * New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan ** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok. * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme & M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series. ** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile. ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports. ** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible. * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]] ''' Tools of the week ''' * [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events. * [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release: ** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications. ** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages. ** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud. ** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability. ** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14345|perspective]] (<nowiki>point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)</nowiki>) **[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>) **[[:d:Property:P14351|‎audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>) **[[:d:Property:P14359|‎motive]] (<nowiki>verified reasoning behind an action</nowiki>) **[[:d:Property:P14360|‎award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|‎BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|‎Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|‎Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|‎Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|‎EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|‎Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|‎Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (<nowiki>This property is to be distinguished from the other property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (<nowiki>classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''<small>(P106)</small>'']], [[d:Q12737077|occupation ''<small>(Q12737077)</small>'']] with data verified from official national occupation classification systems. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning "to move from one place to another", "a sports team member moving to another team", or "a ticket allowing continuation of a journey" ''' Development ''' * Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML & GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]]) * The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]]) * The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]]) * Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL ([[phab:T413655]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:27, 27 apr. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 --> == Wikidata weekly summary #730 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset. * Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now. ** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026. ** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration. ** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh. ** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026. ** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes. * Africa Wiki Women: ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects. ** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership. ''' Tool of the week ''' * [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson. * [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]] * WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing * WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 13:51, 4 maj. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 --> == Wikidata weekly summary #731 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops. * Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]''' will take place between '''19 - 21 June'''.<br>WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''. ** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May ** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026] ** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore. ** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos ** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata] ** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice] ** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali. ** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods. ** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance. * Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics: ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer] ** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda. ** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization'' * Presentations: ** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]] ** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next. ''' Tool of the week ''' * [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''"an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies."''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn. * [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>) **[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (<nowiki>registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing. ** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William & May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing * Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area * Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:21, 11 maj. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30513889 --> == Wikidata weekly summary #732 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to "แม่แบบอนุกรมวิธาน" (taxonomy template). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24. ** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity. ** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24 ** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia & Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary] * Papers: ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025 ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files ** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals. ** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it. ** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor. *Presentations **[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026 ''' Tool of the week ''' *[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties * [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap. * The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (<nowiki>cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality</nowiki>) **[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (<nowiki>‎algebraic closure of the field</nowiki>) **[[:d:Property:P14414|real closure]] (<nowiki>real closure of the formally real field</nowiki>) **[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (<nowiki>specialized type of an eusocial animal</nowiki>) **[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>) **[[:d:Property:P14424|‎time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.</nowiki>) **[[:d:Property:P14425|‎SELL rating]] (<nowiki>French video game content rating (1999–2003)</nowiki>) **[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (<nowiki>URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct</nowiki>) **[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>) **[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>) **[[:d:Property:P14434|‎independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Property:P14453|‎gender-neutral form of label]] (<nowiki>form of name or title with no assumption of gender</nowiki>) **[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) **[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name</nowiki>) **[[:d:Property:P14460|‎CWSAC classification]] (<nowiki>Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.</nowiki>) **[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Property:P14469|election result map]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>) **[[:d:Property:P14471|‎paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|‎CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|‎EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|‎BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|‎Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|‎critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|‎Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|‎Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|‎Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|‎Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|‎parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|‎Giant Bomb Wiki ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to reviews: **[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (<nowiki>page title used in a Grokipedia article URL</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (<nowiki>Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (<nowiki>depicts taxon</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (<nowiki>Still taken from the film</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source]) * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after Mothers death date]] ''' Development ''' * Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement]. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not * Mobile statement editing: ** We worked on reducing the load for users with limited data ** We are continuing to fix issues uncovered in testing * Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:03, 18 maj. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30539411 --> == Wikidata weekly summary #733 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00] [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data''] * Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]] ''' Tool of the week ''' * [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Starting May 28, 2026, the <code>Special:EntityData</code> page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g <code>.php</code> URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: <code>Q42.json</code>). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|‎SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|‎StaphBase ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (<nowiki>image of a name-plate or similar identifying plate of the subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (<nowiki>photographer</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)] ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans ** We are improving how error messages are shown * Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:29, 25 maj. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30560068 --> == Wikidata weekly summary #734 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:''' ** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_"*estauxunidense"_with_"d'Estaos_Xuníos"|Project Chat]], replace "''estauxunidense''" in Asturian descriptions with "''d'Estaos Xuníos''". Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&diff=prev&oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&diff=prev&oldid=2496674345 here]. ** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm. ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike. ** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans. ** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details. ** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr ** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos. ** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar. * Papers: ** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026). ** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs ** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that. ** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo * Presentations: ** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video]) ** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026). ''' Tool of the week ''' * [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' ("Maxx", about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created. * Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs & Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: ** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) ** [[:d:Property:P14489|‎PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|‎Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|‎Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|‎Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|‎Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|‎Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|‎Adult Film Database studio ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: ** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (<nowiki>qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories</nowiki>) ** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize] ** * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka <small>''(Q854)''</small>]]. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it? * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]] ''' Development ''' * Mobile editing of statements: ** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]]) ** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]]) ** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]]) ** We addressed issues found in testing * Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item * GraphQL: ** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]]) ** We are improving the documentation. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30605449 --> == Wikidata weekly summary #735 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links. ** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English) ** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians. ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration. ** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad]. * Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations. ** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the &lt;P812: academic major&gt; Property] by rtnf. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan. * Papers: ** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics. ** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725 Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026) ** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026). ** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026) * Videos: ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events. ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk. ''' Tool of the week ''' * [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles] * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes:: **[[:d:Property:P14511|trailer of]] (<nowiki>works that this trailer video represents</nowiki>) **[[:d:Property:P14516|‎EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|‎Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|‎Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|‎Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|‎DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|‎British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|‎OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines ‎School ID]], [[:d:Property:P14505|‎Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld & Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|‎INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (<nowiki>ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (<nowiki>the operational status of something like ship or building</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]]) ** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]]) * Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero <small>''(Q139959656)''</small>]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] - for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech. ** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables. ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to "fan" in English ''' Development ''' * The team was involved in workshops last week so there are no updates. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:54, 8 jun. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30646984 --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...<small>(click UTC for your local timezone)</small> *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC] ** Click here -> [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] <- for access links to the event. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: **[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata. ** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN. * Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland. ** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata. ** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons. ''' Tool of the week ''' * [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors. * [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (<nowiki>in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification</nowiki>) **[[:d:Property:P14519|body modification]] (<nowiki>deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|‎DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|‎IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (<nowiki>Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (<nowiki>Taxon footprint</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (<nowiki>Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (<nowiki>link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (<nowiki>dual notion in category theory</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (<nowiki>Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (<nowiki>Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * WikiProject Highlights: ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&user=&page=&excludetempacct=1&wpdate=&tagfilter=&wpfilters%5B%5D=thanks&wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha <--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar ''' Development ''' * Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details]) * GraphQL: ** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]]) ** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]]) * MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]]) * Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects. ** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist. * Mobile editing of statements: ** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]]) ** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]]) ** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:42, 15 jun. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions. ** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan. ** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]] - don't forget to submit your Wikidata-sessions. ** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers. ** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium. * Papers: ** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by F. Bailo, E. Booth, and J. Williams ** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026). ** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026) * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands] ** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0 EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR. ''' Tool of the week ''' * [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used] * As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement]) * A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Property:P14539|perfumer]] (<nowiki>person who created a perfume</nowiki>) **[[:d:Property:P14540|‎dual notion (category theory)]] (<nowiki>dual of the concept in category theory</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|‎Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|‎BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft ''' Development ''' * We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]]) * We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]). * We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]). * We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]). * We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]). * We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]). * We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]). [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 15:31, 22 jun. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 --> == Wikidata weekly summary #738 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users) * New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata] ** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community] * Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026) * Videos: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program. ** [[commons:File:Jason Evans, "Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey".webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]] ''' Tool of the week ''' * [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]). * [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|‎Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|‎Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|‎Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|‎Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|‎altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (<nowiki>less specific academic discipline</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (<nowiki>Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (<nowiki>issuer of a ranking</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (<nowiki>group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]]) * Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas. ** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]] * WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches. ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs. ** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster. * Mobile editing of statements: ** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item. ** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end. * REST API: ** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]]) ** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]]) * GraphQL: ** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]]) ** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 14:51, 29 jun. 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30720282 --> gizobvony2ijx806e4ewmgrskxvntgk 0 875186 9417301 9384022 2026-06-30T05:30:45Z Crosstor 3176 /* C */ 9417301 wikitext text/x-wiki Jen listo de elektitaj instruistoj en [[Universitato Károly Eszterházy]] (nature la listo etendiĝas al pli fruaj nomoj de la universitato ekde la fondo): *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Sándor Andrikovics]] == B == * [[Ferenc Bakonyi]] * [[József Bakos]] * [[György Balázs (lokhistoriisto)]] * [[Viktória Balogh]] * [[Péter Bán (arkivisto)]] * [[György Barra]] * [[Gábor Bednanics]] * [[József Bihari (lingvisto)]] * [[János Blaskó (pentristo)]] == C == * [[Lajos Csontó]] == E == * [[Géza Eperjessy]] == H == * [[Attila Hevesi]] * [[Éva Hibay]] == J == * [[János Jakuba]] == K == * [[Mihály Komóczi]] * [[Tamás Kopasz]] * [[Tamás Kótai]] * [[László Kovács (pentristo)]] * [[Péter Krasztev]] == M == * [[István Monok]] == N == * [[István Nagy B.]] == R == * [[János Rainer M.]] == S == * [[János Seres]] * [[László Szarka (historiisto)]] * [[Ágnes Széchenyi]] * [[Géza Mihály Szőcs]] * [[József Szurcsik]] == T == * [[Sándor Tóth (skulptisto)]] * [[Gábor Tüskés]] == Z == * [[Endre Zétényi]] == Vidu ankaŭ == * [[Studentoj de Universitato Károly Eszterházy]] == Fontoj == * kompilaĵo el artikoloj de Vikipedio [[Kategorio:Listoj]] q8rpy5y98f6ed7zy9w1ix58yksujf79 0 875783 9417055 8792359 2026-06-29T15:30:43Z Sj1mor 12103 9417055 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = |naskonomo = }} '''[[Paŭlo|Pál]] Bor''' laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Bor Pál''' estis [[Hungario|hungara]] [[pentristo]], [[skulptisto]]. Lia origina familia nomo estis ''Beck'' ĝis 1926. Pál Beck<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM48447 hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1889|3|2}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|1982|1|31}} en Budapeŝto. == Biografio == Pál Bor devenis el [[juda]] familio. Li akiris maŝininĝenieran diplomon en [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Teknikuniversitato palatino József]] en [[1911]], poste ĝis la [[1-a mondmilito]] li studis pentroarton en [[Parizo]] de [[Lucien Simon]], [[Henri-Jean Guillaume Martin]] kaj [[Maurice Denis]], krome en [[Nacia Altlernejo de Belartoj]] kaj [[:fr:École nationale supérieure des arts décoratifs]]. Interrompe en 1913 li studis de [[István Réti]] en [[Artistkolonio de Nagybánya]] kaj de [[Aladár Körösfői-Kriesch]] en [[Arta Universitato Moholy-Nagy|Reĝa Industriarta Lernejo]] (kun plia diplomo en 1913). Dum la 1-a mondomilito la francoj deportis lin, kiel ŝtatano de malamika lando, sed ankaŭ tie li pentradis kaj skulptadis. En 1919 li pentradis apud [[József Rippl-Rónai]] en [[Fonyód]], poste jam sola en [[Badacsony]] ĝis 1944, pli poste en [[Dömsöd]] 3 jarojn, sed li havis [[ateliero]]n ankaŭ en Budapeŝto. En [[1945]] dum [[sieĝo]] de Budapeŝto lia ateliero neniiĝis. Intertempe li estis ankaŭ redaktoro de revuo inter 1921-1927. Li edziĝis en 1926, poste lia edzino naskis. == Elektitaj ekspozicioj solaj == * Budapeŝto (1920-aj jaroj, 1941, 1947, 1958, 1964, 1970, 1999) * Parizo (1923, 1925) * [[Venecio]] (1926, 1928) * [[Milano]] (1933) == Elektitaj ekspozicioj grupaj == * Parizo (1924, 1925) * Budapeŝto (1948, 1957, 1977) * [[Hódmezővásárhely]] (1966-) == Elektitaj pentraĵoj == * ''Regatta'' (1915) * ''Gótika'' (1917) * ''Kettős arckép'' (1919) * ''Kis parasztlány'' (1920) == Elektitaj skulptaĵoj == * ''Melankólia'' (gipsz, 1917) * ''Csók'' (1920) * ''Ülő női akt'' (1930) * ''Legelő birkák'' (1946) * ''Fák'' (1965) * ''Zivatar'' (1976) == Elektitaj literaturaj kontribuoj == * ''A mozgás ábrázolása'' (1921) * ''A kubizmus problémája. Csáky és szobrászata.'' (1926) * ''A XX. század művészete'' (1968) * ''Emlékezések, elmélkedések. Önarckép – számadás önmagamnak'' (2003) == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/02082.htm biografio hungare kun foto] * [https://web.archive.org/web/20220402165653/https://artportal.hu/lexikon-muvesz/bor-pal-34/ biografio hungare] * [https://nevpont.hu/palyakep/bor-pal-d860e biografio hungare] * [https://web.archive.org/web/20201020061454/http://intezet.nori.gov.hu/nemzeti-sirkert/budapest/farkasreti-temeto/bor-pal-beck-pal/ biografio hungare] * [https://web.archive.org/web/20201027201900/http://www.ekmk.hu/lexikon/talalatok3.php?beture=BOR%20P%C3%A1l biografio hungare] * [https://www.mek.oszk.hu/04000/04093/html/szocikk/10684.htm biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bor Pal}} [[Kategorio:Hungaraj pentristoj]] [[Kategorio:Hungaraj skulptistoj]] [[Kategorio:Hungaraj judoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} ehcm5wz9wvje3lhuirofqsna99lexr0 9417056 9417055 2026-06-29T15:31:01Z Sj1mor 12103 9417056 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto}} '''[[Paŭlo|Pál]] Bor''' laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Bor Pál''' estis [[Hungario|hungara]] [[pentristo]], [[skulptisto]]. Lia origina familia nomo estis ''Beck'' ĝis 1926. Pál Beck<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM48447 hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1889|3|2}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|1982|1|31}} en Budapeŝto. == Biografio == Pál Bor devenis el [[juda]] familio. Li akiris maŝininĝenieran diplomon en [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Teknikuniversitato palatino József]] en [[1911]], poste ĝis la [[1-a mondmilito]] li studis pentroarton en [[Parizo]] de [[Lucien Simon]], [[Henri-Jean Guillaume Martin]] kaj [[Maurice Denis]], krome en [[Nacia Altlernejo de Belartoj]] kaj [[:fr:École nationale supérieure des arts décoratifs]]. Interrompe en 1913 li studis de [[István Réti]] en [[Artistkolonio de Nagybánya]] kaj de [[Aladár Körösfői-Kriesch]] en [[Arta Universitato Moholy-Nagy|Reĝa Industriarta Lernejo]] (kun plia diplomo en 1913). Dum la 1-a mondomilito la francoj deportis lin, kiel ŝtatano de malamika lando, sed ankaŭ tie li pentradis kaj skulptadis. En 1919 li pentradis apud [[József Rippl-Rónai]] en [[Fonyód]], poste jam sola en [[Badacsony]] ĝis 1944, pli poste en [[Dömsöd]] 3 jarojn, sed li havis [[ateliero]]n ankaŭ en Budapeŝto. En [[1945]] dum [[sieĝo]] de Budapeŝto lia ateliero neniiĝis. Intertempe li estis ankaŭ redaktoro de revuo inter 1921-1927. Li edziĝis en 1926, poste lia edzino naskis. == Elektitaj ekspozicioj solaj == * Budapeŝto (1920-aj jaroj, 1941, 1947, 1958, 1964, 1970, 1999) * Parizo (1923, 1925) * [[Venecio]] (1926, 1928) * [[Milano]] (1933) == Elektitaj ekspozicioj grupaj == * Parizo (1924, 1925) * Budapeŝto (1948, 1957, 1977) * [[Hódmezővásárhely]] (1966-) == Elektitaj pentraĵoj == * ''Regatta'' (1915) * ''Gótika'' (1917) * ''Kettős arckép'' (1919) * ''Kis parasztlány'' (1920) == Elektitaj skulptaĵoj == * ''Melankólia'' (gipsz, 1917) * ''Csók'' (1920) * ''Ülő női akt'' (1930) * ''Legelő birkák'' (1946) * ''Fák'' (1965) * ''Zivatar'' (1976) == Elektitaj literaturaj kontribuoj == * ''A mozgás ábrázolása'' (1921) * ''A kubizmus problémája. Csáky és szobrászata.'' (1926) * ''A XX. század művészete'' (1968) * ''Emlékezések, elmélkedések. Önarckép – számadás önmagamnak'' (2003) == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/02082.htm biografio hungare kun foto] * [https://web.archive.org/web/20220402165653/https://artportal.hu/lexikon-muvesz/bor-pal-34/ biografio hungare] * [https://nevpont.hu/palyakep/bor-pal-d860e biografio hungare] * [https://web.archive.org/web/20201020061454/http://intezet.nori.gov.hu/nemzeti-sirkert/budapest/farkasreti-temeto/bor-pal-beck-pal/ biografio hungare] * [https://web.archive.org/web/20201027201900/http://www.ekmk.hu/lexikon/talalatok3.php?beture=BOR%20P%C3%A1l biografio hungare] * [https://www.mek.oszk.hu/04000/04093/html/szocikk/10684.htm biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bor Pal}} [[Kategorio:Hungaraj pentristoj]] [[Kategorio:Hungaraj skulptistoj]] [[Kategorio:Hungaraj judoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 9bccqcuv5outwle243lrxi5quqicdb8 0 875828 9417377 8792718 2026-06-30T08:57:51Z Sj1mor 12103 Ŝanĝis celon de alidirektigilo, de [[Ĝermolisto de britaj esperantistoj#Thomas Hudson]] al [[Thomas Hudson (pentristo)]] 9417377 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Thomas Hudson (pentristo)]] aerr40r3svoeota8ojtcv4zyigka1aw 0 879195 9417125 8819651 2026-06-29T18:55:05Z ~2026-37289-93 259530 Mi forigas la nomon supozeble "en la hispana", ĉar neleĝa kaj neuzata de 1983. 9417125 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=ES-OR|situo sur mapo2=Hispanio|zomo=10}} '''A Gudiña''' estas [[Hispanio|hispana]] municipo en la [[provinco Oŭrenso]], en la aŭtonoma komunumo [[Galegio]]. Ĝi apartenas al la komarko Viana, en la ekstrema sudoriento de Galegio kaj de la provinco Oŭrenso. Ĝi havas populacion de {{Unuo|1180}} loĝantoj (2023). == Vidu ankaŭ == * [[A Gudiña-Porta de Galicia (stacidomo)]] [[Kategorio:A Gudiña| ]] [[Kategorio:Municipoj de la provinco Oŭrenso]] tgje45n0zvqmugwk47dgd4drikvxoyr 0 888985 9417479 9366995 2026-06-30T11:17:27Z Sj1mor 12103 9417479 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aktoro}} [[Dosiero:Herb_Niesobia.jpg|eta|261ra|Niesobia blazono, uzita de la nobla familio Mironov <ref>[https://mononews.ru/%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8B]</ref>]] [[Damo (titolo)|Damo]] '''Helen MIRREN''', DBE (nasknomo ''Helen Lydia Mironoff'', naskita la 26-an de julio 1945, en [[Londono]]) estas brita aktorino. Ŝi estas, interalie, gajnanto de [[Ora Globo]] kaj [[Oskar-premio|Oskaro]]. Mirren estas unu el la grandaj britaj aktorinoj, inkluzive en klasikaj roloj, kaj ankaŭ enkarnigis diversajn ŝekspirajn heroinojn sur scenejo. Pro sia rolo kiel Mrs. Wilson en la filmo ''Gosford Park'', ŝi estis nomumita por Oskaro en la 2001-datita Plejbone Flankaktorino kategorio. Ŝi iĝis konata al pli larĝa spektantaro en roloj kiel ekzemple ''Morgana'' en ''[[Excalibur (filmo)|Excalibur]]'', ''Chris Harper'' en ''Calendar Girls'' kaj ŝia portretado de [[Elizabeto la 2-a (Britio)|Elizabeto la 2-a]] en la filmo ''The Queen'' (reĝisorita de [[Stephen Frears]]), pro kiu ŝi estis premiita kiel Plej bona Aktorino ĉe la 79-a Akademia Premio en 2007. Ŝi estas la ununura aktorino kiu rolis ambaŭ reĝinoj Elizabeto <ref>{{cite news|title=Why Helen Mirren, at 75, remains the queen of acting|url=https://www.dw.com/en/why-helen-mirren-at-75-remains-the-queen-of-acting/a-52429296|access-date=20a de Oktobro 2020|website=[[Deutsche Welle]]|archive-date=22a de Oktobro 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022134325/https://www.dw.com/en/why-helen-mirren-at-75-remains-the-queen-of-acting/a-52429296|url-status=live}}</ref>. Unu el ŝiaj plej altprofilaj roloj estas kiel policenketisto Jane Tennison en la serio ''Prime Suspect''. == Filmaro == {| class="wikitable" !Jaro !Titolo !Rolo !Noto |- |1967 |''Herostratus'' | - | |- |1968 |''A Midsummer Night's Dream'' |Titania | |- |1969 |''Colpo rovente'' | - | |- |1969 |''Age of Consent'' |Cora Ryan | |- |1971 |''Cousin Bette'' |Valerie |televidserio |- |1972 |''Miss Julie'' |Miss Julie | |- |1972 |''Savage Messiah'' |Gosh Boyle | |- |1973 |''O Lucky Man!'' |Patricia | |- |1974 |''Bellamira'' |Bellamira |televidfilmo |- |1974 |''Coffin for the Bride'' |Stella McKenzie |televidfilmo |- |1975 |''Caesar and Claretta'' |Claretta Petacci |televidfilmo |- |1975 |''The Philanthropist'' |Celia |televidfilmo |- |1976 |''Hamlet'' |Ophelia/Gertrude | |- |1976 |''The Collection'' |Stella |televidfilmo |- |1978 |''As You Like It'' |Rosalind |televidfilmo |- |1979 |''The Quiz Kid'' |Joanne | |- | |''Oresteia'' |Cassandra |televidserio |- | |''Caligula'' |Caesonia | |- | |''S.O.S. Titanic'' |Stewardess Mary Sloan |televidfilmo |- |1980 |''Hussy'' |Beaty | |- | |''The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu'' |Alice Rage | |- | |''The Long Good Friday'' |Victoria | |- |1981 |''Mrs. Reinhardt'' |Mrs. Reinhardt |televidfilmo |- | |''Excalibur'' |Morgana | |- | |''A Midsummer Night's Dream'' |Titania |televidfilmo |- |1982 |''Cymbeline'' |Imogen |televidfilmo |- |1984 |''Cal'' |Marcella | |- | |''2010: The Year We Make Contact'' |Tanya Kirbuk | |- |1985 |''Heavenly Pursuits'' |Ruth Chancellor | |- | |''Coming Through'' |Frieda von Richtofen Weekley | |- | |''White Nights'' |Galina Ivanova | |- |1986 |''The Mosquito Coast'' |Patrino Fox | |- |1987 |''Cause célèbre'' |Alma Rattenbury |televidfilmo |- |1988 |''Pascali's Island'' |Lydia Neuman | |- |1989 |''When the Whales Came'' |Clemmie Jenkins | |- | |''The Cook, the Thief, His Wife and Her Lover'' |Georgina Spica | |- | |''Red King, White Knight'' |Anna |televidfilmo |- |1990 |''The Comfort of Strangers'' |Caroline | |- | |''Bethune: The Making of a Hero'' |Frances Penny Bethune | |- |1991 |''Prime Suspect'' |DCI Jane Tennison |televidfilmo |- | |''Where Angels Fear to Tread'' |Lilia Herriton | |- |1992 |''Prime Suspect 2'' |DCI Jane Tennison |televidfilmo |- |1993 |''The Hawk'' |Annie Marsh | |- | |''Prime Suspect 3'' |DCI Jane Tennison |televidfilmo |- |1994 |''Prince of Jutland'' |Geruth | |- | |''The Madness of King George'' |[[Reĝino Charlotte]] | |- |1995 |''The Snow Queen'' | |voĉo |- | |''Prime Suspect 4: The Lost Child'' |Supt. Jane Tennison |televidfilmo |- | |''Prime Suspect 4: Inner Circles'' |Supt. Jane Tennison |televidfilmo |- | |''Prime Suspect 4: Scent of Darkness'' |Supt Jane Tennison |televidfilmo |- |1996 |''Some Mother's Son'' |Kathleen Quigley | |- | |''Losing Chase'' |Chase Phillips |televidfilmo |- | |''Prime Suspect 5: Errors of Judgment'' |Supt. Jane Tennison |televidfilmo |- |1997 |''Critical Care'' |Stella | |- | |''Painted Lady'' |Maggie Sheridan |televidserio |- |1998 |''The Prince of Egypt'' |Reĝino |voĉo |- |1999 |''The Passion of Ayn Rand'' |Ayn Rand | |- | |''Teaching Mrs. Tingle'' |Mrs. Eve Tingle | |- |2000 |''Greenfingers'' |Georgina Woodhouse | |- |2001 |''The Pledge'' |Dokter | |- | |''No Such Thing'' |De bazin | |- | |''On the Edge'' |<small>(segmento "Happy Birthday")</small> |televidfilmo |- | |''Happy Birthday'' |Onderscheidende vrouw | |- | |''Last Orders'' |Amy Dodds | |- | |''Gosford Park'' |Mrs. Wilson | |- |2002 |''Georgetown'' |Annabelle Garrison |televidfilmo |- | |''Door to Door'' |Mrs. Porter |televidfilmo |- |2003 |''The Roman Spring of Mrs. Stone'' |Karen Stone |televidfilmo |- | |''Calendar Girls'' |Chris Harper | |- | |''Prime Suspect 6'' |Det. Supt. Jane Tennison |televidfilmo |- |2004 |''The Clearing'' |Eileen Hayes | |- | |''Raising Helen'' |Dominique | |- | |''Pride'' |Macheeba (voĉo) |televidfilmo |- |2005 |''The Hitchhiker's Guide to the Galaxy'' |Deep Thought (voĉo) | |- | |''Trailer for a Remake of Gore Vidal's Caligula'' |Tiberia | |- | |''Shadowboxer'' |Rose | |- | |''Elizabeth I'' |Elizabeth I |televidserio |- |2006 |''The Queen'' |HM Queen Elizabeth II | |- | |''Prime Suspect: The Final Act'' |DCS Jane Tennison |televidfilmo |- |2007 |''National Treasure: Book of Secrets'' |Emily Appleton | |- |2008 |''Inkheart'' |Elinor Loredan | |- |2009 |''State of Play'' |Cameron Lynne | |- | |''The Last Station'' |Sofya Tolstoy | |- |2010 |''Love Ranch'' |Grace Botempo | |- | |''The Debt'' |Rachel Singer | |- | |''The Tempest'' |Prospera | |- | |''Brighton Rock'' |Ida | |- | |''Legend of the Guardians: The Owls of Ga'Hoole'' |Nyra (voĉo) | |- | |''RED'' |Victoria | |- |2011 |''Arthur'' |Lilian Hobson | |- |2012 |''Hitchcock'' |Alma Reville | |- |2013 |''RED 2'' |Victoria | |- | |''Monsters University'' |Decaan Abigail Hardscrabble |voĉo |- |2014 |''The Hundred-Foot Journey'' |Madame Mallory | |- |2015 |''Woman in Gold'' |Maria Altmann | |- | |''Eye in the Sky'' |kolonel Katherine Powell | |- | |''Trumbo'' |Hedda Hopper | |- |2016 |''Collateral Beauty'' |Brigitte / "Death" | |- |2017 |''The Fate of the Furious'' (aka ''Fast & Furious 8)'' |Magdalene “Queenie” Shaw | |- |2017 |''The Leisure Seeker'' |Ella Spencer | |- |2018 |''The Nutcracker and the Four Realms'' |Patrino Ginger | |- |2019 |''Fast & Furious: Hobbs & Shaw'' |Magdalene “Queenie” Shaw | |- |2019 |''Anna'' |Olga | |- |2021 |''F9'' (aka ''Fast & Furious 9)'' |Magdalene “Queenie” Shaw | |- |2023 |''Shazam! Fury of the Gods'' |Hespera | |- |2023 |''Fast X'' |Magdalene “Queenie” Shaw | |- |2023 |''Barbie'' |La rakontanto |voĉo |- |2023 |''Golda'' |[[Golda Meir]] |} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://www.helenmirren.com/}} * {{IMDb nomo|545}} * {{IBDB nomo|53256}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Anglaj aktoroj]] [[Kategorio:Anglaj ateistoj]] [[Kategorio:Tony-premiitoj]] [[Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj]] [[Kategorio:Damoj Komandoroj de la Ordeno de Brita Imperio]] [[Kategorio:Akademia Premio por plej bona aktorino]] [[Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj]] [[Kategorio:Vivantaj homoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1945]] lh29tz600tx5wf9jqebhha9qd9lkni7 0 889489 9417059 9414946 2026-06-29T15:33:48Z Tonyo 735 9417059 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo | dato de naskiĝo = ĝis nun mankas informo }} '''Nicolás LÓPEZ ESCARTÍN''' (mortis la {{daton|4|11|2009}}<ref>"Bulteno de Hispana Esperanto-Federacio", n-ro 385 (2008), p. 2</ref>) estis [[hispanujo|hispana]] [[esperanto|esperantisto]]. Li esperantistiĝis en 1951 en [[Zaragozo]], kie li loĝis<ref>Antonio Marco Botella: [https://sites.google.com/site/fratecoamb/al-forpasintoj/2009---nicolas-lopez "Forpasis Nicolas López Escarti"] (nekrologeto)</ref>. Dum la 1960-a jardeko li multe kontribuis por la revuo [[Boletín]], kies redaktanto li estis inter 1963 kaj 1966. Lia edzino Pilar Zaragoza estis ankaŭ esperantistino kaj muzikpedagogino.<ref>Antonio Marco Botella: [https://sites.google.com/site/fratecoesperanto/frateco-2014-2020/2014---17/2014---forpasis-pilar-zaragoza "2014 - Forpasis Pilar Zaragoza"] (nekrologeto)</ref> ==Tradukoj== *''Hispanio por vi'', broŝuro de la Ministerio pri Informado kaj Turismo de Hispanio *''[[Vojo (libro)|Vojo]], de [[José María Escrivá de Balaguer]], baza verko de la religia sekto [[Opus Dei]] ===Recenzo=== *Maximo. '''Hispanio por vi'''. Eld. Subsecretaría de Información y Turismo, Madrid, 1965(?) {{citaĵo|Jen informplena broŝuro en plaĉa [[formato]], agrabla tipografia aranĝo kaj kun multaj vivaj desegnitaj ilustraĵoj. La broŝuro donas informojn ne nur pri tio, kion vi povos vidi en la lando, sed ĝi donas ankaŭ multajn valorajn [[informo]]jn pri la karaktero de la hispanoj, ĝi eĉ diras al vi, kiun opinion havas la hispanoj pri la diversaj specoj de turistoj. Laŭ la teksto en la broŝuro mem ĝi ne estas turisma gvidilo pri Hispanio, nek profunda studo pri ĝiaj estinteco kaj estanteco. Krom neeviteblaj kaj utilaj esceptoj ĝi ne enhavas detalan [[informado]]n nek pritraktas detale la historion aŭ nuntempan estadon de la [[lando]], sed ĝi referencas al la fontoj, el kiuj vi povos ĉerpi tiujn detalaĵojn. Ĝi ĵetas rigardojn sur la diversajn terenojn kaj kampojn, kiuj estas interesaj por tiu, kiu ŝatus viziti tiun sunbanitan landon, kiu radikas en malnovega kulturo, kaj kiu havas tiel fierajn tradiciojn. Kompreneble ĝi priskribas la geografion de la lando kaj donas al vi informojn pri la trafikaj kaj pasportaj faktoj. Prezojn kaj monon ĝi traktas kaj donas ankaŭ konsilojn kaj utilajn informojn pri butikumo. Kvankam traktita sur malpli ol unu paĝo la [[hispana pentrarto|hispana pentroarto]] estas bone prilumita en superrigardo. Vi ekscias pri la influo de Grekujo kaj Romio. Vi aŭdas pri konstruado de la gotikaj katedraloj kaj pri tio, ke [[Francisco de Goya|Goya]] revoluciigis la hispanan kaj universalan pentroarton. En la [[Muzeo Prado|Prado-muzeo]] en [[Madrido]] oni vidas la plej fabelan pentroverkaron el la universala pentroarto. Kiel atendite priskribo de la taŭroludoj okupas ne malpli ol 5 paĝojn, kiuj donas vivan priskribon. Ankaŭ pri la trijara enlanda milito, kiu kondukis al la nuntempa reĝimo, estas informite. En mia lando la gazetoj informas, ke en Hispanio la komfortaj someraj vestoj kiel ekzemple «la [[bikino|bikinio]]» estas severe malpermesitaj. La [[broŝuro]] kontraŭdiras tion donante konsilojn pri la uzado. Ankaŭ pri salutmanieroj, fumado, trinkado kaj pri invitoj troviĝas multaj konsiloj. La broŝuro finas jene: «Se vi legis la lastan parton de ĉi tiu broŝuro kun iom da atento, permesu al ni, ke ni, krom danki al vi pro tio gratulu al vi kaj al ni. Ni enkalkulas vin kiel amikon, kiu konas nin sufiĉe bone antaŭ ol alveni. Sincere ni diras al vi: Hispanio por vi, amiko». La aŭtoro nomas sin Máximo kaj li mem faris ankaŭ la tutan aranĝon, [[kovrilo]]n kaj desegnaĵojn, kiuj aperas en du koloroj. La traduko estas farita de Nicolás L. Escartin, kies facile komprenebla lingvo troviĝas sur plej alta nivelo. La prezo estas ridinde malalta, nome 1O pesetoj, kaj mi varme rekomendas al vi nepre aĉeti unu ekzempleron ĉe: Subsecretaría de Turismo. Ĝi pli ol valoras tiun sumeton. Koran gratulon al la iniciatintoj pri la eldono en la internacia lingvo.|[[Ib Schleicher|IB SCHLEICHER]]. [[Boletín]] nº 154 (mar 1966)}} ==Notoj== <references/> {{DEFAULTSORT:Lopez Escartin, Nicolas}} [[kategorio:Hispanaj esperantistoj]] [[kategorio:Mortintoj en 2009]] [[kategorio:Redaktoroj]] {{Unua}} swfqarkixqzlmy8zczru8a6xf0r2yg8 0 901611 9417432 9027933 2026-06-30T10:15:50Z Sj1mor 12103 9417432 wikitext text/x-wiki {{aliaj signifoj|kantono Mecklenburg}}{{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Mecklenburg |bildo= {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |ĉefurbo= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}}'' |plej_granda_urbo= |subŝtato= Virginio |mapo= Map of Virginia highlighting Mecklenburg County.svg |areo_suma_km2= {{#invoke:Wikidata|claim|P2046}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}}} |censa_jaro={{#invoke:Wikidata|claim|P1082|qualifier=P585|parameter=time:Y}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono= [[UTC-6]], somere [[UTC-5]] |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}} |zomo = 8 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} }} La '''kantono Mecklenburg''' - [[angle]] ''Mecklenburg County'' - estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Virginio]]. La administra centro estas la urbo ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}}''. La kantono estis fondita en [[1765]]. Ĝi ricevis sian nomon laŭ {{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}}. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². El la kantona teritorio cetere {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}} }} }} kvadrataj kilometroj estas tera areo kaj {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}} }} kvadrataj kilometroj estas akva areo. La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266ra|{{centre|... en la kantona ĉefurbo}}]] |[[Dosiero:bildo|eta|maldekstra|266ra|{{centre|... same en ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''}}]] |} --> {{projektoj}} {{kantonoj de Virginio}} {{Ĝermo|Virginio}} {{DEFAŬLTORDIGO:Mecklenburg}} [[Kategorio:Kantonoj de Virginio]] b6rd9srzqa18r6wwh3ypc7gz66pl9yj 0 905438 9417000 9058139 2026-06-29T14:19:24Z Sj1mor 12103 9417000 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''{{Paĝonomo}},''' laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Bedő Rudolf''' estis [[Hungario|hungara]] [[fabriko|fabrikisto]], [[artokolektisto]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM45737 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=666385&date=2025-03-24 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1891|5|31}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|1978|2|18}} en Budapeŝto. == Biografio == {{Paĝonomo}} devenis el [[juda]] familio. Li maturiĝis en luterana [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo en 1909, poste li studis ĝis 1913 en [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Reĝa Teknikuniversitato palatino József]], samtempe en [[Ekonomia Universitato (Budapeŝto)|Komerca Akademio de Budapeŝto]]. Post la diplomo li studvojaĝis, poste li laboris en la familia kemia [[fabriko]] en [[Nagybánya]], kie li vizitis ankaŭ pentristan lernejon de [[János Thorma]]. Li batalis dum la [[1-a mondmilito]], sed li frue vundiĝis kaj perdis unu el piedoj, eĉ li estis militkaptito (1914-1916). Hejmenveninta li laboris en la fabriko, ekde 1925 li estis jam posedanto kaj fabrikestro. Post la [[2-a mondmilito]] li vivis en Budapeŝto. Jam ekde la studentaj jaroj li komencis kolekti [[litografio]]jn, poste pentraĵojn, kaj aliajn aĵojn, ankaŭ eksterlandajn. Li ankaŭ kontribuis artikolojn pri la arthistorio. Lia edzino helpis al kolektado de artaĵoj. == Elektitaj kontribuoj == * ''A magyar bányászattörténet művészi dokumentumai.'' (1951) * ''Alexandra Pavlovna magyarországi arcképe.'' (1954) * ''[[Canaletto]]. [[Bernardo Bellotto]] és [[Antonio Canal]].'' (1961, 2-a pligrandigita eldono: 1967) * ''Ein Doppelporträt des Michaels Sweerts.'' (1962) * ''Kádár Béla emlékkiállítása.'' (kun [[Rezső Szíj]], 1971) == Fontoj == * [https://nevpont.hu/palyakep/bedo-rudolf-aa68c biografio hungare] * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/01364.htm biografio hungare] * [https://mek.oszk.hu/04000/04093/html/szocikk/10477.htm biografio hungare] * [http://beszelo.c3.hu/cikkek/budapest-mugyujtok-varosa pri la kolektaĵo] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bedo Rudolf}} [[Kategorio:Hungaraj fabrikistoj]] [[Kategorio:Hungaraj artkolektistoj]] [[Kategorio:Hungaraj judoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} e5xndzi5ol57rpfjkdyvurp76yjvj99 0 906256 9417392 9396266 2026-06-30T09:21:10Z Sj1mor 12103 9417392 wikitext text/x-wiki {{informkesto artisto}} '''John WOLLASTON''' (n. en [[1710]] - m. en [[1775]]) estis [[Anglio|angla]] [[pentristo]] de la [[18-a jarcento]] specialiĝinta pri [[portreto]]j kaj aktiva ĉefe en [[Dek Tri Kolonioj|kolonia Nordameriko]]. Li estis unu el la malmultaj pentristoj, kiuj enkondukis la anglan stilon de [[rokoko]] en la nordamerikajn koloniojn de [[Britio]].<ref name=Worcester>{{cite web|url=http://www.worcesterart.org/Collection/Early_American/Artists/wollaston/biography/content.html|title=John Wollaston|publisher=[[Worcester Art Museum]]|accessdate=June 8, 2009}}</ref> ==Biografio== Malmulte estas konata pri la frua vivo de Wollaston. Oni kredas ke li estis filo de pentristo, naskita en [[Londono]]. Iuj fontoj donas la nomon de lia patro ankaŭ kiel John Wollaston.<ref name=NGA>{{cite web|url=http://www.nga.gov/cgi-bin/tbio?tperson=1981|title=John Wollaston|publisher=[[National Gallery of Art]]|accessdate=May 1, 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090512111352/http://www.nga.gov/cgi-bin/tbio?tperson=1981|archivedate=May 12, 2009}}</ref> Aliaj, citante la verkon de [[Horace Walpole]], ''Anecdotes of Painting in England'' ([[1765]]), sugestas ke lia patro nomiĝis John Woolston kaj ke li poste ŝanĝis sian nomon al Wollaston.<ref name="answers">{{Cite journal |author=author |first=Unknown |title=Biography |url=http://www.answers.com/topic/john-wollaston-2 |website=Answers.com |accessdate=May 1, 2009 }}</ref> Simile, malmulte estas konata pri lia arta trejnado. [[Charles Willson Peale]], en letero datita je [[1812]] kaj adresita al sia filo [[Rembrandt Peale|Rembrandt]], mencias ke Wollaston estis trejnita en Londono de ŝtofopentristo, sed nenio plu estas dokumentita. Stile, la verkoj de Wollaston montras ian similecon al la portretoj de [[Thomas Hudson]] kaj [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], inter aliaj. Oni sugestis ke lia instruisto estis [[Joseph van Aken]], kiu pentris la ŝtofon en la verkoj de ĉi tiuj kaj aliaj artistoj de la epoko.<ref name=NGA/> Ke Wollaston konsideris sin anglo pli ol usonano videblas en la etikedo sur la dorso de portreto de William Smith, Jr., pentrita en [[1751]]. La etikedo priskribas la artiston kiel "Johnannes Wollaston Londoniensis".<ref name=Worcester/> == Referencoj == {{Projektoj}} {{referencoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Wollaston, John}} [[Kategorio:Britaj pentristoj]] bmjkx9bxjm28zizrl6ooamyo64krelt 0 911894 9417380 9359192 2026-06-30T09:07:24Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Allan Ramsay (skota poeto)]] al [[Allan Ramsay (poeto)]] 9359192 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Allan RAMSAY''' (n. la 15-an de oktobro 1686 en Leadhills, [[Lanarkshire]], [[Skotlando]] – m. la 7-an de januaro 1758 en [[Edinburgo]]) estis skota poeto, eldonisto kaj folkloristo. Li kolektis baladojn kaj kontribuis al la konservado de antikva popola poezio. Li vivtenis sin kiel perukisto ,kaj lia perukbutiko situis sur la Grassmarket de Edinburgo. Li fariĝis membro de la ''Easy Club''. Kune kun sia filo Allan Ramsay Junior kaj kelkaj aliaj samideanoj, inkluzive de la arkitekto William Adam, li fondis la malsukcesan Lernejon de Sankta Luko en 1729.  Ramsay redaktis la verkojn de [[Robert Henryson]], [[William Dunbar]] kaj aliaj skotaj poetoj de la malfrua Mezepoko kaj kolektis skotajn [[popolkanto]]<nowiki/>jn. [[Robert Burns]] tre admiris lin, kaj Theodor Fontane (1819–1898) mencias lin en sia vojaĝraporto "Beyond the Tweed" (1860). <ref>Greaves, R. (2011), ''Allan Ramsay's Fables & Tales: A New Collected Edition from his manuscripts and prints'', Volume I: Fables, pp. XI</ref> == Verkaro == * ''The Tea Table Miscellany'', 4 Bände, 1724–1732 * ''The Evergreen'', 1724 * ''The gentle Shepherd'', 1725 * ''Thirty Fables'' == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.eighteenthcenturypoetry.org/authors/pers00182.shtml Allan Ramsay] ĉe la Dekoka-Jarcenta Poezio Arkivo (ECPA) * {{Gutenberg|id=34694}} {{Bibliotekoj}}{{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj bibliotekistoj]] [[Kategorio:Skotaj eldonistoj]] [[Kategorio:Skotaj poetoj]] ln5n88exe9cj5xc003vui0nmyeg2aqp 9417400 9417380 2026-06-30T09:28:59Z Sj1mor 12103 9417400 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} [[Dosiero:Statue of Allan Ramsay, Edinburgh-2.jpg|eta|280ra|Skulptaĵo de Allan Ramsay far de [[John Steel]] en [[Edinburgo]]]] '''Allan RAMSAY''' (n. la 15-an de oktobro 1686 en Leadhills, [[Lanarkshire]], [[Skotlando]] – m. la 7-an de januaro 1758 en [[Edinburgo]]) estis skota poeto, eldonisto kaj folkloristo. Li kolektis baladojn kaj kontribuis al la konservado de antikva popola poezio. Li vivtenis sin kiel perukisto ,kaj lia perukbutiko situis sur la Grassmarket de Edinburgo. Li fariĝis membro de la ''Easy Club''. Kune kun sia filo Allan Ramsay Junior kaj kelkaj aliaj samideanoj, inkluzive de la arkitekto William Adam, li fondis la malsukcesan Lernejon de Sankta Luko en 1729.  Ramsay redaktis la verkojn de [[Robert Henryson]], [[William Dunbar]] kaj aliaj skotaj poetoj de la malfrua Mezepoko kaj kolektis skotajn [[popolkanto]]<nowiki/>jn. [[Robert Burns]] tre admiris lin, kaj Theodor Fontane (1819–1898) mencias lin en sia vojaĝraporto "Beyond the Tweed" (1860). <ref>Greaves, R. (2011), ''Allan Ramsay's Fables & Tales: A New Collected Edition from his manuscripts and prints'', Volume I: Fables, pp. XI</ref> == Verkaro == * ''The Tea Table Miscellany'', 4 Bände, 1724–1732 * ''The Evergreen'', 1724 * ''The gentle Shepherd'', 1725 * ''Thirty Fables'' == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.eighteenthcenturypoetry.org/authors/pers00182.shtml Allan Ramsay] ĉe la Dekoka-Jarcenta Poezio Arkivo (ECPA) * {{Gutenberg|id=34694}} {{Bibliotekoj}}{{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj bibliotekistoj]] [[Kategorio:Skotaj eldonistoj]] [[Kategorio:Skotaj poetoj]] 5qjbv9nw8xz7dldo1l9daqgoqhv8jri 9417402 9417400 2026-06-30T09:30:57Z Sj1mor 12103 9417402 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} [[Dosiero:Statue of Allan Ramsay, Edinburgh-2.jpg|eta|280ra|Skulptaĵo de Allan Ramsay far de [[John Steel]] en [[Edinburgo]]]] '''Allan RAMSAY''' (n. la 15-an de oktobro 1686 en Leadhills, [[Lanarkshire]], [[Skotlando]] – m. la 7-an de januaro 1758 en [[Edinburgo]]) estis skota poeto, eldonisto kaj folkloristo, patro de la samnoma pentristo, la fama portretisto [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] (1713-1784). Li kolektis baladojn kaj kontribuis al la konservado de antikva popola poezio. Li vivtenis sin kiel perukisto ,kaj lia perukbutiko situis sur la Grassmarket de Edinburgo. Li fariĝis membro de la ''Easy Club''. Kune kun sia filo Allan Ramsay Junior kaj kelkaj aliaj samideanoj, inkluzive de la arkitekto William Adam, li fondis la malsukcesan Lernejon de Sankta Luko en 1729.  Ramsay redaktis la verkojn de [[Robert Henryson]], [[William Dunbar]] kaj aliaj skotaj poetoj de la malfrua Mezepoko kaj kolektis skotajn [[popolkanto]]<nowiki/>jn. [[Robert Burns]] tre admiris lin, kaj Theodor Fontane (1819–1898) mencias lin en sia vojaĝraporto "Beyond the Tweed" (1860). <ref>Greaves, R. (2011), ''Allan Ramsay's Fables & Tales: A New Collected Edition from his manuscripts and prints'', Volume I: Fables, pp. XI</ref> == Verkaro == * ''The Tea Table Miscellany'', 4 Bände, 1724–1732 * ''The Evergreen'', 1724 * ''The gentle Shepherd'', 1725 * ''Thirty Fables'' == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.eighteenthcenturypoetry.org/authors/pers00182.shtml Allan Ramsay] ĉe la Dekoka-Jarcenta Poezio Arkivo (ECPA) * {{Gutenberg|id=34694}} {{Bibliotekoj}}{{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj bibliotekistoj]] [[Kategorio:Skotaj eldonistoj]] [[Kategorio:Skotaj poetoj]] 26twaqfnj5pi4qt0zyd215thbop79u9 9417403 9417402 2026-06-30T09:31:21Z Sj1mor 12103 9417403 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} [[Dosiero:Statue of Allan Ramsay, Edinburgh-2.jpg|eta|280ra|Skulptaĵo de Allan Ramsay far de [[John Steell]] en [[Edinburgo]]]] '''Allan RAMSAY''' (n. la 15-an de oktobro 1686 en Leadhills, [[Lanarkshire]], [[Skotlando]] – m. la 7-an de januaro 1758 en [[Edinburgo]]) estis skota poeto, eldonisto kaj folkloristo, patro de la samnoma pentristo, la fama portretisto [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] (1713-1784). Li kolektis baladojn kaj kontribuis al la konservado de antikva popola poezio. Li vivtenis sin kiel perukisto ,kaj lia perukbutiko situis sur la Grassmarket de Edinburgo. Li fariĝis membro de la ''Easy Club''. Kune kun sia filo Allan Ramsay Junior kaj kelkaj aliaj samideanoj, inkluzive de la arkitekto William Adam, li fondis la malsukcesan Lernejon de Sankta Luko en 1729.  Ramsay redaktis la verkojn de [[Robert Henryson]], [[William Dunbar]] kaj aliaj skotaj poetoj de la malfrua Mezepoko kaj kolektis skotajn [[popolkanto]]<nowiki/>jn. [[Robert Burns]] tre admiris lin, kaj Theodor Fontane (1819–1898) mencias lin en sia vojaĝraporto "Beyond the Tweed" (1860). <ref>Greaves, R. (2011), ''Allan Ramsay's Fables & Tales: A New Collected Edition from his manuscripts and prints'', Volume I: Fables, pp. XI</ref> == Verkaro == * ''The Tea Table Miscellany'', 4 Bände, 1724–1732 * ''The Evergreen'', 1724 * ''The gentle Shepherd'', 1725 * ''Thirty Fables'' == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.eighteenthcenturypoetry.org/authors/pers00182.shtml Allan Ramsay] ĉe la Dekoka-Jarcenta Poezio Arkivo (ECPA) * {{Gutenberg|id=34694}} {{Bibliotekoj}}{{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj bibliotekistoj]] [[Kategorio:Skotaj eldonistoj]] [[Kategorio:Skotaj poetoj]] mx15gk0n9hfcd6nh2ghrax9k2me6v6g 0 913051 9416907 9362862 2026-06-29T12:03:17Z ThomasPusch 1869 /* Infrastrukturo */ 9416907 wikitext text/x-wiki '''Turismo en Grekujo''' estas unu el la plej gravaj sektoroj de la landa ekonomio. [[Grekujo]] estas unu el la [[Ranglistoj de MOT|plej vizitataj turismejoj]] de [[Eŭropo]] ekde proksimume 1970. Turismo estas stimulata de vasta ŝato al [[Kulturo de Grekio|greka kulturo]] kaj [[Historio de Grekio|greka historio]], kiun spegulas ĝiaj 19 [[Monda heredaĵo en Grekujo|mondaj heredaĵoj laŭ Unesko]], inter la [[Listo de mondaj heredaĵoj|plej multaj por unu lando]] en Eŭropo kaj en la mondo,<ref name="Unesco">{{cite web|title=Greece Properties inscribed on the World Heritage List (19)|access-date=2025-05-26|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/gr|publisher=[[UNESCO]] }}</ref> kaj de ĝiaj [[Listo de landoj laŭ marborda longo|longa marbordo]], multaj [[Listo de insuloj de Grekujo|insuloj]], kaj belaj strandoj. <ref>{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=NusCmIGiCg8C&pg=PA369&dq=%22Glorious+beaches%22+Greece&ei=DA4JSd-cJ5rStQPLqqyQAg |title=Greece |edition=7th|first1=Paul |last1=Hellander |first2=Kate |last2=Armstrong |date=2006 |publisher=[[Lonely Planet]]|isbn=978-1740597500 |pages=1-772|via=[[Google Books]]}}</ref> En 2023 Grekujo estis la 10-a plej vizitata lando de la mondo, kun proksimume 33 milionoj da turistoj.<ref>{{cite web|url=https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/ |title=Ranked: The 10 Most Visited Countries in 2023|date=2024-06-24 |first=Bruno |last=Venditti |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528092946/https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/|archive-date=2025-05-28 }}</ref> [[File:Egremni beach.JPG|thumb|280px|La sablo[[strando]] de [[Engremni]] en la greka insulo [[Lefkado|Leŭkado]], fama pro sia klara blua akvo,<ref>{{cite web|title=13 Places Where You Can See the Bluest Water in the World |date=2024-12-22|first=Melissa |last=Locker |url=https://www.travelandleisure.com/trip-ideas/nature-travel/bluest-water-destinations#intro |publisher=[[Travel + Leisure]] |access-date=2025-05-25}}</ref> estas populara turismejo.]] Grekujo estas unu el la plej popularaj celoj de [[GLAT-turismo]] en [[Eŭropo]]. Ankaŭ gravas [[religia turismo]] kaj [[pilgrimado]], [[ekoturismo]], [[konferenco|kongresa]] turismo, kaj [[medicina turismo]], kaj oni klopodas pli reklami sezonan turismon. Inter la plej popularaj turismejoj estas la ĉefurbo [[Ateno]], la insuloj [[Santorino]], [[Mikonoso|Mikono]], [[Rodoso]], [[Korfuo]] kaj [[Kreto (insulo)|Kreto]], kaj la duoninsulo [[Ĥalkidiko]]. == Historio == La radikoj de turismo en Grekujo estas spureblaj jam en antikva tempo. Kulturaj interŝanĝoj okazis inter la kolonioj de Granda Grekujo kaj la frua Roma Respubliko. Jarcentojn poste, kiam [[Antikva Romo|Romo]] dominis la Mediteraneon, Grekujo fariĝis [[romia provinco|roma provinco]] kaj [[grekoj]] fariĝis [[roma civitaneco|romaj civitanoj]], la rezulta kultura interŝanĝo tiris grandan nombron da [[antikva roma turismo|romaj turistoj]] al famaj centroj de greka filozofio kaj scienco, kiel Ateno, [[Korinto]] kaj [[Tebo (Grekio)|Tebo]]. Amas[[turismo]] en moderna Grekujo ekfloris en la jardekoj de 1960 kaj 1970.<ref>{{cite web|url=https://en.protothema.gr/2023/09/07/the-most-over-touristed-cities-in-europe-two-greece-cities-infographic/|title=The Most ‘Over-Touristed’ Cities in Europe – Two Greece Cities (infographic)|date=2025-09-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528100444/https://en.protothema.gr/2023/09/07/the-most-over-touristed-cities-in-europe-two-greece-cities-infographic/|archive-date=2025-05-28}}</ref><ref name="goldgrec">{{cite web|url=https://www.greece-is.com/the-golden-age-of-greek-tourism/|title=The Golden Age of Greek Tourism|date=2020-01-08 |website=greece-is.com |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250421182812/https://www.greece-is.com/the-golden-age-of-greek-tourism/ |archive-date=2025-04-21}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cntraveler.com/story/how-the-greek-islands-became-one-of-the-worlds-biggest-tourist-destinations |title=How the Greek Government's Minimalist Hotels Turned the Islands into a Tourist Hotspot|first=Mark|last=Ellwood|publisher=[[Condé Nast Traveler]]|date=2020-06-02|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226231908/https://www.cntraveler.com/story/how-the-greek-islands-became-one-of-the-worlds-biggest-tourist-destinations |archive-date=2024-12-26}}</ref><ref>{{cite web|url=https://neoskosmos.com/en/2020/05/18/uncategorized/a-journey-to-greeces-tourism-campaigns-from-archaeology-to-sharing-authentic-experience-and-values/ |title=A journey to Greece’s tourism campaigns: from archaeology to sharing authentic experience and values|date=2020-05-18|publisher=[[Neos Kosmos (newspaper)| Neos Kosmos]] |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528095600/https://neoskosmos.com/en/2020/05/18/uncategorized/a-journey-to-greeces-tourism-campaigns-from-archaeology-to-sharing-authentic-experience-and-values/ |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eteron.org/en/tourism-in-greece-a-society-that-ponders-on-the-pros-and-cons/|title=Tourism in Greece: A society that ponders on the pros and cons |date=2024-08-09|first=Christos|last=Papagiannis |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528100107/https://eteron.org/en/tourism-in-greece-a-society-that-ponders-on-the-pros-and-cons/|archive-date=2025-05-28}}</ref> Dum tiu tempo grandaskalaj hoteloj kaj similaj ejoj konstruiĝis, kaj la nombro da internaciaj turistoj pligrandiĝis tra la jaroj.<ref name="goldgrec" /> Internaciaj eventoj kiel la [[Somera Olimpiko 2004]] kaj la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2006]], ambaŭ en Ateno, multe kreskigis turismon al Grekujo, kaj ankaŭ grandaj, ŝtatfinancitaj kulturaj infrastrukturaĵoj kiel la [[Akropola Muzeo]] kontribuis al la enfluo. [[Tesaloniko]] estis la [[Eŭropa Junulara Ĉefurbo]] en 2014. {{granda dosiero|SantoriniPartialPano.jpg|800px|align-cap=center|Panorama vido de la [[Santorina Kaldero]], fotita el Ia}} == Infrastrukturo == Kiel relative riĉa lando dependanta de turismo, Grekujo havas tre ampleksan turisman infrastrukturon. La konstruaĵoj estas ege plibonigitaj post la [[Somera Olimpiko 2004 |Olimpiko de Ateno en 2004]] kaj daŭre kreskas, kun pluraj gravaj konstruaĵoj farataj, precipe en lokoj kie la turismo estas malpli amasa.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/jimdobson/2024/03/02/greece-hotel-development-is-booming-with-60-new-properties-announced/|title=Greece Hotel Development Is Booming With 60 New Properties Announced |first=Jim |last=Dobson |publisher=[[Forbes]] |date=2024-03-02|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528102459/https://www.forbes.com/sites/jimdobson/2024/03/02/greece-hotel-development-is-booming-with-60-new-properties-announced/ |archive-date=2025-05-28}}</ref> ===Plaĝoj=== {{Situo sur mapo/multaj | Grekio |Mapospeco=reliefo |Floso=right |Larĝo=350 |Titolo=Plaĝoj |Lat1_deg=35.240117 |Lon1_deg=24.809269 |Teksto=Kreto |Lat2_deg=36.891506 |Lon2_deg=27.287723 |Teksto2=Koo |Lat3_deg=39.624262 |Lon3_deg=19.921678 |Teksto3=Korfuo |Lat4-g=38.175368 |Lon4-g=20.569218 |Teksto4=Cefalonio |Lat5-g=37.787033 |Lon5-g=20.899876 |Teksto5=Zakinto |Lat6-g=39.163520 |Lon6-g=23.490167 |Teksto6=Skiato |Lat7-g=40.053601 |Lon7-g=23.406170 |Teksto7=[[Ĥalkidiko]] }} Popularaj plaĝaj stacioj estas konstruitaj interalie en Kreto, Rodoso, Koo, Korfuo, Cefalonio, Zakinto, kaj Skiato, kaj vizitiĝas de milionoj da eksterlandaj turistoj en ĉiu jaro.<ref>{{cite web|url=http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/News/Lists/List/Attachments/408/ENG-GreekTourismHotels2013.pdf|title=Performance of Greek Tourism and developments in the basic figures of the Greek Hotel Market 2011-2012|year=2013|pages=1-66|access-date=2018-06-03|archive-date=2017-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918174105/http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/News/Lists/List/Attachments/408/ENG-GreekTourismHotels2013.pdf|url-status=dead}}</ref> La unua [[integrita distrostacio]] de Grekujo estos [[Hotelo & Kazino Hard Rock Ateno]] kiam ĝi malfermiĝos en 2027. <ref>[https://www.travelweekly.com/Travel-News/Hotel-News/Hard-Rock-first-hotel-casino-Europe Hard Rock's first hotel casino in Europe is under construction in Athens]</ref><ref>[https://hotel.hardrock.com/news/hard-rock-international-breaks-ground-on-hard-rock-hotel-and-casino-athens/ Hard Rock International Breaks Ground on Hard Rock Hotel & Casino Athens]</ref> === Hoteloj === <gallery> File:Porto Carras Sithonia.jpg|La kvinstela Hotela Stacio [[Porto Carras]] en [[Ĥalkidiko]] gastigis la kunsidon de gvidantoj de la [[Eŭropa Unio]] en 2003 File:Unnamed Road, Kerkira 490 83, Greece - panoramio.jpg|Hotelo en [[Korfuo]] File:Imaret Hotel Kavala@20171023 04.jpg|Hotelo Imaret en [[Kavala]] File:Thessaloniki, Greece - panoramio (2).jpg|[[Makedonia Palace]] en [[Tesaloniko]] File:GDM Megaron Luxury Hotel.jpg|Hotelo Megaron en [[Iraklio]] File:Hotel Pyrgos Mytilinis.JPG|Hotelo Pyrgos en [[Mitileno]] File:Navarino Dunes panorama.jpg|Costa Navarino en [[Mesenio]] File:Ощущение комфорта и умиротворения. Blue Palace, a Luxury Collection Resort ^ Spa Hotel и несколько вилл. Elounda. Lasithi. Crete. Greece. Июль 2013 - panoramio.jpg|Hoteloj en [[Elounda|Elunda]], Kreto File:Sani Resort.jpg|Banstacio Sani en Sani, [[Ĥalkidiko]] File:Kyrimai-hotel.jpg|Hotelo Kyrimai en Mani, [[Mesenio]] </gallery> La Greka Ĉambro de Hoteloj en 2016 nombris hotelojn kaj hotellitojn de Grekujo jene:<ref>{{cite web |url=http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/library/DocLib/Total-Country_2016.pdf |title= Hotel industry capacity in Greece 2016 - Total country |language=el|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213082433/http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/library/DocLib/Total-Country_2016.pdf|archive-date=2016-12-13}}</ref> {| class="wikitable" |- !Takso (steloj) !Hoteloj !Litoj |- |5-stelaj |444 |137,210 |- |4-stelaj |1,412 |203,203 |- |3-stelaj |2,472 |185,560 |- |2-stelaj |3,990 |210,365 |- |1-stelaj |1,412 |52,215 |- !Totalo |9,730 |788,553 |} === Jaĥthavenoj === Grekujo havas 51 [[jaĥthaveno]]jn kaj 14,661 ŝipligejojn, kiuj liveras ŝipparkajn lokojn, brulaĵon, akvon, elektron, telefonadon, kaj aliajn servojn. Kelkaj el la plej evoluintaj kaj uzataj jaĥthavenoj de Grekujo situas malmultajn kilometrojn for de la centro de Ateno. La havenoj de [[Alimos]] kaj [[Flisvos]], en la bordo sude de Ateno, kune havas spacon por pli ol 1800 ŝipoj. === Varmaj fontoj kaj kuraclokoj === Grekujo havas 752 varmajn [[akvofonto|fontojn]]. Multaj klasifikiĝas kiel kuracaj de la Nacia Instituto por Geografia kaj Minerala Esplorado. Kelkaj estis konataj kaj uzataj jam en la antikveco, kiam kuraca turismo al varmaj fontoj estis unu el la plej fruaj specoj de turismo. En 1983 fondiĝis la Greka Asocio de [[Termofonto|Varmfontaj]] Municipoj.<ref>{{cite web|url=https://thermalsprings.gr/iamatikoi-fysikoi-poroi/|title=Recognitions of Healing Thermal Springs in Greece|publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs|access-date=2025-05-26}}</ref> Kelkaj antikvaj kuracostacioj situis en [[Edhipsos]], konata jam en la tempo de [[Aristotelo]],<ref name="aidipsoscite">{{cite web|url=http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/141-aidipsos-en|title=Aidipsos – Municipality of Istiaia |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20170214101211/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/141-aidipsos-en|archive-date=2017-02-14}}</ref> Lutraki, menciita de [[Ksenofonto]],<ref name="loutraki158">{{cite web|url=http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/80-thermal-springs-presentation/peloponnese/158-loutraki-agioi-theodoroi-en|title=Loutraki Agioi Theodoroi |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20170214004329/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/80-thermal-springs-presentation/peloponnese/158-loutraki-agioi-theodoroi-en|archive-date=2017-02-14}}</ref> Traianupoli,<ref>{{cite web|url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/83-thermal-springs-presentation/east-macedonia-and-thrace/131-traianoupoli-en |title=Traianoupoli – Municipality of Alexandroupoli |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325210344/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/83-thermal-springs-presentation/east-macedonia-and-thrace/131-traianoupoli-en |archive-date=2019-03-25}}</ref> fondita de la imperiestro [[Trajano]] en la 2-a jarcento, kaj aliaj atestiĝas de la bizanca periodo, kiel la varma banejo de [[Langadhas]].<ref>{{cite web |url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/74-thermal-springs-presentation/central-macedonia/118-lagkada-en |title=Lagkadas – Municipality of Lagkadas | publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327190758/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/74-thermal-springs-presentation/central-macedonia/118-lagkada-en |archive-date=2019-03-27}}</ref> Fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a ĉirkaŭis la varmajn fontojn hoteloj kaj restoracioj celitaj por eksterlandanoj, kaj pluraj eminentuloj en Grekujo kaj la grekaj partoj de la Otomana Imperio investis en turisma infrastrukturo kaj turismejoj.<ref>{{cite web|url=https://topostext.org/place/392265SArt |title=Artemis Thermia sanct. (Lesbos) Thermi|website=topostext.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528112034/https://topostext.org/place/392265SArt |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.lesvos.com/sarlitza-pallas/index.htm |title=Sarlitza Pallas Hotel - History|website=lesvos.com|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528112312/https://www.lesvos.com/sarlitza-pallas/index.htm |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://welcometolesvos.com/location/loutropoli-thermis/|title=Loutropoli Thermis |website=welcometolesvos.com |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528112508/https://welcometolesvos.com/location/loutropoli-thermis/ |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=gODmkfh6iK8|title=Sarlitza Palace Hotel, Thermi – Lesvos|date=2012-11-29|access-date=2017-10-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307153247/https://www.youtube.com/watch?v=gODmkfh6iK8&feature=youtu.be|archive-date=2017-03-07}}</ref> Varmfonta turismo disvastiĝis precipe en la jardekoj de 1960 kaj 1970, kaj en la jardeko 1980 ĝin subtenis programo por socia turismo, kiu grandaparte subvenciis la elspezojn de maljunaj uzantoj de la kuraclokoj. Nuntempe multaj kuracofontoj rigardiĝas kiel kadukaj aŭ malmodernaj kompare al internaciaj atendoj. Pli luksaj esceptoj troviĝas en la [[Banejo de Pozar|Pozar]],<ref>{{cite web|url=https://historicthermaltowns.eu/portfolio/loutra-pozar-greece/|title= Loutra Pozar (Greece)|website=historicthermaltowns.eu |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20250419041652/https://historicthermaltowns.eu/portfolio/loutra-pozar-greece/|archive-date=2025-04-19}}</ref> [[Edhipsos]],<ref name="aidipsoscite"/> [[Kamena Vourla|Kamena Vurla]],<ref>{{cite web|url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/145-kamena-vourla-en |title=Kamena Vourla, Municipality of Molos - Agios Konstantinos|publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20190327191119/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/145-kamena-vourla-en |archive-date=2019-03-27}}</ref> Lutraki (proksime al Korinto),<ref name="loutraki158"/> kaj Kaiafas (en la okcidenta bordo de Peloponezo).<ref>{{cite web|url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/84-thermal-springs-presentation/west-greece/154-kaiafa-en |title=Kaiafa, Municipality of Zaxaro |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20190327190959/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/84-thermal-springs-presentation/west-greece/154-kaiafa-en |archive-date=2019-03-27}}</ref> {{larĝa bildo|20100728 Corfu island old town panoramic Greece.jpg|800px|[[Kerkira|Korfuurbo]]}} ==Kulturaĵoj== === Muzeoj === En la Greka Respubliko troviĝas pluraj specoj de muzeoj.<ref name="greecemuseums">{{cite web|url=https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en/museums|title=List of Museums in Greece|language=el, en|website=archaeologicalmuseums.culture.gov.gr|publisher=[[Ministry of Culture (Greece)|Ministry of Culture]]. Directorate of Archaeological Museums, Exhibitions and Educational Programs|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250611093924/https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en/museums|archive-date=2025-06-11}}</ref><ref>{{cite web|url= https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en |title=Directorate of Archaeological Museums, Exhibitions and Educational Programs|language=el, en|website=archaeologicalmuseums.culture.gov.gr|publisher=[[Ministerio de Kulturo (Grekujo)|Ministerio de Kulturo]]. Direktorejo de Arkeologiaj Muzeoj, Ekspocizioj kaj Edukprogramoj|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250611093900/https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en |archive-date=2025-06-11}}</ref><ref>{{cite web|url=https://allofgreeceone.culture.gov.gr/en/|title=Ministry of Culture’s programme “All of Greece, One Culture” |publisher=[[Ministry of Culture (Greece)|Ministry of Culture]]|website=allofgreeceone.culture.gov.gr|language=el, en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://culture.gov.gr/el/service/SitePages/view.aspx?iID=2807|title=Greek Museum Recognition and Certification System |publisher=[[Ministry of Culture (Greece)|Ministry of Culture]]|language=el}}</ref><ref>{{cite web|url=https://culture.gov.gr/en/ministry/SitePages/viewyphresia.aspx?iID=2452|title=Directorate of Visual Arts, Architecture, Photography and Contemporary Culture Museums|publisher=Ministerio de Kulturo}}</ref> Preskaŭ ĉiu urbo de Grekujo havas urban arkeologian muzeon kun trovaĵoj de la ĉirkaŭa areo.<ref>{{cite web|url=https://en.protothema.gr/2025/06/10/greek-art-now-contemporary-greek-art-travels-worldwide-through-a-groundbreaking-program/|title=Greek Art Now: Contemporary Greek art travels worldwide through a groundbreaking program|publisher=[[Proto Thema]]|date=2025-06-10}}</ref><ref>{{cite web|url=https://artsandculture.google.com/project/greek-art-now |title=Greek Art Now - Modern and Contemporary Art from Greece|publisher=[[Google Arts & Culture]]}}</ref> Tamen la plej multaj situas en grandaj urboj kiel [[Ateno]], kie troviĝas la [[Akropola Muzeo]] kaj la [[Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno|Nacia Arkeologia Muzeo]]. Krome estas multegaj bildmuzeoj, kiel la [[Nacia Pinakoteko (Ateno)]]. Ankaŭ en [[Tesaloniko]] estas multaj muzeoj, interalie la Bizanca Muzeo. Totale, proksimume 150 muzeoj estas facile alireblaj por turistoj en Grekujo.<ref name="greecemuseums"/> === Arkeologiejoj === <!--{{Situo sur mapo/multaj | Grekio |Mapospeco=reliefo |Larĝo=400 |Floso=right |Titolo=Elektitaj arkeologiaj turismejoj |lat1_deg=36.43 |lon1_deg=28.21 |label1=Rodoso |lat2_deg=36.091849 |lon2_deg=28.085665 |label2=Lindo |lat3_deg=38.482387 |lon3_deg=22.500970 |label3=Delfo |pos3=left |lat4_deg=35.29 |lon4_deg=25.15 |label4=Knoso |lat5_deg=37.07 |lon5_deg=22.43 |label5=Sparto & Mistro |pos5=bottom |lat6_deg=38.79 |lon6_deg=22.54 |label6=Termopiloj |lat7_deg=37.63 |lon7_deg=21.62 |label7=Olimpio |pos7=left |lat8_deg=37.97 |lon8_deg=23.72 |label8=Ateno |lat9_deg=40.65 |lon9_deg=22.9 |label9=Tesaloniko |lat10_deg=37.393333 |lon10_deg=25.271111 |label10=Deloso |lat11_deg=36.364586 |lon11_deg=25.477939 |label11=Tero (Santorino) |pos11=left |lat12_deg=40.5 |lon12_deg=22.32 |label12=Veryina |pos12=left |lat13_deg=41 |lon13_deg=24.17 |label13=Filipio |pos13=top |lat14_deg=40.07 |lon14_deg=22.50 |label14=Dio |lat15_deg=40.75 |lon15_deg=22.52 |label15=Pelo |pos15=top |lat16_deg=39.64 |lon16_deg=22.41 |label16=Lariso |lat17_deg=39.54 |lon17_deg=20.78 |label17=Dodono |pos17=bottom |lat18_deg=37.59 |lon18_deg=23.07 |label18=Epidaŭro |pos18=bottom |lat19_deg=37.73 |lon19_deg=22.75 |label19=Miceno |pos19=top |lat20_deg=38.32 |lon20_deg=23.31 |label20=Tebo |lat21_deg=40.98 |lon21_deg=24.95 |label21=Abdero |lat22_deg=37.67 |lon22_deg=26.88 |label22=Samoso |pos22=top |lat23_deg=35.05 |lon23_deg=24.81 |label23=Festo |pos23=bottom |lat24_deg=40.28 |lon24_deg=23.35 |label24=Olinto |lat25_deg=39.60 |lon25_deg=19.92 |label25=Cerciro (Korfuo) |pos25=top |lat26_deg=37.65 |lon26_deg=24.02 |label26=Sunio }}--> [[File:Facade of Philip II tomb Vergina Greece.jpg|thumb|240px|Tombo de [[Filipo la 2-a (Makedonio)|Filipo la 2-a de Makedonujo]] en [[Veryina]]]] [[File:Greece Cape Sounion BW 2017-10-09 10-12-43.jpg|thumb|240px|La [[Greka templo|Templo]] de [[Pozidono]], [[Sunio|Sunia Kabo]]]] [[File:OlympicRaceTrackOlympia.JPG|thumb|240px|La antikva [[Olimpia Stadiono]] en [[Olimpio]]]] [[File:Lions-Gate-Mycenae.jpg|thumb|240px|La [[Leona Pordego]] en [[Miceno]], [[Peloponezo]]]] [[File:Ruines of Knossos - panoramio.jpg|thumb|240px|La [[Minoa civilizo|minoa]] palaco de [[Knoso]], [[Kreto (insulo)|Kreto]]]] [[File:Aeskulapseum 2.JPG|thumb|250px|La [[Asklepiejo]] de [[Koo]]]] Grekujo estas riĉega je arkeologiaj esplorejoj, el kiuj multaj estas ŝatataj de turistoj.<ref>{{cite web|url=https://www.searchculture.gr/aggregator/portal/?language=en|title=Greek National Aggregator of Digital Cultural Content|website=searchculture.gr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://portal.culture.gov.gr/|title=Portal of Cultural Bodies|language=el|website=portal.culture.gov.gr|via=[[Ministerio de Kulturo (Grekujo)|Ministerio de Kulturo]]}}</ref> La greka ĉefurbo [[Ateno]] havas multajn arkeologiejojn. La plej famaj estas la [[Akropolo (Ateno)|Akropolo]], la [[Templo de Olimpia Zeŭso (Ateno)|Templo de Olimpia Zeŭso]], la antikva tombejo [[Keramiko]], la [[Monumento de Filopapo|Filopapa Monteto]], la [[Turo de la ventoj (Ateno)|Turo de la Ventoj]], la [[Akademio de Platono]], kaj la [[Antikva Agoro de Ateno|Agoro]]. En la ĉirkaŭatena regiono [[Atiko]] estas la [[maratonaj tumuloj]], montetoj faritaj por enterigi la cindrojn de la atenaj kaj [[Plateo|plateaj]] hoplitoj, kiuj mortis en la [[Batalo de Maratono]]. Trovaĵoj rilataj al la batalo aŭ de la sama loko konserviĝas en la apuda [[Arkeologia Muzeo de Maratono]]. En okcidenta Atiko situas [[Eleŭziso]], kie de eble 1700 a.K. ĝis la 4-a jarcento p.K. oni celebris la Eleŭzisajn Misterojn, ankaŭ nomatajn Misteroj de Demetero kaj la Knabino. En la orienta ekstremo de Atiko estas [[Sunio]], kun ruina Templo de Pozidono. En Centra Grekujo situas [[Tebo (Grekio)|Tebo]], antikva urbo kiu rivalis kun Ateno kaj havis grandan rolon en [[helena mitologio|greka mitologio]]. [[Delfo]] estas la plej fama antikva orakolejo kaj la loko de la [[Pitiaj ludoj|Pitiaj Ludoj]], kaj havas faman antikvan teatron. [[Termopiloj]] famas ĉefe pro la batalo okazinta tie en 480 a.K., en kiu greka armeo de verŝajne nur sep mil (inter ili la konataj 300 spartanoj) dum longa tempo haltigis multe pli grandan armeon, de laŭ diversaj taksoj 70 000-300 000 persoj, estratan de Kserkso. La suda parto de kontinenta Grekujo estas la duoninsulo [[Peloponezo]], kun tre diversaj arkeologiejoj. Ĉe la norda ekstremo estas antikva [[Korinto]], kie okazadis la [[Istmaj Ludoj]], proksime al la samnoma moderna urbeto. En la nordokcidento estas [[Epidaŭro]], kun restaŭrita antikva teatro; [[Argo]], kun pluraj antikvaj ruinoj, interalie la [[Herejo de Argo|Herejo]]; kaj [[Nemeo]], kie laŭ greka mitologio [[Heraklo]] venkis la [[Nemea leono|Nemean Leonon]] de la diino [[Hera|Hero]], kaj kie en la antikveco okazadis la [[Nemeaj Ludoj]]. El prahistoria tempo restas [[Miceno]]. Ĝi estis unu el la ĉefaj centroj de la [[Mikena civilizo|micena civilizo]], kiu okupis sudan Grekujon kaj partojn de sudokcidenta Anatolio en la periodo 1600-1100 a.K. [[Tirinto]] estas alia micena arkeologiejo de la sama regiono. Centre de la Peloponezo estas [[Sparto]], kies antikvaj ruinoj situas proksime al la moderna urbeto, plej grave la tombo de [[Leonidaso la 1-a|Leonido]]; [[Tegeo]], grava religia centro de antikva Grekujo, kie estas la Templo de [[Ateno Aleo]]; kaj [[Likozuro]], kiun Paŭzanio kredis la plej malnova urbo de la mondo. En la okcidenta flanko de la duoninsulo estas [[Baso]], arkeologiejo en la nordorienta parto de [[Mesenio]]; la ruinoj de la klasika urbo [[Meseno]] refondita de [[Epaminondo]] en 369 a.K.; kaj en Pilo, la ruina [[Palaco de Nestoro]], kiu estas la ĉefa strukturo en granda loĝloko de la Malfrua Helada epoko, verŝajne iam ĉirkaŭita de fortikigita muro. En la nordokcidento estas [[Olimpio]], scenejo de la [[antikvaj Olimpiaj Ludoj]]. Tie restas multaj antikvaj ruinoj, interalie la [[zeŭsa templo en Olimpio|Templo de Zeŭso]], la [[hera templo en Olimpio|Templo de Hero]], la [[luktejo en Olimpio|Luktejo]] kaj la [[Leonidejo]]. La arkeologiejoj en [[Epiro (historia regiono)|Epiro]], la okcidenta parto de kontinenta Grekujo, inkludas la ruinojn de [[Ambracio]], la antikva ĉefurbo de [[Pirho|Piro de Epiro]]; [[Dodona|Dodonon]], kies sanktejon oni supozis la plej malnova greka orakolejo, eble de la 2-a jarmilo a.K.; [[Elajo (Epiro)|Elajon]], apud la enfluejo de [[Aĥerono]]; kaj [[Gitano]]n. [[Nikopolo]] aŭ Aktia Nikopolo, ankaŭ en Epiro, fondiĝis en 31 a.K. de Oktaviano memore al lia venko super Antonio kaj Kleopatro ĉe Aktio la antaŭan jaron. Krome estas ruinoj laŭ ies kredo apartenantaj al la [[Nekromanciejo de Aĥerono]], antikva [[nekromancio|nekromancia]] templo dediĉita al [[Hadeso]] kaj [[Persefono]]. [[Tesalujo]], alia regiono de centra Grekujo, havas arkeologiejon en [[Lariso (urbo)|Lariso]], la [[Monteto Frurio]], kie situas [[1-a antikva teatro de Lariso|antikva teatro]] kaj ruina [[Baziliko de Sankta Aĥileo|baziliko]]. La dua urbo de Grekujo laŭ grandeco estas [[Tesaloniko]], kromnomata la "kunĉefurbo". Ĝi havas multajn historiajn konstruaĵojn, el kiuj kelkaj estas [[monda heredaĵo de Unesko]], interalie la [[Arko de Galerio kaj Rotundo|Arko de Galerio kaj la Rotundo]], la [[Eklezio Panaya Khalkeon]] kaj la [[Blanka Turo de Tesaloniko|Blanka Turo]]. En la apuda regiono Makedonujo estas [[Dion (Grekio)|Dio]], sanktejo de la antikvaj makedonoj. En Dio situas granda templo dediĉita al Zeŭso kaj serio de temploj de Demetero kaj Iziso. Samregione, [[Pella (Makedonio)|Pelo]] estas la ĉefurbo de [[Antikva Makedonio|antikva Makedonujo]] kie naskiĝis la makedonaj reĝoj [[Filipo la 2-a (Makedonio)|Filipo la 2-a]] kaj [[Aleksandro la Granda]]. Aliaj arkeologiejoj en Makedonujo estas [[Olinto]] en Ĥalkidiko; [[Filipio]], fondita de la makedona reĝo Filipo la 2-a sur la antaŭa traka kolonio; [[Amfipolis|Amfipolo]], antikva urbo iam loĝata de [[Edonoj]]; [[Libetro]], antikva urbo proksime al [[Olimpo]], kie [[Orfeo]] estis enterigita de la [[Muzoj]]; [[Stagiro]], ruina urbo fama kiel la naskejo de [[Aristotelo]]; kaj [[Veryina]], [[monda heredaĵo de Unesko]], kie situas la makedonaj reĝaj tomboj kaj la ruinoj de la antikva makedona ĉefurbo. [[Trakujo]], kies okcidenta parto apartenas al moderna Grekujo, havas arkeologiejon en [[Abdero (Trakujo)|Abdero]]. [[Dhidhimotikho]] estas historia urbeto proksima al la turka landlimo kun multaj antikvaj grekaj, bizancaj kaj otomanaj vidindaĵoj, interalie la ruinoj de la antikva urbo Plotinopolo, la bizancaj fortikaĵoj konstruitaj ĉirkaŭ la urbeto, la [[Bajezida Moskeo]] konstruita en 1420 kaj la Silenta Banejo, la plej malnova [[hamamo]] en Eŭropo. La grekaj insuloj havas multajn proprajn historiajn lokojn. [[Ĥalkido]] situas en Eŭbeo. [[Deloso]] estas senhoma insulo en la Cikladoj, fama pro siaj multaj arkeologiejoj, interalie la [[Stoibadeion]], la Templo de la Delosanoj, la Teraso de la Leonoj kaj la Domo de la Delfenoj. En [[Siros|Siro]], proksime al Pireo, kaj atingebla de ĝi per pramvojaĝo daŭranta nur 2.5 horojn, estas la novklasika urbo [[Ermupolis]], kie du civilizoj kaj religioj kunvivis pace. Ĝi havas plaĝojn, klasikan teatron, kazinon, ĝeneralan malsanulejon, kaj multajn vidindaĵojn. [[Santorino]], unu el la Cikladoj, estas la situo de [[Tero (urbo)|Tero]], antikva urbo sur kresto de la kruta, 360-metra monto Mesavuno, kaj de [[Akrotiri]], minoa loĝloko el la Bronzepoko. La [[Samotraka Templaro]], sur la insulo Samotrako, estas unu el la precipaj tutgrekaj religiejoj. [[Kreto (insulo)|Kreto]], la plej granda greka insulo, havas arkeologiejojn en [[Festo (urbo)|Festo]] sude, [[Zakro]] oriente, kaj meze kaj plej grave [[Knoso]], fama pro sia ruina [[minoa palaco]] kun virbovaj motivoj. En [[Rodoso]], insulo en la [[Dodekanezo]], situas la Akropolo de Rodoso, konstruita en la Klasika Periodo de Grekujo (ĉ. 500-323 a.K.); la Akropolo de [[Lindo]], natura akropolo fortikigita sinsekve de [[grekoj]], [[Antikva Romo|romanoj]], [[Bizanca Imperio|bizancanoj]], la [[Ordeno de Sankta Johano]] kaj la [[otomanoj]]; kaj la antikva urbo [[Kamiro]]. Sur la proksima insulo [[Koo]] estas la ruina [[Asklepiejo]], unu el la plej grandaj kuractemploj de antikva Grekujo, kie [[Hipokrato]], la "patro de la medicino", edukiĝis. En [[Kastelorizo]], la plej orienta insulo de Grekujo, estas [[Likia tombo de Kastelorizo|likia tombo]], tranĉita el la roko de la [[Anatolio|anatolia]] civilizo de la [[likianoj]]. == Alternativaj turismoj == === GLAT-turismo === Grekujo estas unu el la plej popularaj eŭropaj celoj de [[GLAT-turismo]], precipe la plej grandaj urboj ([[Ateno]] kaj [[Tesaloniko]]) kaj iuj insuloj, kiel [[Lesbo]], [[Santorino]], [[Skiato]] kaj [[Mikonoso|Mikono]].<ref name="LGBTTourismGreece1">{{cite web|url=https://www.visitgreece.gr/inspirations/lgbtq-friendly-greece/|title= LGBTQ+ friendly Greece|website=visitgreece.gr |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20250528120211/https://www.visitgreece.gr/inspirations/lgbtq-friendly-greece/ |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref name="LGBTTourismGreece2">{{cite web|url=https://news.gtp.gr/2017/08/02/gay-september-greece-campaign-highlights-best-lgbt-tourists/|title='Gay September in Greece' Campaign Highlights Country's Best for LGBT Tourists|website=gtp.gr|date=2017-08-02|access-date=2019-08-11}}</ref> Ĉi-lasta estas aparte bone konata [[GLAT-amika]] turismejo, kun multaj negocoj celataj al la [[GLAT]]-komunumo.<ref>{{cite book |title= Mediterranean Europe|first=Duncan|last=Garwood |edition=9th|date=2009|publisher=[[Lonely Planet]] |isbn=978-1741048568}}</ref><ref>{{cite book |title=Geography of travel and tourism |first1=Lloyd E. |last1=Hudman|first2=Richard H.|last2=Jackson|edition=4th|date=2003 |publisher=Thomson Delmar Learning |isbn=978-0766832565}}</ref><ref>{{cite book |title=The challenge of tourism carrying capacity assessment: theory and practice |first1=Harry|last1=Coccossis|first2=Alexandra |last2=Mexa |date=2016| orig-year=2004 |publisher=[[Routledge]] - [[Taylor & Francis]]|isbn=978-0-7546-3569-7}}</ref> Skiato kaj Mikono taksiĝas inter la plej GLAT-amikaj turismejoj de la mondo.<ref>{{cite web|url=https://www.statista.com/chart/25159/world-map-best-countries-for-lgbt-travelers/ |title=The Best and Worst Countries for LGBTQ+ Travelers|date=2025-05-16|first=Anna|last=Fleck|publisher=[[Statista]] |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250108140908/https://www.statista.com/chart/25159/world-map-best-countries-for-lgbt-travelers/|archive-date=2025-01-08}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pridelocation.com/lgbt-community-greece |title=LGBTQ+ Friendly Destination in Greece |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250418002012/https://www.pridelocation.com/lgbt-community-greece |archive-date=2025-04-18}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/travel/2022/jun/23/europe-best-holidays-for-lgbtq-travel|title=10 of Europe's best destinations for LGBTQ+ travellers this Pride season|publisher=[[The Guardian]]|first=Stephen |last=Emms |date=2022-06-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219163457/https://www.theguardian.com/travel/2022/jun/23/europe-best-holidays-for-lgbtq-travel |archive-date=2024-12-19}}</ref> === Religia turismo === Grekujo reklamas [[religia turismo|religian turismon]] kaj pilgrimadojn al lokoj kun signifaj religiejoj, ekzemple la kristanaj monaĥejoj en [[Meteora]] kaj [[Athos]], kunlabore kun aliaj landoj.<ref>{{cite web |title=Greece Focuses on Religious Tourism, Explores Cooperation with Russia |url= https://news.gtp.gr/2016/05/20/greece-focuses-religious-tourism-russia/|website= gtp.gr|access-date=2025-03-24|date=2016-05-20}}</ref> === Medicina turismo === La modera klimato, bone edukitaj medicinistoj, kaj avangarda medicina tekniko kontribuas al ĝia [[medicina turismo|medicina vojaĝa industrio]].<ref>{{cite web|url=https://www.magazine.medicaltourism.com/article/medical-tourism-market-greece-current-trends-future |title=Medical Tourism Market in Greece: Current Trends and the Future|website=medicaltourism.com |publisher=Medical Tourism Magazine|access-date=2020-11-21}}</ref> === Ekoturismo === [[File:Pelion Mountail Forrest.jpg|thumb |250px|Arbara vojo sur [[Pelion|Pelio]]]] En la lastaj jardekoj Grekujo fariĝis celo de [[ekoturismo]] (precipe [[marŝado]], [[kanuado]], [[kavernogrimpado]] kaj roko[[grimpado]]).<ref>{{cite web|url=https://ecoclub.com/headlines/interviews/all-interviews/998-160121-natali-dologlou |title=Natali Dologlou, MIRC, Greece|date=2016-01-21|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528134641/https://ecoclub.com/headlines/interviews/all-interviews/998-160121-natali-dologlou|archive-date=2025-05-28}}</ref> La ĉefaj skiejoj de Grekujo estas [[Arakhova]], [[Kalavrita]], [[Karpenisi]] kaj [[Metsovo]].<ref>{{cite web|url=http://www.visitgreece.gr/en/activities/land_sports/skiing |title=Winter Vacations - Visit Greece In The Wintertime|website=visitgreece.gr|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412234604/http://www.visitgreece.gr/en/activities/land_sports/skiing|archive-date=2021-04-12}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.visitgreece.gr/blog/travel-tips/771/top-6-ski-resorts-in-greece/|title=Top 6 ski resorts in Greece|website=visitgreece.gr|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528135711/https://www.visitgreece.gr/blog/travel-tips/771/top-6-ski-resorts-in-greece/|archive-date=2025-05-28}}</ref> === Kongresa turismo === [[Konferenco|Kongresa]] turismo, ofertata al akademiaj, negocaj, kaj kulturaj merkatoj, estas apogoŝtono de la landa turisma politiko. La greka registaro, kun forta subteno de lokaj aŭtoritatoj, ofertas grandajn mondonacojn, luojn, kaj dungosubvenciojn por starigi novajn kongresejojn kaj pligrandigi la ekzistantajn. Raporto en ''Meeting and Incentive Travel'' listigis Grekujon kiel okan en la mondo laŭ kongresaj tranoktoj. === Sezona turismo === La registaro intencas reklami kvarsezonan kaj vintran turismon en Grekujo al eksterlandanoj.<ref>{{cite web|url=https://www.capital.gr/epikairotita/3149450/kountoura-stoxos-i-proothisi-tis-elladas-os-proorismou-tessaron-epoxon |title=The aim is to promote Greece as a four-season destination|date=2016-08-25|language=el|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528135951/https://www.capital.gr/epikairotita/3149450/kountoura-stoxos-i-proothisi-tis-elladas-os-proorismou-tessaron-epoxon/|archive-date=2025-05-28}}</ref> == Ekonomia efiko == [[File:Prionia olympos greece IMG 7601.jpg|thumb |250px |Monta kabano sur [[Olimpo]]]] En 2023, Grekujo gajnis €19,746,000,000 (proksimume 11% de la MEP) pere de la turisma industrio.<ref name="insete.gr">{{cite web|url=https://insete.gr/statistika-eiserxomenou-tourismou/|title=Inbound tourism statistics|language=el|publisher=Institute of Greek Tourism Confederation (INSETE)|website=insete.gr|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528140909/https://insete.gr/statistika-eiserxomenou-tourismou/|archive-date=2025-05-28}}</ref> La plej gravaj fontlandoj (en miloj da [[eŭro]]j) estis: {| class="wikitable" |- |- style="color:white;" ! style="width:5px; background:#008B8B;"|Rango ! style="width:140px; background:#008B8B;"| Lando ! style="width:90px; background:#008B8B;"| Spezo |- |1||{{flago|Germanujo|nomo=jes}} || €3,571,000 |- |2||{{flago|Britujo|nomo=jes}} || €3,294,000 |- |3||{{flago|Francujo|nomo=jes}} || €1,425,000 |- |4||{{flago|Usono|nomo=jes}} || €1,374,000 |- |5||{{flago|Italujo|nomo=jes}} || €1,078,000 |} == Statistiko == [[File:Navagio 01.jpg|thumb|250px|[[Navayo]], sablostrando en [[Zakinto]]]] <div class="floatright"> <timeline> ImageSize=width:270 height:300 PlotArea=left:60 bottom:75 top:10 right:16 AlignBars=justify Period=from:0 till:7 TimeAxis=orientation:horizontal Colors= id:gray value:gray(0.5) id:line1 value:gray(0.9) id:line2 value:gray(0.7) ScaleMajor=unit:year increment:1 start:0 gridcolor:line2 ScaleMinor=unit:year increment:1 start:0 gridcolor:line1 BarData= bar:January text:Januaro bar:February text:Februaro bar:March text:Marto bar:April text:Aprilo bar:May text:Majo bar:June text:Junio bar:July text:Julio bar:August text:Aŭgusto bar:September text:Septembro bar:October text:Oktobro bar:November text:Novembro bar:December text:Decembro PlotData= color:tan1 width:10 bar:January from:start till:0.63 text: bar:February from:start till:0.57 text: bar:March from:start till:0.66 text: bar:April from:start till:1.4 text: bar:May from:start till:2.5 text: bar:June from:start till:4.3 text: bar:July from:start till:6.1 text: bar:August from:start till:6.5 text: bar:September from:start till:5.1 text: bar:October from:start till:3.1 text: bar:November from:start till:1 text: bar:December from:start till:0.76 text: TextData= pos:(50,37) textcolor:gray fontsize:M text:Turismaj vizitoj en 2023 (milionoj) TextData= pos:(50,20) textcolor:gray fontsize:M text:Fonto: Trading Economics / TextData= pos:(50,3) textcolor:gray fontsize:M text:Greka Turisma Federo </timeline> </div> {| style="border:solid 1px #aaa" cellpadding="10" cellspacing="0" |+'''Milionoj da turismaj vizitoj laŭ jaro<ref>{{cite web |date=2024-08-17 |title=Greece: International tourist trips |url=https://ourworldindata.org/grapher/international-tourist-trips?tab=chart&country=GRE~GRC |website=ourworldindata.org}}</ref><ref name="Barom May24">{{cite web |date=May 2024 |title=World Tourism Barometer |url=https://pre-webunwto.s3.eu-west-1.amazonaws.com/s3fs-public/2024-06/Barom_PPT_May_2024.pdf |access-date=24 June 2024 |publisher=[[World Tourism Organization]] |page=19}}</ref>''' <ref>{{Cite web |title=Global and regional tourism performance |url=https://www.unwto.org/tourism-data/global-and-regional-tourism-performance |access-date=2025-06-12 |website=www.unwto.org}}</ref> |<timeline> ImageSize = width:auto height:150 barincrement:18 PlotArea = left:50 bottom:15 top:10 right:20 AlignBars = justify DateFormat = x.y Period = from:0 till:40 TimeAxis = orientation:vertical ScaleMajor = unit:year increment:10 start:0 PlotData= color:skyblue width:11 bar:95 from:start till:10.1 bar:96 from:start till:9.2 bar:97 from:start till:10.1 bar:98 from:start till:10.9 bar:99 from:start till:12.2 bar:00 from:start till:13.1 bar:01 from:start till:14.1 bar:02 from:start till:14.2 bar:03 from:start till:14 bar:04 from:start till:13.3 bar:05 from:start till:14.8 bar:06 from:start till:16 bar:07 from:start till:16.2 bar:08 from:start till:15.9 bar:09 from:start till:14.9 bar:10 from:start till:15 bar:11 from:start till:16.4 bar:12 from:start till:15.5 bar:13 from:start till:17.9 bar:14 from:start till:22 bar:15 from:start till:23.6 bar:16 from:start till:24.8 bar:17 from:start till:27.2 bar:18 from:start till:30.1 bar:19 from:start till:31.4 bar:20 from:start till:7.4 bar:21 from:start till:14.7 bar:22 from:start till:27.8 bar:23 from:start till:32.7 bar:24 from:start till:36 color:powderblue width:11 </timeline> |} In 2024, Grekujo ricevis 40,7 milionojn da eksterlandaj turistoj,<ref>{{cite web|url=https://www.ekathimerini.com/economy/1269112/greece-welcomed-40-million-tourists-in-2024-says-bank-of-greece/|title=Greece welcomed 40 million tourists in 2024, says Bank of Greece|date=2025-05-08 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528142822/https://www.ekathimerini.com/economy/1269112/greece-welcomed-40-million-tourists-in-2024-says-bank-of-greece/|archive-date=2025-05-28}}</ref> kreskego kompare al la 19,3 milionoj en 2009.<ref name="Eurostat Tourism table">{{cite web |url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/setupModifyTableLayout.do |title=Nights spent in tourist accommodation establishments – regional – annual data |year=2010 |website=epp.eurostat.ec.europa.eu |access-date=2011-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190822022800/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/setupModifyTableLayout.do |archivedate=2019-08-22 }}</ref> Iom pli ol duono de la turistoj venas de aliaj landoj de la [[Eŭropa Unio]] (21,8 milionoj).<ref name="A2001">{{cite web |title=Greece Welcomed 40.7 Million Visitors in 2024, Tourism Revenue Tops €21.6 Billion – Final Data|url=https://news.gtp.gr/2025/05/08/greece-welcomed-40-7-million-visitors-in-2024-tourism-revenue-tops-e21-6-billion-final-data|date=2025-05-08|publisher=Greek Travel Pages}}</ref> Tradicie, la precipaj turismaj merkatoj por Grekujo estis Germanujo, Britujo, Italujo, Bulgarujo, Francujo kaj Usono.<ref name="insete.gr" /><ref>{{cite web|url=https://www.reporter.gr/Eidhseis/Epicheirhseis/toyrismos/323725-Oi-chwres-proeleyshs-twn-toyristwn-sthn-Ellada-To-Top-15-(pinakas) |title=The countries of origin of tourists in Greece-The Top 15 (table)|date=2017-05-16 |language=el|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528153120/https://www.reporter.gr/Eidhseis/Epicheirhseis/toyrismos/323725-Oi-chwres-proeleyshs-twn-toyristwn-sthn-Ellada-To-Top-15-(pinakas) |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.economistas.gr/oikonomia/20355_kolossos-toy-toyrismoy-i-ellada-sto-21-oi-afixeis-pinakas|title=Greece is the "Colossus" of tourism: At +21% arrivals (table) |date=2019-10-09|language=el|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528153425/https://www.economistas.gr/oikonomia/20355_kolossos-toy-toyrismoy-i-ellada-sto-21-oi-afixeis-pinakas|archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.capital.gr/oikonomia/3386944/germaniki-epelasi-ston-tourismo/|title=German "incoming" in tourism|language=el|date=2019-10-10|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528153805/https://www.capital.gr/oikonomia/3386944/germaniki-epelasi-ston-tourismo/|archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwc.com/gr/en/publications/greek-thought-leadership/the-next-day-of-greek-tourism-en-long.pdf|title=The next day of Greek Tourism|pages=1-77|access-date=2023-12-20|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20240829111010/https://www.pwc.com/gr/en/publications/greek-thought-leadership/the-next-day-of-greek-tourism-en-long.pdf|archive-date=2024-08-29}}</ref> En 2023, la 10 plej gravaj fontlandoj laŭ nombro da vizitoj estis:<ref name="insete.gr"/> {| class="wikitable" |- |- style="color:white;" ! style="width:5px; background:#008B8B;"|Rango ! style="width:140px; background:#008B8B;"| Lando ! style="width:50px; background:#008B8B;"| Vizitoj |- |1||{{flago|Germanujo|nomo=jes}} || 4,764,235 |- |2||{{flago|Britujo|nomo=jes}} || 4,591,656 |- |3||{{flago|Bulgarujo|nomo=jes}} || 2,874,507 |- |4||{{flago|Italujo|nomo=jes}} || 1,842,293 |- |5||{{flago|Francujo|nomo=jes}} || 1,830,982 |- |6||{{flago|Rumanujo|nomo=jes}} || 1,415,892 |- |7||{{flago|Usono|nomo=jes}} || 1,406,522 |- |8||{{flago|Polujo|nomo=jes}} || 1,185,784 |- |9||{{flago|Makedonujo|nomo=jes}} || 1,127,936 |- |10||{{flago|Nederlando|nomo=jes}} || 1,126,617 |- ! colspan=2 | Totalaj vizitoj || 32,735,155 |} Grekujo estis la plej populara turisma celo por ĉinoj laŭ enketo farita en 2025,<ref>{{cite web|url=http://english.peopledaily.com.cn/200506/17/eng20050617_190760.html|title=People's Daily Online - Minister says Greece, China to be best tourist partners|access-date=2015-06-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121015093809/http://english.peopledaily.com.cn/200506/17/eng20050617_190760.html|archivedate=2012-10-15}}</ref> kaj por aŭstroj laŭ enketo en 2024.<ref>{{cite web|url= https://www.tovima.com/tourism/greece-top-pick-for-austrians-in-2024/ |title=Greece Top Pick for Austrians in 2024|date=2024-03-21|publisher=[[To Vima]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240412115850/https://www.tovima.com/tourism/greece-top-pick-for-austrians-in-2024/|archive-date=2024-04-12}}</ref> La [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] tenas du oficejojn en [[Ĉinujo]], unu en [[Ŝanhajo]] kaj alian en [[Pekino]].<ref name="GNTO offices">{{cite web |url= https://gnto.gov.gr/organismos/upiresies-exoterikou/ |title=Greek National Tourism Organization - Offices Abroad|language=el |publisher=[[Greek National Tourism Organization]]|website=gnto.gov.gr |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528150015/https://gnto.gov.gr/organismos/upiresies-exoterikou/|archive-date=2025-05-28}}</ref> La plej aktiva sezono por turismo en Grekujo daŭras de majo ĝis septembro, kun proksimume 75% de ĉiuj vizitoj.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveler.com/story/best-time-to-visit-greece |title=The Best Time to Visit Greece - and How Long to Stay|date=2024-10-07|first=Matt|last=Ortile|url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20241105173224/https://www.cntraveler.com/story/best-time-to-visit-greece|archive-date=2024-11-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://travel.usnews.com/rankings/best-greek-isles/|title=Best Greek Islands to Visit|first=Alissa|last=Grisler|date=2025-03-28|publisher=[[U.S. News & World Report]] |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528151654/https://travel.usnews.com/rankings/best-greek-isles/|archive-date=2025-05-28}}</ref> == Reklamado == [[File:The Acropolis of Athens viewed from the Hill of the Muses (14220794964).jpg|thumb|240px|La [[Akropolo (Ateno)|Akropolo de Ateno]] fotita el la [[Monumento de Filopapo|Filopapa Monteto]]]] Turismo en Grekujo estas administrata de [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] (GNTO). <gallery mode="packed" heights="150"> File:Kastoria-Kostur-View.jpg|[[Kastoria|Kastorya]], urbo apud [[Lago Orestiada|Lago Orestyadha]] File:The hypocaust of the Great Baths complex, Ancient Dion (7094483903).jpg|Antikva [[Dion (Grekio)|Dio]], [[Pierio]] File:Amphipolis Lion.jpg|La [[Leono de Amfipolo]], proksime al la [[Kasta Tombo]] File:Χιονοδρομικο φαλακρου.jpg|Skistacio en [[Falakro]] File:Κοιλάδα Τεμπών - Αγία Παρασκευή - Άλσος με θέα τον ποταμό Πηνειό.jpg|[[Valo de Tempo]] File:Snow Landscape 27-1-2017-1.jpg|[[Parnaso|Parnasa]] skistacio File:Platamonas, Pieria prefecture, Greece.jpg|[[Kastelo de Platamona]] File:Metsovo village, Northen Greece.jpg|La epira urbeto [[Metsovo]] File:Mountains to the North.jpg|[[Pinda Nacia Parko]] in [[kontinenta Grekujo]] File:Dodona Theater - Gallery version.jpg|Antikva teatro ĉe [[Dodona]], [[Epiro (historia regiono)|Epiro]] File:Corfu, Greece - panoramio (86).jpg|[[Palaco de Sanktaj Mikaelo kaj Georgo]], [[Kerkira]] File:Pargapanorama.jpg|Rigardo al [[Parga|Pargha]], sur la [[Ionia Maro|Iona marbordo]] File:Port Mytilene.jpg|Urbeto [[Mitileno]] sur insulo [[Lesbo]] File:Grandpalace3.JPG|[[Palaco de la Granda Mastro de la Kavaliroj de Rodoso|Palaco de la Granda Mastro de la Kavaliroj]] sur insulo [[Rodoso]] File:Pyrgichios.jpg|[[Mastikhokhorya]] sur insulo [[Ĥio (insulo)|Ĥio]] File:Greece meteora monasteries.JPG|[[Meteora]] en [[Tesalujo]] File:Delphi tholos cazzul.JPG|Arkeologiejo [[Delfo]] File:Acheron River%27s Canyon.png|Kanuado sur [[Aĥerono]] en [[Epiro (historia regiono)|Epiro]] File:20090727 epidavros12.jpg|Antikva teatro de [[Epidaŭro]] File:Mystras palace 1.jpg|Palaco de [[Mistraso]], [[Peloponezo]] File:Ancient theatre of Sparta 01.jpg|Teatro de antikva [[Sparto]], kun la moderna urbeto kaj [[Tajgeto|Monto Taigeto]] fone File:Vathia Mani Greece 2.jpg|Turdomoj de [[Vathya]], [[Duoninsulo Mani]]. File:Monemvasia - Rock.jpg|Roko de [[Monemvasia]] Posidonos, Ermoupoli 841 00, Greece - panoramio (1).jpg|[[Ermupolis]] sur insulo [[Siros]], [[Cikladoj]] File:City of Naxos.jpg|[[Nakso (urbo)|Urbo Nakso]] sur [[Naksoso|insulo Nakso]], [[Cikladoj]] File:Lindos Rhodes.jpg| [[Lindo]] sur insulo [[Rodoso]] File:Koules Fortress in Heraklion.jpg|Haveno de [[Iraklio]], [[Kreto (insulo)|Kreto]] File:Ναύπλιο 7797.jpg|Urbo [[Nafplio]] File:Thessaloniki (5).JPG|[[Greka restoracio|Grekaj restoracioj]] en [[Ladhadhika]], [[Tesaloniko]] File:Simi 1.jpg|Insulo [[Simi]] island, suda Egea Maro File:Milos 029.jpg|[[Strando de Sarakiniko]] sur insulo [[Meloso]], Cikladoj File:Imaret,_Kavala.JPG|Domaro [[Imaret (Kavala)|Imaret]] en [[Kavala]]. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == *{{cite web|ref=none |url=https://www.itep.gr/en/category/publications/surveys-studies/|title=Surveys - Studies |publisher=Institute of Tourist Research and Forecasts (ITEP)|language=el, en|website=itep.gr}} *{{cite web|ref=none |url=https://www.itep.gr/en/category/publications/books-publications/|title=Books - Publications|publisher=Institute of Tourist Research and Forecasts (ITEP)|language=el, en|website=itep.gr}} *{{cite web|ref=none |url=https://www.itep.gr/en/category/events/workshops-conferences/|title=Workshops - Conferences|publisher=Institute of Tourist Research and Forecasts (ITEP)|language=el, en|website=itep.gr}} == Eksteraj ligiloj == {{Wikivoyage|Greece}} *[https://www.visitgreece.gr/ Oficiala retejo "Vizitu Grekujon"] {{lingvo|el}} *[https://gnto.gov.gr/ Greka Nacia Turisma Organizaĵo] {{lingvo|el}} *[https://www.gtp.gr/Default.asp?lng=2 Grekaj Vojaĝaj Paĝoj] {{lingvo|el}} *[https://travel.gov.gr/#/ Protokolo por Venoj al Grekujo, Pasaĝera Lokiga Dokumento] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20250709143928/https://travel.gov.gr/#/ |date=2025-07-09 }} [[Kategorio:Turismo en Grekio| ]] [[Kategorio:Turismo en Eŭropo laŭ landoj|Grekujo]] 63096liugrjg3y7sxqrx5eyfdvp32i4 9416908 9416907 2026-06-29T12:06:37Z ThomasPusch 1869 5-foje la novan internan ligilon [[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]] 9416908 wikitext text/x-wiki '''Turismo en Grekujo''' estas unu el la plej gravaj sektoroj de la landa ekonomio. [[Grekujo]] estas unu el la [[Ranglistoj de MOT|plej vizitataj turismejoj]] de [[Eŭropo]] ekde proksimume 1970. Turismo estas stimulata de vasta ŝato al [[Kulturo de Grekio|greka kulturo]] kaj [[Historio de Grekio|greka historio]], kiun spegulas ĝiaj 19 [[Monda heredaĵo en Grekujo|mondaj heredaĵoj laŭ Unesko]], inter la [[Listo de mondaj heredaĵoj|plej multaj por unu lando]] en Eŭropo kaj en la mondo,<ref name="Unesco">{{cite web|title=Greece Properties inscribed on the World Heritage List (19)|access-date=2025-05-26|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/gr|publisher=[[UNESCO]] }}</ref> kaj de ĝiaj [[Listo de landoj laŭ marborda longo|longa marbordo]], multaj [[Listo de insuloj de Grekujo|insuloj]], kaj belaj strandoj. <ref>{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=NusCmIGiCg8C&pg=PA369&dq=%22Glorious+beaches%22+Greece&ei=DA4JSd-cJ5rStQPLqqyQAg |title=Greece |edition=7th|first1=Paul |last1=Hellander |first2=Kate |last2=Armstrong |date=2006 |publisher=[[Lonely Planet]]|isbn=978-1740597500 |pages=1-772|via=[[Google Books]]}}</ref> En 2023 Grekujo estis la 10-a plej vizitata lando de la mondo, kun proksimume 33 milionoj da turistoj.<ref>{{cite web|url=https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/ |title=Ranked: The 10 Most Visited Countries in 2023|date=2024-06-24 |first=Bruno |last=Venditti |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528092946/https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/|archive-date=2025-05-28 }}</ref> [[File:Egremni beach.JPG|thumb|280px|La sablo[[strando]] de [[Engremni]] en la greka insulo [[Lefkado|Leŭkado]], fama pro sia klara blua akvo,<ref>{{cite web|title=13 Places Where You Can See the Bluest Water in the World |date=2024-12-22|first=Melissa |last=Locker |url=https://www.travelandleisure.com/trip-ideas/nature-travel/bluest-water-destinations#intro |publisher=[[Travel + Leisure]] |access-date=2025-05-25}}</ref> estas populara turismejo.]] Grekujo estas unu el la plej popularaj celoj de [[GLAT-turismo]] en [[Eŭropo]]. Ankaŭ gravas [[religia turismo]] kaj [[pilgrimado]], [[ekoturismo]], [[konferenco|kongresa]] turismo, kaj [[medicina turismo]], kaj oni klopodas pli reklami sezonan turismon. Inter la plej popularaj turismejoj estas la ĉefurbo [[Ateno]], la insuloj [[Santorino]], [[Mikonoso|Mikono]], [[Rodoso]], [[Korfuo]] kaj [[Kreto (insulo)|Kreto]], kaj la duoninsulo [[Ĥalkidiko]]. == Historio == La radikoj de turismo en Grekujo estas spureblaj jam en antikva tempo. Kulturaj interŝanĝoj okazis inter la kolonioj de Granda Grekujo kaj la frua Roma Respubliko. Jarcentojn poste, kiam [[Antikva Romo|Romo]] dominis la Mediteraneon, Grekujo fariĝis [[romia provinco|roma provinco]] kaj [[grekoj]] fariĝis [[roma civitaneco|romaj civitanoj]], la rezulta kultura interŝanĝo tiris grandan nombron da [[antikva roma turismo|romaj turistoj]] al famaj centroj de greka filozofio kaj scienco, kiel Ateno, [[Korinto]] kaj [[Tebo (Grekio)|Tebo]]. Amas[[turismo]] en moderna Grekujo ekfloris en la jardekoj de 1960 kaj 1970.<ref>{{cite web|url=https://en.protothema.gr/2023/09/07/the-most-over-touristed-cities-in-europe-two-greece-cities-infographic/|title=The Most ‘Over-Touristed’ Cities in Europe – Two Greece Cities (infographic)|date=2025-09-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528100444/https://en.protothema.gr/2023/09/07/the-most-over-touristed-cities-in-europe-two-greece-cities-infographic/|archive-date=2025-05-28}}</ref><ref name="goldgrec">{{cite web|url=https://www.greece-is.com/the-golden-age-of-greek-tourism/|title=The Golden Age of Greek Tourism|date=2020-01-08 |website=greece-is.com |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250421182812/https://www.greece-is.com/the-golden-age-of-greek-tourism/ |archive-date=2025-04-21}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cntraveler.com/story/how-the-greek-islands-became-one-of-the-worlds-biggest-tourist-destinations |title=How the Greek Government's Minimalist Hotels Turned the Islands into a Tourist Hotspot|first=Mark|last=Ellwood|publisher=[[Condé Nast Traveler]]|date=2020-06-02|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226231908/https://www.cntraveler.com/story/how-the-greek-islands-became-one-of-the-worlds-biggest-tourist-destinations |archive-date=2024-12-26}}</ref><ref>{{cite web|url=https://neoskosmos.com/en/2020/05/18/uncategorized/a-journey-to-greeces-tourism-campaigns-from-archaeology-to-sharing-authentic-experience-and-values/ |title=A journey to Greece’s tourism campaigns: from archaeology to sharing authentic experience and values|date=2020-05-18|publisher=[[Neos Kosmos (newspaper)| Neos Kosmos]] |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528095600/https://neoskosmos.com/en/2020/05/18/uncategorized/a-journey-to-greeces-tourism-campaigns-from-archaeology-to-sharing-authentic-experience-and-values/ |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eteron.org/en/tourism-in-greece-a-society-that-ponders-on-the-pros-and-cons/|title=Tourism in Greece: A society that ponders on the pros and cons |date=2024-08-09|first=Christos|last=Papagiannis |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528100107/https://eteron.org/en/tourism-in-greece-a-society-that-ponders-on-the-pros-and-cons/|archive-date=2025-05-28}}</ref> Dum tiu tempo grandaskalaj hoteloj kaj similaj ejoj konstruiĝis, kaj la nombro da internaciaj turistoj pligrandiĝis tra la jaroj.<ref name="goldgrec" /> Internaciaj eventoj kiel la [[Somera Olimpiko 2004]] kaj la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2006]], ambaŭ en Ateno, multe kreskigis turismon al Grekujo, kaj ankaŭ grandaj, ŝtatfinancitaj kulturaj infrastrukturaĵoj kiel la [[Akropola Muzeo]] kontribuis al la enfluo. [[Tesaloniko]] estis la [[Eŭropa Junulara Ĉefurbo]] en 2014. {{granda dosiero|SantoriniPartialPano.jpg|800px|align-cap=center|Panorama vido de la [[Santorina Kaldero]], fotita el Ia}} == Infrastrukturo == Kiel relative riĉa lando dependanta de turismo, Grekujo havas tre ampleksan turisman infrastrukturon. La konstruaĵoj estas ege plibonigitaj post la [[Somera Olimpiko 2004 |Olimpiko de Ateno en 2004]] kaj daŭre kreskas, kun pluraj gravaj konstruaĵoj farataj, precipe en lokoj kie la turismo estas malpli amasa.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/jimdobson/2024/03/02/greece-hotel-development-is-booming-with-60-new-properties-announced/|title=Greece Hotel Development Is Booming With 60 New Properties Announced |first=Jim |last=Dobson |publisher=[[Forbes]] |date=2024-03-02|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528102459/https://www.forbes.com/sites/jimdobson/2024/03/02/greece-hotel-development-is-booming-with-60-new-properties-announced/ |archive-date=2025-05-28}}</ref> ===Plaĝoj=== {{Situo sur mapo/multaj | Grekio |Mapospeco=reliefo |Floso=right |Larĝo=350 |Titolo=Plaĝoj |Lat1_deg=35.240117 |Lon1_deg=24.809269 |Teksto=Kreto |Lat2_deg=36.891506 |Lon2_deg=27.287723 |Teksto2=Koo |Lat3_deg=39.624262 |Lon3_deg=19.921678 |Teksto3=Korfuo |Lat4-g=38.175368 |Lon4-g=20.569218 |Teksto4=Cefalonio |Lat5-g=37.787033 |Lon5-g=20.899876 |Teksto5=Zakinto |Lat6-g=39.163520 |Lon6-g=23.490167 |Teksto6=Skiato |Lat7-g=40.053601 |Lon7-g=23.406170 |Teksto7=[[Ĥalkidiko]] }} Popularaj plaĝaj stacioj estas konstruitaj interalie en Kreto, Rodoso, Koo, Korfuo, Cefalonio, Zakinto, kaj Skiato, kaj vizitiĝas de milionoj da eksterlandaj turistoj en ĉiu jaro.<ref>{{cite web|url=http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/News/Lists/List/Attachments/408/ENG-GreekTourismHotels2013.pdf|title=Performance of Greek Tourism and developments in the basic figures of the Greek Hotel Market 2011-2012|year=2013|pages=1-66|access-date=2018-06-03|archive-date=2017-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918174105/http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/News/Lists/List/Attachments/408/ENG-GreekTourismHotels2013.pdf|url-status=dead}}</ref> La unua [[integrita distrostacio]] de Grekujo estos [[Hotelo & Kazino Hard Rock Ateno]] kiam ĝi malfermiĝos en 2027. <ref>[https://www.travelweekly.com/Travel-News/Hotel-News/Hard-Rock-first-hotel-casino-Europe Hard Rock's first hotel casino in Europe is under construction in Athens]</ref><ref>[https://hotel.hardrock.com/news/hard-rock-international-breaks-ground-on-hard-rock-hotel-and-casino-athens/ Hard Rock International Breaks Ground on Hard Rock Hotel & Casino Athens]</ref> === Hoteloj === <gallery> File:Porto Carras Sithonia.jpg|La kvinstela Hotela Stacio [[Porto Carras]] en [[Ĥalkidiko]] gastigis la kunsidon de gvidantoj de la [[Eŭropa Unio]] en 2003 File:Unnamed Road, Kerkira 490 83, Greece - panoramio.jpg|Hotelo en [[Korfuo]] File:Imaret Hotel Kavala@20171023 04.jpg|Hotelo Imaret en [[Kavala]] File:Thessaloniki, Greece - panoramio (2).jpg|[[Makedonia Palace]] en [[Tesaloniko]] File:GDM Megaron Luxury Hotel.jpg|Hotelo Megaron en [[Iraklio]] File:Hotel Pyrgos Mytilinis.JPG|Hotelo Pyrgos en [[Mitileno]] File:Navarino Dunes panorama.jpg|Costa Navarino en [[Mesenio]] File:Ощущение комфорта и умиротворения. Blue Palace, a Luxury Collection Resort ^ Spa Hotel и несколько вилл. Elounda. Lasithi. Crete. Greece. Июль 2013 - panoramio.jpg|Hoteloj en [[Elounda|Elunda]], Kreto File:Sani Resort.jpg|Banstacio Sani en Sani, [[Ĥalkidiko]] File:Kyrimai-hotel.jpg|Hotelo Kyrimai en Mani, [[Mesenio]] </gallery> La Greka Ĉambro de Hoteloj en 2016 nombris hotelojn kaj hotellitojn de Grekujo jene:<ref>{{cite web |url=http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/library/DocLib/Total-Country_2016.pdf |title= Hotel industry capacity in Greece 2016 - Total country |language=el|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213082433/http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/library/DocLib/Total-Country_2016.pdf|archive-date=2016-12-13}}</ref> {| class="wikitable" |- !Takso (steloj) !Hoteloj !Litoj |- |5-stelaj |444 |137,210 |- |4-stelaj |1,412 |203,203 |- |3-stelaj |2,472 |185,560 |- |2-stelaj |3,990 |210,365 |- |1-stelaj |1,412 |52,215 |- !Totalo |9,730 |788,553 |} === Jaĥthavenoj === Grekujo havas 51 [[jaĥthaveno]]jn kaj 14,661 ŝipligejojn, kiuj liveras ŝipparkajn lokojn, brulaĵon, akvon, elektron, telefonadon, kaj aliajn servojn. Kelkaj el la plej evoluintaj kaj uzataj jaĥthavenoj de Grekujo situas malmultajn kilometrojn for de la centro de Ateno. La havenoj de [[Alimos]] kaj [[Flisvos]], en la bordo sude de Ateno, kune havas spacon por pli ol 1800 ŝipoj. === Varmaj fontoj kaj kuraclokoj === Grekujo havas 752 varmajn [[akvofonto|fontojn]]. Multaj klasifikiĝas kiel kuracaj de la Nacia Instituto por Geografia kaj Minerala Esplorado. Kelkaj estis konataj kaj uzataj jam en la antikveco, kiam kuraca turismo al varmaj fontoj estis unu el la plej fruaj specoj de turismo. En 1983 fondiĝis la Greka Asocio de [[Termofonto|Varmfontaj]] Municipoj.<ref>{{cite web|url=https://thermalsprings.gr/iamatikoi-fysikoi-poroi/|title=Recognitions of Healing Thermal Springs in Greece|publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs|access-date=2025-05-26}}</ref> Kelkaj antikvaj kuracostacioj situis en [[Edhipsos]], konata jam en la tempo de [[Aristotelo]],<ref name="aidipsoscite">{{cite web|url=http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/141-aidipsos-en|title=Aidipsos – Municipality of Istiaia |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20170214101211/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/141-aidipsos-en|archive-date=2017-02-14}}</ref> Lutraki, menciita de [[Ksenofonto]],<ref name="loutraki158">{{cite web|url=http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/80-thermal-springs-presentation/peloponnese/158-loutraki-agioi-theodoroi-en|title=Loutraki Agioi Theodoroi |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20170214004329/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/80-thermal-springs-presentation/peloponnese/158-loutraki-agioi-theodoroi-en|archive-date=2017-02-14}}</ref> Traianupoli,<ref>{{cite web|url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/83-thermal-springs-presentation/east-macedonia-and-thrace/131-traianoupoli-en |title=Traianoupoli – Municipality of Alexandroupoli |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325210344/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/83-thermal-springs-presentation/east-macedonia-and-thrace/131-traianoupoli-en |archive-date=2019-03-25}}</ref> fondita de la imperiestro [[Trajano]] en la 2-a jarcento, kaj aliaj atestiĝas de la bizanca periodo, kiel la varma banejo de [[Langadhas]].<ref>{{cite web |url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/74-thermal-springs-presentation/central-macedonia/118-lagkada-en |title=Lagkadas – Municipality of Lagkadas | publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327190758/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/74-thermal-springs-presentation/central-macedonia/118-lagkada-en |archive-date=2019-03-27}}</ref> Fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a ĉirkaŭis la varmajn fontojn hoteloj kaj restoracioj celitaj por eksterlandanoj, kaj pluraj eminentuloj en Grekujo kaj la grekaj partoj de la Otomana Imperio investis en turisma infrastrukturo kaj turismejoj.<ref>{{cite web|url=https://topostext.org/place/392265SArt |title=Artemis Thermia sanct. (Lesbos) Thermi|website=topostext.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528112034/https://topostext.org/place/392265SArt |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.lesvos.com/sarlitza-pallas/index.htm |title=Sarlitza Pallas Hotel - History|website=lesvos.com|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528112312/https://www.lesvos.com/sarlitza-pallas/index.htm |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://welcometolesvos.com/location/loutropoli-thermis/|title=Loutropoli Thermis |website=welcometolesvos.com |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528112508/https://welcometolesvos.com/location/loutropoli-thermis/ |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=gODmkfh6iK8|title=Sarlitza Palace Hotel, Thermi – Lesvos|date=2012-11-29|access-date=2017-10-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307153247/https://www.youtube.com/watch?v=gODmkfh6iK8&feature=youtu.be|archive-date=2017-03-07}}</ref> Varmfonta turismo disvastiĝis precipe en la jardekoj de 1960 kaj 1970, kaj en la jardeko 1980 ĝin subtenis programo por socia turismo, kiu grandaparte subvenciis la elspezojn de maljunaj uzantoj de la kuraclokoj. Nuntempe multaj kuracofontoj rigardiĝas kiel kadukaj aŭ malmodernaj kompare al internaciaj atendoj. Pli luksaj esceptoj troviĝas en la [[Banejo de Pozar|Pozar]],<ref>{{cite web|url=https://historicthermaltowns.eu/portfolio/loutra-pozar-greece/|title= Loutra Pozar (Greece)|website=historicthermaltowns.eu |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20250419041652/https://historicthermaltowns.eu/portfolio/loutra-pozar-greece/|archive-date=2025-04-19}}</ref> [[Edhipsos]],<ref name="aidipsoscite"/> [[Kamena Vourla|Kamena Vurla]],<ref>{{cite web|url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/145-kamena-vourla-en |title=Kamena Vourla, Municipality of Molos - Agios Konstantinos|publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20190327191119/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/145-kamena-vourla-en |archive-date=2019-03-27}}</ref> Lutraki (proksime al Korinto),<ref name="loutraki158"/> kaj Kaiafas (en la okcidenta bordo de Peloponezo).<ref>{{cite web|url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/84-thermal-springs-presentation/west-greece/154-kaiafa-en |title=Kaiafa, Municipality of Zaxaro |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20190327190959/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/84-thermal-springs-presentation/west-greece/154-kaiafa-en |archive-date=2019-03-27}}</ref> {{larĝa bildo|20100728 Corfu island old town panoramic Greece.jpg|800px|[[Kerkira|Korfuurbo]]}} ==Kulturaĵoj== === Muzeoj === En la Greka Respubliko troviĝas pluraj specoj de muzeoj.<ref name="greecemuseums">{{cite web|url=https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en/museums|title=List of Museums in Greece|language=el, en|website=archaeologicalmuseums.culture.gov.gr|publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]. Directorate of Archaeological Museums, Exhibitions and Educational Programs|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250611093924/https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en/museums|archive-date=2025-06-11}}</ref><ref>{{cite web|url= https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en |title=Directorate of Archaeological Museums, Exhibitions and Educational Programs|language=el, en|website=archaeologicalmuseums.culture.gov.gr|publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]. Direktorejo de Arkeologiaj Muzeoj, Ekspocizioj kaj Edukprogramoj|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250611093900/https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en |archive-date=2025-06-11}}</ref><ref>{{cite web|url=https://allofgreeceone.culture.gov.gr/en/|title=Ministry of Culture’s programme “All of Greece, One Culture” |publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]|website=allofgreeceone.culture.gov.gr|language=el, en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://culture.gov.gr/el/service/SitePages/view.aspx?iID=2807|title=Greek Museum Recognition and Certification System |publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]|language=el}}</ref><ref>{{cite web|url=https://culture.gov.gr/en/ministry/SitePages/viewyphresia.aspx?iID=2452|title=Directorate of Visual Arts, Architecture, Photography and Contemporary Culture Museums|publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]}}</ref> Preskaŭ ĉiu urbo de Grekujo havas urban arkeologian muzeon kun trovaĵoj de la ĉirkaŭa areo.<ref>{{cite web|url=https://en.protothema.gr/2025/06/10/greek-art-now-contemporary-greek-art-travels-worldwide-through-a-groundbreaking-program/|title=Greek Art Now: Contemporary Greek art travels worldwide through a groundbreaking program|publisher=[[Proto Thema]]|date=2025-06-10}}</ref><ref>{{cite web|url=https://artsandculture.google.com/project/greek-art-now |title=Greek Art Now - Modern and Contemporary Art from Greece|publisher=[[Google Arts & Culture]]}}</ref> Tamen la plej multaj situas en grandaj urboj kiel [[Ateno]], kie troviĝas la [[Akropola Muzeo]] kaj la [[Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno|Nacia Arkeologia Muzeo]]. Krome estas multegaj bildmuzeoj, kiel la [[Nacia Pinakoteko (Ateno)]]. Ankaŭ en [[Tesaloniko]] estas multaj muzeoj, interalie la Bizanca Muzeo. Totale, proksimume 150 muzeoj estas facile alireblaj por turistoj en Grekujo.<ref name="greecemuseums"/> === Arkeologiejoj === <!--{{Situo sur mapo/multaj | Grekio |Mapospeco=reliefo |Larĝo=400 |Floso=right |Titolo=Elektitaj arkeologiaj turismejoj |lat1_deg=36.43 |lon1_deg=28.21 |label1=Rodoso |lat2_deg=36.091849 |lon2_deg=28.085665 |label2=Lindo |lat3_deg=38.482387 |lon3_deg=22.500970 |label3=Delfo |pos3=left |lat4_deg=35.29 |lon4_deg=25.15 |label4=Knoso |lat5_deg=37.07 |lon5_deg=22.43 |label5=Sparto & Mistro |pos5=bottom |lat6_deg=38.79 |lon6_deg=22.54 |label6=Termopiloj |lat7_deg=37.63 |lon7_deg=21.62 |label7=Olimpio |pos7=left |lat8_deg=37.97 |lon8_deg=23.72 |label8=Ateno |lat9_deg=40.65 |lon9_deg=22.9 |label9=Tesaloniko |lat10_deg=37.393333 |lon10_deg=25.271111 |label10=Deloso |lat11_deg=36.364586 |lon11_deg=25.477939 |label11=Tero (Santorino) |pos11=left |lat12_deg=40.5 |lon12_deg=22.32 |label12=Veryina |pos12=left |lat13_deg=41 |lon13_deg=24.17 |label13=Filipio |pos13=top |lat14_deg=40.07 |lon14_deg=22.50 |label14=Dio |lat15_deg=40.75 |lon15_deg=22.52 |label15=Pelo |pos15=top |lat16_deg=39.64 |lon16_deg=22.41 |label16=Lariso |lat17_deg=39.54 |lon17_deg=20.78 |label17=Dodono |pos17=bottom |lat18_deg=37.59 |lon18_deg=23.07 |label18=Epidaŭro |pos18=bottom |lat19_deg=37.73 |lon19_deg=22.75 |label19=Miceno |pos19=top |lat20_deg=38.32 |lon20_deg=23.31 |label20=Tebo |lat21_deg=40.98 |lon21_deg=24.95 |label21=Abdero |lat22_deg=37.67 |lon22_deg=26.88 |label22=Samoso |pos22=top |lat23_deg=35.05 |lon23_deg=24.81 |label23=Festo |pos23=bottom |lat24_deg=40.28 |lon24_deg=23.35 |label24=Olinto |lat25_deg=39.60 |lon25_deg=19.92 |label25=Cerciro (Korfuo) |pos25=top |lat26_deg=37.65 |lon26_deg=24.02 |label26=Sunio }}--> [[File:Facade of Philip II tomb Vergina Greece.jpg|thumb|240px|Tombo de [[Filipo la 2-a (Makedonio)|Filipo la 2-a de Makedonujo]] en [[Veryina]]]] [[File:Greece Cape Sounion BW 2017-10-09 10-12-43.jpg|thumb|240px|La [[Greka templo|Templo]] de [[Pozidono]], [[Sunio|Sunia Kabo]]]] [[File:OlympicRaceTrackOlympia.JPG|thumb|240px|La antikva [[Olimpia Stadiono]] en [[Olimpio]]]] [[File:Lions-Gate-Mycenae.jpg|thumb|240px|La [[Leona Pordego]] en [[Miceno]], [[Peloponezo]]]] [[File:Ruines of Knossos - panoramio.jpg|thumb|240px|La [[Minoa civilizo|minoa]] palaco de [[Knoso]], [[Kreto (insulo)|Kreto]]]] [[File:Aeskulapseum 2.JPG|thumb|250px|La [[Asklepiejo]] de [[Koo]]]] Grekujo estas riĉega je arkeologiaj esplorejoj, el kiuj multaj estas ŝatataj de turistoj.<ref>{{cite web|url=https://www.searchculture.gr/aggregator/portal/?language=en|title=Greek National Aggregator of Digital Cultural Content|website=searchculture.gr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://portal.culture.gov.gr/|title=Portal of Cultural Bodies|language=el|website=portal.culture.gov.gr|via=[[Ministerio de Kulturo (Grekujo)|Ministerio de Kulturo]]}}</ref> La greka ĉefurbo [[Ateno]] havas multajn arkeologiejojn. La plej famaj estas la [[Akropolo (Ateno)|Akropolo]], la [[Templo de Olimpia Zeŭso (Ateno)|Templo de Olimpia Zeŭso]], la antikva tombejo [[Keramiko]], la [[Monumento de Filopapo|Filopapa Monteto]], la [[Turo de la ventoj (Ateno)|Turo de la Ventoj]], la [[Akademio de Platono]], kaj la [[Antikva Agoro de Ateno|Agoro]]. En la ĉirkaŭatena regiono [[Atiko]] estas la [[maratonaj tumuloj]], montetoj faritaj por enterigi la cindrojn de la atenaj kaj [[Plateo|plateaj]] hoplitoj, kiuj mortis en la [[Batalo de Maratono]]. Trovaĵoj rilataj al la batalo aŭ de la sama loko konserviĝas en la apuda [[Arkeologia Muzeo de Maratono]]. En okcidenta Atiko situas [[Eleŭziso]], kie de eble 1700 a.K. ĝis la 4-a jarcento p.K. oni celebris la Eleŭzisajn Misterojn, ankaŭ nomatajn Misteroj de Demetero kaj la Knabino. En la orienta ekstremo de Atiko estas [[Sunio]], kun ruina Templo de Pozidono. En Centra Grekujo situas [[Tebo (Grekio)|Tebo]], antikva urbo kiu rivalis kun Ateno kaj havis grandan rolon en [[helena mitologio|greka mitologio]]. [[Delfo]] estas la plej fama antikva orakolejo kaj la loko de la [[Pitiaj ludoj|Pitiaj Ludoj]], kaj havas faman antikvan teatron. [[Termopiloj]] famas ĉefe pro la batalo okazinta tie en 480 a.K., en kiu greka armeo de verŝajne nur sep mil (inter ili la konataj 300 spartanoj) dum longa tempo haltigis multe pli grandan armeon, de laŭ diversaj taksoj 70 000-300 000 persoj, estratan de Kserkso. La suda parto de kontinenta Grekujo estas la duoninsulo [[Peloponezo]], kun tre diversaj arkeologiejoj. Ĉe la norda ekstremo estas antikva [[Korinto]], kie okazadis la [[Istmaj Ludoj]], proksime al la samnoma moderna urbeto. En la nordokcidento estas [[Epidaŭro]], kun restaŭrita antikva teatro; [[Argo]], kun pluraj antikvaj ruinoj, interalie la [[Herejo de Argo|Herejo]]; kaj [[Nemeo]], kie laŭ greka mitologio [[Heraklo]] venkis la [[Nemea leono|Nemean Leonon]] de la diino [[Hera|Hero]], kaj kie en la antikveco okazadis la [[Nemeaj Ludoj]]. El prahistoria tempo restas [[Miceno]]. Ĝi estis unu el la ĉefaj centroj de la [[Mikena civilizo|micena civilizo]], kiu okupis sudan Grekujon kaj partojn de sudokcidenta Anatolio en la periodo 1600-1100 a.K. [[Tirinto]] estas alia micena arkeologiejo de la sama regiono. Centre de la Peloponezo estas [[Sparto]], kies antikvaj ruinoj situas proksime al la moderna urbeto, plej grave la tombo de [[Leonidaso la 1-a|Leonido]]; [[Tegeo]], grava religia centro de antikva Grekujo, kie estas la Templo de [[Ateno Aleo]]; kaj [[Likozuro]], kiun Paŭzanio kredis la plej malnova urbo de la mondo. En la okcidenta flanko de la duoninsulo estas [[Baso]], arkeologiejo en la nordorienta parto de [[Mesenio]]; la ruinoj de la klasika urbo [[Meseno]] refondita de [[Epaminondo]] en 369 a.K.; kaj en Pilo, la ruina [[Palaco de Nestoro]], kiu estas la ĉefa strukturo en granda loĝloko de la Malfrua Helada epoko, verŝajne iam ĉirkaŭita de fortikigita muro. En la nordokcidento estas [[Olimpio]], scenejo de la [[antikvaj Olimpiaj Ludoj]]. Tie restas multaj antikvaj ruinoj, interalie la [[zeŭsa templo en Olimpio|Templo de Zeŭso]], la [[hera templo en Olimpio|Templo de Hero]], la [[luktejo en Olimpio|Luktejo]] kaj la [[Leonidejo]]. La arkeologiejoj en [[Epiro (historia regiono)|Epiro]], la okcidenta parto de kontinenta Grekujo, inkludas la ruinojn de [[Ambracio]], la antikva ĉefurbo de [[Pirho|Piro de Epiro]]; [[Dodona|Dodonon]], kies sanktejon oni supozis la plej malnova greka orakolejo, eble de la 2-a jarmilo a.K.; [[Elajo (Epiro)|Elajon]], apud la enfluejo de [[Aĥerono]]; kaj [[Gitano]]n. [[Nikopolo]] aŭ Aktia Nikopolo, ankaŭ en Epiro, fondiĝis en 31 a.K. de Oktaviano memore al lia venko super Antonio kaj Kleopatro ĉe Aktio la antaŭan jaron. Krome estas ruinoj laŭ ies kredo apartenantaj al la [[Nekromanciejo de Aĥerono]], antikva [[nekromancio|nekromancia]] templo dediĉita al [[Hadeso]] kaj [[Persefono]]. [[Tesalujo]], alia regiono de centra Grekujo, havas arkeologiejon en [[Lariso (urbo)|Lariso]], la [[Monteto Frurio]], kie situas [[1-a antikva teatro de Lariso|antikva teatro]] kaj ruina [[Baziliko de Sankta Aĥileo|baziliko]]. La dua urbo de Grekujo laŭ grandeco estas [[Tesaloniko]], kromnomata la "kunĉefurbo". Ĝi havas multajn historiajn konstruaĵojn, el kiuj kelkaj estas [[monda heredaĵo de Unesko]], interalie la [[Arko de Galerio kaj Rotundo|Arko de Galerio kaj la Rotundo]], la [[Eklezio Panaya Khalkeon]] kaj la [[Blanka Turo de Tesaloniko|Blanka Turo]]. En la apuda regiono Makedonujo estas [[Dion (Grekio)|Dio]], sanktejo de la antikvaj makedonoj. En Dio situas granda templo dediĉita al Zeŭso kaj serio de temploj de Demetero kaj Iziso. Samregione, [[Pella (Makedonio)|Pelo]] estas la ĉefurbo de [[Antikva Makedonio|antikva Makedonujo]] kie naskiĝis la makedonaj reĝoj [[Filipo la 2-a (Makedonio)|Filipo la 2-a]] kaj [[Aleksandro la Granda]]. Aliaj arkeologiejoj en Makedonujo estas [[Olinto]] en Ĥalkidiko; [[Filipio]], fondita de la makedona reĝo Filipo la 2-a sur la antaŭa traka kolonio; [[Amfipolis|Amfipolo]], antikva urbo iam loĝata de [[Edonoj]]; [[Libetro]], antikva urbo proksime al [[Olimpo]], kie [[Orfeo]] estis enterigita de la [[Muzoj]]; [[Stagiro]], ruina urbo fama kiel la naskejo de [[Aristotelo]]; kaj [[Veryina]], [[monda heredaĵo de Unesko]], kie situas la makedonaj reĝaj tomboj kaj la ruinoj de la antikva makedona ĉefurbo. [[Trakujo]], kies okcidenta parto apartenas al moderna Grekujo, havas arkeologiejon en [[Abdero (Trakujo)|Abdero]]. [[Dhidhimotikho]] estas historia urbeto proksima al la turka landlimo kun multaj antikvaj grekaj, bizancaj kaj otomanaj vidindaĵoj, interalie la ruinoj de la antikva urbo Plotinopolo, la bizancaj fortikaĵoj konstruitaj ĉirkaŭ la urbeto, la [[Bajezida Moskeo]] konstruita en 1420 kaj la Silenta Banejo, la plej malnova [[hamamo]] en Eŭropo. La grekaj insuloj havas multajn proprajn historiajn lokojn. [[Ĥalkido]] situas en Eŭbeo. [[Deloso]] estas senhoma insulo en la Cikladoj, fama pro siaj multaj arkeologiejoj, interalie la [[Stoibadeion]], la Templo de la Delosanoj, la Teraso de la Leonoj kaj la Domo de la Delfenoj. En [[Siros|Siro]], proksime al Pireo, kaj atingebla de ĝi per pramvojaĝo daŭranta nur 2.5 horojn, estas la novklasika urbo [[Ermupolis]], kie du civilizoj kaj religioj kunvivis pace. Ĝi havas plaĝojn, klasikan teatron, kazinon, ĝeneralan malsanulejon, kaj multajn vidindaĵojn. [[Santorino]], unu el la Cikladoj, estas la situo de [[Tero (urbo)|Tero]], antikva urbo sur kresto de la kruta, 360-metra monto Mesavuno, kaj de [[Akrotiri]], minoa loĝloko el la Bronzepoko. La [[Samotraka Templaro]], sur la insulo Samotrako, estas unu el la precipaj tutgrekaj religiejoj. [[Kreto (insulo)|Kreto]], la plej granda greka insulo, havas arkeologiejojn en [[Festo (urbo)|Festo]] sude, [[Zakro]] oriente, kaj meze kaj plej grave [[Knoso]], fama pro sia ruina [[minoa palaco]] kun virbovaj motivoj. En [[Rodoso]], insulo en la [[Dodekanezo]], situas la Akropolo de Rodoso, konstruita en la Klasika Periodo de Grekujo (ĉ. 500-323 a.K.); la Akropolo de [[Lindo]], natura akropolo fortikigita sinsekve de [[grekoj]], [[Antikva Romo|romanoj]], [[Bizanca Imperio|bizancanoj]], la [[Ordeno de Sankta Johano]] kaj la [[otomanoj]]; kaj la antikva urbo [[Kamiro]]. Sur la proksima insulo [[Koo]] estas la ruina [[Asklepiejo]], unu el la plej grandaj kuractemploj de antikva Grekujo, kie [[Hipokrato]], la "patro de la medicino", edukiĝis. En [[Kastelorizo]], la plej orienta insulo de Grekujo, estas [[Likia tombo de Kastelorizo|likia tombo]], tranĉita el la roko de la [[Anatolio|anatolia]] civilizo de la [[likianoj]]. == Alternativaj turismoj == === GLAT-turismo === Grekujo estas unu el la plej popularaj eŭropaj celoj de [[GLAT-turismo]], precipe la plej grandaj urboj ([[Ateno]] kaj [[Tesaloniko]]) kaj iuj insuloj, kiel [[Lesbo]], [[Santorino]], [[Skiato]] kaj [[Mikonoso|Mikono]].<ref name="LGBTTourismGreece1">{{cite web|url=https://www.visitgreece.gr/inspirations/lgbtq-friendly-greece/|title= LGBTQ+ friendly Greece|website=visitgreece.gr |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20250528120211/https://www.visitgreece.gr/inspirations/lgbtq-friendly-greece/ |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref name="LGBTTourismGreece2">{{cite web|url=https://news.gtp.gr/2017/08/02/gay-september-greece-campaign-highlights-best-lgbt-tourists/|title='Gay September in Greece' Campaign Highlights Country's Best for LGBT Tourists|website=gtp.gr|date=2017-08-02|access-date=2019-08-11}}</ref> Ĉi-lasta estas aparte bone konata [[GLAT-amika]] turismejo, kun multaj negocoj celataj al la [[GLAT]]-komunumo.<ref>{{cite book |title= Mediterranean Europe|first=Duncan|last=Garwood |edition=9th|date=2009|publisher=[[Lonely Planet]] |isbn=978-1741048568}}</ref><ref>{{cite book |title=Geography of travel and tourism |first1=Lloyd E. |last1=Hudman|first2=Richard H.|last2=Jackson|edition=4th|date=2003 |publisher=Thomson Delmar Learning |isbn=978-0766832565}}</ref><ref>{{cite book |title=The challenge of tourism carrying capacity assessment: theory and practice |first1=Harry|last1=Coccossis|first2=Alexandra |last2=Mexa |date=2016| orig-year=2004 |publisher=[[Routledge]] - [[Taylor & Francis]]|isbn=978-0-7546-3569-7}}</ref> Skiato kaj Mikono taksiĝas inter la plej GLAT-amikaj turismejoj de la mondo.<ref>{{cite web|url=https://www.statista.com/chart/25159/world-map-best-countries-for-lgbt-travelers/ |title=The Best and Worst Countries for LGBTQ+ Travelers|date=2025-05-16|first=Anna|last=Fleck|publisher=[[Statista]] |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250108140908/https://www.statista.com/chart/25159/world-map-best-countries-for-lgbt-travelers/|archive-date=2025-01-08}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pridelocation.com/lgbt-community-greece |title=LGBTQ+ Friendly Destination in Greece |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250418002012/https://www.pridelocation.com/lgbt-community-greece |archive-date=2025-04-18}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/travel/2022/jun/23/europe-best-holidays-for-lgbtq-travel|title=10 of Europe's best destinations for LGBTQ+ travellers this Pride season|publisher=[[The Guardian]]|first=Stephen |last=Emms |date=2022-06-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219163457/https://www.theguardian.com/travel/2022/jun/23/europe-best-holidays-for-lgbtq-travel |archive-date=2024-12-19}}</ref> === Religia turismo === Grekujo reklamas [[religia turismo|religian turismon]] kaj pilgrimadojn al lokoj kun signifaj religiejoj, ekzemple la kristanaj monaĥejoj en [[Meteora]] kaj [[Athos]], kunlabore kun aliaj landoj.<ref>{{cite web |title=Greece Focuses on Religious Tourism, Explores Cooperation with Russia |url= https://news.gtp.gr/2016/05/20/greece-focuses-religious-tourism-russia/|website= gtp.gr|access-date=2025-03-24|date=2016-05-20}}</ref> === Medicina turismo === La modera klimato, bone edukitaj medicinistoj, kaj avangarda medicina tekniko kontribuas al ĝia [[medicina turismo|medicina vojaĝa industrio]].<ref>{{cite web|url=https://www.magazine.medicaltourism.com/article/medical-tourism-market-greece-current-trends-future |title=Medical Tourism Market in Greece: Current Trends and the Future|website=medicaltourism.com |publisher=Medical Tourism Magazine|access-date=2020-11-21}}</ref> === Ekoturismo === [[File:Pelion Mountail Forrest.jpg|thumb |250px|Arbara vojo sur [[Pelion|Pelio]]]] En la lastaj jardekoj Grekujo fariĝis celo de [[ekoturismo]] (precipe [[marŝado]], [[kanuado]], [[kavernogrimpado]] kaj roko[[grimpado]]).<ref>{{cite web|url=https://ecoclub.com/headlines/interviews/all-interviews/998-160121-natali-dologlou |title=Natali Dologlou, MIRC, Greece|date=2016-01-21|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528134641/https://ecoclub.com/headlines/interviews/all-interviews/998-160121-natali-dologlou|archive-date=2025-05-28}}</ref> La ĉefaj skiejoj de Grekujo estas [[Arakhova]], [[Kalavrita]], [[Karpenisi]] kaj [[Metsovo]].<ref>{{cite web|url=http://www.visitgreece.gr/en/activities/land_sports/skiing |title=Winter Vacations - Visit Greece In The Wintertime|website=visitgreece.gr|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412234604/http://www.visitgreece.gr/en/activities/land_sports/skiing|archive-date=2021-04-12}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.visitgreece.gr/blog/travel-tips/771/top-6-ski-resorts-in-greece/|title=Top 6 ski resorts in Greece|website=visitgreece.gr|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528135711/https://www.visitgreece.gr/blog/travel-tips/771/top-6-ski-resorts-in-greece/|archive-date=2025-05-28}}</ref> === Kongresa turismo === [[Konferenco|Kongresa]] turismo, ofertata al akademiaj, negocaj, kaj kulturaj merkatoj, estas apogoŝtono de la landa turisma politiko. La greka registaro, kun forta subteno de lokaj aŭtoritatoj, ofertas grandajn mondonacojn, luojn, kaj dungosubvenciojn por starigi novajn kongresejojn kaj pligrandigi la ekzistantajn. Raporto en ''Meeting and Incentive Travel'' listigis Grekujon kiel okan en la mondo laŭ kongresaj tranoktoj. === Sezona turismo === La registaro intencas reklami kvarsezonan kaj vintran turismon en Grekujo al eksterlandanoj.<ref>{{cite web|url=https://www.capital.gr/epikairotita/3149450/kountoura-stoxos-i-proothisi-tis-elladas-os-proorismou-tessaron-epoxon |title=The aim is to promote Greece as a four-season destination|date=2016-08-25|language=el|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528135951/https://www.capital.gr/epikairotita/3149450/kountoura-stoxos-i-proothisi-tis-elladas-os-proorismou-tessaron-epoxon/|archive-date=2025-05-28}}</ref> == Ekonomia efiko == [[File:Prionia olympos greece IMG 7601.jpg|thumb |250px |Monta kabano sur [[Olimpo]]]] En 2023, Grekujo gajnis €19,746,000,000 (proksimume 11% de la MEP) pere de la turisma industrio.<ref name="insete.gr">{{cite web|url=https://insete.gr/statistika-eiserxomenou-tourismou/|title=Inbound tourism statistics|language=el|publisher=Institute of Greek Tourism Confederation (INSETE)|website=insete.gr|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528140909/https://insete.gr/statistika-eiserxomenou-tourismou/|archive-date=2025-05-28}}</ref> La plej gravaj fontlandoj (en miloj da [[eŭro]]j) estis: {| class="wikitable" |- |- style="color:white;" ! style="width:5px; background:#008B8B;"|Rango ! style="width:140px; background:#008B8B;"| Lando ! style="width:90px; background:#008B8B;"| Spezo |- |1||{{flago|Germanujo|nomo=jes}} || €3,571,000 |- |2||{{flago|Britujo|nomo=jes}} || €3,294,000 |- |3||{{flago|Francujo|nomo=jes}} || €1,425,000 |- |4||{{flago|Usono|nomo=jes}} || €1,374,000 |- |5||{{flago|Italujo|nomo=jes}} || €1,078,000 |} == Statistiko == [[File:Navagio 01.jpg|thumb|250px|[[Navayo]], sablostrando en [[Zakinto]]]] <div class="floatright"> <timeline> ImageSize=width:270 height:300 PlotArea=left:60 bottom:75 top:10 right:16 AlignBars=justify Period=from:0 till:7 TimeAxis=orientation:horizontal Colors= id:gray value:gray(0.5) id:line1 value:gray(0.9) id:line2 value:gray(0.7) ScaleMajor=unit:year increment:1 start:0 gridcolor:line2 ScaleMinor=unit:year increment:1 start:0 gridcolor:line1 BarData= bar:January text:Januaro bar:February text:Februaro bar:March text:Marto bar:April text:Aprilo bar:May text:Majo bar:June text:Junio bar:July text:Julio bar:August text:Aŭgusto bar:September text:Septembro bar:October text:Oktobro bar:November text:Novembro bar:December text:Decembro PlotData= color:tan1 width:10 bar:January from:start till:0.63 text: bar:February from:start till:0.57 text: bar:March from:start till:0.66 text: bar:April from:start till:1.4 text: bar:May from:start till:2.5 text: bar:June from:start till:4.3 text: bar:July from:start till:6.1 text: bar:August from:start till:6.5 text: bar:September from:start till:5.1 text: bar:October from:start till:3.1 text: bar:November from:start till:1 text: bar:December from:start till:0.76 text: TextData= pos:(50,37) textcolor:gray fontsize:M text:Turismaj vizitoj en 2023 (milionoj) TextData= pos:(50,20) textcolor:gray fontsize:M text:Fonto: Trading Economics / TextData= pos:(50,3) textcolor:gray fontsize:M text:Greka Turisma Federo </timeline> </div> {| style="border:solid 1px #aaa" cellpadding="10" cellspacing="0" |+'''Milionoj da turismaj vizitoj laŭ jaro<ref>{{cite web |date=2024-08-17 |title=Greece: International tourist trips |url=https://ourworldindata.org/grapher/international-tourist-trips?tab=chart&country=GRE~GRC |website=ourworldindata.org}}</ref><ref name="Barom May24">{{cite web |date=May 2024 |title=World Tourism Barometer |url=https://pre-webunwto.s3.eu-west-1.amazonaws.com/s3fs-public/2024-06/Barom_PPT_May_2024.pdf |access-date=24 June 2024 |publisher=[[World Tourism Organization]] |page=19}}</ref>''' <ref>{{Cite web |title=Global and regional tourism performance |url=https://www.unwto.org/tourism-data/global-and-regional-tourism-performance |access-date=2025-06-12 |website=www.unwto.org}}</ref> |<timeline> ImageSize = width:auto height:150 barincrement:18 PlotArea = left:50 bottom:15 top:10 right:20 AlignBars = justify DateFormat = x.y Period = from:0 till:40 TimeAxis = orientation:vertical ScaleMajor = unit:year increment:10 start:0 PlotData= color:skyblue width:11 bar:95 from:start till:10.1 bar:96 from:start till:9.2 bar:97 from:start till:10.1 bar:98 from:start till:10.9 bar:99 from:start till:12.2 bar:00 from:start till:13.1 bar:01 from:start till:14.1 bar:02 from:start till:14.2 bar:03 from:start till:14 bar:04 from:start till:13.3 bar:05 from:start till:14.8 bar:06 from:start till:16 bar:07 from:start till:16.2 bar:08 from:start till:15.9 bar:09 from:start till:14.9 bar:10 from:start till:15 bar:11 from:start till:16.4 bar:12 from:start till:15.5 bar:13 from:start till:17.9 bar:14 from:start till:22 bar:15 from:start till:23.6 bar:16 from:start till:24.8 bar:17 from:start till:27.2 bar:18 from:start till:30.1 bar:19 from:start till:31.4 bar:20 from:start till:7.4 bar:21 from:start till:14.7 bar:22 from:start till:27.8 bar:23 from:start till:32.7 bar:24 from:start till:36 color:powderblue width:11 </timeline> |} In 2024, Grekujo ricevis 40,7 milionojn da eksterlandaj turistoj,<ref>{{cite web|url=https://www.ekathimerini.com/economy/1269112/greece-welcomed-40-million-tourists-in-2024-says-bank-of-greece/|title=Greece welcomed 40 million tourists in 2024, says Bank of Greece|date=2025-05-08 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528142822/https://www.ekathimerini.com/economy/1269112/greece-welcomed-40-million-tourists-in-2024-says-bank-of-greece/|archive-date=2025-05-28}}</ref> kreskego kompare al la 19,3 milionoj en 2009.<ref name="Eurostat Tourism table">{{cite web |url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/setupModifyTableLayout.do |title=Nights spent in tourist accommodation establishments – regional – annual data |year=2010 |website=epp.eurostat.ec.europa.eu |access-date=2011-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190822022800/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/setupModifyTableLayout.do |archivedate=2019-08-22 }}</ref> Iom pli ol duono de la turistoj venas de aliaj landoj de la [[Eŭropa Unio]] (21,8 milionoj).<ref name="A2001">{{cite web |title=Greece Welcomed 40.7 Million Visitors in 2024, Tourism Revenue Tops €21.6 Billion – Final Data|url=https://news.gtp.gr/2025/05/08/greece-welcomed-40-7-million-visitors-in-2024-tourism-revenue-tops-e21-6-billion-final-data|date=2025-05-08|publisher=Greek Travel Pages}}</ref> Tradicie, la precipaj turismaj merkatoj por Grekujo estis Germanujo, Britujo, Italujo, Bulgarujo, Francujo kaj Usono.<ref name="insete.gr" /><ref>{{cite web|url=https://www.reporter.gr/Eidhseis/Epicheirhseis/toyrismos/323725-Oi-chwres-proeleyshs-twn-toyristwn-sthn-Ellada-To-Top-15-(pinakas) |title=The countries of origin of tourists in Greece-The Top 15 (table)|date=2017-05-16 |language=el|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528153120/https://www.reporter.gr/Eidhseis/Epicheirhseis/toyrismos/323725-Oi-chwres-proeleyshs-twn-toyristwn-sthn-Ellada-To-Top-15-(pinakas) |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.economistas.gr/oikonomia/20355_kolossos-toy-toyrismoy-i-ellada-sto-21-oi-afixeis-pinakas|title=Greece is the "Colossus" of tourism: At +21% arrivals (table) |date=2019-10-09|language=el|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528153425/https://www.economistas.gr/oikonomia/20355_kolossos-toy-toyrismoy-i-ellada-sto-21-oi-afixeis-pinakas|archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.capital.gr/oikonomia/3386944/germaniki-epelasi-ston-tourismo/|title=German "incoming" in tourism|language=el|date=2019-10-10|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528153805/https://www.capital.gr/oikonomia/3386944/germaniki-epelasi-ston-tourismo/|archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwc.com/gr/en/publications/greek-thought-leadership/the-next-day-of-greek-tourism-en-long.pdf|title=The next day of Greek Tourism|pages=1-77|access-date=2023-12-20|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20240829111010/https://www.pwc.com/gr/en/publications/greek-thought-leadership/the-next-day-of-greek-tourism-en-long.pdf|archive-date=2024-08-29}}</ref> En 2023, la 10 plej gravaj fontlandoj laŭ nombro da vizitoj estis:<ref name="insete.gr"/> {| class="wikitable" |- |- style="color:white;" ! style="width:5px; background:#008B8B;"|Rango ! style="width:140px; background:#008B8B;"| Lando ! style="width:50px; background:#008B8B;"| Vizitoj |- |1||{{flago|Germanujo|nomo=jes}} || 4,764,235 |- |2||{{flago|Britujo|nomo=jes}} || 4,591,656 |- |3||{{flago|Bulgarujo|nomo=jes}} || 2,874,507 |- |4||{{flago|Italujo|nomo=jes}} || 1,842,293 |- |5||{{flago|Francujo|nomo=jes}} || 1,830,982 |- |6||{{flago|Rumanujo|nomo=jes}} || 1,415,892 |- |7||{{flago|Usono|nomo=jes}} || 1,406,522 |- |8||{{flago|Polujo|nomo=jes}} || 1,185,784 |- |9||{{flago|Makedonujo|nomo=jes}} || 1,127,936 |- |10||{{flago|Nederlando|nomo=jes}} || 1,126,617 |- ! colspan=2 | Totalaj vizitoj || 32,735,155 |} Grekujo estis la plej populara turisma celo por ĉinoj laŭ enketo farita en 2025,<ref>{{cite web|url=http://english.peopledaily.com.cn/200506/17/eng20050617_190760.html|title=People's Daily Online - Minister says Greece, China to be best tourist partners|access-date=2015-06-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121015093809/http://english.peopledaily.com.cn/200506/17/eng20050617_190760.html|archivedate=2012-10-15}}</ref> kaj por aŭstroj laŭ enketo en 2024.<ref>{{cite web|url= https://www.tovima.com/tourism/greece-top-pick-for-austrians-in-2024/ |title=Greece Top Pick for Austrians in 2024|date=2024-03-21|publisher=[[To Vima]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240412115850/https://www.tovima.com/tourism/greece-top-pick-for-austrians-in-2024/|archive-date=2024-04-12}}</ref> La [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] tenas du oficejojn en [[Ĉinujo]], unu en [[Ŝanhajo]] kaj alian en [[Pekino]].<ref name="GNTO offices">{{cite web |url= https://gnto.gov.gr/organismos/upiresies-exoterikou/ |title=Greek National Tourism Organization - Offices Abroad|language=el |publisher=[[Greek National Tourism Organization]]|website=gnto.gov.gr |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528150015/https://gnto.gov.gr/organismos/upiresies-exoterikou/|archive-date=2025-05-28}}</ref> La plej aktiva sezono por turismo en Grekujo daŭras de majo ĝis septembro, kun proksimume 75% de ĉiuj vizitoj.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveler.com/story/best-time-to-visit-greece |title=The Best Time to Visit Greece - and How Long to Stay|date=2024-10-07|first=Matt|last=Ortile|url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20241105173224/https://www.cntraveler.com/story/best-time-to-visit-greece|archive-date=2024-11-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://travel.usnews.com/rankings/best-greek-isles/|title=Best Greek Islands to Visit|first=Alissa|last=Grisler|date=2025-03-28|publisher=[[U.S. News & World Report]] |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528151654/https://travel.usnews.com/rankings/best-greek-isles/|archive-date=2025-05-28}}</ref> == Reklamado == [[File:The Acropolis of Athens viewed from the Hill of the Muses (14220794964).jpg|thumb|240px|La [[Akropolo (Ateno)|Akropolo de Ateno]] fotita el la [[Monumento de Filopapo|Filopapa Monteto]]]] Turismo en Grekujo estas administrata de [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] (GNTO). <gallery mode="packed" heights="150"> File:Kastoria-Kostur-View.jpg|[[Kastoria|Kastorya]], urbo apud [[Lago Orestiada|Lago Orestyadha]] File:The hypocaust of the Great Baths complex, Ancient Dion (7094483903).jpg|Antikva [[Dion (Grekio)|Dio]], [[Pierio]] File:Amphipolis Lion.jpg|La [[Leono de Amfipolo]], proksime al la [[Kasta Tombo]] File:Χιονοδρομικο φαλακρου.jpg|Skistacio en [[Falakro]] File:Κοιλάδα Τεμπών - Αγία Παρασκευή - Άλσος με θέα τον ποταμό Πηνειό.jpg|[[Valo de Tempo]] File:Snow Landscape 27-1-2017-1.jpg|[[Parnaso|Parnasa]] skistacio File:Platamonas, Pieria prefecture, Greece.jpg|[[Kastelo de Platamona]] File:Metsovo village, Northen Greece.jpg|La epira urbeto [[Metsovo]] File:Mountains to the North.jpg|[[Pinda Nacia Parko]] in [[kontinenta Grekujo]] File:Dodona Theater - Gallery version.jpg|Antikva teatro ĉe [[Dodona]], [[Epiro (historia regiono)|Epiro]] File:Corfu, Greece - panoramio (86).jpg|[[Palaco de Sanktaj Mikaelo kaj Georgo]], [[Kerkira]] File:Pargapanorama.jpg|Rigardo al [[Parga|Pargha]], sur la [[Ionia Maro|Iona marbordo]] File:Port Mytilene.jpg|Urbeto [[Mitileno]] sur insulo [[Lesbo]] File:Grandpalace3.JPG|[[Palaco de la Granda Mastro de la Kavaliroj de Rodoso|Palaco de la Granda Mastro de la Kavaliroj]] sur insulo [[Rodoso]] File:Pyrgichios.jpg|[[Mastikhokhorya]] sur insulo [[Ĥio (insulo)|Ĥio]] File:Greece meteora monasteries.JPG|[[Meteora]] en [[Tesalujo]] File:Delphi tholos cazzul.JPG|Arkeologiejo [[Delfo]] File:Acheron River%27s Canyon.png|Kanuado sur [[Aĥerono]] en [[Epiro (historia regiono)|Epiro]] File:20090727 epidavros12.jpg|Antikva teatro de [[Epidaŭro]] File:Mystras palace 1.jpg|Palaco de [[Mistraso]], [[Peloponezo]] File:Ancient theatre of Sparta 01.jpg|Teatro de antikva [[Sparto]], kun la moderna urbeto kaj [[Tajgeto|Monto Taigeto]] fone File:Vathia Mani Greece 2.jpg|Turdomoj de [[Vathya]], [[Duoninsulo Mani]]. File:Monemvasia - Rock.jpg|Roko de [[Monemvasia]] Posidonos, Ermoupoli 841 00, Greece - panoramio (1).jpg|[[Ermupolis]] sur insulo [[Siros]], [[Cikladoj]] File:City of Naxos.jpg|[[Nakso (urbo)|Urbo Nakso]] sur [[Naksoso|insulo Nakso]], [[Cikladoj]] File:Lindos Rhodes.jpg| [[Lindo]] sur insulo [[Rodoso]] File:Koules Fortress in Heraklion.jpg|Haveno de [[Iraklio]], [[Kreto (insulo)|Kreto]] File:Ναύπλιο 7797.jpg|Urbo [[Nafplio]] File:Thessaloniki (5).JPG|[[Greka restoracio|Grekaj restoracioj]] en [[Ladhadhika]], [[Tesaloniko]] File:Simi 1.jpg|Insulo [[Simi]] island, suda Egea Maro File:Milos 029.jpg|[[Strando de Sarakiniko]] sur insulo [[Meloso]], Cikladoj File:Imaret,_Kavala.JPG|Domaro [[Imaret (Kavala)|Imaret]] en [[Kavala]]. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == *{{cite web|ref=none |url=https://www.itep.gr/en/category/publications/surveys-studies/|title=Surveys - Studies |publisher=Institute of Tourist Research and Forecasts (ITEP)|language=el, en|website=itep.gr}} *{{cite web|ref=none |url=https://www.itep.gr/en/category/publications/books-publications/|title=Books - Publications|publisher=Institute of Tourist Research and Forecasts (ITEP)|language=el, en|website=itep.gr}} *{{cite web|ref=none |url=https://www.itep.gr/en/category/events/workshops-conferences/|title=Workshops - Conferences|publisher=Institute of Tourist Research and Forecasts (ITEP)|language=el, en|website=itep.gr}} == Eksteraj ligiloj == {{Wikivoyage|Greece}} *[https://www.visitgreece.gr/ Oficiala retejo "Vizitu Grekujon"] {{lingvo|el}} *[https://gnto.gov.gr/ Greka Nacia Turisma Organizaĵo] {{lingvo|el}} *[https://www.gtp.gr/Default.asp?lng=2 Grekaj Vojaĝaj Paĝoj] {{lingvo|el}} *[https://travel.gov.gr/#/ Protokolo por Venoj al Grekujo, Pasaĝera Lokiga Dokumento] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20250709143928/https://travel.gov.gr/#/ |date=2025-07-09 }} [[Kategorio:Turismo en Grekio| ]] [[Kategorio:Turismo en Eŭropo laŭ landoj|Grekujo]] qrr7v3tzpj70mji3ik3jwcqfj0v1cnx 9417014 9416908 2026-06-29T14:42:54Z Arbarulo 135469 9417014 wikitext text/x-wiki '''Turismo en Grekujo''' estas unu el la plej gravaj sektoroj de la landa ekonomio. [[Grekujo]] estas unu el la [[Ranglistoj de MOT|plej vizitataj turismejoj]] de [[Eŭropo]] ekde proksimume 1970. Turismo estas stimulata de vasta ŝato al [[Kulturo de Grekio|greka kulturo]] kaj [[Historio de Grekio|greka historio]], kiun spegulas ĝiaj 19 [[Monda heredaĵo en Grekujo|mondaj heredaĵoj laŭ Unesko]], inter la [[Listo de mondaj heredaĵoj|plej multaj por unu lando]] en Eŭropo kaj en la mondo,<ref name="Unesco">{{cite web|title=Greece Properties inscribed on the World Heritage List (19)|access-date=2025-05-26|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/gr|publisher=[[UNESCO]] }}</ref> kaj de ĝiaj [[Listo de landoj laŭ marborda longo|longa marbordo]], multaj [[Listo de insuloj de Grekujo|insuloj]], kaj belaj strandoj. <ref>{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=NusCmIGiCg8C&pg=PA369&dq=%22Glorious+beaches%22+Greece&ei=DA4JSd-cJ5rStQPLqqyQAg |title=Greece |edition=7th|first1=Paul |last1=Hellander |first2=Kate |last2=Armstrong |date=2006 |publisher=[[Lonely Planet]]|isbn=978-1740597500 |pages=1-772|via=[[Google Books]]}}</ref> En 2023 Grekujo estis la 10-a plej vizitata lando de la mondo, kun proksimume 33 milionoj da turistoj.<ref>{{cite web|url=https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/ |title=Ranked: The 10 Most Visited Countries in 2023|date=2024-06-24 |first=Bruno |last=Venditti |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528092946/https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-most-visited-countries-in-2023/|archive-date=2025-05-28 }}</ref> [[File:Egremni beach.JPG|thumb|280px|La sablo[[strando]] de [[Engremni]] en la greka insulo [[Lefkado|Leŭkado]], fama pro sia klara blua akvo,<ref>{{cite web|title=13 Places Where You Can See the Bluest Water in the World |date=2024-12-22|first=Melissa |last=Locker |url=https://www.travelandleisure.com/trip-ideas/nature-travel/bluest-water-destinations#intro |publisher=[[Travel + Leisure]] |access-date=2025-05-25}}</ref> estas populara turismejo.]] Grekujo estas unu el la plej popularaj celoj de [[GLAT-turismo]] en [[Eŭropo]]. Ankaŭ gravas [[religia turismo]] kaj [[pilgrimado]], [[ekoturismo]], [[konferenco|kongresa]] turismo, kaj [[medicina turismo]], kaj oni klopodas pli reklami sezonan turismon. Inter la plej popularaj turismejoj estas la ĉefurbo [[Ateno]], la insuloj [[Santorino]], [[Mikonoso|Mikono]], [[Rodoso]], [[Korfuo]] kaj [[Kreto (insulo)|Kreto]], kaj la duoninsulo [[Ĥalkidiko]]. == Historio == La radikoj de turismo en Grekujo estas spureblaj jam en antikva tempo. Kulturaj interŝanĝoj okazis inter la kolonioj de Granda Grekujo kaj la frua Roma Respubliko. Jarcentojn poste, kiam [[Antikva Romo|Romo]] dominis la Mediteraneon, Grekujo fariĝis [[romia provinco|roma provinco]] kaj [[grekoj]] fariĝis [[roma civitaneco|romaj civitanoj]], la rezulta kultura interŝanĝo tiris grandan nombron da [[antikva roma turismo|romaj turistoj]] al famaj centroj de greka filozofio kaj scienco, kiel Ateno, [[Korinto]] kaj [[Tebo (Grekio)|Tebo]]. Amas[[turismo]] en moderna Grekujo ekfloris en la jardekoj de 1960 kaj 1970.<ref>{{cite web|url=https://en.protothema.gr/2023/09/07/the-most-over-touristed-cities-in-europe-two-greece-cities-infographic/|title=The Most ‘Over-Touristed’ Cities in Europe – Two Greece Cities (infographic)|date=2025-09-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528100444/https://en.protothema.gr/2023/09/07/the-most-over-touristed-cities-in-europe-two-greece-cities-infographic/|archive-date=2025-05-28}}</ref><ref name="goldgrec">{{cite web|url=https://www.greece-is.com/the-golden-age-of-greek-tourism/|title=The Golden Age of Greek Tourism|date=2020-01-08 |website=greece-is.com |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250421182812/https://www.greece-is.com/the-golden-age-of-greek-tourism/ |archive-date=2025-04-21}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cntraveler.com/story/how-the-greek-islands-became-one-of-the-worlds-biggest-tourist-destinations |title=How the Greek Government's Minimalist Hotels Turned the Islands into a Tourist Hotspot|first=Mark|last=Ellwood|publisher=[[Condé Nast Traveler]]|date=2020-06-02|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226231908/https://www.cntraveler.com/story/how-the-greek-islands-became-one-of-the-worlds-biggest-tourist-destinations |archive-date=2024-12-26}}</ref><ref>{{cite web|url=https://neoskosmos.com/en/2020/05/18/uncategorized/a-journey-to-greeces-tourism-campaigns-from-archaeology-to-sharing-authentic-experience-and-values/ |title=A journey to Greece’s tourism campaigns: from archaeology to sharing authentic experience and values|date=2020-05-18|publisher=[[Neos Kosmos (newspaper)| Neos Kosmos]] |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528095600/https://neoskosmos.com/en/2020/05/18/uncategorized/a-journey-to-greeces-tourism-campaigns-from-archaeology-to-sharing-authentic-experience-and-values/ |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eteron.org/en/tourism-in-greece-a-society-that-ponders-on-the-pros-and-cons/|title=Tourism in Greece: A society that ponders on the pros and cons |date=2024-08-09|first=Christos|last=Papagiannis |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528100107/https://eteron.org/en/tourism-in-greece-a-society-that-ponders-on-the-pros-and-cons/|archive-date=2025-05-28}}</ref> Dum tiu tempo grandaskalaj hoteloj kaj similaj ejoj konstruiĝis, kaj la nombro da internaciaj turistoj pligrandiĝis tra la jaroj.<ref name="goldgrec" /> Internaciaj eventoj kiel la [[Somera Olimpiko 2004]] kaj la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2006]], ambaŭ en Ateno, multe kreskigis turismon al Grekujo, kaj ankaŭ grandaj, ŝtatfinancitaj kulturaj infrastrukturaĵoj kiel la [[Akropola Muzeo]] kontribuis al la enfluo. [[Tesaloniko]] estis la [[Eŭropa Junulara Ĉefurbo]] en 2014. {{granda dosiero|SantoriniPartialPano.jpg|800px|align-cap=center|Panorama vido de la [[Santorina Kaldero]], fotita el Ia}} == Infrastrukturo == Kiel relative riĉa lando dependanta de turismo, Grekujo havas tre ampleksan turisman infrastrukturon. La konstruaĵoj estas ege plibonigitaj post la [[Somera Olimpiko 2004 |Olimpiko de Ateno en 2004]] kaj daŭre kreskas, kun pluraj gravaj konstruaĵoj farataj, precipe en lokoj kie la turismo estas malpli amasa.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/jimdobson/2024/03/02/greece-hotel-development-is-booming-with-60-new-properties-announced/|title=Greece Hotel Development Is Booming With 60 New Properties Announced |first=Jim |last=Dobson |publisher=[[Forbes]] |date=2024-03-02|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528102459/https://www.forbes.com/sites/jimdobson/2024/03/02/greece-hotel-development-is-booming-with-60-new-properties-announced/ |archive-date=2025-05-28}}</ref> ===Plaĝoj=== {{Situo sur mapo/multaj | Grekio |Mapospeco=reliefo |Floso=right |Larĝo=350 |Titolo=Plaĝoj |Lat1_deg=35.240117 |Lon1_deg=24.809269 |Teksto=Kreto |Lat2_deg=36.891506 |Lon2_deg=27.287723 |Teksto2=Koo |Lat3_deg=39.624262 |Lon3_deg=19.921678 |Teksto3=Korfuo |Lat4-g=38.175368 |Lon4-g=20.569218 |Teksto4=Cefalonio |Lat5-g=37.787033 |Lon5-g=20.899876 |Teksto5=Zakinto |Lat6-g=39.163520 |Lon6-g=23.490167 |Teksto6=Skiato |Lat7-g=40.053601 |Lon7-g=23.406170 |Teksto7=[[Ĥalkidiko]] }} Popularaj plaĝaj stacioj estas konstruitaj interalie en Kreto, Rodoso, Koo, Korfuo, Cefalonio, Zakinto, kaj Skiato, kaj vizitiĝas de milionoj da eksterlandaj turistoj en ĉiu jaro.<ref>{{cite web|url=http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/News/Lists/List/Attachments/408/ENG-GreekTourismHotels2013.pdf|title=Performance of Greek Tourism and developments in the basic figures of the Greek Hotel Market 2011-2012|year=2013|pages=1-66|access-date=2018-06-03|archive-date=2017-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918174105/http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/News/Lists/List/Attachments/408/ENG-GreekTourismHotels2013.pdf|url-status=dead}}</ref> La unua [[integrita distrostacio]] de Grekujo estos [[Hotelo & Kazino Hard Rock Ateno]] kiam ĝi malfermiĝos en 2027. <ref>[https://www.travelweekly.com/Travel-News/Hotel-News/Hard-Rock-first-hotel-casino-Europe Hard Rock's first hotel casino in Europe is under construction in Athens]</ref><ref>[https://hotel.hardrock.com/news/hard-rock-international-breaks-ground-on-hard-rock-hotel-and-casino-athens/ Hard Rock International Breaks Ground on Hard Rock Hotel & Casino Athens]</ref> === Hoteloj === <gallery> File:Porto Carras Sithonia.jpg|La kvinstela Hotela Stacio [[Porto Carras]] en [[Ĥalkidiko]] gastigis la kunsidon de gvidantoj de la [[Eŭropa Unio]] en 2003 File:Unnamed Road, Kerkira 490 83, Greece - panoramio.jpg|Hotelo en [[Korfuo]] File:Imaret Hotel Kavala@20171023 04.jpg|Hotelo Imaret en [[Kavala]] File:Thessaloniki, Greece - panoramio (2).jpg|[[Makedonia Palace]] en [[Tesaloniko]] File:GDM Megaron Luxury Hotel.jpg|Hotelo Megaron en [[Iraklio]] File:Hotel Pyrgos Mytilinis.JPG|Hotelo Pyrgos en [[Mitileno]] File:Navarino Dunes panorama.jpg|Costa Navarino en [[Mesenio]] File:Ощущение комфорта и умиротворения. Blue Palace, a Luxury Collection Resort ^ Spa Hotel и несколько вилл. Elounda. Lasithi. Crete. Greece. Июль 2013 - panoramio.jpg|Hoteloj en [[Elounda|Elunda]], Kreto File:Sani Resort.jpg|Banstacio Sani en Sani, [[Ĥalkidiko]] File:Kyrimai-hotel.jpg|Hotelo Kyrimai en Mani, [[Mesenio]] </gallery> La Greka Ĉambro de Hoteloj en 2016 nombris hotelojn kaj hotellitojn de Grekujo jene:<ref>{{cite web |url=http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/library/DocLib/Total-Country_2016.pdf |title= Hotel industry capacity in Greece 2016 - Total country |language=el|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213082433/http://www.grhotels.gr/GR/BussinessInfo/library/DocLib/Total-Country_2016.pdf|archive-date=2016-12-13}}</ref> {| class="wikitable" |- !Takso (steloj) !Hoteloj !Litoj |- |5-stelaj |444 |137,210 |- |4-stelaj |1,412 |203,203 |- |3-stelaj |2,472 |185,560 |- |2-stelaj |3,990 |210,365 |- |1-stelaj |1,412 |52,215 |- !Totalo |9,730 |788,553 |} === Jaĥthavenoj === Grekujo havas 51 [[jaĥthaveno]]jn kaj 14,661 ŝipligejojn, kiuj liveras ŝipparkajn lokojn, brulaĵon, akvon, elektron, telefonadon, kaj aliajn servojn. Kelkaj el la plej evoluintaj kaj uzataj jaĥthavenoj de Grekujo situas malmultajn kilometrojn for de la centro de Ateno. La havenoj de [[Alimos]] kaj [[Flisvos]], en la bordo sude de Ateno, kune havas spacon por pli ol 1800 ŝipoj. === Varmaj fontoj kaj kuraclokoj === Grekujo havas 752 varmajn [[akvofonto|fontojn]]. Multaj klasifikiĝas kiel kuracaj de la Nacia Instituto por Geografia kaj Minerala Esplorado. Kelkaj estis konataj kaj uzataj jam en la antikveco, kiam kuraca turismo al varmaj fontoj estis unu el la plej fruaj specoj de turismo. En 1983 fondiĝis la Greka Asocio de [[Termofonto|Varmfontaj]] Municipoj.<ref>{{cite web|url=https://thermalsprings.gr/iamatikoi-fysikoi-poroi/|title=Recognitions of Healing Thermal Springs in Greece|publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs|access-date=2025-05-26}}</ref> Kelkaj antikvaj kuracostacioj situis en [[Edhipsos]], konata jam en la tempo de [[Aristotelo]],<ref name="aidipsoscite">{{cite web|url=http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/141-aidipsos-en|title=Aidipsos – Municipality of Istiaia |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20170214101211/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/141-aidipsos-en|archive-date=2017-02-14}}</ref> Lutraki, menciita de [[Ksenofonto]],<ref name="loutraki158">{{cite web|url=http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/80-thermal-springs-presentation/peloponnese/158-loutraki-agioi-theodoroi-en|title=Loutraki Agioi Theodoroi |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20170214004329/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/80-thermal-springs-presentation/peloponnese/158-loutraki-agioi-theodoroi-en|archive-date=2017-02-14}}</ref> Traianupoli,<ref>{{cite web|url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/83-thermal-springs-presentation/east-macedonia-and-thrace/131-traianoupoli-en |title=Traianoupoli – Municipality of Alexandroupoli |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325210344/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/83-thermal-springs-presentation/east-macedonia-and-thrace/131-traianoupoli-en |archive-date=2019-03-25}}</ref> fondita de la imperiestro [[Trajano]] en la 2-a jarcento, kaj aliaj atestiĝas de la bizanca periodo, kiel la varma banejo de [[Langadhas]].<ref>{{cite web |url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/74-thermal-springs-presentation/central-macedonia/118-lagkada-en |title=Lagkadas – Municipality of Lagkadas | publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327190758/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/74-thermal-springs-presentation/central-macedonia/118-lagkada-en |archive-date=2019-03-27}}</ref> Fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a ĉirkaŭis la varmajn fontojn hoteloj kaj restoracioj celitaj por eksterlandanoj, kaj pluraj eminentuloj en Grekujo kaj la grekaj partoj de la Otomana Imperio investis en turisma infrastrukturo kaj turismejoj.<ref>{{cite web|url=https://topostext.org/place/392265SArt |title=Artemis Thermia sanct. (Lesbos) Thermi|website=topostext.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528112034/https://topostext.org/place/392265SArt |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.lesvos.com/sarlitza-pallas/index.htm |title=Sarlitza Pallas Hotel - History|website=lesvos.com|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528112312/https://www.lesvos.com/sarlitza-pallas/index.htm |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://welcometolesvos.com/location/loutropoli-thermis/|title=Loutropoli Thermis |website=welcometolesvos.com |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528112508/https://welcometolesvos.com/location/loutropoli-thermis/ |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=gODmkfh6iK8|title=Sarlitza Palace Hotel, Thermi – Lesvos|date=2012-11-29|access-date=2017-10-07|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307153247/https://www.youtube.com/watch?v=gODmkfh6iK8&feature=youtu.be|archive-date=2017-03-07}}</ref> Varmfonta turismo disvastiĝis precipe en la jardekoj de 1960 kaj 1970, kaj en la jardeko 1980 ĝin subtenis programo por socia turismo, kiu grandaparte subvenciis la elspezojn de maljunaj uzantoj de la kuraclokoj. Nuntempe multaj kuracofontoj rigardiĝas kiel kadukaj aŭ malmodernaj kompare al internaciaj atendoj. Pli luksaj esceptoj troviĝas en la [[Banejo de Pozar|Pozar]],<ref>{{cite web|url=https://historicthermaltowns.eu/portfolio/loutra-pozar-greece/|title= Loutra Pozar (Greece)|website=historicthermaltowns.eu |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20250419041652/https://historicthermaltowns.eu/portfolio/loutra-pozar-greece/|archive-date=2025-04-19}}</ref> [[Edhipsos]],<ref name="aidipsoscite"/> [[Kamena Vourla|Kamena Vurla]],<ref>{{cite web|url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/145-kamena-vourla-en |title=Kamena Vourla, Municipality of Molos - Agios Konstantinos|publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20190327191119/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/78-thermal-springs-presentation/central-greece/145-kamena-vourla-en |archive-date=2019-03-27}}</ref> Lutraki (proksime al Korinto),<ref name="loutraki158"/> kaj Kaiafas (en la okcidenta bordo de Peloponezo).<ref>{{cite web|url= http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/84-thermal-springs-presentation/west-greece/154-kaiafa-en |title=Kaiafa, Municipality of Zaxaro |publisher=Hellenic Association of Municipalities with Thermal Springs |url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20190327190959/http://www.thermalsprings.gr/index.php/en/component/content/article/84-thermal-springs-presentation/west-greece/154-kaiafa-en |archive-date=2019-03-27}}</ref> {{larĝa bildo|20100728 Corfu island old town panoramic Greece.jpg|800px|[[Kerkira|Korfuurbo]]}} ==Kulturaĵoj== === Muzeoj === En la Greka Respubliko troviĝas pluraj specoj de muzeoj.<ref name="greecemuseums">{{cite web|url=https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en/museums|title=List of Museums in Greece|language=el, en|website=archaeologicalmuseums.culture.gov.gr|publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]. Directorate of Archaeological Museums, Exhibitions and Educational Programs|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250611093924/https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en/museums|archive-date=2025-06-11}}</ref><ref>{{cite web|url= https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en |title=Directorate of Archaeological Museums, Exhibitions and Educational Programs|language=el, en|website=archaeologicalmuseums.culture.gov.gr|publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]. Direktorejo de Arkeologiaj Muzeoj, Ekspocizioj kaj Edukprogramoj|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250611093900/https://archaeologicalmuseums.culture.gov.gr/en |archive-date=2025-06-11}}</ref><ref>{{cite web|url=https://allofgreeceone.culture.gov.gr/en/|title=Ministry of Culture’s programme “All of Greece, One Culture” |publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]|website=allofgreeceone.culture.gov.gr|language=el, en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://culture.gov.gr/el/service/SitePages/view.aspx?iID=2807|title=Greek Museum Recognition and Certification System |publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]|language=el}}</ref><ref>{{cite web|url=https://culture.gov.gr/en/ministry/SitePages/viewyphresia.aspx?iID=2452|title=Directorate of Visual Arts, Architecture, Photography and Contemporary Culture Museums|publisher=[[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]]}}</ref> Preskaŭ ĉiu urbo de Grekujo havas urban arkeologian muzeon kun trovaĵoj de la ĉirkaŭa areo.<ref>{{cite web|url=https://en.protothema.gr/2025/06/10/greek-art-now-contemporary-greek-art-travels-worldwide-through-a-groundbreaking-program/|title=Greek Art Now: Contemporary Greek art travels worldwide through a groundbreaking program|publisher=[[Proto Thema]]|date=2025-06-10}}</ref><ref>{{cite web|url=https://artsandculture.google.com/project/greek-art-now |title=Greek Art Now - Modern and Contemporary Art from Greece|publisher=[[Google Arts & Culture]]}}</ref> Tamen la plej multaj situas en grandaj urboj kiel [[Ateno]], kie troviĝas la [[Akropola Muzeo]] kaj la [[Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno|Nacia Arkeologia Muzeo]]. Krome estas multegaj bildmuzeoj, kiel la [[Nacia Pinakoteko (Ateno)]]. Ankaŭ en [[Tesaloniko]] estas multaj muzeoj, interalie la Bizanca Muzeo. Totale, proksimume 150 muzeoj estas facile alireblaj por turistoj en Grekujo.<ref name="greecemuseums"/> === Arkeologiejoj === <!--{{Situo sur mapo/multaj | Grekio |Mapospeco=reliefo |Larĝo=400 |Floso=right |Titolo=Elektitaj arkeologiaj turismejoj |lat1_deg=36.43 |lon1_deg=28.21 |label1=Rodoso |lat2_deg=36.091849 |lon2_deg=28.085665 |label2=Lindo |lat3_deg=38.482387 |lon3_deg=22.500970 |label3=Delfo |pos3=left |lat4_deg=35.29 |lon4_deg=25.15 |label4=Knoso |lat5_deg=37.07 |lon5_deg=22.43 |label5=Sparto & Mistro |pos5=bottom |lat6_deg=38.79 |lon6_deg=22.54 |label6=Termopiloj |lat7_deg=37.63 |lon7_deg=21.62 |label7=Olimpio |pos7=left |lat8_deg=37.97 |lon8_deg=23.72 |label8=Ateno |lat9_deg=40.65 |lon9_deg=22.9 |label9=Tesaloniko |lat10_deg=37.393333 |lon10_deg=25.271111 |label10=Deloso |lat11_deg=36.364586 |lon11_deg=25.477939 |label11=Tero (Santorino) |pos11=left |lat12_deg=40.5 |lon12_deg=22.32 |label12=Veryina |pos12=left |lat13_deg=41 |lon13_deg=24.17 |label13=Filipio |pos13=top |lat14_deg=40.07 |lon14_deg=22.50 |label14=Dio |lat15_deg=40.75 |lon15_deg=22.52 |label15=Pelo |pos15=top |lat16_deg=39.64 |lon16_deg=22.41 |label16=Lariso |lat17_deg=39.54 |lon17_deg=20.78 |label17=Dodono |pos17=bottom |lat18_deg=37.59 |lon18_deg=23.07 |label18=Epidaŭro |pos18=bottom |lat19_deg=37.73 |lon19_deg=22.75 |label19=Miceno |pos19=top |lat20_deg=38.32 |lon20_deg=23.31 |label20=Tebo |lat21_deg=40.98 |lon21_deg=24.95 |label21=Abdero |lat22_deg=37.67 |lon22_deg=26.88 |label22=Samoso |pos22=top |lat23_deg=35.05 |lon23_deg=24.81 |label23=Festo |pos23=bottom |lat24_deg=40.28 |lon24_deg=23.35 |label24=Olinto |lat25_deg=39.60 |lon25_deg=19.92 |label25=Cerciro (Korfuo) |pos25=top |lat26_deg=37.65 |lon26_deg=24.02 |label26=Sunio }}--> [[File:Facade of Philip II tomb Vergina Greece.jpg|thumb|240px|Tombo de [[Filipo la 2-a (Makedonio)|Filipo la 2-a de Makedonujo]] en [[Veryina]]]] [[File:Greece Cape Sounion BW 2017-10-09 10-12-43.jpg|thumb|240px|La [[Greka templo|Templo]] de [[Pozidono]], [[Sunio|Sunia Kabo]]]] [[File:OlympicRaceTrackOlympia.JPG|thumb|240px|La antikva [[Olimpia Stadiono]] en [[Olimpio]]]] [[File:Lions-Gate-Mycenae.jpg|thumb|240px|La [[Leona Pordego]] en [[Miceno]], [[Peloponezo]]]] [[File:Ruines of Knossos - panoramio.jpg|thumb|240px|La [[Minoa civilizo|minoa]] palaco de [[Knoso]], [[Kreto (insulo)|Kreto]]]] [[File:Aeskulapseum 2.JPG|thumb|250px|La [[Asklepiejo]] de [[Koo]]]] Grekujo estas riĉega je arkeologiaj esplorejoj, el kiuj multaj estas ŝatataj de turistoj.<ref>{{cite web|url=https://www.searchculture.gr/aggregator/portal/?language=en|title=Greek National Aggregator of Digital Cultural Content|website=searchculture.gr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://portal.culture.gov.gr/|title=Portal of Cultural Bodies|language=el|website=portal.culture.gov.gr|via=[[Ministerio de Kulturo (Grekujo)|Ministerio de Kulturo]]}}</ref> La greka ĉefurbo [[Ateno]] havas multajn arkeologiejojn. La plej famaj estas la [[Akropolo (Ateno)|Akropolo]], la [[Templo de Olimpia Zeŭso (Ateno)|Templo de Olimpia Zeŭso]], la antikva tombejo [[Keramiko]], la [[Monumento de Filopapo|Filopapa Monteto]], la [[Turo de la ventoj (Ateno)|Turo de la Ventoj]], la [[Akademio de Platono]], kaj la [[Antikva Agoro de Ateno|Agoro]]. En la ĉirkaŭatena regiono [[Atiko]] estas la [[maratonaj tumuloj]], montetoj faritaj por enterigi la cindrojn de la atenaj kaj [[Plateo|plateaj]] hoplitoj, kiuj mortis en la [[Batalo de Maratono]]. Trovaĵoj rilataj al la batalo aŭ de la sama loko konserviĝas en la apuda [[Arkeologia Muzeo de Maratono]]. En okcidenta Atiko situas [[Eleŭziso]], kie de eble 1700 a.K. ĝis la 4-a jarcento p.K. oni celebris la Eleŭzisajn Misterojn, ankaŭ nomatajn Misteroj de Demetero kaj la Knabino. En la orienta ekstremo de Atiko estas [[Sunio]], kun ruina Templo de Pozidono. En Centra Grekujo situas [[Tebo (Grekio)|Tebo]], antikva urbo kiu rivalis kun Ateno kaj havis grandan rolon en [[helena mitologio|greka mitologio]]. [[Delfo]] estas la plej fama antikva orakolejo kaj la loko de la [[Pitiaj ludoj|Pitiaj Ludoj]], kaj havas faman antikvan teatron. [[Termopiloj]] famas ĉefe pro la batalo okazinta tie en 480 a.K., en kiu greka armeo de verŝajne nur sep mil (inter ili la konataj 300 spartanoj) dum longa tempo haltigis multe pli grandan armeon, de laŭ diversaj taksoj 70 000-300 000 persoj, estratan de Kserkso. La suda parto de kontinenta Grekujo estas la duoninsulo [[Peloponezo]], kun tre diversaj arkeologiejoj. Ĉe la norda ekstremo estas antikva [[Korinto]], kie okazadis la [[Istmaj Ludoj]], proksime al la samnoma moderna urbeto. En la nordokcidento estas [[Epidaŭro]], kun restaŭrita antikva teatro; [[Argo]], kun pluraj antikvaj ruinoj, interalie la [[Herejo de Argo|Herejo]]; kaj [[Nemeo]], kie laŭ greka mitologio [[Heraklo]] venkis la [[Nemea leono|Nemean Leonon]] de la diino [[Hera|Hero]], kaj kie en la antikveco okazadis la [[Nemeaj Ludoj]]. El prahistoria tempo restas [[Miceno]]. Ĝi estis unu el la ĉefaj centroj de la [[Mikena civilizo|micena civilizo]], kiu okupis sudan Grekujon kaj partojn de sudokcidenta Anatolio en la periodo 1600-1100 a.K. [[Tirinto]] estas alia micena arkeologiejo de la sama regiono. Centre de la Peloponezo estas [[Sparto]], kies antikvaj ruinoj situas proksime al la moderna urbeto, plej grave la tombo de [[Leonidaso la 1-a|Leonido]]; [[Tegeo]], grava religia centro de antikva Grekujo, kie estas la Templo de [[Ateno Aleo]]; kaj [[Likozuro]], kiun Paŭzanio kredis la plej malnova urbo de la mondo. En la okcidenta flanko de la duoninsulo estas [[Baso]], arkeologiejo en la nordorienta parto de [[Mesenio]]; la ruinoj de la klasika urbo [[Meseno]] refondita de [[Epaminondo]] en 369 a.K.; kaj en Pilo, la ruina [[Palaco de Nestoro]], kiu estas la ĉefa strukturo en granda loĝloko de la Malfrua Helada epoko, verŝajne iam ĉirkaŭita de fortikigita muro. En la nordokcidento estas [[Olimpio]], scenejo de la [[antikvaj Olimpiaj Ludoj]]. Tie restas multaj antikvaj ruinoj, interalie la [[zeŭsa templo en Olimpio|Templo de Zeŭso]], la [[hera templo en Olimpio|Templo de Hero]], la [[luktejo en Olimpio|Luktejo]] kaj la [[Leonidejo]]. La arkeologiejoj en [[Epiro (historia regiono)|Epiro]], la okcidenta parto de kontinenta Grekujo, inkludas la ruinojn de [[Ambracio]], la antikva ĉefurbo de [[Pirho|Piro de Epiro]]; [[Dodona|Dodonon]], kies sanktejon oni supozis la plej malnova greka orakolejo, eble de la 2-a jarmilo a.K.; [[Elajo (Epiro)|Elajon]], apud la enfluejo de [[Aĥerono]]; kaj [[Gitano]]n. [[Nikopolo]] aŭ Aktia Nikopolo, ankaŭ en Epiro, fondiĝis en 31 a.K. de Oktaviano memore al lia venko super Antonio kaj Kleopatro ĉe Aktio la antaŭan jaron. Krome estas ruinoj laŭ ies kredo apartenantaj al la [[Nekromanciejo de Aĥerono]], antikva [[nekromancio|nekromancia]] templo dediĉita al [[Hadeso]] kaj [[Persefono]]. [[Tesalujo]], alia regiono de centra Grekujo, havas arkeologiejon en [[Lariso (urbo)|Lariso]], la [[Monteto Frurio]], kie situas [[1-a antikva teatro de Lariso|antikva teatro]] kaj ruina [[Baziliko de Sankta Aĥileo|baziliko]]. La dua urbo de Grekujo laŭ grandeco estas [[Tesaloniko]], kromnomata la "kunĉefurbo". Ĝi havas multajn historiajn konstruaĵojn, el kiuj kelkaj estas [[monda heredaĵo de Unesko]], interalie la [[Arko de Galerio kaj Rotundo|Arko de Galerio kaj la Rotundo]], la [[Eklezio Panaya Khalkeon]] kaj la [[Blanka Turo de Tesaloniko|Blanka Turo]]. En la apuda regiono Makedonujo estas [[Dion (Grekio)|Dio]], sanktejo de la antikvaj makedonoj. En Dio situas granda templo dediĉita al Zeŭso kaj serio de temploj de Demetero kaj Iziso. Samregione, [[Pella (Makedonio)|Pelo]] estas la ĉefurbo de [[Antikva Makedonio|antikva Makedonujo]] kie naskiĝis la makedonaj reĝoj [[Filipo la 2-a (Makedonio)|Filipo la 2-a]] kaj [[Aleksandro la Granda]]. Aliaj arkeologiejoj en Makedonujo estas [[Olinto]] en Ĥalkidiko; [[Filipio]], fondita de la makedona reĝo Filipo la 2-a sur la antaŭa traka kolonio; [[Amfipolis|Amfipolo]], antikva urbo iam loĝata de [[Edonoj]]; [[Libetro]], antikva urbo proksime al [[Olimpo]], kie [[Orfeo]] estis enterigita de la [[Muzoj]]; [[Stagiro]], ruina urbo fama kiel la naskejo de [[Aristotelo]]; kaj [[Veryina]], [[monda heredaĵo de Unesko]], kie situas la makedonaj reĝaj tomboj kaj la ruinoj de la antikva makedona ĉefurbo. [[Trakujo]], kies okcidenta parto apartenas al moderna Grekujo, havas arkeologiejon en [[Abdero (Trakujo)|Abdero]]. [[Dhidhimotikho]] estas historia urbeto proksima al la turka landlimo kun multaj antikvaj grekaj, bizancaj kaj otomanaj vidindaĵoj, interalie la ruinoj de la antikva urbo Plotinopolo, la bizancaj fortikaĵoj konstruitaj ĉirkaŭ la urbeto, la [[Bajezida Moskeo]] konstruita en 1420 kaj la Silenta Banejo, la plej malnova [[hamamo]] en Eŭropo. La grekaj insuloj havas multajn proprajn historiajn lokojn. [[Ĥalkido]] situas en Eŭbeo. [[Deloso]] estas senhoma insulo en la Cikladoj, fama pro siaj multaj arkeologiejoj, interalie la [[Stoibadeion]], la Templo de la Delosanoj, la Teraso de la Leonoj kaj la Domo de la Delfenoj. En [[Siros|Siro]], proksime al Pireo, kaj atingebla de ĝi per pramvojaĝo daŭranta nur 2.5 horojn, estas la novklasika urbo [[Ermupolis]], kie du civilizoj kaj religioj kunvivis pace. Ĝi havas plaĝojn, klasikan teatron, kazinon, ĝeneralan malsanulejon, kaj multajn vidindaĵojn. [[Santorino]], unu el la Cikladoj, estas la situo de [[Tero (urbo)|Tero]], antikva urbo sur kresto de la kruta, 360-metra monto Mesavuno, kaj de [[Akrotiri]], minoa loĝloko el la Bronzepoko. La [[Samotraka Templaro]], sur la insulo Samotrako, estas unu el la precipaj tutgrekaj religiejoj. [[Kreto (insulo)|Kreto]], la plej granda greka insulo, havas arkeologiejojn en [[Festo (urbo)|Festo]] sude, [[Zakro]] oriente, kaj meze kaj plej grave [[Knoso]], fama pro sia ruina [[minoa palaco]] kun virbovaj motivoj. En [[Rodoso]], insulo en la [[Dodekanezo]], situas la Akropolo de Rodoso, konstruita en la Klasika Periodo de Grekujo (ĉ. 500-323 a.K.); la Akropolo de [[Lindo]], natura akropolo fortikigita sinsekve de [[grekoj]], [[Antikva Romo|romanoj]], [[Bizanca Imperio|bizancanoj]], la [[Ordeno de Sankta Johano]] kaj la [[otomanoj]]; kaj la antikva urbo [[Kamiro]]. Sur la proksima insulo [[Koo]] estas la ruina [[Asklepiejo]], unu el la plej grandaj kuractemploj de antikva Grekujo, kie [[Hipokrato]], la "patro de la medicino", edukiĝis. En [[Kastelorizo]], la plej orienta insulo de Grekujo, estas [[Likia tombo de Kastelorizo|likia tombo]], tranĉita el la roko de la [[Anatolio|anatolia]] civilizo de la [[likianoj]]. == Alternativaj turismoj == === GLAT-turismo === Grekujo estas unu el la plej popularaj eŭropaj celoj de [[GLAT-turismo]], precipe la plej grandaj urboj ([[Ateno]] kaj [[Tesaloniko]]) kaj iuj insuloj, kiel [[Lesbo]], [[Santorino]], [[Skiato]] kaj [[Mikonoso|Mikono]].<ref name="LGBTTourismGreece1">{{cite web|url=https://www.visitgreece.gr/inspirations/lgbtq-friendly-greece/|title= LGBTQ+ friendly Greece|website=visitgreece.gr |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20250528120211/https://www.visitgreece.gr/inspirations/lgbtq-friendly-greece/ |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref name="LGBTTourismGreece2">{{cite web|url=https://news.gtp.gr/2017/08/02/gay-september-greece-campaign-highlights-best-lgbt-tourists/|title='Gay September in Greece' Campaign Highlights Country's Best for LGBT Tourists|website=gtp.gr|date=2017-08-02|access-date=2019-08-11}}</ref> Ĉi-lasta estas aparte bone konata [[GLAT-amika]] turismejo, kun multaj negocoj celataj al la [[GLAT]]-komunumo.<ref>{{cite book |title= Mediterranean Europe|first=Duncan|last=Garwood |edition=9th|date=2009|publisher=[[Lonely Planet]] |isbn=978-1741048568}}</ref><ref>{{cite book |title=Geography of travel and tourism |first1=Lloyd E. |last1=Hudman|first2=Richard H.|last2=Jackson|edition=4th|date=2003 |publisher=Thomson Delmar Learning |isbn=978-0766832565}}</ref><ref>{{cite book |title=The challenge of tourism carrying capacity assessment: theory and practice |first1=Harry|last1=Coccossis|first2=Alexandra |last2=Mexa |date=2016| orig-year=2004 |publisher=[[Routledge]] - [[Taylor & Francis]]|isbn=978-0-7546-3569-7}}</ref> Skiato kaj Mikono taksiĝas inter la plej GLAT-amikaj turismejoj de la mondo.<ref>{{cite web|url=https://www.statista.com/chart/25159/world-map-best-countries-for-lgbt-travelers/ |title=The Best and Worst Countries for LGBTQ+ Travelers|date=2025-05-16|first=Anna|last=Fleck|publisher=[[Statista]] |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250108140908/https://www.statista.com/chart/25159/world-map-best-countries-for-lgbt-travelers/|archive-date=2025-01-08}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pridelocation.com/lgbt-community-greece |title=LGBTQ+ Friendly Destination in Greece |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250418002012/https://www.pridelocation.com/lgbt-community-greece |archive-date=2025-04-18}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/travel/2022/jun/23/europe-best-holidays-for-lgbtq-travel|title=10 of Europe's best destinations for LGBTQ+ travellers this Pride season|publisher=[[The Guardian]]|first=Stephen |last=Emms |date=2022-06-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219163457/https://www.theguardian.com/travel/2022/jun/23/europe-best-holidays-for-lgbtq-travel |archive-date=2024-12-19}}</ref> === Religia turismo === Grekujo reklamas [[religia turismo|religian turismon]] kaj pilgrimadojn al lokoj kun signifaj religiejoj, ekzemple la kristanaj monaĥejoj en [[Meteora]] kaj [[Athos]], kunlabore kun aliaj landoj.<ref>{{cite web |title=Greece Focuses on Religious Tourism, Explores Cooperation with Russia |url= https://news.gtp.gr/2016/05/20/greece-focuses-religious-tourism-russia/|website= gtp.gr|access-date=2025-03-24|date=2016-05-20}}</ref> === Medicina turismo === La modera klimato, bone edukitaj medicinistoj, kaj avangarda medicina tekniko kontribuas al ĝia [[medicina turismo|medicina vojaĝa industrio]].<ref>{{cite web|url=https://www.magazine.medicaltourism.com/article/medical-tourism-market-greece-current-trends-future |title=Medical Tourism Market in Greece: Current Trends and the Future|website=medicaltourism.com |publisher=Medical Tourism Magazine|access-date=2020-11-21}}</ref> === Ekoturismo === [[File:Pelion Mountail Forrest.jpg|thumb |250px|Arbara vojo sur [[Pelion|Pelio]]]] En la lastaj jardekoj Grekujo fariĝis celo de [[ekoturismo]] (precipe [[marŝado]], [[kanuado]], [[kavernogrimpado]] kaj roko[[grimpado]]).<ref>{{cite web|url=https://ecoclub.com/headlines/interviews/all-interviews/998-160121-natali-dologlou |title=Natali Dologlou, MIRC, Greece|date=2016-01-21|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528134641/https://ecoclub.com/headlines/interviews/all-interviews/998-160121-natali-dologlou|archive-date=2025-05-28}}</ref> La ĉefaj skiejoj de Grekujo estas [[Arakhova]], [[Kalavrita]], [[Karpenisi]] kaj [[Metsovo]].<ref>{{cite web|url=http://www.visitgreece.gr/en/activities/land_sports/skiing |title=Winter Vacations - Visit Greece In The Wintertime|website=visitgreece.gr|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412234604/http://www.visitgreece.gr/en/activities/land_sports/skiing|archive-date=2021-04-12}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.visitgreece.gr/blog/travel-tips/771/top-6-ski-resorts-in-greece/|title=Top 6 ski resorts in Greece|website=visitgreece.gr|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528135711/https://www.visitgreece.gr/blog/travel-tips/771/top-6-ski-resorts-in-greece/|archive-date=2025-05-28}}</ref> === Kongresa turismo === [[Konferenco|Kongresa]] turismo, ofertata al akademiaj, negocaj, kaj kulturaj merkatoj, estas apogoŝtono de la landa turisma politiko. La greka registaro, kun forta subteno de lokaj aŭtoritatoj, ofertas grandajn mondonacojn, luojn, kaj dungosubvenciojn por starigi novajn kongresejojn kaj pligrandigi la ekzistantajn. Raporto en ''Meeting and Incentive Travel'' listigis Grekujon kiel okan en la mondo laŭ kongresaj tranoktoj. === Sezona turismo === La registaro intencas reklami kvarsezonan kaj vintran turismon en Grekujo al eksterlandanoj.<ref>{{cite web|url=https://www.capital.gr/epikairotita/3149450/kountoura-stoxos-i-proothisi-tis-elladas-os-proorismou-tessaron-epoxon |title=The aim is to promote Greece as a four-season destination|date=2016-08-25|language=el|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528135951/https://www.capital.gr/epikairotita/3149450/kountoura-stoxos-i-proothisi-tis-elladas-os-proorismou-tessaron-epoxon/|archive-date=2025-05-28}}</ref> == Ekonomia efiko == [[File:Prionia olympos greece IMG 7601.jpg|thumb |250px |Monta kabano sur [[Olimpo]]]] En 2023, Grekujo gajnis €19,746,000,000 (proksimume 11% de la MEP) pere de la turisma industrio.<ref name="insete.gr">{{cite web|url=https://insete.gr/statistika-eiserxomenou-tourismou/|title=Inbound tourism statistics|language=el|publisher=Institute of Greek Tourism Confederation (INSETE)|website=insete.gr|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528140909/https://insete.gr/statistika-eiserxomenou-tourismou/|archive-date=2025-05-28}}</ref> La plej gravaj fontlandoj (en miloj da [[eŭro]]j) estis: {| class="wikitable" |- |- style="color:white;" ! style="width:5px; background:#008B8B;"|Rango ! style="width:140px; background:#008B8B;"| Lando ! style="width:90px; background:#008B8B;"| Spezo |- |1||{{flago|Germanujo|nomo=jes}} || €3,571,000 |- |2||{{flago|Britujo|nomo=jes}} || €3,294,000 |- |3||{{flago|Francujo|nomo=jes}} || €1,425,000 |- |4||{{flago|Usono|nomo=jes}} || €1,374,000 |- |5||{{flago|Italujo|nomo=jes}} || €1,078,000 |} == Statistiko == [[File:Navagio 01.jpg|thumb|250px|[[Navayo]], sablostrando en [[Zakinto]]]] <div class="floatright"> <timeline> ImageSize=width:270 height:300 PlotArea=left:60 bottom:75 top:10 right:16 AlignBars=justify Period=from:0 till:7 TimeAxis=orientation:horizontal Colors= id:gray value:gray(0.5) id:line1 value:gray(0.9) id:line2 value:gray(0.7) ScaleMajor=unit:year increment:1 start:0 gridcolor:line2 ScaleMinor=unit:year increment:1 start:0 gridcolor:line1 BarData= bar:January text:Januaro bar:February text:Februaro bar:March text:Marto bar:April text:Aprilo bar:May text:Majo bar:June text:Junio bar:July text:Julio bar:August text:Aŭgusto bar:September text:Septembro bar:October text:Oktobro bar:November text:Novembro bar:December text:Decembro PlotData= color:tan1 width:10 bar:January from:start till:0.63 text: bar:February from:start till:0.57 text: bar:March from:start till:0.66 text: bar:April from:start till:1.4 text: bar:May from:start till:2.5 text: bar:June from:start till:4.3 text: bar:July from:start till:6.1 text: bar:August from:start till:6.5 text: bar:September from:start till:5.1 text: bar:October from:start till:3.1 text: bar:November from:start till:1 text: bar:December from:start till:0.76 text: TextData= pos:(50,37) textcolor:gray fontsize:M text:Turismaj vizitoj en 2023 (milionoj) TextData= pos:(50,20) textcolor:gray fontsize:M text:Fonto: Trading Economics / TextData= pos:(50,3) textcolor:gray fontsize:M text:Greka Turisma Federo </timeline> </div> {| style="border:solid 1px #aaa" cellpadding="10" cellspacing="0" |+'''Milionoj da turismaj vizitoj laŭ jaro<ref>{{cite web |date=2024-08-17 |title=Greece: International tourist trips |url=https://ourworldindata.org/grapher/international-tourist-trips?tab=chart&country=GRE~GRC |website=ourworldindata.org}}</ref><ref name="Barom May24">{{cite web |date=May 2024 |title=World Tourism Barometer |url=https://pre-webunwto.s3.eu-west-1.amazonaws.com/s3fs-public/2024-06/Barom_PPT_May_2024.pdf |access-date=24 June 2024 |publisher=[[Monda Organizaĵo pri Turismo]] |page=19}}</ref>''' <ref>{{Cite web |title=Global and regional tourism performance |url=https://www.unwto.org/tourism-data/global-and-regional-tourism-performance |access-date=2025-06-12 |website=www.unwto.org}}</ref> |<timeline> ImageSize = width:auto height:150 barincrement:18 PlotArea = left:50 bottom:15 top:10 right:20 AlignBars = justify DateFormat = x.y Period = from:0 till:40 TimeAxis = orientation:vertical ScaleMajor = unit:year increment:10 start:0 PlotData= color:skyblue width:11 bar:95 from:start till:10.1 bar:96 from:start till:9.2 bar:97 from:start till:10.1 bar:98 from:start till:10.9 bar:99 from:start till:12.2 bar:00 from:start till:13.1 bar:01 from:start till:14.1 bar:02 from:start till:14.2 bar:03 from:start till:14 bar:04 from:start till:13.3 bar:05 from:start till:14.8 bar:06 from:start till:16 bar:07 from:start till:16.2 bar:08 from:start till:15.9 bar:09 from:start till:14.9 bar:10 from:start till:15 bar:11 from:start till:16.4 bar:12 from:start till:15.5 bar:13 from:start till:17.9 bar:14 from:start till:22 bar:15 from:start till:23.6 bar:16 from:start till:24.8 bar:17 from:start till:27.2 bar:18 from:start till:30.1 bar:19 from:start till:31.4 bar:20 from:start till:7.4 bar:21 from:start till:14.7 bar:22 from:start till:27.8 bar:23 from:start till:32.7 bar:24 from:start till:36 color:powderblue width:11 </timeline> |} In 2024, Grekujo ricevis 40,7 milionojn da eksterlandaj turistoj,<ref>{{cite web|url=https://www.ekathimerini.com/economy/1269112/greece-welcomed-40-million-tourists-in-2024-says-bank-of-greece/|title=Greece welcomed 40 million tourists in 2024, says Bank of Greece|date=2025-05-08 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528142822/https://www.ekathimerini.com/economy/1269112/greece-welcomed-40-million-tourists-in-2024-says-bank-of-greece/|archive-date=2025-05-28}}</ref> kreskego kompare al la 19,3 milionoj en 2009.<ref name="Eurostat Tourism table">{{cite web |url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/setupModifyTableLayout.do |title=Nights spent in tourist accommodation establishments – regional – annual data |year=2010 |website=epp.eurostat.ec.europa.eu |access-date=2011-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190822022800/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/setupModifyTableLayout.do |archivedate=2019-08-22 }}</ref> Iom pli ol duono de la turistoj venas de aliaj landoj de la [[Eŭropa Unio]] (21,8 milionoj).<ref name="A2001">{{cite web |title=Greece Welcomed 40.7 Million Visitors in 2024, Tourism Revenue Tops €21.6 Billion – Final Data|url=https://news.gtp.gr/2025/05/08/greece-welcomed-40-7-million-visitors-in-2024-tourism-revenue-tops-e21-6-billion-final-data|date=2025-05-08|publisher=Greek Travel Pages}}</ref> Tradicie, la precipaj turismaj merkatoj por Grekujo estis Germanujo, Britujo, Italujo, Bulgarujo, Francujo kaj Usono.<ref name="insete.gr" /><ref>{{cite web|url=https://www.reporter.gr/Eidhseis/Epicheirhseis/toyrismos/323725-Oi-chwres-proeleyshs-twn-toyristwn-sthn-Ellada-To-Top-15-(pinakas) |title=The countries of origin of tourists in Greece-The Top 15 (table)|date=2017-05-16 |language=el|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528153120/https://www.reporter.gr/Eidhseis/Epicheirhseis/toyrismos/323725-Oi-chwres-proeleyshs-twn-toyristwn-sthn-Ellada-To-Top-15-(pinakas) |archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.economistas.gr/oikonomia/20355_kolossos-toy-toyrismoy-i-ellada-sto-21-oi-afixeis-pinakas|title=Greece is the "Colossus" of tourism: At +21% arrivals (table) |date=2019-10-09|language=el|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528153425/https://www.economistas.gr/oikonomia/20355_kolossos-toy-toyrismoy-i-ellada-sto-21-oi-afixeis-pinakas|archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.capital.gr/oikonomia/3386944/germaniki-epelasi-ston-tourismo/|title=German "incoming" in tourism|language=el|date=2019-10-10|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528153805/https://www.capital.gr/oikonomia/3386944/germaniki-epelasi-ston-tourismo/|archive-date=2025-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwc.com/gr/en/publications/greek-thought-leadership/the-next-day-of-greek-tourism-en-long.pdf|title=The next day of Greek Tourism|pages=1-77|access-date=2023-12-20|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20240829111010/https://www.pwc.com/gr/en/publications/greek-thought-leadership/the-next-day-of-greek-tourism-en-long.pdf|archive-date=2024-08-29}}</ref> En 2023, la 10 plej gravaj fontlandoj laŭ nombro da vizitoj estis:<ref name="insete.gr"/> {| class="wikitable" |- |- style="color:white;" ! style="width:5px; background:#008B8B;"|Rango ! style="width:140px; background:#008B8B;"| Lando ! style="width:50px; background:#008B8B;"| Vizitoj |- |1||{{flago|Germanujo|nomo=jes}} || 4,764,235 |- |2||{{flago|Britujo|nomo=jes}} || 4,591,656 |- |3||{{flago|Bulgarujo|nomo=jes}} || 2,874,507 |- |4||{{flago|Italujo|nomo=jes}} || 1,842,293 |- |5||{{flago|Francujo|nomo=jes}} || 1,830,982 |- |6||{{flago|Rumanujo|nomo=jes}} || 1,415,892 |- |7||{{flago|Usono|nomo=jes}} || 1,406,522 |- |8||{{flago|Polujo|nomo=jes}} || 1,185,784 |- |9||{{flago|Makedonujo|nomo=jes}} || 1,127,936 |- |10||{{flago|Nederlando|nomo=jes}} || 1,126,617 |- ! colspan=2 | Totalaj vizitoj || 32,735,155 |} Grekujo estis la plej populara turisma celo por ĉinoj laŭ enketo farita en 2025,<ref>{{cite web|url=http://english.peopledaily.com.cn/200506/17/eng20050617_190760.html|title=People's Daily Online - Minister says Greece, China to be best tourist partners|access-date=2015-06-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121015093809/http://english.peopledaily.com.cn/200506/17/eng20050617_190760.html|archivedate=2012-10-15}}</ref> kaj por aŭstroj laŭ enketo en 2024.<ref>{{cite web|url= https://www.tovima.com/tourism/greece-top-pick-for-austrians-in-2024/ |title=Greece Top Pick for Austrians in 2024|date=2024-03-21|publisher=[[To Vima]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240412115850/https://www.tovima.com/tourism/greece-top-pick-for-austrians-in-2024/|archive-date=2024-04-12}}</ref> La [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] tenas du oficejojn en [[Ĉinujo]], unu en [[Ŝanhajo]] kaj alian en [[Pekino]].<ref name="GNTO offices">{{cite web |url= https://gnto.gov.gr/organismos/upiresies-exoterikou/ |title=Greek National Tourism Organization - Offices Abroad|language=el |publisher=[[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]]|website=gnto.gov.gr |url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20250528150015/https://gnto.gov.gr/organismos/upiresies-exoterikou/|archive-date=2025-05-28}}</ref> La plej aktiva sezono por turismo en Grekujo daŭras de majo ĝis septembro, kun proksimume 75% de ĉiuj vizitoj.<ref>{{cite web|url=https://www.cntraveler.com/story/best-time-to-visit-greece |title=The Best Time to Visit Greece - and How Long to Stay|date=2024-10-07|first=Matt|last=Ortile|url-status=dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20241105173224/https://www.cntraveler.com/story/best-time-to-visit-greece|archive-date=2024-11-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://travel.usnews.com/rankings/best-greek-isles/|title=Best Greek Islands to Visit|first=Alissa|last=Grisler|date=2025-03-28|publisher=[[U.S. News & World Report]] |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528151654/https://travel.usnews.com/rankings/best-greek-isles/|archive-date=2025-05-28}}</ref> == Reklamado == [[File:The Acropolis of Athens viewed from the Hill of the Muses (14220794964).jpg|thumb|240px|La [[Akropolo (Ateno)|Akropolo de Ateno]] fotita el la [[Monumento de Filopapo|Filopapa Monteto]]]] Turismo en Grekujo estas administrata de [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] (GNTO). <gallery mode="packed" heights="150"> File:Kastoria-Kostur-View.jpg|[[Kastoria|Kastorya]], urbo apud [[Lago Orestiada|Lago Orestyadha]] File:The hypocaust of the Great Baths complex, Ancient Dion (7094483903).jpg|Antikva [[Dion (Grekio)|Dio]], [[Pierio]] File:Amphipolis Lion.jpg|La [[Leono de Amfipolo]], proksime al la [[Kasta Tombo]] File:Χιονοδρομικο φαλακρου.jpg|Skistacio en [[Falakro]] File:Κοιλάδα Τεμπών - Αγία Παρασκευή - Άλσος με θέα τον ποταμό Πηνειό.jpg|[[Valo de Tempo]] File:Snow Landscape 27-1-2017-1.jpg|[[Parnaso|Parnasa]] skistacio File:Platamonas, Pieria prefecture, Greece.jpg|[[Kastelo de Platamona]] File:Metsovo village, Northen Greece.jpg|La epira urbeto [[Metsovo]] File:Mountains to the North.jpg|[[Pinda Nacia Parko]] in [[kontinenta Grekujo]] File:Dodona Theater - Gallery version.jpg|Antikva teatro ĉe [[Dodona]], [[Epiro (historia regiono)|Epiro]] File:Corfu, Greece - panoramio (86).jpg|[[Palaco de Sanktaj Mikaelo kaj Georgo]], [[Kerkira]] File:Pargapanorama.jpg|Rigardo al [[Parga|Pargha]], sur la [[Ionia Maro|Iona marbordo]] File:Port Mytilene.jpg|Urbeto [[Mitileno]] sur insulo [[Lesbo]] File:Grandpalace3.JPG|[[Palaco de la Granda Mastro de la Kavaliroj de Rodoso|Palaco de la Granda Mastro de la Kavaliroj]] sur insulo [[Rodoso]] File:Pyrgichios.jpg|[[Mastikhokhorya]] sur insulo [[Ĥio (insulo)|Ĥio]] File:Greece meteora monasteries.JPG|[[Meteora]] en [[Tesalujo]] File:Delphi tholos cazzul.JPG|Arkeologiejo [[Delfo]] File:Acheron River%27s Canyon.png|Kanuado sur [[Aĥerono]] en [[Epiro (historia regiono)|Epiro]] File:20090727 epidavros12.jpg|Antikva teatro de [[Epidaŭro]] File:Mystras palace 1.jpg|Palaco de [[Mistraso]], [[Peloponezo]] File:Ancient theatre of Sparta 01.jpg|Teatro de antikva [[Sparto]], kun la moderna urbeto kaj [[Tajgeto|Monto Taigeto]] fone File:Vathia Mani Greece 2.jpg|Turdomoj de [[Vathya]], [[Duoninsulo Mani]]. File:Monemvasia - Rock.jpg|Roko de [[Monemvasia]] Posidonos, Ermoupoli 841 00, Greece - panoramio (1).jpg|[[Ermupolis]] sur insulo [[Siros]], [[Cikladoj]] File:City of Naxos.jpg|[[Nakso (urbo)|Urbo Nakso]] sur [[Naksoso|insulo Nakso]], [[Cikladoj]] File:Lindos Rhodes.jpg| [[Lindo]] sur insulo [[Rodoso]] File:Koules Fortress in Heraklion.jpg|Haveno de [[Iraklio]], [[Kreto (insulo)|Kreto]] File:Ναύπλιο 7797.jpg|Urbo [[Nafplio]] File:Thessaloniki (5).JPG|[[Greka restoracio|Grekaj restoracioj]] en [[Ladhadhika]], [[Tesaloniko]] File:Simi 1.jpg|Insulo [[Simi]] island, suda Egea Maro File:Milos 029.jpg|[[Strando de Sarakiniko]] sur insulo [[Meloso]], Cikladoj File:Imaret,_Kavala.JPG|Domaro [[Imaret (Kavala)|Imaret]] en [[Kavala]]. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == *{{cite web|ref=none |url=https://www.itep.gr/en/category/publications/surveys-studies/|title=Surveys - Studies |publisher=Institute of Tourist Research and Forecasts (ITEP)|language=el, en|website=itep.gr}} *{{cite web|ref=none |url=https://www.itep.gr/en/category/publications/books-publications/|title=Books - Publications|publisher=Institute of Tourist Research and Forecasts (ITEP)|language=el, en|website=itep.gr}} *{{cite web|ref=none |url=https://www.itep.gr/en/category/events/workshops-conferences/|title=Workshops - Conferences|publisher=Institute of Tourist Research and Forecasts (ITEP)|language=el, en|website=itep.gr}} == Eksteraj ligiloj == {{Wikivoyage|Greece}} *[https://www.visitgreece.gr/ Oficiala retejo "Vizitu Grekujon"] {{lingvo|el}} *[https://gnto.gov.gr/ Greka Nacia Turisma Organizaĵo] {{lingvo|el}} *[https://www.gtp.gr/Default.asp?lng=2 Grekaj Vojaĝaj Paĝoj] {{lingvo|el}} *[https://travel.gov.gr/#/ Protokolo por Venoj al Grekujo, Pasaĝera Lokiga Dokumento] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20250709143928/https://travel.gov.gr/#/ |date=2025-07-09 }} [[Kategorio:Turismo en Grekio| ]] [[Kategorio:Turismo en Eŭropo laŭ landoj|Grekujo]] 3pudfkalc6ll3p8gss3iv7oruplgzw3 1 913116 9416909 9416726 2026-06-29T12:15:56Z ThomasPusch 1869 /* Tradukaj rimarkoj */ 9416909 wikitext text/x-wiki ==Tradukaj rimarkoj== Mi tradukis la nunan version el la angla. La angla artikolo estas ampleksa sed havas kelkajn problemojn. Mi raportas kion mi plej rimarkis, kiel indikon pri eblaj plibonigindaĵoj en mia versio. Mi forigis sekcieton pri klimato. La klimato verŝajne ja gravas por la kvanto kaj speco de turistoj, kiuj venas al Grekujo, kaj referencita analizo pri tiu rilato estus bonvena, sed la angla versio ne klarigas ĝin, kaj laŭ mi ne apartenas al la temo turismo. La sekcioj pri statistiko kaj reklamado en la angla estas senstrukturaj kaj pufigitaj per malaktualaj datumoj, foje eĉ diversaj nombroj de diversa aktualeco por la sama statistiko en diversaj lokoj de la sekcio. Mi aktualigis la nombron da vizitoj en jaro kaj forigis ĉion alian, kion mi juĝis tro malnova, sed anstataŭigo de la forigitaj datumoj per pli freŝaj estus utila kreskigo de la artikolo. La sekcio pri arkeologiejoj estas kontentige ampleksa kaj verŝajne bone elektis kiujn lokojn mencii, sed referencoj mankas kaj la enhavo ne estas tute fidinda. Mi korektis miskomprenon, laŭ kiu la micena civilizo estis ia politike unueca imperio, kaj aldonis menciojn de la Olimpiaj, Pitiaj, kaj Istmaj ludoj, ĉar jam menciiĝis la malpli gravaj Nemeaj. Verŝajne mi preteratentis aliajn korektendajn erarojn kaj malekvilibrojn. Ankaŭ estus bone scii kiujn klopodojn oni faris por ricevi turistojn en tiuj ejoj, ĉar la nuna artikolo nur informas kial ili estas vizitindaj, neniel pri efektiva vizitado. La etoso de la tuta artikolo estas reklama/laŭda; mem loĝante en turismejo, mi ne dubas ke amasturismo havas ankaŭ malavantaĝojn kaj kromefikojn, kiujn indus mencii. Mi ne trovis manieron imiti la belajn mapojn faritajn per "Template:Location map many". Se iu scias kiel fari ion tian en la Esperanta Vikipedio, mi dankus pro klarigo! [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:33, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton, {{re|Arbarulo}} Mi ĵus korektis vian unuan uzon de {{ŝ|Situo sur mapo/multaj}} kaj la markiloj bele videblas. Ĉe via dua uzo estas nun pli ol naŭ markiloj. Tial mi ankoraŭ ne korektis ĝin. Mi ne certas, ĉu aldonoj al la ŝablono utilus. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:25, 31 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Tlustulimu}} Bedaŭrinde por mi daŭre estas problemo. La mapoj aperas troege malgrande, tiel ke la punktoj kunamasiĝas sur ĝi kaj ĝi neniel utilas. (Mi provis per Chrome kaj Edge.) Sama okazas ĉe la ekzemploj sur la ŝablona paĝo, do la problemo devas esti en la ŝablono, ne mia uzo de ĝi. Eble ĝi estas la sama problemo, kiun havas [[Ŝablono:Geokesto2]] - vidu la diskuton ĉe [[Uzanto-Diskuto:Sj1mor#Viaj fuŝoj en mapoj]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:43, 1 nov. 2025 (UTC) {{re|Arbarulo}} Flanke de la demando, kial en la situomapo aperas nur 4 lokoj, kvankam devus esti 7, mi ankoraŭ havas demandojn pri viaj ruĝaj ligiloj, kaj ĉar vi estas tiom ekstreme sentema pri ruĝaj ligiloj, mi tute ne ŝanĝas ion en "via" teksto, nur ĉi tie al vi persone metas iujn demandojn kaj proponojn: propono unu supozeble estas sendiskuta, [[World Tourism Organization]] ŝajne en Esperanto estas [[Monda Organizaĵo pri Turismo]]. Iuj ruĝaj ligiloj kiujn vi proponas ŝajnas al mi tre saĝaj, tie valoraj tekstoj simple e-lingve ankoraŭ mankas, ekzemple [[leona pordego]] aŭ se vi insistas [[Leona Pordego]] en Miceno, la [[minoa palaco]] en [[Knoso]] (mi vere aprezas se ni lasas la palacon en minuskloj, ĉar fakte ĝi ne estas multfoje skribata persona nomo de esperanta vidindaĵo, sed simpla palaco) aŭ [[Palaco de Sanktaj Mikaelo kaj Georgo]] en Kerkira certe estus indaj e-lingvaj tekstoj pri historie valoraj konstruaĵoj. Mi unuarigarde miris kial vi prenis la insulonomon [[Naksoso]] kaj supergluis ĝin per nomo "insulo Nakso". En la koncerna e-lingva teksto [[Naksoso]] ĝis nun mankas ekstervikia referenco pri nomo "Naksoso", sed fakte vi pravas, PIV 2020 dokumentigas la formon [https://vortaro.net/#Nakso_kd] - tiam pli bonas ne nur superglui ĝustan nomon sur malĝusta, sed meti piednoton pri PIV 2020 al la unua frazo de la koncerna teksto kaj alinomigi titolon "Naksoso" al "Nakso". Giorno2, kiu en 2016 proponis la vorton "Naksoso", evidente ne havis fonton por ĝi, nur "inventis al si iun". Li malpravis. Mi ankaŭ konsentas pri e-lingvaj tekstokreoj pri organizaĵoj kiel [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] (alternativa angla traduko [[Greek National Tourism Organizatio]] en ref. 63 ne utilas) kaj pri la grekia [[Ministerio de Kulturo]] en ref. 28 (aldona angla traduko "Ministry of Culture" en ref. 27, 29 kaj 30 pri la sama ministerio ne utilas). Sed mi dubas pri neceso de apartaj esperantlingvaj enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hoteloj kiel [[Hotelo & Kazino Hard Rock Ateno]], la "kvinstela Hotela Stacio [[Porto Carras]]" aŭ hotelo [[Makedonia Palace]]. Laŭ mi havi e-lingvajn tekstojn pri internaciaj hotelaj ĉenoj kiel [[Hilton International]] estas en ordo, sed se ni postulas kreadon de enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hotelaj domoj nur pro tio ke ekzistas vikidatuma kodo (pri "Makedonia Palace" [[d:Q3556602]]), tiam ni almenaŭ konkurencas al "vikivojaĝo" - mi konsentus pri meto de la vikidatuma kodo, sed nepre mem ne metus e-lingvan ruĝan ligilon al anglalingvaj nomoj de unuopaj hotelaj domoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:22, 29 jun. 2026 (UTC) :PS: Kiel signo de bona volo cele al subteno de via projekto mi jam faris novan tekston pri la [[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]] kaj pri 8 aliaj grekaj ministerioj (tio necesis por ke la paĝoj ne estu artikolaj orfoj). Mi scias ke estas ankoraŭ iuj pliaj ministerioj, sed mi elektis iujn plej gravajn (tio estas subjektive, kompreneble, estante kuracisto mi ekz. imagas la fakon sano graveta) kaj aldone iujn kies nomo estis aparte facila. Sed per tiuj 9 ministeriaj tekstoj la registaro de Grekio jam estas escepte bone reprezentita en wiki.eo - kaj por via teksto [[Turismo en Grekujo]] ĉiukaze neniuj pliaj e-lingvaj tekstoj pri aldonaj ministerioj necesus... Aliflanke mi daŭre ne malkovris kiu povus esti la truko kial la sekma mapo nur montras 4 bulojn, ne 7. Devas esti iu simpla solvo, sed kiel kutime oni ne vidas simplajn solvojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 29 jun. 2026 (UTC) k8fn9ayfpbamo61y3ydz8ybi2rdckiq 9416913 9416909 2026-06-29T12:19:24Z ThomasPusch 1869 9416913 wikitext text/x-wiki ==Tradukaj rimarkoj== Mi tradukis la nunan version el la angla. La angla artikolo estas ampleksa sed havas kelkajn problemojn. Mi raportas kion mi plej rimarkis, kiel indikon pri eblaj plibonigindaĵoj en mia versio. Mi forigis sekcieton pri klimato. La klimato verŝajne ja gravas por la kvanto kaj speco de turistoj, kiuj venas al Grekujo, kaj referencita analizo pri tiu rilato estus bonvena, sed la angla versio ne klarigas ĝin, kaj laŭ mi ne apartenas al la temo turismo. La sekcioj pri statistiko kaj reklamado en la angla estas senstrukturaj kaj pufigitaj per malaktualaj datumoj, foje eĉ diversaj nombroj de diversa aktualeco por la sama statistiko en diversaj lokoj de la sekcio. Mi aktualigis la nombron da vizitoj en jaro kaj forigis ĉion alian, kion mi juĝis tro malnova, sed anstataŭigo de la forigitaj datumoj per pli freŝaj estus utila kreskigo de la artikolo. La sekcio pri arkeologiejoj estas kontentige ampleksa kaj verŝajne bone elektis kiujn lokojn mencii, sed referencoj mankas kaj la enhavo ne estas tute fidinda. Mi korektis miskomprenon, laŭ kiu la micena civilizo estis ia politike unueca imperio, kaj aldonis menciojn de la Olimpiaj, Pitiaj, kaj Istmaj ludoj, ĉar jam menciiĝis la malpli gravaj Nemeaj. Verŝajne mi preteratentis aliajn korektendajn erarojn kaj malekvilibrojn. Ankaŭ estus bone scii kiujn klopodojn oni faris por ricevi turistojn en tiuj ejoj, ĉar la nuna artikolo nur informas kial ili estas vizitindaj, neniel pri efektiva vizitado. La etoso de la tuta artikolo estas reklama/laŭda; mem loĝante en turismejo, mi ne dubas ke amasturismo havas ankaŭ malavantaĝojn kaj kromefikojn, kiujn indus mencii. Mi ne trovis manieron imiti la belajn mapojn faritajn per "Template:Location map many". Se iu scias kiel fari ion tian en la Esperanta Vikipedio, mi dankus pro klarigo! [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:33, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton, {{re|Arbarulo}} Mi ĵus korektis vian unuan uzon de {{ŝ|Situo sur mapo/multaj}} kaj la markiloj bele videblas. Ĉe via dua uzo estas nun pli ol naŭ markiloj. Tial mi ankoraŭ ne korektis ĝin. Mi ne certas, ĉu aldonoj al la ŝablono utilus. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:25, 31 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Tlustulimu}} Bedaŭrinde por mi daŭre estas problemo. La mapoj aperas troege malgrande, tiel ke la punktoj kunamasiĝas sur ĝi kaj ĝi neniel utilas. (Mi provis per Chrome kaj Edge.) Sama okazas ĉe la ekzemploj sur la ŝablona paĝo, do la problemo devas esti en la ŝablono, ne mia uzo de ĝi. Eble ĝi estas la sama problemo, kiun havas [[Ŝablono:Geokesto2]] - vidu la diskuton ĉe [[Uzanto-Diskuto:Sj1mor#Viaj fuŝoj en mapoj]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:43, 1 nov. 2025 (UTC) {{re|Arbarulo}} Flanke de la demando, kial en la situomapo aperas nur 4 lokoj, kvankam devus esti 7, mi ankoraŭ havas demandojn pri viaj ruĝaj ligiloj, kaj ĉar vi estas tiom ekstreme sentema pri ruĝaj ligiloj, mi tute ne ŝanĝas ion en "via" teksto, nur ĉi tie al vi persone metas iujn demandojn kaj proponojn: propono unu supozeble estas sendiskuta, [[World Tourism Organization]] ŝajne en Esperanto estas [[Monda Organizaĵo pri Turismo]]. Iuj ruĝaj ligiloj kiujn vi proponas ŝajnas al mi tre saĝaj, tie valoraj tekstoj simple e-lingve ankoraŭ mankas, ekzemple [[leona pordego]] aŭ se vi insistas [[Leona Pordego]] en Miceno, la [[minoa palaco]] en [[Knoso]] (mi vere aprezas se ni lasas la palacon en minuskloj, ĉar fakte ĝi ne estas multfoje skribata persona nomo de esperanta vidindaĵo, sed simpla palaco) aŭ [[Palaco de Sanktaj Mikaelo kaj Georgo]] en Kerkira certe estus indaj e-lingvaj tekstoj pri historie valoraj konstruaĵoj. Mi unuarigarde miris kial vi prenis la insulonomon [[Naksoso]] kaj supergluis ĝin per nomo "insulo Nakso". En la koncerna e-lingva teksto [[Naksoso]] ĝis nun mankas ekstervikia referenco pri nomo "Naksoso", sed fakte vi pravas, PIV 2020 dokumentigas la formon [https://vortaro.net/#Nakso_kd] - tiam pli bonas ne nur superglui ĝustan nomon sur malĝusta, sed meti piednoton pri PIV 2020 al la unua frazo de la koncerna teksto kaj alinomigi titolon "Naksoso" al "Nakso". Giorno2, kiu en 2016 proponis la vorton "Naksoso", evidente ne havis fonton por ĝi, nur "inventis al si iun". Li malpravis. Mi ankaŭ konsentas pri e-lingvaj tekstokreoj pri organizaĵoj kiel [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] (alternativa angla traduko [[Greek National Tourism Organizatio]] en ref. 63 ne utilas) kaj pri la grekia [[Ministerio de Kulturo]] en ref. 28 (aldona angla traduko "Ministry of Culture" en ref. 27, 29 kaj 30 pri la sama ministerio ne utilas). Sed mi dubas pri neceso de apartaj esperantlingvaj enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hoteloj kiel [[Hotelo & Kazino Hard Rock Ateno]], la "kvinstela Hotela Stacio [[Porto Carras]]" aŭ hotelo [[Makedonia Palace]]. Laŭ mi havi e-lingvajn tekstojn pri internaciaj hotelaj ĉenoj kiel [[Hilton]], [[Waldorf-Astoria]] aŭ [[Marriott]] estas en ordo, sed se ni postulas kreadon de enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hotelaj domoj nur pro tio ke ekzistas vikidatuma kodo (pri "Makedonia Palace" [[d:Q3556602]]), tiam ni almenaŭ konkurencas al "vikivojaĝo" - mi konsentus pri meto de la vikidatuma kodo, sed nepre mem ne metus e-lingvan ruĝan ligilon al anglalingvaj nomoj de unuopaj hotelaj domoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:22, 29 jun. 2026 (UTC) :PS: Kiel signo de bona volo cele al subteno de via projekto mi jam faris novan tekston pri la [[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]] kaj pri 8 aliaj grekaj ministerioj (tio necesis por ke la paĝoj ne estu artikolaj orfoj). Mi scias ke estas ankoraŭ iuj pliaj ministerioj, sed mi elektis iujn plej gravajn (tio estas subjektive, kompreneble, estante kuracisto mi ekz. imagas la fakon sano graveta) kaj aldone iujn kies nomo estis aparte facila. Sed per tiuj 9 ministeriaj tekstoj la registaro de Grekio jam estas escepte bone reprezentita en wiki.eo - kaj por via teksto [[Turismo en Grekujo]] ĉiukaze neniuj pliaj e-lingvaj tekstoj pri aldonaj ministerioj necesus... Aliflanke mi daŭre ne malkovris kiu povus esti la truko kial la sekma mapo nur montras 4 bulojn, ne 7. Devas esti iu simpla solvo, sed kiel kutime oni ne vidas simplajn solvojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 29 jun. 2026 (UTC) gw40q0wp7fmswxspke38e89escxcsvw 9416916 9416913 2026-06-29T12:22:19Z ThomasPusch 1869 /* Tradukaj rimarkoj */ 9416916 wikitext text/x-wiki ==Tradukaj rimarkoj== Mi tradukis la nunan version el la angla. La angla artikolo estas ampleksa sed havas kelkajn problemojn. Mi raportas kion mi plej rimarkis, kiel indikon pri eblaj plibonigindaĵoj en mia versio. Mi forigis sekcieton pri klimato. La klimato verŝajne ja gravas por la kvanto kaj speco de turistoj, kiuj venas al Grekujo, kaj referencita analizo pri tiu rilato estus bonvena, sed la angla versio ne klarigas ĝin, kaj laŭ mi ne apartenas al la temo turismo. La sekcioj pri statistiko kaj reklamado en la angla estas senstrukturaj kaj pufigitaj per malaktualaj datumoj, foje eĉ diversaj nombroj de diversa aktualeco por la sama statistiko en diversaj lokoj de la sekcio. Mi aktualigis la nombron da vizitoj en jaro kaj forigis ĉion alian, kion mi juĝis tro malnova, sed anstataŭigo de la forigitaj datumoj per pli freŝaj estus utila kreskigo de la artikolo. La sekcio pri arkeologiejoj estas kontentige ampleksa kaj verŝajne bone elektis kiujn lokojn mencii, sed referencoj mankas kaj la enhavo ne estas tute fidinda. Mi korektis miskomprenon, laŭ kiu la micena civilizo estis ia politike unueca imperio, kaj aldonis menciojn de la Olimpiaj, Pitiaj, kaj Istmaj ludoj, ĉar jam menciiĝis la malpli gravaj Nemeaj. Verŝajne mi preteratentis aliajn korektendajn erarojn kaj malekvilibrojn. Ankaŭ estus bone scii kiujn klopodojn oni faris por ricevi turistojn en tiuj ejoj, ĉar la nuna artikolo nur informas kial ili estas vizitindaj, neniel pri efektiva vizitado. La etoso de la tuta artikolo estas reklama/laŭda; mem loĝante en turismejo, mi ne dubas ke amasturismo havas ankaŭ malavantaĝojn kaj kromefikojn, kiujn indus mencii. Mi ne trovis manieron imiti la belajn mapojn faritajn per "Template:Location map many". Se iu scias kiel fari ion tian en la Esperanta Vikipedio, mi dankus pro klarigo! [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:33, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton, {{re|Arbarulo}} Mi ĵus korektis vian unuan uzon de {{ŝ|Situo sur mapo/multaj}} kaj la markiloj bele videblas. Ĉe via dua uzo estas nun pli ol naŭ markiloj. Tial mi ankoraŭ ne korektis ĝin. Mi ne certas, ĉu aldonoj al la ŝablono utilus. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:25, 31 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Tlustulimu}} Bedaŭrinde por mi daŭre estas problemo. La mapoj aperas troege malgrande, tiel ke la punktoj kunamasiĝas sur ĝi kaj ĝi neniel utilas. (Mi provis per Chrome kaj Edge.) Sama okazas ĉe la ekzemploj sur la ŝablona paĝo, do la problemo devas esti en la ŝablono, ne mia uzo de ĝi. Eble ĝi estas la sama problemo, kiun havas [[Ŝablono:Geokesto2]] - vidu la diskuton ĉe [[Uzanto-Diskuto:Sj1mor#Viaj fuŝoj en mapoj]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:43, 1 nov. 2025 (UTC) {{re|Arbarulo}} Flanke de la demando, kial en la situomapo aperas nur 4 lokoj, kvankam devus esti 7, mi ankoraŭ havas demandojn pri viaj ruĝaj ligiloj, kaj ĉar vi estas tiom ekstreme sentema pri ruĝaj ligiloj, mi tute ne ŝanĝas ion en "via" teksto, nur ĉi tie al vi persone metas iujn demandojn kaj proponojn: propono unu supozeble estas sendiskuta, [[World Tourism Organization]] ŝajne en Esperanto estas [[Monda Organizaĵo pri Turismo]]. Iuj ruĝaj ligiloj kiujn vi proponas ŝajnas al mi tre saĝaj, tie valoraj tekstoj simple e-lingve ankoraŭ mankas, ekzemple [[leona pordego]] aŭ se vi insistas [[Leona Pordego]] en Miceno, la [[minoa palaco]] en [[Knoso]] (mi vere aprezas se ni lasas la palacon en minuskloj, ĉar fakte ĝi ne estas multfoje skribata persona nomo de esperanta vidindaĵo, sed simpla palaco) aŭ [[Palaco de Sanktaj Mikaelo kaj Georgo]] en Kerkira certe estus indaj e-lingvaj tekstoj pri historie valoraj konstruaĵoj. Mi unuarigarde miris kial vi prenis la insulonomon [[Naksoso]] kaj supergluis ĝin per nomo "insulo Nakso". En la koncerna e-lingva teksto [[Naksoso]] ĝis nun mankas ekstervikia referenco pri nomo "Naksoso", sed fakte vi pravas, PIV 2020 dokumentigas la formon [https://vortaro.net/#Nakso_kd] - tiam pli bonas ne nur superglui ĝustan nomon sur malĝusta, sed meti piednoton pri PIV 2020 al la unua frazo de la koncerna teksto kaj alinomigi titolon "Naksoso" al "Nakso". Giorno2, kiu en 2016 proponis la vorton "Naksoso", evidente ne havis fonton por ĝi, nur "inventis al si iun". Li malpravis. Mi ankaŭ konsentas pri e-lingvaj tekstokreoj pri organizaĵoj kiel [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] (alternativa angla traduko [[Greek National Tourism Organizatio]] en ref. 63 ne utilas) kaj pri la grekia [[Ministerio de Kulturo]] en ref. 28 (aldona angla traduko "Ministry of Culture" en ref. 27, 29 kaj 30 pri la sama ministerio ne utilas). Sed mi dubas pri neceso de apartaj esperantlingvaj enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hoteloj kiel [[Hotelo & Kazino Hard Rock Ateno]], la "kvinstela Hotela Stacio [[Porto Carras]]" aŭ hotelo [[Makedonia Palace]]. Laŭ mi havi e-lingvajn tekstojn pri internaciaj hotelaj ĉenoj kiel [[Hilton]], [[Waldorf-Astoria]] aŭ [[Marriott]] estas en ordo, sed se ni postulas kreadon de enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hotelaj domoj nur pro tio ke ekzistas vikidatuma kodo (pri "Makedonia Palace" [[d:Q3556602]]), tiam ni almenaŭ konkurencas al "vikivojaĝo" - mi konsentus pri meto de la vikidatuma kodo, sed nepre mem ne metus e-lingvan ruĝan ligilon al anglalingvaj titoloj de hipotezaj estontaj esperantaj artikoloj pri unuopaj hotelaj domoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:22, 29 jun. 2026 (UTC) :PS: Kiel signo de bona volo cele al subteno de via projekto mi jam faris novan tekston pri la [[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]] (tio bluigas 5 ĝis nun ruĝajn ligilojn en la referencoj) kaj pri 8 aliaj grekaj ministerioj (tio necesis por ke la paĝoj ne estu artikolaj orfoj). Mi scias ke estas ankoraŭ iuj pliaj ministerioj, sed mi elektis iujn plej gravajn (tio estas subjektive, kompreneble, estante kuracisto mi ekz. imagas la fakon sano graveta) kaj aldone iujn kies nomo estis aparte facila. Sed per tiuj 9 ministeriaj tekstoj la registaro de Grekio jam estas escepte bone reprezentita en wiki.eo - kaj por via teksto [[Turismo en Grekujo]] ĉiukaze neniuj pliaj e-lingvaj tekstoj pri aldonaj ministerioj necesus... Aliflanke mi daŭre ne malkovris kiu povus esti la truko kial la sekma mapo nur montras 4 bulojn, ne 7. Devas esti iu simpla solvo, sed kiel kutime oni ne vidas simplajn solvojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 29 jun. 2026 (UTC) 4fzu89iuu4ekki20mr6uiw0lbe2uvnm 9416979 9416916 2026-06-29T13:59:07Z ThomasPusch 1869 9416979 wikitext text/x-wiki ==Tradukaj rimarkoj== Mi tradukis la nunan version el la angla. La angla artikolo estas ampleksa sed havas kelkajn problemojn. Mi raportas kion mi plej rimarkis, kiel indikon pri eblaj plibonigindaĵoj en mia versio. Mi forigis sekcieton pri klimato. La klimato verŝajne ja gravas por la kvanto kaj speco de turistoj, kiuj venas al Grekujo, kaj referencita analizo pri tiu rilato estus bonvena, sed la angla versio ne klarigas ĝin, kaj laŭ mi ne apartenas al la temo turismo. La sekcioj pri statistiko kaj reklamado en la angla estas senstrukturaj kaj pufigitaj per malaktualaj datumoj, foje eĉ diversaj nombroj de diversa aktualeco por la sama statistiko en diversaj lokoj de la sekcio. Mi aktualigis la nombron da vizitoj en jaro kaj forigis ĉion alian, kion mi juĝis tro malnova, sed anstataŭigo de la forigitaj datumoj per pli freŝaj estus utila kreskigo de la artikolo. La sekcio pri arkeologiejoj estas kontentige ampleksa kaj verŝajne bone elektis kiujn lokojn mencii, sed referencoj mankas kaj la enhavo ne estas tute fidinda. Mi korektis miskomprenon, laŭ kiu la micena civilizo estis ia politike unueca imperio, kaj aldonis menciojn de la Olimpiaj, Pitiaj, kaj Istmaj ludoj, ĉar jam menciiĝis la malpli gravaj Nemeaj. Verŝajne mi preteratentis aliajn korektendajn erarojn kaj malekvilibrojn. Ankaŭ estus bone scii kiujn klopodojn oni faris por ricevi turistojn en tiuj ejoj, ĉar la nuna artikolo nur informas kial ili estas vizitindaj, neniel pri efektiva vizitado. La etoso de la tuta artikolo estas reklama/laŭda; mem loĝante en turismejo, mi ne dubas ke amasturismo havas ankaŭ malavantaĝojn kaj kromefikojn, kiujn indus mencii. Mi ne trovis manieron imiti la belajn mapojn faritajn per "Template:Location map many". Se iu scias kiel fari ion tian en la Esperanta Vikipedio, mi dankus pro klarigo! [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:33, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton, {{re|Arbarulo}} Mi ĵus korektis vian unuan uzon de {{ŝ|Situo sur mapo/multaj}} kaj la markiloj bele videblas. Ĉe via dua uzo estas nun pli ol naŭ markiloj. Tial mi ankoraŭ ne korektis ĝin. Mi ne certas, ĉu aldonoj al la ŝablono utilus. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:25, 31 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Tlustulimu}} Bedaŭrinde por mi daŭre estas problemo. La mapoj aperas troege malgrande, tiel ke la punktoj kunamasiĝas sur ĝi kaj ĝi neniel utilas. (Mi provis per Chrome kaj Edge.) Sama okazas ĉe la ekzemploj sur la ŝablona paĝo, do la problemo devas esti en la ŝablono, ne mia uzo de ĝi. Eble ĝi estas la sama problemo, kiun havas [[Ŝablono:Geokesto2]] - vidu la diskuton ĉe [[Uzanto-Diskuto:Sj1mor#Viaj fuŝoj en mapoj]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:43, 1 nov. 2025 (UTC) {{re|Arbarulo}} Flanke de la demando, kial en la situomapo aperas nur 4 lokoj, kvankam devus esti 7, mi ankoraŭ havas demandojn pri viaj ruĝaj ligiloj, kaj ĉar vi estas tiom ekstreme sentema pri ruĝaj ligiloj, mi tute ne ŝanĝas ion en "via" teksto, nur ĉi tie al vi persone metas iujn demandojn kaj proponojn: propono unu supozeble estas sendiskuta, [[World Tourism Organization]] ŝajne en Esperanto estas [[Monda Organizaĵo pri Turismo]]. Iuj ruĝaj ligiloj kiujn vi proponas ŝajnas al mi tre saĝaj, tie valoraj tekstoj simple e-lingve ankoraŭ mankas, ekzemple [[leona pordego]] aŭ se vi insistas [[Leona Pordego]] en Miceno, la [[minoa palaco]] en [[Knoso]] (mi vere aprezas se ni lasas la palacon en minuskloj, ĉar fakte ĝi ne estas multfoje skribata persona nomo de esperanta vidindaĵo, sed simpla palaco) aŭ [[Palaco de Sanktaj Mikaelo kaj Georgo]] en Kerkira certe estus indaj e-lingvaj tekstoj pri historie valoraj konstruaĵoj. Mi unuarigarde miris kial vi prenis la insulonomon [[Naksoso]] kaj supergluis ĝin per nomo "insulo Nakso". En la koncerna e-lingva teksto [[Naksoso]] ĝis nun mankas ekstervikia referenco pri nomo "Naksoso", sed fakte vi pravas, PIV 2020 dokumentigas la formon [https://vortaro.net/#Nakso_kd] - tiam pli bonas ne nur superglui ĝustan nomon sur malĝusta, sed meti piednoton pri PIV 2020 al la unua frazo de la koncerna teksto kaj alinomigi titolon "Naksoso" al "Nakso". Giorno2, kiu en 2016 proponis la vorton "Naksoso", evidente ne havis fonton por ĝi, nur "inventis al si iun". Li malpravis. Mi ankaŭ konsentas pri e-lingvaj tekstokreoj pri organizaĵoj kiel [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] (alternativa angla traduko [[Greek National Tourism Organizatio]] en ref. 63 ne utilas) kaj pri la grekia [[Ministerio de Kulturo]] en ref. 28 (aldona angla traduko "Ministry of Culture" en ref. 27, 29 kaj 30 pri la sama ministerio ne utilas). Sed mi dubas pri neceso de apartaj esperantlingvaj enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hoteloj kiel [[Hotelo & Kazino Hard Rock Ateno]], la "kvinstela Hotela Stacio [[Porto Carras]]" aŭ hotelo [[Makedonia Palace]]. Laŭ mi havi e-lingvajn tekstojn pri internaciaj hotelaj ĉenoj kiel [[Hilton]], [[Waldorf-Astoria]] aŭ [[Marriott]] estas en ordo, sed se ni postulas kreadon de enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hotelaj domoj nur pro tio ke ekzistas vikidatuma kodo (pri "Makedonia Palace" [[d:Q3556602]]), tiam ni almenaŭ konkurencas al "vikivojaĝo" - mi konsentus pri meto de la vikidatuma kodo, sed nepre mem ne metus e-lingvan ruĝan ligilon al anglalingvaj titoloj de hipotezaj estontaj esperantaj artikoloj pri unuopaj hotelaj domoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:22, 29 jun. 2026 (UTC) :PS: Kiel signo de bona volo cele al subteno de via projekto mi jam faris novan tekston pri la [[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]] (tio bluigas 5 ĝis nun ruĝajn ligilojn en la referencoj) kaj pri 8 aliaj grekaj ministerioj (tio necesis por ke la paĝoj ne estu artikolaj orfoj). Mi scias ke estas ankoraŭ iuj pliaj ministerioj, sed mi elektis iujn plej gravajn (tio estas subjektive, kompreneble, estante kuracisto mi ekz. imagas la fakon sano graveta) kaj aldone iujn kies nomo estis aparte facila. Sed per tiuj 9 ministeriaj tekstoj la registaro de Grekio jam estas escepte bone reprezentita en wiki.eo - kaj por via teksto [[Turismo en Grekujo]] ĉiukaze neniuj pliaj e-lingvaj tekstoj pri aldonaj ministerioj necesus... Aliflanke mi daŭre ne malkovris kiu povus esti la truko kial la sekma mapo nur montras 4 bulojn, ne 7. Devas esti iu simpla solvo, sed kiel kutime oni ne vidas simplajn solvojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 29 jun. 2026 (UTC) ::Intertempe mi ankaŭ elsarkis la eraron "Naksoso" el la paĝoj [[Nakso]], [[duklando Nakso]] kaj [[Cikladoj]] kaj en la unuaj du vikidatumaj eroj, metis ĉie referencojn el PIV, ankaŭ pri la insuloj Deloso kaj Paroso, pri multaj aliaj insuloj bedaurinde estas ĝis nun mankaj fontoj, ekzemple mi tute ne havas ideon ĉu vere estas insulo "Mikonoso" aŭ ĉu eble nur "Mikono" (nur klaras ke ne temas pri la kvazaŭkontinenta antikva urbo [[Miceno]] = alternative laŭ LLZ foje Mikeno, sur la duoninsulo Peloponezo). Ankoraŭ plia paŝo al ordigo preta. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:59, 29 jun. 2026 (UTC) k9d7tpla2jpq3sch7grk0zg52sen0h9 9417037 9416979 2026-06-29T15:08:33Z Arbarulo 135469 9417037 wikitext text/x-wiki ==Tradukaj rimarkoj== Mi tradukis la nunan version el la angla. La angla artikolo estas ampleksa sed havas kelkajn problemojn. Mi raportas kion mi plej rimarkis, kiel indikon pri eblaj plibonigindaĵoj en mia versio. Mi forigis sekcieton pri klimato. La klimato verŝajne ja gravas por la kvanto kaj speco de turistoj, kiuj venas al Grekujo, kaj referencita analizo pri tiu rilato estus bonvena, sed la angla versio ne klarigas ĝin, kaj laŭ mi ne apartenas al la temo turismo. La sekcioj pri statistiko kaj reklamado en la angla estas senstrukturaj kaj pufigitaj per malaktualaj datumoj, foje eĉ diversaj nombroj de diversa aktualeco por la sama statistiko en diversaj lokoj de la sekcio. Mi aktualigis la nombron da vizitoj en jaro kaj forigis ĉion alian, kion mi juĝis tro malnova, sed anstataŭigo de la forigitaj datumoj per pli freŝaj estus utila kreskigo de la artikolo. La sekcio pri arkeologiejoj estas kontentige ampleksa kaj verŝajne bone elektis kiujn lokojn mencii, sed referencoj mankas kaj la enhavo ne estas tute fidinda. Mi korektis miskomprenon, laŭ kiu la micena civilizo estis ia politike unueca imperio, kaj aldonis menciojn de la Olimpiaj, Pitiaj, kaj Istmaj ludoj, ĉar jam menciiĝis la malpli gravaj Nemeaj. Verŝajne mi preteratentis aliajn korektendajn erarojn kaj malekvilibrojn. Ankaŭ estus bone scii kiujn klopodojn oni faris por ricevi turistojn en tiuj ejoj, ĉar la nuna artikolo nur informas kial ili estas vizitindaj, neniel pri efektiva vizitado. La etoso de la tuta artikolo estas reklama/laŭda; mem loĝante en turismejo, mi ne dubas ke amasturismo havas ankaŭ malavantaĝojn kaj kromefikojn, kiujn indus mencii. Mi ne trovis manieron imiti la belajn mapojn faritajn per "Template:Location map many". Se iu scias kiel fari ion tian en la Esperanta Vikipedio, mi dankus pro klarigo! [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:33, 23 jun. 2025 (UTC) :Saluton, {{re|Arbarulo}} Mi ĵus korektis vian unuan uzon de {{ŝ|Situo sur mapo/multaj}} kaj la markiloj bele videblas. Ĉe via dua uzo estas nun pli ol naŭ markiloj. Tial mi ankoraŭ ne korektis ĝin. Mi ne certas, ĉu aldonoj al la ŝablono utilus. - Amike [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:25, 31 okt. 2025 (UTC) ::{{re|Tlustulimu}} Bedaŭrinde por mi daŭre estas problemo. La mapoj aperas troege malgrande, tiel ke la punktoj kunamasiĝas sur ĝi kaj ĝi neniel utilas. (Mi provis per Chrome kaj Edge.) Sama okazas ĉe la ekzemploj sur la ŝablona paĝo, do la problemo devas esti en la ŝablono, ne mia uzo de ĝi. Eble ĝi estas la sama problemo, kiun havas [[Ŝablono:Geokesto2]] - vidu la diskuton ĉe [[Uzanto-Diskuto:Sj1mor#Viaj fuŝoj en mapoj]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:43, 1 nov. 2025 (UTC) {{re|Arbarulo}} Flanke de la demando, kial en la situomapo aperas nur 4 lokoj, kvankam devus esti 7, mi ankoraŭ havas demandojn pri viaj ruĝaj ligiloj, kaj ĉar vi estas tiom ekstreme sentema pri ruĝaj ligiloj, mi tute ne ŝanĝas ion en "via" teksto, nur ĉi tie al vi persone metas iujn demandojn kaj proponojn: propono unu supozeble estas sendiskuta, [[World Tourism Organization]] ŝajne en Esperanto estas [[Monda Organizaĵo pri Turismo]]. Iuj ruĝaj ligiloj kiujn vi proponas ŝajnas al mi tre saĝaj, tie valoraj tekstoj simple e-lingve ankoraŭ mankas, ekzemple [[leona pordego]] aŭ se vi insistas [[Leona Pordego]] en Miceno, la [[minoa palaco]] en [[Knoso]] (mi vere aprezas se ni lasas la palacon en minuskloj, ĉar fakte ĝi ne estas multfoje skribata persona nomo de esperanta vidindaĵo, sed simpla palaco) aŭ [[Palaco de Sanktaj Mikaelo kaj Georgo]] en Kerkira certe estus indaj e-lingvaj tekstoj pri historie valoraj konstruaĵoj. Mi unuarigarde miris kial vi prenis la insulonomon [[Naksoso]] kaj supergluis ĝin per nomo "insulo Nakso". En la koncerna e-lingva teksto [[Naksoso]] ĝis nun mankas ekstervikia referenco pri nomo "Naksoso", sed fakte vi pravas, PIV 2020 dokumentigas la formon [https://vortaro.net/#Nakso_kd] - tiam pli bonas ne nur superglui ĝustan nomon sur malĝusta, sed meti piednoton pri PIV 2020 al la unua frazo de la koncerna teksto kaj alinomigi titolon "Naksoso" al "Nakso". Giorno2, kiu en 2016 proponis la vorton "Naksoso", evidente ne havis fonton por ĝi, nur "inventis al si iun". Li malpravis. Mi ankaŭ konsentas pri e-lingvaj tekstokreoj pri organizaĵoj kiel [[Greka Nacia Turisma Organizaĵo]] (alternativa angla traduko [[Greek National Tourism Organizatio]] en ref. 63 ne utilas) kaj pri la grekia [[Ministerio de Kulturo]] en ref. 28 (aldona angla traduko "Ministry of Culture" en ref. 27, 29 kaj 30 pri la sama ministerio ne utilas). Sed mi dubas pri neceso de apartaj esperantlingvaj enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hoteloj kiel [[Hotelo & Kazino Hard Rock Ateno]], la "kvinstela Hotela Stacio [[Porto Carras]]" aŭ hotelo [[Makedonia Palace]]. Laŭ mi havi e-lingvajn tekstojn pri internaciaj hotelaj ĉenoj kiel [[Hilton]], [[Waldorf-Astoria]] aŭ [[Marriott]] estas en ordo, sed se ni postulas kreadon de enciklopediaj tekstoj pri unuopaj hotelaj domoj nur pro tio ke ekzistas vikidatuma kodo (pri "Makedonia Palace" [[d:Q3556602]]), tiam ni almenaŭ konkurencas al "vikivojaĝo" - mi konsentus pri meto de la vikidatuma kodo, sed nepre mem ne metus e-lingvan ruĝan ligilon al anglalingvaj titoloj de hipotezaj estontaj esperantaj artikoloj pri unuopaj hotelaj domoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:22, 29 jun. 2026 (UTC) :PS: Kiel signo de bona volo cele al subteno de via projekto mi jam faris novan tekston pri la [[Ministerio de kulturo (Grekio)|Ministerio de kulturo]] (tio bluigas 5 ĝis nun ruĝajn ligilojn en la referencoj) kaj pri 8 aliaj grekaj ministerioj (tio necesis por ke la paĝoj ne estu artikolaj orfoj). Mi scias ke estas ankoraŭ iuj pliaj ministerioj, sed mi elektis iujn plej gravajn (tio estas subjektive, kompreneble, estante kuracisto mi ekz. imagas la fakon sano graveta) kaj aldone iujn kies nomo estis aparte facila. Sed per tiuj 9 ministeriaj tekstoj la registaro de Grekio jam estas escepte bone reprezentita en wiki.eo - kaj por via teksto [[Turismo en Grekujo]] ĉiukaze neniuj pliaj e-lingvaj tekstoj pri aldonaj ministerioj necesus... Aliflanke mi daŭre ne malkovris kiu povus esti la truko kial la sekma mapo nur montras 4 bulojn, ne 7. Devas esti iu simpla solvo, sed kiel kutime oni ne vidas simplajn solvojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:15, 29 jun. 2026 (UTC) ::Intertempe mi ankaŭ elsarkis la eraron "Naksoso" el la paĝoj [[Nakso]], [[duklando Nakso]] kaj [[Cikladoj]] kaj en la unuaj du vikidatumaj eroj, metis ĉie referencojn el PIV, ankaŭ pri la insuloj Deloso kaj Paroso, pri multaj aliaj insuloj bedaurinde estas ĝis nun mankaj fontoj, ekzemple mi tute ne havas ideon ĉu vere estas insulo "Mikonoso" aŭ ĉu eble nur "Mikono" (nur klaras ke ne temas pri la kvazaŭkontinenta antikva urbo [[Miceno]] = alternative laŭ LLZ foje Mikeno, sur la duoninsulo Peloponezo). Ankoraŭ plia paŝo al ordigo preta. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:59, 29 jun. 2026 (UTC) :::*Vi pravas ke ne multe utilas anglaj nomoj nomoj de grekaj aŭ tutmondaj organizaĵoj en esperanta artikolo. Korektado de tiaj aferoj ne estas problemo. :::*Propra nomo ne estas "multfoje skribata persona nomo de esperanta vidindaĵo", sed nomo "signanta individue unu personon aŭ aĵon" [https://vortaro.net/#nomo_kd]. :::*Mi dankas viajn zorgojn pri nomoj de insuloj. Mi ne tiom profunde enketis. :::*Mi neniam ajn asertis ke ''necesas'' artikoloj pri hoteloj, kaj petas ke vi ne atribuu ideojn al aliaj homoj, kiujn ili ne esprimis. Certe tamen oni rajtas fari tiajn artikolojn. :::*La kreado de ĝermoj pri grekaj ministerioj praktike ne subtenas iun mian projekton. (La klopodado ke laŭeble plej multaj ligiloj estu bluaj ne estas mia projekto). Tamen ĝi faras neniun damaĝon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:08, 29 jun. 2026 (UTC) dnghw8vtb7gk8d7332s023zaah3sawa 0 924827 9417230 9216126 2026-06-29T23:59:07Z Kani 670 /* Biografio */ 9417230 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Jean-Baptiste Louis Claude Théodore LESCHENAULT de La Tour''' ([ʒɑ̃ batist lwi klod teɔdɔʁ lɛʃno də la tuʁ]; 13a de Novembro 1773 – 14a de Marto 1826) estis [[Francoj|franca]] [[botanikisto]] kaj [[ornitologo]]. ==Biografio== Leschenault de La Tour estis ĉefa botanikisto en la ekspedicio de [[Nicolas Baudin]] al Aŭstralio inter 1800 kaj 1803. Li kolektis multajn novajn specimenojn en 1801 kaj 1802, kvankam la taglibro de Baudin sugestas, ke li ne laboris aparte forte; ŝajne la malbone edukita ĝardenisto Antoine Guichenot kolektis pli da plantspecimenoj ol Leschenault, kaj donis al ili pli utilajn etikedojn. En aprilo 1803 li estis tiel malsana, ke li devis esti elŝipigita en [[Timoro]]. Devigita pasigi la sekvajn tri jarojn sur [[Javo]], li uzis la tempon por fari la unuan detalan botanikan esploron de la insulo, kiu antaŭe ne estis vizitita de natursciencistoj krom nelonge de [[Carl Peter Thunberg]]. Li revenis al Francio en julio 1807 kun granda kolekto de plantoj kaj birdoj. La javaj birdoj de Leschenault estis priskribitaj de [[Georges Cuvier]]. Post la [[Napoleonaj Militoj]], en majo 1816 Leschenault vojaĝis al Hindio por kolekti plantojn kaj establi botanikan ĝardenon en [[Pondicherry]]. Li ricevis permeson de la britoj vojaĝi tra [[Madraso]], [[Bengalio]] kaj [[Cejlono]]. Li sendis multajn el la plantoj kaj semoj, kiujn li malkovris, al la franca insulo [[Reunio]] por esti kultivataj tie. Inter ili estis du variaĵoj de [[sukerkano]] kaj ses variaĵoj de [[kotono]]. Li revenis al Francio en 1822 kaj estis premiita per la [[Legio de Honoro]]. Malpli ol jaron post sia reveno, Leschenault vojaĝis al Sudameriko, vizitis [[Brazilo]]n, [[Surinamo]]n kaj Francan Gujanon, kaj enkondukis tearbustojn en [[Kajeno]]n, la ĉefurbon de la franca kolonio. Li estis devigita reveni hejmen post nur dek ok monatoj pro malbona sano. Kvankam Leschenault publikigis malmulton, liaj kolektoj poste estis uzitaj fare de aliaj francaj botanikistoj, inkluzive de Aimé Bonpland, [[René Louiche Desfontaines]], [[Antoine Laurent de Jussieu]], Jacques Labillardière kaj Étienne Pierre Ventenat. Kelkaj birdoj estis nomitaj laŭ Leschenault, inkluzive de [[Dezertpluvio]] (''Charadrius leschenaultii''), [[Blankakrona forkovostulo]] (''Enicurus leschenaulti''), [[Helbruna malkohao]] (''Taccocua leschenaultii'') kaj [[Brunkapa abelmanĝulo]] (''Merops leschenaulti''). ==Bibliografio== *''Biographies for Birdwatchers'', Mearns and Mearns, {{ISBN|0-12-487422-3}} *[https://web.archive.org/web/20091015095739/http://www.mlssa.asn.au/journals/2001Journal.htm ''Nicolas Baudin’s Scientific Expedition To The Terres Australes'' by Steve Reynolds] - Marine Life Society of South Australia Inc. *[[Edward Duyker]] François Péron: An Impetuous Life: Naturalist and Voyager, Miegunyah/MUP, Melb., 2006, {{ISBN|978-0-522-85260-8}}, * Fornasiero, Jean; Monteath, Peter and West-Sooby, John. ''Encountering Terra Australis: the Australian voyages of Nicholas Baudin and Matthew Flinders'', Kent Town, South Australia, Wakefield Press, 2004. {{ISBN|1-86254-625-8}} *Frank Horner, The French Reconnaissance: Baudin in Australia 1801–1803, Melbourne University Press, Melbourne, 1987 {{ISBN|0-522-84339-5}}. {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Francaj botanikistoj]] [[Kategorio:Francaj ornitologoj]] [[Kategorio:Francaj natursciencistoj]] ivlxmlupiz3hgylvz1dy0lqun6r2cxv 9417231 9417230 2026-06-30T00:01:14Z Kani 670 Kani movis paĝon [[Jean-Baptiste Leschenault de la Tour]] al [[Jean-Baptiste Leschenault de La Tour]]: pli ĝusta literumado 9417230 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Jean-Baptiste Louis Claude Théodore LESCHENAULT de La Tour''' ([ʒɑ̃ batist lwi klod teɔdɔʁ lɛʃno də la tuʁ]; 13a de Novembro 1773 – 14a de Marto 1826) estis [[Francoj|franca]] [[botanikisto]] kaj [[ornitologo]]. ==Biografio== Leschenault de La Tour estis ĉefa botanikisto en la ekspedicio de [[Nicolas Baudin]] al Aŭstralio inter 1800 kaj 1803. Li kolektis multajn novajn specimenojn en 1801 kaj 1802, kvankam la taglibro de Baudin sugestas, ke li ne laboris aparte forte; ŝajne la malbone edukita ĝardenisto Antoine Guichenot kolektis pli da plantspecimenoj ol Leschenault, kaj donis al ili pli utilajn etikedojn. En aprilo 1803 li estis tiel malsana, ke li devis esti elŝipigita en [[Timoro]]. Devigita pasigi la sekvajn tri jarojn sur [[Javo]], li uzis la tempon por fari la unuan detalan botanikan esploron de la insulo, kiu antaŭe ne estis vizitita de natursciencistoj krom nelonge de [[Carl Peter Thunberg]]. Li revenis al Francio en julio 1807 kun granda kolekto de plantoj kaj birdoj. La javaj birdoj de Leschenault estis priskribitaj de [[Georges Cuvier]]. Post la [[Napoleonaj Militoj]], en majo 1816 Leschenault vojaĝis al Hindio por kolekti plantojn kaj establi botanikan ĝardenon en [[Pondicherry]]. Li ricevis permeson de la britoj vojaĝi tra [[Madraso]], [[Bengalio]] kaj [[Cejlono]]. Li sendis multajn el la plantoj kaj semoj, kiujn li malkovris, al la franca insulo [[Reunio]] por esti kultivataj tie. Inter ili estis du variaĵoj de [[sukerkano]] kaj ses variaĵoj de [[kotono]]. Li revenis al Francio en 1822 kaj estis premiita per la [[Legio de Honoro]]. Malpli ol jaron post sia reveno, Leschenault vojaĝis al Sudameriko, vizitis [[Brazilo]]n, [[Surinamo]]n kaj Francan Gujanon, kaj enkondukis tearbustojn en [[Kajeno]]n, la ĉefurbon de la franca kolonio. Li estis devigita reveni hejmen post nur dek ok monatoj pro malbona sano. Kvankam Leschenault publikigis malmulton, liaj kolektoj poste estis uzitaj fare de aliaj francaj botanikistoj, inkluzive de Aimé Bonpland, [[René Louiche Desfontaines]], [[Antoine Laurent de Jussieu]], Jacques Labillardière kaj Étienne Pierre Ventenat. Kelkaj birdoj estis nomitaj laŭ Leschenault, inkluzive de [[Dezertpluvio]] (''Charadrius leschenaultii''), [[Blankakrona forkovostulo]] (''Enicurus leschenaulti''), [[Helbruna malkohao]] (''Taccocua leschenaultii'') kaj [[Brunkapa abelmanĝulo]] (''Merops leschenaulti''). ==Bibliografio== *''Biographies for Birdwatchers'', Mearns and Mearns, {{ISBN|0-12-487422-3}} *[https://web.archive.org/web/20091015095739/http://www.mlssa.asn.au/journals/2001Journal.htm ''Nicolas Baudin’s Scientific Expedition To The Terres Australes'' by Steve Reynolds] - Marine Life Society of South Australia Inc. *[[Edward Duyker]] François Péron: An Impetuous Life: Naturalist and Voyager, Miegunyah/MUP, Melb., 2006, {{ISBN|978-0-522-85260-8}}, * Fornasiero, Jean; Monteath, Peter and West-Sooby, John. ''Encountering Terra Australis: the Australian voyages of Nicholas Baudin and Matthew Flinders'', Kent Town, South Australia, Wakefield Press, 2004. {{ISBN|1-86254-625-8}} *Frank Horner, The French Reconnaissance: Baudin in Australia 1801–1803, Melbourne University Press, Melbourne, 1987 {{ISBN|0-522-84339-5}}. {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Francaj botanikistoj]] [[Kategorio:Francaj ornitologoj]] [[Kategorio:Francaj natursciencistoj]] ivlxmlupiz3hgylvz1dy0lqun6r2cxv 0 926759 9417179 9415609 2026-06-29T21:13:58Z Goren 4701 /* Specioj */ 9417179 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Zosterops japonicus 01.jpg |priskribo de dosiero = [[Japana zosteropo]] |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |regno aŭtoritato = |regno2 = animalo |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |filumo aŭtoritato = |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |klaso aŭtoritato = |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |ordo aŭtoritato = |familio = [[Zosteropedoj]], ''Zosteropidae'' |familio aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1853 |genro = '''''Zosteropoj''''' (''Zosterops'') |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]] & [[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1827 }} La '''zosteropoj''' (scienclatine ''Zosterops'') estas genro de [[paseroformaj birdoj]] karaktera de la [[Afrotropiso]], [[Orientaliso]] kaj [[aŭstralazia ekozono]]. Ĝi enhavas 110 speciojn, t.e. la plej grandan parton de la familio ''[[Zosteropidae]]''. La zosteropoj estas konataj pro sia rapidega [[adapta radiado|radiado]] en la lastaj du milionoj da jaroj. == Etimologio == La nomo ''Zosterops'' venas de {{Lang|el|ζωστήρ}} ''zōstḗr'' "zono" kaj {{Lang|el|ὤψ}} ''ṓps'' "okulo", reference al la blanka rondo ĉirkaŭanta la okulojn de la plejparto de la birdoj en ĉi tiu familio<ref>{{citaĵo el libro|lingvo=en|persona nomo=James A.|familia nomo=Jobling|titolo=The Helm dictionary of scientific bird names : from aalge to zusii|éditeur=Christopher Helm|dato=2010|isbn=978-1-4081-3326-2|isbn2=1-4081-3326-1|isbn3=978-1-4081-2501-4|oclc=659731768|url=https://www.worldcat.org/oclc/659731768|alirdato=2023-02-25}}</ref>. == Aspekto == La zosteropoj estas tre diversa kategorio, sed ilia morfologio relative malmulte varias. La plej multaj estas malgrandaj, longante proksimume dek centimetrojn kaj pezante proksimume dek gramojn. La koloro ĝenerale estas olivverda sur la dorso kaj griza sur la ventro; foje troviĝas flavo (precipe ĉe kontinentaj specioj) aŭ grenatkoloro (normale ĉe [[Insulo|insulaj]] specioj). La plejparto de la specioj kunhavas kun aliaj [[zosteropedoj]] blankan rondon ĉirkaŭ la okulo; la grando de la rondo multe varias<ref name=":0">{{citaĵo el gazeto|persona nomo=S. C.|familia nomo=Cox|titolo=Molecular Systematics and Diversification of African Zosteropidae (Aves: Passeriformes)|gazeto=PhD Thesis|eldoninto=UCL (University College London)|dato=2013-07-28|url=https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/1397762/|alirdato=2024-04-13}}</ref>. == Arealo == La zosteropoj loĝas en [[Sudorienta Azio]] (inklude [[Barato]]n, orientan [[Ĉinujo]]n kaj [[Japanujo]]n), [[Indonezio]], [[Oceanio]] kaj [[Afriko sude de Saharo]]. Ili okupas multajn insulojn, rimarkinde en la [[Hinda Oceano]], la okcidenta [[Pacifiko]] kaj la [[Gvinea Golfo]]. == Kutimoj == La zosteropoj estas tre sociemaj birdoj, kaj ĝenerale kuniĝas en grandajn birdarojn ekster la reprodukta sezono. Ili povas fari grandan bruon, kvankam la kanto malofte estas malsimpla<ref name=":0" />. Ili havas ĝeneralisman dieton, kutime preferante [[insekto]]jn, sed konsumante ankaŭ [[bero]]jn kaj [[nektaro]]n<ref name=":0" />. == Sistematiko == La genro ''Zosterops'' estas unue priskribita de [[Nicholas Aylward Vigors]] kaj [[Thomas Horsfield]] en 1827<ref>{{citaĵo el libro|aŭtoro1=Nicholas Aylward Vigors|aŭtoro2=Thomas Horsfield|titolo=Description of the Australian Birds in the Collection of the Linnean Society - Transactions of the Linnean Society of London|volumo=15|eldoninto=The Society|jaro=1827|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/27539109|alirdato=2024-04-18}}</ref>. La zosteropoj konsistigas la plej grandan parton de la familio ''[[Zosteropidae]]''. La taksonomio de la zosteropoj estas evoluigata. Multaj novaj esploroj pliklarigas la parencrilatojn de la specioj kaj subspecioj de la genro, kaj ofte rezultigas distingon de novaj specioj. La malmulta variado de la specioj malfaciligas identigi parencecon surbaze de morfologio. La plejparto de la diversiĝo de ĉi tiu genro estas relative nova, okazinta dum la lastaj du milionoj da jaroj. La rapido de ĝia [[speciigo|speciiĝado]] dum tiu tempo estas rimarkinde pli alta ol tiu de la aliaj birdaj kaj vertebrulaj familioj, pro kio ĝi ricevas la kromnomon "granda speciiĝanto". Oni kredas, ke ĝia diverseco rezultas de granda vojaĝokapablo, kiu ebligas rapidan disvastiĝon kaj koloniadon de multaj insuloj<ref name=":1">{{citaĵo el gazeto|lingvo=en|persona nomo1=Robert G.|familia nomo1=Moyle|persona nomo2=Christopher E.|familia nomo2=Filardi|persona nomo3=Catherine E.|familia nomo3=Smith|persona nomo4=Jared|familia nomo4=Diamond|titolo=Explosive Pleistocene diversification and hemispheric expansion of a “great speciator”|gazeto=Proceedings of the National Academy of Sciences|volumo=106|numero=6|paĝoj=1863–1868|dato=2009-02-10|issn=0027-8424|issn2=1091-6490|pmid=19181851|pmcid=PMC2644129|doi=10.1073/pnas.0809861105|url=https://pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.0809861105|alirdato=2024-04-19}}</ref>. Tiu [[adapta radiado|disradiado]] estas rimarkebla ĉe la specioj de la [[Hinda Oceano]], devenintaj de du malsamaj ondoj de koloniado (datiĝantaj de 1,8 kaj 1,2 milionoj da jaroj antaŭ la nuno), pro kio povas esti du specioj sur sama insulo (ekzemple la [[maŭricia zosteropo]] kaj la [[griza maŭricia zosteropo]])<ref name=":2">{{citaĵo el gazeto|lingvo=en|persona nomo1=Ben H.|familia nomo1=Warren|persona nomo2=Eldredge|familia nomo2=Bermingham|persona nomo3=Robert P.|familia nomo3=Prys‐Jones|persona nomo4=Christophe|familia nomo4=ThéBaud|titolo=Immigration, species radiation and extinction in a highly diverse songbird lineage: white‐eyes on Indian Ocean islands|gazeto=Molecular Ecology|volumo=15|numero=12|paĝoj=3769–3786|dato=2006-10|issn=0962-1083|issn2=1365-294X|doi=10.1111/j.1365-294X.2006.03058.x|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-294X.2006.03058.x|alirdato=2024-04-19}}</ref>. Simpligita taksonomio de hindoceanaj zosteropoj<ref name=":2" />:{{clade|{{clade |1={{clade |1={{clade |1=Afrikaj zosteropoj parencaj al ''Z. kikuyuensis'' |2={{clade |1='''Hindoceanaj zosteropoj (grupo ''maderaspatanus'')''' |2=Afrikaj zosteropoj parencaj al ''Z. senegalensis'' }} }} |2=Aziaj zosteropoj (ekz. ''Z. japonicus'') }} |2='''Malnovaj hindoceanaj zosteropoj (ekz. ''Z. borbonicus'')''' }}|style=font-size:100%;line-height:100%}}La taksonomio de la tuta familio ''Zosteropidae'' estas malstabila; ekzemple, la genro ''Speirops'', kiu enhavis multajn "malnormalajn" speciojn de zosteropoj, estis kunigita kun ''Zosterops'' post kiam filogenetika studo konstatis malparencecon de ĝiaj membroj<ref>{{Citaĵo el gazeto|lingvo=en|persona nomo1=Martim|familia nomo1=Melo|persona nomo2=Ben H.|familia nomo2=Warren|persona nomo3=Peter J.|familia nomo3=Jones|titolo=Rapid parallel evolution of aberrant traits in the diversification of the Gulf of Guinea white-eyes (Aves, Zosteropidae)|gazeto=Molecular Ecology|volumo=20|numero=23|paĝoj=4953–4967|dato=2011-12|doi=10.1111/j.1365-294X.2011.05099.x|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-294X.2011.05099.x|alirdato=2024-04-14}}</ref>. Simile okazis al la genroj ''Woodfordia'' kaj ''Chlorocharis'' en 2009<ref name=":1" />, kaj ''Rukia'' en 2000<ref>{{Citaĵo el gazeto|lingvo=en|aŭtoro1=Beth Slikas|aŭtoro2=Isaac Jones|aŭtoro3=Scott Derrickson|aŭtoro4=Robert Fleischer|titolo=Phylogenetic Relationships of Micronesian White-Eyes Based on Mitochondrial Sequence Data|gazeto=The Auk|volumo=117|numero=2|paĝoj=355-365|dato=1-a de aprilo 2000|doi=10.1093/auk/117.2.355|url=https://academic.oup.com/auk/article/117/2/355/5561726}}</ref>''.'' === Specioj === Laŭ la plej freŝa sistematiko de la [[Internacia Ornitologia Kongreso]], la genro enhavas 110 [[specio]]jn, el kiuj 3 estas [[formortinta]]j:<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | date=January 2021 | title=ylviid babblers, parrotbills, white-eyes | work=IOC World Bird List Version 11.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/sylvias/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17 June 2021 }}</ref><ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] surbaze de taksonomio de [[AviList]] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> {{Div col|cols = 2}} * [[Srilanka zosteropo]] (''Zosterops ceylonensis'') * [[Flaveta zosteropo]] (''Zosterops nigrorum'') * [[Nigramaska zosteropo]] (''Zosterops atricapilla'') * [[Kenja zosteropo]] (''Zosterops flavilateralis'') * [[Mbulua zosteropo]] (''Zosterops mbuluensis'') * [[Kaŝtanflanka zosteropo]] (''Zosterops erythropleurus'') * [[Ĉinia zosteropo]] (''Zosterops simplex'') * [[Nigrokulvitra zosteropo]] (''Zosterops emiliae'') * [[Japania zosteropo]] (''Zosterops japonicus'') * [[Hindia zosteropo]] (''Zosterops palpebrosus'') * [[Filipina zosteropo]] (''Zosterops meyeni'') * [[Mariana zosteropo]] (''Zosterops semiflavus'')[[formortinta|†]] * [[Kartala zosteropo]] (''Zosterops mouroniensis'') * [[Reunia zosteropo]] (''Zosterops olivaceus'') * [[Maŭricia zosteropo]] (''Zosterops chloronothos'') * [[Burbona zosteropo]] (''Zosterops borbonicus'') * [[Griza zosteropo]] (''Zosterops mauritianus'') * [[Abisenia zosteropo]] (''Zosterops abyssinicus'') * [[Sokotra zosteropo]] (''Zosterops socotranus'') * [[Kameruna zosteropo]] (''Zosterops melanocephalus'') * [[Arbara zosteropo]] (''Zosterops stenocricotus'') * [[Verda zosteropo]] (''Zosterops stuhlmanni'') * [[Kilimanĝara zosteropo]] (''Zosterops eurycricotus'') * [[Bioka zosteropo]] (''Zosterops brunneus'') * [[Monta zosteropo]] (''Zosterops poliogastrus'') * [[Kafaa zosteropo]] (''Zosterops kaffensis'') * [[Kikujua zosteropo]] (''Zosterops kikuyuensis'') * [[Principea zosteropo]] (''Zosterops ficedulinus'') * [[Anobona zosteropo]] (''Zosterops griseovirescens'') * [[Saotomea zosteropo]] (''Zosterops feae'') * [[Nigraĉapa zosteropo]] (''Zosterops lugubris'') * [[Arĝenta zosteropo]] (''Zosterops leucophaeus'') * [[Taita zosteropo]] (''Zosterops silvanus'') * [[Senegala zosteropo]] (''Zosterops senegalensis'') * [[Angola zosteropo]] (''Zosterops kasaicus'') * [[Oranĝmonta zosteropo]] (''Zosterops pallidus'') * [[Parea zosteropo]] (''Zosterops winifredae'') * [[Kaba zosteropo]] (''Zosterops virens'') * [[Sudafrika zosteropo]] (''Zosterops anderssoni'') * [[Pemba zosteropo]] (''Zosterops vaughani'') * [[Sejŝela zosteropo]] (''Zosterops modestus'') * [[Madagaskara zosteropo]] (''Zosterops maderaspatanus'') * [[Grandkomora zosteropo]] (''Zosterops kirki'') * [[Majota zosteropo]] (''Zosterops mayottensis'') * [[Citronventra zosteropo]] (''Zosterops chloris'') * [[Meratusa zosteropo]] (''Zosterops meratusensis'') * [[Vakatobia zosteropo]] (''Zosterops flavissimus'') * [[Nigrakrona zosteropo]] (''Zosterops atrifrons'') * [[Sangiha zosteropo]] (''Zosterops nehrkorni'') * [[Togiana zosteropo]] (''Zosterops somadikartai'') * [[Palventra zosteropo]] (''Zosterops consobrinorum'') * [[Makasara zosteropo]] (''Zosterops anomalus'') * [[Nigrafrunta zosteropo]] (''Zosterops minor'') * [[Tagulaa zosteropo]] (''Zosterops meeki'') * [[Morotaja zosteropo]] (''Zosterops dehaani'') * [[Kremgorĝa zosteropo]] (''Zosterops atriceps'') * [[Burua zosteropo]] (''Zosterops buruensis'') * [[Serama zosteropo]] (''Zosterops stalkeri'') * [[Mangrova zosteropo]] (''Zosterops flavus'') * [[Cindroventra zosteropo]] (''Zosterops citrinella'') * [[Flavaventra zosteropo]] (''Zosterops luteus'') * [[Grizdorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') * [[Vangivangia zosteropo]] (''Zosterops paruhbesar'') * [[Malajzia zosteropo]] (''Zosterops auriventer'') * [[Sunda zosteropo]] (''Zosterops melanurus'') * [[Grizflanka zosteropo]] (''Zosterops everetti'') * [[Velalavela zosteropo]] (''Zosterops vellalavella'') * [[Santakruza zosteropo]] (''Zosterops sanctaecrucis'') * [[Ĉapa zosteropo]] (''Zosterops fuscicapilla'') * [[Vanuatua zosteropo]] (''Zosterops flavifrons'') * [[Nudokula zosteropo]] (''Zosterops superciliosus'') * [[Sanforda zosteropo]] (''Zosterops lacertosus'') * [[Vanikora zosteropo]] (''Zosterops gibbsi'') * [[Fiĝia zosteropo]] (''Zosterops explorator'') * [[Bismarka zosteropo]] (''Zosterops hypoxanthus'') * [[Biaka zosteropo]] (''Zosterops mysorensis'') * [[Bugenvila zosteropo]] (''Zosterops hamlini'') * [[Gvadalkanala zosteropo]] (''Zosterops oblitus'') * [[Makira zosteropo]] (''Zosterops rendovae'') * [[Japa zosteropo]] (''Zosterops oleagineus'') * [[Palaŭa zosteropo]] (''Zosterops finschii'') * [[Ponpeja zosteropo]] (''Zosterops ponapensis'') * [[Kosraa zosteropo]] (''Zosterops cinereus'') * [[Rotaa zosteropo]] (''Zosterops rotensis'') * [[Flavgorĝa zosteropo]] (''Zosterops metcalfii'') * [[Malaita zosteropo]] (''Zosterops stresemanni'') * [[Novgvinea zosteropo]] (''Zosterops novaeguineae'') * [[Ambona zosteropo]] (''Zosterops kuehni'') * [[Kai-Besara zosteropo]] (''Zosterops grayi'') * [[Giza zosteropo]] (''Zosterops luteirostris'') * [[Kai-Kecila zosteropo]] (''Zosterops uropygialis'') * [[Ranonga zosteropo]] (''Zosterops splendidus'') * [[Salomona zosteropo]] (''Zosterops kulambangrae'') * [[Tetepara zosteropo]] (''Zosterops tetiparius'') * [[Kristnaskinsula zosteropo]] (''Zosterops natalis'') * [[Brida zosteropo]] (''Zosterops conspicillatus'') * [[Karolina zosteropo]] (''Zosterops semperi'') * [[Palokula zosteropo]] (''Zosterops hypolais'') * [[Luiziada zosteropo]] (''Zosterops griseotinctus'') * [[Kolombangara zosteropo]] (''Zosterops murphyi'') * [[Senornama zosteropo]] (''Zosterops inornatus'') * [[Blankbrusta zosteropo]] (''Zosterops albogularis'')[[formortinta|†]] * [[Samoa zosteropo]] (''Zosterops samoensis'') * [[Fortika zosteropo]] (''Zosterops strenuus'')[[formortinta|†]] * [[Stretbeka zosteropo]] (''Zosterops tenuirostris'') * [[Formikvora zosteropo]] (''Zosterops minutus'') * [[Novkaledonia zosteropo]] (''Zosterops xanthochroa'') * [[Renela zosteropo]] (''Zosterops rennellianus'') {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{NCBI|36298|''Zosterops'' }} [[Kategorio:Zosteropedoj]] 5lfxaaqbnovrj2hr5rfnzxwfg1pxfw6 9417180 9417179 2026-06-29T21:15:43Z Goren 4701 9417180 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Zosterops japonicus 01.jpg |priskribo de dosiero = [[Japania zosteropo]] |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |regno aŭtoritato = |regno2 = animalo |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |filumo aŭtoritato = |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |klaso aŭtoritato = |ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes'' |ordo aŭtoritato = |familio = [[Zosteropedoj]], ''Zosteropidae'' |familio aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1853 |genro = '''''Zosteropoj''''' (''Zosterops'') |genro aŭtoritato = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]] & [[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1827 }} La '''zosteropoj''' (scienclatine ''Zosterops'') estas genro de [[paseroformaj birdoj]] karaktera de la [[Afrotropiso]], [[Orientaliso]] kaj [[aŭstralazia ekozono]]. Ĝi enhavas 110 speciojn, t.e. la plej grandan parton de la familio ''[[Zosteropidae]]''. La zosteropoj estas konataj pro sia rapidega [[adapta radiado|radiado]] en la lastaj du milionoj da jaroj. == Etimologio == La nomo ''Zosterops'' venas de {{Lang|el|ζωστήρ}} ''zōstḗr'' "zono" kaj {{Lang|el|ὤψ}} ''ṓps'' "okulo", reference al la blanka rondo ĉirkaŭanta la okulojn de la plejparto de la birdoj en ĉi tiu familio<ref>{{citaĵo el libro|lingvo=en|persona nomo=James A.|familia nomo=Jobling|titolo=The Helm dictionary of scientific bird names : from aalge to zusii|éditeur=Christopher Helm|dato=2010|isbn=978-1-4081-3326-2|isbn2=1-4081-3326-1|isbn3=978-1-4081-2501-4|oclc=659731768|url=https://www.worldcat.org/oclc/659731768|alirdato=2023-02-25}}</ref>. == Aspekto == La zosteropoj estas tre diversa kategorio, sed ilia morfologio relative malmulte varias. La plej multaj estas malgrandaj, longante proksimume dek centimetrojn kaj pezante proksimume dek gramojn. La koloro ĝenerale estas olivverda sur la dorso kaj griza sur la ventro; foje troviĝas flavo (precipe ĉe kontinentaj specioj) aŭ grenatkoloro (normale ĉe [[Insulo|insulaj]] specioj). La plejparto de la specioj kunhavas kun aliaj [[zosteropedoj]] blankan rondon ĉirkaŭ la okulo; la grando de la rondo multe varias<ref name=":0">{{citaĵo el gazeto|persona nomo=S. C.|familia nomo=Cox|titolo=Molecular Systematics and Diversification of African Zosteropidae (Aves: Passeriformes)|gazeto=PhD Thesis|eldoninto=UCL (University College London)|dato=2013-07-28|url=https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/1397762/|alirdato=2024-04-13}}</ref>. == Arealo == La zosteropoj loĝas en [[Sudorienta Azio]] (inklude [[Barato]]n, orientan [[Ĉinujo]]n kaj [[Japanujo]]n), [[Indonezio]], [[Oceanio]] kaj [[Afriko sude de Saharo]]. Ili okupas multajn insulojn, rimarkinde en la [[Hinda Oceano]], la okcidenta [[Pacifiko]] kaj la [[Gvinea Golfo]]. == Kutimoj == La zosteropoj estas tre sociemaj birdoj, kaj ĝenerale kuniĝas en grandajn birdarojn ekster la reprodukta sezono. Ili povas fari grandan bruon, kvankam la kanto malofte estas malsimpla<ref name=":0" />. Ili havas ĝeneralisman dieton, kutime preferante [[insekto]]jn, sed konsumante ankaŭ [[bero]]jn kaj [[nektaro]]n<ref name=":0" />. == Sistematiko == La genro ''Zosterops'' estas unue priskribita de [[Nicholas Aylward Vigors]] kaj [[Thomas Horsfield]] en 1827<ref>{{citaĵo el libro|aŭtoro1=Nicholas Aylward Vigors|aŭtoro2=Thomas Horsfield|titolo=Description of the Australian Birds in the Collection of the Linnean Society - Transactions of the Linnean Society of London|volumo=15|eldoninto=The Society|jaro=1827|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/27539109|alirdato=2024-04-18}}</ref>. La zosteropoj konsistigas la plej grandan parton de la familio ''[[Zosteropidae]]''. La taksonomio de la zosteropoj estas evoluigata. Multaj novaj esploroj pliklarigas la parencrilatojn de la specioj kaj subspecioj de la genro, kaj ofte rezultigas distingon de novaj specioj. La malmulta variado de la specioj malfaciligas identigi parencecon surbaze de morfologio. La plejparto de la diversiĝo de ĉi tiu genro estas relative nova, okazinta dum la lastaj du milionoj da jaroj. La rapido de ĝia [[speciigo|speciiĝado]] dum tiu tempo estas rimarkinde pli alta ol tiu de la aliaj birdaj kaj vertebrulaj familioj, pro kio ĝi ricevas la kromnomon "granda speciiĝanto". Oni kredas, ke ĝia diverseco rezultas de granda vojaĝokapablo, kiu ebligas rapidan disvastiĝon kaj koloniadon de multaj insuloj<ref name=":1">{{citaĵo el gazeto|lingvo=en|persona nomo1=Robert G.|familia nomo1=Moyle|persona nomo2=Christopher E.|familia nomo2=Filardi|persona nomo3=Catherine E.|familia nomo3=Smith|persona nomo4=Jared|familia nomo4=Diamond|titolo=Explosive Pleistocene diversification and hemispheric expansion of a “great speciator”|gazeto=Proceedings of the National Academy of Sciences|volumo=106|numero=6|paĝoj=1863–1868|dato=2009-02-10|issn=0027-8424|issn2=1091-6490|pmid=19181851|pmcid=PMC2644129|doi=10.1073/pnas.0809861105|url=https://pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.0809861105|alirdato=2024-04-19}}</ref>. Tiu [[adapta radiado|disradiado]] estas rimarkebla ĉe la specioj de la [[Hinda Oceano]], devenintaj de du malsamaj ondoj de koloniado (datiĝantaj de 1,8 kaj 1,2 milionoj da jaroj antaŭ la nuno), pro kio povas esti du specioj sur sama insulo (ekzemple la [[maŭricia zosteropo]] kaj la [[griza maŭricia zosteropo]])<ref name=":2">{{citaĵo el gazeto|lingvo=en|persona nomo1=Ben H.|familia nomo1=Warren|persona nomo2=Eldredge|familia nomo2=Bermingham|persona nomo3=Robert P.|familia nomo3=Prys‐Jones|persona nomo4=Christophe|familia nomo4=ThéBaud|titolo=Immigration, species radiation and extinction in a highly diverse songbird lineage: white‐eyes on Indian Ocean islands|gazeto=Molecular Ecology|volumo=15|numero=12|paĝoj=3769–3786|dato=2006-10|issn=0962-1083|issn2=1365-294X|doi=10.1111/j.1365-294X.2006.03058.x|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-294X.2006.03058.x|alirdato=2024-04-19}}</ref>. Simpligita taksonomio de hindoceanaj zosteropoj<ref name=":2" />:{{clade|{{clade |1={{clade |1={{clade |1=Afrikaj zosteropoj parencaj al ''Z. kikuyuensis'' |2={{clade |1='''Hindoceanaj zosteropoj (grupo ''maderaspatanus'')''' |2=Afrikaj zosteropoj parencaj al ''Z. senegalensis'' }} }} |2=Aziaj zosteropoj (ekz. ''Z. japonicus'') }} |2='''Malnovaj hindoceanaj zosteropoj (ekz. ''Z. borbonicus'')''' }}|style=font-size:100%;line-height:100%}}La taksonomio de la tuta familio ''Zosteropidae'' estas malstabila; ekzemple, la genro ''Speirops'', kiu enhavis multajn "malnormalajn" speciojn de zosteropoj, estis kunigita kun ''Zosterops'' post kiam filogenetika studo konstatis malparencecon de ĝiaj membroj<ref>{{Citaĵo el gazeto|lingvo=en|persona nomo1=Martim|familia nomo1=Melo|persona nomo2=Ben H.|familia nomo2=Warren|persona nomo3=Peter J.|familia nomo3=Jones|titolo=Rapid parallel evolution of aberrant traits in the diversification of the Gulf of Guinea white-eyes (Aves, Zosteropidae)|gazeto=Molecular Ecology|volumo=20|numero=23|paĝoj=4953–4967|dato=2011-12|doi=10.1111/j.1365-294X.2011.05099.x|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-294X.2011.05099.x|alirdato=2024-04-14}}</ref>. Simile okazis al la genroj ''Woodfordia'' kaj ''Chlorocharis'' en 2009<ref name=":1" />, kaj ''Rukia'' en 2000<ref>{{Citaĵo el gazeto|lingvo=en|aŭtoro1=Beth Slikas|aŭtoro2=Isaac Jones|aŭtoro3=Scott Derrickson|aŭtoro4=Robert Fleischer|titolo=Phylogenetic Relationships of Micronesian White-Eyes Based on Mitochondrial Sequence Data|gazeto=The Auk|volumo=117|numero=2|paĝoj=355-365|dato=1-a de aprilo 2000|doi=10.1093/auk/117.2.355|url=https://academic.oup.com/auk/article/117/2/355/5561726}}</ref>''.'' === Specioj === Laŭ la plej freŝa sistematiko de la [[Internacia Ornitologia Kongreso]], la genro enhavas 110 [[specio]]jn, el kiuj 3 estas [[formortinta]]j:<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | date=January 2021 | title=ylviid babblers, parrotbills, white-eyes | work=IOC World Bird List Version 11.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/sylvias/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17 June 2021 }}</ref><ref name=OT>[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit Ornitologia taksonomio] surbaze de taksonomio de [[AviList]] kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard</ref> {{Div col|cols = 2}} * [[Srilanka zosteropo]] (''Zosterops ceylonensis'') * [[Flaveta zosteropo]] (''Zosterops nigrorum'') * [[Nigramaska zosteropo]] (''Zosterops atricapilla'') * [[Kenja zosteropo]] (''Zosterops flavilateralis'') * [[Mbulua zosteropo]] (''Zosterops mbuluensis'') * [[Kaŝtanflanka zosteropo]] (''Zosterops erythropleurus'') * [[Ĉinia zosteropo]] (''Zosterops simplex'') * [[Nigrokulvitra zosteropo]] (''Zosterops emiliae'') * [[Japania zosteropo]] (''Zosterops japonicus'') * [[Hindia zosteropo]] (''Zosterops palpebrosus'') * [[Filipina zosteropo]] (''Zosterops meyeni'') * [[Mariana zosteropo]] (''Zosterops semiflavus'')[[formortinta|†]] * [[Kartala zosteropo]] (''Zosterops mouroniensis'') * [[Reunia zosteropo]] (''Zosterops olivaceus'') * [[Maŭricia zosteropo]] (''Zosterops chloronothos'') * [[Burbona zosteropo]] (''Zosterops borbonicus'') * [[Griza zosteropo]] (''Zosterops mauritianus'') * [[Abisenia zosteropo]] (''Zosterops abyssinicus'') * [[Sokotra zosteropo]] (''Zosterops socotranus'') * [[Kameruna zosteropo]] (''Zosterops melanocephalus'') * [[Arbara zosteropo]] (''Zosterops stenocricotus'') * [[Verda zosteropo]] (''Zosterops stuhlmanni'') * [[Kilimanĝara zosteropo]] (''Zosterops eurycricotus'') * [[Bioka zosteropo]] (''Zosterops brunneus'') * [[Monta zosteropo]] (''Zosterops poliogastrus'') * [[Kafaa zosteropo]] (''Zosterops kaffensis'') * [[Kikujua zosteropo]] (''Zosterops kikuyuensis'') * [[Principea zosteropo]] (''Zosterops ficedulinus'') * [[Anobona zosteropo]] (''Zosterops griseovirescens'') * [[Saotomea zosteropo]] (''Zosterops feae'') * [[Nigraĉapa zosteropo]] (''Zosterops lugubris'') * [[Arĝenta zosteropo]] (''Zosterops leucophaeus'') * [[Taita zosteropo]] (''Zosterops silvanus'') * [[Senegala zosteropo]] (''Zosterops senegalensis'') * [[Angola zosteropo]] (''Zosterops kasaicus'') * [[Oranĝmonta zosteropo]] (''Zosterops pallidus'') * [[Parea zosteropo]] (''Zosterops winifredae'') * [[Kaba zosteropo]] (''Zosterops virens'') * [[Sudafrika zosteropo]] (''Zosterops anderssoni'') * [[Pemba zosteropo]] (''Zosterops vaughani'') * [[Sejŝela zosteropo]] (''Zosterops modestus'') * [[Madagaskara zosteropo]] (''Zosterops maderaspatanus'') * [[Grandkomora zosteropo]] (''Zosterops kirki'') * [[Majota zosteropo]] (''Zosterops mayottensis'') * [[Citronventra zosteropo]] (''Zosterops chloris'') * [[Meratusa zosteropo]] (''Zosterops meratusensis'') * [[Vakatobia zosteropo]] (''Zosterops flavissimus'') * [[Nigrakrona zosteropo]] (''Zosterops atrifrons'') * [[Sangiha zosteropo]] (''Zosterops nehrkorni'') * [[Togiana zosteropo]] (''Zosterops somadikartai'') * [[Palventra zosteropo]] (''Zosterops consobrinorum'') * [[Makasara zosteropo]] (''Zosterops anomalus'') * [[Nigrafrunta zosteropo]] (''Zosterops minor'') * [[Tagulaa zosteropo]] (''Zosterops meeki'') * [[Morotaja zosteropo]] (''Zosterops dehaani'') * [[Kremgorĝa zosteropo]] (''Zosterops atriceps'') * [[Burua zosteropo]] (''Zosterops buruensis'') * [[Serama zosteropo]] (''Zosterops stalkeri'') * [[Mangrova zosteropo]] (''Zosterops flavus'') * [[Cindroventra zosteropo]] (''Zosterops citrinella'') * [[Flavaventra zosteropo]] (''Zosterops luteus'') * [[Grizdorsa zosteropo]] (''Zosterops lateralis'') * [[Vangivangia zosteropo]] (''Zosterops paruhbesar'') * [[Malajzia zosteropo]] (''Zosterops auriventer'') * [[Sunda zosteropo]] (''Zosterops melanurus'') * [[Grizflanka zosteropo]] (''Zosterops everetti'') * [[Velalavela zosteropo]] (''Zosterops vellalavella'') * [[Santakruza zosteropo]] (''Zosterops sanctaecrucis'') * [[Ĉapa zosteropo]] (''Zosterops fuscicapilla'') * [[Vanuatua zosteropo]] (''Zosterops flavifrons'') * [[Nudokula zosteropo]] (''Zosterops superciliosus'') * [[Sanforda zosteropo]] (''Zosterops lacertosus'') * [[Vanikora zosteropo]] (''Zosterops gibbsi'') * [[Fiĝia zosteropo]] (''Zosterops explorator'') * [[Bismarka zosteropo]] (''Zosterops hypoxanthus'') * [[Biaka zosteropo]] (''Zosterops mysorensis'') * [[Bugenvila zosteropo]] (''Zosterops hamlini'') * [[Gvadalkanala zosteropo]] (''Zosterops oblitus'') * [[Makira zosteropo]] (''Zosterops rendovae'') * [[Japa zosteropo]] (''Zosterops oleagineus'') * [[Palaŭa zosteropo]] (''Zosterops finschii'') * [[Ponpeja zosteropo]] (''Zosterops ponapensis'') * [[Kosraa zosteropo]] (''Zosterops cinereus'') * [[Rotaa zosteropo]] (''Zosterops rotensis'') * [[Flavgorĝa zosteropo]] (''Zosterops metcalfii'') * [[Malaita zosteropo]] (''Zosterops stresemanni'') * [[Novgvinea zosteropo]] (''Zosterops novaeguineae'') * [[Ambona zosteropo]] (''Zosterops kuehni'') * [[Kai-Besara zosteropo]] (''Zosterops grayi'') * [[Giza zosteropo]] (''Zosterops luteirostris'') * [[Kai-Kecila zosteropo]] (''Zosterops uropygialis'') * [[Ranonga zosteropo]] (''Zosterops splendidus'') * [[Salomona zosteropo]] (''Zosterops kulambangrae'') * [[Tetepara zosteropo]] (''Zosterops tetiparius'') * [[Kristnaskinsula zosteropo]] (''Zosterops natalis'') * [[Brida zosteropo]] (''Zosterops conspicillatus'') * [[Karolina zosteropo]] (''Zosterops semperi'') * [[Palokula zosteropo]] (''Zosterops hypolais'') * [[Luiziada zosteropo]] (''Zosterops griseotinctus'') * [[Kolombangara zosteropo]] (''Zosterops murphyi'') * [[Senornama zosteropo]] (''Zosterops inornatus'') * [[Blankbrusta zosteropo]] (''Zosterops albogularis'')[[formortinta|†]] * [[Samoa zosteropo]] (''Zosterops samoensis'') * [[Fortika zosteropo]] (''Zosterops strenuus'')[[formortinta|†]] * [[Stretbeka zosteropo]] (''Zosterops tenuirostris'') * [[Formikvora zosteropo]] (''Zosterops minutus'') * [[Novkaledonia zosteropo]] (''Zosterops xanthochroa'') * [[Renela zosteropo]] (''Zosterops rennellianus'') {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{NCBI|36298|''Zosterops'' }} [[Kategorio:Zosteropedoj]] cotrdl61kdihgj1uglqma7bbgx0alap 0 927991 9417168 9236507 2026-06-29T20:31:17Z ThomasPusch 1869 9417168 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|kantono Thomas}} {{Informkesto usona kantono |kantono= kantono Thomas |bildo= |ĉefurbo= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}'' |plej_granda_urbo= |subŝtato= Nebrasko |mapo= Map of Nebraska highlighting Thomas County.svg |areo_suma_km2= {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} |areo_tera_km2= {{unuo|{{#expr:{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}-{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}}}} |areo_akva_km2= {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}*{{#invoke:Wikidata|claim|P2927}}/100) round 0}}}} |fondodato= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |loĝantaro= {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} |censa_jaro= {{WikidataLoĝantaroDato}} |denso_km2= {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} |horzono=Pacifika tempo |horzono= [[UTC-5]], somere [[UTC-4]] |retejo= {{#invoke:Wikidata|claim|P856}} |nomo_laŭ= {{#invoke:Wikidata|claim|P138}} |zomo = 8 |notoj= {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=250|frame-align=center|type=shape|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-width=3}} }} La '''kantono Thomas''' - [[angle]] ''Thomas County'' - estas [[Kantonoj de Usono|kantono]] de [[Usono]] en la [[Subŝtatoj de Usono|subŝtato]] [[Nebrasko]]. La administra centro estas la urbo ''{{#invoke:Wikidata|claim|P36}}''. La kantono estis fondita la {{daton|{{#time:Y-m-d|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} }}. Ĝi havas sian nomon memore al la historia figuro ''{{#invoke:Wikidata|claim|P138|parameter=link}}''. Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la kantono vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{en}}) <!-- {| |[[Dosiero:bildo1|eta|maldekstra|320px|{{centre|teksto}}]] |[[Dosiero:bildo2|eta|maldekstra|285px|{{centre|teksto}}]] |} --> {{projektoj}} {{Ĝermo|Nebrasko}} {{DEFAŬLTORDIGO:Thomas}} [[Kategorio:Kantonoj de Nebrasko|Thomas]] 7jve9g6rfuxm1o6du60mgxwenduan5z 0 929301 9417213 9416559 2026-06-29T22:58:52Z Aidas 3488 /* Grupo B */ 9417213 wikitext text/x-wiki {{parte futuro}} {{Informkesto futbala turniro | nomo = Monda Ĉampionado de Futbalo 2026 | aliaj_nomoj = | dosiero = [[Dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P154}}|200ra]] | loko = {{Usono}}, {{Kanado}}, {{Meksiko}} | datoj = {{Dato|9|6|2026}}<br />ĝis {{Dato|19|7|2026}} | nombro de teamoj = | konfederacioj = <!-- Atentu ke konfederacioj aludas al la kontinentaj konfederacioj de FIFA, ne al naciaj asocioj --> | ejoj = | urboj = | ĉampiono = <!--{{}}--> | dua = <!--{{}}--> | tria = <!--{{}}--> | kvara = | ludoj = | goloj = | spektantoj = | golreĝo = | ludisto = | ĝisdatigita = }} [[Dosiero:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|La malferma ceremonio de la pokalo okazis ĉe la [[Stadiono Azteka]]}}]] La '''Futbala Mondpokalo 2026''' de [[Nordameriko]] ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup}}, {{Lang-es|Copa Mundial de la FIFA}}) estos la dudek-dua eldono de la vira [[Futbala Mondpokalo]] organizita de [[FIFA]].<ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> Tiu ĉi eldono estas planita okazi de la [[9-a de junio]] [[2026]] ĝis la [[19-a de julio]] [[2026]] en [[Usono]], [[Kanado]] kaj [[Meksiko]], kiuj akiris la organizajn rajtojn la [[13-an de junio]] [[2010|2018]] ĉe la FIFA-Kongreso en [[Moskvo]]. Ĉi tio estas la unua fojo, ke Futbala Mondpokalo estas gastigata de pli ol du landoj, kaj la dua fojo de pli ol unu lando. La lasta fojo estis la [[Futbala Mondpokalo 2002]], kiu estis gastigita de [[Sud-Koreio]] kaj [[Japanio]]. Meksiko estas la unua lando, kiu gastigas tri Futbalajn Mondpokalojn, ankaŭ gastiginte la Futbalajn Mondpokalojn de [[Futbala Mondpokalo 1970|1970]] kaj [[Futbala Mondpokalo 1986|1986]]. Usono estas la sesa, kiu gastigas almenaŭ du eldonojn (post [[Futbala Mondpokalo 1994|1994]]), kaj Kanado gastigas unuafoje. La ĉampioneco estas la unua kiu prezentas 48 [[Nacia teamo|naciajn teamojn]], post kiam FIFA aprobis la vastigon de 32 teamoj,<ref>la 10-an de januaro 2017, la prezidanto de FIFA, [[Gianni Infantino]], anoncis pliigon de la nombro de partoprenantoj al 48.</ref> kun 12 grupoj de po kvar teamoj.<ref>{{cite web|last1=Johnson|first1=Dale|title=FIFA could abandon three-team groups for 2026 World Cup|url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4825387/fifa-could-abandon-three-team-groups-for-2026-world-cup|website=ESPN Soccer|publisher=[[ESPN]]|access-date=6a de februaro 2022|date=4an de decembro 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|publisher=[[FIFA]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref> Entute 104 matĉoj estas ludataj.<ref>{{cite news|last=Ziegler|first=Martyn|url=https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad|title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan|work=[[The Times]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref><ref>{{cite news|last1=Slater|first1=Matt|last2=Ornstein|first2=David|url=https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/|title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches|work=The Athletic|date=14-a de marto 2023|access-date=14-a de marto 2023}}</ref> [[dosiero:Trionda (cropped).jpg|eta|maldekstra|180ra|{{centre|la matĉopilko "Trionda"}}]] La 13-an de junio 2018, ĉe la kunveno de la 68a FIFA-Kongreso en Moskvo, antaŭ la Mondpokalo, oni decidis pri la loko de la turniro. La 17an de junio 2022, oni anoncis la urbojn, kie okazos la matĉoj de la Mondpokalo. La ludoj okazos en 16 urboj (Usono - 11, Meksiko - 3, Kanado - 2). La matĉoj de la Mondpokalo okazos en la jenaj urboj: [[Meksikurbo]], [[Gvadalaharo]] (antaŭurbo [[Zapopan]]), [[Monterejo]] ([[Guadalupe (Nuevo León)|Gvadalupo]]) (ĉiuj en Meksiko), [[Toronto]], [[Vankuvero]] (ambaŭ en Kanado), Nov-Jorko/Nov-Ĵerzejo ([[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)|East Rutherford]]), [[Filadelfio]], [[Bostono]] ([[Foxborough]]), [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Miamo]] ([[Miami Gardens]]), [[Houston]], [[Dallas]] ([[Arlington (Teksaso)|Arlington]]), [[Los-Anĝeleso]] ([[Inglewood (Kalifornio)|Inglewood]]), [[Areo de la Golfo de San-Francisko|San-Franciska Golfa Areo]] ([[Santa Clara (Kalifornio)|Santa Clara]]), [[Kansasurbo]], [[Seatlo]] (ĉiuj en Usono). La fina turniro de la Mondpokalo okazas de la 11-a de junio ĝis la 19-a de julio 2026. Ekde la finalo de la Futbala Mondpokalo 2026, la grupa fazo konsistas el 12 grupoj de po kvar teamoj, kaj la unua- kaj dua-lokaj teamoj, same kiel la ok plej bonaj tria-lokaj teamoj, avancas al la finaloj. Nova fazo, la Rondo de 32, estis aldonita al la finaloj. Antaŭ la komenco de 2023, pluraj formataj opcioj implikantaj 40 aŭ 48 teamojn estis diskutitaj, inkluzive de 16 grupoj de tri teamoj.<ref name="heraldlive">{{Cite news|date=7a de oktobro 2016|title=New Fifa chief backs 48-team World Cup|publisher=HeraldLIVE|url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|archive-date=10a de oktobro 2016|quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |date=2016-10-10 }}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news|last=Dunbar|first=Graham|date=23 de decembro 2016|title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams|url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|archive-date=10a de januaro 2017|publisher=Yahoo! Sports|agency=[[Associated Press]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |date=2017-01-10 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> La 18an de majo 2023, la oficiala turnira emblemo, desegnita de Lucio Buscardin, estis publikigita. En oktobro 2025, la matĉopilko {{Q|Q134304762}} estis montrita. == 48 teamoj, iliaj tranoktejoj kaj trejnejoj == {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ |- !teamo !tranoktejo !trejnejo |- | {{AlĝerioFB}} | ''The Oread Lawrence'', [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] | [[Universitato de Kansaso]], [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] |- | {{ArgentinoFB}} | ''Origin Kansas City Riverfront'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejna centro de [[Sporting Kansas City]], [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansasurbo]], [[Kansaso]] |- | {{AŭstralioFB}} | ''Claremont Hotel & Spa'', [[Berkelio (Kalifornio)|Berkelio]], [[Kalifornio]] | trejna centro de [[Oakland]] Roots (viroj) / Soul (inoj), [[Alameda (Kalifornio)|Alameda]], [[Kalifornio]] |- | {{AŭstrioFB}} | ''Bacara Resort'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | [[Universitato de Kalifornio en Santa Barbara]], [[Santa Barbara (Kalifornio)|Santa Barbara, Kalifornio]] |- | {{BelgioFB}} | ''Hyatt Regency Lake Washington'', [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] | klubo [[Seattle Sounders]], trejnejo kaj klubejo, [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{Flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Bosnio kaj Hercegovino|Bosnio-Hercegovino]] | ''Asher Adams'', [[Sallaga Urbo]], [[Utaho]] | stadiono ''America First Field'' de [[Real Salt Lake]], Sandy, kantono Sallago, [[Utaho]] |- | {{BraziloFB}} | ''The Ridge'', Basking Ridge, [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | klubo [[New York Red Bulls]], trejnejo <small>''Columbia Park''</small>, Morristown, [[Kantono Morris (Nov-Ĵerzejo)|kantono Morris]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{KanadoFB}} | ''The Westin Bayshore'', [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] | futbaltrejnejo de [[Universitato de Brita Kolumbio]], [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] |- | {{Kaboverdo}} | ''Grand Hyatt Tampa Bay'', [[Tampo]], [[Florido]] | ''Waters Sportsplex'' |- | {{KolombioFB}} | ''Grand Fiesta Americana Country Club'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | akademio de la [[futbalklubo]] ''Atlas Fútbol Club'' en [[Gvadalaharo]] |- | {{KroatioFB}} | ''Hotel AKA Alexandria'', [[Alexandria (Virginio)|Alexandria]], [[Virginio]] | kristana mezlernejo ''Episcopal High School'' |- | {{KuracaoFB}} | ''Boca Raton [[Marriott International|Marriott]]'', [[Boca Raton]], [[kantono Palm Beach]], [[Florido]] | [[Florida Atlantika Universitato]] |- | {{ĈeĥioFB}} | ''[[Hilton Worldwide|Garden Inn]] Dallas-Arlington South'', [[Arlington (Teksaso)|Arlington]], [[Teksaso]] | stadiono de Mansfield, [[kantono Tarrant]], [[Teksaso]] |- | {{DR Kongo}} | ''Omni Houston Hotel'', [[Houston]], [[Teksaso]] | sporta parko de [[Houston]] |- | {{EkvadoroFB}} | ''Le Méridien Columbus'', [[Columbus (Ohio)|Columbus]], [[Ohio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[Columbus Crew]]'' |- | {{Egiptio}} | ''Northern Quest Resort'', [[Airway Heights (Vaŝingtonio)|Airway Heights]], [[Vaŝingtonio]] | [[universitato Gonzaga]], [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{AnglioFB}} | ''The Inn at Meadowbrook'', Prairie Village, [[Kansaso]] | ''Swope Soccer Village'', [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansas-urbo]], en la [[kantono Wyandotte]], [[Kansaso]] |- | {{FrancioFB}} | ''Four Seasons Hotel Boston'', [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] | [[universitato Bentley]], [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | ''Graylyn'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] | [[universitato Wake Forest]], [[Winston-Salem]] |- | {{GanaoFB}} | ''Providence Biltmore'', [[Providence (Rod-Insulo)|Providence]], [[Rod-Insulo]] | [[universitato Bryant]], [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | ''Sheraton'', [[Atlantic City]] (Atlantika urbo), [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Stockton]], ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{IranoFB}} | ''Tijuana [[Marriott International|Marriott]] Hotel'', [[Tijuana]], [[Malsupra Kalifornio]] | ''Club Tijuana Training Center'' |- | {{Irako}} | ''Greenbrier Resort'', White Sulphur Springs, [[kantono Greenbrier]], [[Okcidenta Virginio]] | ''The Greenbrier Sports Performance Centre'' |- | {{EburbordoFB}} | ''Hotel Du Pont'', [[Wilmington (Delavaro)|Wilmington]], [[Delavaro]] | [[stadiono]] de la futbalklubo [[Philadelphia Union]] |- | {{JapanioFB}} | ''Embassy Suites by [[Hilton Worldwide|Hilton]]'', [[Nashville]], [[Tenesio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Nashville SC'' |- | {{Jordanio}} | ''The Nines Hotel'', [[Portland]], [[Oregono]] | [[universitato de Portlando]] |- | {{MeksikoFB}} | ''Centro de Alto Rendimiento'', [[Meksik-Urbo]] | ''Centro de Alto Rendimiento'' |- | {{MarokoFB}} | hotelo ''[[Hilton Worldwide|Hilton]]'', ''Warren'', [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | ''Pingry School'' |- | {{NederlandoFB}} | ''Cascade Hotel'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejnejo de la [[virina futbalo|virina]] [[futbalklubo]] ''Kansas City Current'' |- | {{Nov-ZelandoFB}} | ''[[Hyatt]] Regency'', [[San-Diego]], [[Kalifornio]] | stadiono ''Torero'' de la [[universitato de San-Diego]] |- | {{NorvegioFB}} | ''Wyndham Grand Hotel'', [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]], [[Norda Karolino]] | [[universitato de Norda Karolino]] en [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]] |- | {{Panamo}} | ''Nottawasaga Inn Resort'', New Tecumseth, kantono Simcoe, [[Ontario]] | ''Nottawasaga Training Site'' |- | {{ParagvajoFB}} | ''Signia by [[Hilton]] San Jose'', [[San-Joseo (Kalifornio)|San-Joseo]], [[Kalifornio]] | ''Spartan Soccer Complex'' |- | {{PortugalioFB}} | ''Four Seasons Hotel'', [[kantono Palm Beach|Palm Beach]], [[Florido]] | ''Gardens North County District Park'' |- | {{KataroFB}} | ''Courtyard by [[Marriott International|Marriott]]'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | ''Westmont College'', kristana universitato de [[liberalaj artoj|liberaj artoj]] en [[Santa Barbara]], Kalifornio |- | {{Sauda ArabioFB}} | ''Four Seasons'', [[Aŭstino|Austin]], [[kantono Travis]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Austin FC'' |- | {{SkotlandoFB}} | ''Renaissance Hotels'', [[Charlotte]], [[kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|kantono Mecklenburg]], [[Norda Karolino]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Charlotte FC'' |- | {{SenegaloFB}} | ''The Heldrich Hotel'', [[New Brunswick (Nov-Ĵerzejo)|New Brunswick]], [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Rutgers]], sa |- | {{SudafrikoFB}} | ''Camino Real Hotels'', [[Pachuca de Soto]], [[Hidalgo]] | ''Universidad del Fútbol y Ciencias del Deporte'' (futbala kaj sportscienca universitato), [[San Agustín Tlaxiaca]], antaŭurbo de [[Pachuca de Soto]] |- | {{Sud-KoreioFB}} | ''The Westin'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Deportivo Guadalajara ("Chivas")'' |- | {{HispanioFB}} | ''The Read House Hotel'', [[Chattanooga (Tenesio)|Chattanooga]], [[Tenesio]] | ''Baylor School'', kolegioprepara privata lernejo en Chattanooga |- | {{SvedioFB}} | ''The Westin'', [[Frisco (Teksaso)|Frisco]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[FC Dallas]]'' |- | {{SvislandoFB}} | ''Fairmont Grand Del Mar'', [[San Diego]], [[Kalifornio]] | ''San Diego Jewish Academy'' |- | {{TunizioFB}} | ''InterContinental'', [[San Pedro Garza García]], [[Nuevo León]] | trejnejo de la futbalklubo CF [[Monterrey]] ("Rayados") |- | {{TurkioFB}} | ''Courtyard Mesa'', [[Mesa (Arizono)|Mesa]], [[Arizono]] | ''Arizona Athletic Grounds'' |- | {{UsonoFB}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Irvine (Kalifornio)|Irvine]], [[Kantono Orange (Kalifornio)|kantono Orange]], [[Kalifornio]] | ''[[Kantono Orange (Kalifornio)|Orange County]] Great Park'' |- | {{UrugvajoFB}} | ''Fairmont Hotels and Resorts'', [[Playa del Carmen]], [[subŝtatoj de Meksiko|subŝtato]] [[Quintana Roo]] en la duoninsulo [[Jukatano]] | futbaltrenejo ''Mayakoba'' |- | {{Uzbekio}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Georgio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Atlanta United'' |} ==Grupa fazo== <div style="column-count:2;column-gap:20px;column-width:20em"> ===Grupo A=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || 3:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Sud-KoreioFB}} || 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ĈeĥioFB}} || 2:3 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Sud-AfrikoFB}} || 1:3 || '''1''' |} ===Grupo B=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KanadoFB}}|| 7:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}}|| 5:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Bosnio kaj Hercegovino}}|| 2:5 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KataroFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo C=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{BraziloFB}}|| 4:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{MarokoFB}}|| 2:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SkotlandoFB}}|| 1:1 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Haitio<!-- FB -->}} || 0:4 || '''0''' |} ===Grupo D=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{UsonoFB}}|| 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ParagvajoFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TurkioFB}} || 0:3 || '''0''' |} ===Grupo E=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{GermanioFB}}|| 9:2 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || 0:1 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KuracaoFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo F=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}}|| 7:3 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || 6:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SvedioFB}}|| 6:6 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TunizioFB}} || 1:9 || '''0''' |} ===Grupo G=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{Egiptio<!-- FB -->}}|| 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{IranoFB}}|| 2:2 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{BelgioFB}}|| 1:1 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Nov-ZelandoFB}} || 3:5 || '''1''' |} ===Grupo H=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{HispanioFB}}|| 4:0 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{UrugvajoFB}}|| 3:3 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Kaboverdo<!-- FB -->}}|| 2:2 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Saud-ArabioFB}}|| 1:5 || '''1''' |} ===Grupo I=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || 7:3 || '''6''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || 3:6 || '''0''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Irako<!-- FB -->}} || 1:7 || '''0''' |} ===Grupo J=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || 5:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || 3:3 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Jordanio<!-- FB -->}} || 2:5 || '''0''' |} ===Grupo K=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || 4:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || 6:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{DR Kongo<!-- FB -->}} || 1:2 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{UzbekioFB}} || 1:8 || '''0''' |} ===Grupo L=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || 1:0 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || 3:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{PanamoFB}} || 0:2 || '''0''' |} </div><div style="clear: both;"></div> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == <!--* [[Partoprenantaj teamoj al Futbala Mondpokalo 2026]] ne ekzistas --> * [[Futbala Mondpokalo]] * [[Stratinfana Mondpokalo]] {{Projektoj}} * [[FIFA]] * [[MSC World Europa]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Futbala Mondpokalo 2026], FIFA.com ({{en}}, {{es}}, {{fr}} kaj en sep pliaj lingvoj) {{Futbala Mondpokalo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Okazontaĵoj]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo 2026]] [[Kategorio:Futbalo en 2026]] [[Kategorio:Futbalo en Usono]] [[Kategorio:Futbalo en Kanado]] [[Kategorio:Futbalo en Meksiko]] evejdtnqndcabdrx4ieeozub0d2ktgg 9417214 9417213 2026-06-29T22:59:13Z Aidas 3488 /* Grupo L */ 9417214 wikitext text/x-wiki {{parte futuro}} {{Informkesto futbala turniro | nomo = Monda Ĉampionado de Futbalo 2026 | aliaj_nomoj = | dosiero = [[Dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P154}}|200ra]] | loko = {{Usono}}, {{Kanado}}, {{Meksiko}} | datoj = {{Dato|9|6|2026}}<br />ĝis {{Dato|19|7|2026}} | nombro de teamoj = | konfederacioj = <!-- Atentu ke konfederacioj aludas al la kontinentaj konfederacioj de FIFA, ne al naciaj asocioj --> | ejoj = | urboj = | ĉampiono = <!--{{}}--> | dua = <!--{{}}--> | tria = <!--{{}}--> | kvara = | ludoj = | goloj = | spektantoj = | golreĝo = | ludisto = | ĝisdatigita = }} [[Dosiero:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|La malferma ceremonio de la pokalo okazis ĉe la [[Stadiono Azteka]]}}]] La '''Futbala Mondpokalo 2026''' de [[Nordameriko]] ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup}}, {{Lang-es|Copa Mundial de la FIFA}}) estos la dudek-dua eldono de la vira [[Futbala Mondpokalo]] organizita de [[FIFA]].<ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> Tiu ĉi eldono estas planita okazi de la [[9-a de junio]] [[2026]] ĝis la [[19-a de julio]] [[2026]] en [[Usono]], [[Kanado]] kaj [[Meksiko]], kiuj akiris la organizajn rajtojn la [[13-an de junio]] [[2010|2018]] ĉe la FIFA-Kongreso en [[Moskvo]]. Ĉi tio estas la unua fojo, ke Futbala Mondpokalo estas gastigata de pli ol du landoj, kaj la dua fojo de pli ol unu lando. La lasta fojo estis la [[Futbala Mondpokalo 2002]], kiu estis gastigita de [[Sud-Koreio]] kaj [[Japanio]]. Meksiko estas la unua lando, kiu gastigas tri Futbalajn Mondpokalojn, ankaŭ gastiginte la Futbalajn Mondpokalojn de [[Futbala Mondpokalo 1970|1970]] kaj [[Futbala Mondpokalo 1986|1986]]. Usono estas la sesa, kiu gastigas almenaŭ du eldonojn (post [[Futbala Mondpokalo 1994|1994]]), kaj Kanado gastigas unuafoje. La ĉampioneco estas la unua kiu prezentas 48 [[Nacia teamo|naciajn teamojn]], post kiam FIFA aprobis la vastigon de 32 teamoj,<ref>la 10-an de januaro 2017, la prezidanto de FIFA, [[Gianni Infantino]], anoncis pliigon de la nombro de partoprenantoj al 48.</ref> kun 12 grupoj de po kvar teamoj.<ref>{{cite web|last1=Johnson|first1=Dale|title=FIFA could abandon three-team groups for 2026 World Cup|url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4825387/fifa-could-abandon-three-team-groups-for-2026-world-cup|website=ESPN Soccer|publisher=[[ESPN]]|access-date=6a de februaro 2022|date=4an de decembro 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|publisher=[[FIFA]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref> Entute 104 matĉoj estas ludataj.<ref>{{cite news|last=Ziegler|first=Martyn|url=https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad|title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan|work=[[The Times]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref><ref>{{cite news|last1=Slater|first1=Matt|last2=Ornstein|first2=David|url=https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/|title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches|work=The Athletic|date=14-a de marto 2023|access-date=14-a de marto 2023}}</ref> [[dosiero:Trionda (cropped).jpg|eta|maldekstra|180ra|{{centre|la matĉopilko "Trionda"}}]] La 13-an de junio 2018, ĉe la kunveno de la 68a FIFA-Kongreso en Moskvo, antaŭ la Mondpokalo, oni decidis pri la loko de la turniro. La 17an de junio 2022, oni anoncis la urbojn, kie okazos la matĉoj de la Mondpokalo. La ludoj okazos en 16 urboj (Usono - 11, Meksiko - 3, Kanado - 2). La matĉoj de la Mondpokalo okazos en la jenaj urboj: [[Meksikurbo]], [[Gvadalaharo]] (antaŭurbo [[Zapopan]]), [[Monterejo]] ([[Guadalupe (Nuevo León)|Gvadalupo]]) (ĉiuj en Meksiko), [[Toronto]], [[Vankuvero]] (ambaŭ en Kanado), Nov-Jorko/Nov-Ĵerzejo ([[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)|East Rutherford]]), [[Filadelfio]], [[Bostono]] ([[Foxborough]]), [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Miamo]] ([[Miami Gardens]]), [[Houston]], [[Dallas]] ([[Arlington (Teksaso)|Arlington]]), [[Los-Anĝeleso]] ([[Inglewood (Kalifornio)|Inglewood]]), [[Areo de la Golfo de San-Francisko|San-Franciska Golfa Areo]] ([[Santa Clara (Kalifornio)|Santa Clara]]), [[Kansasurbo]], [[Seatlo]] (ĉiuj en Usono). La fina turniro de la Mondpokalo okazas de la 11-a de junio ĝis la 19-a de julio 2026. Ekde la finalo de la Futbala Mondpokalo 2026, la grupa fazo konsistas el 12 grupoj de po kvar teamoj, kaj la unua- kaj dua-lokaj teamoj, same kiel la ok plej bonaj tria-lokaj teamoj, avancas al la finaloj. Nova fazo, la Rondo de 32, estis aldonita al la finaloj. Antaŭ la komenco de 2023, pluraj formataj opcioj implikantaj 40 aŭ 48 teamojn estis diskutitaj, inkluzive de 16 grupoj de tri teamoj.<ref name="heraldlive">{{Cite news|date=7a de oktobro 2016|title=New Fifa chief backs 48-team World Cup|publisher=HeraldLIVE|url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|archive-date=10a de oktobro 2016|quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |date=2016-10-10 }}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news|last=Dunbar|first=Graham|date=23 de decembro 2016|title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams|url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|archive-date=10a de januaro 2017|publisher=Yahoo! Sports|agency=[[Associated Press]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |date=2017-01-10 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> La 18an de majo 2023, la oficiala turnira emblemo, desegnita de Lucio Buscardin, estis publikigita. En oktobro 2025, la matĉopilko {{Q|Q134304762}} estis montrita. == 48 teamoj, iliaj tranoktejoj kaj trejnejoj == {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ |- !teamo !tranoktejo !trejnejo |- | {{AlĝerioFB}} | ''The Oread Lawrence'', [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] | [[Universitato de Kansaso]], [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] |- | {{ArgentinoFB}} | ''Origin Kansas City Riverfront'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejna centro de [[Sporting Kansas City]], [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansasurbo]], [[Kansaso]] |- | {{AŭstralioFB}} | ''Claremont Hotel & Spa'', [[Berkelio (Kalifornio)|Berkelio]], [[Kalifornio]] | trejna centro de [[Oakland]] Roots (viroj) / Soul (inoj), [[Alameda (Kalifornio)|Alameda]], [[Kalifornio]] |- | {{AŭstrioFB}} | ''Bacara Resort'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | [[Universitato de Kalifornio en Santa Barbara]], [[Santa Barbara (Kalifornio)|Santa Barbara, Kalifornio]] |- | {{BelgioFB}} | ''Hyatt Regency Lake Washington'', [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] | klubo [[Seattle Sounders]], trejnejo kaj klubejo, [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{Flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Bosnio kaj Hercegovino|Bosnio-Hercegovino]] | ''Asher Adams'', [[Sallaga Urbo]], [[Utaho]] | stadiono ''America First Field'' de [[Real Salt Lake]], Sandy, kantono Sallago, [[Utaho]] |- | {{BraziloFB}} | ''The Ridge'', Basking Ridge, [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | klubo [[New York Red Bulls]], trejnejo <small>''Columbia Park''</small>, Morristown, [[Kantono Morris (Nov-Ĵerzejo)|kantono Morris]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{KanadoFB}} | ''The Westin Bayshore'', [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] | futbaltrejnejo de [[Universitato de Brita Kolumbio]], [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] |- | {{Kaboverdo}} | ''Grand Hyatt Tampa Bay'', [[Tampo]], [[Florido]] | ''Waters Sportsplex'' |- | {{KolombioFB}} | ''Grand Fiesta Americana Country Club'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | akademio de la [[futbalklubo]] ''Atlas Fútbol Club'' en [[Gvadalaharo]] |- | {{KroatioFB}} | ''Hotel AKA Alexandria'', [[Alexandria (Virginio)|Alexandria]], [[Virginio]] | kristana mezlernejo ''Episcopal High School'' |- | {{KuracaoFB}} | ''Boca Raton [[Marriott International|Marriott]]'', [[Boca Raton]], [[kantono Palm Beach]], [[Florido]] | [[Florida Atlantika Universitato]] |- | {{ĈeĥioFB}} | ''[[Hilton Worldwide|Garden Inn]] Dallas-Arlington South'', [[Arlington (Teksaso)|Arlington]], [[Teksaso]] | stadiono de Mansfield, [[kantono Tarrant]], [[Teksaso]] |- | {{DR Kongo}} | ''Omni Houston Hotel'', [[Houston]], [[Teksaso]] | sporta parko de [[Houston]] |- | {{EkvadoroFB}} | ''Le Méridien Columbus'', [[Columbus (Ohio)|Columbus]], [[Ohio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[Columbus Crew]]'' |- | {{Egiptio}} | ''Northern Quest Resort'', [[Airway Heights (Vaŝingtonio)|Airway Heights]], [[Vaŝingtonio]] | [[universitato Gonzaga]], [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{AnglioFB}} | ''The Inn at Meadowbrook'', Prairie Village, [[Kansaso]] | ''Swope Soccer Village'', [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansas-urbo]], en la [[kantono Wyandotte]], [[Kansaso]] |- | {{FrancioFB}} | ''Four Seasons Hotel Boston'', [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] | [[universitato Bentley]], [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | ''Graylyn'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] | [[universitato Wake Forest]], [[Winston-Salem]] |- | {{GanaoFB}} | ''Providence Biltmore'', [[Providence (Rod-Insulo)|Providence]], [[Rod-Insulo]] | [[universitato Bryant]], [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | ''Sheraton'', [[Atlantic City]] (Atlantika urbo), [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Stockton]], ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{IranoFB}} | ''Tijuana [[Marriott International|Marriott]] Hotel'', [[Tijuana]], [[Malsupra Kalifornio]] | ''Club Tijuana Training Center'' |- | {{Irako}} | ''Greenbrier Resort'', White Sulphur Springs, [[kantono Greenbrier]], [[Okcidenta Virginio]] | ''The Greenbrier Sports Performance Centre'' |- | {{EburbordoFB}} | ''Hotel Du Pont'', [[Wilmington (Delavaro)|Wilmington]], [[Delavaro]] | [[stadiono]] de la futbalklubo [[Philadelphia Union]] |- | {{JapanioFB}} | ''Embassy Suites by [[Hilton Worldwide|Hilton]]'', [[Nashville]], [[Tenesio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Nashville SC'' |- | {{Jordanio}} | ''The Nines Hotel'', [[Portland]], [[Oregono]] | [[universitato de Portlando]] |- | {{MeksikoFB}} | ''Centro de Alto Rendimiento'', [[Meksik-Urbo]] | ''Centro de Alto Rendimiento'' |- | {{MarokoFB}} | hotelo ''[[Hilton Worldwide|Hilton]]'', ''Warren'', [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | ''Pingry School'' |- | {{NederlandoFB}} | ''Cascade Hotel'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejnejo de la [[virina futbalo|virina]] [[futbalklubo]] ''Kansas City Current'' |- | {{Nov-ZelandoFB}} | ''[[Hyatt]] Regency'', [[San-Diego]], [[Kalifornio]] | stadiono ''Torero'' de la [[universitato de San-Diego]] |- | {{NorvegioFB}} | ''Wyndham Grand Hotel'', [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]], [[Norda Karolino]] | [[universitato de Norda Karolino]] en [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]] |- | {{Panamo}} | ''Nottawasaga Inn Resort'', New Tecumseth, kantono Simcoe, [[Ontario]] | ''Nottawasaga Training Site'' |- | {{ParagvajoFB}} | ''Signia by [[Hilton]] San Jose'', [[San-Joseo (Kalifornio)|San-Joseo]], [[Kalifornio]] | ''Spartan Soccer Complex'' |- | {{PortugalioFB}} | ''Four Seasons Hotel'', [[kantono Palm Beach|Palm Beach]], [[Florido]] | ''Gardens North County District Park'' |- | {{KataroFB}} | ''Courtyard by [[Marriott International|Marriott]]'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | ''Westmont College'', kristana universitato de [[liberalaj artoj|liberaj artoj]] en [[Santa Barbara]], Kalifornio |- | {{Sauda ArabioFB}} | ''Four Seasons'', [[Aŭstino|Austin]], [[kantono Travis]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Austin FC'' |- | {{SkotlandoFB}} | ''Renaissance Hotels'', [[Charlotte]], [[kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|kantono Mecklenburg]], [[Norda Karolino]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Charlotte FC'' |- | {{SenegaloFB}} | ''The Heldrich Hotel'', [[New Brunswick (Nov-Ĵerzejo)|New Brunswick]], [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Rutgers]], sa |- | {{SudafrikoFB}} | ''Camino Real Hotels'', [[Pachuca de Soto]], [[Hidalgo]] | ''Universidad del Fútbol y Ciencias del Deporte'' (futbala kaj sportscienca universitato), [[San Agustín Tlaxiaca]], antaŭurbo de [[Pachuca de Soto]] |- | {{Sud-KoreioFB}} | ''The Westin'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Deportivo Guadalajara ("Chivas")'' |- | {{HispanioFB}} | ''The Read House Hotel'', [[Chattanooga (Tenesio)|Chattanooga]], [[Tenesio]] | ''Baylor School'', kolegioprepara privata lernejo en Chattanooga |- | {{SvedioFB}} | ''The Westin'', [[Frisco (Teksaso)|Frisco]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[FC Dallas]]'' |- | {{SvislandoFB}} | ''Fairmont Grand Del Mar'', [[San Diego]], [[Kalifornio]] | ''San Diego Jewish Academy'' |- | {{TunizioFB}} | ''InterContinental'', [[San Pedro Garza García]], [[Nuevo León]] | trejnejo de la futbalklubo CF [[Monterrey]] ("Rayados") |- | {{TurkioFB}} | ''Courtyard Mesa'', [[Mesa (Arizono)|Mesa]], [[Arizono]] | ''Arizona Athletic Grounds'' |- | {{UsonoFB}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Irvine (Kalifornio)|Irvine]], [[Kantono Orange (Kalifornio)|kantono Orange]], [[Kalifornio]] | ''[[Kantono Orange (Kalifornio)|Orange County]] Great Park'' |- | {{UrugvajoFB}} | ''Fairmont Hotels and Resorts'', [[Playa del Carmen]], [[subŝtatoj de Meksiko|subŝtato]] [[Quintana Roo]] en la duoninsulo [[Jukatano]] | futbaltrenejo ''Mayakoba'' |- | {{Uzbekio}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Georgio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Atlanta United'' |} ==Grupa fazo== <div style="column-count:2;column-gap:20px;column-width:20em"> ===Grupo A=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || 3:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Sud-KoreioFB}} || 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ĈeĥioFB}} || 2:3 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Sud-AfrikoFB}} || 1:3 || '''1''' |} ===Grupo B=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KanadoFB}}|| 7:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}}|| 5:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Bosnio kaj Hercegovino}}|| 2:5 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KataroFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo C=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{BraziloFB}}|| 4:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{MarokoFB}}|| 2:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SkotlandoFB}}|| 1:1 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Haitio<!-- FB -->}} || 0:4 || '''0''' |} ===Grupo D=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{UsonoFB}}|| 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ParagvajoFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TurkioFB}} || 0:3 || '''0''' |} ===Grupo E=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{GermanioFB}}|| 9:2 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || 0:1 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KuracaoFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo F=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}}|| 7:3 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || 6:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SvedioFB}}|| 6:6 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TunizioFB}} || 1:9 || '''0''' |} ===Grupo G=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{Egiptio<!-- FB -->}}|| 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{IranoFB}}|| 2:2 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{BelgioFB}}|| 1:1 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Nov-ZelandoFB}} || 3:5 || '''1''' |} ===Grupo H=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{HispanioFB}}|| 4:0 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{UrugvajoFB}}|| 3:3 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Kaboverdo<!-- FB -->}}|| 2:2 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Saud-ArabioFB}}|| 1:5 || '''1''' |} ===Grupo I=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || 7:3 || '''6''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || 3:6 || '''0''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Irako<!-- FB -->}} || 1:7 || '''0''' |} ===Grupo J=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || 5:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || 3:3 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Jordanio<!-- FB -->}} || 2:5 || '''0''' |} ===Grupo K=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || 4:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || 6:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{DR Kongo<!-- FB -->}} || 1:2 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{UzbekioFB}} || 1:8 || '''0''' |} ===Grupo L=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || 1:0 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || 3:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Panamo}} || 0:2 || '''0''' |} </div><div style="clear: both;"></div> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == <!--* [[Partoprenantaj teamoj al Futbala Mondpokalo 2026]] ne ekzistas --> * [[Futbala Mondpokalo]] * [[Stratinfana Mondpokalo]] {{Projektoj}} * [[FIFA]] * [[MSC World Europa]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Futbala Mondpokalo 2026], FIFA.com ({{en}}, {{es}}, {{fr}} kaj en sep pliaj lingvoj) {{Futbala Mondpokalo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Okazontaĵoj]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo 2026]] [[Kategorio:Futbalo en 2026]] [[Kategorio:Futbalo en Usono]] [[Kategorio:Futbalo en Kanado]] [[Kategorio:Futbalo en Meksiko]] 3n9sxn4b2ikkdmnwezxehkpsx9v348y 9417216 9417214 2026-06-29T23:00:27Z Aidas 3488 /* Grupo K */ 9417216 wikitext text/x-wiki {{parte futuro}} {{Informkesto futbala turniro | nomo = Monda Ĉampionado de Futbalo 2026 | aliaj_nomoj = | dosiero = [[Dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P154}}|200ra]] | loko = {{Usono}}, {{Kanado}}, {{Meksiko}} | datoj = {{Dato|9|6|2026}}<br />ĝis {{Dato|19|7|2026}} | nombro de teamoj = | konfederacioj = <!-- Atentu ke konfederacioj aludas al la kontinentaj konfederacioj de FIFA, ne al naciaj asocioj --> | ejoj = | urboj = | ĉampiono = <!--{{}}--> | dua = <!--{{}}--> | tria = <!--{{}}--> | kvara = | ludoj = | goloj = | spektantoj = | golreĝo = | ludisto = | ĝisdatigita = }} [[Dosiero:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|La malferma ceremonio de la pokalo okazis ĉe la [[Stadiono Azteka]]}}]] La '''Futbala Mondpokalo 2026''' de [[Nordameriko]] ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup}}, {{Lang-es|Copa Mundial de la FIFA}}) estos la dudek-dua eldono de la vira [[Futbala Mondpokalo]] organizita de [[FIFA]].<ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> Tiu ĉi eldono estas planita okazi de la [[9-a de junio]] [[2026]] ĝis la [[19-a de julio]] [[2026]] en [[Usono]], [[Kanado]] kaj [[Meksiko]], kiuj akiris la organizajn rajtojn la [[13-an de junio]] [[2010|2018]] ĉe la FIFA-Kongreso en [[Moskvo]]. Ĉi tio estas la unua fojo, ke Futbala Mondpokalo estas gastigata de pli ol du landoj, kaj la dua fojo de pli ol unu lando. La lasta fojo estis la [[Futbala Mondpokalo 2002]], kiu estis gastigita de [[Sud-Koreio]] kaj [[Japanio]]. Meksiko estas la unua lando, kiu gastigas tri Futbalajn Mondpokalojn, ankaŭ gastiginte la Futbalajn Mondpokalojn de [[Futbala Mondpokalo 1970|1970]] kaj [[Futbala Mondpokalo 1986|1986]]. Usono estas la sesa, kiu gastigas almenaŭ du eldonojn (post [[Futbala Mondpokalo 1994|1994]]), kaj Kanado gastigas unuafoje. La ĉampioneco estas la unua kiu prezentas 48 [[Nacia teamo|naciajn teamojn]], post kiam FIFA aprobis la vastigon de 32 teamoj,<ref>la 10-an de januaro 2017, la prezidanto de FIFA, [[Gianni Infantino]], anoncis pliigon de la nombro de partoprenantoj al 48.</ref> kun 12 grupoj de po kvar teamoj.<ref>{{cite web|last1=Johnson|first1=Dale|title=FIFA could abandon three-team groups for 2026 World Cup|url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4825387/fifa-could-abandon-three-team-groups-for-2026-world-cup|website=ESPN Soccer|publisher=[[ESPN]]|access-date=6a de februaro 2022|date=4an de decembro 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|publisher=[[FIFA]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref> Entute 104 matĉoj estas ludataj.<ref>{{cite news|last=Ziegler|first=Martyn|url=https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad|title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan|work=[[The Times]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref><ref>{{cite news|last1=Slater|first1=Matt|last2=Ornstein|first2=David|url=https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/|title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches|work=The Athletic|date=14-a de marto 2023|access-date=14-a de marto 2023}}</ref> [[dosiero:Trionda (cropped).jpg|eta|maldekstra|180ra|{{centre|la matĉopilko "Trionda"}}]] La 13-an de junio 2018, ĉe la kunveno de la 68a FIFA-Kongreso en Moskvo, antaŭ la Mondpokalo, oni decidis pri la loko de la turniro. La 17an de junio 2022, oni anoncis la urbojn, kie okazos la matĉoj de la Mondpokalo. La ludoj okazos en 16 urboj (Usono - 11, Meksiko - 3, Kanado - 2). La matĉoj de la Mondpokalo okazos en la jenaj urboj: [[Meksikurbo]], [[Gvadalaharo]] (antaŭurbo [[Zapopan]]), [[Monterejo]] ([[Guadalupe (Nuevo León)|Gvadalupo]]) (ĉiuj en Meksiko), [[Toronto]], [[Vankuvero]] (ambaŭ en Kanado), Nov-Jorko/Nov-Ĵerzejo ([[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)|East Rutherford]]), [[Filadelfio]], [[Bostono]] ([[Foxborough]]), [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Miamo]] ([[Miami Gardens]]), [[Houston]], [[Dallas]] ([[Arlington (Teksaso)|Arlington]]), [[Los-Anĝeleso]] ([[Inglewood (Kalifornio)|Inglewood]]), [[Areo de la Golfo de San-Francisko|San-Franciska Golfa Areo]] ([[Santa Clara (Kalifornio)|Santa Clara]]), [[Kansasurbo]], [[Seatlo]] (ĉiuj en Usono). La fina turniro de la Mondpokalo okazas de la 11-a de junio ĝis la 19-a de julio 2026. Ekde la finalo de la Futbala Mondpokalo 2026, la grupa fazo konsistas el 12 grupoj de po kvar teamoj, kaj la unua- kaj dua-lokaj teamoj, same kiel la ok plej bonaj tria-lokaj teamoj, avancas al la finaloj. Nova fazo, la Rondo de 32, estis aldonita al la finaloj. Antaŭ la komenco de 2023, pluraj formataj opcioj implikantaj 40 aŭ 48 teamojn estis diskutitaj, inkluzive de 16 grupoj de tri teamoj.<ref name="heraldlive">{{Cite news|date=7a de oktobro 2016|title=New Fifa chief backs 48-team World Cup|publisher=HeraldLIVE|url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|archive-date=10a de oktobro 2016|quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |date=2016-10-10 }}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news|last=Dunbar|first=Graham|date=23 de decembro 2016|title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams|url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|archive-date=10a de januaro 2017|publisher=Yahoo! Sports|agency=[[Associated Press]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |date=2017-01-10 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> La 18an de majo 2023, la oficiala turnira emblemo, desegnita de Lucio Buscardin, estis publikigita. En oktobro 2025, la matĉopilko {{Q|Q134304762}} estis montrita. == 48 teamoj, iliaj tranoktejoj kaj trejnejoj == {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ |- !teamo !tranoktejo !trejnejo |- | {{AlĝerioFB}} | ''The Oread Lawrence'', [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] | [[Universitato de Kansaso]], [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] |- | {{ArgentinoFB}} | ''Origin Kansas City Riverfront'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejna centro de [[Sporting Kansas City]], [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansasurbo]], [[Kansaso]] |- | {{AŭstralioFB}} | ''Claremont Hotel & Spa'', [[Berkelio (Kalifornio)|Berkelio]], [[Kalifornio]] | trejna centro de [[Oakland]] Roots (viroj) / Soul (inoj), [[Alameda (Kalifornio)|Alameda]], [[Kalifornio]] |- | {{AŭstrioFB}} | ''Bacara Resort'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | [[Universitato de Kalifornio en Santa Barbara]], [[Santa Barbara (Kalifornio)|Santa Barbara, Kalifornio]] |- | {{BelgioFB}} | ''Hyatt Regency Lake Washington'', [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] | klubo [[Seattle Sounders]], trejnejo kaj klubejo, [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{Flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Bosnio kaj Hercegovino|Bosnio-Hercegovino]] | ''Asher Adams'', [[Sallaga Urbo]], [[Utaho]] | stadiono ''America First Field'' de [[Real Salt Lake]], Sandy, kantono Sallago, [[Utaho]] |- | {{BraziloFB}} | ''The Ridge'', Basking Ridge, [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | klubo [[New York Red Bulls]], trejnejo <small>''Columbia Park''</small>, Morristown, [[Kantono Morris (Nov-Ĵerzejo)|kantono Morris]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{KanadoFB}} | ''The Westin Bayshore'', [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] | futbaltrejnejo de [[Universitato de Brita Kolumbio]], [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] |- | {{Kaboverdo}} | ''Grand Hyatt Tampa Bay'', [[Tampo]], [[Florido]] | ''Waters Sportsplex'' |- | {{KolombioFB}} | ''Grand Fiesta Americana Country Club'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | akademio de la [[futbalklubo]] ''Atlas Fútbol Club'' en [[Gvadalaharo]] |- | {{KroatioFB}} | ''Hotel AKA Alexandria'', [[Alexandria (Virginio)|Alexandria]], [[Virginio]] | kristana mezlernejo ''Episcopal High School'' |- | {{KuracaoFB}} | ''Boca Raton [[Marriott International|Marriott]]'', [[Boca Raton]], [[kantono Palm Beach]], [[Florido]] | [[Florida Atlantika Universitato]] |- | {{ĈeĥioFB}} | ''[[Hilton Worldwide|Garden Inn]] Dallas-Arlington South'', [[Arlington (Teksaso)|Arlington]], [[Teksaso]] | stadiono de Mansfield, [[kantono Tarrant]], [[Teksaso]] |- | {{DR Kongo}} | ''Omni Houston Hotel'', [[Houston]], [[Teksaso]] | sporta parko de [[Houston]] |- | {{EkvadoroFB}} | ''Le Méridien Columbus'', [[Columbus (Ohio)|Columbus]], [[Ohio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[Columbus Crew]]'' |- | {{Egiptio}} | ''Northern Quest Resort'', [[Airway Heights (Vaŝingtonio)|Airway Heights]], [[Vaŝingtonio]] | [[universitato Gonzaga]], [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{AnglioFB}} | ''The Inn at Meadowbrook'', Prairie Village, [[Kansaso]] | ''Swope Soccer Village'', [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansas-urbo]], en la [[kantono Wyandotte]], [[Kansaso]] |- | {{FrancioFB}} | ''Four Seasons Hotel Boston'', [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] | [[universitato Bentley]], [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | ''Graylyn'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] | [[universitato Wake Forest]], [[Winston-Salem]] |- | {{GanaoFB}} | ''Providence Biltmore'', [[Providence (Rod-Insulo)|Providence]], [[Rod-Insulo]] | [[universitato Bryant]], [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | ''Sheraton'', [[Atlantic City]] (Atlantika urbo), [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Stockton]], ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{IranoFB}} | ''Tijuana [[Marriott International|Marriott]] Hotel'', [[Tijuana]], [[Malsupra Kalifornio]] | ''Club Tijuana Training Center'' |- | {{Irako}} | ''Greenbrier Resort'', White Sulphur Springs, [[kantono Greenbrier]], [[Okcidenta Virginio]] | ''The Greenbrier Sports Performance Centre'' |- | {{EburbordoFB}} | ''Hotel Du Pont'', [[Wilmington (Delavaro)|Wilmington]], [[Delavaro]] | [[stadiono]] de la futbalklubo [[Philadelphia Union]] |- | {{JapanioFB}} | ''Embassy Suites by [[Hilton Worldwide|Hilton]]'', [[Nashville]], [[Tenesio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Nashville SC'' |- | {{Jordanio}} | ''The Nines Hotel'', [[Portland]], [[Oregono]] | [[universitato de Portlando]] |- | {{MeksikoFB}} | ''Centro de Alto Rendimiento'', [[Meksik-Urbo]] | ''Centro de Alto Rendimiento'' |- | {{MarokoFB}} | hotelo ''[[Hilton Worldwide|Hilton]]'', ''Warren'', [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | ''Pingry School'' |- | {{NederlandoFB}} | ''Cascade Hotel'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejnejo de la [[virina futbalo|virina]] [[futbalklubo]] ''Kansas City Current'' |- | {{Nov-ZelandoFB}} | ''[[Hyatt]] Regency'', [[San-Diego]], [[Kalifornio]] | stadiono ''Torero'' de la [[universitato de San-Diego]] |- | {{NorvegioFB}} | ''Wyndham Grand Hotel'', [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]], [[Norda Karolino]] | [[universitato de Norda Karolino]] en [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]] |- | {{Panamo}} | ''Nottawasaga Inn Resort'', New Tecumseth, kantono Simcoe, [[Ontario]] | ''Nottawasaga Training Site'' |- | {{ParagvajoFB}} | ''Signia by [[Hilton]] San Jose'', [[San-Joseo (Kalifornio)|San-Joseo]], [[Kalifornio]] | ''Spartan Soccer Complex'' |- | {{PortugalioFB}} | ''Four Seasons Hotel'', [[kantono Palm Beach|Palm Beach]], [[Florido]] | ''Gardens North County District Park'' |- | {{KataroFB}} | ''Courtyard by [[Marriott International|Marriott]]'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | ''Westmont College'', kristana universitato de [[liberalaj artoj|liberaj artoj]] en [[Santa Barbara]], Kalifornio |- | {{Sauda ArabioFB}} | ''Four Seasons'', [[Aŭstino|Austin]], [[kantono Travis]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Austin FC'' |- | {{SkotlandoFB}} | ''Renaissance Hotels'', [[Charlotte]], [[kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|kantono Mecklenburg]], [[Norda Karolino]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Charlotte FC'' |- | {{SenegaloFB}} | ''The Heldrich Hotel'', [[New Brunswick (Nov-Ĵerzejo)|New Brunswick]], [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Rutgers]], sa |- | {{SudafrikoFB}} | ''Camino Real Hotels'', [[Pachuca de Soto]], [[Hidalgo]] | ''Universidad del Fútbol y Ciencias del Deporte'' (futbala kaj sportscienca universitato), [[San Agustín Tlaxiaca]], antaŭurbo de [[Pachuca de Soto]] |- | {{Sud-KoreioFB}} | ''The Westin'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Deportivo Guadalajara ("Chivas")'' |- | {{HispanioFB}} | ''The Read House Hotel'', [[Chattanooga (Tenesio)|Chattanooga]], [[Tenesio]] | ''Baylor School'', kolegioprepara privata lernejo en Chattanooga |- | {{SvedioFB}} | ''The Westin'', [[Frisco (Teksaso)|Frisco]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[FC Dallas]]'' |- | {{SvislandoFB}} | ''Fairmont Grand Del Mar'', [[San Diego]], [[Kalifornio]] | ''San Diego Jewish Academy'' |- | {{TunizioFB}} | ''InterContinental'', [[San Pedro Garza García]], [[Nuevo León]] | trejnejo de la futbalklubo CF [[Monterrey]] ("Rayados") |- | {{TurkioFB}} | ''Courtyard Mesa'', [[Mesa (Arizono)|Mesa]], [[Arizono]] | ''Arizona Athletic Grounds'' |- | {{UsonoFB}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Irvine (Kalifornio)|Irvine]], [[Kantono Orange (Kalifornio)|kantono Orange]], [[Kalifornio]] | ''[[Kantono Orange (Kalifornio)|Orange County]] Great Park'' |- | {{UrugvajoFB}} | ''Fairmont Hotels and Resorts'', [[Playa del Carmen]], [[subŝtatoj de Meksiko|subŝtato]] [[Quintana Roo]] en la duoninsulo [[Jukatano]] | futbaltrenejo ''Mayakoba'' |- | {{Uzbekio}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Georgio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Atlanta United'' |} ==Grupa fazo== <div style="column-count:2;column-gap:20px;column-width:20em"> ===Grupo A=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || 3:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Sud-KoreioFB}} || 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ĈeĥioFB}} || 2:3 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Sud-AfrikoFB}} || 1:3 || '''1''' |} ===Grupo B=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KanadoFB}}|| 7:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}}|| 5:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Bosnio kaj Hercegovino}}|| 2:5 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KataroFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo C=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{BraziloFB}}|| 4:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{MarokoFB}}|| 2:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SkotlandoFB}}|| 1:1 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Haitio<!-- FB -->}} || 0:4 || '''0''' |} ===Grupo D=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{UsonoFB}}|| 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ParagvajoFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TurkioFB}} || 0:3 || '''0''' |} ===Grupo E=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{GermanioFB}}|| 9:2 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || 0:1 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KuracaoFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo F=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}}|| 7:3 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || 6:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SvedioFB}}|| 6:6 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TunizioFB}} || 1:9 || '''0''' |} ===Grupo G=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{Egiptio<!-- FB -->}}|| 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{IranoFB}}|| 2:2 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{BelgioFB}}|| 1:1 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Nov-ZelandoFB}} || 3:5 || '''1''' |} ===Grupo H=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{HispanioFB}}|| 4:0 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{UrugvajoFB}}|| 3:3 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Kaboverdo<!-- FB -->}}|| 2:2 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Saud-ArabioFB}}|| 1:5 || '''1''' |} ===Grupo I=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || 7:3 || '''6''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || 3:6 || '''0''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Irako<!-- FB -->}} || 1:7 || '''0''' |} ===Grupo J=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || 5:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || 3:3 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Jordanio<!-- FB -->}} || 2:5 || '''0''' |} ===Grupo K=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || 4:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || 6:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{DR Kongo}} || 1:2 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Uzbekio}} || 1:8 || '''0''' |} ===Grupo L=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || 1:0 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || 3:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Panamo}} || 0:2 || '''0''' |} </div><div style="clear: both;"></div> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == <!--* [[Partoprenantaj teamoj al Futbala Mondpokalo 2026]] ne ekzistas --> * [[Futbala Mondpokalo]] * [[Stratinfana Mondpokalo]] {{Projektoj}} * [[FIFA]] * [[MSC World Europa]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Futbala Mondpokalo 2026], FIFA.com ({{en}}, {{es}}, {{fr}} kaj en sep pliaj lingvoj) {{Futbala Mondpokalo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Okazontaĵoj]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo 2026]] [[Kategorio:Futbalo en 2026]] [[Kategorio:Futbalo en Usono]] [[Kategorio:Futbalo en Kanado]] [[Kategorio:Futbalo en Meksiko]] 2d06ls69yar06nunj4a1s80vuchhy3i 9417226 9417216 2026-06-29T23:44:03Z ThomasPusch 1869 9417226 wikitext text/x-wiki {{parte futuro}} {{Informkesto futbala turniro | nomo = Monda Ĉampionado de Futbalo 2026 | aliaj_nomoj = | dosiero = [[Dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P154}}|200ra]] | loko = {{Usono}}, {{Kanado}}, {{Meksiko}} | datoj = {{Dato|9|6|2026}}<br />ĝis {{Dato|19|7|2026}} | nombro de teamoj = | konfederacioj = <!-- Atentu ke konfederacioj aludas al la kontinentaj konfederacioj de FIFA, ne al naciaj asocioj --> | ejoj = | urboj = | ĉampiono = <!--{{}}--> | dua = <!--{{}}--> | tria = <!--{{}}--> | kvara = | ludoj = | goloj = | spektantoj = | golreĝo = | ludisto = | ĝisdatigita = }} [[Dosiero:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|La malferma ceremonio de la pokalo okazis ĉe la [[Stadiono Azteka]]}}]] La '''Futbala Mondpokalo 2026''' de [[Nordameriko]] ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup}}, {{Lang-es|Copa Mundial de la FIFA}}) estos la dudek-dua eldono de la vira [[Futbala Mondpokalo]] organizita de [[FIFA]].<ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> Tiu ĉi eldono estas planita okazi de la [[9-a de junio]] [[2026]] ĝis la [[19-a de julio]] [[2026]] en [[Usono]], [[Kanado]] kaj [[Meksiko]], kiuj akiris la organizajn rajtojn la [[13-an de junio]] [[2010|2018]] ĉe la FIFA-Kongreso en [[Moskvo]]. Ĉi tio estas la unua fojo, ke Futbala Mondpokalo estas gastigata de pli ol du landoj, kaj la dua fojo de pli ol unu lando. La lasta fojo estis la [[Futbala Mondpokalo 2002]], kiu estis gastigita de [[Sud-Koreio]] kaj [[Japanio]]. Meksiko estas la unua lando, kiu gastigas tri Futbalajn Mondpokalojn, ankaŭ gastiginte la Futbalajn Mondpokalojn de [[Futbala Mondpokalo 1970|1970]] kaj [[Futbala Mondpokalo 1986|1986]]. Usono estas la sesa, kiu gastigas almenaŭ du eldonojn (post [[Futbala Mondpokalo 1994|1994]]), kaj Kanado gastigas unuafoje. La ĉampioneco estas la unua kiu prezentas 48 [[Nacia teamo|naciajn teamojn]], post kiam FIFA aprobis la vastigon de 32 teamoj,<ref>la 10-an de januaro 2017, la prezidanto de FIFA, [[Gianni Infantino]], anoncis pliigon de la nombro de partoprenantoj al 48.</ref> kun 12 grupoj de po kvar teamoj.<ref>{{cite web|last1=Johnson|first1=Dale|title=FIFA could abandon three-team groups for 2026 World Cup|url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4825387/fifa-could-abandon-three-team-groups-for-2026-world-cup|website=ESPN Soccer|publisher=[[ESPN]]|access-date=6a de februaro 2022|date=4an de decembro 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|publisher=[[FIFA]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref> Entute 104 matĉoj estas ludataj.<ref>{{cite news|last=Ziegler|first=Martyn|url=https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad|title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan|work=[[The Times]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref><ref>{{cite news|last1=Slater|first1=Matt|last2=Ornstein|first2=David|url=https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/|title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches|work=The Athletic|date=14-a de marto 2023|access-date=14-a de marto 2023}}</ref> [[dosiero:Trionda (cropped).jpg|eta|maldekstra|180ra|{{centre|la matĉopilko "Trionda"}}]] La 13-an de junio 2018, ĉe la kunveno de la 68a FIFA-Kongreso en Moskvo, antaŭ la Mondpokalo, oni decidis pri la loko de la turniro. La 17an de junio 2022, oni anoncis la urbojn, kie okazos la matĉoj de la Mondpokalo. La ludoj okazos en 16 urboj (Usono - 11, Meksiko - 3, Kanado - 2). La matĉoj de la Mondpokalo okazos en la jenaj urboj: [[Meksikurbo]], [[Gvadalaharo]] (antaŭurbo [[Zapopan]]), [[Monterejo]] ([[Guadalupe (Nuevo León)|Gvadalupo]]) (ĉiuj en Meksiko), [[Toronto]], [[Vankuvero]] (ambaŭ en Kanado), Nov-Jorko/Nov-Ĵerzejo ([[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)|East Rutherford]]), [[Filadelfio]], [[Bostono]] ([[Foxborough]]), [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Miamo]] ([[Miami Gardens]]), [[Houston]], [[Dallas]] ([[Arlington (Teksaso)|Arlington]]), [[Los-Anĝeleso]] ([[Inglewood (Kalifornio)|Inglewood]]), [[Areo de la Golfo de San-Francisko|San-Franciska Golfa Areo]] ([[Santa Clara (Kalifornio)|Santa Clara]]), [[Kansasurbo]], [[Seatlo]] (ĉiuj en Usono). La fina turniro de la Mondpokalo okazas de la 11-a de junio ĝis la 19-a de julio 2026. Ekde la finalo de la Futbala Mondpokalo 2026, la grupa fazo konsistas el 12 grupoj de po kvar teamoj, kaj la unua- kaj dua-lokaj teamoj, same kiel la ok plej bonaj tria-lokaj teamoj, avancas al la finaloj. Nova fazo, la Rondo de 32, estis aldonita al la finaloj. Antaŭ la komenco de 2023, pluraj formataj opcioj implikantaj 40 aŭ 48 teamojn estis diskutitaj, inkluzive de 16 grupoj de tri teamoj.<ref name="heraldlive">{{Cite news|date=7a de oktobro 2016|title=New Fifa chief backs 48-team World Cup|publisher=HeraldLIVE|url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|archive-date=10a de oktobro 2016|quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |date=2016-10-10 }}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news|last=Dunbar|first=Graham|date=23 de decembro 2016|title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams|url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|archive-date=10a de januaro 2017|publisher=Yahoo! Sports|agency=[[Associated Press]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |date=2017-01-10 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> La 18an de majo 2023, la oficiala turnira emblemo, desegnita de Lucio Buscardin, estis publikigita. En oktobro 2025, la matĉopilko {{Q|Q134304762}} estis montrita. == 48 teamoj, iliaj tranoktejoj kaj trejnejoj == {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ |- !teamo !tranoktejo !trejnejo |- | {{AlĝerioFB}} | ''The Oread Lawrence'', [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] | [[Universitato de Kansaso]], [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] |- | {{ArgentinoFB}} | ''Origin Kansas City Riverfront'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejna centro de [[Sporting Kansas City]], [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansasurbo]], [[Kansaso]] |- | {{AŭstralioFB}} | ''Claremont Hotel & Spa'', [[Berkelio (Kalifornio)|Berkelio]], [[Kalifornio]] | trejna centro de [[Oakland]] Roots (viroj) / Soul (inoj), [[Alameda (Kalifornio)|Alameda]], [[Kalifornio]] |- | {{AŭstrioFB}} | ''Bacara Resort'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | [[Universitato de Kalifornio en Santa Barbara]], [[Santa Barbara (Kalifornio)|Santa Barbara, Kalifornio]] |- | {{BelgioFB}} | ''Hyatt Regency Lake Washington'', [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] | klubo [[Seattle Sounders]], trejnejo kaj klubejo, [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{Flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Bosnio kaj Hercegovino|Bosnio-Hercegovino]] | ''Asher Adams'', [[Sallaga Urbo]], [[Utaho]] | stadiono ''America First Field'' de [[Real Salt Lake]], Sandy, kantono Sallago, [[Utaho]] |- | {{BraziloFB}} | ''The Ridge'', Basking Ridge, [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | klubo [[New York Red Bulls]], trejnejo <small>''Columbia Park''</small>, Morristown, [[Kantono Morris (Nov-Ĵerzejo)|kantono Morris]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{KanadoFB}} | ''The Westin Bayshore'', [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] | futbaltrejnejo de [[Universitato de Brita Kolumbio]], [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] |- | {{Kaboverdo}} | ''Grand Hyatt Tampa Bay'', [[Tampo]], [[Florido]] | ''Waters Sportsplex'' |- | {{KolombioFB}} | ''Grand Fiesta Americana Country Club'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | akademio de la [[futbalklubo]] ''Atlas Fútbol Club'' en [[Gvadalaharo]] |- | {{KroatioFB}} | ''Hotel AKA Alexandria'', [[Alexandria (Virginio)|Alexandria]], [[Virginio]] | kristana mezlernejo ''Episcopal High School'' |- | {{KuracaoFB}} | ''Boca Raton [[Marriott International|Marriott]]'', [[Boca Raton]], [[kantono Palm Beach]], [[Florido]] | [[Florida Atlantika Universitato]] |- | {{ĈeĥioFB}} | ''[[Hilton Worldwide|Garden Inn]] Dallas-Arlington South'', [[Arlington (Teksaso)|Arlington]], [[Teksaso]] | stadiono de Mansfield, [[kantono Tarrant]], [[Teksaso]] |- | {{DR Kongo}} | ''Omni Houston Hotel'', [[Houston]], [[Teksaso]] | sporta parko de [[Houston]] |- | {{EkvadoroFB}} | ''Le Méridien Columbus'', [[Columbus (Ohio)|Columbus]], [[Ohio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[Columbus Crew]]'' |- | {{Egiptio}} | ''Northern Quest Resort'', [[Airway Heights (Vaŝingtonio)|Airway Heights]], [[Vaŝingtonio]] | [[universitato Gonzaga]], [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{AnglioFB}} | ''The Inn at Meadowbrook'', Prairie Village, [[Kansaso]] | ''Swope Soccer Village'', [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansas-urbo]], en la [[kantono Wyandotte]], [[Kansaso]] |- | {{FrancioFB}} | ''Four Seasons Hotel Boston'', [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] | [[universitato Bentley]], [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | ''Graylyn'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] | [[universitato Wake Forest]], [[Winston-Salem]] |- | {{GanaoFB}} | ''Providence Biltmore'', [[Providence (Rod-Insulo)|Providence]], [[Rod-Insulo]] | [[universitato Bryant]], [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | ''Sheraton'', [[Atlantic City]] (Atlantika urbo), [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Stockton]], ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{IranoFB}} | ''Tijuana [[Marriott International|Marriott]] Hotel'', [[Tijuana]], [[Malsupra Kalifornio]] | ''Club Tijuana Training Center'' |- | {{Irako}} | ''Greenbrier Resort'', White Sulphur Springs, [[kantono Greenbrier]], [[Okcidenta Virginio]] | ''The Greenbrier Sports Performance Centre'' |- | {{EburbordoFB}} | ''Hotel Du Pont'', [[Wilmington (Delavaro)|Wilmington]], [[Delavaro]] | [[stadiono]] de la futbalklubo [[Philadelphia Union]] |- | {{JapanioFB}} | ''Embassy Suites by [[Hilton Worldwide|Hilton]]'', [[Nashville]], [[Tenesio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Nashville SC'' |- | {{Jordanio}} | ''The Nines Hotel'', [[Portland]], [[Oregono]] | [[universitato de Portlando]] |- | {{MeksikoFB}} | ''Centro de Alto Rendimiento'', [[Meksik-Urbo]] | ''Centro de Alto Rendimiento'' |- | {{MarokoFB}} | hotelo ''[[Hilton Worldwide|Hilton]]'', ''Warren'', [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | ''Pingry School'' |- | {{NederlandoFB}} | ''Cascade Hotel'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejnejo de la [[virina futbalo|virina]] [[futbalklubo]] ''Kansas City Current'' |- | {{Nov-ZelandoFB}} | ''[[Hyatt]] Regency'', [[San-Diego]], [[Kalifornio]] | stadiono ''Torero'' de la [[universitato de San-Diego]] |- | {{NorvegioFB}} | ''Wyndham Grand Hotel'', [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]], [[Norda Karolino]] | [[universitato de Norda Karolino]] en [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]] |- | {{Panamo}} | ''Nottawasaga Inn Resort'', New Tecumseth, kantono Simcoe, [[Ontario]] | ''Nottawasaga Training Site'' |- | {{ParagvajoFB}} | ''Signia by [[Hilton]] San Jose'', [[San-Joseo (Kalifornio)|San-Joseo]], [[Kalifornio]] | ''Spartan Soccer Complex'' |- | {{PortugalioFB}} | ''Four Seasons Hotel'', [[kantono Palm Beach|Palm Beach]], [[Florido]] | ''Gardens North County District Park'' |- | {{KataroFB}} | ''Courtyard by [[Marriott International|Marriott]]'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | ''Westmont College'', kristana universitato de [[liberalaj artoj|liberaj artoj]] en [[Santa Barbara]], Kalifornio |- | {{Sauda ArabioFB}} | ''Four Seasons'', [[Aŭstino|Austin]], [[kantono Travis]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Austin FC'' |- | {{SkotlandoFB}} | ''Renaissance Hotels'', [[Charlotte]], [[kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|kantono Mecklenburg]], [[Norda Karolino]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Charlotte FC'' |- | {{SenegaloFB}} | ''The Heldrich Hotel'', [[New Brunswick (Nov-Ĵerzejo)|New Brunswick]], [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Rutgers]], sa |- | {{SudafrikoFB}} | ''Camino Real Hotels'', [[Pachuca de Soto]], [[Hidalgo]] | ''Universidad del Fútbol y Ciencias del Deporte'' (futbala kaj sportscienca universitato), [[San Agustín Tlaxiaca]], antaŭurbo de [[Pachuca de Soto]] |- | {{Sud-KoreioFB}} | ''The Westin'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Deportivo Guadalajara ("Chivas")'' |- | {{HispanioFB}} | ''The Read House Hotel'', [[Chattanooga (Tenesio)|Chattanooga]], [[Tenesio]] | ''Baylor School'', kolegioprepara privata lernejo en Chattanooga |- | {{SvedioFB}} | ''The Westin'', [[Frisco (Teksaso)|Frisco]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[FC Dallas]]'' |- | {{SvislandoFB}} | ''Fairmont Grand Del Mar'', [[San Diego]], [[Kalifornio]] | ''San Diego Jewish Academy'' |- | {{TunizioFB}} | ''InterContinental'', [[San Pedro Garza García]], [[Nuevo León]] | trejnejo de la futbalklubo CF [[Monterrey]] ("Rayados") |- | {{TurkioFB}} | ''Courtyard Mesa'', [[Mesa (Arizono)|Mesa]], [[Arizono]] | ''Arizona Athletic Grounds'' |- | {{UsonoFB}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Irvine (Kalifornio)|Irvine]], [[Kantono Orange (Kalifornio)|kantono Orange]], [[Kalifornio]] | ''[[Kantono Orange (Kalifornio)|Orange County]] Great Park'' |- | {{UrugvajoFB}} | ''Fairmont Hotels and Resorts'', [[Playa del Carmen]], [[subŝtatoj de Meksiko|subŝtato]] [[Quintana Roo]] en la duoninsulo [[Jukatano]] | futbaltrenejo ''Mayakoba'' |- | {{Uzbekio}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Georgio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Atlanta United'' |} ==Grupa fazo== <div style="column-count:2;column-gap:20px;column-width:20em"> ===Grupo A=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || 3:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Sud-KoreioFB}} || 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ĈeĥioFB}} || 2:3 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Sud-AfrikoFB}} || 1:3 || '''1''' |} ===Grupo B=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KanadoFB}}|| 7:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}}|| 5:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Bosnio kaj Hercegovino}}|| 2:5 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KataroFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo C=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{BraziloFB}}|| 4:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{MarokoFB}}|| 2:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SkotlandoFB}}|| 1:1 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Haitio<!-- FB -->}} || 0:4 || '''0''' |} ===Grupo D=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{UsonoFB}}|| 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ParagvajoFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TurkioFB}} || 0:3 || '''0''' |} ===Grupo E=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{GermanioFB}}|| 9:2 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || 0:1 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KuracaoFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo F=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}}|| 7:3 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || 6:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SvedioFB}}|| 6:6 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TunizioFB}} || 1:9 || '''0''' |} ===Grupo G=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{Egiptio<!-- FB -->}}|| 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{IranoFB}}|| 2:2 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{BelgioFB}}|| 1:1 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Nov-ZelandoFB}} || 3:5 || '''1''' |} ===Grupo H=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{HispanioFB}}|| 4:0 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{UrugvajoFB}}|| 3:3 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Kaboverdo<!-- FB -->}}|| 2:2 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Saud-ArabioFB}}|| 1:5 || '''1''' |} ===Grupo I=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || 7:3 || '''6''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || 3:6 || '''0''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Irako<!-- FB -->}} || 1:7 || '''0''' |} ===Grupo J=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || 5:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || 3:3 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Jordanio<!-- FB -->}} || 2:5 || '''0''' |} ===Grupo K=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || 4:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || 6:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{DR Kongo}} || 1:2 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Uzbekio}} || 1:8 || '''0''' |} ===Grupo L=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || 1:0 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || 3:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Panamo}} || 0:2 || '''0''' |} </div><div style="clear: both;"></div> == Finala fazo == La dek du grupgajnintoj kaj dualokuloj, kune kun la ok plej bonaj trialokaj teamoj, avancis al la finala fazo. La du duonfinaloj estos ludataj la 14-an de julio en [[Arlington (Teksaso)]] proksime de [[Dallas]] kaj la 15-an de julio en [[Atlanta (Georgio)]]. La trialoka finalo estas planita por la 18-a de julio en [[Miami Gardens]] ([[Florido]]) ĉe [[Miamo]]. La finalo la 19-an de julio okazos en [[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)]] lime de [[Nov-Jorko]]|East Rutherford]]). == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == <!--* [[Partoprenantaj teamoj al Futbala Mondpokalo 2026]] ne ekzistas --> * [[Futbala Mondpokalo]] * [[Stratinfana Mondpokalo]] {{Projektoj}} * [[FIFA]] * [[MSC World Europa]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Futbala Mondpokalo 2026], FIFA.com ({{en}}, {{es}}, {{fr}} kaj en sep pliaj lingvoj) {{Futbala Mondpokalo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Okazontaĵoj]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo 2026]] [[Kategorio:Futbalo en 2026]] [[Kategorio:Futbalo en Usono]] [[Kategorio:Futbalo en Kanado]] [[Kategorio:Futbalo en Meksiko]] cqoh7lif15zeyovuqoav3d9iivpi7ud 9417227 9417226 2026-06-29T23:44:30Z ThomasPusch 1869 /* Finala fazo */ 9417227 wikitext text/x-wiki {{parte futuro}} {{Informkesto futbala turniro | nomo = Monda Ĉampionado de Futbalo 2026 | aliaj_nomoj = | dosiero = [[Dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P154}}|200ra]] | loko = {{Usono}}, {{Kanado}}, {{Meksiko}} | datoj = {{Dato|9|6|2026}}<br />ĝis {{Dato|19|7|2026}} | nombro de teamoj = | konfederacioj = <!-- Atentu ke konfederacioj aludas al la kontinentaj konfederacioj de FIFA, ne al naciaj asocioj --> | ejoj = | urboj = | ĉampiono = <!--{{}}--> | dua = <!--{{}}--> | tria = <!--{{}}--> | kvara = | ludoj = | goloj = | spektantoj = | golreĝo = | ludisto = | ĝisdatigita = }} [[Dosiero:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|La malferma ceremonio de la pokalo okazis ĉe la [[Stadiono Azteka]]}}]] La '''Futbala Mondpokalo 2026''' de [[Nordameriko]] ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup}}, {{Lang-es|Copa Mundial de la FIFA}}) estos la dudek-dua eldono de la vira [[Futbala Mondpokalo]] organizita de [[FIFA]].<ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> Tiu ĉi eldono estas planita okazi de la [[9-a de junio]] [[2026]] ĝis la [[19-a de julio]] [[2026]] en [[Usono]], [[Kanado]] kaj [[Meksiko]], kiuj akiris la organizajn rajtojn la [[13-an de junio]] [[2010|2018]] ĉe la FIFA-Kongreso en [[Moskvo]]. Ĉi tio estas la unua fojo, ke Futbala Mondpokalo estas gastigata de pli ol du landoj, kaj la dua fojo de pli ol unu lando. La lasta fojo estis la [[Futbala Mondpokalo 2002]], kiu estis gastigita de [[Sud-Koreio]] kaj [[Japanio]]. Meksiko estas la unua lando, kiu gastigas tri Futbalajn Mondpokalojn, ankaŭ gastiginte la Futbalajn Mondpokalojn de [[Futbala Mondpokalo 1970|1970]] kaj [[Futbala Mondpokalo 1986|1986]]. Usono estas la sesa, kiu gastigas almenaŭ du eldonojn (post [[Futbala Mondpokalo 1994|1994]]), kaj Kanado gastigas unuafoje. La ĉampioneco estas la unua kiu prezentas 48 [[Nacia teamo|naciajn teamojn]], post kiam FIFA aprobis la vastigon de 32 teamoj,<ref>la 10-an de januaro 2017, la prezidanto de FIFA, [[Gianni Infantino]], anoncis pliigon de la nombro de partoprenantoj al 48.</ref> kun 12 grupoj de po kvar teamoj.<ref>{{cite web|last1=Johnson|first1=Dale|title=FIFA could abandon three-team groups for 2026 World Cup|url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4825387/fifa-could-abandon-three-team-groups-for-2026-world-cup|website=ESPN Soccer|publisher=[[ESPN]]|access-date=6a de februaro 2022|date=4an de decembro 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|publisher=[[FIFA]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref> Entute 104 matĉoj estas ludataj.<ref>{{cite news|last=Ziegler|first=Martyn|url=https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad|title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan|work=[[The Times]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref><ref>{{cite news|last1=Slater|first1=Matt|last2=Ornstein|first2=David|url=https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/|title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches|work=The Athletic|date=14-a de marto 2023|access-date=14-a de marto 2023}}</ref> [[dosiero:Trionda (cropped).jpg|eta|maldekstra|180ra|{{centre|la matĉopilko "Trionda"}}]] La 13-an de junio 2018, ĉe la kunveno de la 68a FIFA-Kongreso en Moskvo, antaŭ la Mondpokalo, oni decidis pri la loko de la turniro. La 17an de junio 2022, oni anoncis la urbojn, kie okazos la matĉoj de la Mondpokalo. La ludoj okazos en 16 urboj (Usono - 11, Meksiko - 3, Kanado - 2). La matĉoj de la Mondpokalo okazos en la jenaj urboj: [[Meksikurbo]], [[Gvadalaharo]] (antaŭurbo [[Zapopan]]), [[Monterejo]] ([[Guadalupe (Nuevo León)|Gvadalupo]]) (ĉiuj en Meksiko), [[Toronto]], [[Vankuvero]] (ambaŭ en Kanado), Nov-Jorko/Nov-Ĵerzejo ([[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)|East Rutherford]]), [[Filadelfio]], [[Bostono]] ([[Foxborough]]), [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Miamo]] ([[Miami Gardens]]), [[Houston]], [[Dallas]] ([[Arlington (Teksaso)|Arlington]]), [[Los-Anĝeleso]] ([[Inglewood (Kalifornio)|Inglewood]]), [[Areo de la Golfo de San-Francisko|San-Franciska Golfa Areo]] ([[Santa Clara (Kalifornio)|Santa Clara]]), [[Kansasurbo]], [[Seatlo]] (ĉiuj en Usono). La fina turniro de la Mondpokalo okazas de la 11-a de junio ĝis la 19-a de julio 2026. Ekde la finalo de la Futbala Mondpokalo 2026, la grupa fazo konsistas el 12 grupoj de po kvar teamoj, kaj la unua- kaj dua-lokaj teamoj, same kiel la ok plej bonaj tria-lokaj teamoj, avancas al la finaloj. Nova fazo, la Rondo de 32, estis aldonita al la finaloj. Antaŭ la komenco de 2023, pluraj formataj opcioj implikantaj 40 aŭ 48 teamojn estis diskutitaj, inkluzive de 16 grupoj de tri teamoj.<ref name="heraldlive">{{Cite news|date=7a de oktobro 2016|title=New Fifa chief backs 48-team World Cup|publisher=HeraldLIVE|url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|archive-date=10a de oktobro 2016|quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |date=2016-10-10 }}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news|last=Dunbar|first=Graham|date=23 de decembro 2016|title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams|url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|archive-date=10a de januaro 2017|publisher=Yahoo! Sports|agency=[[Associated Press]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |date=2017-01-10 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> La 18an de majo 2023, la oficiala turnira emblemo, desegnita de Lucio Buscardin, estis publikigita. En oktobro 2025, la matĉopilko {{Q|Q134304762}} estis montrita. == 48 teamoj, iliaj tranoktejoj kaj trejnejoj == {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ |- !teamo !tranoktejo !trejnejo |- | {{AlĝerioFB}} | ''The Oread Lawrence'', [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] | [[Universitato de Kansaso]], [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] |- | {{ArgentinoFB}} | ''Origin Kansas City Riverfront'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejna centro de [[Sporting Kansas City]], [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansasurbo]], [[Kansaso]] |- | {{AŭstralioFB}} | ''Claremont Hotel & Spa'', [[Berkelio (Kalifornio)|Berkelio]], [[Kalifornio]] | trejna centro de [[Oakland]] Roots (viroj) / Soul (inoj), [[Alameda (Kalifornio)|Alameda]], [[Kalifornio]] |- | {{AŭstrioFB}} | ''Bacara Resort'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | [[Universitato de Kalifornio en Santa Barbara]], [[Santa Barbara (Kalifornio)|Santa Barbara, Kalifornio]] |- | {{BelgioFB}} | ''Hyatt Regency Lake Washington'', [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] | klubo [[Seattle Sounders]], trejnejo kaj klubejo, [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{Flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Bosnio kaj Hercegovino|Bosnio-Hercegovino]] | ''Asher Adams'', [[Sallaga Urbo]], [[Utaho]] | stadiono ''America First Field'' de [[Real Salt Lake]], Sandy, kantono Sallago, [[Utaho]] |- | {{BraziloFB}} | ''The Ridge'', Basking Ridge, [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | klubo [[New York Red Bulls]], trejnejo <small>''Columbia Park''</small>, Morristown, [[Kantono Morris (Nov-Ĵerzejo)|kantono Morris]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{KanadoFB}} | ''The Westin Bayshore'', [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] | futbaltrejnejo de [[Universitato de Brita Kolumbio]], [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] |- | {{Kaboverdo}} | ''Grand Hyatt Tampa Bay'', [[Tampo]], [[Florido]] | ''Waters Sportsplex'' |- | {{KolombioFB}} | ''Grand Fiesta Americana Country Club'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | akademio de la [[futbalklubo]] ''Atlas Fútbol Club'' en [[Gvadalaharo]] |- | {{KroatioFB}} | ''Hotel AKA Alexandria'', [[Alexandria (Virginio)|Alexandria]], [[Virginio]] | kristana mezlernejo ''Episcopal High School'' |- | {{KuracaoFB}} | ''Boca Raton [[Marriott International|Marriott]]'', [[Boca Raton]], [[kantono Palm Beach]], [[Florido]] | [[Florida Atlantika Universitato]] |- | {{ĈeĥioFB}} | ''[[Hilton Worldwide|Garden Inn]] Dallas-Arlington South'', [[Arlington (Teksaso)|Arlington]], [[Teksaso]] | stadiono de Mansfield, [[kantono Tarrant]], [[Teksaso]] |- | {{DR Kongo}} | ''Omni Houston Hotel'', [[Houston]], [[Teksaso]] | sporta parko de [[Houston]] |- | {{EkvadoroFB}} | ''Le Méridien Columbus'', [[Columbus (Ohio)|Columbus]], [[Ohio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[Columbus Crew]]'' |- | {{Egiptio}} | ''Northern Quest Resort'', [[Airway Heights (Vaŝingtonio)|Airway Heights]], [[Vaŝingtonio]] | [[universitato Gonzaga]], [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{AnglioFB}} | ''The Inn at Meadowbrook'', Prairie Village, [[Kansaso]] | ''Swope Soccer Village'', [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansas-urbo]], en la [[kantono Wyandotte]], [[Kansaso]] |- | {{FrancioFB}} | ''Four Seasons Hotel Boston'', [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] | [[universitato Bentley]], [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | ''Graylyn'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] | [[universitato Wake Forest]], [[Winston-Salem]] |- | {{GanaoFB}} | ''Providence Biltmore'', [[Providence (Rod-Insulo)|Providence]], [[Rod-Insulo]] | [[universitato Bryant]], [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | ''Sheraton'', [[Atlantic City]] (Atlantika urbo), [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Stockton]], ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{IranoFB}} | ''Tijuana [[Marriott International|Marriott]] Hotel'', [[Tijuana]], [[Malsupra Kalifornio]] | ''Club Tijuana Training Center'' |- | {{Irako}} | ''Greenbrier Resort'', White Sulphur Springs, [[kantono Greenbrier]], [[Okcidenta Virginio]] | ''The Greenbrier Sports Performance Centre'' |- | {{EburbordoFB}} | ''Hotel Du Pont'', [[Wilmington (Delavaro)|Wilmington]], [[Delavaro]] | [[stadiono]] de la futbalklubo [[Philadelphia Union]] |- | {{JapanioFB}} | ''Embassy Suites by [[Hilton Worldwide|Hilton]]'', [[Nashville]], [[Tenesio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Nashville SC'' |- | {{Jordanio}} | ''The Nines Hotel'', [[Portland]], [[Oregono]] | [[universitato de Portlando]] |- | {{MeksikoFB}} | ''Centro de Alto Rendimiento'', [[Meksik-Urbo]] | ''Centro de Alto Rendimiento'' |- | {{MarokoFB}} | hotelo ''[[Hilton Worldwide|Hilton]]'', ''Warren'', [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | ''Pingry School'' |- | {{NederlandoFB}} | ''Cascade Hotel'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejnejo de la [[virina futbalo|virina]] [[futbalklubo]] ''Kansas City Current'' |- | {{Nov-ZelandoFB}} | ''[[Hyatt]] Regency'', [[San-Diego]], [[Kalifornio]] | stadiono ''Torero'' de la [[universitato de San-Diego]] |- | {{NorvegioFB}} | ''Wyndham Grand Hotel'', [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]], [[Norda Karolino]] | [[universitato de Norda Karolino]] en [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]] |- | {{Panamo}} | ''Nottawasaga Inn Resort'', New Tecumseth, kantono Simcoe, [[Ontario]] | ''Nottawasaga Training Site'' |- | {{ParagvajoFB}} | ''Signia by [[Hilton]] San Jose'', [[San-Joseo (Kalifornio)|San-Joseo]], [[Kalifornio]] | ''Spartan Soccer Complex'' |- | {{PortugalioFB}} | ''Four Seasons Hotel'', [[kantono Palm Beach|Palm Beach]], [[Florido]] | ''Gardens North County District Park'' |- | {{KataroFB}} | ''Courtyard by [[Marriott International|Marriott]]'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | ''Westmont College'', kristana universitato de [[liberalaj artoj|liberaj artoj]] en [[Santa Barbara]], Kalifornio |- | {{Sauda ArabioFB}} | ''Four Seasons'', [[Aŭstino|Austin]], [[kantono Travis]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Austin FC'' |- | {{SkotlandoFB}} | ''Renaissance Hotels'', [[Charlotte]], [[kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|kantono Mecklenburg]], [[Norda Karolino]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Charlotte FC'' |- | {{SenegaloFB}} | ''The Heldrich Hotel'', [[New Brunswick (Nov-Ĵerzejo)|New Brunswick]], [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Rutgers]], sa |- | {{SudafrikoFB}} | ''Camino Real Hotels'', [[Pachuca de Soto]], [[Hidalgo]] | ''Universidad del Fútbol y Ciencias del Deporte'' (futbala kaj sportscienca universitato), [[San Agustín Tlaxiaca]], antaŭurbo de [[Pachuca de Soto]] |- | {{Sud-KoreioFB}} | ''The Westin'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Deportivo Guadalajara ("Chivas")'' |- | {{HispanioFB}} | ''The Read House Hotel'', [[Chattanooga (Tenesio)|Chattanooga]], [[Tenesio]] | ''Baylor School'', kolegioprepara privata lernejo en Chattanooga |- | {{SvedioFB}} | ''The Westin'', [[Frisco (Teksaso)|Frisco]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[FC Dallas]]'' |- | {{SvislandoFB}} | ''Fairmont Grand Del Mar'', [[San Diego]], [[Kalifornio]] | ''San Diego Jewish Academy'' |- | {{TunizioFB}} | ''InterContinental'', [[San Pedro Garza García]], [[Nuevo León]] | trejnejo de la futbalklubo CF [[Monterrey]] ("Rayados") |- | {{TurkioFB}} | ''Courtyard Mesa'', [[Mesa (Arizono)|Mesa]], [[Arizono]] | ''Arizona Athletic Grounds'' |- | {{UsonoFB}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Irvine (Kalifornio)|Irvine]], [[Kantono Orange (Kalifornio)|kantono Orange]], [[Kalifornio]] | ''[[Kantono Orange (Kalifornio)|Orange County]] Great Park'' |- | {{UrugvajoFB}} | ''Fairmont Hotels and Resorts'', [[Playa del Carmen]], [[subŝtatoj de Meksiko|subŝtato]] [[Quintana Roo]] en la duoninsulo [[Jukatano]] | futbaltrenejo ''Mayakoba'' |- | {{Uzbekio}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Georgio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Atlanta United'' |} ==Grupa fazo== <div style="column-count:2;column-gap:20px;column-width:20em"> ===Grupo A=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || 3:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Sud-KoreioFB}} || 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ĈeĥioFB}} || 2:3 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Sud-AfrikoFB}} || 1:3 || '''1''' |} ===Grupo B=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KanadoFB}}|| 7:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}}|| 5:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Bosnio kaj Hercegovino}}|| 2:5 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KataroFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo C=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{BraziloFB}}|| 4:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{MarokoFB}}|| 2:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SkotlandoFB}}|| 1:1 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Haitio<!-- FB -->}} || 0:4 || '''0''' |} ===Grupo D=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{UsonoFB}}|| 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ParagvajoFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TurkioFB}} || 0:3 || '''0''' |} ===Grupo E=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{GermanioFB}}|| 9:2 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || 0:1 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KuracaoFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo F=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}}|| 7:3 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || 6:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SvedioFB}}|| 6:6 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TunizioFB}} || 1:9 || '''0''' |} ===Grupo G=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{Egiptio<!-- FB -->}}|| 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{IranoFB}}|| 2:2 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{BelgioFB}}|| 1:1 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Nov-ZelandoFB}} || 3:5 || '''1''' |} ===Grupo H=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{HispanioFB}}|| 4:0 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{UrugvajoFB}}|| 3:3 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Kaboverdo<!-- FB -->}}|| 2:2 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Saud-ArabioFB}}|| 1:5 || '''1''' |} ===Grupo I=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || 7:3 || '''6''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || 3:6 || '''0''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Irako<!-- FB -->}} || 1:7 || '''0''' |} ===Grupo J=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || 5:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || 3:3 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Jordanio<!-- FB -->}} || 2:5 || '''0''' |} ===Grupo K=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || 4:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || 6:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{DR Kongo}} || 1:2 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Uzbekio}} || 1:8 || '''0''' |} ===Grupo L=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || 1:0 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || 3:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Panamo}} || 0:2 || '''0''' |} </div><div style="clear: both;"></div> == Finala fazo == La dek du grupgajnintoj kaj dualokuloj, kune kun la ok plej bonaj trialokaj teamoj, avancis al la finala fazo. La du duonfinaloj estos ludataj la 14-an de julio en [[Arlington (Teksaso)]] proksime de [[Dallas]] kaj la 15-an de julio en [[Atlanta (Georgio)]]. La trialoka finalo estas planita por la 18-a de julio en [[Miami Gardens]] ([[Florido]]) ĉe [[Miamo]]. La finalo la 19-an de julio okazos en [[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)]] lime de [[Nov-Jorko]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == <!--* [[Partoprenantaj teamoj al Futbala Mondpokalo 2026]] ne ekzistas --> * [[Futbala Mondpokalo]] * [[Stratinfana Mondpokalo]] {{Projektoj}} * [[FIFA]] * [[MSC World Europa]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Futbala Mondpokalo 2026], FIFA.com ({{en}}, {{es}}, {{fr}} kaj en sep pliaj lingvoj) {{Futbala Mondpokalo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Okazontaĵoj]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo 2026]] [[Kategorio:Futbalo en 2026]] [[Kategorio:Futbalo en Usono]] [[Kategorio:Futbalo en Kanado]] [[Kategorio:Futbalo en Meksiko]] np4fq252nqhbbf7jf5gz3xfo6s40wau 9417264 9417227 2026-06-30T01:10:36Z ThomasPusch 1869 9417264 wikitext text/x-wiki {{parte futuro}} {{Informkesto futbala turniro | nomo = Monda Ĉampionado de Futbalo 2026 | aliaj_nomoj = | dosiero = [[Dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P154}}|200ra]] | loko = {{Usono}}, {{Kanado}}, {{Meksiko}} | datoj = {{Dato|9|6|2026}}<br />ĝis {{Dato|19|7|2026}} | nombro de teamoj = | konfederacioj = <!-- Atentu ke konfederacioj aludas al la kontinentaj konfederacioj de FIFA, ne al naciaj asocioj --> | ejoj = | urboj = | ĉampiono = <!--{{}}--> | dua = <!--{{}}--> | tria = <!--{{}}--> | kvara = | ludoj = | goloj = | spektantoj = | golreĝo = | ludisto = | ĝisdatigita = }} [[Dosiero:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|La malferma ceremonio de la pokalo okazis ĉe la [[Stadiono Azteka]]}}]] La '''Futbala Mondpokalo 2026''' de [[Nordameriko]] ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup}}, {{Lang-es|Copa Mundial de la FIFA}}) estos la dudek-dua eldono de la vira [[Futbala Mondpokalo]] organizita de [[FIFA]].<ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> Tiu ĉi eldono estas planita okazi de la [[9-a de junio]] [[2026]] ĝis la [[19-a de julio]] [[2026]] en [[Usono]], [[Kanado]] kaj [[Meksiko]], kiuj akiris la organizajn rajtojn la [[13-an de junio]] [[2010|2018]] ĉe la FIFA-Kongreso en [[Moskvo]]. Ĉi tio estas la unua fojo, ke Futbala Mondpokalo estas gastigata de pli ol du landoj, kaj la dua fojo de pli ol unu lando. La lasta fojo estis la [[Futbala Mondpokalo 2002]], kiu estis gastigita de [[Sud-Koreio]] kaj [[Japanio]]. Meksiko estas la unua lando, kiu gastigas tri Futbalajn Mondpokalojn, ankaŭ gastiginte la Futbalajn Mondpokalojn de [[Futbala Mondpokalo 1970|1970]] kaj [[Futbala Mondpokalo 1986|1986]]. Usono estas la sesa, kiu gastigas almenaŭ du eldonojn (post [[Futbala Mondpokalo 1994|1994]]), kaj Kanado gastigas unuafoje. La ĉampioneco estas la unua kiu prezentas 48 [[Nacia teamo|naciajn teamojn]], post kiam FIFA aprobis la vastigon de 32 teamoj,<ref>la 10-an de januaro 2017, la prezidanto de FIFA, [[Gianni Infantino]], anoncis pliigon de la nombro de partoprenantoj al 48.</ref> kun 12 grupoj de po kvar teamoj.<ref>{{cite web|last1=Johnson|first1=Dale|title=FIFA could abandon three-team groups for 2026 World Cup|url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4825387/fifa-could-abandon-three-team-groups-for-2026-world-cup|website=ESPN Soccer|publisher=[[ESPN]]|access-date=6a de februaro 2022|date=4an de decembro 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|publisher=[[FIFA]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref> Entute 104 matĉoj estas ludataj.<ref>{{cite news|last=Ziegler|first=Martyn|url=https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad|title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan|work=[[The Times]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref><ref>{{cite news|last1=Slater|first1=Matt|last2=Ornstein|first2=David|url=https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/|title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches|work=The Athletic|date=14-a de marto 2023|access-date=14-a de marto 2023}}</ref> [[dosiero:Trionda (cropped).jpg|eta|maldekstra|180ra|{{centre|la matĉopilko "Trionda"}}]] La 13-an de junio 2018, ĉe la kunveno de la 68a FIFA-Kongreso en Moskvo, antaŭ la Mondpokalo, oni decidis pri la loko de la turniro. La 17an de junio 2022, oni anoncis la urbojn, kie okazos la matĉoj de la Mondpokalo. La ludoj okazos en 16 urboj (Usono - 11, Meksiko - 3, Kanado - 2). La matĉoj de la Mondpokalo okazos en la jenaj urboj: [[Meksikurbo]], [[Gvadalaharo]] (antaŭurbo [[Zapopan]]), [[Monterejo]] ([[Guadalupe (Nuevo León)|Gvadalupo]]) (ĉiuj en Meksiko), [[Toronto]], [[Vankuvero]] (ambaŭ en Kanado), Nov-Jorko/Nov-Ĵerzejo ([[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)|East Rutherford]]), [[Filadelfio]], [[Bostono]] ([[Foxborough]]), [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Miamo]] ([[Miami Gardens]]), [[Houston]], [[Dallas]] ([[Arlington (Teksaso)|Arlington]]), [[Los-Anĝeleso]] ([[Inglewood (Kalifornio)|Inglewood]]), [[San-Franciska Golfa Areo]] ([[Santa Clara (Kalifornio)|Santa Clara]]), [[Kansasurbo]], [[Seatlo]] (ĉiuj en Usono). La fina turniro de la Mondpokalo okazas de la 11-a de junio ĝis la 19-a de julio 2026. Ekde la finalo de la Futbala Mondpokalo 2026, la grupa fazo konsistas el 12 grupoj de po kvar teamoj, kaj la unua- kaj dua-lokaj teamoj, same kiel la ok plej bonaj tria-lokaj teamoj, avancas al la finaloj. Nova fazo, la Rondo de 32, estis aldonita al la finaloj. Antaŭ la komenco de 2023, pluraj formataj opcioj implikantaj 40 aŭ 48 teamojn estis diskutitaj, inkluzive de 16 grupoj de tri teamoj.<ref name="heraldlive">{{Cite news|date=7a de oktobro 2016|title=New Fifa chief backs 48-team World Cup|publisher=HeraldLIVE|url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|archive-date=10a de oktobro 2016|quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |date=2016-10-10 }}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news|last=Dunbar|first=Graham|date=23 de decembro 2016|title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams|url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|archive-date=10a de januaro 2017|publisher=Yahoo! Sports|agency=[[Associated Press]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |date=2017-01-10 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> La 18an de majo 2023, la oficiala turnira emblemo, desegnita de Lucio Buscardin, estis publikigita. En oktobro 2025, la matĉopilko {{Q|Q134304762}} estis montrita. == 48 teamoj, iliaj tranoktejoj kaj trejnejoj == {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ |- !teamo !tranoktejo !trejnejo |- | {{AlĝerioFB}} | ''The Oread Lawrence'', [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] | [[Universitato de Kansaso]], [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] |- | {{ArgentinoFB}} | ''Origin Kansas City Riverfront'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejna centro de [[Sporting Kansas City]], [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansasurbo]], [[Kansaso]] |- | {{AŭstralioFB}} | ''Claremont Hotel & Spa'', [[Berkelio (Kalifornio)|Berkelio]], [[Kalifornio]] | trejna centro de [[Oakland]] Roots (viroj) / Soul (inoj), [[Alameda (Kalifornio)|Alameda]], [[Kalifornio]] |- | {{AŭstrioFB}} | ''Bacara Resort'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | [[Universitato de Kalifornio en Santa Barbara]], [[Santa Barbara (Kalifornio)|Santa Barbara, Kalifornio]] |- | {{BelgioFB}} | ''Hyatt Regency Lake Washington'', [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] | klubo [[Seattle Sounders]], trejnejo kaj klubejo, [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{Flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Bosnio kaj Hercegovino|Bosnio-Hercegovino]] | ''Asher Adams'', [[Sallaga Urbo]], [[Utaho]] | stadiono ''America First Field'' de [[Real Salt Lake]], Sandy, kantono Sallago, [[Utaho]] |- | {{BraziloFB}} | ''The Ridge'', Basking Ridge, [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | klubo [[New York Red Bulls]], trejnejo <small>''Columbia Park''</small>, Morristown, [[Kantono Morris (Nov-Ĵerzejo)|kantono Morris]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{KanadoFB}} | ''The Westin Bayshore'', [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] | futbaltrejnejo de [[Universitato de Brita Kolumbio]], [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] |- | {{Kaboverdo}} | ''Grand Hyatt Tampa Bay'', [[Tampo]], [[Florido]] | ''Waters Sportsplex'' |- | {{KolombioFB}} | ''Grand Fiesta Americana Country Club'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | akademio de la [[futbalklubo]] ''Atlas Fútbol Club'' en [[Gvadalaharo]] |- | {{KroatioFB}} | ''Hotel AKA Alexandria'', [[Alexandria (Virginio)|Alexandria]], [[Virginio]] | kristana mezlernejo ''Episcopal High School'' |- | {{KuracaoFB}} | ''Boca Raton [[Marriott International|Marriott]]'', [[Boca Raton]], [[kantono Palm Beach]], [[Florido]] | [[Florida Atlantika Universitato]] |- | {{ĈeĥioFB}} | ''[[Hilton Worldwide|Garden Inn]] Dallas-Arlington South'', [[Arlington (Teksaso)|Arlington]], [[Teksaso]] | stadiono de Mansfield, [[kantono Tarrant]], [[Teksaso]] |- | {{DR Kongo}} | ''Omni Houston Hotel'', [[Houston]], [[Teksaso]] | sporta parko de [[Houston]] |- | {{EkvadoroFB}} | ''Le Méridien Columbus'', [[Columbus (Ohio)|Columbus]], [[Ohio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[Columbus Crew]]'' |- | {{Egiptio}} | ''Northern Quest Resort'', [[Airway Heights (Vaŝingtonio)|Airway Heights]], [[Vaŝingtonio]] | [[universitato Gonzaga]], [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{AnglioFB}} | ''The Inn at Meadowbrook'', Prairie Village, [[Kansaso]] | ''Swope Soccer Village'', [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansas-urbo]], en la [[kantono Wyandotte]], [[Kansaso]] |- | {{FrancioFB}} | ''Four Seasons Hotel Boston'', [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] | [[universitato Bentley]], [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | ''Graylyn'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] | [[universitato Wake Forest]], [[Winston-Salem]] |- | {{GanaoFB}} | ''Providence Biltmore'', [[Providence (Rod-Insulo)|Providence]], [[Rod-Insulo]] | [[universitato Bryant]], [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | ''Sheraton'', [[Atlantic City]] (Atlantika urbo), [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Stockton]], ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{IranoFB}} | ''Tijuana [[Marriott International|Marriott]] Hotel'', [[Tijuana]], [[Malsupra Kalifornio]] | ''Club Tijuana Training Center'' |- | {{Irako}} | ''Greenbrier Resort'', White Sulphur Springs, [[kantono Greenbrier]], [[Okcidenta Virginio]] | ''The Greenbrier Sports Performance Centre'' |- | {{EburbordoFB}} | ''Hotel Du Pont'', [[Wilmington (Delavaro)|Wilmington]], [[Delavaro]] | [[stadiono]] de la futbalklubo [[Philadelphia Union]] |- | {{JapanioFB}} | ''Embassy Suites by [[Hilton Worldwide|Hilton]]'', [[Nashville]], [[Tenesio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Nashville SC'' |- | {{Jordanio}} | ''The Nines Hotel'', [[Portland]], [[Oregono]] | [[universitato de Portlando]] |- | {{MeksikoFB}} | ''Centro de Alto Rendimiento'', [[Meksik-Urbo]] | ''Centro de Alto Rendimiento'' |- | {{MarokoFB}} | hotelo ''[[Hilton Worldwide|Hilton]]'', ''Warren'', [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | ''Pingry School'' |- | {{NederlandoFB}} | ''Cascade Hotel'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejnejo de la [[virina futbalo|virina]] [[futbalklubo]] ''Kansas City Current'' |- | {{Nov-ZelandoFB}} | ''[[Hyatt]] Regency'', [[San-Diego]], [[Kalifornio]] | stadiono ''Torero'' de la [[universitato de San-Diego]] |- | {{NorvegioFB}} | ''Wyndham Grand Hotel'', [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]], [[Norda Karolino]] | [[universitato de Norda Karolino]] en [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]] |- | {{Panamo}} | ''Nottawasaga Inn Resort'', New Tecumseth, kantono Simcoe, [[Ontario]] | ''Nottawasaga Training Site'' |- | {{ParagvajoFB}} | ''Signia by [[Hilton]] San Jose'', [[San-Joseo (Kalifornio)|San-Joseo]], [[Kalifornio]] | ''Spartan Soccer Complex'' |- | {{PortugalioFB}} | ''Four Seasons Hotel'', [[kantono Palm Beach|Palm Beach]], [[Florido]] | ''Gardens North County District Park'' |- | {{KataroFB}} | ''Courtyard by [[Marriott International|Marriott]]'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | ''Westmont College'', kristana universitato de [[liberalaj artoj|liberaj artoj]] en [[Santa Barbara]], Kalifornio |- | {{Sauda ArabioFB}} | ''Four Seasons'', [[Aŭstino|Austin]], [[kantono Travis]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Austin FC'' |- | {{SkotlandoFB}} | ''Renaissance Hotels'', [[Charlotte]], [[kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|kantono Mecklenburg]], [[Norda Karolino]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Charlotte FC'' |- | {{SenegaloFB}} | ''The Heldrich Hotel'', [[New Brunswick (Nov-Ĵerzejo)|New Brunswick]], [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Rutgers]], sa |- | {{SudafrikoFB}} | ''Camino Real Hotels'', [[Pachuca de Soto]], [[Hidalgo]] | ''Universidad del Fútbol y Ciencias del Deporte'' (futbala kaj sportscienca universitato), [[San Agustín Tlaxiaca]], antaŭurbo de [[Pachuca de Soto]] |- | {{Sud-KoreioFB}} | ''The Westin'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Deportivo Guadalajara ("Chivas")'' |- | {{HispanioFB}} | ''The Read House Hotel'', [[Chattanooga (Tenesio)|Chattanooga]], [[Tenesio]] | ''Baylor School'', kolegioprepara privata lernejo en Chattanooga |- | {{SvedioFB}} | ''The Westin'', [[Frisco (Teksaso)|Frisco]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[FC Dallas]]'' |- | {{SvislandoFB}} | ''Fairmont Grand Del Mar'', [[San Diego]], [[Kalifornio]] | ''San Diego Jewish Academy'' |- | {{TunizioFB}} | ''InterContinental'', [[San Pedro Garza García]], [[Nuevo León]] | trejnejo de la futbalklubo CF [[Monterrey]] ("Rayados") |- | {{TurkioFB}} | ''Courtyard Mesa'', [[Mesa (Arizono)|Mesa]], [[Arizono]] | ''Arizona Athletic Grounds'' |- | {{UsonoFB}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Irvine (Kalifornio)|Irvine]], [[Kantono Orange (Kalifornio)|kantono Orange]], [[Kalifornio]] | ''[[Kantono Orange (Kalifornio)|Orange County]] Great Park'' |- | {{UrugvajoFB}} | ''Fairmont Hotels and Resorts'', [[Playa del Carmen]], [[subŝtatoj de Meksiko|subŝtato]] [[Quintana Roo]] en la duoninsulo [[Jukatano]] | futbaltrenejo ''Mayakoba'' |- | {{Uzbekio}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Georgio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Atlanta United'' |} ==Grupa fazo== <div style="column-count:2;column-gap:20px;column-width:20em"> ===Grupo A=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || 3:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Sud-KoreioFB}} || 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ĈeĥioFB}} || 2:3 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Sud-AfrikoFB}} || 1:3 || '''1''' |} ===Grupo B=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KanadoFB}}|| 7:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}}|| 5:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Bosnio kaj Hercegovino}}|| 2:5 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KataroFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo C=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{BraziloFB}}|| 4:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{MarokoFB}}|| 2:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SkotlandoFB}}|| 1:1 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Haitio<!-- FB -->}} || 0:4 || '''0''' |} ===Grupo D=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{UsonoFB}}|| 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ParagvajoFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TurkioFB}} || 0:3 || '''0''' |} ===Grupo E=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{GermanioFB}}|| 9:2 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || 0:1 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KuracaoFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo F=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}}|| 7:3 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || 6:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SvedioFB}}|| 6:6 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TunizioFB}} || 1:9 || '''0''' |} ===Grupo G=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{Egiptio<!-- FB -->}}|| 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{IranoFB}}|| 2:2 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{BelgioFB}}|| 1:1 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Nov-ZelandoFB}} || 3:5 || '''1''' |} ===Grupo H=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{HispanioFB}}|| 4:0 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{UrugvajoFB}}|| 3:3 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Kaboverdo<!-- FB -->}}|| 2:2 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Saud-ArabioFB}}|| 1:5 || '''1''' |} ===Grupo I=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || 7:3 || '''6''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || 3:6 || '''0''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Irako<!-- FB -->}} || 1:7 || '''0''' |} ===Grupo J=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || 5:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || 3:3 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Jordanio<!-- FB -->}} || 2:5 || '''0''' |} ===Grupo K=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || 4:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || 6:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{DR Kongo}} || 1:2 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Uzbekio}} || 1:8 || '''0''' |} ===Grupo L=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || 1:0 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || 3:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Panamo}} || 0:2 || '''0''' |} </div><div style="clear: both;"></div> == Finala fazo == La dek du grupgajnintoj kaj dualokuloj, kune kun la ok plej bonaj trialokaj teamoj, avancis al la finala fazo. La du duonfinaloj estos ludataj la 14-an de julio en [[Arlington (Teksaso)]] proksime de [[Dallas]] kaj la 15-an de julio en [[Atlanta (Georgio)]]. La trialoka finalo estas planita por la 18-a de julio en [[Miami Gardens]] ([[Florido]]) ĉe [[Miamo]]. La finalo la 19-an de julio okazos en [[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)]] lime de [[Nov-Jorko]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == <!--* [[Partoprenantaj teamoj al Futbala Mondpokalo 2026]] ne ekzistas --> * [[Futbala Mondpokalo]] * [[Stratinfana Mondpokalo]] {{Projektoj}} * [[FIFA]] * [[MSC World Europa]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Futbala Mondpokalo 2026], FIFA.com ({{en}}, {{es}}, {{fr}} kaj en sep pliaj lingvoj) {{Futbala Mondpokalo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Okazontaĵoj]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo 2026]] [[Kategorio:Futbalo en 2026]] [[Kategorio:Futbalo en Usono]] [[Kategorio:Futbalo en Kanado]] [[Kategorio:Futbalo en Meksiko]] iwlv8oxz2dyh06d4smc0xve0csc4mm3 9417267 9417264 2026-06-30T01:53:47Z ThomasPusch 1869 /* Finala fazo */ 9417267 wikitext text/x-wiki {{parte futuro}} {{Informkesto futbala turniro | nomo = Monda Ĉampionado de Futbalo 2026 | aliaj_nomoj = | dosiero = [[Dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P154}}|200ra]] | loko = {{Usono}}, {{Kanado}}, {{Meksiko}} | datoj = {{Dato|9|6|2026}}<br />ĝis {{Dato|19|7|2026}} | nombro de teamoj = | konfederacioj = <!-- Atentu ke konfederacioj aludas al la kontinentaj konfederacioj de FIFA, ne al naciaj asocioj --> | ejoj = | urboj = | ĉampiono = <!--{{}}--> | dua = <!--{{}}--> | tria = <!--{{}}--> | kvara = | ludoj = | goloj = | spektantoj = | golreĝo = | ludisto = | ĝisdatigita = }} [[Dosiero:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|La malferma ceremonio de la pokalo okazis ĉe la [[Stadiono Azteka]]}}]] La '''Futbala Mondpokalo 2026''' de [[Nordameriko]] ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup}}, {{Lang-es|Copa Mundial de la FIFA}}) estos la dudek-dua eldono de la vira [[Futbala Mondpokalo]] organizita de [[FIFA]].<ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> Tiu ĉi eldono estas planita okazi de la [[9-a de junio]] [[2026]] ĝis la [[19-a de julio]] [[2026]] en [[Usono]], [[Kanado]] kaj [[Meksiko]], kiuj akiris la organizajn rajtojn la [[13-an de junio]] [[2010|2018]] ĉe la FIFA-Kongreso en [[Moskvo]]. Ĉi tio estas la unua fojo, ke Futbala Mondpokalo estas gastigata de pli ol du landoj, kaj la dua fojo de pli ol unu lando. La lasta fojo estis la [[Futbala Mondpokalo 2002]], kiu estis gastigita de [[Sud-Koreio]] kaj [[Japanio]]. Meksiko estas la unua lando, kiu gastigas tri Futbalajn Mondpokalojn, ankaŭ gastiginte la Futbalajn Mondpokalojn de [[Futbala Mondpokalo 1970|1970]] kaj [[Futbala Mondpokalo 1986|1986]]. Usono estas la sesa, kiu gastigas almenaŭ du eldonojn (post [[Futbala Mondpokalo 1994|1994]]), kaj Kanado gastigas unuafoje. La ĉampioneco estas la unua kiu prezentas 48 [[Nacia teamo|naciajn teamojn]], post kiam FIFA aprobis la vastigon de 32 teamoj,<ref>la 10-an de januaro 2017, la prezidanto de FIFA, [[Gianni Infantino]], anoncis pliigon de la nombro de partoprenantoj al 48.</ref> kun 12 grupoj de po kvar teamoj.<ref>{{cite web|last1=Johnson|first1=Dale|title=FIFA could abandon three-team groups for 2026 World Cup|url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4825387/fifa-could-abandon-three-team-groups-for-2026-world-cup|website=ESPN Soccer|publisher=[[ESPN]]|access-date=6a de februaro 2022|date=4an de decembro 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|publisher=[[FIFA]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref> Entute 104 matĉoj estas ludataj.<ref>{{cite news|last=Ziegler|first=Martyn|url=https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad|title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan|work=[[The Times]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref><ref>{{cite news|last1=Slater|first1=Matt|last2=Ornstein|first2=David|url=https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/|title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches|work=The Athletic|date=14-a de marto 2023|access-date=14-a de marto 2023}}</ref> [[dosiero:Trionda (cropped).jpg|eta|maldekstra|180ra|{{centre|la matĉopilko "Trionda"}}]] La 13-an de junio 2018, ĉe la kunveno de la 68a FIFA-Kongreso en Moskvo, antaŭ la Mondpokalo, oni decidis pri la loko de la turniro. La 17an de junio 2022, oni anoncis la urbojn, kie okazos la matĉoj de la Mondpokalo. La ludoj okazos en 16 urboj (Usono - 11, Meksiko - 3, Kanado - 2). La matĉoj de la Mondpokalo okazos en la jenaj urboj: [[Meksikurbo]], [[Gvadalaharo]] (antaŭurbo [[Zapopan]]), [[Monterejo]] ([[Guadalupe (Nuevo León)|Gvadalupo]]) (ĉiuj en Meksiko), [[Toronto]], [[Vankuvero]] (ambaŭ en Kanado), Nov-Jorko/Nov-Ĵerzejo ([[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)|East Rutherford]]), [[Filadelfio]], [[Bostono]] ([[Foxborough]]), [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Miamo]] ([[Miami Gardens]]), [[Houston]], [[Dallas]] ([[Arlington (Teksaso)|Arlington]]), [[Los-Anĝeleso]] ([[Inglewood (Kalifornio)|Inglewood]]), [[San-Franciska Golfa Areo]] ([[Santa Clara (Kalifornio)|Santa Clara]]), [[Kansasurbo]], [[Seatlo]] (ĉiuj en Usono). La fina turniro de la Mondpokalo okazas de la 11-a de junio ĝis la 19-a de julio 2026. Ekde la finalo de la Futbala Mondpokalo 2026, la grupa fazo konsistas el 12 grupoj de po kvar teamoj, kaj la unua- kaj dua-lokaj teamoj, same kiel la ok plej bonaj tria-lokaj teamoj, avancas al la finaloj. Nova fazo, la Rondo de 32, estis aldonita al la finaloj. Antaŭ la komenco de 2023, pluraj formataj opcioj implikantaj 40 aŭ 48 teamojn estis diskutitaj, inkluzive de 16 grupoj de tri teamoj.<ref name="heraldlive">{{Cite news|date=7a de oktobro 2016|title=New Fifa chief backs 48-team World Cup|publisher=HeraldLIVE|url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|archive-date=10a de oktobro 2016|quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |date=2016-10-10 }}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news|last=Dunbar|first=Graham|date=23 de decembro 2016|title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams|url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|archive-date=10a de januaro 2017|publisher=Yahoo! Sports|agency=[[Associated Press]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |date=2017-01-10 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> La 18an de majo 2023, la oficiala turnira emblemo, desegnita de Lucio Buscardin, estis publikigita. En oktobro 2025, la matĉopilko {{Q|Q134304762}} estis montrita. == 48 teamoj, iliaj tranoktejoj kaj trejnejoj == {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ |- !teamo !tranoktejo !trejnejo |- | {{AlĝerioFB}} | ''The Oread Lawrence'', [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] | [[Universitato de Kansaso]], [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] |- | {{ArgentinoFB}} | ''Origin Kansas City Riverfront'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejna centro de [[Sporting Kansas City]], [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansasurbo]], [[Kansaso]] |- | {{AŭstralioFB}} | ''Claremont Hotel & Spa'', [[Berkelio (Kalifornio)|Berkelio]], [[Kalifornio]] | trejna centro de [[Oakland]] Roots (viroj) / Soul (inoj), [[Alameda (Kalifornio)|Alameda]], [[Kalifornio]] |- | {{AŭstrioFB}} | ''Bacara Resort'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | [[Universitato de Kalifornio en Santa Barbara]], [[Santa Barbara (Kalifornio)|Santa Barbara, Kalifornio]] |- | {{BelgioFB}} | ''Hyatt Regency Lake Washington'', [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] | klubo [[Seattle Sounders]], trejnejo kaj klubejo, [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{Flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Bosnio kaj Hercegovino|Bosnio-Hercegovino]] | ''Asher Adams'', [[Sallaga Urbo]], [[Utaho]] | stadiono ''America First Field'' de [[Real Salt Lake]], Sandy, kantono Sallago, [[Utaho]] |- | {{BraziloFB}} | ''The Ridge'', Basking Ridge, [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | klubo [[New York Red Bulls]], trejnejo <small>''Columbia Park''</small>, Morristown, [[Kantono Morris (Nov-Ĵerzejo)|kantono Morris]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{KanadoFB}} | ''The Westin Bayshore'', [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] | futbaltrejnejo de [[Universitato de Brita Kolumbio]], [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] |- | {{Kaboverdo}} | ''Grand Hyatt Tampa Bay'', [[Tampo]], [[Florido]] | ''Waters Sportsplex'' |- | {{KolombioFB}} | ''Grand Fiesta Americana Country Club'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | akademio de la [[futbalklubo]] ''Atlas Fútbol Club'' en [[Gvadalaharo]] |- | {{KroatioFB}} | ''Hotel AKA Alexandria'', [[Alexandria (Virginio)|Alexandria]], [[Virginio]] | kristana mezlernejo ''Episcopal High School'' |- | {{KuracaoFB}} | ''Boca Raton [[Marriott International|Marriott]]'', [[Boca Raton]], [[kantono Palm Beach]], [[Florido]] | [[Florida Atlantika Universitato]] |- | {{ĈeĥioFB}} | ''[[Hilton Worldwide|Garden Inn]] Dallas-Arlington South'', [[Arlington (Teksaso)|Arlington]], [[Teksaso]] | stadiono de Mansfield, [[kantono Tarrant]], [[Teksaso]] |- | {{DR Kongo}} | ''Omni Houston Hotel'', [[Houston]], [[Teksaso]] | sporta parko de [[Houston]] |- | {{EkvadoroFB}} | ''Le Méridien Columbus'', [[Columbus (Ohio)|Columbus]], [[Ohio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[Columbus Crew]]'' |- | {{Egiptio}} | ''Northern Quest Resort'', [[Airway Heights (Vaŝingtonio)|Airway Heights]], [[Vaŝingtonio]] | [[universitato Gonzaga]], [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{AnglioFB}} | ''The Inn at Meadowbrook'', Prairie Village, [[Kansaso]] | ''Swope Soccer Village'', [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansas-urbo]], en la [[kantono Wyandotte]], [[Kansaso]] |- | {{FrancioFB}} | ''Four Seasons Hotel Boston'', [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] | [[universitato Bentley]], [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | ''Graylyn'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] | [[universitato Wake Forest]], [[Winston-Salem]] |- | {{GanaoFB}} | ''Providence Biltmore'', [[Providence (Rod-Insulo)|Providence]], [[Rod-Insulo]] | [[universitato Bryant]], [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | ''Sheraton'', [[Atlantic City]] (Atlantika urbo), [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Stockton]], ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{IranoFB}} | ''Tijuana [[Marriott International|Marriott]] Hotel'', [[Tijuana]], [[Malsupra Kalifornio]] | ''Club Tijuana Training Center'' |- | {{Irako}} | ''Greenbrier Resort'', White Sulphur Springs, [[kantono Greenbrier]], [[Okcidenta Virginio]] | ''The Greenbrier Sports Performance Centre'' |- | {{EburbordoFB}} | ''Hotel Du Pont'', [[Wilmington (Delavaro)|Wilmington]], [[Delavaro]] | [[stadiono]] de la futbalklubo [[Philadelphia Union]] |- | {{JapanioFB}} | ''Embassy Suites by [[Hilton Worldwide|Hilton]]'', [[Nashville]], [[Tenesio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Nashville SC'' |- | {{Jordanio}} | ''The Nines Hotel'', [[Portland]], [[Oregono]] | [[universitato de Portlando]] |- | {{MeksikoFB}} | ''Centro de Alto Rendimiento'', [[Meksik-Urbo]] | ''Centro de Alto Rendimiento'' |- | {{MarokoFB}} | hotelo ''[[Hilton Worldwide|Hilton]]'', ''Warren'', [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | ''Pingry School'' |- | {{NederlandoFB}} | ''Cascade Hotel'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejnejo de la [[virina futbalo|virina]] [[futbalklubo]] ''Kansas City Current'' |- | {{Nov-ZelandoFB}} | ''[[Hyatt]] Regency'', [[San-Diego]], [[Kalifornio]] | stadiono ''Torero'' de la [[universitato de San-Diego]] |- | {{NorvegioFB}} | ''Wyndham Grand Hotel'', [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]], [[Norda Karolino]] | [[universitato de Norda Karolino]] en [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]] |- | {{Panamo}} | ''Nottawasaga Inn Resort'', New Tecumseth, kantono Simcoe, [[Ontario]] | ''Nottawasaga Training Site'' |- | {{ParagvajoFB}} | ''Signia by [[Hilton]] San Jose'', [[San-Joseo (Kalifornio)|San-Joseo]], [[Kalifornio]] | ''Spartan Soccer Complex'' |- | {{PortugalioFB}} | ''Four Seasons Hotel'', [[kantono Palm Beach|Palm Beach]], [[Florido]] | ''Gardens North County District Park'' |- | {{KataroFB}} | ''Courtyard by [[Marriott International|Marriott]]'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | ''Westmont College'', kristana universitato de [[liberalaj artoj|liberaj artoj]] en [[Santa Barbara]], Kalifornio |- | {{Sauda ArabioFB}} | ''Four Seasons'', [[Aŭstino|Austin]], [[kantono Travis]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Austin FC'' |- | {{SkotlandoFB}} | ''Renaissance Hotels'', [[Charlotte]], [[kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|kantono Mecklenburg]], [[Norda Karolino]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Charlotte FC'' |- | {{SenegaloFB}} | ''The Heldrich Hotel'', [[New Brunswick (Nov-Ĵerzejo)|New Brunswick]], [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Rutgers]], sa |- | {{SudafrikoFB}} | ''Camino Real Hotels'', [[Pachuca de Soto]], [[Hidalgo]] | ''Universidad del Fútbol y Ciencias del Deporte'' (futbala kaj sportscienca universitato), [[San Agustín Tlaxiaca]], antaŭurbo de [[Pachuca de Soto]] |- | {{Sud-KoreioFB}} | ''The Westin'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Deportivo Guadalajara ("Chivas")'' |- | {{HispanioFB}} | ''The Read House Hotel'', [[Chattanooga (Tenesio)|Chattanooga]], [[Tenesio]] | ''Baylor School'', kolegioprepara privata lernejo en Chattanooga |- | {{SvedioFB}} | ''The Westin'', [[Frisco (Teksaso)|Frisco]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[FC Dallas]]'' |- | {{SvislandoFB}} | ''Fairmont Grand Del Mar'', [[San Diego]], [[Kalifornio]] | ''San Diego Jewish Academy'' |- | {{TunizioFB}} | ''InterContinental'', [[San Pedro Garza García]], [[Nuevo León]] | trejnejo de la futbalklubo CF [[Monterrey]] ("Rayados") |- | {{TurkioFB}} | ''Courtyard Mesa'', [[Mesa (Arizono)|Mesa]], [[Arizono]] | ''Arizona Athletic Grounds'' |- | {{UsonoFB}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Irvine (Kalifornio)|Irvine]], [[Kantono Orange (Kalifornio)|kantono Orange]], [[Kalifornio]] | ''[[Kantono Orange (Kalifornio)|Orange County]] Great Park'' |- | {{UrugvajoFB}} | ''Fairmont Hotels and Resorts'', [[Playa del Carmen]], [[subŝtatoj de Meksiko|subŝtato]] [[Quintana Roo]] en la duoninsulo [[Jukatano]] | futbaltrenejo ''Mayakoba'' |- | {{Uzbekio}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Georgio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Atlanta United'' |} ==Grupa fazo== <div style="column-count:2;column-gap:20px;column-width:20em"> ===Grupo A=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || 3:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Sud-KoreioFB}} || 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ĈeĥioFB}} || 2:3 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Sud-AfrikoFB}} || 1:3 || '''1''' |} ===Grupo B=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KanadoFB}}|| 7:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}}|| 5:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Bosnio kaj Hercegovino}}|| 2:5 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KataroFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo C=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{BraziloFB}}|| 4:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{MarokoFB}}|| 2:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SkotlandoFB}}|| 1:1 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Haitio<!-- FB -->}} || 0:4 || '''0''' |} ===Grupo D=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{UsonoFB}}|| 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ParagvajoFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TurkioFB}} || 0:3 || '''0''' |} ===Grupo E=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{GermanioFB}}|| 9:2 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || 0:1 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KuracaoFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo F=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}}|| 7:3 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || 6:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SvedioFB}}|| 6:6 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TunizioFB}} || 1:9 || '''0''' |} ===Grupo G=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{Egiptio<!-- FB -->}}|| 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{IranoFB}}|| 2:2 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{BelgioFB}}|| 1:1 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Nov-ZelandoFB}} || 3:5 || '''1''' |} ===Grupo H=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{HispanioFB}}|| 4:0 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{UrugvajoFB}}|| 3:3 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Kaboverdo<!-- FB -->}}|| 2:2 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Saud-ArabioFB}}|| 1:5 || '''1''' |} ===Grupo I=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || 7:3 || '''6''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || 3:6 || '''0''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Irako<!-- FB -->}} || 1:7 || '''0''' |} ===Grupo J=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || 5:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || 3:3 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Jordanio<!-- FB -->}} || 2:5 || '''0''' |} ===Grupo K=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || 4:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || 6:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{DR Kongo}} || 1:2 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Uzbekio}} || 1:8 || '''0''' |} ===Grupo L=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || 1:0 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || 3:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Panamo}} || 0:2 || '''0''' |} </div><div style="clear: both;"></div> == Finala fazo == La dek du grupgajnintoj kaj dualokuloj, kune kun la ok plej bonaj trialokaj teamoj, avancis al la finala fazo. La du duonfinaloj estos ludataj la 14-an de julio en [[Arlington (Teksaso)]] proksime de [[Dallas]] kaj la 15-an de julio en [[Atlanta (Georgio)]]. La trialoka finalo estas planita por la 18-a de julio en [[Miami Gardens]] ([[Florido]]) ĉe [[Miamo]]. La finalo la 19-an de julio okazos en [[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)]] lime de [[Nov-Jorko]]. ===Deksesonfinalo=== ^{<small>P</small>} = en [[penalo]]j <small> [[Foxborough]] ([[Bostono]]) 29-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | E1 || style="text-align: left;" | {{GermanioFB}} || style="width:3em;" | 1 (3) |- | D3 || style="text-align: left;" | ''' {{ParagvajoFB}} ''' || ''' 1 (4)^{<small>P</small>} ''' |} <small>[[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)]] 30-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | I1 || style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || style="width:3em;" | &nbsp; |- | F3 || style="text-align: left;" | {{SvedioFB}} || &nbsp; |} <small>[[Inglewood (Kalifornio)]] 28-a de junio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | A2 || style="text-align: left;" | {{SudafrikoFB}} || style="width:3em;" | 0 |- | B2 || style="text-align: left;" | '''{{KanadoFB}}''' || ''' 1 ''' |} <small>[[Guadalupe (Nuevo León)]] 29-a de junio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | F1 || style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}} || style="width:3em;" | |- | C2 || style="text-align: left;" | {{MarokoFB}} || |} <small> [[Toronto]] 2-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | K2 || style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || style="width:3em;" | |- | L2 || style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || |} <small>[[Inglewood (Kalifornio)]] 2-a de julio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | H1 || style="text-align: left;" | {{HispanioFB}} || style="width:3em;" | |- | J2 || style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || |} <small>[[Santa Clara (Kalifornio)]] 1-a de julio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | D1 || style="text-align: left;" | {{UsonoFB}} || style="width:3em;" | |- | B3 || style="text-align: left;" | {{Bosnio-Hercegovino}} || |} <small>[[Seattle]] 1-a de julio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | G1 || style="text-align: left;" | {{BelgioFB}} || style="width:3em;" | |- | I3 || style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || |} <small> [[Houston (Teksaso)]] 29-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | C1 || style="text-align: left;" | {{BraziloFB}} || style="width:3em;" | |- | F2 || style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || |} <small>[[Arlington (Teksaso)]] 30-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | E2 || style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}} || style="width:3em;" | |- | I2 || style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || |} <small>[[Meksik-Urbo]] 30-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | A1 || style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || style="width:3em;" | |- | E3 || style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || |} <small>[[Atlanta (Georgio)]] 1-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | L1 || style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || style="width:3em;" | |- | K3 || style="text-align: left;" | {{DR Kongo}} || |} <small> [[Miami Gardens]] ([[Florido]]) 3-a de julio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | J1 || style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || style="width:3em;" | |- | H2 || style="text-align: left;" | {{Kaboverdo}} || |} <small>[[Arlington (Teksaso)]] 3-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | D2 || style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}} || style="width:3em;" | |- | G2 || style="text-align: left;" | {{Egiptio}} || |} <small>[[Vankuvero]] 2-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | B1 || style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}} || style="width:3em;" | |- | J3 || style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || |} <small>[[Kansasurbo (Misurio)]] 3-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | K1 || style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || style="width:3em;" | |- | L3 || style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || |} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == <!--* [[Partoprenantaj teamoj al Futbala Mondpokalo 2026]] ne ekzistas --> * [[Futbala Mondpokalo]] * [[Stratinfana Mondpokalo]] {{Projektoj}} * [[FIFA]] * [[MSC World Europa]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Futbala Mondpokalo 2026], FIFA.com ({{en}}, {{es}}, {{fr}} kaj en sep pliaj lingvoj) {{Futbala Mondpokalo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Okazontaĵoj]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo 2026]] [[Kategorio:Futbalo en 2026]] [[Kategorio:Futbalo en Usono]] [[Kategorio:Futbalo en Kanado]] [[Kategorio:Futbalo en Meksiko]] 31qhhaqp2jxic32m6094zgdocg5199t 9417387 9417267 2026-06-30T09:16:31Z Aidas 3488 la maroka kaj brazila teamoj sukcesis 9417387 wikitext text/x-wiki {{parte futuro}} {{Informkesto futbala turniro | nomo = Monda Ĉampionado de Futbalo 2026 | aliaj_nomoj = | dosiero = [[Dosiero:{{#invoke:Wikidata|claim|P154}}|200ra]] | loko = {{Usono}}, {{Kanado}}, {{Meksiko}} | datoj = {{Dato|9|6|2026}}<br />ĝis {{Dato|19|7|2026}} | nombro de teamoj = | konfederacioj = <!-- Atentu ke konfederacioj aludas al la kontinentaj konfederacioj de FIFA, ne al naciaj asocioj --> | ejoj = | urboj = | ĉampiono = <!--{{}}--> | dua = <!--{{}}--> | tria = <!--{{}}--> | kvara = | ludoj = | goloj = | spektantoj = | golreĝo = | ludisto = | ĝisdatigita = }} [[Dosiero:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|eta|maldekstra|360ra|{{centre|La malferma ceremonio de la pokalo okazis ĉe la [[Stadiono Azteka]]}}]] La '''Futbala Mondpokalo 2026''' de [[Nordameriko]] ({{Lang-en|2026 FIFA World Cup}}, {{Lang-es|Copa Mundial de la FIFA}}) estos la dudek-dua eldono de la vira [[Futbala Mondpokalo]] organizita de [[FIFA]].<ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> Tiu ĉi eldono estas planita okazi de la [[9-a de junio]] [[2026]] ĝis la [[19-a de julio]] [[2026]] en [[Usono]], [[Kanado]] kaj [[Meksiko]], kiuj akiris la organizajn rajtojn la [[13-an de junio]] [[2010|2018]] ĉe la FIFA-Kongreso en [[Moskvo]]. Ĉi tio estas la unua fojo, ke Futbala Mondpokalo estas gastigata de pli ol du landoj, kaj la dua fojo de pli ol unu lando. La lasta fojo estis la [[Futbala Mondpokalo 2002]], kiu estis gastigita de [[Sud-Koreio]] kaj [[Japanio]]. Meksiko estas la unua lando, kiu gastigas tri Futbalajn Mondpokalojn, ankaŭ gastiginte la Futbalajn Mondpokalojn de [[Futbala Mondpokalo 1970|1970]] kaj [[Futbala Mondpokalo 1986|1986]]. Usono estas la sesa, kiu gastigas almenaŭ du eldonojn (post [[Futbala Mondpokalo 1994|1994]]), kaj Kanado gastigas unuafoje. La ĉampioneco estas la unua kiu prezentas 48 [[Nacia teamo|naciajn teamojn]], post kiam FIFA aprobis la vastigon de 32 teamoj,<ref>la 10-an de januaro 2017, la prezidanto de FIFA, [[Gianni Infantino]], anoncis pliigon de la nombro de partoprenantoj al 48.</ref> kun 12 grupoj de po kvar teamoj.<ref>{{cite web|last1=Johnson|first1=Dale|title=FIFA could abandon three-team groups for 2026 World Cup|url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4825387/fifa-could-abandon-three-team-groups-for-2026-world-cup|website=ESPN Soccer|publisher=[[ESPN]]|access-date=6a de februaro 2022|date=4an de decembro 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|publisher=[[FIFA]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref> Entute 104 matĉoj estas ludataj.<ref>{{cite news|last=Ziegler|first=Martyn|url=https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad|title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan|work=[[The Times]]|date=14a de marto 2023|access-date=14a de marto 2023}}</ref><ref>{{cite news|last1=Slater|first1=Matt|last2=Ornstein|first2=David|url=https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/|title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches|work=The Athletic|date=14-a de marto 2023|access-date=14-a de marto 2023}}</ref> [[dosiero:Trionda (cropped).jpg|eta|maldekstra|180ra|{{centre|la matĉopilko "Trionda"}}]] La 13-an de junio 2018, ĉe la kunveno de la 68a FIFA-Kongreso en Moskvo, antaŭ la Mondpokalo, oni decidis pri la loko de la turniro. La 17an de junio 2022, oni anoncis la urbojn, kie okazos la matĉoj de la Mondpokalo. La ludoj okazos en 16 urboj (Usono - 11, Meksiko - 3, Kanado - 2). La matĉoj de la Mondpokalo okazos en la jenaj urboj: [[Meksikurbo]], [[Gvadalaharo]] (antaŭurbo [[Zapopan]]), [[Monterejo]] ([[Guadalupe (Nuevo León)|Gvadalupo]]) (ĉiuj en Meksiko), [[Toronto]], [[Vankuvero]] (ambaŭ en Kanado), Nov-Jorko/Nov-Ĵerzejo ([[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)|East Rutherford]]), [[Filadelfio]], [[Bostono]] ([[Foxborough]]), [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Miamo]] ([[Miami Gardens]]), [[Houston]], [[Dallas]] ([[Arlington (Teksaso)|Arlington]]), [[Los-Anĝeleso]] ([[Inglewood (Kalifornio)|Inglewood]]), [[San-Franciska Golfa Areo]] ([[Santa Clara (Kalifornio)|Santa Clara]]), [[Kansasurbo]], [[Seatlo]] (ĉiuj en Usono). La fina turniro de la Mondpokalo okazas de la 11-a de junio ĝis la 19-a de julio 2026. Ekde la finalo de la Futbala Mondpokalo 2026, la grupa fazo konsistas el 12 grupoj de po kvar teamoj, kaj la unua- kaj dua-lokaj teamoj, same kiel la ok plej bonaj tria-lokaj teamoj, avancas al la finaloj. Nova fazo, la Rondo de 32, estis aldonita al la finaloj. Antaŭ la komenco de 2023, pluraj formataj opcioj implikantaj 40 aŭ 48 teamojn estis diskutitaj, inkluzive de 16 grupoj de tri teamoj.<ref name="heraldlive">{{Cite news|date=7a de oktobro 2016|title=New Fifa chief backs 48-team World Cup|publisher=HeraldLIVE|url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/|archive-date=10a de oktobro 2016|quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |date=2016-10-10 }}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news|last=Dunbar|first=Graham|date=23 de decembro 2016|title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams|url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html|archive-date=10a de januaro 2017|publisher=Yahoo! Sports|agency=[[Associated Press]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |date=2017-01-10 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Folgar|first=Abel|date=18a de majo 2023|title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark|url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark|archive-date=17a de junio 2023|access-date=17a de junio 2023|website=90MIN|language=en-GB}}</ref> La 18an de majo 2023, la oficiala turnira emblemo, desegnita de Lucio Buscardin, estis publikigita. En oktobro 2025, la matĉopilko {{Q|Q134304762}} estis montrita. == 48 teamoj, iliaj tranoktejoj kaj trejnejoj == {|class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ |- !teamo !tranoktejo !trejnejo |- | {{AlĝerioFB}} | ''The Oread Lawrence'', [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] | [[Universitato de Kansaso]], [[Lawrence (Kansaso)|Lawrence]], [[Kansaso]] |- | {{ArgentinoFB}} | ''Origin Kansas City Riverfront'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejna centro de [[Sporting Kansas City]], [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansasurbo]], [[Kansaso]] |- | {{AŭstralioFB}} | ''Claremont Hotel & Spa'', [[Berkelio (Kalifornio)|Berkelio]], [[Kalifornio]] | trejna centro de [[Oakland]] Roots (viroj) / Soul (inoj), [[Alameda (Kalifornio)|Alameda]], [[Kalifornio]] |- | {{AŭstrioFB}} | ''Bacara Resort'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | [[Universitato de Kalifornio en Santa Barbara]], [[Santa Barbara (Kalifornio)|Santa Barbara, Kalifornio]] |- | {{BelgioFB}} | ''Hyatt Regency Lake Washington'', [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] | klubo [[Seattle Sounders]], trejnejo kaj klubejo, [[Renton (Vaŝingtonio)|Renton]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{Flago|Bosnio kaj Hercegovino}} [[Bosnio kaj Hercegovino|Bosnio-Hercegovino]] | ''Asher Adams'', [[Sallaga Urbo]], [[Utaho]] | stadiono ''America First Field'' de [[Real Salt Lake]], Sandy, kantono Sallago, [[Utaho]] |- | {{BraziloFB}} | ''The Ridge'', Basking Ridge, [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | klubo [[New York Red Bulls]], trejnejo <small>''Columbia Park''</small>, Morristown, [[Kantono Morris (Nov-Ĵerzejo)|kantono Morris]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{KanadoFB}} | ''The Westin Bayshore'', [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] | futbaltrejnejo de [[Universitato de Brita Kolumbio]], [[Vankuvero]], [[Brita Kolumbio]] |- | {{Kaboverdo}} | ''Grand Hyatt Tampa Bay'', [[Tampo]], [[Florido]] | ''Waters Sportsplex'' |- | {{KolombioFB}} | ''Grand Fiesta Americana Country Club'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | akademio de la [[futbalklubo]] ''Atlas Fútbol Club'' en [[Gvadalaharo]] |- | {{KroatioFB}} | ''Hotel AKA Alexandria'', [[Alexandria (Virginio)|Alexandria]], [[Virginio]] | kristana mezlernejo ''Episcopal High School'' |- | {{KuracaoFB}} | ''Boca Raton [[Marriott International|Marriott]]'', [[Boca Raton]], [[kantono Palm Beach]], [[Florido]] | [[Florida Atlantika Universitato]] |- | {{ĈeĥioFB}} | ''[[Hilton Worldwide|Garden Inn]] Dallas-Arlington South'', [[Arlington (Teksaso)|Arlington]], [[Teksaso]] | stadiono de Mansfield, [[kantono Tarrant]], [[Teksaso]] |- | {{DR Kongo}} | ''Omni Houston Hotel'', [[Houston]], [[Teksaso]] | sporta parko de [[Houston]] |- | {{EkvadoroFB}} | ''Le Méridien Columbus'', [[Columbus (Ohio)|Columbus]], [[Ohio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[Columbus Crew]]'' |- | {{Egiptio}} | ''Northern Quest Resort'', [[Airway Heights (Vaŝingtonio)|Airway Heights]], [[Vaŝingtonio]] | [[universitato Gonzaga]], [[Spokane (Vaŝingtonio)|Spokane]], [[Vaŝingtonio]] |- | {{AnglioFB}} | ''The Inn at Meadowbrook'', Prairie Village, [[Kansaso]] | ''Swope Soccer Village'', [[Kansasurbo (Kansaso)|Kansas-urbo]], en la [[kantono Wyandotte]], [[Kansaso]] |- | {{FrancioFB}} | ''Four Seasons Hotel Boston'', [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] | [[universitato Bentley]], [[Waltham (Masaĉuseco)|Waltham, Masaĉuseco]] |- | {{GermanioFB}} | ''Graylyn'', [[Winston-Salem]], [[Norda Karolino]] | [[universitato Wake Forest]], [[Winston-Salem]] |- | {{GanaoFB}} | ''Providence Biltmore'', [[Providence (Rod-Insulo)|Providence]], [[Rod-Insulo]] | [[universitato Bryant]], [[Smithfield]], [[Rod-Insulo]] |- | {{Haitio}} | ''Sheraton'', [[Atlantic City]] (Atlantika urbo), [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Stockton]], ''Galloway'', [[kantono Atlantic]], [[Nov-Ĵerzejo]] |- | {{IranoFB}} | ''Tijuana [[Marriott International|Marriott]] Hotel'', [[Tijuana]], [[Malsupra Kalifornio]] | ''Club Tijuana Training Center'' |- | {{Irako}} | ''Greenbrier Resort'', White Sulphur Springs, [[kantono Greenbrier]], [[Okcidenta Virginio]] | ''The Greenbrier Sports Performance Centre'' |- | {{EburbordoFB}} | ''Hotel Du Pont'', [[Wilmington (Delavaro)|Wilmington]], [[Delavaro]] | [[stadiono]] de la futbalklubo [[Philadelphia Union]] |- | {{JapanioFB}} | ''Embassy Suites by [[Hilton Worldwide|Hilton]]'', [[Nashville]], [[Tenesio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Nashville SC'' |- | {{Jordanio}} | ''The Nines Hotel'', [[Portland]], [[Oregono]] | [[universitato de Portlando]] |- | {{MeksikoFB}} | ''Centro de Alto Rendimiento'', [[Meksik-Urbo]] | ''Centro de Alto Rendimiento'' |- | {{MarokoFB}} | hotelo ''[[Hilton Worldwide|Hilton]]'', ''Warren'', [[kantono Somerset (Nov-Ĵerzejo)|kantono Somerset]], [[Nov-Ĵerzejo]] | ''Pingry School'' |- | {{NederlandoFB}} | ''Cascade Hotel'', [[Kansasurbo (Misurio)|Kansasurbo]], [[Misurio]] | trejnejo de la [[virina futbalo|virina]] [[futbalklubo]] ''Kansas City Current'' |- | {{Nov-ZelandoFB}} | ''[[Hyatt]] Regency'', [[San-Diego]], [[Kalifornio]] | stadiono ''Torero'' de la [[universitato de San-Diego]] |- | {{NorvegioFB}} | ''Wyndham Grand Hotel'', [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]], [[Norda Karolino]] | [[universitato de Norda Karolino]] en [[Greensboro (Norda Karolino)|Greensboro]] |- | {{Panamo}} | ''Nottawasaga Inn Resort'', New Tecumseth, kantono Simcoe, [[Ontario]] | ''Nottawasaga Training Site'' |- | {{ParagvajoFB}} | ''Signia by [[Hilton]] San Jose'', [[San-Joseo (Kalifornio)|San-Joseo]], [[Kalifornio]] | ''Spartan Soccer Complex'' |- | {{PortugalioFB}} | ''Four Seasons Hotel'', [[kantono Palm Beach|Palm Beach]], [[Florido]] | ''Gardens North County District Park'' |- | {{KataroFB}} | ''Courtyard by [[Marriott International|Marriott]]'', Goleta, [[kantono Santa Barbara]], [[Kalifornio]] | ''Westmont College'', kristana universitato de [[liberalaj artoj|liberaj artoj]] en [[Santa Barbara]], Kalifornio |- | {{Sauda ArabioFB}} | ''Four Seasons'', [[Aŭstino|Austin]], [[kantono Travis]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Austin FC'' |- | {{SkotlandoFB}} | ''Renaissance Hotels'', [[Charlotte]], [[kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|kantono Mecklenburg]], [[Norda Karolino]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Charlotte FC'' |- | {{SenegaloFB}} | ''The Heldrich Hotel'', [[New Brunswick (Nov-Ĵerzejo)|New Brunswick]], [[Nov-Ĵerzejo]] | [[universitato Rutgers]], sa |- | {{SudafrikoFB}} | ''Camino Real Hotels'', [[Pachuca de Soto]], [[Hidalgo]] | ''Universidad del Fútbol y Ciencias del Deporte'' (futbala kaj sportscienca universitato), [[San Agustín Tlaxiaca]], antaŭurbo de [[Pachuca de Soto]] |- | {{Sud-KoreioFB}} | ''The Westin'', [[Gvadalaharo]], [[Ĥalisko]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Deportivo Guadalajara ("Chivas")'' |- | {{HispanioFB}} | ''The Read House Hotel'', [[Chattanooga (Tenesio)|Chattanooga]], [[Tenesio]] | ''Baylor School'', kolegioprepara privata lernejo en Chattanooga |- | {{SvedioFB}} | ''The Westin'', [[Frisco (Teksaso)|Frisco]], [[Teksaso]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''[[FC Dallas]]'' |- | {{SvislandoFB}} | ''Fairmont Grand Del Mar'', [[San Diego]], [[Kalifornio]] | ''San Diego Jewish Academy'' |- | {{TunizioFB}} | ''InterContinental'', [[San Pedro Garza García]], [[Nuevo León]] | trejnejo de la futbalklubo CF [[Monterrey]] ("Rayados") |- | {{TurkioFB}} | ''Courtyard Mesa'', [[Mesa (Arizono)|Mesa]], [[Arizono]] | ''Arizona Athletic Grounds'' |- | {{UsonoFB}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Irvine (Kalifornio)|Irvine]], [[Kantono Orange (Kalifornio)|kantono Orange]], [[Kalifornio]] | ''[[Kantono Orange (Kalifornio)|Orange County]] Great Park'' |- | {{UrugvajoFB}} | ''Fairmont Hotels and Resorts'', [[Playa del Carmen]], [[subŝtatoj de Meksiko|subŝtato]] [[Quintana Roo]] en la duoninsulo [[Jukatano]] | futbaltrenejo ''Mayakoba'' |- | {{Uzbekio}} | ''[[Marriott International|Marriott]]'', [[Atlanta (Georgio)|Atlanta]], [[Georgio]] | trejnejo de la [[futbalklubo]] ''Atlanta United'' |} ==Grupa fazo== <div style="column-count:2;column-gap:20px;column-width:20em"> ===Grupo A=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || 3:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Sud-KoreioFB}} || 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ĈeĥioFB}} || 2:3 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Sud-AfrikoFB}} || 1:3 || '''1''' |} ===Grupo B=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KanadoFB}}|| 7:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}}|| 5:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Bosnio kaj Hercegovino}}|| 2:5 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KataroFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo C=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{BraziloFB}}|| 4:1 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{MarokoFB}}|| 2:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SkotlandoFB}}|| 1:1 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Haitio<!-- FB -->}} || 0:4 || '''0''' |} ===Grupo D=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{UsonoFB}}|| 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{ParagvajoFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TurkioFB}} || 0:3 || '''0''' |} ===Grupo E=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{GermanioFB}}|| 9:2 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}}|| 2:2 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || 0:1 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{KuracaoFB}}|| 1:7 || '''1''' |} ===Grupo F=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}}|| 7:3 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || 6:2 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SvedioFB}}|| 6:6 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{TunizioFB}} || 1:9 || '''0''' |} ===Grupo G=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{Egiptio<!-- FB -->}}|| 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{IranoFB}}|| 2:2 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{BelgioFB}}|| 1:1 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Nov-ZelandoFB}} || 3:5 || '''1''' |} ===Grupo H=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{HispanioFB}}|| 4:0 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{UrugvajoFB}}|| 3:3 || '''2''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{Kaboverdo<!-- FB -->}}|| 2:2 || '''2''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Saud-ArabioFB}}|| 1:5 || '''1''' |} ===Grupo I=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || 6:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || 7:3 || '''6''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || 3:6 || '''0''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Irako<!-- FB -->}} || 1:7 || '''0''' |} ===Grupo J=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || 5:0 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || 3:3 || '''3''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || 2:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Jordanio<!-- FB -->}} || 2:5 || '''0''' |} ===Grupo K=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || 4:1 || '''6''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || 6:1 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{DR Kongo}} || 1:2 || '''1''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Uzbekio}} || 1:8 || '''0''' |} ===Grupo L=== {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- bgcolor="#eeeeee" ! colspan="2" | Teamo !! Goloj !! Poentoj |- style="background-color:#ccffcc;" | style="width:2em;" | 1|| style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || 4:2 || '''4''' |- style="background-color:#ccffcc;" | 2|| style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || 1:0 || '''4''' |- | 3|| style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || 3:4 || '''3''' |- | 4|| style="text-align: left;" | {{Panamo}} || 0:2 || '''0''' |} </div><div style="clear: both;"></div> == Finala fazo == La dek du grupgajnintoj kaj dualokuloj, kune kun la ok plej bonaj trialokaj teamoj, avancis al la finala fazo. La du duonfinaloj estos ludataj la 14-an de julio en [[Arlington (Teksaso)]] proksime de [[Dallas]] kaj la 15-an de julio en [[Atlanta (Georgio)]]. La trialoka finalo estas planita por la 18-a de julio en [[Miami Gardens]] ([[Florido]]) ĉe [[Miamo]]. La finalo la 19-an de julio okazos en [[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)]] lime de [[Nov-Jorko]]. ===Deksesonfinalo=== ^{<small>P</small>} = en [[penalo]]j <small> [[Foxborough]] ([[Bostono]]) 29-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | E1 || style="text-align: left;" | {{GermanioFB}} || style="width:3em;" | 1 (3) |- | D3 || style="text-align: left;" | ''' {{ParagvajoFB}} ''' || ''' 1 (4)^{<small>P</small>} ''' |} <small>[[East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)]] 30-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | I1 || style="text-align: left;" | {{FrancioFB}} || style="width:3em;" | &nbsp; |- | F3 || style="text-align: left;" | {{SvedioFB}} || &nbsp; |} <small>[[Inglewood (Kalifornio)]] 28-a de junio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | A2 || style="text-align: left;" | {{SudafrikoFB}} || style="width:3em;" | 0 |- | B2 || style="text-align: left;" | '''{{KanadoFB}}''' || ''' 1 ''' |} <small>[[Guadalupe (Nuevo León)]] 29-a de junio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | F1 || style="text-align: left;" | {{NederlandoFB}} || style="width:3em;" | 1 (2) |- | C2 || style="text-align: left;" | '''{{MarokoFB}}''' || '''1 (3)'''^{<small>P</small>} |} <small> [[Toronto]] 2-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | K2 || style="text-align: left;" | {{PortugalioFB}} || style="width:3em;" | |- | L2 || style="text-align: left;" | {{KroatioFB}} || |} <small>[[Inglewood (Kalifornio)]] 2-a de julio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | H1 || style="text-align: left;" | {{HispanioFB}} || style="width:3em;" | |- | J2 || style="text-align: left;" | {{AŭstrioFB}} || |} <small>[[Santa Clara (Kalifornio)]] 1-a de julio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | D1 || style="text-align: left;" | {{UsonoFB}} || style="width:3em;" | |- | B3 || style="text-align: left;" | {{Bosnio-Hercegovino}} || |} <small>[[Seattle]] 1-a de julio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | G1 || style="text-align: left;" | {{BelgioFB}} || style="width:3em;" | |- | I3 || style="text-align: left;" | {{SenegaloFB}} || |} <small> [[Houston (Teksaso)]] 29-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | C1 || style="text-align: left;" | {{BraziloFB}} || style="width:3em;" | ''' 2 ''' |- | F2 || style="text-align: left;" | {{JapanioFB}} || 1 |} <small>[[Arlington (Teksaso)]] 30-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | E2 || style="text-align: left;" | {{Ebur-BordoFB}} || style="width:3em;" | |- | I2 || style="text-align: left;" | {{NorvegioFB}} || |} <small>[[Meksik-Urbo]] 30-a de junio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | A1 || style="text-align: left;" | {{MeksikoFB}} || style="width:3em;" | |- | E3 || style="text-align: left;" | {{EkvadoroFB}} || |} <small>[[Atlanta (Georgio)]] 1-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | L1 || style="text-align: left;" | {{AnglioFB}} || style="width:3em;" | |- | K3 || style="text-align: left;" | {{DR Kongo}} || |} <small> [[Miami Gardens]] ([[Florido]]) 3-a de julio </small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | J1 || style="text-align: left;" | {{ArgentinoFB}} || style="width:3em;" | |- | H2 || style="text-align: left;" | {{Kaboverdo}} || |} <small>[[Arlington (Teksaso)]] 3-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | D2 || style="text-align: left;" | {{AŭstralioFB}} || style="width:3em;" | |- | G2 || style="text-align: left;" | {{Egiptio}} || |} <small>[[Vankuvero]] 2-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | B1 || style="text-align: left;" | {{SvislandoFB}} || style="width:3em;" | |- | J3 || style="text-align: left;" | {{AlĝerioFB}} || |} <small>[[Kansasurbo (Misurio)]] 3-a de julio</small> {| class="wikitable" style="width:350px; text-align: center;" |- | style="width:2em;" | K1 || style="text-align: left;" | {{KolombioFB}} || style="width:3em;" | |- | L3 || style="text-align: left;" | {{GanaoFB}} || |} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == <!--* [[Partoprenantaj teamoj al Futbala Mondpokalo 2026]] ne ekzistas --> * [[Futbala Mondpokalo]] * [[Stratinfana Mondpokalo]] {{Projektoj}} * [[FIFA]] * [[MSC World Europa]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Futbala Mondpokalo 2026], FIFA.com ({{en}}, {{es}}, {{fr}} kaj en sep pliaj lingvoj) {{Futbala Mondpokalo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Okazontaĵoj]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo]] [[Kategorio:Futbala Mondpokalo 2026]] [[Kategorio:Futbalo en 2026]] [[Kategorio:Futbalo en Usono]] [[Kategorio:Futbalo en Kanado]] [[Kategorio:Futbalo en Meksiko]] 284khl533qm6ettcuijyhoutnbbdw7j 0 930318 9416994 9262698 2026-06-29T14:15:41Z RG72 11847 9416994 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = |lando = Rusio |situo = [[Tjumeno]] |establita = |speco = |gvidanto = |nombro de studentoj={{formatnum:}} |nombro de kunlaborantoj={{formatnum:}} |regiono-ISO = RU-TYU |situo sur mapo=Tjumeno (urba areo) |situo sur mapo2=Centra Tjumeno |zomo = 13 |retejo = |tipo1 = reliefo }} La '''Tjumena Ŝtata Universitato''' ({{l-ru|Тюменский государственный университет|t=Tjumenskij Gosudarstvennij Universitet}}, akronime '''TjumŜU''') estas la unua universitato en la [[Tjumena provinco]], malfermita en 1930. Ĝi havas sidejon en [[Tjumeno]]. == Historio == La universitato estis establita la {{daton|1|1|1973}} surbaze de la Tjumena Pedagogia Instituto<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 96.</ref>. == Ĉefsidejo == Ekde 1962 la ĉefsidejo troviĝas ĉe [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]] en Tjumeno, en kvaretaĝa konstruaĵo N 9, finkonstruita en [[1962]]<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 188.</ref>. En [[2005]] oni anoncis konstruadon de la nova, 11-etaĝa ĉefsidejo en la placo de la Batalantoj de la Revolucio, sed tio ne okazis, inkluzive pro kontraŭstaro de la urbanoj<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 119.</ref>. En [[januaro 2021]] oni anoncis ke la universitata sidejo estos detruita kiel tro kaduka kaj sur ĝia loko en [[2023]] aperos nova kvinetaĝa sidejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | titolo = Главный корпус Тюменского госуниверситета решено снести | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210306041315/https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | arkivdato = 2021-03-06 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | titolo = В ТюмГУ рассказали, каким будет новый корпус на улице Республики | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210203105421/https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | arkivdato = 2021-02-03 | citaĵo = }}</ref>. Por tio oni decidis detrui konstruaĵon de la eksa distrikta lernejo (N 9/1), konstruitan en 1853<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | titolo = Будущая головная боль ТюмГУ? Что не так со сносом бывшего уездного училища | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артур Галиев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-02-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210218020125/https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | arkivdato = 2021-02-18 | citaĵo = }}</ref>. Tio kaŭzis indignon de urbanoj, kreintaj protestan peticion<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | titolo = Не допустите сноса исторического здания уездного училища в центре Тюмени! | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Change.org]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20211204163113/https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | arkivdato = 2021-12-04 | citaĵo = }}</ref>. Tamen komence de [[septembro 2021]] la konstruaĵo estis komplete detruita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | titolo = Останутся только щепки. Как сносят 168-летнее здание в Тюмени, которое не признали историческим | titolo-aldono = На его месте построят новый корпус ТюмГУ | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Радик Енчу | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-08-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210830171625/https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | arkivdato = 2021-08-30 | citaĵo = }}</ref>. == Fakoj == Nuntempe, TjumŜU konsistas el 15 specialigitaj fakultatoj. En ĝi laboras pli ol {{unuo|2000}} instruistoj kaj esploristoj, kaj studas pli ol {{unuo|27000}} studentoj, el kiuj pli ol {{unuo|1900}} estas [[Internacia studento|eksterlandanoj]].<ref name="TSU"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="227">[https://www.utmn.ru/en/about/about-tyumen-state-university/ "About Tyumen State University"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="228">''Tyumen State University''<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="229"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">5 October</span> 2016</span>.</span></cite></ref> La universitato trejnas kvalifikitajn specialistojn en 175 kampoj. TjumŜU ofertas diversajn studajn eblojn: plentempaj, parttempaj, distanca lernado, magistraj, bakalaŭraj, postbakalaŭraj, doktoraj, altnivelaj trejnadoj kaj duagradaj programoj. Ekde 2015 la universitato partoprenas en Projekto 5-100, programo por plibonigi la internacian konkurencivon de rusiaj altlernejoj inter la ĉefaj esplor- kaj edukcentroj de la mondo.<ref name="5-100"><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | titolo = Проект 5-100 дал новый импульс развития ТюмГУ | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-04-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Rossijskaja Gazeta]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210927190920/https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | arkivdato = 2021-09-27 | citaĵo = }}</ref> == Estraro == La aktuala rektoro estas Ivan Romanĉuk, kandidato pri juraj sciencoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/i.s.romanchuk/ | titolo = Романчук Иван Сергеевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumena Ŝtata Universitato | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260210042541/https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/ | arkivdato = 2026-02-10 | citaĵo = }}</ref>. Lia antaŭulo Valerij Falkov okupis tiun postenon ekde 2013 kaj en [[januaro 2020]] estis nomumita Ministro pri Scienco kaj Alteduko de Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | titolo = Фальков Валерий Николаевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ministerio pri scienco kaj altedukado de Rusio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210124030831/https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | arkivdato = 2021-01-24 | citaĵo = }}</ref>. == Rangolistoj == En [[januaro 2026]] la universitato estis rangigita je la ''Webometrics Ranking of World Universities'' ^{[[:en:Webometrics Ranking of World Universities|en]]} kiel {{unuo|2585}}-a en la mondo kaj 41-a en Rusio (en 2015 ĝi estis la 4387-a kaj 78-a respektive)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | titolo = Tyumen State University Тюменский государственный университет Ranking January 2026 – Webometrics Global Position | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260112053106/https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | arkivdato = 2026-01-12 | citaĵo = }}</ref> kaj #1401+ en ''QS World University Rankings'' ^{[[:en:QS World University Rankings|en]]}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | titolo = University of Tyumen | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260620223500/https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | arkivdato = 2026-06-20 | citaĵo = }}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tjumeno]] [[Kategorio:Universitatoj en Rusio]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] aitb2isxd1lsjtxgg1almw4tlgoxbnv 9417063 9416994 2026-06-29T15:35:35Z RG72 11847 9417063 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = |lando = Rusio |situo = [[Tjumeno]] |establita = |speco = |gvidanto = |nombro de studentoj={{formatnum:}} |nombro de kunlaborantoj={{formatnum:}} |regiono-ISO = RU-TYU |situo sur mapo=Tjumeno (urba areo) |situo sur mapo2=Centra Tjumeno |zomo = 13 |retejo = |tipo1 = reliefo }} La '''Tjumena Ŝtata Universitato''' ({{l-ru|Тюменский государственный университет|t=Tjumenskij Gosudarstvennij Universitet}}, akronime '''TjumŜU''') estas la unua universitato en la [[Tjumena provinco]], malfermita en 1930. Ĝi havas sidejon en [[Tjumeno]]. == Historio == La universitato estis establita la {{daton|1|1|1973}} surbaze de la Tjumena Pedagogia Instituto<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 96.</ref>. == Ĉefsidejo == Ekde 1962 la ĉefsidejo troviĝas ĉe [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]] en Tjumeno, en kvaretaĝa konstruaĵo N 9, finkonstruita en [[1962]]<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 188.</ref>. En [[2005]] oni anoncis konstruadon de la nova, 11-etaĝa ĉefsidejo en la placo de la Batalantoj de la Revolucio, sed tio ne okazis, inkluzive pro kontraŭstaro de la urbanoj<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 119.</ref>. En [[januaro 2021]] oni anoncis ke la universitata sidejo estos detruita kiel tro kaduka kaj sur ĝia loko en [[2023]] aperos nova kvinetaĝa sidejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | titolo = Главный корпус Тюменского госуниверситета решено снести | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210306041315/https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | arkivdato = 2021-03-06 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | titolo = В ТюмГУ рассказали, каким будет новый корпус на улице Республики | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210203105421/https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | arkivdato = 2021-02-03 | citaĵo = }}</ref>. Por tio oni decidis detrui konstruaĵon de la eksa distrikta lernejo (N 9/1), konstruitan en 1853<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | titolo = Будущая головная боль ТюмГУ? Что не так со сносом бывшего уездного училища | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артур Галиев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-02-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210218020125/https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | arkivdato = 2021-02-18 | citaĵo = }}</ref>. Tio kaŭzis indignon de urbanoj, kreintaj protestan peticion<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | titolo = Не допустите сноса исторического здания уездного училища в центре Тюмени! | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Change.org]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20211204163113/https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | arkivdato = 2021-12-04 | citaĵo = }}</ref>. Tamen komence de [[septembro 2021]] la konstruaĵo estis komplete detruita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | titolo = Останутся только щепки. Как сносят 168-летнее здание в Тюмени, которое не признали историческим | titolo-aldono = На его месте построят новый корпус ТюмГУ | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Радик Енчу | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-08-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210830171625/https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | arkivdato = 2021-08-30 | citaĵo = }}</ref>. La nova ĉefsidejo kiel arkitektura koncepto estis dezajnita de instituto ''Tjumengraĵdanprojekt'' (''Tjumencivildezajnado''; Tjumeno). La internajn ejojn dezajnis en 2018–2019 kompanio ''Narodnij Arĥitektor'' (Popola Arkitekto; Moskvo): arkitektoj Aleksej Kurkov, Anton Ladigin ({{l-ru|Антон Ладыгин}}), Dmitrij Selivoĥin ka. En 2023–2024 la dezajno estis modifita, ĉar la universitato transiris al nova modelo de instruado, kadre de kiu ĉiu studento havas personan studotrajektorion. La sidejo havas areon {{unuo|33000|m|2}} kaj estas destinita por {{unuo|3000}} studentoj. Ĝi enhavas 19 lekciejojn, 36 lernoĉambrojn, 14 komputikajn klasojn, 12 kunlaborejojn, 2 ekspoziciejojn, kantinon, bufedon, kafejon, konferencejon je 506 sidlokoj, suveniran butikon, subteran parkumejon je 130 aŭtoj kaj atriumon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://archi.ru/russia/100751/interer-dlya-novogo-formata-obrazovaniya | titolo = Интерьер для нового формата образования | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-06-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Narodnij Arĥitektor | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20250702010343/https://archi.ru/russia/100751/interer-dlya-novogo-formata-obrazovaniya | arkivdato = 2025-07-02 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://archi.ru/projects/russia/19932/tyumgu-interer-novogo-tekhnologicheskogo-korpusa | titolo = ТюмГУ. Новый технологический корпус | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Narodnij Arĥitektor | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = ТюмГУ. Интерьер нового технологического корпуса | arkivdato = 2026-06-29 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|28|12|2024}} la sidejo estis oficiale akceptita de konstrua komisiono<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tass.ru/obschestvo/22791821 | titolo = Новая площадь учебно-лабораторного корпуса составила более 33 тыс. кв. м | titolo-aldono = Новый корпус Тюменского госуниверситета ввели в эксплуатацию | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-12-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[TASS]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20250105043523/https://tass.ru/obschestvo/22791821 | arkivdato = 2025-05-13 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|10|3|2025}} tie komenciĝis lecionoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | titolo = Занятия в новом корпусе ТюмГУ начнутся с 10 марта | titolo-aldono = Студентов просят следить за обновлениями в расписании | alirdato = 2026-09-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артемий Романов | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-03-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260509211218/https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | arkivdato = 2026-05-09 | citaĵo = }}</ref>. == Fakoj == Nuntempe, TjumŜU konsistas el 15 specialigitaj fakultatoj. En ĝi laboras pli ol {{unuo|2000}} instruistoj kaj esploristoj, kaj studas pli ol {{unuo|27000}} studentoj, el kiuj pli ol {{unuo|1900}} estas [[Internacia studento|eksterlandanoj]].<ref name="TSU"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="227">[https://www.utmn.ru/en/about/about-tyumen-state-university/ "About Tyumen State University"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="228">''Tyumen State University''<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="229"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">5 October</span> 2016</span>.</span></cite></ref> La universitato trejnas kvalifikitajn specialistojn en 175 kampoj. TjumŜU ofertas diversajn studajn eblojn: plentempaj, parttempaj, distanca lernado, magistraj, bakalaŭraj, postbakalaŭraj, doktoraj, altnivelaj trejnadoj kaj duagradaj programoj. Ekde 2015 la universitato partoprenas en Projekto 5-100, programo por plibonigi la internacian konkurencivon de rusiaj altlernejoj inter la ĉefaj esplor- kaj edukcentroj de la mondo.<ref name="5-100"><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | titolo = Проект 5-100 дал новый импульс развития ТюмГУ | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-04-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Rossijskaja Gazeta]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210927190920/https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | arkivdato = 2021-09-27 | citaĵo = }}</ref> == Estraro == La aktuala rektoro estas Ivan Romanĉuk, kandidato pri juraj sciencoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/i.s.romanchuk/ | titolo = Романчук Иван Сергеевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumena Ŝtata Universitato | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260210042541/https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/ | arkivdato = 2026-02-10 | citaĵo = }}</ref>. Lia antaŭulo Valerij Falkov okupis tiun postenon ekde 2013 kaj en [[januaro 2020]] estis nomumita Ministro pri Scienco kaj Alteduko de Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | titolo = Фальков Валерий Николаевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ministerio pri scienco kaj altedukado de Rusio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210124030831/https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | arkivdato = 2021-01-24 | citaĵo = }}</ref>. == Rangolistoj == En [[januaro 2026]] la universitato estis rangigita je la ''Webometrics Ranking of World Universities'' ^{[[:en:Webometrics Ranking of World Universities|en]]} kiel {{unuo|2585}}-a en la mondo kaj 41-a en Rusio (en 2015 ĝi estis la 4387-a kaj 78-a respektive)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | titolo = Tyumen State University Тюменский государственный университет Ranking January 2026 – Webometrics Global Position | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260112053106/https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | arkivdato = 2026-01-12 | citaĵo = }}</ref> kaj #1401+ en ''QS World University Rankings'' ^{[[:en:QS World University Rankings|en]]}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | titolo = University of Tyumen | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260620223500/https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | arkivdato = 2026-06-20 | citaĵo = }}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tjumeno]] [[Kategorio:Universitatoj en Rusio]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] heak028akj6wqcqwe0tjpoan3ipm79h 9417294 9417063 2026-06-30T05:12:35Z RG72 11847 /* Ĉefsidejo */ 9417294 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = |lando = Rusio |situo = [[Tjumeno]] |establita = |speco = |gvidanto = |nombro de studentoj={{formatnum:}} |nombro de kunlaborantoj={{formatnum:}} |regiono-ISO = RU-TYU |situo sur mapo=Tjumeno (urba areo) |situo sur mapo2=Centra Tjumeno |zomo = 13 |retejo = |tipo1 = reliefo }} La '''Tjumena Ŝtata Universitato''' ({{l-ru|Тюменский государственный университет|t=Tjumenskij Gosudarstvennij Universitet}}, akronime '''TjumŜU''') estas la unua universitato en la [[Tjumena provinco]], malfermita en 1930. Ĝi havas sidejon en [[Tjumeno]]. == Historio == La universitato estis establita la {{daton|1|1|1973}} surbaze de la Tjumena Pedagogia Instituto<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 96.</ref>. == Ĉefsidejo == Ekde 1962 la ĉefsidejo troviĝas ĉe [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]] en Tjumeno, en kvaretaĝa konstruaĵo N 9, finkonstruita en [[1962]]<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 188.</ref>. En [[2005]] oni anoncis konstruadon de la nova, 11-etaĝa ĉefsidejo en la placo de la Batalantoj de la Revolucio, sed tio ne okazis, inkluzive pro kontraŭstaro de la urbanoj<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 119.</ref>. En [[januaro 2021]] oni anoncis ke la universitata sidejo estos detruita kiel tro kaduka kaj sur ĝia loko en [[2023]] aperos nova kvinetaĝa sidejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | titolo = Главный корпус Тюменского госуниверситета решено снести | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210306041315/https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | arkivdato = 2021-03-06 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | titolo = В ТюмГУ рассказали, каким будет новый корпус на улице Республики | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210203105421/https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | arkivdato = 2021-02-03 | citaĵo = }}</ref>. Por tio oni decidis detrui konstruaĵon de la eksa distrikta lernejo (N 9/1), konstruitan en 1853<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | titolo = Будущая головная боль ТюмГУ? Что не так со сносом бывшего уездного училища | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артур Галиев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-02-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210218020125/https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | arkivdato = 2021-02-18 | citaĵo = }}</ref>. Tio kaŭzis indignon de urbanoj, kreintaj protestan peticion<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | titolo = Не допустите сноса исторического здания уездного училища в центре Тюмени! | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Change.org]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20211204163113/https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | arkivdato = 2021-12-04 | citaĵo = }}</ref>. Tamen komence de [[septembro 2021]] la konstruaĵo estis komplete detruita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | titolo = Останутся только щепки. Как сносят 168-летнее здание в Тюмени, которое не признали историческим | titolo-aldono = На его месте построят новый корпус ТюмГУ | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Радик Енчу | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-08-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210830171625/https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | arkivdato = 2021-08-30 | citaĵo = }}</ref>. La nova ĉefsidejo kiel arkitektura koncepto estis dezajnita de instituto ''Tjumengraĵdanprojekt'' (''Tjumencivildezajnado''; Tjumeno), parto de la kompanio "Mostostroj-11", konstruinta la ejon. La internajn ejojn dezajnis en 2018–2019 kompanio ''Narodnij Arĥitektor'' (Popola Arkitekto; Moskvo): arkitektoj Aleksej Kurkov, Anton Ladigin ({{l-ru|Антон Ладыгин}}), Dmitrij Selivoĥin ka. En 2023–2024 la dezajno estis modifita, ĉar la universitato transiris al nova modelo de instruado, kadre de kiu ĉiu studento havas personan studotrajektorion. La sidejo havas areon {{unuo|33000|m|2}} kaj estas destinita por {{unuo|3000}} studentoj. Ĝi enhavas 19 lekciejojn, 36 lernoĉambrojn, 14 komputikajn klasojn, 12 kunlaborejojn, 2 ekspoziciejojn, kantinon, bufedon, kafejon, konferencejon je 506 sidlokoj, suveniran butikon, subteran parkumejon je 130 aŭtoj kaj atriumon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://archi.ru/russia/100751/interer-dlya-novogo-formata-obrazovaniya | titolo = Интерьер для нового формата образования | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-06-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Narodnij Arĥitektor | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20250702010343/https://archi.ru/russia/100751/interer-dlya-novogo-formata-obrazovaniya | arkivdato = 2025-07-02 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://archi.ru/projects/russia/19932/tyumgu-interer-novogo-tekhnologicheskogo-korpusa | titolo = ТюмГУ. Новый технологический корпус | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Narodnij Arĥitektor | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = ТюмГУ. Интерьер нового технологического корпуса | arkivdato = 2026-06-29 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|28|12|2024}} la sidejo estis oficiale akceptita de konstrua komisiono<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tass.ru/obschestvo/22791821 | titolo = Новая площадь учебно-лабораторного корпуса составила более 33 тыс. кв. м | titolo-aldono = Новый корпус Тюменского госуниверситета ввели в эксплуатацию | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-12-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[TASS]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20250105043523/https://tass.ru/obschestvo/22791821 | arkivdato = 2025-05-13 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|10|3|2025}} tie komenciĝis lecionoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | titolo = Занятия в новом корпусе ТюмГУ начнутся с 10 марта | titolo-aldono = Студентов просят следить за обновлениями в расписании | alirdato = 2026-09-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артемий Романов | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-03-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260509211218/https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | arkivdato = 2026-05-09 | citaĵo = }}</ref>. == Fakoj == Nuntempe, TjumŜU konsistas el 15 specialigitaj fakultatoj. En ĝi laboras pli ol {{unuo|2000}} instruistoj kaj esploristoj, kaj studas pli ol {{unuo|27000}} studentoj, el kiuj pli ol {{unuo|1900}} estas [[Internacia studento|eksterlandanoj]].<ref name="TSU"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="227">[https://www.utmn.ru/en/about/about-tyumen-state-university/ "About Tyumen State University"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="228">''Tyumen State University''<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="229"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">5 October</span> 2016</span>.</span></cite></ref> La universitato trejnas kvalifikitajn specialistojn en 175 kampoj. TjumŜU ofertas diversajn studajn eblojn: plentempaj, parttempaj, distanca lernado, magistraj, bakalaŭraj, postbakalaŭraj, doktoraj, altnivelaj trejnadoj kaj duagradaj programoj. Ekde 2015 la universitato partoprenas en Projekto 5-100, programo por plibonigi la internacian konkurencivon de rusiaj altlernejoj inter la ĉefaj esplor- kaj edukcentroj de la mondo.<ref name="5-100"><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | titolo = Проект 5-100 дал новый импульс развития ТюмГУ | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-04-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Rossijskaja Gazeta]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210927190920/https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | arkivdato = 2021-09-27 | citaĵo = }}</ref> == Estraro == La aktuala rektoro estas Ivan Romanĉuk, kandidato pri juraj sciencoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/i.s.romanchuk/ | titolo = Романчук Иван Сергеевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumena Ŝtata Universitato | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260210042541/https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/ | arkivdato = 2026-02-10 | citaĵo = }}</ref>. Lia antaŭulo Valerij Falkov okupis tiun postenon ekde 2013 kaj en [[januaro 2020]] estis nomumita Ministro pri Scienco kaj Alteduko de Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | titolo = Фальков Валерий Николаевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ministerio pri scienco kaj altedukado de Rusio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210124030831/https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | arkivdato = 2021-01-24 | citaĵo = }}</ref>. == Rangolistoj == En [[januaro 2026]] la universitato estis rangigita je la ''Webometrics Ranking of World Universities'' ^{[[:en:Webometrics Ranking of World Universities|en]]} kiel {{unuo|2585}}-a en la mondo kaj 41-a en Rusio (en 2015 ĝi estis la 4387-a kaj 78-a respektive)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | titolo = Tyumen State University Тюменский государственный университет Ranking January 2026 – Webometrics Global Position | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260112053106/https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | arkivdato = 2026-01-12 | citaĵo = }}</ref> kaj #1401+ en ''QS World University Rankings'' ^{[[:en:QS World University Rankings|en]]}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | titolo = University of Tyumen | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260620223500/https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | arkivdato = 2026-06-20 | citaĵo = }}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tjumeno]] [[Kategorio:Universitatoj en Rusio]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] n2zu9vwhl12h5rqzyui9bzwkmln7rgn 9417295 9417294 2026-06-30T05:12:55Z RG72 11847 /* Referencoj */ 9417295 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = |lando = Rusio |situo = [[Tjumeno]] |establita = |speco = |gvidanto = |nombro de studentoj={{formatnum:}} |nombro de kunlaborantoj={{formatnum:}} |regiono-ISO = RU-TYU |situo sur mapo=Tjumeno (urba areo) |situo sur mapo2=Centra Tjumeno |zomo = 13 |retejo = |tipo1 = reliefo }} La '''Tjumena Ŝtata Universitato''' ({{l-ru|Тюменский государственный университет|t=Tjumenskij Gosudarstvennij Universitet}}, akronime '''TjumŜU''') estas la unua universitato en la [[Tjumena provinco]], malfermita en 1930. Ĝi havas sidejon en [[Tjumeno]]. == Historio == La universitato estis establita la {{daton|1|1|1973}} surbaze de la Tjumena Pedagogia Instituto<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 96.</ref>. == Ĉefsidejo == Ekde 1962 la ĉefsidejo troviĝas ĉe [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]] en Tjumeno, en kvaretaĝa konstruaĵo N 9, finkonstruita en [[1962]]<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 188.</ref>. En [[2005]] oni anoncis konstruadon de la nova, 11-etaĝa ĉefsidejo en la placo de la Batalantoj de la Revolucio, sed tio ne okazis, inkluzive pro kontraŭstaro de la urbanoj<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 119.</ref>. En [[januaro 2021]] oni anoncis ke la universitata sidejo estos detruita kiel tro kaduka kaj sur ĝia loko en [[2023]] aperos nova kvinetaĝa sidejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | titolo = Главный корпус Тюменского госуниверситета решено снести | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210306041315/https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | arkivdato = 2021-03-06 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | titolo = В ТюмГУ рассказали, каким будет новый корпус на улице Республики | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210203105421/https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | arkivdato = 2021-02-03 | citaĵo = }}</ref>. Por tio oni decidis detrui konstruaĵon de la eksa distrikta lernejo (N 9/1), konstruitan en 1853<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | titolo = Будущая головная боль ТюмГУ? Что не так со сносом бывшего уездного училища | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артур Галиев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-02-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210218020125/https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | arkivdato = 2021-02-18 | citaĵo = }}</ref>. Tio kaŭzis indignon de urbanoj, kreintaj protestan peticion<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | titolo = Не допустите сноса исторического здания уездного училища в центре Тюмени! | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Change.org]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20211204163113/https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | arkivdato = 2021-12-04 | citaĵo = }}</ref>. Tamen komence de [[septembro 2021]] la konstruaĵo estis komplete detruita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | titolo = Останутся только щепки. Как сносят 168-летнее здание в Тюмени, которое не признали историческим | titolo-aldono = На его месте построят новый корпус ТюмГУ | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Радик Енчу | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-08-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210830171625/https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | arkivdato = 2021-08-30 | citaĵo = }}</ref>. La nova ĉefsidejo kiel arkitektura koncepto estis dezajnita de instituto ''Tjumengraĵdanprojekt'' (''Tjumencivildezajnado''; Tjumeno), parto de la kompanio "Mostostroj-11", konstruinta la ejon. La internajn ejojn dezajnis en 2018–2019 kompanio ''Narodnij Arĥitektor'' (Popola Arkitekto; Moskvo): arkitektoj Aleksej Kurkov, Anton Ladigin ({{l-ru|Антон Ладыгин}}), Dmitrij Selivoĥin ka. En 2023–2024 la dezajno estis modifita, ĉar la universitato transiris al nova modelo de instruado, kadre de kiu ĉiu studento havas personan studotrajektorion. La sidejo havas areon {{unuo|33000|m|2}} kaj estas destinita por {{unuo|3000}} studentoj. Ĝi enhavas 19 lekciejojn, 36 lernoĉambrojn, 14 komputikajn klasojn, 12 kunlaborejojn, 2 ekspoziciejojn, kantinon, bufedon, kafejon, konferencejon je 506 sidlokoj, suveniran butikon, subteran parkumejon je 130 aŭtoj kaj atriumon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://archi.ru/russia/100751/interer-dlya-novogo-formata-obrazovaniya | titolo = Интерьер для нового формата образования | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-06-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Narodnij Arĥitektor | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20250702010343/https://archi.ru/russia/100751/interer-dlya-novogo-formata-obrazovaniya | arkivdato = 2025-07-02 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://archi.ru/projects/russia/19932/tyumgu-interer-novogo-tekhnologicheskogo-korpusa | titolo = ТюмГУ. Новый технологический корпус | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Narodnij Arĥitektor | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = ТюмГУ. Интерьер нового технологического корпуса | arkivdato = 2026-06-29 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|28|12|2024}} la sidejo estis oficiale akceptita de konstrua komisiono<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tass.ru/obschestvo/22791821 | titolo = Новая площадь учебно-лабораторного корпуса составила более 33 тыс. кв. м | titolo-aldono = Новый корпус Тюменского госуниверситета ввели в эксплуатацию | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-12-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[TASS]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20250105043523/https://tass.ru/obschestvo/22791821 | arkivdato = 2025-05-13 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|10|3|2025}} tie komenciĝis lecionoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | titolo = Занятия в новом корпусе ТюмГУ начнутся с 10 марта | titolo-aldono = Студентов просят следить за обновлениями в расписании | alirdato = 2026-09-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артемий Романов | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-03-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260509211218/https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | arkivdato = 2026-05-09 | citaĵo = }}</ref>. == Fakoj == Nuntempe, TjumŜU konsistas el 15 specialigitaj fakultatoj. En ĝi laboras pli ol {{unuo|2000}} instruistoj kaj esploristoj, kaj studas pli ol {{unuo|27000}} studentoj, el kiuj pli ol {{unuo|1900}} estas [[Internacia studento|eksterlandanoj]].<ref name="TSU"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="227">[https://www.utmn.ru/en/about/about-tyumen-state-university/ "About Tyumen State University"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="228">''Tyumen State University''<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="229"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">5 October</span> 2016</span>.</span></cite></ref> La universitato trejnas kvalifikitajn specialistojn en 175 kampoj. TjumŜU ofertas diversajn studajn eblojn: plentempaj, parttempaj, distanca lernado, magistraj, bakalaŭraj, postbakalaŭraj, doktoraj, altnivelaj trejnadoj kaj duagradaj programoj. Ekde 2015 la universitato partoprenas en Projekto 5-100, programo por plibonigi la internacian konkurencivon de rusiaj altlernejoj inter la ĉefaj esplor- kaj edukcentroj de la mondo.<ref name="5-100"><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | titolo = Проект 5-100 дал новый импульс развития ТюмГУ | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-04-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Rossijskaja Gazeta]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210927190920/https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | arkivdato = 2021-09-27 | citaĵo = }}</ref> == Estraro == La aktuala rektoro estas Ivan Romanĉuk, kandidato pri juraj sciencoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/i.s.romanchuk/ | titolo = Романчук Иван Сергеевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumena Ŝtata Universitato | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260210042541/https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/ | arkivdato = 2026-02-10 | citaĵo = }}</ref>. Lia antaŭulo Valerij Falkov okupis tiun postenon ekde 2013 kaj en [[januaro 2020]] estis nomumita Ministro pri Scienco kaj Alteduko de Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | titolo = Фальков Валерий Николаевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ministerio pri scienco kaj altedukado de Rusio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210124030831/https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | arkivdato = 2021-01-24 | citaĵo = }}</ref>. == Rangolistoj == En [[januaro 2026]] la universitato estis rangigita je la ''Webometrics Ranking of World Universities'' ^{[[:en:Webometrics Ranking of World Universities|en]]} kiel {{unuo|2585}}-a en la mondo kaj 41-a en Rusio (en 2015 ĝi estis la 4387-a kaj 78-a respektive)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | titolo = Tyumen State University Тюменский государственный университет Ranking January 2026 – Webometrics Global Position | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260112053106/https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | arkivdato = 2026-01-12 | citaĵo = }}</ref> kaj #1401+ en ''QS World University Rankings'' ^{[[:en:QS World University Rankings|en]]}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | titolo = University of Tyumen | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260620223500/https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | arkivdato = 2026-06-20 | citaĵo = }}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tjumeno]] [[Kategorio:Universitatoj en Rusio]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] sgwuf4tbo00k3cfl8he0fn5lbs0nlh6 9417296 9417295 2026-06-30T05:14:00Z RG72 11847 9417296 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |moto = |lando = Rusio |situo = [[Tjumeno]] |establita = |speco = |gvidanto = |nombro de studentoj={{formatnum:}} |nombro de kunlaborantoj={{formatnum:}} |regiono-ISO = RU-TYU |situo sur mapo=Tjumeno (urba areo) |situo sur mapo2=Centra Tjumeno |zomo = 13 |retejo = |tipo1 = reliefo }} La '''Tjumena Ŝtata Universitato''' ({{l-ru|Тюменский государственный университет|t=Tjumenskij Gosudarstvennij Universitet}}, akronime '''TjumŜU''') estas la unua universitato en la [[Tjumena provinco]], malfermita en 1930. Ĝi havas sidejon en [[Tjumeno]]. == Historio == La universitato estis establita la {{daton|1|1|1973}} surbaze de la Tjumena Pedagogia Instituto<ref>Тюмень. Путеводитель-справочник. Свердловск, 1974. С. 96.</ref>. == Ĉefsidejo == Ekde 1962 la ĉefsidejo troviĝas ĉe [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]] en Tjumeno, en kvaretaĝa konstruaĵo N 9, finkonstruita en [[1962]]<ref>Жученко Б. А., Заварихин С. П. Тюмень архитектурная. Свердловск, 1984. С. 188.</ref>. En [[2005]] oni anoncis konstruadon de la nova, 11-etaĝa ĉefsidejo en la placo de la Batalantoj de la Revolucio, sed tio ne okazis, inkluzive pro kontraŭstaro de la urbanoj<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени. Тюмень, 2008. С. 119.</ref>. En [[januaro 2021]] oni anoncis ke la universitata sidejo estos detruita kiel tro kaduka kaj sur ĝia loko en [[2023]] aperos nova kvinetaĝa sidejo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | titolo = Главный корпус Тюменского госуниверситета решено снести | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210306041315/https://tumentoday.ru/2021/01/27/glavnyj-korpus-tyumenskogo-gosuniversiteta-resheno-snesti/ | arkivdato = 2021-03-06 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | titolo = В ТюмГУ рассказали, каким будет новый корпус на улице Республики | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-03 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Евгения Ноговицына | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-01-27 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210203105421/https://tumentoday.ru/2021/02/03/v-tyumgu-rasskazali-kakim-budet-novyj-korpus-na-ulice-respubliki/ | arkivdato = 2021-02-03 | citaĵo = }}</ref>. Por tio oni decidis detrui konstruaĵon de la eksa distrikta lernejo (N 9/1), konstruitan en 1853<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | titolo = Будущая головная боль ТюмГУ? Что не так со сносом бывшего уездного училища | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артур Галиев | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-02-18 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210218020125/https://72.ru/text/gorod/2021/02/18/69760715/ | arkivdato = 2021-02-18 | citaĵo = }}</ref>. Tio kaŭzis indignon de urbanoj, kreintaj protestan peticion<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | titolo = Не допустите сноса исторического здания уездного училища в центре Тюмени! | titolo-aldono = | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Change.org]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20211204163113/https://www.change.org/p/%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9-%D0%B0-%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D1%81%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B0-%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%89%D0%B0-%D0%B2-%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8 | arkivdato = 2021-12-04 | citaĵo = }}</ref>. Tamen komence de [[septembro 2021]] la konstruaĵo estis komplete detruita<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | titolo = Останутся только щепки. Как сносят 168-летнее здание в Тюмени, которое не признали историческим | titolo-aldono = На его месте построят новый корпус ТюмГУ | alirdato = 2021-02-22 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Радик Енчу | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-08-30 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = 72.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210830171625/https://72.ru/text/gorod/2021/08/30/70107935/ | arkivdato = 2021-08-30 | citaĵo = }}</ref>. La nova ĉefsidejo kiel arkitektura koncepto estis dezajnita de instituto ''Tjumengraĵdanprojekt'' (''Tjumencivildezajnado''; Tjumeno), parto de la kompanio "Mostostroj-11", konstruinta la ejon. La internajn ejojn dezajnis en 2018–2019 kompanio ''Narodnij Arĥitektor'' (Popola Arkitekto; Moskvo): arkitektoj Aleksej Kurkov, Anton Ladigin ({{l-ru|Антон Ладыгин}}), Dmitrij Selivoĥin ka. En 2023–2024 la dezajno estis modifita, ĉar la universitato transiris al nova modelo de instruado, kadre de kiu ĉiu studento havas personan studotrajektorion. La sidejo havas areon {{unuo|33000|m|2}} kaj estas destinita por {{unuo|3000}} studentoj. Ĝi enhavas 19 lekciejojn, 36 lernoĉambrojn, 14 komputikajn klasojn, 12 kunlaborejojn, 2 ekspoziciejojn, kantinon, bufedon, kafejon, konferencejon je 506 sidlokoj, suveniran butikon, subteran parkumejon je 130 aŭtoj kaj atriumon<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://archi.ru/russia/100751/interer-dlya-novogo-formata-obrazovaniya | titolo = Интерьер для нового формата образования | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-06-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Narodnij Arĥitektor | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20250702010343/https://archi.ru/russia/100751/interer-dlya-novogo-formata-obrazovaniya | arkivdato = 2025-07-02 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://archi.ru/projects/russia/19932/tyumgu-interer-novogo-tekhnologicheskogo-korpusa | titolo = ТюмГУ. Новый технологический корпус | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Narodnij Arĥitektor | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = ТюмГУ. Интерьер нового технологического корпуса | arkivdato = 2026-06-29 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|28|12|2024}} la sidejo estis oficiale akceptita de konstrua komisiono<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tass.ru/obschestvo/22791821 | titolo = Новая площадь учебно-лабораторного корпуса составила более 33 тыс. кв. м | titolo-aldono = Новый корпус Тюменского госуниверситета ввели в эксплуатацию | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2024-12-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[TASS]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20250105043523/https://tass.ru/obschestvo/22791821 | arkivdato = 2025-05-13 | citaĵo = }}</ref>. La {{daton|10|3|2025}} tie komenciĝis lecionoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | titolo = Занятия в новом корпусе ТюмГУ начнутся с 10 марта | titolo-aldono = Студентов просят следить за обновлениями в расписании | alirdato = 2026-09-26 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Артемий Романов | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2025-03-03 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Oblast Segodnja | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260509211218/https://tumentoday.ru/2025/03/03/zanyatiya_v_novom_korpuse_tyumgu_nachnutsya_s_10_marta/ | arkivdato = 2026-05-09 | citaĵo = }}</ref>. == Fakoj == Nuntempe, TjumŜU konsistas el 15 specialigitaj fakultatoj. En ĝi laboras pli ol {{unuo|2000}} instruistoj kaj esploristoj, kaj studas pli ol {{unuo|27000}} studentoj, el kiuj pli ol {{unuo|1900}} estas [[Internacia studento|eksterlandanoj]].<ref name="TSU"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="227">[https://www.utmn.ru/en/about/about-tyumen-state-university/ "About Tyumen State University"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="228">''Tyumen State University''<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="229"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">5 October</span> 2016</span>.</span></cite></ref> La universitato trejnas kvalifikitajn specialistojn en 175 kampoj. TjumŜU ofertas diversajn studajn eblojn: plentempaj, parttempaj, distanca lernado, magistraj, bakalaŭraj, postbakalaŭraj, doktoraj, altnivelaj trejnadoj kaj duagradaj programoj. Ekde 2015 la universitato partoprenas en Projekto 5-100, programo por plibonigi la internacian konkurencivon de rusiaj altlernejoj inter la ĉefaj esplor- kaj edukcentroj de la mondo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | titolo = Проект 5-100 дал новый импульс развития ТюмГУ | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-04-14 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Rossijskaja Gazeta]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210927190920/https://rg.ru/2021/04/14/reg-urfo/proekt-5-100-dal-novyj-impuls-razvitiia-tiumgu.html | arkivdato = 2021-09-27 | citaĵo = }}</ref>. == Estraro == La aktuala rektoro estas Ivan Romanĉuk, kandidato pri juraj sciencoj<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/i.s.romanchuk/ | titolo = Романчук Иван Сергеевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumena Ŝtata Universitato | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260210042541/https://www.utmn.ru/o-tyumgu/sotrudniki/ | arkivdato = 2026-02-10 | citaĵo = }}</ref>. Lia antaŭulo Valerij Falkov okupis tiun postenon ekde 2013 kaj en [[januaro 2020]] estis nomumita Ministro pri Scienco kaj Alteduko de Rusio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | titolo = Фальков Валерий Николаевич | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Ministerio pri scienco kaj altedukado de Rusio | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20210124030831/https://minobrnauki.gov.ru/about/governance/detail.php?ELEMENT_ID=33 | arkivdato = 2021-01-24 | citaĵo = }}</ref>. == Rangolistoj == En [[januaro 2026]] la universitato estis rangigita je la ''Webometrics Ranking of World Universities'' ^{[[:en:Webometrics Ranking of World Universities|en]]} kiel {{unuo|2585}}-a en la mondo kaj 41-a en Rusio (en 2015 ĝi estis la 4387-a kaj 78-a respektive)<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | titolo = Tyumen State University Тюменский государственный университет Ranking January 2026 – Webometrics Global Position | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260112053106/https://www.webometrics.org/tyumen-state-university-Тюменский-государственный-университет | arkivdato = 2026-01-12 | citaĵo = }}</ref> kaj #1401+ en ''QS World University Rankings'' ^{[[:en:QS World University Rankings|en]]}<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | titolo = University of Tyumen | titolo-aldono = | alirdato = 2026-06-29 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = | paĝoj = | lingvo = en | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260620223500/https://www.topuniversities.com/universities/university-tyumen | arkivdato = 2026-06-20 | citaĵo = }}</ref>. == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Oficiala retejo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tjumeno]] [[Kategorio:Universitatoj en Rusio]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] dfm77xr8nl6grs0cnd2lzxe8k4lbyk9 0 930379 9417148 9279751 2026-06-29T19:22:44Z Stefangrotz 91903 unua frazo 9417148 wikitext text/x-wiki '''Travidebleco''' povas rilati al * [[Travideblo]] * [[Travidebleco (politiko)]] {{apartigilo}} de18jumy6pg5auui65hupudpkz3m832 0 944067 9417467 9386829 2026-06-30T11:04:36Z DidCORN 34571 Propono alinomi 9417467 wikitext text/x-wiki {{polurinda}} {{Alinomi|Vinkultivado en Italujo|kial= Dum [[vinkultivado]] estas esperanta, ''vitikulturo'' estas barbarismo}} [[Dosiero :Uva,_Olivetrees,_Oaks,_Vineyards.jpg|eta|Tipa itala [[vitejo]], kune kun [[olivarbo]]j.]] La '''vinkultivado en [[Italujo]]''' estas unu el la plej antikvaj kaj gravaj agrikulturaj aktivecoj de la [[Itala duoninsulo|itala duoninsulo]], kun radikoj kies origino datiĝas al [[Prahistorio|prahistoriaj]] tempoj kaj kiuj disvolviĝis dum jarmileloj da historio, kulturo kaj tradicio. Italujo estas hodiaŭ la unua vinoproduktanta lando en la mondo, kun vinberkultivita areo de ĉirkaŭ 728 000 [[hektaro|hektaroj]] kaj produktado kiu en 2024 atingis preskaŭ 44 milionojn da [[hekto]][[litro|litroj]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/ |titolo=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri |verko=Qualivita |dato=2025-07-02 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La itala vinberkultiva heredaĵo distingiĝas per escepta [[biodiverseco]], kun pli ol 350 oficiale rekonataj indiĝenaj [[vinvarieto|vinvarietoj]], pli ol en iu ajn alia lando en la mondo, kaj 528 [[Kontrolata devennomo|AOC]] kaj [[Protektita Geografia Indiko|IGP]] denominacioj kiuj protektas la originon kaj kvaliton de la nacia produktado.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/ |titolo=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri |verko=Askanews |dato=2025-07-01 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ==Historio== La historio de la itala vinkultivado interplektiĝas kun la plej antikvaj civilizacioj de la [[Mediteraneo]]. La unuaj trinkaĵoj preparitaj el fermentita vinbersuko datiĝas al periodo inter la jaroj 5000 kaj 1000 a.K., en la zonoj de [[Malgranda Azio]] kaj en la regionoj bordumantaj la Mediteraneon.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/ |titolo=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo |verko=Vogadori Vini |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> Sur la itala duoninsulo la [[vito]] estas kultivata jam de multaj jarcentoj antaŭ la naskiĝo de [[Jesuo Kristo|Kristo]]; laŭ arkeologiaj trovaĵoj, la komenco de la vitikulturo estas grandparte atribuata al la [[Fenicoj]], kiuj enkondukis la kulturon en [[Sardinio]] kaj [[Sicilio]], dum la [[Antikvaj grekoj|Grekoj]] alportis novajn variantojn, hejmigis ilin kaj faris la unuajn eksperimentojn kun vinberoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.anticocolle.it/it/blog/storia-del-vino-in-italia-2 |titolo=La storia del vino in Italia. Come e quando abbiamo iniziato a produrre vino |verko=Antico Colle |dato=2017-12-09 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> En Italujo la vinkultivado poste evoluis danke al la [[studo]]j pri [[Etruskoj]] kaj [[Romianoj]], al kiuj oni ŝuldas la divastigon de la vito en la francaj kaj germanaj areoj kaj la originojn de la moderna [[enologio]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/ |titolo=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo |verko=Vogadori Vini |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La [[kono]]j pri Etruskoj, ekde [[Emilio-Romanjo]], kontribuis al la ioma divastiĝo de la vinkultivado tra la tuta [[Padanio|padania]] ebenaĵo per novigaj teĥnikoj, kiel la kultivado de la vito sur vivantaj tutor-arboj (la tiel nomata «vito maritita al arbo»).<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://lastoriaviva.it/storia-della-vite-e-del-vino-dalla-preistoria-a-roma/ |titolo=Storia della vite e del vino dalla Preistoria a Roma |verko=La Storia Viva |dato=2020-11-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> En la [[19-a jarcento]] la itala vinkultivado spertis signifan kvalitativan impulson, kun personecoj kiel [[Camillo Benso di Cavour|Cavour]] en la valorplialtigado fare de la [[barono]], [[Bettino Ricasoli]] per la kreado de la recepto de [[Chianti]], kaj la naskiĝo de aliaj famaj vinoj kiel [[Marsala (vino)|Marsala]] kaj [[Vermuto|vermouth]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/ |titolo=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo |verko=Vogadori Vini |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> Tamen, en la dua duono de la 19-a jarcento, kiam la vitikulturo disvolviĝis kaj teknikece kaj kvalitatieve, la plantojn atakis la [[filoksero]], insekto kiu kaŭzis ilian morton; la epidemio detruis preskaŭ la tutan eŭropan vinberkulturejon, kaj nur kelkajn jarojn poste troviĝis rimedo per greftado de indiĝenaj vitoj sur radiktrunkojn de [[Vitis labrusca|amerika vito]], nesentema al la parazito.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/ |titolo=Le leggi e le norme sul vino |verko=Quattrocalici |dato=2026-02-11 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> Nur en la [[20-a jarcento]] okazis renaskiĝo de la eŭropa vinoproduktado, post jaroj dum kiuj la sceno estis dominata de amerikaj vinoj, obtenitaj el plantoj pli rezistemaj al parazitoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/ |titolo=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo |verko=Vogadori Vini |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> En la 20-a jarcento estis promulgataj la unuaj specifaj leĝoj por reguligi la vinoproduktadon: unue la Reĝa Dekreto-Leĝo n-ro 497 de la 7-a de marto 1924, pri la dispozicioj por la defendo de tipaj vinoj, kaj poste la fundamenta [[Dekreto de la Prezidanto de la Respubliko (Italujo)|D.P.R.]] n-ro 930 de la 12-a de julio 1963, kiu enkondukis la sistemon de [[Denominazione di Origine Controllata|Kontrolataj Originaj Denominacioj (DOC)]], inspirante sin de la franca modelo de la ''[[appellation d'origine contrôlée|appellations]]''.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/ |titolo=Le leggi e le norme sul vino |verko=Quattrocalici |dato=2026-02-11 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.hellotaste.it/vino/vino-in-italia/la-normativa-sul-vino |titolo=La normativa sul vino |verko=Hello Taste |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ==Vitikulturaj zonoj== En ĉiu el la [[Regionoj de Italujo|20 regionoj]] de Italujo praktikiĝas vitikulturo, kiu distingiĝas, laŭ la regionaj karakterizaĵoj, per unika variaĵo kaj originaleco de vinaj produktoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia |titolo=Le regioni vinicole in Italia |verko=Casa del Vino |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> Inter la plej gravaj produktadaj zonoj troviĝas [[Toskano]], [[Piemonto]], [[Veneto]], [[Sicilio]], [[Pulio]], [[Abrucoj]] kaj [[Franciacorta]]. ===Norda Italujo=== En [[Norda Italujo]] la vitikulturo estas protektata norde de la [[Alpoj|Alpa]] ĉeno, kiu ŝirmas la vinberkulturejojn kontraŭ malvarmaj aerfluo, favorigante kondiĉojn aparte taŭgajn por la produktado de ruĝaj kaj blankaj vinoj de granda strukturo kaj eleganteco.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia |titolo=Le regioni vinicole in Italia |verko=Casa del Vino |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> [[Piemonto]] estas unu el la italaj regionoj kun la plej granda enologia tradicio, konata pro siaj korpoplenaj kaj longedaŭraj ruĝaj vinoj kiel [[Barolo (vino)|Barolo]] kaj [[Barbaresco (vino)|Barbaresco]], produktitaj el [[Nebbiolo]]-vinberoj, kaj po elegantaj blankaj vinoj kiel [[Arneis]] kaj [[Gavi (vino)|Gavi]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230 |titolo=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud |verko=Antico Colle |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> [[Veneto]] estas regiono riĉa je variaĵoj, de [[Valpolicella]] ĝis [[Prosecco]], kaj kun 11,6 milionoj da hektolitroj produktitaj en 2024 konfirmiĝas kiel la unua itala regiono laŭ produktvolumeno.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/ |titolo=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri |verko=Askanews |dato=2025-07-01 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> [[Lombardio]] estas fama pro [[Franciacorta]] [[DOCG]], la itala klasika metodo por pezakvaj vinoj, kaj pro la ruĝaj vinoj de [[Valtellina]], produktitaj ĉefe el Nebbiolo. [[Trentino-Suda Tirolo]], kun sia ĉefe monta teritorio, ofertas aromajn blankajn vinojn kiel [[Gewürztraminer]] kaj [[Blanka Pinoto|Pinot bianco]], kaj strukturitajn ruĝajn kiel [[Lagrein]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230 |titolo=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud |verko=Antico Colle |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ===Centra Italujo=== La centra Italujo, kun sia mediteranea klimato, estas ideala por la kultivado de ruĝvinberaj variantoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230 |titolo=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud |verko=Antico Colle |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> Toskano, patrujo de [[Sangiovese]], estas la tero de grandaj ruĝaj vinoj kiel [[Chianti Classico]], [[Brunello di Montalcino]] kaj [[Vino Nobile di Montepulciano]]. [[Umbrio]] distingiĝas pro [[Sagrantino]] de Montefalco kaj [[Grechetto]], dum [[Markoj (regiono)|Markoj]] estas ekde ĉiam sinonimo de [[Verdicchio]] kaj ankaŭ emerĝas en la valorplialtigado de [[Pecorino (vino)|Pecorino]] kaj de ruĝaj vinoj bazitaj sur [[Montepulciano (vinvarieto)|Montepulciano]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.greenwine.it/it/info/regioni/ |titolo=Vini italiani per regione |verko=GreenWine |dato=2021-08-17 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ===Suda Italujo kaj insuloj=== La suda Italujo kaj la insuloj ĝuas varman kaj sunplena klimaton kiu favorigas la produktadon de riĉaj, strukturitaj vinoj kun alta alkohola grado. [[Pulio]], la dua itala regiono laŭ produktvolumeno kun 7,6 milionoj da hektolitroj en 2024, estas la hejmo de [[Primitivo]] kaj [[Negroamaro]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/ |titolo=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri |verko=Askanews |dato=2025-07-01 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> [[Kampanio]] distingiĝas pro tre antikvaj indiĝenaj variantoj kiel [[Aglianico]], [[Fiano]] kaj [[Greco di Tufo]]. Sicilio, kun siaj vulkanaj grundoj de [[Etno (vulkano)|Etno]] kaj la pasitaj vinoj de [[Pantelario]], prezentas ampleksan produktadovarietecon.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.bitofwine.it/blog/principali-regioni-vinicole-italiane/ |titolo=Le principali regioni vinicole italiane: da Nord a Sud |verko=Bit of Wine |dato=2024-12-21 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ==Klimato== La longforma formo de Italujo determinas ampleksan spektron de [[pedoklimataj]] kondiĉoj, kun riĉa kaj diferenciita produktado.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.tannina.it/ecosistema-vitivinicolo-la-vigna/ |titolo=Ecosistema vitivinicolo, la vigna |verko=Tannina |dato=2026-01-19 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La lando troviĝas laŭlitere «ĉevale» sur la [[42-a norda paralelo|42-a paralelo]], konsiderata la plej favora klimato por vitikulturo en tuta Eŭropo, tiel ke ne ekzistas eĉ unu itala regiono sen vinoproduktado.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://invinovegan.com/blogs/invinovegan/vino-vegan-e-condizioni-pedoclimatiche |titolo=Vino e Condizioni Pedoclimatiche: L'Armonia tra Natura e Viticoltura |verko=InVinoVegan |dato=2024-08-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> En la [[norda hemisfero]], la vito plej bone disvolviĝas se kultivata inter la 40-a kaj la 50-a paralelo de latitudo, kaj Italujo okupas en tiu senco privilegie pozicion.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://blog.xtrawine.com/cosa-si-intende-con-ambiente-pedoclimatico/ |titolo=Cosa si intende con ambiente pedoclimatico? |verko=xtraWine Blog |dato=2018-12-05 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La klimato estas ĉefe influata de la [[Mediteraneo|Mediteranea Maro]] kaj de la montaj ĉenoj: en norda Italujo la [[Alpoj]] protektas la pejzaĝon kontraŭ malvarmaj ventoj, dum la [[Apeninaj Montoj|Apeninaj]] ĉeno trairas la duoninsulon de nordokcidento al sudoriento, kreante signifan meteorologian limon inter la tirenea kaj adriatika flanko.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia |titolo=Le regioni vinicole in Italia |verko=Casa del Vino |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La tre varmaj zonoj de la Sudo donas vinberojn kun alta sukera enhavo kaj malalta acideco, taŭgaj ankaŭ por la produktado de likorvina vinoj; la pli malvarmaj zonoj de la Nordo donas vinberojn kun malpli da sukeroj kaj pli da acideco, produktante malpli alkoholajn sed plej delikatajn vinojn; la zonoj kun meza klimato karakteriziĝas per la produktado de plenkorporaj ruĝaj kaj blankaj vinoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.tannina.it/ecosistema-vitivinicolo-la-vigna/ |titolo=Ecosistema vitivinicolo, la vigna |verko=Tannina |dato=2026-01-19 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La ĉeesto de riveroj, lagoj kaj maroj apud vinberkulturejoj kreas apartajn mikroklimatolojn, stabiligante temperaturojn kaj protektante vitoŝosojn kontraŭ frosto kaj troa varmo.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://invinovegan.com/blogs/invinovegan/vino-vegan-e-condizioni-pedoclimatiche |titolo=Vino e Condizioni Pedoclimatiche: L'Armonia tra Natura e Viticoltura |verko=InVinoVegan |dato=2024-08-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ==Grundo== La itala grundo karakteriziĝas per rimarkinda geologia variaĵo, kun la ĉeesto de kalko, vulkana [[tufo]], kaj ŝtona [[argilo]], kio igas ĝin varia kaj fruktodona por la diversaj vitikulturaj zonoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia |titolo=Le regioni vinicole in Italia |verko=Casa del Vino |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La italaj vinberkulturejoj troviĝas ĉefe sur montetoj kaj en montoj: 60% de la vitikulturo disvolviĝas sur montetoj, 32% sur ebenoj kaj nur 8% en montoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://blog.xtrawine.com/cosa-si-intende-con-ambiente-pedoclimatico/ |titolo=Cosa si intende con ambiente pedoclimatico? |verko=xtraWine Blog |dato=2018-12-05 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |url=https://invinovegan.com/blogs/invinovegan/vino-vegan-e-condizioni-pedoclimatiche |titolo=Vino e Condizioni Pedoclimatiche: L'Armonia tra Natura e Viticoltura |verko=InVinoVegan |dato=2024-08-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La plibonigo de la grunda sano kaj de la radika aktiveco havas gravajn efikojn sur la propraĵoj de vinberoj: la ĝusta elekto kaj administrado de la kultivadaj praktikoj rilate al la pedoklimataj karakterizaĵoj de la vitikultivitaj areoj estas konsiderata fundamenta por la fina kvalito de la produkto.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://creafuturo.crea.gov.it/3856/ |titolo=Prendersi cura del suolo in viticoltura |verko=CREA Futuro |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> Mekanika laborado, kemia herbicidado, kontrolita enherbiĝo, verdaj sterkaĵoj kaj mulĉado konsistigas la ĉefajn metodojn de grunda administrado en vitikulturo adoptitajn en Italujo.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://creafuturo.crea.gov.it/3856/ |titolo=Prendersi cura del suolo in viticoltura |verko=CREA Futuro |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ==Variantoj== Italujo estas la lando kun la plej granda nombro da indiĝenaj vinvariantoj en la mondo. La vinvarioj de vinberarbo inskriptitaj en la [[Nacia Registro de Vitvariantoj]] estas ĉirkaŭ 600, kaj 75% de la vitikultivita areo estas okupata de pli ol 80 malsamaj variantoj, datumoj kiuj atestas ke Italujo estas la unua en la mondo laŭ vitikultura [[biodiverseco]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.altroconsumo.it/alimentazione/vino/speciali/vitigni-italiani |titolo=Guida ai vitigni più diffusi e coltivati in Italia |verko=Altroconsumo |dato=2025-09-04 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La oficiale rekonataj indiĝenaj variantoj superas 350.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://drinkaly.com/blogs/vini-vitigni-e-enocultura/italia-il-paradiso-del-vino-campione-mondiale-di-vitigni-autoctoni |titolo=Italia, il Paradiso del Vino: Campione Mondiale di Vitigni Autoctoni |verko=Drinkaly |dato=2024-05-22 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ===Ĉefaj ruĝvinberaj variantoj=== * [[Sangiovese]]: la plej disvastiĝinta varianto en Italujo, kovras ĉirkaŭ 11% de la nacia vitikultivita areo. Kultivata ĉefe en Toskano, estas la bazo de vinoj kiel [[Chianti]], [[Brunello di Montalcino]], [[Morellino di Scansano]] kaj [[Vino Nobile di Montepulciano]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.deliziosooo.it/bere/i-principali-vitigni-autoctoni-italiani |titolo=I principali vitigni autoctoni italiani |verko=Deliziosooo |dato=2023-09-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Nebbiolo]]: malfrue maturiĝanta varianto, simbolo de Piemonto kaj de kelkaj zonoj de Lombardio. Produktas longedaŭrajn vinojn kiel [[Barolo (vino)|Barolo]] kaj [[Barbaresco (vino)|Barbaresco]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Barbera]]: disvastiĝinta ĉefe en Piemonto kaj Lombardio, kun meza maturiĝo, produktas vivacajn kaj acidajn vinojn.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Montepulciano (vinvarieto)|Montepulciano]]: centra en Abrucoj kaj granda parto de la centro-sudo, donas vinojn riĉajn je koloro kaj frukto, kun moderataj taninoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/ |titolo=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni |verko=Vinbacco |dato=2026-02-19 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Aglianico]]: varianto de suda Italujo, ĉeesta en Kampanio kaj [[Basilicata]], kie ĝi naskas la faman [[Aglianico del Vulture]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Primitivo]]: tipica de Pulio, aparte de la Manduria-zono, produktas vinojn de intensa rubena koloro tendenco al granata.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.deliziosooo.it/bere/i-principali-vitigni-autoctoni-italiani |titolo=I principali vitigni autoctoni italiani |verko=Deliziosooo |dato=2023-09-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Nero d'Avola]]: ruĝa vinbero de [[Sicilio]], bazo de kelkaj el la insulaj vinoj plej apreza je internacia nivelo.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/ |titolo=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni |verko=Vinbacco |dato=2026-02-19 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Sagrantino]]: originanta de Montefalco en Umbrio, estas ruĝvinbera varianto kun eksterordinaraj taninaj potencialoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Corvina Veronese|Corvina]]: ĉefa varianto de Veneto, protagonisto de vinoj kiel [[Valpolicella]] kaj [[Amarone della Valpolicella|Amarone]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Lagrein]]: tipica de [[Suda Tirolo]], produktas ruĝajn vinojn de bona strukturo kaj intensa koloro.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Dolcetto]]: kultivata ĉefe en Piemonto, donas mildajn kaj primeblajn vinojn.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ===Ĉefaj blankvinberaj variantoj=== * [[Glera]]: bazo de la fama [[Prosecco]] DOC kaj de [[Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore]] DOCG, unu el la plej konataj sparkling vinoj en la mondo.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/ |titolo=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni |verko=Vinbacco |dato=2026-02-19 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Garganega]]: ĉefa blanka vinbero de Veneto, bazo de [[Soave (vino)|Soave]].<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Verdicchio]]: tipica de Markoj, donas blankajn vinojn de bona strukturo kaj salineco.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/ |titolo=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni |verko=Vinbacco |dato=2026-02-19 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Vermentino]]: kultivata en [[Ligurio]], [[Sardinio]] kaj Toskano, produktas freŝajn kaj aromajn blankajn vinojn.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Fiano]]: kampania varianto de antikvaj originoj, bazo de [[Fiano di Avellino]] DOCG.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Greco (vinvarieto)|Greco]]: ankaŭ kampania, produktas [[Greco di Tufo]] DOCG.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Blanka Muskato|Moscato bianco]]: disvastiĝinta en Piemonto, bazo de [[Asti Spumante]] DOCG kaj [[Moscato d'Asti]] DOCG.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Falanghina]]: blankvinbera kampania varianto, produktas fragrantajn vinojn kun bona acideco.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Ribolla Gialla]]: tipica de [[Friulo-Venecia Giulia]], konata pro vivacaj kaj aromataj blankaj vinoj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Albana]]: emilio-romanja varianto, la unua itala blanka vinbero kiu akiris DOCG-statuson.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Lambrusco]]: emilia varianto en siaj diversaj formoj (di Sorbara, Grasparossa, Salamino), produktas ruĝajn kaj rozajn frisingajn vinojn de granda distribuado.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/ |titolo=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire |verko=FISAR Livorno |dato=2024-09-26 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ==Produktado== ===Vino=== Italujo estas la unua vinoproduktanta lando en la mondo en 2024: kun produktado atinganta preskaŭ 44 milionojn da hektolitroj (43 959 424,91 hl laŭ la definitivaj datumoj de [[AGEA]]) kaj vitikultivita areo de 728 000 hektaroj, ĝi estas la sola inter la grandaj tutmondaj vinberkulturejoj kiu registras signifan kreskon, kontraŭtendence al la malkresko kiu karakterizas la aliajn ĉefajn produktantajn landojn.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/ |titolo=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri |verko=Qualivita |dato=2025-07-02 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/ |titolo=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri |verko=Askanews |dato=2025-07-01 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> Laŭ la [[ISTAT]]-datumoj de 2024, la produktado atingis 48 milionojn da hektolitroj, markante pliiĝon de 13% rilate al la antaŭa jaro, konformante al la jardekala averaĝo de 48,7 milionoj da hektolitroj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.inumeridelvino.it/2025/04/produzione-di-vino-italia-2024-dati-istat.html |titolo=Produzione di vino Italia 2024 – dati ISTAT |verko=I Numeri del Vino |dato=2025-04-13 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> DOC-vinoj registris kreskon de 8% al 21,9 milionoj da hektolitroj, dum IGT-vinoj markis rebondon de 21% al 13,8 milionoj da hektolitroj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.inumeridelvino.it/2025/04/produzione-di-vino-italia-2024-dati-istat.html |titolo=Produzione di vino Italia 2024 – dati ISTAT |verko=I Numeri del Vino |dato=2025-04-13 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> Je regiona nivelo, la tri regionoj kun la plej granda vitikultura produktado estas Veneto (11,6 milionoj da hl), Pulio (7,6 milionoj da hl) kaj Emilio-Romanjo (7,1 milionoj da hl). Por DOP-vinoj la produkta unuaeco apartenas al Veneto (8,7 milionoj da hl), sekvita de Piemonto (2,3 milionoj) kaj Toskano (1,8 milionoj).<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/ |titolo=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri |verko=Askanews |dato=2025-07-01 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ===Denominacioj=== La sistemo de originaj denominacioj konsistigas unu el la ĉefaj elementoj de la itala vitikulturo. La klasifiko de italaj vinoj povas esti reprezentata kiel «piramido» ĉe kies bazo troviĝas la vinoj sen origina denominacio, submetataj al malpli da restriktoj, dum ĉe la pinto troviĝas la DOCG-vinoj, submetataj al la plej rigoraj kontroloj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.vinicartasegna.it/classificazione-dei-vini-doc-e-docg/ |titolo=Classificazione dei vini in Italia: DOC - DOCG - IGT |verko=Vini Cartasegna |dato=2023-03-20 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> En 2024 Italujo havas 528 DOP- kaj IGP-rekoniĝojn, la plej alta nombro en Eŭropo.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/ |titolo=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri |verko=Qualivita |dato=2025-07-02 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> Laŭ [[Coldiretti]], en 70% de la okazoj la vinoboteloj produktitaj en Italujo portas DOCG-, DOC- aŭ IGT-etikedojn.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/ |titolo=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG |verko=Key4biz |dato=2024-01-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La rekonitataj kategorioj estas la jenaj: * [[Vino da tavola]] (tablovino): ĉe la bazo de la piramido, sen specifaj geografiaj aŭ variantaj referencoj. La etikedo povas montri nur la kolorindikon kaj, laŭvole, la jarkoton.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/ |titolo=La piramide dei vini italiani |verko=Federdoc |dato=2025-09-11 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Indicazione Geografica Tipica]] (IGT) (Tipa Geografia Indiko): vinoj produktitaj en ampleksaj geografiaj areoj, kun malpli restriktaj postuloj ol la originaj denominacioj. Ekde 2010 la IGT-klasifiko estis integrita en la komunuman [[Protektita Geografia Indiko|IGP]]-kategorion. La IGT-vinoj povas indiki en la etikedo, krom la koloro, la vinvariantion aŭ variantojn kaj la jarkoteton.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/ |titolo=La piramide dei vini italiani |verko=Federdoc |dato=2025-09-11 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Denominazione di Origine Controllata]] (DOC) (Kontrolata Origina Denominacio): vinoj produktitaj en limigita teritoria areo, kun bone difinitaj kemiaj kaj organoleptikaj karakterizaĵoj, fiksitaj en produktadaj reguloj. Tiuj difinicas la permetatajn vintipojn, la kvantatojn da vinberoj por hektaro, la permetatajn variantojn, la transformadrendimenton, la minimuman alkoholan gradon kaj la eventualajn maturiĝmetodojn. En Italujo nuntempe estas 331 DOC-denominacioj.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/ |titolo=La piramide dei vini italiani |verko=Federdoc |dato=2025-09-11 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/ |titolo=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG |verko=Key4biz |dato=2024-01-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> * [[Denominazione di Origine Controllata e Garantita]] (DOCG) (Kontrolata kaj Garantiita Origina Denominacio): la plej alta kvalitnivelo de la itala sistemo. DOCG-vinoj devas esti antaŭe rekonitataj kiel DOC dum almenaŭ kvin jaroj antaŭ ol eniri en tiun kategorion. La italaj DOCG-vinoj nuntempe surmerkataj estas 79 (ĝisdatigo de 2026). Piemonto, Veneto kaj Toskano, sole, koncentras pli ol 56% de la naciaj DOCG-oj; Piemonto kaj Veneto sume havas 31 DOCG-denominaciojn, preskaŭ duonon de la nacia totalo.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://webfoodculture.com/vini-docg-elenco-aggiornato/ |titolo=Vini DOCG Italiani: Elenco Completo e Aggiornato 2026 |verko=Web Food Culture |dato=2026-03-08 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/ |titolo=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG |verko=Key4biz |dato=2024-01-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> ===Regularo=== La itala regulara kadro en vitikultura afero konstruiĝis dum la 20-a jarcento per sinsekvaj tavoloj, integrigante laŭtempe la eŭropajn komunumajn direktivojn. Unua referencpunkto estas la Reĝa Dekreto-Leĝo n-ro 497 de la 7-a de marto 1924, pri la subpremo de fraŭdoj en la preparado kaj komerco de vinoj, ĉefe celanta protekti la aŭtentecon de la produkto kaj kontraŭbatali falsadojn.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/ |titolo=Le leggi e le norme sul vino |verko=Quattrocalici |dato=2026-02-11 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La vera regulara divida punkto estis la D.P.R. n-ro 930 de la 12-a de julio 1963, kiu per la oficiale enkonduko de la DOC-sistemo metis la ĉefajn bazojn de la jura ordo en la vitikultura sektoro: la «tradicio» kiel fonto de neskriba juro (produktadoteknikoj kaj noma uzado), la «teritorio» komprenata en larĝa senco (mediaj faktoroj ligitaj al grundo, klimato kaj vinvariantoj) kaj la «kvalito» kiel karakterizaĵo de aparta valoro.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.hellotaste.it/vino/vino-in-italia/la-normativa-sul-vino |titolo=La normativa sul vino |verko=Hello Taste |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |url=https://winesommelier.it/differenza-doc-docg-igt-dop-con-un-po-di-storia/ |titolo=Differenza DOC, DOCG, IGT, DOP (con un po' di storia) |verko=WineSommelier |dato=2020-02-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> La artikolo de DPR 930 estis ĝisdatigita en 1992 per la Leĝo n-ro 164, kiu inkorporis la komunumajn mandatojn kaj unuafoje enkondukis la kategorion de IGT-vinoj (Indicazione Geografica Tipica).<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.entevinibresciani.it/la-normativa-vitivinicola-italiana-storia/ |titolo=Normativa Vitivinicola Italiana - Storia |verko=Ente Vini Bresciani |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.spazioprever.it/salabar/vino/legisla.php |titolo=Legislazione del vino |verko=Dalla Vite al Vino |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> En 2008, la Eŭropa Komunumo reformis la tutan sektoron per la [[Regulamento (KE) n-ro 479/2008]], kiu simpligis la «vinpiramidan» enkondukante la kategoriojn DOP (Protektita Devena Nomo) kaj IGP (Protektita Geografia Indiko). En Italujo tiu reformo estis transprenat per la Legislativa Dekreto n-ro 61 de la 8-a de aprilo 2010, kiu integrigis la tradiciajn italajn DOCG- kaj DOC-denominaciojn en la eŭropan DOP-kategorion kaj la IGT en la IGP, daŭre uzante la tradiciajn italajn akronimojn.<ref>{{citaĵo el la reto |url=https://winesommelier.it/differenza-doc-docg-igt-dop-con-un-po-di-storia/ |titolo=Differenza DOC, DOCG, IGT, DOP (con un po' di storia) |verko=WineSommelier |dato=2020-02-16 |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref><ref>{{citaĵo el la reto |url=https://www.spazioprever.it/salabar/vino/legisla.php |titolo=Legislazione del vino |verko=Dalla Vite al Vino |alirdato=2026-05-18 |lingvo=it}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj|2}} {{Vinberkulturo en Italio}} [[Kategorio:Vinkultivado laŭ lando|Italujo]] [[Kategorio:Agrikulturo en Italio]] 85d6y96vb7gjax05ol8p96wqrno01ho 10 945214 9417374 9416872 2026-06-30T08:54:35Z ~2026-37335-45 259551 + umbrio 9417374 wikitext text/x-wiki {{Navigilo2 | nomo = Vinberkulturo en Italio | titolo = [[Vitikulturo en Italujo]] | stato = collapsed | bildo = | stilo de paraj = background:#eeeeee | bildo = [[File:Pinot_Noir_grapes_after_veraison.jpg|100px]] | listo1 = [[Vinberkulturo en Valle d'Aosta|Valle d'Aosta]] {{·}} [[Vinberkultivaĵo en Piemonto|Piemonto]] {{·}} [[vitikulturo en Lombardio|Lombardio]] {{·}} [[Vinberkulturo en Sardio|Sardio]] {{·}} [[Vinberkulturo en Friuli-Venecia Giulia|Friuli-Venecia Giulia]] {{·}} [[Vinberkulturo en Trentino-Alta Adiĝo|Trentino-Alta Adiĝo]] {{·}} [[Vinberkulturo en Ligurio|Ligurio]] {{·}} [[Vinberkulturo en Veneto|Veneto]] {{·}} [[Vitikulturado en Emilio-Romagna|Emilio-Romagna]] {{·}} [[Vitikulturo en Toskano|Toskano]]{{·}} [[Vitikulturado en Marko|Marko]] {{·}} [[Vitikolturado en Umbrio| Umbrio]] }}<noinclude> [[Kategorio:Navigilo:Eŭropo|{{PAGENAME}}]] </noinclude> ryqv329o0d8f9tnxqazt8kyhf8hntmg 9417483 9417374 2026-06-30T11:20:34Z DidCORN 34571 9417483 wikitext text/x-wiki {{Navigilo2 | nomo = Vinberkulturo en Italio | titolo = [[Vinkultivado|Vinberkulturo en Italujo]] | stato = collapsed | bildo = | stilo de paraj = background:#eeeeee | bildo = [[Dosiero:Pinot_Noir_grapes_after_veraison.jpg|100ra]] | listo1 = [[Vinberkulturo en Valle d'Aosta|Valle d'Aosta]] {{·}} [[Vinberkultivaĵo en Piemonto|Piemonto]] {{·}} [[vitikulturo en Lombardio|Lombardio]] {{·}} [[Vinberkulturo en Sardio|Sardio]] {{·}} [[Vinberkulturo en Friuli-Venecia Giulia|Friuli-Venecia Giulia]] {{·}} [[Vinberkulturo en Trentino-Alta Adiĝo|Trentino-Alta Adiĝo]] {{·}} [[Vinberkulturo en Ligurio|Ligurio]] {{·}} [[Vinberkulturo en Veneto|Veneto]] {{·}} [[Vitikulturado en Emilio-Romagna|Emilio-Romagna]] {{·}} [[Vitikulturo en Toskano|Toskano]]{{·}} [[Vitikulturado en Marko|Marko]] {{·}} [[Vitikolturado en Umbrio| Umbrio]] }}<noinclude> [[Kategorio:Navigilo:Eŭropo|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 467js0ykcbqoyh14gp482txq2izpdcx 0 947102 9417433 9410843 2026-06-30T10:16:17Z Kani 670 Anstataŭigis paĝon per '{{polurinda}} {{redaktata}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de [[Portugala nacia teamo de futbalo|Portugalio]] estas la plej bona golpafanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golpafanton de ĉiuj tempoj por ĉiu vira nacia futbala teamo. Ĉi tiu listo estas listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golpafantoj, ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da...' 9417433 wikitext text/x-wiki {{polurinda}} {{redaktata}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de [[Portugala nacia teamo de futbalo|Portugalio]] estas la plej bona golpafanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golpafanton de ĉiuj tempoj por ĉiu vira nacia futbala teamo. Ĉi tiu listo estas listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golpafantoj, ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golpafanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur la plej bonan golpafanton por ĉiu lando. ==Listo de plej bonaj golpafantoj== * 1 [[Cristiano Ronaldo]], [[Portugala nacia teamo de futbalo|Portugalio]], 145 * 2 [[Lionel Messi]], [[Argentino]], 123 * 3 [[Ali Daei]], [[Irano]], 108 * 4 [[Sunil Chhetri]], [[Barato]], 95 * 5 [[Romelu Lukaku]], Belgio, 91 * 6 [[Mokhtar Dahari]], [[Malajzio]], 89 * 7 [[Robert Lewandowski]], [[Pollando]], 89 * 8 [[Ali Mabkhout]], [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]], 85 * 9 [[Ferenc Puskás (futbalisto)|Ferenc Puskás]], [[Hungario]], 84 * 10 [[Harry Kane]], [[Anglio]], 82 ==Notoj== {{Referencoj}} ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Naciaj futbalaj teamaj rekordoj kaj statistikoj|*]] [[Kategorio:Listoj de futbalaj plej bonaj golmetantoj|internacia]] [[Kategorio:Listoj de internaciaj futbalistoj|Plej bonaj viraj golpafantoj]] o0b9xrr3ryct09troexlay7wqlhg42u 9417435 9417433 2026-06-30T10:18:56Z Kani 670 /* Eksteraj ligiloj */ 9417435 wikitext text/x-wiki {{polurinda}} {{redaktata}} [[File:Euro 2016 Cristiano Ronaldo.jpg|175px|thumb|[[Cristiano Ronaldo]] de [[Portugala nacia teamo de futbalo|Portugalio]] estas la plej bona golpafanto de ĉiuj tempoj por viraj naciaj teamoj.]] Ĉi tiu artikolo listigas la plej bonan golpafanton de ĉiuj tempoj por ĉiu vira nacia futbala teamo. Ĉi tiu listo estas listo de ĉiuj tempoj de plej bonaj internaciaj golpafantoj, ĉar pluraj landoj havas du aŭ pli da ludantoj kun pli da goloj ol la plej bona golpafanto de alia lando. Ĝi simple listigas nur la plej bonan golpafanton por ĉiu lando. ==Listo de plej bonaj golpafantoj== * 1 [[Cristiano Ronaldo]], [[Portugala nacia teamo de futbalo|Portugalio]], 145 * 2 [[Lionel Messi]], [[Argentino]], 123 * 3 [[Ali Daei]], [[Irano]], 108 * 4 [[Sunil Chhetri]], [[Barato]], 95 * 5 [[Romelu Lukaku]], Belgio, 91 * 6 [[Mokhtar Dahari]], [[Malajzio]], 89 * 7 [[Robert Lewandowski]], [[Pollando]], 89 * 8 [[Ali Mabkhout]], [[Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj]], 85 * 9 [[Ferenc Puskás (futbalisto)|Ferenc Puskás]], [[Hungario]], 84 * 10 [[Harry Kane]], [[Anglio]], 82 ==Notoj== {{Referencoj}} ==Referencoj== ;Ĝenerala *Roberto Mamrud, Karel Stokkermans. [https://www.rsssf.org/miscellaneous/century.html "Ludantoj kun 100+ Matĉoj kaj 30+ Internaciaj Goloj"]. RSSSF. Reprenita la 15-an de januaro 2016. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.rsssf.org/ RSSSF] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Futbalistoj]] [[Kategorio:Superlativoj]] 27jnd7cgnnjyilgn88r2627uxdsyby9 0 947850 9417132 9416798 2026-06-29T19:04:17Z Stefangrotz 91903 iom da purigado 9417132 wikitext text/x-wiki '''Cerbo-komputila interfaco''' ({{En}} ''brain computer interface, BCI''), foje nomata cerbo-maŝina interfaco (BMI), estas rekta komunikada ligo inter la elektra aktiveco de la cerbo kaj ekstera aparato, plej ofte komputilo aŭ robota membro. == Referencoj == <references /> {{ĝermeto}} [[Kategorio:Enplantaĵoj]] [[Kategorio:Hom-komputila interagado]] qva3lwsdifvgf8f006349efh16jb6e4 9417133 9417132 2026-06-29T19:05:34Z Stefangrotz 91903 9417133 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Photograph-by-mikeCaiChen.jpg|eta|Cerbo-komputila interfaco]] '''Cerbo-komputila interfaco''' ({{En}} ''brain computer interface, BCI''), foje nomata cerbo-maŝina interfaco (BMI), estas rekta komunikada ligo inter la elektra aktiveco de la cerbo kaj ekstera aparato, plej ofte komputilo aŭ robota membro. == Referencoj == <references /> {{ĝermeto}} [[Kategorio:Enplantaĵoj]] [[Kategorio:Hom-komputila interagado]] 9n672wrx3pue0ys407mjtdqdlgzyahq 9417134 9417133 2026-06-29T19:05:49Z Stefangrotz 91903 Stefangrotz movis paĝon [[Cerba-komputila interfaco]] al [[Cerbo-komputila interfaco]] 9417133 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Photograph-by-mikeCaiChen.jpg|eta|Cerbo-komputila interfaco]] '''Cerbo-komputila interfaco''' ({{En}} ''brain computer interface, BCI''), foje nomata cerbo-maŝina interfaco (BMI), estas rekta komunikada ligo inter la elektra aktiveco de la cerbo kaj ekstera aparato, plej ofte komputilo aŭ robota membro. == Referencoj == <references /> {{ĝermeto}} [[Kategorio:Enplantaĵoj]] [[Kategorio:Hom-komputila interagado]] 9n672wrx3pue0ys407mjtdqdlgzyahq 9417139 9417134 2026-06-29T19:07:59Z Stefangrotz 91903 ĝermo pri medicino kaj komputiko 9417139 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Photograph-by-mikeCaiChen.jpg|eta|Cerbo-komputila interfaco]] '''Cerbo-komputila interfaco''' ({{En}} ''brain computer interface, BCI''), foje nomata cerbo-maŝina interfaco (BMI), estas rekta komunikada ligo inter la elektra aktiveco de la cerbo kaj ekstera aparato, plej ofte komputilo aŭ robota membro. == Referencoj == <references />{{Ĝermo|Medicino|Komputiko}} [[Kategorio:Enplantaĵoj]] [[Kategorio:Hom-komputila interagado]] 66gvv6z0nerwiy4g1djy0ls2muotl83 9417146 9417139 2026-06-29T19:15:45Z Stefangrotz 91903 9417146 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Photograph-by-mikeCaiChen.jpg|eta|Cerbo-komputila interfaco]] '''Cerbo-komputila interfaco''' ({{En}} ''brain computer interface, BCI''), foje nomata cerbo-maŝina interfaco (BMI), estas rekta komunikada ligo inter la elektra aktiveco de la [[cerbo]] kaj ekstera aparato, plej ofte komputilo aŭ robota membro. == Referencoj == <references />{{Ĝermo|Medicino|Komputiko}} [[Kategorio:Enplantaĵoj]] [[Kategorio:Hom-komputila interagado]] 0az6lc8rvcxvgl751z6d4fktuvyote6 0 947935 9417035 9416699 2026-06-29T15:04:12Z Baba79 118684 /* Rimarkindaj damaĝoj */ 9417035 wikitext text/x-wiki [[Rusio]] komencis la [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|plenskalan invadon de Ukrainio]] la 24-an de februaro 2022, en grava eskalado de la [[Konflikto inter Rusio kaj Ukrainio ekde 2014|Rusa-Ukraina Milito]], kiu komenciĝis en 2014. Ĝi estas la plej granda milita atako en [[Eŭropo]] ekde la [[Dua Mondmilito]]<ref>Herb, Jeremy; Starr, Barbara; Kaufman, Ellie (24-a de Februaro 2022). "[https://www.cnn.com/2022/02/24/politics/us-military-ukraine-russia/index.html US orders 7,000 more troops to Europe following Russia's invasion of Ukraine]" ([https://web.archive.org/web/20220227052443/https://edition.cnn.com/2022/02/24/politics/us-military-ukraine-russia/index.html arkivo]). Oren Liebermann and Michael Conte. CNN. </ref><ref>Karmanau, Yuras; Heintz, Jim; Isachenkov, Vladimir; Litvinova, Dasha (24 February 2022). "[https://abcnews.go.com/International/wireStory/russia-attacks-ukraine-defiant-putin-warns-us-nato-83078619 Russia presses invasion to outskirts of Ukrainian capital]" ([https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://abcnews.go.com/International/wireStory/russia-attacks-ukraine-defiant-putin-warns-us-nato-83078619 arkivo]). ABC News. </ref><ref>Tsvetkova, Maria; Vasovic, Aleksandar; Zinets, Natalia; Charlish, Alan; Grulovic, Fedja (27-a de Februaro 2022). "[https://www.reuters.com/world/europe/western-allies-expel-key-russian-banks-global-system-ukraine-fights-2022-02-27/ Putin puts nuclear 'deterrence' forces on alert]" ([https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://www.reuters.com/world/europe/western-allies-expel-key-russian-banks-global-system-ukraine-fights-2022-02-27/ arkivo]). Reuters</ref>. Dum la batalado, multaj pecoj de ukraina kultura heredaĵo estis detruitaj, difektitaj aŭ endanĝerigitaj pro la ĝeneraligita detruado tra la lando<ref name= Akinsha> Akinsha, Konstantin (25-a de Marto 2022). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/03/25/ukraine-culture-in-peril Culture in the crossfire: Ukraine's key monuments and museums at risk of destruction in the war]". The Art Newspaper.</ref>. Ĉi tiu konscia detruo kaj prirabado de pli ol 500 ukrainaj kulturaj heredaĵejoj estas konsiderata [[militkrimo]]<ref>Kirchmair, Lando (2022-03-21). "[https://www.ejiltalk.org/the-war-of-aggression-against-ukraine-cultural-property-and-genocide-why-it-is-imperative-to-take-a-close-look-at-cultural-property/ The War of Aggression Against Ukraine, Cultural Property and Genocide: Why it is Imperative to Take a Close Look at Cultural Property]". EJIL: Talk!.</ref> kaj estis priskribata de la Ministro pri Kulturo de Ukrainio kiel [[kultura genocido]]<ref>"[https://www.euronews.com/culture/2022/09/13/its-cultural-genocide-ukraines-culture-minister-trying-to-salvage-the-countrys-artifacts Salvaging Ukraine's culture: Country's history & language under threat]". euronews. 2022-09-13. </ref>. == Juraj protektoj == La kulturaj posedaĵoj ĝuas specialan protekton laŭ [[internacia humanitara juro]]<ref name= Hausler >Hausler, Kristin; Drazewska, Berenika. "[https://www.biicl.org/documents/11200%20how%20does%20international%20law%20protect%20ukrainian%20cultural%20heritage%20in%20war.pdf How does international law protect Ukrainian cultural heritage in war? Is it protected differently than other civilian objects?]" (PDF). British Institute of International and Comparative Law.</ref>. La ​​unua protokolo de la [[Konvencioj de Ĝenevo|Konvencio de Ĝenevo]] kaj la [[Konvencio pri protektado de kulturaj posedaĵoj okaze de armita konflikto|Konvencio de Hago por la Protekto de Kultura Posedaĵo en Kazo de Armita Konflikto]] (ambaŭ devigaj por Ukrainio kaj Rusio) malpermesas al ŝtatoj-partioj uzi historiajn monumentojn por subteni siajn militistajn operaciojn aŭ igi ilin objekto de agoj de malamikeco aŭ reprezalioj<ref name=Hausler />. La ​​Dua Protokolo al la Konvencio de Hago permesas atakojn kontraŭ kultura posedaĵo nur en kazo de "nepra milita neceso" kiam ne ekzistas farebla alternativo. Atakoj kontraŭ kultura heredaĵo egalas al militkrimoj kaj povas esti procesigitaj antaŭ la [[Internacia Puna Kortumo]]<ref>Hausler, Kristin; Drazewska, Berenika. "[https://www.biicl.org/documents/11200%20how%20does%20international%20law%20protect%20ukrainian%20cultural%20heritage%20in%20war.pdf How does international law protect Ukrainian cultural heritage in war? Is it protected differently than other civilian objects?]" (PDF). British Institute of International and Comparative Law.</ref>. == Rimarkindaj lokoj == Antaŭ la invado, Ukrainio havis sep [[Monda heredaĵo de Unesko|Mondajn Heredaĵojn de UNESKO]], inkluzive de la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo Sankta Sofia]] en Kijivo, la [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo]], kaj la Historia Centro de [[Lvivo]]<ref>Sherwood, Harriet (2022-03-01). "[https://www.theguardian.com/world/2022/mar/01/cultural-catastrophe-ukrainians-fear-for-art-and-monuments-amid-onslaught 'Cultural catastrophe': Ukrainians fear for art and monuments amid onslaught]". the Guardian. </ref>. Pliaj lokoj en [[Ĥarkivo]] ([[Derĵprom]]), [[Mikolajivo]] (Observatorio) kaj [[Ĉernihivo]] (Transfiguracio kaj Boris kaj Gleb katedraloj) estas pripensitaj por eniri la liston<ref>Katz, Brigit (8-a de marto 2022). "[https://www.smithsonianmag.com/smart-news/unesco-sounds-the-alarm-over-threats-to-ukrainian-cultural-heritage-180979686/ Unesco Sounds the Alarm Over Threats to Ukrainian Cultural Heritage]". Smithsonian Magazine. </ref>. Fine de aprilo 2022, [[Politico]] raportis, ke Ukrainio registris la vrakon de la rusia krozŝipo ''Moskva'' kiel "subakvan kulturan heredaĵon"<ref>Jack, Victor (2022-04-22). "[https://www.politico.eu/article/trolling-russia-ukraine-registers-moskva-shipwreck-underwater-cultural-heritage/ Trolling Russia, Ukraine registers Moskva shipwreck as 'underwater cultural heritage']". POLITICO.</ref>. == Konservadaj klopodoj == === Naciaj === Komence de la milito, la direktoro de la [[Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio]] en Kievo, Fedir Androŝĉuk, kunlaboris kun du kolegoj por konservi kaj protekti la muzeon kontraŭ atako kaj ebla prirabado. Androsĉuk ankaŭ raportis, ke kvar aliaj muzeoj en [[Vinico]], [[Ĵitomir]], [[Sumio]] kaj [[Ĉernihivo]] sukcesis forigi, stoki kaj protekti siajn ĉefajn ekspoziciojn, kaj la muzeo en Vinico estis uzata kiel loĝejo por rifuĝintoj<ref> Sherwood, « [https://www.theguardian.com/world/2022/mar/01/cultural-catastrophe-ukrainians-fear-for-art-and-monuments-amid-onslaught 'Cultural catastrophe': Ukrainians fear for art and monuments amid onslaught] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.theguardian.com%2Fworld%2F2022%2Fmar%2F01%2Fcultural-catastrophe-ukrainians-fear-for-art-and-monuments-amid-onslaught arkivo]), the Guardian, 1-a de marto 2022 </ref>. La artista kolektivo ''Asortymentna kimnata'' ("Akordita Ĉambro"), bazita ĉe la Ivano-Frankivska Nuntempa Arta Centro, kreis plurajn bunkrojn kaj kunlaboris kun galerioj en [[Kijivo]], [[Mariupolo]], [[Odeso]], [[Zaporiĵo]] kaj aliloke por evakui kaj konservi artaĵojn el la galerioj<ref name= Braun>Braun S. (2022-03-17). "[https://www.dw.com/en/ukraine-rushes-to-save-cultural-heritage-from-destruction/a-61158291 Ukraine rushes to save cultural heritage from destruction]". Deutsche Welle.</ref>. Multaj monumentoj kaj memorindaĵoj estis protektitaj per sakoj da sablo aŭ envolvitaj en diversaj materialoj. En Kijivo, ĉirkaŭ 28 objektoj estis protektitaj tiel ĝis meze de aprilo<ref>Кречетова Д. (2022-04-16). "[https://life.pravda.com.ua/culture/2022/04/16/248266/ На захисті від "русского мира": як рятують українські пам'ятки і чому Київ лишив монумент Незалежності відкритим"]. Українська правда.</ref>. Loĝantoj en Lvivo provis helpi konservi plurajn ŝtonajn statuojn kaj fontanojn, kiujn oni ne povis malmunti, envolvante ilin en plaston, ŝaŭmon kaj aliajn materialojn. Pliajn klopodojn fotis kaj afiŝis la Lviva Fonduso por la Konservado de Arkitekturaj kaj Historiaj Monumentoj, prezentante lignajn kadrojn kaj tabulojn uzatajn por protekti monumentojn kaj vitralojn de preĝejoj<ref>Holland, Oscar (4-a de Marto 2022). "[https://www.cnn.com/style/article/lviv-ukraine-statues-wrapped-heritage-protection/index.html 'Concerned' Ukrainian locals help protect Lviv's historic statues]". CNN</ref><ref>Кречетова Д. (2022-04-16). "[https://life.pravda.com.ua/culture/2022/04/16/248266/ На захисті від "русского мира": як рятують українські пам'ятки і чому Київ лишив монумент Незалежності відкритим]". Українська правда.</ref>. La 28-an de marto, la [[Ministerio pri Cifereca Transformo de Ukrainio|Ministerio pri Cifereca Transformo]] lanĉis NFT-muzeon por helpi konservi la ŝtatecon kaj historion de Ukrainio, kaj ĉiuj enspezoj iros al la ministerio. La retejo, Ukraina MetaHistoria NFT-Muzeo inkludus "militlinion" aŭ templinion de eventoj kun koresponda NFT, kiu inkludus [[Tvitero|tviteraĵon]] pri signifa momento en la milito kaj ilustraĵon de ukraina artisto. Antaŭ la 1-a de aprilo, ĉirkaŭ 600 000 dolaroj estis kolektitaj per la vendo de la NFT-oj, kaj la financoj estis destinitaj por helpi rekonstrui muzeojn, teatrejojn kaj aliajn kulturajn instituciojn, kiuj estas detruitaj aŭ difektitaj<ref>Kharif, Olga (1-a de Aprilo 2022). [https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-04-01/ukrainian-government-raises-600-000-through-museum-nft-sales "Ukraine Raises $600,000 Through Museum NFT Sales to Help Rebuild]". Bloomberg. </ref><ref>Mattei, Shanti Escalante-De (2022-03-28). "[https://www.artnews.com/art-news/news/ukraine-nft-project-museum-of-war-1234623051/ Ukraine Has Launched an NFT 'Museum' to Preserve the Country's History]". ARTnews.com.</ref>. Multaj el la kulturaj heredaĵoj protektataj en Ukrainio kontraŭ la rusia invado estas objektoj de rusa kulturo<ref name= Akinsha /><ref name= Braun /><ref>Harding L., Sherwood H. (2022-03-09). "[https://www.theguardian.com/world/2022/mar/09/ukrainians-in-race-to-save-a-nations-cultural-heritage Ukrainians in race to save cultural heritage]" ([https://web.archive.org/web/20220425175053/https://www.theguardian.com/world/2022/mar/09/ukrainians-in-race-to-save-a-nations-cultural-heritage arkivo]). The Guardian.</ref>. === Internaciaj === Tuj post la komenco de la invado, [[Unesko]] anoncis, ke ĝi laboras por marki ĉiujn eblajn ŝlosilajn historiajn monumentojn kaj lokojn tra la lando per la emblemo de la [[Konvencio pri protektado de kulturaj posedaĵoj okaze de armita konflikto|Konvencio de Hago]] de 1954, la internacie agnoskita simbolo por la protekto de kultura heredaĵo en armita konflikto. La organizo ankaŭ kunlaboros kun la muzeodirektoroj de la lando por kunordigi konservadajn klopodojn por protekti kolektojn kaj monitori ajnan difekton al kulturaj lokoj per sputnika bildigo<ref>Hickley, Catherine (2022-03-04). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/03/04/unesco-gravely-concerned-about-damage-to-ukrainian-cultural-heritage Unesco 'gravely concerned' about damage to Ukrainian cultural heritage]". The Art Newspaper – International art news and events. </ref>. Baldaŭ post la invado, oficialuloj de la [[Internacia Konsilio de Muzeoj]] komencis dokumenti artopecojn, kiujn polico eble trovus se ili estus movitaj kontraŭleĝe trans naciajn limojn<ref>Kishkovsky, Sophia (2022-09-09). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/09/09/ukraine-given-red-list-to-fight-looting Ukraine gets emergency Red List for art as evidence mounts of 'trading networks flowing West']". The Art Newspaper - International art news and events.</ref>. Kulturaj institucioj en [[Pollando]] starigis helpan programon, per la Komitato por Helpo al Muzeoj de Ukrainio kreita tuj post la invado. La Komitato subtenis ĉiujn muzeojn kaj kulturanj instituciojn en Ukrainio por subteni kaj sekurigi iliajn kolektojn same kiel dokumentadon, ciferecigon kaj inventaron de kolektoj<ref name= Braun/>. La helpo de aliaj institucioj daŭriĝas dum la tuta milito. En majo 2022 la Ĉeĥa Ministerio pri Kulturo komisiis la [[Nacia muzeo (Prago)|Nacian Muzeon de Prago]] sendi pakmaterialojn kiel vezik-plastikon kaj polietilenan ŝaŭmon kune kun sekureca ekipaĵo kiel [[fajroestingilo]]j kaj [[orientita grandpartikla plato|orientitaj grandpartiklaj platoj]] por bloki fenestrojn<ref>Iotkovska, Svilena (11-a de majo 2022). "[https://www.themayor.eu/en/a/view/czechia-helps-ukraine-preserve-its-endangered-cultural-heritage-10419 Czechia helps Ukraine preserve its endangered cultural heritage]" TheMayor.EU". www.themayor.eu.</ref>. Internaciaj organizaĵoj kiel la Ukraina Arta Helpa Centro (bazita en Germanio, subtenata de la germana registaro, inter aliaj) kaj ALIPH (bazita en Svislando) ankaŭ aktive provizis krizan ekipaĵaron ekde la printempo de 2022<ref>"[https://www.aliph-foundation.org/en/projects/aliph-action-plan-for-ukraine Protecting cultural heritage in Ukraine | Aliph Foundation - Protecting heritage to build peace]" ([https://web.archive.org/web/20250129191327/https://www.aliph-foundation.org/en/projects/aliph-action-plan-for-ukraine arkivo]). Aliph Foundation</ref><ref>"[https://www.dug-ww.com/presse Ukraine Hilfslieferungen für Rettung von Kunst- und Kulturgut]". www.dug-ww.com </ref>. En marto 2022, komenciĝis iniciatoj por sekurkopii kaj konservi eble endanĝerigatajn datumojn kaj teknologiojn de la kulturaj institucioj de Ukrainio kiel ''Saving Ukrainian Cultural Heritage Online'' (SUCHO). En novembro 2025, la [[Eŭropa Komisiono]] anoncis, ke ĝi kaj dudek du membroŝtatoj kreos komitaton por subteni la konservadon de la ukraina kulturo. La Eŭropa Unio ankaŭ donacis pliajn 2 milionojn da eŭroj por subteni la kulturan sektoron de Ukrainio, kun ĉirkaŭ 48 milionoj da eŭroj donacitaj ekde la komenco de la milito<ref>Orlandi, Giorgia; Hess, Amandine (7-a de novembro 2025). "[https://www.euronews.com/my-europe/2025/07/11/eu-vows-to-protect-ukrainian-culture-as-russia-targets-over-500-heritage-sites EU vows to protect Ukrainian culture as Russia targets over 500 heritage sites]". EuroNews.</ref>. En februaro 2026, [[Japanio]] anoncis 3,8 milionojn da dolaroj en plia helpo por helpi Ukrainion ripari kulturajn havaĵojn, kiuj estis difektitaj dum la milito, dum renkontiĝo en Kijivo inter la japana ambasadoro Nakagome Masaŝi, ukrainaj oficialuloj kaj reprezentantoj de UNESKO<ref>"[https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/japan-pledges-38-million-to-help-repair-ukraine-s-war-damaged-cultural-sites/3826385 Japan pledges $3.8 million to help repair Ukraine's war-damaged cultural sites]". www.aa.com.tr. 11-a de februaro 2026.</ref>. == Damaĝoj == === Statitikaĵoj === La 10-an de junio 2026, [[UNESKO]] publikigis raporton kiu nombris 536 kulturajn lokojn konfirmitajn kiel difektitajn el kiuj 154 religiaj lokoj, 280 konstruaĵoj de historia kaj/aŭ arta intereso, 41 muzeoj, 33 monumentoj, 22 bibliotekoj, 5 arkeologiaj lokoj kaj 1 arkivejo<ref>[https://www.unesco.org/uk/ukraine-war/damaged-cultural-sites?hub=180699 Пошкоджені об’єкти культурної спадщини в Україні, верифіковані ЮНЕСКО], UNESKO, 10-a de junio 2026</ref>. En antaŭa raporto publikigita la 16-an de oktobro 2024, UNESKO konfirmis difektojn de 457 objektoj: 143 religiaj lokoj, 231 konstruaĵoj de historia kaj/aŭ arta intereso, 32 muzeoj, 33 monumentoj, 17 bibliotekoj, 1 arkivejo. Ĉi tiuj listoj enhavas nur kazojn konatajn el pluraj fidindaj fontoj, kaj ne enhavas supraĵajn difektojn, kiel rompitajn fenestrojn kaj pordojn<ref>"[https://www.rfi.fr/ru/%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0/20220628-%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%82-%D1%8E%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE-%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%80%D1%83%D1%88%D0% Эксперт ЮНЕСКО: «Мониторинг разрушений украинских культурных ценностей идет с первых дней войны»]". Международное французское радио. 2022-06-28.</ref>. La [[Ministerio pri Kulturo de Ukrainio]] je la 5a de januaro 2023 raportis 1189 kazojn de difekto aŭ detruo de kulturaj objektoj, inkluzive de 563 "kreivaj centroj", 453 bibliotekoj, 63 muzeoj kaj galerioj, 18 teatroj kaj filharmoniaj haloj, kaj 92 institucioj pri arteduko<ref>"[https://mkip.gov.ua/news/8414.html Because of russian aggression, 1189 objects of cultural infrastructure were damaged in Ukraine]" ([https://web.archive.org/web/20230105200329/http://www.mkip.gov.ua/news/8414.html arkivo]). Ministry of Culture of Ukraine.</ref>. 21 el ili estis konsiderataj monumentoj de nacia signifo. Ĉirkaŭ 100 objektoj estis tute aŭ preskaŭ tute detruitaj<ref>"[https://ru.krymr.com/a/kulturnoye-naslediye-poteri-ukraina-rossiya-voyna-yunesko/31947111.html Россия боится культуры Украины? На заседании Совбеза ООН озвучили данные ЮНЕСКО]" ([https://web.archive.org/web/20220717105634/https://ru.krymr.com/a/kulturnoye-naslediye-poteri-ukraina-rossiya-voyna-yunesko/31947111.html arkivo]). Radio Free Europe/Radio Liberty. 2022-07-17.</ref>. La 24-an de februaro 2026, la Ministerio pri Kulturo de Ukrainio raportis, ke ĝis februaro 2026 kaj ekde la komenco de la milito 1 685 kulturaj heredaĵejoj kaj 2 483 kulturaj infrastrukturinstalaĵoj estis aŭ detruitaj aŭ difektitaj. La raporto plue deklaris, ke la milito ankaŭ prenis la vivojn de 346 artistoj kaj 132 ukrainaj kaj eksterlandaj amaskomunikilaj profesiuloj, kun laŭtaksa totala perdo por la lando de ĉirkaŭ 4,2 miliardoj da dolaroj, kaj la totala perdo por la kultura sektoro, inkluzive de enspezoj, superis 31 miliardojn da dolaroj<ref name=Darila>Mykhailenko, Darila (2026-02-24). "[https://united24media.com/latest-news/russia-destroyed-1685-ukrainian-cultural-sites-since-2022-inflicting-31-billion-in-losses-16220 Russia Destroyed 1,685 Ukrainian Cultural Sites Since 2022, Inflicting $31 Billion in Losses]" ([https://web.archive.org/web/20260312072517/https://united24media.com/latest-news/russia-destroyed-1685-ukrainian-cultural-sites-since-2022-inflicting-31-billion-in-losses-16220 arkivo]). UNITED24 Media.</ref>. La Laboratorio pri Monitorado de Kultura Heredaĵo ĉe la Virginia Muzeo pri Naturhistorio trovis signojn de 458 difektitaj kulturaj lokoj je la 10a de junio 2022<ref>Seymour T. (2022-06-10). "[https://www.theartnewspaper.com/2022/06/10/is-ukraines-cultural-heritage-under-coordinated-attack Is Ukraine's cultural heritage under coordinated attack?]" ([https://web.archive.org/web/20220611083033/https://www.theartnewspaper.com/2022/06/10/is-ukraines-cultural-heritage-under-coordinated-attack arkivo]). The Art Newspaper.</ref>. La teamo ''Visual Investigations'' de la [[The New York Times|New York Times]] kompilis liston de ĉirkaŭ 339 konstruaĵoj, monumentoj kaj aliaj kulturaj institucioj, kiuj estis parte aŭ tute detruitaj ĝis decembro 2022, kun ĉefa atento donita al la [[Donbaso]]<ref>Farago, Jason (2022-12-27). "[https://www.nytimes.com/2022/12/27/arts/design/cultural-heritage-ukraine-russia-war.html When Cultural Heritage Becomes a Battlefront]" ([https://web.archive.org/web/20230204121859/https://www.nytimes.com/2022/12/27/arts/design/cultural-heritage-ukraine-russia-war.html arkivo]). The New York Times. ISSN 0362-4331.</ref>. === Rimarkindaj damaĝoj === La 16-an de marto 2022, la drama teatrejo de [[Mariupolo]] estis [[Rusa aviadatako al teatro de Mariupolo|plejparte detruita]] de aviadilaj atakoj. Centoj da civiluloj ŝajne ŝirmiĝis en la konstruaĵo tiutempe<ref>Lister, Tim; Voitovych, Olga; John, Tara (16-a de Marto 2022). "[https://edition.cnn.com/2022/03/16/europe/ukraine-mariupol-bombing-theater-intl/ Russians bomb Mariupol theater where hundreds had taken refuge, officials say]". CNN.</ref>. Satelitaj fotoj prenitaj antaŭ kaj tuj post la atako montris la rusan vorton por infanoj, ''Дети'', pentritan sur la tero ĉe la fronto kaj malantaŭo de la konstruaĵo, por informi rusiajn militaviadilojn, ke infanoj ŝirmiĝis en la konstruaĵo<ref>"[https://www.firstpost.com/world/mayhem-in-mariupol-in-ukraines-most-attacked-city-theatre-sheltering-hundreds-of-civilians-bombed-10467421.html Mayhem in Mariupol]". FirstPost. 17 March 2022.</ref>. La laŭtaksa mortnombro varias de almenaŭ dekduo<ref name=dekduo>"[https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/06/ukraine-deadly-mariupol-theatre-strike-a-clear-war-crime-by-russian-forces-new-investigation/ Ukraine: Deadly Mariupol Theatre Strike 'A Clear War Crime' By Russian Forces]". Amnesty International. 30-a de Junio 2022. </ref> ĝis pli ol 600 homoj<ref>Hinnant, Lori; Chernov, Mstyslav; Stepanenko, Vasilisa (4-a de Majo 2022). "[https://apnews.com/article/Russia-ukraine-war-mariupol-theater-c321a196fbd568899841b506afcac7a1 AP evidence points to 600 dead in Mariupol theater airstrike]". Associated Press.</ref>. La atako estis priskribita de [[Amnestio Internacia]] kiel "klara militkrimo" fare de rusiaj fortoj<ref name=dekduo/>. La 24-an de majo 2026, nur unu monaton post moderniĝo kaj remalfermo al la publiko, la [[Ukraina Nacia Muzeo de Ĉernobilo|kijiva muzeo pri la katastrofo de Ĉernobilo]] estis preskaŭ tute detruita per rekta trafo de rusia misilo, sekvata de incendio kaj parta kolapso<ref>https://www.ukr.net/news/details/russianaggression/117636081.html</ref>. Ĉirkaŭ 40 procentoj de la kolekto estis savitaj el la deponejo<ref>"[https://news.artnet.com/art-world/ukraine-museums-damaged-russian-attack-2776107 Ukrainian Museums and Cultural Sites Damaged in Massive Russian Attack]". artnet. 2026-05-25.</ref>. La ukrainia prezidanto [[Volodimir Zelenskij]] vizitis la lokon en la sama tago<ref>"[https://unn.ua/en/news/zelenskyy-visited-the-chernobyl-museum-destroyed-after-the-russian-attack-as-well-as-lukyanivka Zelenskyy visited the Chernobyl Museum destroyed after the Russian attack, as well as Lukyanivka]". Ukrainian National News (UNN). 2026-05-24. </ref>. La 24-an de marto 2026, en la historia urbocentro de [[Lvivo]] kiu ĉeestas la liston de [[UNESKO]] pri [[Monda Heredaĵa Konvencio|monda heredaĵo]], incendio ekis en la konstruaĵoj de la Bernardina monaĥeja komplekso kiel rezulto de rusia spavatako<ref>Козицький, Максим (24-a de marto 2026). [https://bukvy.org/u-lvovi-poshkodzhenyj-ansambl-bernardynskogo-monastyrya/ У Львові пошкоджений ансамбль Бернардинського монастиря]. Букви</ref>. Ankaŭ ties sonorilturo estis difektata<ref>[https://zn.ua/ukr/war/rosija-vdarila-po-tsentru-lvova-poshkodzheno-budinok-ta-spadshchina-junesko.html Обстріл Львова 24 березня 2026 року. Дзеркало тижня.] 24-a de marto 2026</ref>. En januaro 2023, la [[Katedralo de la Transfiguriĝo de Odeso]] estis enskribita en la [[Monda heredaĵo de Unesko|Mondan Heredaĵon]] kiel parto de la Historia Centro de [[Odeso]] kaj tuj listigita kiel endanĝerigita de la rus-ukraina milito<ref>"[https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa Statement regarding the threat of destruction of the UNESCO World Heritage Site "Historical Centre of the Port City of Odesa"]". ICOMOS Ukraine.22-a de Julio 2023.</ref>. La 23-an de julio 2023, la katedralo estis grave difektata de rusia misilatako<ref>"[https://www.nytimes.com/video/world/europe/100000009008708/odesa-ukraine-cathedral.html Damage to the Odesa Transfiguration Cathedral (video)]". New York Times.23-a de Julio 2023.</ref>. UNESKO forte kondamnis ripetajn atakojn de Rusio kontraŭ la historia centro de [[Odeso]]<ref>Sirkovych, Zhanna (23-a de Julio 2023). "[https://ukraine.un.org/en/240086-odesa-unesco-strongly-condemns-repeated-attacks-against-cultural-heritage-including-world Odesa: UNESCO strongly condemns repeated attacks against cultural heritage, including World Heritage]". United Nations</ref>. La katedralo estis restaŭrita kun subteno de la itala registaro kaj UNESKO, kun la plejparto de la restaŭraj laboroj kompletigitaj antaŭ oktobro 2024 kaj la hejtsistemo restaŭrita antaŭ decembro 2025<ref>[https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu Одеса: ЮНЕСКО та Італія завершили аварійні відновлювальні роботи у Спасо-Преображенському кафедральному соборі] ([https://web.archive.org/web/20260209135300/https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu arkivo]), UKESKO, 1-a de decembro 2025</ref>. La 14-an de junio 2026, rusia spavatako kaŭzis signifajn damaĝojn al la komplekso de la [[Monaĥejo de la Grotoj de Kievo]]<ref> "[https://www.theguardian.com/world/video/2026/jun/15/dormiton-cathedral-burns-unesco-kyiv-pechersk-lavra-russian-attack Cathedral burns at Unesco-listed Kyiv Pechersk Lavra after Russian attack]". The Guardian. 15-a de Junio 2026</ref><ref name= Beaumont>Beaumont, Peter (15-a de Junio 2026). "[https://www.theguardian.com/world/2026/jun/15/kyiv-pechersk-lavra-monastery-on-fire-russian-attacks-ukraine Kyiv monastery set on fire in night of Russian attacks across Ukraine]". The Guardian.</ref>. La ​​damaĝoj inkluzivis detruon de signifa parto de la tegmento, damaĝon al la ĉefa kupolo kaj kapelo, kaj signifajn incendiojn ene de la strukturo de la Dormiciono-Katedralo<ref>Basmat, Dmytro; Fenbert, Abbey (15-a de Junio 2026). "[https://kyivindependent.com/russian-attack-june-14-2026/ Kyiv's historic Pechersk Lavra burns as large-scale Russian strikes kill 5, injure 29 in capital]". The Kyiv Independent. </ref>. La saman tagon estis atakataj ankaŭ la [[Dovĵenka Nacia kinostudio]], la [[Artomuzeo de Ĥarkivo]] kaj la [[Domo de Orgeno kaj Ĉambra Muziko de Dnipro]]<ref>[https://www.rts.ch/info/monde/2026/article/cathedrale-de-kiev-en-feu-apres-des-frappes-russes-neuf-morts-en-ukraine-29274362.html Onze morts et une cathédrale emblématique endommagée en Ukraine après des frappes russes], RTS, 15-a de junio 2026</ref><ref>[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2261627/ukraine-russie-guerre-attaque-kiev Attaque massive sur Kiev, un joyau orthodoxe en feu], Radio Canada Info, 15-a de junio 2026</ref>. Ĉi-lasta estis jam trafita unuafoje dum la rusia invado la 11-an de marto 2022: post bombado, [[ŝrapnelo]]j frakasis la fenestrojn kaj parte detruis la murojn<ref>« [https://birdinflight.com/uk/architectura-uk/20220317-great-russian-destruction.html Велике російське руйнівництво: Архітектурні пам’ятки, пошкоджені війною » ] ([https://web.archive.org/web/20220318110117/https://birdinflight.com/uk/architectura-uk/20220317-great-russian-destruction.html arkivo]) // Bird in Flight, 18.03.2022</ref>. Dum amasa bombado la 24-an de junio 2025, la konstruaĵo denove estis difektata<ref>Kitsoft. "[https://thegaze.media/news/priceless-monuments-destroyed-by-russia-in-ukraine Priceless Monuments Destroyed by Russia in Ukraine]". thegaze.media.</ref>. Dum la atako de la 15-a de junio 2026, ne nur la konstruaĵo estis trafita, sed ankaŭ ĝia unika 12-tuna orgeno<ref>"[http://www.domorgan.dp.ua/o-nas/istoriya Історія]". www.domorgan.dp.ua</ref><ref>"[http://www.reyestr.court.gov.ua/Review/11033979 ГОСПОДАРСЬКИЙ СУД | ДНІПРОПЕТРОВСЬКОЇ ОБЛАСТІ | УХВАЛА]". www.reyestr.court.gov.ua</ref>. <gallery mode="packed"> Museum of Hryhoriy Skovoroda after Russian shelling (2022-05-07) 02.jpg|Muzeo pri [[Hrihorij Skovoroda]], 7-a de majo 2022 Bakhmut Palace of Culture after Russian shelling, 2022-09-08 (12).jpg|Kultura Palaco de [[Baĥmuto]], 8-a de septembro 2022 Transfiguration Cathedral in Odesa after Russian missile attack, 2023-07-23 (22).jpg|[[Katedralo de la Transfiguriĝo de Odeso]], 23-a de julio 2023 Kherson Oblast Scientific Library named after Oles Honchar after Russian shelling, 2023-11-12 (21).webp|Ĥersona scienca biblioteko, 12-a de novembro 2023 Huliaipole Local Museum after Russian shelling (2024-08-24) 03.webp|Loka muzeao de Huliaipolo, 24-a de aŭgusto 2024 National Chernobyl Museum in Kyiv after Russian attack, 2026-05-24 (03).jpg|[[Ukraina Nacia Muzeo de Ĉernobilo]], 24-a de majo 2026 </gallery> == Rabado == [[Dosiero:Kherson museum looted by Russian forces (05).jpg|eta|Rabita ĥersona loka muzeo post la foriro de rusiaj trupoj, la 19-an de novembro 2022.]] En aprilo 2022, la Urba Konsilio de Mariupolo anoncis, ke pli ol du mil ekspoziciaĵoj estis prirabitaj el la muzeoj de Mariupolo, inkluzive de originalaj verkoj de [[Arĥip Ivanoviĉ Kuindĵi|Arĥip Kuindĵi]] kaj [[Ivan Ajvazovskij]]. La plej multaj ekspoziciaĵoj el la Muzeo de Loka Popolo kaj la Arta Muzeo de Kuindĵi estis forigitaj de la rusiaj okupaciaj fortoj<ref>"[https://www.ukrinform.net/rubric-society/3469803-invaders-steal-over-2000-exhibits-from-mariupol-museums.html Invaders steal over 2,000 exhibits from Mariupol museums]" ([https://web.archive.org/web/20220428184318/https://www.ukrinform.net/rubric-society/3469803-invaders-steal-over-2000-exhibits-from-mariupol-museums.html arkivo]. Ukrinform. 28-a de Aprilo 2022.</ref>. Tamen, la direktoro de la Muzeo de Loka Historio de Mariupolo, Natalia Kapustnikova, diris al la rusia novaĵagentejo ''Izvestija'', ke ŝi transdonis la verkojn de Ajvazovskij kaj Kuindĵi al la rusiaj fortoj "post la fino de la bataladoj"<ref>Sauer, Pjotr (2022-04-29). "[https://www.theguardian.com/world/2022/apr/29/ukraine-accuses-russian-forces-of-seizing-2000-artworks-in-mariupol Ukraine accuses Russian forces of seizing 2,000 artworks in Mariupol]" ([https://web.archive.org/web/20260315100851/https://www.theguardian.com/world/2022/apr/29/ukraine-accuses-russian-forces-of-seizing-2000-artworks-in-mariupol arkivo]). The Guardian.</ref>. En majo 2022, ukrainiaj oficialuloj asertis, ke la rusiaj fortoj prirabis la ''"plej grandajn kaj plej multekostajn"'' kolektojn de [[Skitoj|skitaj]] artefaktoj en Ukrainio el [[Melitopolo]]<ref>Grylls, George (4-a de majo 2022). "[https://www.thetimes.com/world/article/russian-troops-are-destroying-ancient-nomadic-tombs-5g00c96xs Russian troops are destroying ancient nomadic tombs]" ([https://web.archive.org/web/20260226180215/https://www.thetimes.com/world/article/russian-troops-are-destroying-ancient-nomadic-tombs-5g00c96xs arkivo]). The Times. ISSN 0140-0460.</ref>. La ukrainia ministro pri kulturo, Oleksandr Tkaĉenko, asertis, ke rusiaj fortoj prirabis milojn da artefaktoj el preskaŭ kvardek ukrainaj muzeoj ĝis oktobro 2022. Tkaĉenko plue deklaris, ke la prirabitaj objektoj kaj la detruoj de aliaj kulturaj lokoj sumiĝis al centoj da milionoj da dolaroj en damaĝo kaj perditaj objektoj<ref>Dawson, Bethany (October 9, 2022). "[https://www.businessinsider.com/ukraine-putins-forces-loot-40-museums-of-priceless-treasures-minister-2022-10 Putin's forces have looted nearly 40 museums in Ukraine, plundering thousands of 'priceless' treasures, says culture minister]" [https://web.archive.org/web/20230819231239/https://www.businessinsider.com/ukraine-putins-forces-loot-40-museums-of-priceless-treasures-minister-2022-10 arkivo]). Business Insider. </ref>. Interaliaj, du ĉefaj muzeoj de [[Ĥersono]] estis prirabitaj de rusiaj fortoj antaŭ ol retiriĝo el la urbo en novembro 2022: la Loka Historia Muzeo kaj la Arta Muzeo, el kiuj ĉirkaŭ 10 000 artaĵoj estis ŝtelitaj. La objektoj estis transportitaj al krimeaj muzeoj<ref>"[https://english.elpais.com/international/2022-11-17/ukraine-reports-looting-of-kherson-museums-by-russian-troops.html Ukraine reports looting of Kherson museums by Russian troops]" ([https://web.archive.org/web/20230210124514/https://english.elpais.com/international/2022-11-17/ukraine-reports-looting-of-kherson-museums-by-russian-troops.html arkivo]). El Pais. 2022-11-17.</ref><ref>"[https://www.theartnewspaper.com/2022/09/29/russia-to-take-over-ukrainian-museum-collections-as-formal-annexation-plans-announced Russia to take over Ukrainian museum collections as formal annexation plans announced]". The Art Newspaper. 2022-09-30.</ref>. En raporto el februaro 2026, la ukrainia Ministerio pri Kulturo asertis, ke Rusio prirabis 35 482 muzeajn artefaktojn, kaj pli ol 1,7 milionoj da objektoj ankoraŭ estas tenataj en nuntempe okupitaj areoj<ref name=Darila/>. == Reta Kultura Heredaĵo == Volontuloj el la tuta mondo laboras por arkivi la ciferecan enhavon de la ukraina kultura heredaĵo, kiu riskas detruon pro la rusia invado de 2022<ref>Adams, « [http://blog.archive.org/2022/03/22/volunteers-rally-to-archive-ukrainian-web-sites/ Volunteers Rally to Archive Ukrainian Web Sites] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fblog.archive.org%2F2022%2F03%2F22%2Fvolunteers-rally-to-archive-ukrainian-web-sites%2F arkivo], blog.archive.org, Internet Archive, 22-a de marto 2022</ref>, precipe per la iniciato Saving Ukrainian Cultural Heritage Online (SUCHO) (''"Savante Ukrainian Kulturan Heredaĵon Rete"''), lanĉita la 1-an de marto 2022<ref>« [https://www.sucho.org/press-release-20220308-volunteers-unite Volunteers Unite to Archive Ukrainian Cultural Heritage] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.sucho.org%2Fpress-release-20220308-volunteers-unite arkivo]), sucho.org, Saving Ukrainian Cultural Heritage Online (SUCHO), 8-a de marto 2022</ref>. En la unuaj du semajnoj post la lanĉo de la iniciato, pli ol 1 500 retejoj, ciferecaj ekspozicioj, malfermaj aliraj publikaĵoj kaj aliaj retaj rimedoj de ukrainiaj kulturaj organizaĵoj estis kreitaj kiel ciferecaj arkivoj, reprezentante proksimume tri terabajtojn da datumoj<ref>Cascone, Sarah (2022-03-14). "[https://news.artnet.com/art-world/saving-ukrainian-cultural-heritage-online-2084036 How Tech Experts in the West Are Rushing to Save the Digital Archives of Ukraine's Museums]" ([https://web.archive.org/web/20220314063614/https://news.artnet.com/art-world/saving-ukrainian-cultural-heritage-online-2084036 arkivo]). Artnet News.</ref>. Alia projekto, "Backup Ukraine" (''"Sekurkopio de Ukrainio"''), petas volontulojn uzi aplikaĵon por skani objektojn en Ukrainio, kiuj poste estas transformitaj en 3D-modelojn kaj alŝutitaj al nuba datumbazo por sekurkopio<ref>Gault, Matthew (May 6, 2022). "[https://www.vice.com/en/article/backup-ukraine-is-looking-to-preserve-the-countrys-cultural-heritage/ Backup Ukraine Is Looking to Preserve The Country's Cultural Heritage]". Vice.com. </ref>. == Referencoj == {{referencoj}} [[Kategorio:Invado de Rusio en Ukrainion (2022)]] [[Kategorio:Kulturo de Ukrainio]] 874a2avmiu5h1yhub3ra4wjrdmf6zc3 0 947948 9417100 9412599 2026-06-29T17:09:55Z Arbarulo 135469 9417100 wikitext text/x-wiki '''Fiŝaĵa fraŭdo''' estas [[fraŭdo]] pri la ecoj de [[fiŝaĵo]]. Ĝi estas aparte ofta speco de [[nutraĵa fraŭdo]], kaj laŭ la [[Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo]] 20% de la marbestaj produktoj en la mondoj estas fraŭde etikeditaj. Ĝi kutime estas farata por gajno de financa avantaĝo, kaj povas kaŭzi diversajn riskojn al la sano de konsumantoj kaj al la konservado de la natura medio. ==Sanriskoj== Konsumo de fiŝaĵo deveninta de certaj specioj aŭ fontoj kaŭzas riskojn al la sano de la konsumanto, ofte gravajn kaj foje eĉ mortigajn. Fiŝaĵa fraŭdo kaŝas la devenon de la fiŝaĵo kaj tial malhelpas eviti la riskojn. Kelkaj oftaj riskoj estas digestaj problemoj pro konsumado de ''[[Lepidocybium]]'', [[ciguatero|ciguatera]] veneniĝo, [[skombroida veneniĝo]], kaj veneniĝo per [[hidrargo en fiŝoj|hidrargo]]. Fraŭdo ankaŭ povas kaŝi uzadon de antibiotikoj, kiu kontribuas al [[kontraŭantibiotika rezisto]] ĉe infektaj bakterioj. === ''Lepidocybium'' === Viando de ''[[Lepidocybium brunneum]]'' ofte estas vendata kiel tinusaĵo en suŝiaj restoracioj. Ĝi tamen estas multe malpli multekosta ol tinusaĵo kaj enhavas multe da [[vaksestero]]j. La vaksesteroj ne estas digesteblaj de homoj kaj kaŭzas gravegan oleplenan lakson ([[kerioreo]]n) al multaj homoj.<ref name="cfs.gov.hk">{{Cite web | url=http://www.cfs.gov.hk/english/whatsnew/whatsnew_fstr/whatsnew_fstr_15_oilfish.html |title = Centre for Food Safety}}</ref> Kutime okazas unue konstipo, sekvata de rapidaj likvaj fekadoj, kiuj komenciĝas 30 minutojn ĝis 36 horojn post la konsumo de la fiŝaĵo.<ref name="cfs.gov.hk"/> Vendado de ''Lepidocybium'' estas malpermesata en Japanujo kaj Italujo,<ref>{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?sec=travel&res=950DE2D7113FF933A25750C0A96F958260|title=A Fish Puts Chefs in a Quandary|last=Burros|first=Marian|date=Marto 10, 1999|work=New York Times|access-date=31-a de marto 2011}}</ref><ref name="euro">{{Cite journal|title=Opinion of the Scientific Panel on contaminants in the food chain [CONTAM] related to the toxicity of fishery products belonging to the family of Gempylidae: Opinion of the Scientific Panel on contaminants in the food chain [CONTAM] related to the toxicity of fishery products belonging to the family of Gemp|date=11-a de septembro 2004|journal=EFSA Journal|volume=2|issue=9|page=92|doi=10.2903/j.efsa.2004.92|doi-access=free}}</ref> sed laŭleĝa en multaj landoj. En Usono, kvankam oni rajtas vendi ĝin, ĝi ofte estas vendata fraŭde kiel "blanka tinuso", kvankam tiu nomo laŭregule devas signifi la tinusan specion ''Thunnus alalunga''. Fiŝaĵo vendata kiel "blanka tinuso" en usonaj suŝiaj restoracioj fakte havas pli da ŝanco esti ''Lepidocybium brunneum'' ol blanka tinuso.<ref name="PLOS One 2009"/><ref>Scott Travis, [https://web.archive.org/web/20110406122602/http://articles.sun-sentinel.com/2011-04-04/features/fl-nova-fish-20110402_1_white-tuna-escolar-websites-for-several-seafood "Mislabeling of fish at restaurants may be widespread, studies suggest"], ''Sun-Sentinel'', 4-a de aprilo 2011</ref> === Ciguatero === [[Ciguatero]] estas [[nutraĵoportata malsano]] kaŭzata de konsumo de viando de {{j|koralrifa fiŝo}} se ĝi estas poluita per la tokso de la mikroalgo [[Gambierdiscus toxicus]]. <ref>[http://yyy.rsmas.miami.edu/groups/ohh/science/ciguatera.htm Ciguatera]rsmas.miami.edu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306050834/http://yyy.rsmas.miami.edu/groups/ohh/science/ciguatera.htm |date=6-a de marto 2012 }}</ref><ref>{{Cite web | url=https://www.cdc.gov/nceh/ciguatera/ |title = Harmful Algal Blooms: Ciguatera Fish Poisoning: Home &#124; CDC HSB}}</ref> La usona Centro por Kontraŭbatalado de Malsanoj diras: "Homoj kun ciguatero povas sperti naŭzon, vomadon, kaj nervosistemajn simptomojn kiel piketadon en la fingroj. Ili ankaŭ povas senti malvarmaĵojn varmaj kaj varmaĵojn malvarmaj. Ciguatero ne havas kuracilon. La simptomoj kutime ĉesas post tagoj aŭ semajnoj sed povas daŭri jarojn."<ref>{{Cite web | url=https://www.cdc.gov/nceh/ciguatera/ |title = Harmful Algal Blooms: Ciguatera Fish Poisoning: Home &#124; CDC HSB}}</ref> La toksoj ne estas detruebla per varmo, do kuirado de la fiŝaĵoj ne protektas kontraŭ ciguatero. Ekzistas kuraca traktado, sed ĝi estas plej efika nur se ĝi aplikiĝas malpli ol 72 horojn post la veneniĝo, kaj ciguatero ofte ne diagnoziĝas oportune.<ref>{{Cite web | url=https://www.nbcnews.com/id/29392319 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130920020817/http://www.nbcnews.com/id/29392319 | archive-date=20-a de septembro 2013 |title = Hotmail, Outlook en Skype inloggen - Laatste nieuws - MSN Nederland|website = [[NBC News]]}}</ref> Nekonsumo de fiŝaĵo de la koncernaj specioj kaj lokoj estas la sola maniero eviti la malsanon. === Skombroida veneniĝo === [[Skombroida veneniĝo]] estas sindromo simila al alergio, kiu okazas ene de kelkaj horoj post manĝado de fiŝaĵo enhavanta skombrotokson.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |url=https://www.fda.gov/Food/FoodSafety/FoodborneIllness/FoodborneIllnessFoodbornePathogensNaturalToxins/BadBugBook/ucm070823.htm |title=BBB - Scombrotoxin |website=[[Food and Drug Administration]] |access-date=2019-12-16 |archive-date=2013-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308010618/http://www.fda.gov/Food/FoodSafety/FoodborneIllness/FoodborneIllnessFoodbornePathogensNaturalToxins/BadBugBook/ucm070823.htm }}</ref> La nomo rilatas al la familio [[skombredoj]] ([[tinuso]]j, [[skombro]]j, kaj [[bonito]]j), kiuj estas la fiŝoj plej ofte asociataj kun la malsano, sed ankaŭ aliaj fiŝoj foje kaŭzis skombroidan veneniĝon, interalie ''Coryphaena hippurus'', ''Pomatomus saltatrix'', ''Istiophoridae'', kaj ''Lepidocybium brunneum''.<ref>{{cite journal | last1 = Gellert | first1 = GA | last2 = Ralls | first2 = J | last3 = Brown | first3 = C | last4 = Huston | first4 = J | last5 = Merryman | first5 = R | date = Dec 1992 | title = Scombroid fish poisoning-Underreporting and prevention among noncommercial recreational fishers | journal = West J Med | volume = 157 | issue = 6| pages = 645–647 | pmid = 1475947 | pmc = 1022098 }}</ref> Skombrotokso produktiĝas de bakterioj kiam ili metabolas histaminojn, kiuj ekzistas nature en la koncernaj fiŝoj. Tio povas okazi se la fiŝaĵo ne stokiĝas en tute ĝustaj kondiĉoj post la mortigo de al fiŝo. Glaciigo, kuiro, fumado, peklado, kaj konfitado ne detruas skombrotokson.<ref name="ReferenceA"/> Fraŭdo pliigas la riskon, ĉar vendonto aŭ konsumonto ne scianta la specion de la fiŝaĵo ne zorgas pri la ĝustaj stokkondiĉoj. === Hidrargo === {{see also|Hidrargo en fiŝoj}} La manĝado de fiŝaĵo povas esti danĝera por gravedaj homoj pro enhavo de [[metilhidrargo]]. La plej ofte malrekomendataj fiŝoj pro tiu risko estas [[ŝarko]]j, [[malakantedoj]], [[spadfiŝo]]j, kaj ''[[Scomberomorus cavalla]]''.<ref>[http://www.iom.edu/~/media/Files/Report%20Files/2006/Seafood-Choices-Balancing-Benefits-and-Risks/11762_SeafoodChoicesFactSheet.pdf Balancing choices: Supporting consumer seafood consumption decisions]{{Dead link|date=July 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Institute of Medicine of the National Academies, OCTOBER 2006</ref> Ĉar la nivelo de akumulita metilhidrargo en la sango povas daŭri pli ol jaron antaŭ signifa malaltiiĝo,<ref>[https://web.archive.org/web/20090602050649/http://www.fda.gov/Food/FoodSafety/Product-SpecificInformation/Seafood/FoodbornePathogensContaminants/Methylmercury/ucm115662.htm What You Need to Know About Mercury in Fish and Shellfish], 2004 EPA and FDA Advice For: Women Who Might Become Pregnant Women Who are Pregnant Nursing Mothers Young Children, U.S. Food and Drug Administration, marto 2004</ref> virino, kiu intencas gravediĝi, devas eviti danĝerajn fiŝaĵojn multe antaŭ la efektiva gravediĝo.<ref>[http://research.calacademy.org/aquatic/mercury Mercury Contamination of Seafood] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130102211330/http://research.calacademy.org/aquatic/mercury |date=2-a de januaro 2013 }} California Academy of Sciences</ref> Tio estas malpli facila pro fraŭdaj etikedoj. ===Antibiotikoj=== [[Antibiotiko]]j uziĝas en [[akvokulturo]] kontraŭ malsanoj kaŭzataj de [[bakterio]]j.<ref>{{cite journal | last1 = Alderman | first1 = D.J. | last2 = Hastings | first2 = T.S. | year = 1998 | title = Antibiotic use in aquaculture: development of antibiotic resistance – potential for consumer health risks | journal = Int. J. Food Sci. Technol. | volume = 33 | issue = 2| pages = 139–155 | doi=10.1046/j.1365-2621.1998.3320139.x}}</ref> Kvankam ili foje uziĝas por kuraci jam ekestintan malsanon, pli kutime oni anticipe traktas per antibiotikoj sanajn fiŝojn aŭ la akvon, en kiu oni bredas ilin, por ke ili ne malsaniĝu.<ref>{{cite journal | last1 = Christensen | first1 = A.M. | last2 = Ingersley | first2 = F. | last3 = Baun | first3 = A. | year = 2006 | title = Ecotoxicity of mixtures of antibiotics use in aquacultures | journal = Environ. Toxicol. Chem. | volume = 25 | issue = 8| pages = 2208–2215 | doi=10.1897/05-415r.1| pmid = 16916040 | s2cid = 24601814 }}</ref> Antibiotikoj estas des pli trouzataj en agrikulturo por kompensi malbonan kvaliton de akvo, kiu ofte estas poluita per fekaĵo de homoj aŭ aliaj bestoj.<ref name="foodsafety.news21.com">[http://foodsafety.news21.com/2011/imports/seafood Tainted Seafood Reaching U.S., Food Safety Experts Say], Nicole Gilbert, News21, 2011.</ref> La anticipa uzado de antibiotikoj profitigas la brediston, ĉar ĝi evitas mortojn en la bredejo kaj rezultigas pli rapidan kreskon de la fiŝoj, sed ĝi havas malavantaĝojn al homa sano kaj la natura medio. La restaĵoj de la antibiotiko en la fiŝaĵo povas mem esti danĝeraj por la konsumanto, kaj la trouzado de antibiotikoj kaŭzas evoluon de antibiotikrezistaj bakterioj.<ref>FAO. 2026. ''Food fraud in the fisheries and aquaculture sector''. ''Fisheries and Aquaculture Technical Paper'' 742. Rome. 108. [https://doi.org/10.4060/cd8244en]</ref> Konstanta uzado de antibiotikoj konsistigas fortan selektan premon, kiu formortigas normalajn bakteriojn, sed lasas vivaj tiujn, kies [[DNA]] protektas ilin. Tial antibiotikrezistaj bakterioj rapide anstataŭas la komencan populacion, kaj la antibiotikoj ĉesas esti utilaj. Ĉar iuj el la samaj antibiotikoj uziĝas kaj kontraŭ homaj kaj kontraŭ fiŝaj malsanoj, la uzado de antibiotikoj en akvokulturo plirapidigas la evoluon de rezisto ankaŭ ĉe bakterioj, kiuj malsanigas homojn.<ref>{{cite journal | last1 = Angulo | first1 = F.J. | year = 2000 | title = Antimicrobial agents in aquaculture: potential impact on health | journal = APUA Newsletter | volume = 18 | pages = 1–6 }}</ref> Tial la trouzado de antibiotikoj en akvokulturo kaj aliaj specoj de bredado estas minaco al homa sano.<ref>{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = A.D. | last2 = Nelson | first2 = J.M. | last3 = Rossiter | first3 = S. | last4 = Angulo | first4 = F.J. | year = 2003 | title = Public health consequences of use of antimicrobial agents in food animals in the United States | journal = Microb. Drug Resist. | volume = 9 | issue = 4| pages = 373–379 | doi=10.1089/107662903322762815| pmid = 15000744 | citeseerx = 10.1.1.457.3728 }}</ref> Fiŝaĵa fraŭdo plifaciligas la trouzadon de antibiotikoj ĉar ĝi permesas eskapi la kontrolon de konsumantoj kaj registaroj. Tio okazas precipe kiam oni vendas fiŝaĵon kun falsa etikedo de [[biologia agrikulturo|biologieco]], kredigante konsumantojn ke antibiotikoj ne estas uzitaj kiam ili ja estas uzitaj, kaj kiam oni bredas pli da fiŝoj ol oni leĝe rajtas, pliigante la riskon de infekta malsano kaj sekve la instigon uzi antibiotikojn.<ref>FAO. 2026. ''Food fraud in the fisheries and aquaculture sector''. ''Fisheries and Aquaculture Technical Paper'' 742. Rome. 9. [https://doi.org/10.4060/cd8244en]</ref> ==Referencoj== <references/> [[Kategorio:Mara kulturo]] [[Kategorio:Viando]] mqvtvyldb9ykz51cptgm9u2vy27pb64 9417277 9417100 2026-06-30T03:13:57Z Arbarulo 135469 9417277 wikitext text/x-wiki '''Fiŝaĵa fraŭdo''' estas [[fraŭdo]] pri la ecoj de [[fiŝaĵo]]. Ĝi estas aparte ofta speco de [[nutraĵa fraŭdo]], kaj laŭ la [[Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo]] 20% de la marbestaj produktoj en la mondoj estas fraŭde etikeditaj. Ĝi kutime estas farata por gajno de financa avantaĝo, kaj povas kaŭzi diversajn riskojn al la sano de konsumantoj kaj al la konservado de la natura medio. ==Sanriskoj== Konsumo de fiŝaĵo deveninta de certaj specioj aŭ fontoj kaŭzas riskojn al la sano de la konsumanto, ofte gravajn kaj foje eĉ mortigajn. Fiŝaĵa fraŭdo kaŝas la devenon de la fiŝaĵo kaj tial malhelpas eviti la riskojn. Kelkaj oftaj riskoj estas digestaj problemoj pro konsumado de ''[[Lepidocybium]]'', [[ciguatero|ciguatera]] veneniĝo, [[skombroida veneniĝo]], kaj veneniĝo per [[hidrargo en fiŝoj|hidrargo]]. Fraŭdo ankaŭ povas kaŝi uzadon de antibiotikoj, kiu kontribuas al [[kontraŭantibiotika rezisto]] ĉe infektaj bakterioj. === ''Lepidocybium'' === Viando de ''[[Lepidocybium brunneum]]'' ofte estas vendata kiel tinusaĵo en suŝiaj restoracioj. Ĝi tamen estas multe malpli multekosta ol tinusaĵo kaj enhavas multe da [[vaksestero]]j. La vaksesteroj ne estas digesteblaj de homoj kaj kaŭzas gravegan oleplenan lakson ([[kerioreo]]n) al multaj homoj.<ref name="cfs.gov.hk">{{Cite web | url=http://www.cfs.gov.hk/english/whatsnew/whatsnew_fstr/whatsnew_fstr_15_oilfish.html |title = Centre for Food Safety}}</ref> Kutime okazas unue konstipo, sekvata de rapidaj likvaj fekadoj, kiuj komenciĝas 30 minutojn ĝis 36 horojn post la konsumo de la fiŝaĵo.<ref name="cfs.gov.hk"/> Vendado de ''Lepidocybium'' estas malpermesata en Japanujo kaj Italujo,<ref>{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?sec=travel&res=950DE2D7113FF933A25750C0A96F958260|title=A Fish Puts Chefs in a Quandary|last=Burros|first=Marian|date=Marto 10, 1999|work=New York Times|access-date=31-a de marto 2011}}</ref><ref name="euro">{{Cite journal|title=Opinion of the Scientific Panel on contaminants in the food chain [CONTAM] related to the toxicity of fishery products belonging to the family of Gempylidae: Opinion of the Scientific Panel on contaminants in the food chain [CONTAM] related to the toxicity of fishery products belonging to the family of Gemp|date=11-a de septembro 2004|journal=EFSA Journal|volume=2|issue=9|page=92|doi=10.2903/j.efsa.2004.92|doi-access=free}}</ref> sed laŭleĝa en multaj landoj. En Usono, kvankam oni rajtas vendi ĝin, ĝi ofte estas vendata fraŭde kiel "blanka tinuso", kvankam tiu nomo laŭregule devas signifi la tinusan specion ''Thunnus alalunga''. Fiŝaĵo vendata kiel "blanka tinuso" en usonaj suŝiaj restoracioj fakte havas pli da ŝanco esti ''Lepidocybium brunneum'' ol blanka tinuso.<ref name="PLOS One 2009"/><ref>Scott Travis, [https://web.archive.org/web/20110406122602/http://articles.sun-sentinel.com/2011-04-04/features/fl-nova-fish-20110402_1_white-tuna-escolar-websites-for-several-seafood "Mislabeling of fish at restaurants may be widespread, studies suggest"], ''Sun-Sentinel'', 4-a de aprilo 2011</ref> === Ciguatero === [[Ciguatero]] estas [[nutraĵoportata malsano]] kaŭzata de konsumo de viando de {{j|koralrifa fiŝo}} se ĝi estas poluita per la tokso de la mikroalgo [[Gambierdiscus toxicus]]. <ref>[http://yyy.rsmas.miami.edu/groups/ohh/science/ciguatera.htm Ciguatera]rsmas.miami.edu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306050834/http://yyy.rsmas.miami.edu/groups/ohh/science/ciguatera.htm |date=6-a de marto 2012 }}</ref><ref>{{Cite web | url=https://www.cdc.gov/nceh/ciguatera/ |title = Harmful Algal Blooms: Ciguatera Fish Poisoning: Home &#124; CDC HSB}}</ref> La usona Centro por Kontraŭbatalado de Malsanoj diras: "Homoj kun ciguatero povas sperti naŭzon, vomadon, kaj nervosistemajn simptomojn kiel piketadon en la fingroj. Ili ankaŭ povas senti malvarmaĵojn varmaj kaj varmaĵojn malvarmaj. Ciguatero ne havas kuracilon. La simptomoj kutime ĉesas post tagoj aŭ semajnoj sed povas daŭri jarojn."<ref>{{Cite web | url=https://www.cdc.gov/nceh/ciguatera/ |title = Harmful Algal Blooms: Ciguatera Fish Poisoning: Home &#124; CDC HSB}}</ref> La toksoj ne estas detruebla per varmo, do kuirado de la fiŝaĵoj ne protektas kontraŭ ciguatero. Ekzistas kuraca traktado, sed ĝi estas plej efika nur se ĝi aplikiĝas malpli ol 72 horojn post la veneniĝo, kaj ciguatero ofte ne diagnoziĝas oportune.<ref>{{Cite web | url=https://www.nbcnews.com/id/29392319 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130920020817/http://www.nbcnews.com/id/29392319 | archive-date=20-a de septembro 2013 |title = Hotmail, Outlook en Skype inloggen - Laatste nieuws - MSN Nederland|website = [[NBC News]]}}</ref> Nekonsumo de fiŝaĵo de la koncernaj specioj kaj lokoj estas la sola maniero eviti la malsanon. === Skombroida veneniĝo === [[Skombroida veneniĝo]] estas sindromo simila al alergio, kiu okazas ene de kelkaj horoj post manĝado de fiŝaĵo enhavanta skombrotokson.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |url=https://www.fda.gov/Food/FoodSafety/FoodborneIllness/FoodborneIllnessFoodbornePathogensNaturalToxins/BadBugBook/ucm070823.htm |title=BBB - Scombrotoxin |website=[[Food and Drug Administration]] |access-date=2019-12-16 |archive-date=2013-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308010618/http://www.fda.gov/Food/FoodSafety/FoodborneIllness/FoodborneIllnessFoodbornePathogensNaturalToxins/BadBugBook/ucm070823.htm }}</ref> La nomo rilatas al la familio [[skombredoj]] ([[tinuso]]j, [[skombro]]j, kaj [[bonito]]j), kiuj estas la fiŝoj plej ofte asociataj kun la malsano, sed ankaŭ aliaj fiŝoj foje kaŭzis skombroidan veneniĝon, interalie ''Coryphaena hippurus'', ''Pomatomus saltatrix'', ''Istiophoridae'', kaj ''Lepidocybium brunneum''.<ref>{{cite journal | last1 = Gellert | first1 = GA | last2 = Ralls | first2 = J | last3 = Brown | first3 = C | last4 = Huston | first4 = J | last5 = Merryman | first5 = R | date = Dec 1992 | title = Scombroid fish poisoning-Underreporting and prevention among noncommercial recreational fishers | journal = West J Med | volume = 157 | issue = 6| pages = 645–647 | pmid = 1475947 | pmc = 1022098 }}</ref> Skombrotokso produktiĝas de bakterioj kiam ili metabolas histaminojn, kiuj ekzistas nature en la koncernaj fiŝoj. Tio povas okazi se la fiŝaĵo ne stokiĝas en tute ĝustaj kondiĉoj post la mortigo de al fiŝo. Glaciigo, kuiro, fumado, peklado, kaj konfitado ne detruas skombrotokson.<ref name="ReferenceA"/> Fraŭdo pliigas la riskon, ĉar vendonto aŭ konsumonto ne scianta la specion de la fiŝaĵo ne zorgas pri la ĝustaj stokkondiĉoj. === Hidrargo === {{vidu ankaŭ|Hidrargo en fiŝoj}} La manĝado de fiŝaĵo povas esti danĝera por gravedaj homoj pro enhavo de [[metilhidrargo]]. La plej ofte malrekomendataj fiŝoj pro tiu risko estas [[ŝarko]]j, [[malakantedoj]], [[spadfiŝo]]j, kaj ''[[Scomberomorus cavalla]]''.<ref>[http://www.iom.edu/~/media/Files/Report%20Files/2006/Seafood-Choices-Balancing-Benefits-and-Risks/11762_SeafoodChoicesFactSheet.pdf Balancing choices: Supporting consumer seafood consumption decisions]{{Dead link|date=julio 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Institute of Medicine of the National Academies, OCTOBER 2006</ref> Ĉar la nivelo de akumulita metilhidrargo en la sango povas daŭri pli ol jaron antaŭ signifa malaltiiĝo,<ref>[https://web.archive.org/web/20090602050649/http://www.fda.gov/Food/FoodSafety/Product-SpecificInformation/Seafood/FoodbornePathogensContaminants/Methylmercury/ucm115662.htm What You Need to Know About Mercury in Fish and Shellfish], 2004 EPA and FDA Advice For: Women Who Might Become Pregnant Women Who are Pregnant Nursing Mothers Young Children, U.S. Food and Drug Administration, marto 2004</ref> virino, kiu intencas gravediĝi, devas eviti danĝerajn fiŝaĵojn multe antaŭ la efektiva gravediĝo.<ref>[http://research.calacademy.org/aquatic/mercury Mercury Contamination of Seafood] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130102211330/http://research.calacademy.org/aquatic/mercury |date=2-a de januaro 2013 }} California Academy of Sciences</ref> Pro fiŝaĵa fraŭdo ne eblas certe scii, ĉu fiŝaĵo estas danĝera aŭ ne. ==Alergioj== La plej grava risko de fiŝaĵaj alergioj estas [[anafilaksio]], kiu povas kaŭzi mortigajn simptomojn en la spirado, kaj en la funkciado de la koro kaj digesta sistemo.<ref>[https://web.archive.org/web/20090607081658/http://www.fda.gov/Food/ResourcesForYou/Consumers/ucm079311.htm Food Allergies: What You Need to Know], FDA</ref> Ofte la homoj havas alergion nur al certaj specoj de fiŝoj kaj provas eviti nur tiujn. Kelkaj ofte alergiigaj fiŝoj estas [[polako]]j, [[salmo]]j, [[moruo]]j, [[tinuso]]j, ''[[Lutjanidae]]'', [[angilo]]j, kaj [[tilapio]]j. Pro fiŝaĵa fraŭdo ne eblas certe scii, ĉu fiŝaĵo estas danĝera aŭ ne. ===Antibiotikoj=== [[Antibiotiko]]j uziĝas en [[akvokulturo]] kontraŭ malsanoj kaŭzataj de [[bakterio]]j.<ref>{{cite journal | last1 = Alderman | first1 = D.J. | last2 = Hastings | first2 = T.S. | year = 1998 | title = Antibiotic use in aquaculture: development of antibiotic resistance – potential for consumer health risks | journal = Int. J. Food Sci. Technol. | volume = 33 | issue = 2| pages = 139–155 | doi=10.1046/j.1365-2621.1998.3320139.x}}</ref> Kvankam ili foje uziĝas por kuraci jam ekestintan malsanon, pli kutime oni anticipe traktas per antibiotikoj sanajn fiŝojn aŭ la akvon, en kiu oni bredas ilin, por ke ili ne malsaniĝu.<ref>{{cite journal | last1 = Christensen | first1 = A.M. | last2 = Ingersley | first2 = F. | last3 = Baun | first3 = A. | year = 2006 | title = Ecotoxicity of mixtures of antibiotics use in aquacultures | journal = Environ. Toxicol. Chem. | volume = 25 | issue = 8| pages = 2208–2215 | doi=10.1897/05-415r.1| pmid = 16916040 | s2cid = 24601814 }}</ref> Antibiotikoj estas des pli trouzataj en agrikulturo por kompensi malbonan kvaliton de akvo, kiu ofte estas poluita per fekaĵo de homoj aŭ aliaj bestoj.<ref name="foodsafety.news21.com">[http://foodsafety.news21.com/2011/imports/seafood Tainted Seafood Reaching U.S., Food Safety Experts Say], Nicole Gilbert, News21, 2011.</ref> La anticipa uzado de antibiotikoj profitigas la brediston, ĉar ĝi evitas mortojn en la bredejo kaj rezultigas pli rapidan kreskon de la fiŝoj, sed ĝi havas malavantaĝojn al homa sano kaj la natura medio. La restaĵoj de la antibiotiko en la fiŝaĵo povas mem esti danĝeraj por la konsumanto, kaj la trouzado de antibiotikoj kaŭzas evoluon de antibiotikrezistaj bakterioj.<ref>FAO. 2026. ''Food fraud in the fisheries and aquaculture sector''. ''Fisheries and Aquaculture Technical Paper'' 742. Rome. 108. [https://doi.org/10.4060/cd8244en]</ref> Konstanta uzado de antibiotikoj konsistigas fortan selektan premon, kiu formortigas normalajn bakteriojn, sed lasas vivaj tiujn, kies [[DNA]] protektas ilin. Tial antibiotikrezistaj bakterioj rapide anstataŭas la komencan populacion, kaj la antibiotikoj ĉesas esti utilaj. Ĉar iuj el la samaj antibiotikoj uziĝas kaj kontraŭ homaj kaj kontraŭ fiŝaj malsanoj, la uzado de antibiotikoj en akvokulturo plirapidigas la evoluon de rezisto ankaŭ ĉe bakterioj, kiuj malsanigas homojn.<ref>{{cite journal | last1 = Angulo | first1 = F.J. | year = 2000 | title = Antimicrobial agents in aquaculture: potential impact on health | journal = APUA Newsletter | volume = 18 | pages = 1–6 }}</ref> Tial la trouzado de antibiotikoj en akvokulturo kaj aliaj specoj de bredado estas minaco al homa sano.<ref>{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = A.D. | last2 = Nelson | first2 = J.M. | last3 = Rossiter | first3 = S. | last4 = Angulo | first4 = F.J. | year = 2003 | title = Public health consequences of use of antimicrobial agents in food animals in the United States | journal = Microb. Drug Resist. | volume = 9 | issue = 4| pages = 373–379 | doi=10.1089/107662903322762815| pmid = 15000744 | citeseerx = 10.1.1.457.3728 }}</ref> Fiŝaĵa fraŭdo plifaciligas la trouzadon de antibiotikoj ĉar ĝi permesas eskapi la kontrolon de konsumantoj kaj registaroj. Tio okazas precipe kiam oni vendas fiŝaĵon kun falsa etikedo de [[biologia agrikulturo|biologieco]], kredigante konsumantojn ke antibiotikoj ne estas uzitaj kiam ili ja estas uzitaj, kaj kiam oni bredas pli da fiŝoj ol oni leĝe rajtas, pliigante la riskon de infekta malsano kaj sekve la instigon uzi antibiotikojn.<ref>FAO. 2026. ''Food fraud in the fisheries and aquaculture sector''. ''Fisheries and Aquaculture Technical Paper'' 742. Rome. 9. [https://doi.org/10.4060/cd8244en]</ref> ==Referencoj== <references/> [[Kategorio:Mara kulturo]] [[Kategorio:Viando]] 0p0k5pbgsygdaiug3ibk2lgctjjang6 9417280 9417277 2026-06-30T03:22:04Z Arbarulo 135469 finas adapti prisanajn sekciojn el la angla artikolo 9417280 wikitext text/x-wiki '''Fiŝaĵa fraŭdo''' estas [[fraŭdo]] pri la ecoj de [[fiŝaĵo]]. Ĝi estas aparte ofta speco de [[nutraĵa fraŭdo]], kaj laŭ la [[Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo]] 20% de la marbestaj produktoj en la mondoj estas fraŭde etikeditaj. Ĝi kutime estas farata por gajno de financa avantaĝo, kaj povas kaŭzi diversajn riskojn al la sano de konsumantoj kaj al la konservado de la natura medio.<ref>FAO. 2026. ''Food fraud in the fisheries and aquaculture sector''. ''Fisheries and Aquaculture Technical Paper'' 742. Rome. [https://doi.org/10.4060/cd8244en]</ref> ==Sanriskoj== Konsumo de fiŝaĵo deveninta de certaj specioj aŭ fontoj kaŭzas riskojn al la sano de la konsumanto, ofte gravajn kaj foje eĉ mortigajn. Fiŝaĵa fraŭdo kaŝas la devenon de la fiŝaĵo kaj tial malhelpas eviti la riskojn. Kelkaj oftaj riskoj estas digestaj problemoj pro konsumado de ''[[Lepidocybium]]'', [[ciguatero|ciguatera]] veneniĝo, [[skombroida veneniĝo]], kaj veneniĝo per [[hidrargo en fiŝoj|hidrargo]]. Fraŭdo ankaŭ povas kaŝi uzadon de antibiotikoj, kiu kontribuas al [[kontraŭantibiotika rezisto]] ĉe infektaj bakterioj. === ''Lepidocybium'' === Viando de ''[[Lepidocybium brunneum]]'' ofte estas vendata kiel tinusaĵo en suŝiaj restoracioj. Ĝi tamen estas multe malpli multekosta ol tinusaĵo kaj enhavas multe da [[vaksestero]]j. La vaksesteroj ne estas digesteblaj de homoj kaj kaŭzas gravegan oleplenan lakson ([[kerioreo]]n) al multaj homoj.<ref name="cfs.gov.hk">{{Cite web | url=http://www.cfs.gov.hk/english/whatsnew/whatsnew_fstr/whatsnew_fstr_15_oilfish.html |title = Centre for Food Safety}}</ref> Kutime okazas unue konstipo, sekvata de rapidaj likvaj fekadoj, kiuj komenciĝas 30 minutojn ĝis 36 horojn post la konsumo de la fiŝaĵo.<ref name="cfs.gov.hk"/> Vendado de ''Lepidocybium'' estas malpermesata en Japanujo kaj Italujo,<ref>{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?sec=travel&res=950DE2D7113FF933A25750C0A96F958260|title=A Fish Puts Chefs in a Quandary|last=Burros|first=Marian|date=Marto 10, 1999|work=New York Times|access-date=31-a de marto 2011}}</ref><ref name="euro">{{Cite journal|title=Opinion of the Scientific Panel on contaminants in the food chain [CONTAM] related to the toxicity of fishery products belonging to the family of Gempylidae: Opinion of the Scientific Panel on contaminants in the food chain [CONTAM] related to the toxicity of fishery products belonging to the family of Gemp|date=11-a de septembro 2004|journal=EFSA Journal|volume=2|issue=9|page=92|doi=10.2903/j.efsa.2004.92|doi-access=free}}</ref> sed laŭleĝa en multaj landoj. En Usono, kvankam oni rajtas vendi ĝin, ĝi ofte estas vendata fraŭde kiel "blanka tinuso", kio laŭregule devas signifi la tinusan specion ''Thunnus alalunga''. Fiŝaĵo vendata kiel "blanka tinuso" en usonaj suŝiaj restoracioj fakte havas pli da ŝanco esti ''Lepidocybium brunneum'' ol blanka tinuso.<ref name="PLOS One 2009">PLOS One: accelerating the publication of peer-reviewed science, 2009, "The Real maccoyii: Identifying Tuna Sushi with DNA Barcodes – Contrasting Characteristic Attributes and Genetic Distances"</ref><ref>Scott Travis, [https://web.archive.org/web/20110406122602/http://articles.sun-sentinel.com/2011-04-04/features/fl-nova-fish-20110402_1_white-tuna-escolar-websites-for-several-seafood "Mislabeling of fish at restaurants may be widespread, studies suggest"], ''Sun-Sentinel'', 4-a de aprilo 2011</ref> === Ciguatero === [[Ciguatero]] estas [[nutraĵoportata malsano]] kaŭzata de konsumo de viando de {{j|koralrifa fiŝo}} se ĝi estas poluita per la tokso de la mikroalgo [[Gambierdiscus toxicus]]. <ref>[http://yyy.rsmas.miami.edu/groups/ohh/science/ciguatera.htm Ciguatera]rsmas.miami.edu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306050834/http://yyy.rsmas.miami.edu/groups/ohh/science/ciguatera.htm |date=6-a de marto 2012 }}</ref><ref>{{Cite web | url=https://www.cdc.gov/nceh/ciguatera/ |title = Harmful Algal Blooms: Ciguatera Fish Poisoning: Home &#124; CDC HSB}}</ref> La usona Centro por Kontraŭbatalado de Malsanoj diras: "Homoj kun ciguatero povas sperti naŭzon, vomadon, kaj nervosistemajn simptomojn kiel piketadon en la fingroj. Ili ankaŭ povas senti malvarmaĵojn varmaj kaj varmaĵojn malvarmaj. Ciguatero ne havas kuracilon. La simptomoj kutime ĉesas post tagoj aŭ semajnoj sed povas daŭri jarojn."<ref>{{Cite web | url=https://www.cdc.gov/nceh/ciguatera/ |title = Harmful Algal Blooms: Ciguatera Fish Poisoning: Home &#124; CDC HSB}}</ref> La toksoj ne estas detruebla per varmo, do kuirado de la fiŝaĵoj ne protektas kontraŭ ciguatero. Ekzistas kuraca traktado, sed ĝi estas plej efika nur se ĝi aplikiĝas malpli ol 72 horojn post la veneniĝo, kaj ciguatero ofte ne diagnoziĝas oportune.<ref>{{Cite web | url=https://www.nbcnews.com/id/29392319 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130920020817/http://www.nbcnews.com/id/29392319 | archive-date=20-a de septembro 2013 |title = Hotmail, Outlook en Skype inloggen - Laatste nieuws - MSN Nederland|website = [[NBC News]]}}</ref> Nekonsumo de fiŝaĵo de la koncernaj specioj kaj lokoj estas la sola maniero eviti la malsanon. === Skombroida veneniĝo === [[Skombroida veneniĝo]] estas sindromo simila al alergio, kiu okazas ene de kelkaj horoj post manĝado de fiŝaĵo enhavanta skombrotokson.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |url=https://www.fda.gov/Food/FoodSafety/FoodborneIllness/FoodborneIllnessFoodbornePathogensNaturalToxins/BadBugBook/ucm070823.htm |title=BBB - Scombrotoxin |website=[[Food and Drug Administration]] |access-date=2019-12-16 |archive-date=2013-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308010618/http://www.fda.gov/Food/FoodSafety/FoodborneIllness/FoodborneIllnessFoodbornePathogensNaturalToxins/BadBugBook/ucm070823.htm }}</ref> La nomo rilatas al la familio [[skombredoj]] ([[tinuso]]j, [[skombro]]j, kaj [[bonito]]j), kiuj estas la fiŝoj plej ofte asociataj kun la malsano, sed ankaŭ aliaj fiŝoj foje kaŭzis skombroidan veneniĝon, interalie ''Coryphaena hippurus'', ''Pomatomus saltatrix'', ''Istiophoridae'', kaj ''Lepidocybium brunneum''.<ref>{{cite journal | last1 = Gellert | first1 = GA | last2 = Ralls | first2 = J | last3 = Brown | first3 = C | last4 = Huston | first4 = J | last5 = Merryman | first5 = R | date = Dec 1992 | title = Scombroid fish poisoning-Underreporting and prevention among noncommercial recreational fishers | journal = West J Med | volume = 157 | issue = 6| pages = 645–647 | pmid = 1475947 | pmc = 1022098 }}</ref> Skombrotokso produktiĝas de bakterioj kiam ili metabolas histaminojn, kiuj ekzistas nature en la koncernaj fiŝoj. Tio povas okazi se la fiŝaĵo ne stokiĝas en tute ĝustaj kondiĉoj post la mortigo de al fiŝo. Glaciigo, kuiro, fumado, peklado, kaj konfitado ne detruas skombrotokson.<ref name="ReferenceA"/> Fraŭdo pliigas la riskon, ĉar vendonto aŭ konsumonto ne scianta la specion de la fiŝaĵo ne zorgas pri la ĝustaj stokkondiĉoj. === Hidrargo === {{vidu ankaŭ|Hidrargo en fiŝoj}} La manĝado de fiŝaĵo povas esti danĝera por gravedaj homoj pro enhavo de [[metilhidrargo]]. La plej ofte malrekomendataj fiŝoj pro tiu risko estas [[ŝarko]]j, [[malakantedoj]], [[spadfiŝo]]j, kaj ''[[Scomberomorus cavalla]]''.<ref>[http://www.iom.edu/~/media/Files/Report%20Files/2006/Seafood-Choices-Balancing-Benefits-and-Risks/11762_SeafoodChoicesFactSheet.pdf Balancing choices: Supporting consumer seafood consumption decisions]{{Dead link|date=julio 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Institute of Medicine of the National Academies, OCTOBER 2006</ref> Ĉar la nivelo de akumulita metilhidrargo en la sango povas daŭri pli ol jaron antaŭ signifa malaltiiĝo,<ref>[https://web.archive.org/web/20090602050649/http://www.fda.gov/Food/FoodSafety/Product-SpecificInformation/Seafood/FoodbornePathogensContaminants/Methylmercury/ucm115662.htm What You Need to Know About Mercury in Fish and Shellfish], 2004 EPA and FDA Advice For: Women Who Might Become Pregnant Women Who are Pregnant Nursing Mothers Young Children, U.S. Food and Drug Administration, marto 2004</ref> virino, kiu intencas gravediĝi, devas eviti danĝerajn fiŝaĵojn multe antaŭ la efektiva gravediĝo.<ref>[http://research.calacademy.org/aquatic/mercury Mercury Contamination of Seafood] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130102211330/http://research.calacademy.org/aquatic/mercury |date=2-a de januaro 2013 }} California Academy of Sciences</ref> Pro fiŝaĵa fraŭdo ne eblas certe scii, ĉu fiŝaĵo estas danĝera aŭ ne. ==Alergioj== La plej grava risko de fiŝaĵaj alergioj estas [[anafilaksio]], kiu povas kaŭzi mortigajn simptomojn en la spirado, kaj en la funkciado de la koro kaj digesta sistemo.<ref>[https://web.archive.org/web/20090607081658/http://www.fda.gov/Food/ResourcesForYou/Consumers/ucm079311.htm Food Allergies: What You Need to Know], FDA</ref> Ofte la homoj havas alergion nur al certaj specoj de fiŝoj kaj provas eviti nur tiujn. Kelkaj ofte alergiigaj fiŝoj estas [[polako]]j, [[salmo]]j, [[moruo]]j, [[tinuso]]j, ''[[Lutjanidae]]'', [[angilo]]j, kaj [[tilapio]]j. Pro fiŝaĵa fraŭdo ne eblas certe scii, ĉu fiŝaĵo estas danĝera aŭ ne. ===Antibiotikoj=== [[Antibiotiko]]j uziĝas en [[akvokulturo]] kontraŭ malsanoj kaŭzataj de [[bakterio]]j.<ref>{{cite journal | last1 = Alderman | first1 = D.J. | last2 = Hastings | first2 = T.S. | year = 1998 | title = Antibiotic use in aquaculture: development of antibiotic resistance – potential for consumer health risks | journal = Int. J. Food Sci. Technol. | volume = 33 | issue = 2| pages = 139–155 | doi=10.1046/j.1365-2621.1998.3320139.x}}</ref> Kvankam ili foje uziĝas por kuraci jam ekestintan malsanon, pli kutime oni anticipe traktas per antibiotikoj sanajn fiŝojn aŭ la akvon, en kiu oni bredas ilin, por ke ili ne malsaniĝu.<ref>{{cite journal | last1 = Christensen | first1 = A.M. | last2 = Ingersley | first2 = F. | last3 = Baun | first3 = A. | year = 2006 | title = Ecotoxicity of mixtures of antibiotics use in aquacultures | journal = Environ. Toxicol. Chem. | volume = 25 | issue = 8| pages = 2208–2215 | doi=10.1897/05-415r.1| pmid = 16916040 | s2cid = 24601814 }}</ref> Antibiotikoj estas des pli trouzataj en agrikulturo por kompensi malbonan kvaliton de akvo, kiu ofte estas poluita per fekaĵo de homoj aŭ aliaj bestoj.<ref name="foodsafety.news21.com">[http://foodsafety.news21.com/2011/imports/seafood Tainted Seafood Reaching U.S., Food Safety Experts Say], Nicole Gilbert, News21, 2011.</ref> La anticipa uzado de antibiotikoj profitigas la brediston, ĉar ĝi evitas mortojn en la bredejo kaj rezultigas pli rapidan kreskon de la fiŝoj, sed ĝi havas malavantaĝojn al homa sano kaj la natura medio. La restaĵoj de la antibiotiko en la fiŝaĵo povas mem esti danĝeraj por la konsumanto, kaj la trouzado de antibiotikoj kaŭzas evoluon de antibiotikrezistaj bakterioj.<ref>FAO. 2026. ''Food fraud in the fisheries and aquaculture sector''. ''Fisheries and Aquaculture Technical Paper'' 742. Rome. 108. [https://doi.org/10.4060/cd8244en]</ref> Konstanta uzado de antibiotikoj konsistigas fortan selektan premon, kiu formortigas normalajn bakteriojn, sed lasas vivaj tiujn, kies [[DNA]] protektas ilin. Tial antibiotikrezistaj bakterioj rapide anstataŭas la komencan populacion, kaj la antibiotikoj ĉesas esti utilaj. Ĉar iuj el la samaj antibiotikoj uziĝas kaj kontraŭ homaj kaj kontraŭ fiŝaj malsanoj, la uzado de antibiotikoj en akvokulturo plirapidigas la evoluon de rezisto ankaŭ ĉe bakterioj, kiuj malsanigas homojn.<ref>{{cite journal | last1 = Angulo | first1 = F.J. | year = 2000 | title = Antimicrobial agents in aquaculture: potential impact on health | journal = APUA Newsletter | volume = 18 | pages = 1–6 }}</ref> Tial la trouzado de antibiotikoj en akvokulturo kaj aliaj specoj de bredado estas minaco al homa sano.<ref>{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = A.D. | last2 = Nelson | first2 = J.M. | last3 = Rossiter | first3 = S. | last4 = Angulo | first4 = F.J. | year = 2003 | title = Public health consequences of use of antimicrobial agents in food animals in the United States | journal = Microb. Drug Resist. | volume = 9 | issue = 4| pages = 373–379 | doi=10.1089/107662903322762815| pmid = 15000744 | citeseerx = 10.1.1.457.3728 }}</ref> Fiŝaĵa fraŭdo plifaciligas la trouzadon de antibiotikoj ĉar ĝi permesas eskapi la kontrolon de konsumantoj kaj registaroj. Tio okazas precipe kiam oni vendas fiŝaĵon kun falsa etikedo de [[biologia agrikulturo|biologieco]], kredigante konsumantojn ke antibiotikoj ne estas uzitaj kiam ili ja estas uzitaj, kaj kiam oni bredas pli da fiŝoj ol oni leĝe rajtas, pliigante la riskon de infekta malsano kaj sekve la instigon uzi antibiotikojn.<ref>FAO. 2026. ''Food fraud in the fisheries and aquaculture sector''. ''Fisheries and Aquaculture Technical Paper'' 742. Rome. 9. [https://doi.org/10.4060/cd8244en]</ref> ==Referencoj== <references/> [[Kategorio:Mara kulturo]] [[Kategorio:Viando]] bhmamhnsm1vxra4hddivuyww7qg2lsb 0 948077 9417169 9415684 2026-06-29T20:41:01Z Pettend 214084 Aldonis Gernezejan pundon 9417169 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Special member state territories and the European Union.svg|eta|Loko de la Eŭropa Unio kaj la specialaj teritorioj {{Priskribo|#003399|Eŭropa Unio}} {{Priskribo|#296DC0|Eksteraj Regionoj (ER)}} {{Priskribo|#078002| Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj (RTLT)}} ]] La [[Eŭropa Ekonomia Areo]] (EEA) havas 32 specialajn teritoriojn de [[Eŭropa Unio|EU-membroŝtatoj]] kaj [[Eŭropa Liber-Komerca Asocio|ELKA-membroŝtatoj]] kiuj, pro historiaj, geografiaj aŭ politikaj kialoj, ĝuas specialan statuson ene de aŭ ekster la [[Eŭropa Unio]] kaj la [[Eŭropa Liber-Komerca Asocio]]. La specialaj teritorioj de EU-membroŝtatoj estas kategoriigitaj sub tri titoloj: naŭ '''Eksteraj Regionoj''' ('''ER''') kiuj formas parton de la Eŭropa Unio, kvankam ili havas esceptojn de kelkaj [[Eŭropunia juro|EU-leĝoj]] pro sia geografia malproksimeco de kontinenta Eŭropo; dek tri '''Transmaraj Landoj kaj Teritorioj''' ('''TLT''')<ref>{{Cite web|title=Transmaraj Landoj kaj Teritorioj |url=https://international-partnerships.ec.europa.eu/countries/overseas-countries-and-territories_en |access-date=2025-08-02 |website=[[Eŭropa Komisiono]]}}</ref> kiuj ne formas parton de la Eŭropa Unio, kvankam ili kunlaboras kun EU per la [[Asocio de Transmaraj Landoj kaj Teritorioj]] ({{en}} ''Overseas Countries and Territories Association''); kaj dek '''specialaj kazoj''' kiuj formas parton de la Eŭropa Unio (escepte de la [[Ferooj]]), kvankam EU-leĝoj faras ''[[ad hoc]]'' provizaĵojn. La Eksteraj Regionoj estis rekonitaj ĉe la subskribo de la [[Traktato de Maastricht]] en 1992,<ref name=":0">The Maastricht Treaty of 1992 (Treaty on European Union): [[wikisource:Treaty on European Union/Declarations#Declaration on the outermost regions of the Community|Declaration on the outermost regions of the Community]]</ref> kaj konfirmitaj de la [[Traktato de Lisbono]] en 2007.<ref name="Penchard">{{cite web |url=http://www.outre-mer.gouv.fr/?la-collectivite-de-saint-barthelemy-obtient-un-nouveau-statut.html |title=La collectivité de Saint-Barthélémy obtient un nouveau statut européen |author=AFP |language=fr |dato=29 oktobro 2010 |alir-dato=18 de aprilo=Ministère de 2010 | l'Outre-Mer}}</ref> La [[Traktato pri Funkciado de Eŭropa Unio]] deklaras, ke kaj la primara kaj la sekundara Eŭropa Unia juro aplikiĝas aŭtomate al la Eksteraj Regionoj, kun eblaj esceptoj pro la apartaĵoj de tiuj teritorioj. La Transmaraj Landoj kaj Teritorioj estas agnoskitaj de Artikolo 198 de la [[Traktato pri Funkciado de Eŭropa Unio]], kiu permesas al ili aliĝi al EU-provizaĵoj pri la libera movado de laboristoj kaj la libera establado, kaj invitas ilin aliĝi al la [[Asocio de Transmaraj Landoj kaj Teritorioj]] por plibonigi kunlaboron kun la Eŭropa Unio.<ref name=":1">[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32001D0822:EN:HTML Council Decision of 27 November 2001 on the association of the overseas countries and territories with the European Community] ("Overseas Association Decision") (2001/822/EC). {{en}}</ref> La statuso de neloĝata teritorio, [[Klipertono]], restas neklara, ĉar ĝi ne estas eksplicite menciita en la primara EU-juro kaj havas ''[[sui generis]]'' statuson je la nacia nivelo.<ref>{{Cite book|last=Murray |first=Fiona |title=La Eŭropa Unio kaj Membroŝtataj Teritorioj: Nova Jura Kadro Laŭ la EU-Traktatoj |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-90-6704-826-2 |pages=172}} {{en}}</ref>{{Noto|text=La insulo [[Klipertono]] estas privata posedaĵo de la [[Francio|franca ŝtato]]. La [[Disaj Insuloj en la Hinda Oceano|Disaj insuloj]] estis konsiderataj kiel "restantaj teritorioj de la Respubliko" ĝis 2007. Ili nun estas distrikto de la [[Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teroj]].}} Kolektive, la specialaj teritorioj ampleksas loĝantaron de ĉirkaŭ 6,1 milionoj da homoj kaj tersurfacon de ĉirkaŭ 2 733 792 kvadrataj kilometroj. Ĉirkaŭ 80 procentoj de ĉi tiu areo estas reprezentitaj de [[Gronlando]]. La plej granda regiono laŭ loĝantaro, la [[Kanariaj insuloj]], konsistigas pli ol trionon de la tuta loĝantaro de la specialaj teritorioj. La plej malgranda laŭ tersurfaco estas la insulo [[Saba]] en la [[Karibio]] (13 km²). La [[Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teroj]] estas la sola speciala teritorio sen konstanta loĝantaro. ==Eksteraj Regionoj== La Eksteraj Regionoj (ER) estas parto de membroŝtato de la Eŭropa Unio sed situantaj je signifa distanco de kontinenta Eŭropo. Pro ĉi tiu situacio, ili rajtas havi esceptojn de iuj EU-leĝoj malgraŭ esti parto de la Eŭropa Unio. Ĉiuj formas parton de la [[Eŭropa Doganunio]]; tamen kelkaj falas ekster la [[Ŝengena zono]] kaj la areo de [[Eŭropa Unia aldonvalora imposto]]. Sep Eksteraj Regionoj estis agnoskitaj ĉe la subskribo de la [[Traktato de Maastricht]] en 1992.<ref name=":0" /> La [[Traktato de Lisbono]] inkluzivis du pliajn teritoriojn ([[Saint-Barthélemy]] kaj [[Saint-Martin]]) en 2007.<ref name="Article 349 of TFEU">[[wikisource:Consolidated version of the Treaty on the Functioning of the European Union/Part Seven: General and Final Provisions#Article 349|Article&nbsp;349]] of the Treaty on the Functioning of the European Union.</ref> Saint-Barthélemy ŝanĝis sian statuson de ER al RTLT ekde la 1a de januaro 2012.<ref name="Penchard" /> [[Majoto]], kiu estis RTLT, aliĝis al la EU kiel ER ekde la 1-a de januaro 2014.<ref name="CD 2013/61/EU">{{cite web |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2013:353:0005:0006:EN:PDF |title=Konsilia Direktivo 2013/61/EU de decembro 2013 |date=17-a de decembro 2013 |alirdato=1-a de januaro 2014}} {{en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style=font-size:90% ! class="unsortable" |Flago !! class="unsortable" |Blazono !Nomo !!Loko !!Areo !!Pop. !!Ĉefurbo !Plej granda<br />urbo !!Oficiala<br />lingvo!!Lando |- |[[File:Flag of the Azores.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of arms of the Azores.svg|center|58x58px]] ||[[Acoroj]] |rowspan=3 |[[Norda Atlantiko]] |style=text-align:right |2,333 km² |style=text-align:right |236,440 |[[Angra do Heroísmo]], [[Horta (Portugalio)|Horta]] kaj [[Ponta Delgada]] ||Ponta Delgada |rowspan=2 |[[Portugala]] |rowspan=2 |{{flago|Portugalio}}[[Portugalio]] |- |[[File:Flag of Madeira.svg|border|80x80px]] |[[File:Coat of arms of Madeira.svg|center|58x58px]] ||[[Madejro]] |style=text-align:right |801 km² |style=text-align:right |250,769 |[[Funchal]] ||Funchal |- |[[File:Flag of the Canary Islands (simple).svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of Arms of the Canary Islands.svg|center|58x58px]] ||[[Kanarioj]] |style=text-align:right |7493 km² |style=text-align:right |2,268,035 |[[Santa Cruz de Tenerife]]<br />kaj [[Las Palmas]] ||Las Palmas |[[Hispana]] ||{{flago|Hispanio}}[[Hispanio]] |- |rowspan=2 |[[File:Flag of France.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of arms of French Guiana, according to the original displayed at the Museum Franconie, at Cayenne.svg|center|58x58px]] ||[[Franca Gujano]] |[[Suda Ameriko]] |style=text-align:right |83534 km² |style=text-align:right |292,354 |[[Cayenne]] ||Cayenne |rowspan=6 |[[Franca]] ||rowspan=6 |{{flago|Francio}}[[Francio]] |- |[[File:Coat of arms of Guadeloupe.svg|center|58x58px]]||[[Gvadelupo]] |rowspan=3 |[[Karabio]] |style=text-align:right |1628 km² |style=text-align:right |380,387 |[[Basse-Terre]] ||[[Les Abymes]] |- |[[File:Flag-of-Martinique.svg|center|80x80px]] ! colspan="1" | ||[[Martiniko]] |style=text-align:right |1128 km² |style=text-align:right |355,459 |[[Fort-de-France]] ||Fort-de-France |- |rowspan=3 |[[File:Flag of France.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of arms of Saint Martin.svg|center|72x72px]] ||[[Saint-Martin]] |style=text-align:right |53 km² |style=text-align:right |36,286 |[[Marigot]] ||Marigot |- |[[File:Coat of Arms of Mayotte.svg|center|58x58px]] ||[[Majoto]] |rowspan=2 |[[Hinda Oceano]] |style=text-align:right |374 km² |style=text-align:right |320,901 |[[Mamoudzou]] ||Mamoudzou |- |[[File:Armoiries Réunion.svg|center|58x58px]] ||[[Reunio]] |style=text-align:right |2511 km² |style=text-align:right |896,175 |[[Saint-Denis (Reunio)|Saint-Denis]] ||Saint-Denis |- ! colspan="2" | !! Total !! !style=text-align:right |99855 km² !style=text-align:right |5,036,806 ! colspan="4" | |} === Aŭtonomaj Regionoj de Portugalio === [[Dosiero:Vista sobre Angra do Heroismo.jpg|thumb|[[Angra do Heroísmo]], la plej malnova kontinue loĝata urbo en la insularo de la Acoroj kaj [[Monda Heredaĵo|Monda Heredaĵo de UNESKO]]]] [[Acoroj]] kaj [[Madejro]] estas du grupoj de portugalaj insuloj en Atlantiko. Acoroj kaj Madejro estas integritaj partoj de la Portugala Respubliko, sed ambaŭ havas la specialan statuson kiel [[Aŭtonomaj Regionoj de Portugalio|Aŭtonomaj Regionoj]], kun grado de memregado. Kelkaj esceptoj de la apliko de EU-juro validas rilate al impostado, fiŝkaptado kaj transportado.<ref>{{Cite web |url=https://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/index.cfm?fuseaction=dsp_result&policy_area_id=3&case_title=Madeira |title=Kazoserĉo - Konkurenco - Eŭropa Komisiono |website=ec.europa.eu |access-date=7 februaro 2020}}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/index.cfm?fuseaction=dsp_result&policy_area_id=3&case_title=Acoroj |title=Kazoserĉo - Konkurenco - Eŭropa Komisiono |website=ec.europa.eu |access-date=7 februaro 2020}}}</ref> Ilia [[Aldonvalora imposto|AVI]] estas pli malalta ol la resto de Portugalio, sed ili ne estas ekster la areo de [[Eŭropa Unia aldonvalora imposto]]. ==== Kanariaj Insuloj ==== La [[Kanariaj Insuloj]] estas hispana [[arkipelago]] apud afriko, kiu formas unu el la 17 [[aŭtonomaj komunumoj de Hispanio]] – la ĉefa unua-nivela administra divido de la lando. Ili estas ekster la EU-AVI-areo.<ref name="vatcustoms">Artikolo 6 de la Konsilia Direktivo 2006/112/EK de la 28-a de novembro 2006 (kiel ŝanĝita) pri la komuna sistemo de aldonvalora imposto (OJ L 347, 11-a de decembro 2006, p. 1) [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32006L0112:EN:NOT Eur-lex.europa.eu.]</ref> La Kanariaj Insuloj estas la plej popolriĉa kaj ekonomie plej forta teritorio el ĉiuj Eksteraj Regionoj en la Eŭropa Unio. === Francaj transmaraj regionoj === {{Ĉefartikolo|Transmaraj teritorioj (Francio)}} [[Dosiero:French Guiana tropical forest towards Cacao.jpg|eta|[[Franca Gujano]] tropika arbaro, rigardante al Cacao]] [[Franca Gvajano]], [[Gvadelupo]], [[Martiniko]], [[Majoto]], kaj [[Reunio]] estas kvin [[Transmaraj departementoj (Francio)|francaj transmaraj regionoj]] (kiuj ankaŭ estas transmaraj departementoj) kiuj laŭ franca juro estas traktataj kiel integritaj partoj de la Respubliko, kiuj estas geografie unikaj. La [[eŭro]] estas laŭleĝa pagilo;<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/1992/2913/oj/eng|title=Regulation - 2913/92 - EN - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu}}{{en}}</ref> tamen, ili estas ekster la [[Ŝengena zono]] kaj la EU-AVI-areo.<ref name="vatcustoms" /> Majoto estas la plej nova el la kvin transmaraj departementoj, ŝanĝiĝinte de [[Transmaraj kolektivumoj (Francio)|transmara kolektivo]] kun RTLT-statuso la 31-an de marto 2011. Ĝi fariĝis Ekstera Regiono, kaj tiel parto de la EU, la 1-an de januaro 2014.<ref name="CD 2013/61/EU"/> ==== Saint-Martin ==== [[Saint-Martin]] estas la sola [[Transmaraj kolektivumoj (Francio)|transmara kolektivo]] de Francio kun la statuso de Ekstera Regiono de la EU.<ref>[http://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/sheet/100/outermost-regions-ors- Ultraregionaj regionoj, Informfolioj pri la Eŭropa Unio], Eŭropa Parlamento. Prenita la 6-an de novembro 2019. {{en}}</ref> Kiel ĉe la francaj transmaraj departementoj, la [[eŭro]] estas laŭleĝa pagilo en Saint-Martin, kaj ĝi estas ekster la Ŝengena zono kaj la EU-AVI-areo. La 22-an de februaro 2007, Saint-Martin kaj [[Saint-Barthélemy]] estis disigitaj de la franca transmara departemento [[Gvadelupo]] por formi novajn transmarajn kolektivojn. Sekve, ilia EU-statuso estis neklara dum kelka tempo. Dum raporto eldonita de la franca parlamento sugestis, ke la insuloj restu ene de EU kiel Eksteraj Regionoj,<ref name="Rapport d'information no 3292">[http://www.senat.fr/rap/r04-329/r04-32915.html Rapport d'information nombre&nbsp;329] (2004–2005) de MM. Jean-Jacques Hyest, Christian Cointat kaj Simon Sutour, faritaj sub la nomo de la leĝkomisiono, deponita la 10an de majo 2005. {{fr}}</ref> Dokumentoj de la Eŭropa Komisiono listigis ilin kiel ekster la Eŭropa Komunumo.<ref name="eeas.europa.eu2">{{Cite web |url=http://www.eeas.europa.eu/blood_diamonds/docs/trading_guidelines0108_en.pdf |title=Gvidlinioj pri Komercado kun la Eŭropa Komunumo (EK) |dato=januaro 2008 |dato de aliro=26a de julio 2011}}</ref> La [[Traktato de Lisbono]] klarigis la juran statuson de la insuloj, kiu listigis ilin kiel Eksteraj Regionoj.<ref name="functioning2">Vidu Artikolojn 349 kaj 355 [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2010:083:FULL:EN:PDF de la Traktato pri la Funkciado de la Eŭropa Unio].</ref> Tamen, Saint-Barthélemy ĉesis esti Ekstera Regiono kaj forlasis la EU-on, por iĝi RTLT, la 1-an de januaro 2012. == Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj == La Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj (RTLT) estas dependaj teritorioj, kiuj havas specialan rilaton kun unu el la membroŝtatoj de EU. Ilia statuso estas priskribita en la [[Traktato pri Funkciado de Eŭropa Unio]], kaj ili ne estas parto de EU aŭ la [[Interna Merkato (Eŭropa Unio)|Interna Merkato de Eŭropa Unio]]. La [[Asocio de Transmaraj Landoj kaj Teritorioj]] ({{en}} ''Overseas Countries and Territories Association'') (OCTA) estis kreita por plibonigi ekonomian disvolviĝon kaj kunlaboron inter la RTLT kaj EU,<ref>{{Cite web |url=http://www.octassociation.org/octa-presentation |title=OCTA-Presentation |website=www.octassociation.org|access-date=12-a de marto 2018}}</ref> kaj inkluzivas la plej multajn RTLT-ojn krom tri teritorioj, kiuj ne havas konstantan lokan loĝantaron. La RTLT-oj ne estas parto de [[Eŭropa Doganunio]]<ref>Artikolo 200(1) [eks-Artikolo 184(1)]</ref>, sed povas postuli dogantarifojn sur varoj importitaj el EU sur nediskriminacia bazo.<ref>Artikolo 200(3) kaj 200(5) [eks-Artikolo 184(3) kaj (5)]</ref> Ili ne estas parto de la EU kaj la [[Acquis communautaire|EU acquis]]{{Noto|name="acquis"|text=La Komunuma acquis<ref>{{Cite web |date=2024-07-11 |title=EuroVoc: Komunuma akiro |url=https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://eurovoc.europa.eu/5411 |url-status=live |arkivo-url=https://archive.today/20240718121506/https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://eurovoc.europa.eu/5411 |arkivo-dato=2024-07-18 |alir-dato=2024-07-18 |retejo=Eurovoc.europa.eu}}}</ref> aŭ '''''acquis communautaire''''' ({{fr}}: {{IFA|aˌki kɔmynoˈtɛːʁ}}),<ref name="Collins">{{cite web |title=acquis communautaire |website=Collinsdictionary.com |author=Collins English Dictionary |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/acquis-communautaire |access-date=5 August 2012}}}</ref> foje nomata la '''EU acquis''', kaj ofte mallongigita al '''acquis''',<ref name="Collins"/> estas la akumulita leĝaro, juraj agoj kaj juraj decidoj, kiuj konsistigas la korpon de [[Eŭropunia juro]]. La termino estas franca, "acquis" signifanta "tio, kio estis akirita", kaj "communautaire" signifanta "de la komunumo".<ref>{{cite book|last1=Rudolf|first1=Uwe Jens|last2=Berg|first2=Warren G.|dato=2010|titolo=Historia Vortaro de Malto|url=https://books.google.com/books?id=nwuUOVkaMB0C&pg=PA22|paĝo=22|eldonisto=Scarecrow Press|isbn=9780810873902}}}</ref>}} ne aplikiĝas al ili, kvankam tiuj, kiuj aliĝas al OCTA, devas respekti la detalajn regulojn kaj procedurojn skizitajn de ĉi tiu asociiĝa interkonsento (Konsilia Decido 2013/755/EU).<ref>{{cite web |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2013:344:0001:0118:EN:PDF |title=KONSILIA DECIDO 2013/755/EU de la 25-a de novembro 2013: Pri la asociiĝo de la transmaraj landoj kaj teritorioj kun la Eŭropa Unio ('Decido pri Transmara Asocio') |dato=19a de decembro 2013 |eldonanto=Oficiala Ĵurnalo de la Eŭropa Unio}}</ref> Membroj de OCTA rajtas peti financan subtenon de EU.<ref>{{cite web |url=http://ec.europa.eu/europeaid/where/octs_and_greenland/index_en.htm |title=EU-rilatoj kun transmaraj landoj kaj teritorioj |dato=4a de junio 2014 |eldonanto=Eŭropa Komisiono}}</ref> Unu el la francaj teritorioj poste ŝanĝis sian statuson de ER al RTLT ([[Saint-Barthélemy]]), dum alia franca teritorio ŝanĝis de RTLZ al ER ([[Majoto]]). En julio 2014, ankoraŭ ekzistas 13 RTLT-oj (ses kun Francio, ses kun Nederlando kaj unu kun Danio)<ref name="OCT list">{{cite web |url=https://ec.europa.eu/europeaid/regions/overseas-countries-and-territories-octs/oct-eu-association_en |title=Overseas Countries and Territories (OCTs) |access-date=9 January 2019 |publisher=EU Directorate-General for International Cooperation and Development}}</ref> el kiuj ĉiuj aliĝis al OCTA. La 13 Rilataj Transmaraj Landoj kaj Teritorioj de la Eŭropa Unio estas<ref>{{Cite web |date=8 December 2016 |title=Overseas Countries and Territories |url=https://trade.ec.europa.eu/tradehelp/overseas-countries-and-territories |access-date=10 July 2020 |website=Trade Helpdesk}}</ref>: {| class="wikitable sortable" style=font-size:90% |- !class=unsortable |Flago !! class=unsortable |Blazono !Nomo !!Loko !!Areo !!Pop. !!Ĉefurbo !class=unsortable |Plej granda urbo !!Oficiala lingvo(j) !!Lando |- |[[File:Flag of Greenland.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of arms of Greenland.svg|center|58x58px]] ||[[Gronlando]] |[[Norda Atlantiko]] and [[Arkto]] |style=text-align:right |2,166,086 km² |style=text-align:right |56,542 ||[[Nuuk]] ||Nuuk |[[Gronlanda]] |{{flago|Danio}} [[Reĝlando Danio]] |- |[[File:Flag of Curaçao.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of arms of Curaçao.svg|center|58x58px]] ||[[Curaçao]] |rowspan=6 |[[Karibio]] |style=text-align:right |444 km² |style=text-align:right |155,826 ||[[Willemstad]] ||Willemstad |[[Nederlanda]], [[Papiamento]], [[Angla]] |rowspan=6 | {{flago|Nederlando}}[[Reĝlando de Nederlando]] |- |[[File:Flag of Aruba.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Aruba wapen.svg|center|58x58px]] ||[[Aruba]] |style=text-align:right |179 km² |style=text-align:right |109,435 ||[[Oranjestado]] |Oranjestad ||Nederlanda, Papiamento |- |[[File:Flag of Sint Maarten.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Wapen van Sint Maarten.svg|center|58x58px]] ||[[Sint Maarten]] |style=text-align:right |37 km² |style=text-align:right |58,477 ||[[Philipsburg]] |[[Lower Prince's Quarter]] ||Nederlanda, Angla |- |[[File:Flag of Bonaire.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Bonaire wapen.svg|center|58x58px]] ||[[Bonaire]] |style=text-align:right |294 km² |style=text-align:right |26,552 ||[[Kralendijk]] |Kralendijk || rowspan=3 | Nederlanda |- |[[File:Flag of Sint Eustatius.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Sint Eustatius wapen.svg|center|58x58px]] ||[[Sint Eustatius]] |style=text-align:right |21 km² |style=text-align:right |3,270 ||[[Oranjestado (Sint Eustatius)|Oranjestado]] ||Oranjestad |- |[[File:Flag of Saba.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Saba wapen.svg|center|58x58px]] ||[[Saba]] |style=text-align:right |13 km² |style=text-align:right |2,158 ||[[Bottom]] ||Bottom |- |[[File:Flag of French Polynesia.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of arms of French Polynesia.svg|center|58x58px]] ||[[Franca Polinezio]] |rowspan=3 |[[Pacifiko]] |style=text-align:right |4,167 km² |style=text-align:right |278,786 ||[[Papeete]] ||[[Faʻaʻā]] |rowspan=6 |Franca || rowspan="6" |{{flago|Francio}}[[Francio]] |- |rowspan=3|[[File:Flag_of_France.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Emblem of New Caledonia.svg|center|58x58px]] ||[[Nov-Kaledonio]] |style=text-align:right |18,576 km² |style=text-align:right |264,596 ||[[Nouméa]] ||Nouméa |- |[[File:BlasonWallisetFutuna.svg|center|58x58px]] ||[[Valiso kaj Futuno]] |style=text-align:right |142 km² |style=text-align:right |11,151 ||[[Matauto]] ||Mata Utu |- |[[File:Blason St Barthélémy TOM entire.svg|center|58x58px]] ||[[Saint Barthélemy]] ||Karibio |style=text-align:right |25 km² |style=text-align:right |9,279 ||[[Gustavia]] ||Gustavia |- |[[File:Flag of Saint-Pierre and Miquelon.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Armoiries SaintPierreetMiquelon.svg|center|58x58px]] |[[Sankta-Piero kaj Mikelono]] ||Norda Atlantiko |style=text-align:right |242 km² |style=text-align:right |5,819 ||[[Sanktpiero]] ||Sanktpiero |- |[[File:Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Armoiries Terres australes et antarctiques françaises.svg|center|58x58px]] |[[Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj]] ||[[Hinda Oceano]] and [[Antarktiko]] |style=text-align:right |439,781 km² |style=text-align:right |0{{Noto|150 ne-permanentaj vintre, 310 somere (esplorado kaj militistaro)}} |[[Saint-Pierre (Reunio)|Saint-Pierre]] ||[[Port-aux-Français]] (bazo) |- ! colspan="2" | !! Total !! !style=text-align:right |2,630,007&nbsp;km² !style=text-align:right |981,891 !! colspan="4" | |} ===Asocio de Transmaraj Landoj kaj Teritorioj=== La [[Asocio de Transmaraj Landoj kaj Teritorioj]] ({{en}}: OCTA) estas organizaĵo fondita la 17-an de novembro 2000 kaj kun sidejo en [[Bruselo]]. Ĉiuj RTLT-oj aliĝis al OCTA ekde februaro 2020. Ĝia celo estas plibonigi ekonomian disvolviĝon en transmaraj landoj kaj teritorioj, same kiel kunlaboron kun la [[Eŭropa Unio]]. La 25-an de junio 2008, Kunlabora Traktato inter EU kaj OCTA estis subskribita en Bruselo.<ref>{{cite book |url=http://www.octassociation.org/IMG/pdf/green_paper_2008.pdf |title=Estontaj rilatoj inter EU kaj la Transmaraj Landoj kaj Teritorioj |dato=25-a de majo 2008 |eldonanto=Komisiono de la Eŭropaj Komunumoj |loko=Bruselo |page=17}}{{en}}</ref> La nuna prezidanto estas [[Louis Mapou]].<ref>{{cite web |url=https://www.overseas-association.eu/about-octa/ |title=Pri la Asocio de Transmaraj Landoj kaj Teritorioj |cite=overseas-association.eu |access-date=25-a de julio 2022}}</ref> === Francaj transmaraj teritorioj === {{Ĉefartikolo|Transmaraj teritorioj (Francio)}} [[Dosiero:BoraBora SEtienne.jpg|eta|[[Bora Bora]], en [[Franca Polinezio]]]] La [[Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj]] (kiuj ankaŭ inkluzivas la francajn [[Disaj Insuloj en la Hinda Oceano]], kaj la francan pretendon de [[Adelilando]]) estas disputata franca transmara teritorio, kiu enkorpigas la francajn pretendojn al [[Antarkto]], sed ne havas konstantan loĝantaron.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/french-southern-and-antarctic-lands/ |title=Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj Lands |eldonisto=The Central Intelligence Agency |access-date=8 februaro 2010}}</ref> Ĝi havas ''[[sui generis]]'' statuson ene de Francio.<ref>[http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000000879815 Art. 9, Loi n°&nbsp;55-1052 du 6 août 1955 modifiée portant statut des Terres australes et antarctiques françaises et de l'île de Clipperton]. [http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000018048991&fastPos=1&fastReqId=2007253908&categorieLien=id&oldAction=rechTexte Décret du 31 janvier 2008 relatif à l'administration de l'île de Clipperton].{{fr}}</ref> [[Sankta-Piero kaj Mikelono]], [[Saint-Barthélemy]], [[Franca Polinezio]], kaj [[Valiso kaj Futuno]] estas [[transmaraj kolektivoj|transmaraj kolektivoj]] de Francio, dum [[Nov-Kaledonio]] estas ''[[sui generis]] kolektivo''. Saint-Barthélemy<ref>[http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1454785116277&uri=CELEX:32011D0433 Konsilia Decido de la 12a de julio 2011 pri la subskribo kaj konkludo de la Mona Interkonsento inter la Eŭropa Unio kaj la Franca Respubliko pri la konservado de la eŭro en Sankta Bartolomeo post la ŝanĝo de ĝia statuso rilate al la Eŭropa Unio] (OJ L 189, 20a de julio 2011, pp. 1–2).</ref> kaj Sankta-Piero kaj Mikelono uzas la [[eŭro]]n,<ref>[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:1999:030:0029:0030:EN:PDF Konsilia Decido 1999/95/EK de la 31a de decembro 1998 pri la monaj aranĝoj en la francaj teritoriaj komunumoj de Saint-Pierre-et-Miquelon kaj Majoto] (OJ L 30, 4-a de februaro 1999, pp. 29–30).</ref> dum Nov-Kaledonio, Franca Polinezio kaj Valiso kaj Futuno uzas la [[CFP-Franko]]n, valuto ligita al la eŭro kaj garantiita de Francio. Indiĝenoj de la kolektivoj estas EU civitanoj pro sia franca civitaneco kaj elektoj al la [[Eŭropa Parlamento]] okazas en la kolektivoj. === Nederlandaj transmaraj teritorioj === {{Vidu ankaŭ|Kariba Nederlando}} [[Dosiero:PenhaBuildingWillemstad.jpg|eta|[[Willemstad]], la [[ĉefurbo]] de [[Kuracao]]]] Ses teritorioj de la [[Reĝlando de Nederlando|Nederlando]] — ĉiuj el kiuj estas karibaj insuloj — havas RTLT-statuson. Tial, ili profitas de la ebleco havi sian propran eksportan kaj importan politikon al kaj de la EU, dum ili ankoraŭ havas aliron al diversaj EU-fondusoj. La loĝantoj de la insuloj estas EU-civitanoj pro sia nederlanda civitaneco, kun la rajto voĉdoni en [[Eŭropaj balotoj|balotoj al la Eŭropa Parlamento]].<ref name="Caribbean Netherlands">{{cite web |url=http://docplayer.net/22064716-Kingdom-of-the-netherlands-one-kingdom-four-countries-european-and-caribbean.html |title=The Kingdom of the Netherlands: One Kingdom – Four Countries; European and Caribbean) |date=April 2015 |publisher=Ministerie van Buitenlandse Zaken}}</ref> Komence ili ne havis voĉdonrajtojn por tiaj elektoj, sed la [[Justica Kortumo de Eŭropa Unio]] donis al ili tiajn rajtojn, kiam ili decidis, ke ilia ekskludo de la balotrajto kontraŭas EU-juron, ĉar ĉiuj aliaj nederlandaj civitanoj loĝantaj ekster EU ja havis la rajton voĉdoni.<ref name="GibraltarAruba">{{Cite web|url=http://curia.europa.eu/en/actu/communiques/cp06/aff/cp060070en.pdf|title=Juĝoj de la Kortumo en Kazoj C-145/04 kaj C-300/04: Regno de Hispanio kontraŭ Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando, kaj M.G. Eman kaj O.B. Sevinger kontraŭ College van burgemeester en wethouders van Den Haag}}</ref> Neniu el la insuloj uzas la eŭron kiel sian valuton. La [[Usona dolaro]] estas uzata en [[Bonaire]], [[Sint Eustatius]] kaj [[Saba]], dum [[Curaçao]] kaj [[Sint Maarten]] uzas sian propran komunan valuton la [[Karibia guldeno]], kaj finfine la valuto de Arubo estas la [[Aruba guldeno|Aruba florino]].<ref name="Caribbean Netherlands" /> La insuloj heredis sian RTLT-statuson de la [[Nederlandaj Antiloj]], kiu estis dissolvita en 2010. La Nederlandaj Antiloj estis komence specife ekskluditaj de ĉia asocio kun la [[Eŭropa Ekonomia Komunumo|EEK]] pro protokolo ligita al la [[Traktato de Romo]], permesante al Nederlando ratifi nome de Nederlando en Eŭropo kaj [[Nederlanda Nov-Gvineo]] nur, kion ĝi poste faris. === Gronlando === [[Dosiero:Kulusuk.jpg|eta|[[Kulusuk]], en [[Gronlando]]]] [[Gronlando]] aliĝis al la tiama [[Eŭropa Komunumo]] en 1973 kiel graflando kune kun Danio, sed la enkonduko de [[aŭtonomio]] ene de la [[Danio|Regno Danio]], Gronlando voĉdonis forlasi en la [[1982]] kaj foriris en la [[1985]], por iĝi RTLT. La ĉefa kialo por la foriro estas malkonsentoj pri la [[Komuna Fiŝkapta Politiko]] (KFP) kaj por reakiri kontrolon de la gronlandaj fiŝresursoj por poste resti ekster la EU-akvoj. Gronlandaj ŝtatanoj estas tamen EU-civitanoj pro la asociita rilato de Gronlando kun EU laŭ la difino de EU-traktatoj kaj ankaŭ pro la posedo de dana civitaneco.{{Mankas fonto}} ==Specialaj kazoj== Kvankam la plej Eksteraj Regionoj kaj la Rilataj Transmaraj Landoj kaj Teritorioj falas en strukturitajn kategoriojn al kiuj aplikiĝas komunaj mekanismoj, tio ne veras por ĉiuj specialaj teritorioj. 10 teritorioj de membroŝtatoj havas ''[[ad hoc]]'' provizaĵojn en sia rilato kun EU. En tiuj specialaj kazoj, la [[Eŭropa Unia aldonvalora imposto|EU-AVI-areo]] ne validas kaj ili ankaŭ povas esti esceptitaj de la [[Eŭropa Doganunio|doganaj]] aŭ [[Akcizo|akcizaj]] reguloj.<ref name=":2">{{Cite web|last=Anonima |date=13 septembro 2016 |title=Teritoria statuso de EU-landoj kaj certaj teritorioj |url=https://ec.europa.eu/taxation_customs/business/vat/eu-vat-rules-topic/territorial-status-eu-countries-certain-territories_en |alirdato=16 julio 2020 |cite=Imposto kaj Dogana Unio - Eŭropa Komisiono}}}</ref><ref>[http://ec.europa.eu/taxation_customs/resources/documents/customs/procedural_aspects/general/sad/guide/1619-08annexi_en.pdf Aneksaĵo 1 al SAD-Gvidlinioj (TAXUD/1619/08 rev.&nbsp;3.4): Superrigardo de landoj de la Eŭropa Unio] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140504214400/http://ec.europa.eu/taxation_customs/resources/documents/customs/procedural_aspects/general/sad/guide/1619-08annexi_en.pdf |dato=4 majo 2014}}. Prenite la 20an de aŭgusto 2016.</ref><!--NE ALDONU Clipperton. La teritorio ne estas eksplicite menciita en primara EU-juro.--> {| class="wikitable sortable" style=font-size:90% |- !class=unsortable |Flago !!class=unsortable |Blazono !Nomo !!Areo !!Pop. !Oficiala Lingvo(j)!!Lando !!Parto de la EU !!Parto de la Eŭropa Doganunio<ref name=":2" /> !AVI reguloj<ref name=":2" /> !!Akciza reguloj<ref name=":2" /> |- |[[File:Flag of Melilla.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of Arms of Melilla.svg|center|58x58px]] |[[Melilla]] |style=text-align:right |12.3 km² |style=text-align:right |87,067 | rowspan="2" |[[Hispana]] | rowspan="2" |{{nowrap|{{flago|Hispanio}}}}[[Hispanio]] |{{Jes}} ||style="background-color:#fd6864" | Ne||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne |- |[[File:Flag Ceuta.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of Arms of Ceuta.svg|center|58x58px]] |[[Ceuta]] |style=text-align:right |18.5 km ² |style=text-align:right |83,567 |{{Jes}} ||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne |- |[[File:Flag of Åland.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of arms of Åland 3.svg|center|58x58px]] |[[Åland]] |style=text-align:right |1580 km² |style=text-align:right |30,654 |[[Sveda]] |{{nowrap|{{flago|Finlando}}}}[[Finlando]] |{{Jes}} ||{{Jes}} ||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne |- |[[File:Flag of the Faroe Islands.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of arms of the Faroe Islands.svg|center|58x58px]] |[[Ferooj]] |style=text-align:right |1399 km² |style=text-align:right |56,210 |[[Feroe]], [[Dana]] |{{nowrap|{{flago|Danio}}}}[[Danio]] |style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne |- |[[File:Flag of the United Nations.svg|border|center|80x80px]] |[[File:UN emblem blue.svg|center|58x58px]] |[[Verda Linio (Kipro)|Bufro Zono en Kipro ‎de Unuiĝintaj Nacioj]]{{Noto|Vilaĝoj en la bufrozono estas laŭleĝe administrataj de la Respubliko Kipro.<ref name="france24">{{Cite web |date=23 January 2018 |title=Mixed village in Cyprus buffer zone looks to offer hope |url=https://www.france24.com/en/20180123-mixed-village-cyprus-buffer-zone-looks-offer-hope |access-date=16 July 2020 |website=France 24 |language=en}}</ref> La apliko de la EU ''acquis communautaire'' estas suspendita en teritorioj kie la Respubliko Kipro ne efektive kontrolas.<ref>{{Cite book |last=Murray |first=Fiona |title=The European Union and Member State Territories: A New Legal Framework Under the EU Treaties |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-90-6704-825-5 |pages=3}}</ref> [[Norda Kipro]] estas ''de facto'' ŝtato kiu parte dependas de Turkio.<ref>{{Cite book |last1=Bahcheli |first1=Tozun |title=De Facto States: The Quest for Sovereignty |last2=Bartmann |first2=Barry |last3=Srebrnik |first3=Henry |date=2004 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-77121-8 |pages=24–25}}</ref>}} |style=text-align:right |346 km² |style=text-align:right |8,686 ! |{{nowrap|{{flago|Kipro}}}} (''[[de jure]]'') |{{Jes}} ||{{Jes}}{{Noto|Kun esceptoj<ref>{{Citation |title=Council Regulation (EC) No&nbsp;866/2004 of 29 April 2004 on a regime under Article&nbsp;2 of Protocol No&nbsp;10 of the Act of Accession |date=30 April 2004 |url=http://data.europa.eu/eli/reg/2004/866/oj/eng |issue=32004R0866}}</ref>|name=buffer}} |style="background-color:#fd6864" | Ne <ref>{{Cite book |last=Chesham |first=Mark |title=VAT and Financial Services|date=2017|publisher=Spiramus Press Ltd. |isbn=978-1-910151-52-5 |edition=3rd |pages=253}}</ref> |{{Jes}}{{Noto|name=buffer}} |- |[[File:Bandiera di Livigno.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Livigno-Stemma.svg|center|58x58px]] |[[Livigno]] |style=text-align:right |227.3 km² |style=text-align:right |6,680 | rowspan="2" |[[Itala lingvo|Itala]] | rowspan="2" |{{nowrap|{{flago|Italio}}}}[[Italio]] |{{Jes}} ||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne <br>(ne estas AVI) ||style="background-color:#fd6864" | Ne |- |[[File:Flag of Campione d'Italia.svg|border|center|80x80px]] |[[File:Campione d'Italia-Stemma.svg|center|58x58px]] |[[Campione d'Italia]]{{Noto|Inkluzive de la italaj naciaj akvoj de [[Lago de Lugano]].}} |style=text-align:right |2.68 km² |style=text-align:right |1,845 |{{Jes}} ||{{Jes}}<ref name=":3">{{Cite web |title=EUR-Lex – 32019R0474 – EN – EUR-Lex |url=https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2019/474/oj/eng |access-date=16 July 2020 |website=eur-lex.europa.eu |language=en}}</ref> |style="background-color:#fd6864" | Ne {{Noto|Ne parto de la svisa AVI-regiono, sed la svisa AVI-tarifo estas aplikata kiel loka konsumimposto.}} ||{{Jes}}<ref name=":3" /> |- |[[File:Flagge Büsingen am Hochrhein (Variante).svg|border|center|80x80px]] |[[File:Coat of arms of Büsingen am Hochrhein.svg|center|58x58px]] |[[Büsingen am Hochrhein]] |style=text-align:right |7.62 km² |style=text-align:right |1,440 | rowspan="2" |[[Germana]] | rowspan="2" |{{nowrap|{{flago|Germanio}}}}[[Germanio]] |{{Jes}} ||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne |- |[[File:Flag of Helgoland.svg|border|center|80x80px]] |[[File:DEU Helgoland COA.svg|center|58x58px]] |[[Heligoland]] |style=text-align:right |1.7 km² |style=text-align:right |1,329 |{{Jes}} ||style="background-color:#fd6864" | Ne ||style="background-color:#fd6864" | Ne <br>(ne estas AVI) ||style="background-color:#fd6864" | Ne |- | colspan="2" | [[File:Flag of the Greek Orthodox Church.svg|border|center|80x80px]] |[[Aŭtonoma Monaĥa Ŝtato de la Sankta Monto Athos|Monto Athos]] |style=text-align:right |335.63 km² |style=text-align:right |1,811 |[[Greka]] |{{nowrap|{{flago|Grekio}}}}[[Grekio]] |{{Jes}} ||{{Jes}} ||style="background-color:#fd6864" | Ne<br>(ne estas AVI) ||{{Jes}} |- ! colspan="2" | !!Total !style=text-align:right |3,930&nbsp;km² !style=text-align:right |279,289 ! ! colspan="5" | |} === Alando === [[Dosiero:18-08-25-Åland-Föglö RRK7086.jpg|eta|[[Föglö]] insuloj en Alando]] [[Alando]], aŭtonoma insularo apartenanta al Finnlando, sed kun parta aŭtonomeco, situanta inter Svedio kaj Finnlando, kun svedlingva loĝantaro, aliĝis al EU kune kun [[Finnlando]] en 1995. La insuloj havis apartan referendumon pri aliĝo kaj same kiel la finna kontinento voĉdonis favore. EU-leĝo, inkluzive de la fundamentaj [[Interna Merkato (Eŭropa Unio)|kvar liberecoj]], validas por Alando.<ref>{{Cite web |url=http://www.naringsliv.ax/en/Doing%20business/live_and_work_on_aland |title=Vivu kaj laboru sur Alando |website=Naringsliv.ax |access-date=16 Februaro 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121201084420/http://www.naringsliv.ax/en/Doing%20business/live_and_work_on_aland |archive-date=1 Decembro 2012 |url-status=dead}}</ref> Tamen, ekzistas kelkaj esceptoj pro la speciala statuso de la insuloj. Alando estas ekster la AVI-regiono<ref name="vatcustoms" /> kaj estas esceptita de komunaj reguloj rilate al [[spezo-imposto]], akcizoj kaj nerekta impostado.<ref name="1994protocol" /> Krome, por protekti la lokan ekonomion, la traktato de aliĝo permesas koncepton de ''hembygdsrätt/kotiseutuoikeus'' (regiona civitaneco). Sekve, ekzistas restriktoj pri la posedo de posedaĵoj kaj nemoveblaĵoj, la rajto establiĝi por komercaj celoj kaj limigoj pri kiu povas provizi servojn en Alando, por homoj ne posedantaj ĉi tiun statuson.<ref name="1994protocol">{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/eli/treaty/acc_1994/act_1/pro_1/sign/eng|title=EUR-Lex - 11994N/PRO/01 - EN - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu}}}</ref> La statuson povas akiri iu ajn finna civitano laŭleĝe loĝanta en Alando dum 5 jaroj, kiu povas montri adekvatan scion de la sveda lingvo.<ref>{{Cite web |url=http://www.naringsliv.ax/en/facts/aland_and_eu |title=Åland and EU |website=Naringsliv.ax |access-date=16 Februaro 2013 |arkivo-url=https://web.archive.org/web/20130511193640/http://www.naringsliv.ax/en/facts/aland_and_eu |arkivo-dato=11 majo 2013 |url-status=dead}}</ref> ===Büsingen am Hochrhein=== La [[Germanio|germana]] vilaĝo [[Büsingen am Hochrhein]] estas [[eksklavo]] tute ĉirkaŭita de [[Svislando]] kaj kiel tia, praktike, estas en [[doganunio]] kun ĉi-lasta ne-EU-lando.<ref name="auto1"/> La eŭro estas laŭleĝa pagilo, kvankam la [[svisa franko]] estas preferata. Büsingen estas ekskludita de la EU-doganunio kaj la EU-AVI-areo.<ref name="vatcustoms" /> Svisa AVI ĝenerale validas.<ref>{{Cite web|url=https://treaties.un.org/Pages/showDetails.aspx?objid=08000002805b1747|title=UNTC|website=treaties.un.org}}}</ref><ref>{{Cite web | url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/No%20Volume/41257/A-41257-08000002805b1747.pdf | title=Germanio kaj Svislando | website=treaties.un.org}}</ref> ===Campione d'Italia kaj Livigno=== La [[itala]] [[eksklavo]] vilaĝo [[Campione d'Italia]] estas enklavigita de la [[kantono Tiĉino]] de [[Svislando]] same kiel [[Lago de Lugano|Lago de Lugano (aŭ Ceresio)]], kaj estas ''[[komunumo]]'' en la [[Provinco de Como]], dum [[Livigno]], malgranda kaj malproksima montferieja urbo, estas ''komunumo'' en la [[Provinco de Sondrio]]. Ambaŭ ''komunumoj'' estas parto de la [[Regionoj de Italio]]. Kvankam parto de EU, Livigno estas ekskludita de la doganunio kaj AVI-regiono, kaj la impoststatuso de Livigno devenas de la napoleonaj tempoj. Campione estas ekskludita de la EU-AVI-areo, anstataŭe kvankam teknike ne parto de la svisa AVI-areo, la svisa AVI-tarifo estas aplikata kiel loka konsumimposto.<ref>{{Citation |title=Campione d’Italia: Local Consumption Tax Increment (ILCCI) Rate Increment |url=https://sovos.com/regulatory-updates/vat/campione-ditalia-local-consumption-tax-ilcci-rate-increase/ |language=en |access-date=16 April 2026}}</ref> Ĝi estis ekskludita de la EU-a doganareo ĝis la fino de 2019.<ref name="vatcustoms" /><ref name="2019/474">{{Citation |title=Regulado (EU) 2019/474 de la Eŭropa Parlamento kaj de la Konsilio de la 19a de marto 2019, kiu amendas Reguladon (EU) N-ro 952/2013, kiu difinas la Unian Doganan Kodon |date=25a de marto 2019 |url=http://data.europa.eu/eli/reg/2019/474/oj/eng |issue=32019R0474 |language=en |access-date=13-a de januaro 2020}}</ref> Butikoj kaj restoracioj en Campione akceptas pagojn kaj en eŭroj kaj en svisaj frankoj, kaj prezoj estas montrataj en ambaŭ valutoj.<ref>{{cite web |url=http://www.thisotherworld.co.uk/campione.html |title=CAMPIONE D'ITALIA – Italio en Svislandaj ENKLAVOJ |publisher=This other world |access-date=21-a de februaro 2017}}</ref> ===Ceuta kaj Melilo=== [[Dosiero:Ceuta desde el mirador de Isabel II banner (cropped).jpg|eta|[[Ceuta]] en Hispana Nordafriko]] [[Ceuta]] kaj [[Melilo]] estas du hispanaj urboj ĉe la nordafrika marbordo. Ili estas parto de EU sed ili estas ekskluditaj de la [[Komuna Agrikultura Politiko|komuna agrikultura]] kaj fiŝkapta politikoj.<ref>[http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv:OJ.L_.1985.302.01.0023.01.ENG&toc=OJ:L:1985:302:TOC#L_1985302EN.01040001 Leĝo pri la kondiĉoj de aliĝo de la Regno Hispanio kaj la Portugala Respubliko kaj la adaptoj al la Traktatoj]. Prenite la 20an de aŭgusto 2016.</ref> Ili ankaŭ estas ekster la doganunio kaj la AVI-regiono,<ref name="vatcustoms" /> sed neniuj doganoj estas pagigataj sur varoj eksportitaj el la Unio al Ceŭto kaj Melilo, kaj certaj varoj originantaj de Ceŭto kaj Melilo estas esceptitaj de doganaj ŝarĝoj. Kvankam nominale parto de la [[Schengen-areo]], Hispanio plenumas identeckontrolojn sur ĉiuj maraj kaj aeraj pasaĝeroj forlasantaj la enklavojn por iri aliloken en la Schengen-areo.<ref name="OJ L 239, 22.9.2000, p. 69">Deklaracio N-ro 1. pri Ceŭto kaj Melilo alkroĉita al la Fina Akto de la Aliĝo-Traktato de la Regno de Hispanio al la Schengen-Interkonsento ([http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:42000A0922%2804%29:EN:NOT OJ&nbsp;L&nbsp;239, 22.9.2000, p.&nbsp;69])</ref> ===Kipro=== [[Dosiero:Grenspost.jpg|thumb|La internacie neagnoskita [[Turka Respubliko Norda Kipro]]]] Kiam la [[Respubliko Kipro]] fariĝis parto de la [[Eŭropa Unio]] la 1-an de majo 2004, la norda triono de la insulo estis ekster la efika kontrolo de ĝia registaro pro la [[Konflikto de Kipro|Turka invado de Kipro]], [[Verda Linio (Kipro)|bufro zono de Unuiĝintaj Nacioj]] de varia larĝo apartigis la du partojn, kaj pliaj 3% de la insulo estis okupitaj de [[britaj suverenaj bazoj]] (sub Brita suvereneco ekde la [[Traktato de Establo]] en 1960). Du [[traktatoj|protokoloj]] al la [[Traktato de Aliĝo 2003]] — numeroj 3 kaj 10, konataj respektive kiel la "Protokolo pri Suverenaj Bazaj Areoj" kaj la "Protokolo pri Kipro" — reflektas ĉi tiun kompleksan situacion. EU-juro nur plene validas por la parto de la insulo, kiu estas efike kontrolata de la registaro de la Respubliko Kipro. EU-juro estas suspendita en la norda triono de la insulo (la [[Turka Respubliko Norda Kipro]], kies sendependecon agnoskas nur [[Turkio]]) per artikolo 1(1) de la Kipra Protokolo.<ref name="kipro">[http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX:12003T/PRO/10 Protokolo 10 al la Traktato pri Aliĝo 2003] (OJ L 236, 23-a de septembro 2003, p. 955).</ref> Se la insulo reunuiĝos, la [[Konsilio de la Eŭropa Unio]] nuligos la suspendon per decido. Kvar monatojn post la akcepto de tia decido, novaj elektoj al la [[Eŭropa Parlamento]] okazos sur la insulo por elekti ciprajn reprezentantojn el la tuta insulo.<ref>{{Cite web|url=http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32004D0511&qid=1470416385493|title=KONSILIA DECIDO de la 10a de junio 2004 pri la reprezentado de la popolo de Kipro en la Eŭropa Parlamento kaze de solvo de la Kipra problemo (2004/511/EK)}}}</ref> La cipra nacieca leĝo validas por la tuta insulo kaj sekve estas havebla al la loĝantoj de Norda Kipro kaj la britaj suverenaj bazregionoj sur la sama bazo kiel al tiuj naskitaj en la areo kontrolita de la Respubliko Kipro.<ref>{{cite web |last=Skoutaris|first=Nikos |title=Pri Civitaneco kaj Azenoj en Kipro |verko=Civitaneco en Suda Eŭropo |url=http://www.citsee.eu/citsee-story/citizenship-and-donkeys-cyprus/ |eldonanto=CITSEE |alirdato=5-a de januaro 2013}}}</ref><ref>[http://www.legislationline.org/documents/action/popup/id/5818Civitaneca juro de la Respubliko Kipro], Fonto: kompilo kaj traduko de la Kipra Ministerio pri Justico (ĝisdatigita ĝis junio 2000).</ref> Civitanoj de la Respubliko Kipro loĝantaj en [[Norda Kipro]] estas EU-civitanoj kaj nominale rajtas voĉdoni en elektoj al la Eŭropa Parlamento; tamen, elektoj al tiu Parlamento ne estas organizataj en Norda Kipro, ĉar ĝi estas fakte regata de aparta ŝtato, kvankam ŝtato agnoskita nur de Turkio.<ref>{{Cite book |last=Agency |first=Centra Inteligenteco|url=https://books.google.com/books?id=AJq5DwAAQBAJ&q=northern+cyprus |title=The CIA World Factbook 2020–2021 |date=2 junio 2020 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-1-5107-5826-1}}}</ref> ====Akrotiri kaj Dekelia==== Unuiĝinta Reĝlando havas du suverenajn bazajn areojn sur Kipro, nome [[Akrotiri kaj Dekelia]]. Male al aliaj britaj transmaraj teritorioj, iliaj loĝantoj (kiuj rajtas je [[Brita Transmara Teritoria Civitaneco]]) neniam rajtis je [[Brita Civitaneco]]. Antaŭ la kipra aliĝo al EU en 2004, kvankam Britio tiutempe estis EU-membro, EU-juro ne validis por la suverenaj bazaj areoj.<ref>Vidu Artikolon 299(6)(b) de la Kunigita Traktato establanta la Eŭropan Komunumon kiel ŝanĝita de la [[Traktato de Nico]]. [https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:12002E/TXT Konsilia Regulado (EEK) N-ro 2913/92 de la 12a de oktobro 1992, kiu establas la Komunuman Doganan Kodon]</ref> Ĉi tiu pozicio estis ŝanĝita per la kipra aliĝtraktato, tiel ke EU-juro, kvankam ankoraŭ ne aplikebla principe, aplikiĝis laŭ la mezuro necesa por efektivigi protokolon aldonitan al tiu traktato.<ref>[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2003:236:0931:0956:EN:PDF Protokolo 3 al la Traktato pri Aliĝo 2003] (OJ L 236, 23a de septembro 2003, p. 955).</ref> Ĉi tiu protokolo aplikis EU-juron rilatan al la [[Komuna Agrikultura Politiko]], dogano, nerekta impostado, socia politiko kaj justeco kaj internaj aferoj al la suverenaj bazaj areoj. La aŭtoritatoj pri la suverenaj bazregionoj ankaŭ antaŭvidis la unupartian aplikon de rekte aplikebla EU-juro.<ref>{{cite web |title=Unua Raporto pri la efektivigo de la provizaĵoj de Protokolo N-ro 3 al la Aliĝo-Akto de 2003 pri la Suverenaj Bazregionoj de Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando en Kipro |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2010:0155:FIN:EN:PDF |publisher=Eŭropa Komisiono |location=Brussels |date=19-a de aprilo 2010}}</ref> Britio ankaŭ konsentis en la Protokolo konservi sufiĉan kontrolon de la eksteraj (t.e., eksterinsulaj kaj nordaj Kiproj) limoj de la bazregionoj por certigi, ke la limo inter la suverenaj bazregionoj kaj la Respubliko Kipro povus resti plene malfermita kaj ne devus esti patrolata kiel ekstera EU-limo. Sekve, la suverenaj bazregionoj fariĝus ''fakte'' parto de la Schengen-Areo se kaj kiam Kipro efektivigus ĝin. La bazregionoj jam estas "faktaj" membroj de la [[eŭrozono]] pro ilia antaŭa uzo de la [[kipra pundo]] kaj ilia adopto de la [[eŭro]] kiel laŭleĝa pagilo ekde 2008.<ref>{{cite web |url=http://www.sbaadministration.org/home/legislation/01_02_09_05_ORDINANCES/01_02_09_05_48_ORD_2007/20070101_Ord-18_G1470_u.pdf |title=EURA ORDINANCO 2007 Preskribo por zorgi pri la adopto de la eŭro kiel laŭleĝa pagilo en la Suverenaj Bazregionoj kaj por rilataj aferoj |date=7-a de aŭgusto 2007 |aŭtoro= R&nbsp;H Lacey, Administranto |eldonisto= Registaro de Britio}}</ref> Ĉar la leĝo pri cipra nacieco etendiĝas al cipranoj en la suverenaj bazregionoj, cipraj loĝantoj, kiel civitanoj de la Respubliko Kipro, rajtas EU-civitaneco. Iom malpli ol duono de la loĝantaro de la suverenaj bazaj areoj estas kipranoj, la resto estas brita militistaro, helpstabo kaj iliaj dependantoj.<ref>{{cite web |title=Akrotiri|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/akrotiri/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104184423/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/akrotiri/ |url-status=dead |archive-date=4-a de januaro 2021 |work=CIA World Factbook|publisher=Centra Sekreta Servo |access-date=5-a de januaro 2013 |quote=ĉirkaŭ 15 700 loĝas sur la Suverenaj Bazaj Areoj de Akrotiri kaj Dekelia, inkluzive de 7 700 kipranoj, 3 600 militistoj kaj kontraktaj dungitoj bazitaj en Britio, kaj 4 400 dependantoj}}}</ref> En deklaro ligita al la [[Londono-Zuriko Interkonsentoj|Traktato pri Establo de la Respubliko Kipro]] de 1960, la brita registaro entreprenis ne permesi novan setladon de homoj en la suverenaj bazregionoj krom por provizoraj celoj.<ref>{{cite web |title=Deklaracio de la Registaro de Ŝia Moŝto Pri la Administrado de la Suverenaj Bazregionoj |url=http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/F207EF6146AA7AFEC22571BF0038DDC6/$file/Treaty%20of%20Establishment.pdf |verko=Traktato pri Establo de la Respubliko Kipro |alirdato=5-a de januaro 2013 |paĝo=111 |jaro=1960}}</ref> Laŭ protokolo al la [[Briteliro]] interkonsento, certaj provizaĵoj de EU-juro pri agrikulturo, dogano, nerekta impostado, socialasekuro kaj limkontrolo daŭre validas por la suverenaj bazaj areoj.<ref name="brexit">[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A12019W%2FTXT%2802%29#d1e32-136-1 Protokolo rilate al la Suverenaj Bazaj Areoj de Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando en Kipro], Interkonsento pri la retiro de Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando el la Eŭropa Unio kaj la Eŭropa Komunumo pri Atomenergio, EUR-Lex, 12a de novembro 2019.</ref> ====Bufrozono de Unuiĝintaj Nacioj==== La [[Verda Linio (Kipro)|Bufrozono de Unuiĝintaj Nacioj]] inter norda kaj suda Kipro varias laŭ larĝo de kelkaj metroj en centra [[Nikozio]] ĝis pluraj kilometroj en la kamparo. Kvankam ĝi nominale estas sub la suvereneco de la Respubliko Kipro, ĝi estas efike administrata de la [[Pacforto de Unuiĝintaj Nacioj en Kipro]] (UNFICYP). La loĝantaro de la zono estas 8 686 (en oktobro 2007), kaj unu el la mandatoj de UNFICYP estas "kuraĝigi la plej plenan eblan rekomencon de normala civila agado en la bufrozono".<ref name="UNFICYP">{{cite web |title= UNFICYP - Civilaj Aferoj |url= http://www.unficyp.org/nqcontent.cfm?a_id=1416&tt=graphic&lang=l1 |publisher= United Nations Peacekeeping Force in Cyprus |year= 2008 |access-date= 15 novembro 2008}}</ref> Loĝataj vilaĝoj situantaj en la bufrozono estas laŭleĝe administrataj de la Respubliko Kipro sed patrolataj de UN-pacistoj.<ref name="france24" /> Artikolo 2.1 de la Kipra Protokolo permesas al la Eŭropa Konsilio determini kiomgrade la provizaĵoj de EU-juro validas en la bufrozono.<ref>[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2004:161:0128:0143:EN:PDF Konsilia Regularo (EK) N-ro 866/2004 de la 29a de aprilo 2004 pri reĝimo laŭ Artikolo 2 de Protokolo N-ro 10 de la Ago de Aliĝo]. [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2005:050:0001:0002:EN:PDF Konsilio-Regulado (EK) N-ro 293/2005 de la 17-a de februaro 2005, kiu amendas Reguladon (EK) N-ro 866/2004 pri reĝimo laŭ Artikolo 2 de Protokolo 10 al la Ago de Aliĝo rilate al agrikulturo kaj instalaĵoj por personoj transirantaj la limon].</ref> ===Ferooj=== [[Dosiero:Kunoy.10.jpg|eta|[[Kunoy insulo]], [[Ferooj]]]] La [[Ferooj]] neniam estis parto de EU. Danaj civitanoj loĝantaj sur la insuloj ne estas konsiderataj civitanoj de membroŝtato laŭ la senco de la traktatoj aŭ, sekve, civitanoj de la Eŭropa Unio.<ref>Vidu Artikolon 4 de la [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:11972B/PRO/02:EN:HTML Ferooj-Protokolo], 355(5)(a) de la Traktato pri la Funkciado de la Eŭropa Unio kaj Artikolon de la Traktato pri la Eŭropa Unio (kiel ŝanĝita).</ref> Tamen, feroanoj, kiuj estas [[danaj ŝtatanecjuroj|danaj civitanoj]], povas fariĝi EU-civitanoj ŝanĝante sian registritan loĝejon al la dana kontinento. La Ferooj ne estas parto de la Schengen-Areo, kaj Schengen-vizoj ne validas. Tamen, la insuloj estas parto de la [[Nordia Pasporta Unio]] kaj la Schengen-Interkonsento provizas, ke vojaĝantoj pasantaj inter la insuloj kaj la Schengen-Areo ne estu traktataj kvazaŭ pasantaj la eksteran limon de la Areo.<ref>{{cite web |title=Spørgsmål og svar |url=http://www.eu-oplysningen.dk/emner/schengen/spsv/ |website=www.eu-oplysningen.dk |publisher=Danish Parliament |access-date=21 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140212161029/http://www.eu-oplysningen.dk/emner/schengen/spsv|archive-date=12 February 2014 |language=da}}</ref> Ĉi tio signifas, ke ne estas formala pasporta kontrolo, sed identeca kontrolo ĉe enregistriĝo por aviadilo aŭ boatvojaĝo al la insuloj, kie nordiaj civitanoj vojaĝantaj en-nordiajn landojn bezonas sen pasporto, nur montrante la bileton kaj identigilon.<ref>{{cite web |title=Pas |url=https://www.atlantic.fo/da/alt-om-flyrejsen/foer-flyrejsen/check-in/pas-p%C3%A5kr%C3%A6vet/ |retejo=atlantic.fo|eldonisto=Atlantic Airways |alirdato=21a de junio 2015 |lingvo=da }}</ref> ===Heligolando=== [[Dosiero:Aerial image of Heligoland.jpg|thumb|[[Heligoland]]]] [[Heligoland]] estas insularo de Germanio situanta en la [[Norda Maro]] 70 km apud la germana nordokcidenta marbordo. Ĝi estas parto de EU, sed estas ekskludita de la doganunio kaj la AVI-areo.<ref name="vatcustoms" /> ===Monto Athos=== [[Aŭtonoma Monaĥa Ŝtato de la Sankta Monto Athos|Monto Athos]] estas aŭtonoma monaĥa regiono de [[Grekio]]. La traktato de Grekio pri aliĝo al EU provizas, ke Athos konservas sian jarcentaĵan specialan juran statuson,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/13520.stm |title=Monaĥoj vidas Schengen kiel verkon de la diablo |access-date=14 October 2007 |date=26 October 1997 |publisher=British Broadcasting Corporation }}</ref> garantiite de artikolo 105 de la [[Konstitucio de Grekio|Greka Konstitucio]]. Ĝi estas parto de la doganunio sed ekster la AVI-regiono.<ref name="vatcustoms" /> Malgraŭ tio, ke speciala permesilo estas necesa por eniri la duoninsulon kaj ke ekzistas malpermeso pri la akcepto de virinoj, ĝi estas parto de la [[Ŝengena zono]].<ref>La greka [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:42000A0922(06):EN:NOT aliĝtraktato] ne specife ekskludas Monton Athos el la teritoria amplekso de la Konvencio.</ref> La monaĥejo havas certajn rajtojn loĝigi monaĥojn el landoj ekster EU. Deklaro aldonita al la aliĝtraktato de Grekio al la Ŝengen-Interkonsento deklaras, ke la "speciala statuso" de Monto Athos estu konsiderata dum la apliko de la Ŝengen-reguloj.<ref>Komuna Deklaro N-ro 5 aldonita al la Fina Akto de la [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:42000A0922(06):EN:NOT aliĝtraktato].</ref> ===Plazas de soberanía=== La ''[[Plazas de soberanía]]'' estas malgrandaj insuloj kaj duoninsulo disigitaj laŭlonge de la [[Maroko|maroka marbordo]], kiuj estas integritaj partoj de Hispanio ekde la 15-a jarcento kaj tial ankaŭ estas parto de la Eŭropa Unio. Ilia valuto estas la eŭro. ==Areoj de eksterteritorieco== [[Dosiero:Map Estonia - Värska vald - Saatse Boot.png|eta|Iama paroĥo Värska, kun la Saatse-boto markita per cirklo ĉe la nordorienta limo. La vojo, kiu trairis Rusion, estas markita per flava koloro.]] La Saimaa Kanalo kaj la vojo Värska–Ulitina estas du el pluraj apartaj vojaĝaranĝoj, kiuj ekzistas aŭ ekzistis pro ŝanĝoj en limoj dum la 20-a jarcento, kie transportvojoj kaj instalaĵoj finis ĉe la malĝusta flanko de la limo. Kelkaj fariĝis superfluaj danke al la Schengen-Interkonsento. Ĉi tiuj listigitaj ekzemploj pasas la eksteran EU-limon. ===Saimaa Kanalo=== Finnlando [[Lizita teritorio|luigas]] la 19.6 km rusan parton de la [[Saimaa Kanalo]] de [[Rusio]] kaj ricevas eksterteritoriajn rajtojn.<ref name=liikennevirasto>{{cite web|url=http://www.liikennevirasto.fi/web/en/waterways/canals-and-bridges/the-saimaa-canal|title=La Saimaa Kanalo - Finna Transportagentejo|website=www.liikennevirasto.fi}}</ref> La areo ne estas parto de EU; ĝi estas speciala parto de Rusio. Laŭ la traktato subskribita de la finna kaj rusa registaroj, rusa juro validas kun kelkaj esceptoj koncerne marajn regulojn kaj la dungadon de kanala personaro, kiuj falas sub finna jurisdikcio. Ekzistas ankaŭ specialaj reguloj koncerne ŝipojn vojaĝantajn al Finnlando tra la kanalo. Rusaj vizoj ne estas necesaj nur por trapasi la kanalon, sed pasporto estas bezonata kaj ĝi estas kontrolata ĉe la limo.<ref name=liikennevirasto/> Eŭroj estas akceptataj por la kanalpagoj. Antaŭ la 50-jara renovigo de la lizkontrakto ekvalidanta en februaro 2012, la [[Insulo Malij Visockij]] ankaŭ estis luita kaj administrata de Finnlando. De tiam ĝi estas plene administrata de rusaj aŭtoritatoj, kaj jam ne estas parto de la koncesia teritorio. ===Vojo Värska–Ulitina=== La vojo de [[Paroĥo Värska|Värska]] al [[Ulitina]] en [[Estonio]], tradicie la sola vojo al la regiono Ulitina, trairas rusan teritorion dum 1 km de sia longo, areo nomata [[Saatse Boot]].<ref>Spektu mapservojn, precipe Google Streetview, ĉe {{coord|57.90577|N|27.71323|E}}}</ref> Ĉi tiu vojo ne havas limkontrolon, sed ne estas konekto al iu ajn alia vojo en Rusio. Ne estas permesite halti aŭ promeni laŭ la vojo. Ĉi tiu areo estas parto de [[Rusio]] sed ankaŭ estas fakta parto de la Schengen-areo. ===Svislando=== Kelkaj vojoj, fervojoj kaj tramaj linioj laŭlonge de la svisa limo permesas transiton inter du svisaj lokoj tra najbaraj landoj, aŭ inter la limo kaj internaciaj flughavenoj kaj fervojaj stacioj, sen doganaj kontroloj (kaj antaŭ 2008 sen pasportaj kontroloj kiam tiuj estis alie necesaj ĉe la svisa limo). == Ne-EU-landoj kaj teritorioj kun parta EU-integriĝo == Specialaj teritorioj de iuj aliaj eŭropaj landoj estas forte ligitaj al la Eŭropa Unio. Ĉi tiuj estas kiel sekvas: *specialaj areoj de la membroŝtatoj de la [[Eŭropa Liber-Komerca Asocio]] (EFTA): **[[Norvegio]] ***[[Jan Mayen]] ***[[Svalbardo]]: ne parto de la Ŝengena zono, norvega AVI-areo<ref name=norway-vat>[https://www.skatteetaten.no/globalassets/bedrift-og-organisasjon/avgifter/merverdiavgift/refusjon-av-mva---avgiftsinfo/vat-act---oversatt-versjon-av-merverdiavgiftsloven-updatet-04-majo-09-2014-06-2004 n-ro&nbsp;58], Norvega Imposto-Administracio, ĝisdatigita majo 2014.</ref> aŭ la unuopa merkato de EU; libera movado de homoj en la teritorion sendepende de nacieco<ref>[https://www.aljazeera.com/news/2006/7/4/immigrants-warmly-welcomed Enmigrintoj varme bonvenigitaj], Al Jazeera, 4 julio 2006.</ref> ***[[Buvetinsulo]] ***[[Insulo Petro la Unua]] kaj [[Lando de Maud]] estas disputataj norvegaj teritorioj, kiuj enkorpigas la norvegajn postulojn pri [[Antarkto]], sed ne havas konstantan loĝantaron. **[[Svislando]] ***[[Samnaun]] kaj Val Sampuoir: ekster la svisa AVI-areo<ref name="Swiss VAT Act">[https://www.admin.ch/opc/en/classified-compilation/20081110/index.html Federacia Leĝo pri Aldonvalora Imposto], Federacia leĝo de la Svisa Konfederacio. Prenite la 17-an de februaro 2016.</ref> ***[[Basel Bad Bf (stacidomo)|Platformoj de Basel Badischer Bahnhof]]: parto de la EU-Doganunio, AVI-areo kaj interna merkato.<ref>{{Cite web|url=https://www.badische-zeitung.de/kreis-waldshut/keine-grenze-die-doch-eine-grenze-ist--141606462.html|title=Warum einige Flüchtlinge den Badischen Bahnhof meiden|access-date=2026-06-27|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.badische-zeitung.de/asylbewerber-duerfen-nun-offiziell-am-badischen-bahnhof-umsteigen|title=Asylbewerber dürfen nun offiziell am Badischen Bahnhof umsteigen|access-date=2026-06-27|language=de}}</ref> *la [[Unuiĝinta Reĝlando]] [[Brexit|ne plu]] estas membroŝtato de la EU , tamen ĝi restis asociita lando de la [[Euratom]] kaj daŭrigos partopreni la [[Eŭropa Instituto de Novigo kaj Teknologio]] kaj la administraj agentejoj de la EU, dum kelkaj el ĝiaj teritorioj kaj la [[Krondependaĵoj de la brita monarkio|krondependaĵoj]] restos parte integritaj kun la EU: **[[Nord-Irlando]] restas laŭ la Nord-Irlanda Protokolo de la Brexit interkonsento [[de facto]] parto de la [[Interna Merkato (Eŭropa Unio)|Interna Merkato]] kaj la [[Eŭropa Doganunio]] nur por varoj{{mankas fonto}}, por malhelpi la kreadon de doganlimo sur la insulo [[Irlando]]; kune kun la resto de [[Unuiĝinta Reĝlando]], la [[Krondependaĵoj de la brita monarkio|krondependaĵoj]] kaj la [[Respubliko Irlando]], ĝi daŭre formas la [[Komuna Vojaĝareo|Komunan Vojaĝareon]] ekster la [[Ŝengena zono]]. **[[Akrotiri kaj Dekelia]], [[Britaj transmaraj teritorioj|brita teritorio]], estas parte integrita kun [[Kipro]] en la kampoj de agrikulturo, valuto, dogano, nerekta impostado, socialasekuro kaj limkontrolo{{mankas fonto}}. **[[Ĝibraltaro]], ankaŭ [[Britaj transmaraj teritorioj|brita teritorio]], intertraktas kun la EU pri interkonsento por partopreni en la [[Ŝengena Areo]] kaj (kun esceptoj) la Interna Merkato.<ref name=brexit/><ref>{{Cite journal|last=Brandtjen |first=Roland |dato=Majo 2022 |title=La efiko de Brexit sur la identeco de malgrandaj brit-eŭropaj nacioj |url=https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/94162 |revuo=[[Small States & Territories Journal]] |lingvo=en |volumo=5 |numero=1 |paĝoj=13–30}}}</ref> == Resumo == === Specialaj teritorioj de EU-membroŝtatoj === {|class="wikitable sortable" style="font-size:100%; line-height:1.4" |-valign="bottom" !scope="col" width="12%" colspan="2"| Membroŝtatoj kaj teritorioj !scope="col" width="12%"| Aplikado {{nowrap|de [[Eŭropunia juro]]}} !scope="col" width="7%"| [[Eŭropa Komunumo pri Atomenergio|EŬRATOMO]] !scope="col" width="7%"| [[EU civitaneco]] !scope="col" width="7%"| [[Eŭropaj balotoj]] !scope="col" width="12%"| [[Ŝengena zono]] !scope="col" width="7%"| [[Eŭropa Unia aldonvalora imposto|EU-AVI-areo]] !scope="col" width="7%"| [[Eŭropa Doganunio]] !scope="col" width="9%"| [[Interna Merkato (Eŭropa Unio)|Interna Merkato]] !scope="col" width="9%"| [[Eŭrozono]] |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{flago|Kipro}} [[Kipro]], escepte de: | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |{{Parte|Efektivigi poste{{Noto|name="CYP-Schengen"}}}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |rowspan="2" style="border-top:hidden"| |scope="row"| [[Dosiero:Flago-de-la-Unuiĝintaj-Nacioj.svg|border|20px]]&nbsp;[[Verda Linio (Kipro)|Bufro Zono en Kipro ‎de UN]] | {{Parte|Kun esceptoj}} | {{Parte|de facto}} | {{Jes}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Jes}}{{Noto|Esceptoj povas esti validaj por turkaj varoj kaj servoj destinitaj al [[Pyla]].}} | {{Jes|Kun esceptoj}}{{Noto|Pro la milita naturo de la zono, UN postulas permesilojn por iu ekonomia agado por certigi, ke la fundamenta naturo de la areo kiel bufrozono ne estas kompromitita..<ref>{{Cite web |url=http://www.unficyp.org/nqcontent.cfm?a_id=1608&tt=graphic&lang=l1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021143210/http://www.unficyp.org/nqcontent.cfm?a_id=1608&tt=graphic&lang=l1 |title=- UNFICYP Buffer Zone permits |archive-date=21 October 2014}}</ref>}} | {{Jes}} |- |scope="row"| {{flago|Turka Respubliko Norda Kipro}} [[Turka Respubliko Norda Kipro]] | {{Ne1|Suspendita}} | {{Ne1}} | {{parte|Kipra civitaneco}}{{Noto|La leĝo pri cipra nacieco etendiĝas al Norda Kipro, kio signifas, ke civitanoj de la Respubliko Kipro loĝantaj en Norda Kipro rajtas je EU-civitaneco.}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli">{{Cite web|url=http://www.tulli.fi/en/09|title=Information for Businesses/01 Customs and fiscal territories/index.jsp The customs and fiscal territories of the European Community}}</ref> | {{Ne1}}<ref>{{Cite web|url=http://europa.eu/eur-lex/en/com/pdf/2004/com2004|title=0466en01.pdf Direct Trade Regulation proposal, not yet implemented}}</ref> | {{Ne1|[[Turka liro|TRY]]}} |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{DEN}}, escepte de: | {{Jes}}{{Noto|name="EU-opt-outs"|[[Opt-outs en la Eŭropa Unio|Opt-outs]] (elekti ne partopreni) en multaj kazoj}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{parte|[[Dana krono|DKK]] ([[Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II|ERM II]])}} |- |rowspan="2" style="border-top:hidden"| |scope="row"| {{GRL}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list">{{cite web |url=https://ec.europa.eu/europeaid/regions/overseas-countries-and-territories-octs/oct-eu-association_en |title=Overseas Countries and Territories (OCTs) |access-date=9 January 2019 |publisher=EU Directorate-General for International Cooperation and Development}}</ref> | {{Ne1}}<ref name="GRL-EURATOM">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/oeil/FindByProcnum.do?lang=2&procnum=INI/2006/2012 |title=Procedure File: 2006/2012(INI) – Legislative Observatory – European Parliament |website=www.europarl.europa.eu}}</ref> | {{Jes}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> | {{parte}}<ref name="EU-OCTs-market">{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/eli/treaty/tec_2002/oj/eng|title=EUR-Lex - 12002E/TXT - EN - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu}}</ref> | {{parte|[[Dana krono|DKK]] ([[Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II|ERM II]])}} |- |scope="row"| {{FRO}} | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="EURATOM-treaty">{{Cite web|url=http://eur-lex.europa.eu/en/treaties/dat/12006A/12006A.htm|title=EURATOM Treaty Art.198d}}</ref> | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Ne1|Minimuma}} <ref name="Faroe-FTA">{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/agreement-between-the-eu-and-denmark-and-the-faroe-islands.html|title=Agreement between the EU and Denmark and the Faroe Islands &#124; EUR-Lex|date=1 January 1997|website=eur-lex.europa.eu}}</ref> | {{parte|[[Dana krono|DKK]] ([[Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II|ERM II]])}} |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{FIN}}, escepte de: | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |style="border-top:hidden"| &nbsp; |scope="row"| {{ALA}} | {{Jes|Kun esceptoj}} | {{Jes}}<ref>{{cite book |author=Lauri Hannikainen |author2=Frank Horn |title=Autonomy and Demilitarisation in International Law: The Åland Islands in a Changing Europe |url= https://books.google.com/books?id=kpHRY6gFmLEC&pg=PA94 |year=1997 | publisher=Martinus Nijhoff Publishers |isbn=978-90-411-0271-3 |page=94}}</ref> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Ne1}} | {{Jes}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes|Kun esceptoj}} | {{Jes}} |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{FRA}}, escepte de: | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |rowspan="13" style="border-top:hidden"| |scope="row"| {{GUF}} | {{Parte|Kun esceptoj}} ([[#Eksteraj Regionoj|<span title="Eksteraj Regionoj">ER</span>]])<ref name="OMRnew" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES|Parto de la antaŭa balotdistrikto [[Transmara distrikto (Francio)|''Outre-Mer'' balotdistrikto]], nun tuta Francio estas unu balotdistrikto.}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21">[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/en/oj/2006/l_105/l_10520060413en00010032.pdf Schengen Borders Code] Article (21)</ref> | {{Ne1|Sen AVI}} | {{Jes}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| {{GLP}} | {{Parte|Kun esceptoj}} ([[#Eksteraj Regionoj|<span title="Eksteraj Regionoj">ER</span>]])<ref name="OMRnew" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1|Malalta AVI}} | {{Jes}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| {{MTQ}} | {{Parte|Kun esceptoj}} ([[#Eksteraj Regionoj|<span title="Eksteraj Regionoj">ER</span>]])<ref name="OMRnew" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1|Malalta AVI}} | {{Jes}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| {{REU}} | {{Parte|Kun esceptoj}} ([[#Eksteraj Regionoj|<span title="Eksteraj Regionoj">ER</span>]])<ref name="OMRnew" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1|Malalta AVI}} | {{Jes}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| {{MYT}} | {{Parte|Kun esceptoj}} ([[#Eksteraj Regionoj|<span title="Eksteraj Regionoj">ER</span>]])<ref name="OMRnew" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1|Sen AVI}} | {{Jes}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| {{MAF}} | {{Parte|Kun esceptoj}} ([[#Eksteraj Regionoj|<span title="Eksteraj Regionoj">ER</span>]])<ref name="OMRnew" >{{Cite web |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2007:306:0042:0133:EN:PDF |title=Treaty of Lisbon, Article&nbsp;2, points&nbsp;287 and&nbsp;293 |access-date=31 January 2008}}</ref> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1|Malalta AVI}} | {{Jes}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}}<ref name="FR-EUR">{{Cite web|url=http://europa.eu/legislation|title=summaries/economic and monetary affairs/institutional and economic framework/l25042 en.htm Agreements concerning the French territorial communities}}</ref> |- |scope="row"| {{BLM}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}} |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> | {{Jes}}<ref name="FR-EUR" /> |- |scope="row"| {{SPM}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> | {{Jes}}<ref name="FR-EUR" /> |- |scope="row"| {{WLF}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> |{{parte|[[Pacifika franko|XPF]], fiksita al [[Eŭro|EUR]]}} |- |scope="row"| {{PYF}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> |{{parte|[[Pacifika franko|XPF]], fiksita al [[Eŭro|EUR]]}} |- |scope="row"| {{NCL}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name=EUFRYES}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> |{{parte|[[Pacifika franko|XPF]], fiksita al [[Eŭro|EUR]]}} |- |scope="row"| {{ATF}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Ne1}}{{Noto|name=EUFRNO|Neniu permanenta loĝantaro}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> | {{Jes}}<ref name="ATF-CPT-status">Art. 1-1-6°, [http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do;jsessionid=2E14855B772D504D6D56073B3A3BFDAD.tpdjo13v%201?cidTexte=JORFTEXT000000879815&categorieLien=cid&dateTexte= Loi n°55-1052 du 6 août 1955 portant statut des Terres australes et antarctiques françaises et de l'île de Clipperton.]</ref> |- |scope="row"| {{flago|Francio}} [[Klipertono]] | {{Parte|de facto}} | {{Jes}}<ref>Article 108 of the Euratom Treaty</ref> | {{Jes}}<ref name="ATF-CPT-status" /> | {{Ne1}}{{Noto|name=EUFRNO}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1|de facto}} | {{Ne1|de facto}} | {{Ne1|de facto}} | {{Jes}}<ref name="ATF-CPT-status" /> |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{GER}}, escepte de: | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |rowspan="2" style="border-top:hidden"| |scope="row"| [[Dosiero:DEU Büsingen am Hochrhein COA.svg|15px|link=]]&nbsp;[[Büsingen|Büsingen am Hochrhein]] | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name="switzschengen"}} | {{Ne1|Malalta AVI}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| [[Dosiero:Flag of Helgoland.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Heligoland]] | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Ne1|Sen AVI}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{GRE}}, escepte de: | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |style="border-top:hidden"| |scope="row"| [[Dosiero:Flag of the Greek Orthodox Church.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Aŭtonoma Monaĥa Ŝtato de la Sankta Monto Athos|Monto Athos]] | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Ne1|Sen AVI}}<ref name="vatcustoms"/> | {{Jes}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{ITA}}, escepte de: | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |rowspan="2" style="border-top:hidden"| |scope="row"| [[Dosiero:Bandiera di Livigno.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Livigno]] | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Ne1|Sen AVI}} | {{Ne1}}<ref name="FI-tulli" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| [[Dosiero:Flag of Campione d'Italia.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Campione d'Italia]] | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}}{{Noto|name="switzschengen"|Participating together with Switzerland}} | {{Ne1|Malalta AVI}} | {{Jes}}<ref name="2019/474" /> | {{Jes}} | {{Jes}} |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{NED}}, escepte de: | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |rowspan="6" style="border-top:hidden"| &nbsp; |scope="row"| [[Dosiero:Flag of Bonaire.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Bonero]] | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Ne1}}{{Noto|name=BES|Bonaire, Saba, kaj Sint-Eustatius: Heredita statuso kiel ne-membro de la Nederlandaj Antiloj.}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="customs">{{Cite web |url=http://ec.europa.eu/taxation |archive-url=https://web.archive.org/web/20070214020539/http://ec.europa.eu/taxation |title=customs/common/glossary/customs/index en.htm Customs territory of the Community |archive-date=14 February 2007}}</ref> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> | {{Ne1|[[Usona dolaro|USD]]}} |- |scope="row"| [[Dosiero:Flag of Saba.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Saba]] | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Ne1}}{{Noto|name=BES}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="customs" /> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> | {{Ne1|[[Usona dolaro|USD]]}} |- |scope="row"| [[Dosiero:Flag of Sint Eustatius.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Sint Eustatius]] | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Ne1}}{{Noto|name=BES}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="customs" /> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> | {{Ne1|[[Usona dolaro|USD]]}} |- |scope="row"| {{CUW}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Ne1}}<ref name="Rijksoctrooiwet">{{cite web |url=https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32186-3.html?zoekcriteria=%3fzkt%3dUitgebreid%26pst%3dParlementaireDocumenten%26vrt%3deuratom%2bbonaire%26zkd%3dInDeGeheleText%26dpr%3dAlle%26sdt%3dDatumPublicatie%26ap%3d%26pnr%3d1%26rpp%3d10&resultIndex=3&sorttype=1&sortorder=4 |access-date=6 November 2010 |title=Rijkswet aanpassing rijkswetten, nr.&nbsp;3 MEMORIE VAN TOELICHTING |language=nl |quote=(...) van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) (Tr.&nbsp;1957, 92). Dit verdrag geldt niet voor Curaçao en Sint Maarten.}}</ref> | {{Jes}}{{Noto|name=Hague|Balotantoj el la teritorio, same kiel nederlandaj civitanoj loĝantaj eksterlande, devas registriĝi ĉe la municipo de Hago. Aparta balotkalkulo ne haveblas.}} | {{Jes}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="customs" /> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> | {{Ne1|[[Karibia guldeno|XCG]]}} |- |scope="row"| {{SXM}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Ne1}}<ref name="Rijksoctrooiwet" /> | {{Jes}}{{Noto|name=Hague}} | {{Jes}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="customs" /> |{{parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> | {{Ne1|[[Karibia guldeno|XCG]]}} |- |scope="row"| {{ABW}} | {{Ne1|Minimuma}} ([[#Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj|<span title="Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj">RTLT</span>]])<ref name="OCT list" /> | {{Ne1|de facto}}<ref name="EURATOM-treaty" /><ref name="NLD-EURATOM-protocol">See the [http://eur-lex.europa.eu/en/treaties/dat/12006A/12006A PRO PRI.htm Protocol on the application of the Treaty establishing the European Atomic Energy Community to the non European parts of the Kingdom of the Netherlands] and [http://www.cvce.eu/obj/act_ratifying_the_eaec_treaty_in_the_netherlands_5_december_1957-en-81e8ada8-64c8-4ccb-a03d-76b3733abb80.html Act ratifying the EAEC Treaty in the Netherlands]. The protocol on non-application of EURATOM by derogation was abrogated by [[:s:Treaty of Amsterdam/Article 8#III. PROTOCOLS|Article&nbsp;8 (III)]] of the Treaty of Amsterdam, which entered into force in 1999, but there is no evidence that the EURATOM treaty was ever extended to other countries within the Kingdom (now: Aruba, Curaçao, and Sint Maarten, formerly: the Netherlands Antilles and Suriname).</ref> | {{Jes}}{{Noto|name=Hague}} | {{Jes}} | {{Ne1}}<ref name="Schengen21" /> | {{Ne1}} | {{Ne1}}<ref name="customs" /> |{{Parte}}<ref name="EU-OCTs-market" /> | {{Ne1|[[Aruba guldeno|AWG]]}} |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{POR}}, escepte de: | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |rowspan="2" style="border-top:hidden"| |scope="row"| [[Dosiero:Flag of the Azores.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Acoroj]] | {{Jes}} ([[#Eksteraj Regionoj|<span title="Eksteraj Regionoj">ER</span>]]) | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes|Loka AVI}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| [[Dosiero:Flag of Madeira.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Madejro]] | {{Jes}} ([[#Eksteraj Regionoj|<span title="Eksteraj Regionoj">ER</span>]]) | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes|Loka AVI}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{ESP}}, escepte de: | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |rowspan="3" style="border-top:hidden"| |scope="row"| [[Dosiero:Flag of Madeira.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Madejro]] | {{Parte|Kun esceptoj}} ([[#Eksteraj Regionoj|<span title="Eksteraj Regionoj">ER</span>]]) | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Ne1|Sen AVI}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| [[Dosiero:Flag of Ceuta.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Ceŭto]] | {{Parte|Kun esceptoj}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Parte}}{{Noto|La plena Ŝengena ''acquis'' validas por ĉiuj hispanaj teritorioj, sed ekzistas limkontroloj ĉe foriro de Ceŭto kaj Melilo al Hispanio aŭ aliaj Ŝengena landoj, pro specifaj aranĝoj por viza sendevigoj por marokaj ŝtatanoj loĝantaj en la provincoj [[Tetuano]] kaj [[Nador]].<ref name="OJ L 239, 22.9.2000, p. 69"/><ref name="EA-Schengen">{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/eli/agree_internation/2000/922(3)/oj/eng|title=EUR-Lex - 42000A0922(04) - EN - EUR-Lex|website=eur-lex.europa.eu}}</ref>|name="CeutaMelillaSchengen"}} | {{Ne1|Sen AVI}} | {{Ne1}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- |scope="row"| [[Dosiero:Flag of Melilla.svg|20px|link=]]&nbsp;[[Melilo]] | {{Parte|Kun esceptoj}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{Jes}} | {{parte}}{{Noto|name="CeutaMelillaSchengen"}} | {{Ne1|Sen AVI}} | {{Ne1}} | {{Jes}} | {{Jes}} |- | colspan="11"| |-valign="top" !scope="col" width="12%" colspan="2"| Membroŝtatoj kaj teritorioj !scope="col" width="12%"| Aplikado de [[Eŭropunia juro]] !scope="col" width="7%"| [[Eŭropa Komunumo pri Atomenergio|EŬRATOMO]] !scope="col" width="7%"| [[EU civitaneco]] !scope="col" width="7%"| [[Eŭropaj balotoj]] !scope="col" width="12%"| [[Ŝengena zono]] !scope="col" width="7%"| [[Eŭropa Unia aldonvalora imposto|EU-AVI-areo]] !scope="col" width="7%"| [[Eŭropa Doganunio]] !scope="col" width="9%"| [[Interna Merkato (Eŭropa Unio)|Interna Merkato]] !scope="col" width="9%"| [[Eŭrozono]] |- | colspan="11" | |- | scope="col" colspan="11" | '''Priskribo por la kolumno "Aplikado de Eŭropunia-juro":''' &nbsp; <span style="background-color:#90ff90">Plena. Parto de EU.<ref name="auto">[[s:Consolidated version of the Treaty on the Functioning of the European Union/Part Seven: General and Final Provisions#Article 355|Treaty on the Functioning of the European Union § Article&nbsp;355]]</ref></span> — <span style="background-color:#ff9090">Minimuma aŭ ne. Ne parto de la EU-teritorio.</span> |} === Specialaj teritorioj de cetera eŭropaj ŝtatoj === {|class="wikitable" |- !colspan="2" | {{nowrap|Landoj kaj teritorioj}} ! Aplikado de [[Eŭropunia juro]] ! [[Eŭropa Komunumo pri Atomenergio|EŬRATOMO]] ! [[Ŝengena zono]] ! [[Eŭropa Unia aldonvalora imposto|EU-AVI-areo]] ! [[Eŭropa Doganunio]] ! [[Interna Merkato (Eŭropa Unio)|Interna Merkato]] ! [[Eŭrozono]] |- | colspan="11" | |- | colspan="2" | {{NOR}}, escepte de: |{{Parte}} |{{Ne1}} |{{Jes}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Jes|Kun esceptoj, en EEA}}<ref name="EEA">[[Eŭropa Ekonomia Areo]] agreement</ref> |{{Ne1|[[Norvega krono|NOK]]}} |- | style="border-top:hidden"| |{{flago|Norvegio}} [[Svalbard]] |{{Parte}} |{{Ne1}} |{{Ne1}}<ref name="Schengen-Norway">[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A21999A0710%2802%29 Agreement concluded by the Council of the European Union and the Republic of Iceland and the Kingdom of Norway concerning the latters' association with the implementation, application and development of the Schengen acquis – Final Act], EUR-Lex, 10 July 1999.</ref> |{{Ne1|Sen AVI}}<ref name=norway-vat/> |{{Ne1}} |{{Ne1}}<ref name="EEA"/><ref name="Protocol40">[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:21994A0103(41):EN:HTML Agreement on the European Economic Area – Protocol&nbsp;40 on Svalbard] and [http://www.consilium.europa.eu/App/accords/Default.aspx?command=declaration&id=297&lang=EN&aid=1992045&partyId=N&doclang=EN Declaration for activation of Protocol&nbsp;40 exclusion].</ref> |{{Ne1|[[Norvega krono|NOK]]}} |- | style="border-top:hidden"| |{{flago|Norvegio}} [[Jan Mayen]] |{{Parte}} |{{Ne1}} |{{Jes}}<ref name="Schengen-Norway"/><ref>[http://www.consilium.europa.eu/media/30079/qc0114777enn.pdf The Schengen Area] (Council of the European Union, 2015)</ref> |{{Ne1|Sen AVI}}<ref name=norway-vat/> |{{Ne1}} |{{Jes|Kiel Norvegio}}<ref name="EEA"/> |{{Ne1|[[Norvega krono|NOK]]}} |- | style="border-top:hidden"| |{{flago|Norvegio}} [[Buvetinsulo]] |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1|[[Norvega krono|NOK]]}} |- | style="border-top:hidden"| |{{flago|Norvegio}} [[Insulo Petro la Unua]] |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1|[[Norvega krono|NOK]]}} |- | style="border-top:hidden"| |{{flago|Norvegio}} [[Lando de Maud]] |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1}} |{{Ne1|[[Norvega krono|NOK]]}} |- | colspan="11" | |- | colspan="2" | {{CHE}}, escepte de: |{{Parte}} |{{Parte|Asociita}} |{{Jes}} |{{Ne1|Svisa-Liĥtenŝtejna AVI-areo}} |{{Ne1|Svisa-Liĥtenŝtejna doganteritorio}} |{{Parte|Kun esceptoj, ne en EEA}} |{{Ne1|[[Svisa franko|CHF]]}} |- | style="border-top:hidden"| |[[File:CHE Samnaun COA.svg|15px|link=]] [[Samnaun]] kaj Val Sampuoir |{{Parte}} |{{Parte|Asociita}} |{{Jes}} |{{Ne1|Sen AVI}}<ref name="Swiss VAT Act"/> |{{Ne1|Swiss–Liechtenstein customs&nbsp;territory}} |{{Parte|With exemptions, not in EEA}} |{{Ne1|[[Svisa franko|CHF]]}} |- | style="border-top:hidden"| |[[File:Flag of Canton of Basel.svg|15px|link=]] [[Basel Bad Bf (stacidomo)|Basel Badischer Bahnhof]] platformoj |{{Parte}} |{{Parte|Asociita}} |{{Jes}} |{{Jes}}<ref name="Swiss VAT Act"/> |{{Jes}} |{{Jes}} |{{Ne1|[[Svisa franko|CHF]]}} |- | colspan="11" | |- |scope="rowgroup" colspan="2"| {{GBR}}, escepte de: | {{Parte}} | {{Parte|Asociita}} | {{Ne1|[[Komuna Vojaĝareo]]}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1|[[Brita pundo|GBP]]}} |- |style="border-top:hidden"| |scope="row"| [[File:Flag of Northern Ireland (1953–1972).svg|20px|link=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Flag_of_Northern_Ireland_(1953%E2%80%931972).svg]] [[Nord-Irlando]] | {{Parte}}{{Noto|La Nord-Irlanda Protokolo aplikas EU-juron nur laŭ la mezuro necesa por malhelpi doganlimon inter [[Nord-Irlando]] kaj la [[Respubliko de Irlando]]}} | {{Parte|Asociita}} | {{Ne1|[[Komuna Vojaĝareo]]}} | {{Parte|Nur varoj, de facto}} | {{Parte|Nur varoj, de facto}} | {{Parte|Nur varoj, de facto}} | {{Ne1|[[Brita pundo|GBP]]}} |- |style="border-top:hidden"| |scope="row"| {{flago|GBR}}&nbsp;[[Akrotiri kaj Dhekelia]] | {{Parte}}<ref name=brexit/> | {{Parte|Asociita}} | {{Parte|Efektivigi poste}}{{Noto|[[Akrotiri kaj Dekelia]], kaj [[Kipro]] devus efektivigi kune la Ŝengena zono.<ref name="mfacy">{{cite web |url=http://www.mfa.gov.cy/mfa/Embassies/BerlinEmbassy.nsf/All/9E3EA74BCAD066E5C125727D00493F03?OpenDocument&print |title=Foreign Minister says Cyprus not to join Schengen before 2010 |publisher=Embassy of the Republic of Cyprus in Berlin |access-date=3 February 2010}}</ref>|name="CYP-Schengen"}} | {{Jes}}<ref name=brexit/> | {{Jes}}<ref name=brexit/> | {{Parte}}{{Noto|En deklaracio aldonita al la Traktato pri Establo de la Respubliko Kipro de 1960, la brita registaro malpermesis permesi novajn setlejojn de homoj en la suverenaj bazregionoj krom por provizoraj celoj, kio signifas, ke nuntempe la libera movado de homoj estas limigita.}} | {{Jes}}<ref>By the third protocol to the Cyprus adhesion Treaty to EU and British local ordinance (see [http://www.sba.mod.uk/SBA%20Legislation/Ord%202007/Euro%20Ordinance%202007.pdf]).</ref> |- |style="border-top:hidden"| |scope="row"| {{GIB}} | {{Parte}} | {{Parte|Asociita}} | {{Parte|Efektivigi poste}}<ref name=deal-between-spain-and-uk>{{Cite web|url=https://english.elpais.com/brexit/2021-01-11/deal-between-spain-and-uk-plans-to-eliminate-gibraltar-border-checkpoint.html|title=Deal between Spain and UK plans to eliminate Gibraltar border checkpoint|first=María Martín, Miguel|last=González|date=11 January 2021|website=EL PAÍS English}}</ref> | {{Ne1}} | {{Parte|Efektivigi poste}}<ref name=deal-between-spain-and-uk/> | {{Parte}} | {{Ne1|[[Ĝibraltara pundo|GIP]]}} |- |style="border-top:hidden"| |scope="row"| {{GGY}} | {{Parte}} | {{Parte|Asociita}} | {{Ne1|[[Komuna Vojaĝareo]]}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1|[[Gernezeja pundo|GGP]]}} |- |style="border-top:hidden"| |scope="row"| {{JEY}} | {{Parte}} | {{Parte|Asociita}} | {{Ne1|[[Komuna Vojaĝareo]]}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1|[[Ĵerzeja pundo|JEP]]}} |- |style="border-top:hidden"| |scope="row"| {{IMN}} | {{Parte}} | {{Parte|Asociita}} | {{Ne1|[[Komuna Vojaĝareo]]}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1|[[Manksinsula pundo|IMP]]}} |- |style="border-top:hidden"| |scope="row"| Ceteraj {{flago|GBR}}&nbsp;[[Britaj transmaraj teritorioj]] | {{Ne1}} | {{Parte|Asociita}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1}} | {{Ne1|Diversaj valutoj}} |- | colspan="11"| |-valign="top" !colspan="2" | {{nowrap|Landoj kaj teritorioj}} ! Aplikado de [[Eŭropunia juro]] ! [[Eŭropa Komunumo pri Atomenergio|EŬRATOMO]] ! [[Ŝengena zono]] ! [[Eŭropa Unia aldonvalora imposto|EU-AVI-areo]] ! [[Eŭropa Doganunio]] ! [[Interna Merkato (Eŭropa Unio)|Interna Merkato]] ! [[Eŭrozono]] |} ==Vidu ankaŭ== * [[Eŭropa Unio]] * [[Ŝengena zono]] * [[Eŭro]] * [[Eŭropunia juro]] * [[Eŭropa Doganunio]] * [[Eŭropa Komunumo pri Atomenergio|EŬRATOMO]] * [[Interna Merkato (Eŭropa Unio)|Interna Merkato]] * [[Transmaraj teritorioj (Francio)]] * [[Britaj transmaraj teritorioj]] * [[Dependa teritorio]] ==Notoj== {{Notoj}} ==Referencoj== {{Referencoj}} [[Kategorio: Eŭropa Unio]] [[Kategorio: Eŭropunia juro]] [[Kategorio: Ekstera politiko de Eŭropa Unio]] [[Kategorio:Dependaj teritorioj de eŭropaj landoj]] r2n1dq2lpmnlyc3k0isw5uaaibaaxxa 0 948101 9416910 9413912 2026-06-29T12:16:21Z Kani 670 9416910 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo}} La '''Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio''' en [[Kievo]] (stiligita MIST, {{lingvo-uk| Національний музей історії України}}, prezentas la historion de [[Ukrainio]] ekde antikvaj tempoj ĝis la nuntempo. Ĝi estas unu el la ĉefaj muzeoj en Ukrainio. Ĝi posedas ĉirkaŭ 800 000 objektojn en sia kolekto, kaj kutime havas ĉirkaŭ 22 000 objektojn konstante ekspoziciatajn. La muzeo posedas mondfamajn [[Arkeologio|arkeologiajn]], [[Numismatiko|numismajn]], [[etnografio|etnografiajn]] kaj armilajn kolektojn, ekzemplojn de dekoraciaj kaj aplikataj artoj, [[Manuskripto|manuskriptojn]], presaĵojn, pentraĵojn kaj desegnaĵojn, same kiel restaĵojn de la ukraina nacia liberiga movado de la 20-a jarcento. == Vidu ankaŭ == * [[Nacia Muzeo pri la Historio de Ukrainio en la Dua Mondmilito]] [[Kategorio:Muzeoj en Kievo]] [[Kategorio:Historio de Ukrainio]] okm4od71mo98dixg3bwgjgfwcmwy30u 0 948105 9416914 9413790 2026-06-29T12:20:08Z Kani 670 9416914 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:A_Meat_Stall_with_the_Holy_Family_Giving_Alms_-_Pieter_Aertsen_-_Google_Cultural_Institute.jpg|eta|maldekstre|300x300ra|''Viandbudo kun la Sankta Familio donanta almozon'', 1551]] '''Pieter AERTSEN''' (naskiĝis je 1508 en [[Amsterdamo]] – mortis la 2-an de junio 1575 samloke), <ref>{{cite book|title=Knickerbocker: The Magazine of the Low Countries|url=https://books.google.com/books?id=-yblAAAAMAAJ|year=1944|publisher=Atlantic Observer|page=26}}</ref> nomata ''Lange Piet'' ("Alta Pete") pro sia alteco, estis nederlanda pentristo en la stilo de Norda Manierismo. Li estas meritigita pro la invento de la monumenta ĝenra sceno, kiu kombinas pentritan Aranĝitaĵon kaj [[Ĝenropentraĵo|ĝenran pentradon]] kaj ofte ankaŭ inkluzivas biblian scenon en la fono. Li aktivis en sia naskiĝurbo Amsterdamo sed ankaŭ laboris dum longa periodo en [[Antverpeno]], tiam la centro de arta vivo en Nederlando. <ref>Falkenberg (1995), 200</ref> Liaj ĝenroscenoj influis pli postan flandran barokan pentrarton, nederlandan pentritan pentraĵon de pentritaj aranĝitaĵoj kaj ankaŭ en Italio. <ref>[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer and The Delft School], The Metropolitan Museum of Art, p. 185</ref> Liaj kamparanaj scenoj antaŭis je kelkaj jaroj la multe pli konatajn pentraĵojn produktitajn en Antverpeno de [[Pieter Bruegel la pliaĝa]]. <ref>Falkenberg (1995), 200</ref> La ĝenro de merkataj kaj kuirejaj scenoj kreitaj de Aertsen signife influis la flandran pentritan stilon de pentritaj aranĝitaĵoj. Multaj el liaj retarpentraĵoj tamen estis detruitaj dum la [[ikonoklasmo]] de 1566, ekzemple, la [[retablo]] en la Nieuwe Kerk (centra panelo: Adorado de la Paŝtistoj, fragmento kun la bova kapo pluvivas); sed grandaj partoj de lia arta verkaro ankaŭ estis detruitaj dum pli postaj militoj. Liaj unuaj verkoj estis religiaj pentraĵoj, kie la agado estis lokita en la nuntempo, konforme al la rekomendoj de la [[Kontraŭreformacio]], kiu pledis por prezenti bibliajn rakontojn simpligite por igi ilin alireblaj por la popola menso. Tial, li ne provis rekrei la [[Estetiko|estetikon]] de la tempo de [[Kristo]], sed prefere vestis kaj enkadrigis la figurojn laŭ nuntempa modo. [[Caravaggio]] daŭrigos ĉi tiun aliron. En liaj pentraĵoj, elemento antaŭe konsiderata sekundara iom post iom akiris elstarecon: la [[Akcesoraĵo|akcesoraĵoj]], kiuj helpis aranĝi la etoson, kiel ekzemple mebloj, ĉiutagaj objektoj, kaj precipe manĝaĵoj, bestoj, kaj ceramikaj kaj metalaj [[Manĝilo|manĝilaroj]]. Lia teknika lerteco permesis al li prezenti ĉi tiujn objektojn kun miriga fideleco, kaj dum li atingis komercan sukceson, Aertsen emfazis ĉi tiun aspekton de sia verkado. Por tiu celo, li elektis bibliajn kaj religiajn temojn, kiuj pruntedonis sin al la inkludo de [[Pentrita aranĝitaĵo|pentrita]] [[Pentrita aranĝitaĵo|aranĝitaĵo]], iom post iom forigante la temon al sekundara rolo kaj donante elstarecon al la objektoj en la malfono. Tiel, Aertsen levis pentritan aranĝitaĵon al arta specialaĵo, ĝenro antaŭe konsiderata la domajno de imitantaj pentristoj malhavantaj originalecon.[[Dosiero:Pieter_Aertsen_-_The_Cook_-_Google_Art_Project.jpg|eta|373x373ra|''La kuiristino'', 1559]] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_007FXD.jpg|eta|maldekstre|''Vendisto de ĉasaĵo'', 1561]] [[Dosiero:De_eierdans_Rijksmuseum_SK-A-3.jpeg|maldekstra|eta|390x390ra|''La Ovodanco'', 1552]] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_-_Market_Scene_-_WGA0062.jpg|eta|''Merkata scenejo'']] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_-_Christ_in_the_House_of_Martha_and_Mary_-_Google_Art_Project.jpg|eta|330x330ra|''Kristo en la domo de Marta kaj Maria'', 1553]] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_Peasants_by_the_Hearth.jpg|eta|''Kamparanoj apud la kameno'', 1560]] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_-_Market_Scene_-_Google_Art_Project.jpg|eta|340x340ra|''Merkata sceno'', 1569]] [[Dosiero:Huybrecht_Beuckeleer_-_De_hennetaster_-_863_-_Royal_Museum_of_Fine_Arts_Antwerp.jpg|eta|La ovo-virino]] [[Dosiero:Toegeschreven_aan_Pieter_Aertsen_-_De_vier_evangelisten_-_GG_6812_-_Kunsthistorisches_Museum.jpg|eta|''La kvar evangeliistoj'']] == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Aertsen, Pieter}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] 2cupbot4mzss2acyvkq5mxwmbn5fvdj 9416915 9416914 2026-06-29T12:21:19Z Kani 670 9416915 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:A_Meat_Stall_with_the_Holy_Family_Giving_Alms_-_Pieter_Aertsen_-_Google_Cultural_Institute.jpg|eta|maldekstre|300x300ra|''Viandbudo kun la Sankta Familio donanta almozon'', 1551]] '''Pieter AERTSEN''' (naskiĝis je 1508 en [[Amsterdamo]] – mortis la 2-an de junio 1575 samloke), <ref>{{cite book|title=Knickerbocker: The Magazine of the Low Countries|url=https://books.google.com/books?id=-yblAAAAMAAJ|year=1944|publisher=Atlantic Observer|page=26}}</ref> nomata ''Lange Piet'' ("Alta Pete") pro sia alteco, estis nederlanda pentristo en la stilo de Norda Manierismo. Li estas meritigita pro la invento de la monumenta ĝenra sceno, kiu kombinas pentritan Aranĝitaĵon kaj [[Ĝenropentraĵo|ĝenran pentradon]] kaj ofte ankaŭ inkluzivas biblian scenon en la fono. Li aktivis en sia naskiĝurbo Amsterdamo sed ankaŭ laboris dum longa periodo en [[Antverpeno]], tiam la centro de arta vivo en Nederlando. <ref>Falkenberg (1995), 200</ref> Liaj ĝenroscenoj influis pli postan flandran barokan pentrarton, nederlandan pentritan pentraĵon de pentritaj aranĝitaĵoj kaj ankaŭ en Italio. <ref>[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer and The Delft School], The Metropolitan Museum of Art, p. 185</ref> Liaj kamparanaj scenoj antaŭis je kelkaj jaroj la multe pli konatajn pentraĵojn produktitajn en Antverpeno de [[Pieter Bruegel la pliaĝa]]. <ref>Falkenberg (1995), 200</ref> La ĝenro de merkataj kaj kuirejaj scenoj kreitaj de Aertsen signife influis la flandran pentritan stilon de pentritaj aranĝitaĵoj. Multaj el liaj retarpentraĵoj tamen estis detruitaj dum la [[ikonoklasmo]] de 1566, ekzemple, la [[retablo]] en la Nieuwe Kerk (centra panelo: Adorado de la Paŝtistoj, fragmento kun la bova kapo pluvivas); sed grandaj partoj de lia arta verkaro ankaŭ estis detruitaj dum pli postaj militoj. Liaj unuaj verkoj estis religiaj pentraĵoj, kie la agado estis lokita en la nuntempo, konforme al la rekomendoj de la [[Kontraŭreformacio]], kiu pledis por prezenti bibliajn rakontojn simpligite por igi ilin alireblaj por la popola menso. Tial, li ne provis rekrei la [[Estetiko|estetikon]] de la tempo de [[Kristo]], sed prefere vestis kaj enkadrigis la figurojn laŭ nuntempa modo. [[Caravaggio]] daŭrigos ĉi tiun aliron. En liaj pentraĵoj, elemento antaŭe konsiderata sekundara iom post iom akiris elstarecon: la [[Akcesoraĵo|akcesoraĵoj]], kiuj helpis aranĝi la etoson, kiel ekzemple mebloj, ĉiutagaj objektoj, kaj precipe manĝaĵoj, bestoj, kaj ceramikaj kaj metalaj [[Manĝilo|manĝilaroj]]. Lia teknika lerteco permesis al li prezenti ĉi tiujn objektojn kun miriga fideleco, kaj dum li atingis komercan sukceson, Aertsen emfazis ĉi tiun aspekton de sia verkado. Por tiu celo, li elektis bibliajn kaj religiajn temojn, kiuj pruntedonis sin al la inkludo de [[Pentrita aranĝitaĵo|pentrita]] [[Pentrita aranĝitaĵo|aranĝitaĵo]], iom post iom forigante la temon al sekundara rolo kaj donante elstarecon al la objektoj en la malfono. Tiel, Aertsen levis pentritan aranĝitaĵon al arta specialaĵo, ĝenro antaŭe konsiderata la domajno de imitantaj pentristoj malhavantaj originalecon.[[Dosiero:Pieter_Aertsen_-_The_Cook_-_Google_Art_Project.jpg|eta|373x373ra|maldekstre|''La kuiristino'', 1559]] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_007FXD.jpg|eta|maldekstre|''Vendisto de ĉasaĵo'', 1561]] [[Dosiero:De_eierdans_Rijksmuseum_SK-A-3.jpeg|maldekstra|eta|390x390ra|''La Ovodanco'', 1552]] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_-_Market_Scene_-_WGA0062.jpg|eta|''Merkata scenejo'']] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_-_Christ_in_the_House_of_Martha_and_Mary_-_Google_Art_Project.jpg|eta|330x330ra|''Kristo en la domo de Marta kaj Maria'', 1553]] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_Peasants_by_the_Hearth.jpg|eta|''Kamparanoj apud la kameno'', 1560]] [[Dosiero:Pieter_Aertsen_-_Market_Scene_-_Google_Art_Project.jpg|eta|340x340ra|''Merkata sceno'', 1569]] [[Dosiero:Huybrecht_Beuckeleer_-_De_hennetaster_-_863_-_Royal_Museum_of_Fine_Arts_Antwerp.jpg|eta|La ovo-virino]] [[Dosiero:Toegeschreven_aan_Pieter_Aertsen_-_De_vier_evangelisten_-_GG_6812_-_Kunsthistorisches_Museum.jpg|eta|''La kvar evangeliistoj'']] == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Aertsen, Pieter}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] fvf2bb7ylv1lqr61rk6ffte41u28029 0 948115 9417378 9413836 2026-06-30T08:58:29Z Sj1mor 12103 9417378 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Richard Wilson<br> far [[Anton Raphael Mengs]] je 1752,<br> oleo sur tolo}} '''Richard WILSON''' (naskiĝis ĉirkaŭ 1713 en Penegoes, Montgomeryshire, [[Kimrio]] – mortis la 15-an de majo 1782 en Colomendy Hall, Loggerheads, [[Denbighshire]], [[Kimrio]]) estis kimra pentristo, kiu specialiĝis pri [[Pejzaĝismo|pejzaĝa arto]] kaj laboris en Britio kaj Italio. Kune kun George Lambert, li estas agnoskita kiel pioniro en brita pejzaĝa arto pro si mem <ref>{{cite book|author=Steven J. Gores|title=Psychosocial Spaces: Verbal and Visual Readings of British Culture, 1750–1820|url=https://books.google.com/books?id=F5y-MzsfzDQC&pg=PA37|access-date=14 June 2013|year=2000|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-2663-3|page=37}}</ref><ref>Davies, Jenkins et al. (2008) p. 966.</ref> kaj estis priskribita en la ''Enciklopedio de Kimrujo'' de la Kimra Akademio kiel la "plej eminenta pentristo, kiun Kimrio iam produktis, kaj la unua, kiu aprezis la estetikajn eblecojn de sia lando". <ref>Davies, Jenkins et al. (2008) p.965</ref> En decembro 1768, Wilson fariĝis unu el la fondintoj de la [[Reĝa Akademio de Artoj (Britio)|Reĝa Akademio]]. == Arta stilo == La fruaj verkoj de Wilson en Anglio povas esti dividitaj en portretadon kaj pejzaĝan pentradon.<ref name=":0">John T. Hayes : Richard Wilson. En: Britaj pentraĵoj de la deksesa ĝis deknaŭa jarcentoj . Nacia Galerio de Arto, Cambridge University Press, Vaŝingtono, 1992, <nowiki>ISBN 0-521-41066-5</nowiki> , p.  333–334 ( [https://www.nga.gov/content/dam/ngaweb/research/publications/pdfs/british-paintings-16th-19th-centuries.pdf nga.gov] [ PDF ]</ref> La stilo de la portretoj, kiujn Wilson kreis tiutempe, esence kopiis la stilon de la verkoj de la plej elstaraj portretistoj de Londono tiutempe, kiel ekzemple [[Thomas Hudson]] kaj [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]].<ref>''Richard Wilson, 'Catherine Jones de Colomendy'.''&#x20;En: ''library.wales.'' Nacia Biblioteko de Kimrio&#x2C;&#x20;alirita la 24an de septembro 2022 (angle).</ref> La arthistoriisto John T. Hayes priskribas ilin kiel "iom rigidajn [...], severajn kaj glate modelitajn". La stilo de liaj fruaj pejzaĝaj pentraĵoj eble estis influita de la naturalismaj pentraĵoj de la angla pentristo George Lambert, same kiel de la komponaĵoj kaj urbopejzaĝoj de la nederlanda artisto [[Jacob van Ruisdael]].<ref name=":0" /> Principe, nederlanda pejzaĝa pentraĵo estas konsiderata arta modelo por la fruaj verkoj de Wilson, kaj la pentraĵoj de Canaletto ankaŭ estas diskutitaj kiel fonto de inspiro.<ref name=":1">Oliver Fairclough : Richard Wilson Revizitita . En: Transakcioj de la Honorinda Societo de Cymmrodorion . bando  22 . Honorinda Socio de Cymmrodorion, Londono 2016, p. 69 ( [https://www.cymmrodorion.org/wp-content/uploads/2017/07/04-Richard-Wilson-Revisited.pdf cymmrodorion.org] [ PDF ] ).</ref> Samtempe, ebla ligo kun la Akademio de St. Martin's Lane ankaŭ estas ebleco, ĉar la fruaj pejzaĝaj pentraĵoj de Wilson montras certajn karakterizaĵojn, kiuj estas tipaj por la membroj de ĉi tiu rondo de artistoj.<ref>''Richard Wilson.''&#x20;En: ''britishmuseum.org.'' Brita Muzeo&#x2C;&#x20;alirita la 6an de septembro 2022 (angle).</ref> En arthistorio, la dezajno de la pejzaĝaj pentraĵoj produktitaj tiutempe estas klasifikita kiel apartenanta al klasika topografia stilo,<ref name=":1" /> sed ili estis "freŝaj" kaj influitaj de la rokoka stilo, kiu aperis tiutempe.<ref name=":0" /> La stilo de Wilson karakteriziĝis aparte per elstara bildigo de la ĉielo, aero kaj lumo. Kiel unu el la malmultaj pentristoj de sia tempo, li portretis la diversajn efikojn de lumo kaj atmosfero je malsamaj horoj de la tago kaj sub malsamaj kondiĉoj kun relativa realismo kaj precizeco. La bildigo de la ĉielo estis aparte grava por Wilson mem, ĉar li konsideris ĝin esenca por peri la etoson kaj viglecon de la pejzaĝo. Li ĉefe uzis ultramaran por prezenti la "belan efikon de la aero." <ref name=":0" /> La pentristo John Constable skribis pri la bildigo de lumo en la pentraĵoj de Wilson, ke "la objektoj ŝajnas flosi en la sunbrilo."<ref>John Barrell : En Cardiff: Richard Wilson . En: London Review of Books . bando  36 , Nr. 18 , la 24-an de septembro 2014, ISSN 0260-9592 , p.   36–37 ( lrb.co.uk ).</ref> La bildigoj de Wilson pri siluetoj kaj la vasteco de la pejzaĝo direkte al la horizonto ankaŭ estas konsiderataj elstaraj. La arthistoriisto John T. Hayes priskribas la uzon de koloro fare de Wilson kiel "viglan kaj aŭdacan" kaj atestas lian "ĝojon labori kun pigmentoj." <ref name=":0" /> En sia pli posta verkado, kreita en Anglio, Wilson komence daŭre pentris italajn pejzaĝojn, sed poste pli kaj pli aplikis sian stilon, evoluigitan en Romo, al britaj pejzaĝoj. Kiel unu el la malmultaj pentristoj de la 1760-aj jaroj, Wilson fidele reproduktis la veteron en siaj pentraĵoj, same kiel la fidelan bildigon el specifa perspektivo. La historiisto Oliver Fairclough tiel vidas en la malfruaj pentraĵoj de Wilson "identigeblan reprezentaĵon de specifaj lokoj", sed la pentraĵoj ankoraŭ aliĝas al la idealigitaj nocioj de klasika pejzaĝa pentrado.<ref>Oliver Fairclough : Richard Wilson Revizitita . En: Transakcioj de la Honorinda Societo de Cymmrodorion . bando  22 . Honorinda Socio de Cymmrodorion, Londono 2016, p. 70 ( cymmrodorion.org [ PDF ] ).</ref> Eĉ en la pli posta verkado de Wilson, fidela reprezentado devis esti malpli grava ol ĉi tiuj nocioj. Ju pli maljuna li fariĝis, des pli Wilson koncentriĝis pri pli malfermaj, atmosferaj pejzaĝoj; en siaj lastaj jaroj, li pentris preskaŭ ekskluzive bildojn kun simplaj, tamen pitoreskaj motivoj.<ref name=":0" /> Liaj pentraĵoj de pejzaĝoj kun aristokrataj kamparaj domoj el ĉi tiu periodo estas aparte rimarkindaj. Dum la plej multaj pejzaĝistoj de la tempo metis la bienon en la centron de tiaj pentraĵoj, Wilson nur inkluzivis ĝin ĉe la rando de la komponaĵo.<ref>Steven Morris: ''Richard Wilson, patro de brita pejzaĝpentraĵo, retrovita.'' En: ''theguardian.com.'' The Guardian , 3 julio 2014 &#x2C;&nbsp;alirita 6 septembro 2022 (anglalingve).</ref> La pejzaĝo tiel estis la fokuso, kun la bieno hazarde miksiĝanta.<ref name=":0" /> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Miss_Catherine_Jones_of_Colomendy,_near_Mold_-_Richard_Wilson.jpg|''Fraŭlino Catherine Jones de Colomendy, proksime de Mold'', kuzino de Wilson (ĉ. 1740) Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_The_Inner_Temple_after_the_Fire_of_4_January_1737_-_N02984_-_National_Gallery.jpg|''The Inner Temple after the Fire of 4 January 1737'' (1737) Dosiero:Westminster_Bridge_1774.jpg|''Westminster Bridge under Construction'' (1744) Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_The_Cock_Tavern,_Cheam,_Surrey_-_N03136_-_National_Gallery.jpg|''The Cock Tavern at Cheam'' (1745), Tate Britain Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Dover_Castle_-_NMW_A_66_-_National_Museum_Cardiff.jpg|''Dover Castle'' (1747), [[Nacia Muzeo de Kimrio ĉe Kardifo|National Museum Cardiff]] Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Flora_Macdonald_-_NPG_5848_-_National_Portrait_Gallery.jpg|''Portrait of Flora MacDonald'' (1747), [[Nacia Portretgalerio (Britio)|National Portrait Gallery London]] Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Lake_Avernus_with_a_Sarcophagus_-_NMW_A_5191_-_National_Museum_Cardiff.jpg|''Lake Avernus with a Sarcophagus'' (c. 1750), [[Nacia Muzeo de Kimrio ĉe Kardifo|National Museum Cardiff]] Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Rome_from_the_Ponte_Molle_-_NMW_A_70_-_National_Museum_Cardiff.jpg|''Rome from the Ponte Molle'' (1754), [[Nacia Muzeo de Kimrio ĉe Kardifo|National Museum Cardiff]] Dosiero:Richard_Wilson_-_St_Peters_and_the_Vatican_from_the_Janiculum,_Rome_-_Google_Art_Project.jpg|''St Peters and the Vatican from the Janiculum, Rome'' (1757) Dosiero:Richard_Wilson_002.jpg|''Croome Court, Worcestershire'' (1758) Dosiero:Richard_Wilson_-_Wilton_House_from_the_Southeast_-_Google_Art_Project.jpg|''Wilton House from the Southeast'' (1759) Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Lake_Avernus_and_the_Island_of_Capri_-_N00304_-_National_Gallery.jpg|''Lake Avernus and the Island of Capri'' (1760), Tate Britain Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_View_on_the_River_Dee,_near_Eaton,_Cheshire_-_486256_-_National_Trust.jpg|''View on the River Dee'' (1760), [[National Trust|National Trust UK]] Dosiero:Richard_Wilson_-_View_of_Syon_House_across_the_Thames_near_Kew_Gardens_-_WGA25773.jpg|''Syon House from Richmond Gardens'' (1761) Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_The_Valley_of_the_Dee,_with_Chester_in_the_Distance_-_NG6197_-_National_Gallery.jpg|''The Valley of the Dee, with Chester in the Distance'' (1761), [[Nacia Galerio (Londono)|National Gallery London]] Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Holt_Bridge_on_the_River_Dee_-_NG6196_-_National_Gallery.jpg|''Holt Bridge on the River Dee'' (1761) Dosiero:Richard_Wilson_-_Kew_Gardens-_The_Pagoda_and_Bridge_-_Google_Art_Project.jpg|''Kew Gardens: The Pagoda and Bridge'' (1762) Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_The_Thames_near_Marble_Hill,_Twickenham_-_N04874_-_National_Gallery.jpg|''The Thames near Marble Hill, Twickenham'' (1762), Tate Britain Dosiero:Wilson-avernus.jpg|''[[Averno|Lake Avernus]] I'' ({{Ĉirkaŭ|1765}}), [[Nacia Galerio de Viktorio|National Gallery of Victoria]] Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Hadrian's_Villa_-_N00302_-_National_Gallery.jpg|''Hadrian's Villa'' (1765) Dosiero:Richard_Wilson_-_Summer_Evening_(Caernarvon_Castle)_-_Google_Art_Project.jpg|''Caernarvon Castle'' (1765) Dosiero:Diana_and_Callisto_(Wilson).png|''Diana and Callisto'' (1765) Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Pembroke_Town_and_Castle_-_NMW_A_64_-_National_Museum_Cardiff.jpg|''Pembroke Town and Castle'' (1765), [[Nacia Muzeo de Kimrio ĉe Kardifo|National Museum Cardiff]] Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_View_in_Windsor_Great_Park_-_NMW_A_71_-_National_Museum_Cardiff.jpg|''View in Windsor Great Park'' (1765), [[Nacia Muzeo de Kimrio ĉe Kardifo|National Museum Cardiff]] Dosiero:Richard_Wilson_-_Snowdon_from_Llyn_Nantlle_-_Google_Art_Project.jpg|''Snowdon from Llyn Nantlle '' (1766) Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Ceyx_and_Alcyone_-_NMW_A_65_-_National_Museum_Cardiff.jpg|''Ceyx and Alcyone'' (1768), [[Nacia Muzeo de Kimrio ĉe Kardifo|National Museum Cardiff]] Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Cicero_and_his_two_Friends,_Atticus_and_Quintus,_at_his_Villa_at_Arpinum_-_WA2007.155_-_Ashmolean_Museum.jpg|''Cicero and his two Friends, Atticus and Quintus, at his Villa at Arpinum'' (1769-70), [[Muzeo Ashmolean|Ashmolean Museum]] Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_On_Hounslow_Heath_-_N04458_-_National_Gallery.jpg|''On Hounslow Heath'' (1770) Dosiero:Richard_Wilson_-_Meleager_and_Atalanta_-_Google_Art_Project.jpg|''Meleager and Atalanta'' (1770) Dosiero:Richard_Wilson_-_Dinas_Bran_from_Llangollen_-_Google_Art_Project.jpg|''Dinas Bran from Llangollen'' (1771) Dosiero:Richard_Wilson_-_View_near_Wynnstay,_the_Seat_of_Sir_Watkin_Williams-Wynn,_BT._-_Google_Art_Project.jpg|''View near Wynnstay'' (1771) Dosiero:Richard_Wilson_(1713-1714-1782)_-_Falls_of_Niagara_-_OP96_-_Wolverhampton_Art_Gallery.jpg|''Falls of Niagara'' (1774), Wolverhampton Art Gallery Dosiero:Richard_Wilson_-_Llyn-y-Cau,_Cader_Idris_-_Google_Art_Project.jpg|''Llyn-y-Cau, Cader Idris'' (1774) Dosiero:Richard_Wilson_-_A_View_of_the_Tiber_with_Rome_in_the_Distance_-_Google_Art_Project.jpg|''A View of the Tiber with Rome in the Distance'' (1775) Dosiero:Richard_Wilson_-_View_of_the_Wilderness_in_St._James's_Park_-_Google_Art_Project.jpg|''View of the Wilderness in St. James's Park'' (c.1775) </gallery> == Fontoj == * Davies, John, Nigel Jenkins, Menna Baines kaj Peredur Lynch (Red.). ''La Enciklopedio de la Kimra Akademio de Kimrio'' (University of Wales Press, 2008). ISBN&#x20;[[Special:BookSources/978-0-7083-1953-6|<bdi>978-0-7083-1953-6</bdi>]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.google.com/culturalinstitute/entity/%2Fm%2F014358?projectId=art-project Works by Richard Wilson]  sur [[Google Arts & Culture|Google Art Project]] (50 verkoj) * [http://www.artcyclopedia.com/artists/wilson_richard.html Works by Richard Wilson] sur ArtCyclopedia * [http://www.visual-arts-cork.com/famous-artists/richard-wilson.htm Richard Wilson] entry in the Encyclopedia of Irish and World Art * [https://www.nytimes.com/2010/06/05/arts/05iht-melik5.html?ref=arts The Mystery of the British Landscape Master, The New York Times, 4 June 2010] * Museo virtuale della città di Tivoli [http://www.tibursuperbum.it/ita/museo/index.htm Tivoli - Opere pittoriche su Tivoli] * [https://www.paul-mellon-centre.ac.uk/archives-and-library/archive-collections/w-g-constable W.G. Constable archive] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wilson, Richard}} [[Kategorio:Kimraj pentristoj]] gvoi2y58bo0b5844frhrsrhvb2y6bmi 0 948119 9416997 9413859 2026-06-29T14:18:37Z Sj1mor 12103 9416997 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Francesco Zuccarelli<br> far [[Richard Wilson]], 1751. oleo.}} '''Giacomo Francesco ZUCCARELLI''', itallingva prononco [franˈtʃesko ddzukkaˈrɛlli; ttsuk-] (ofte konata kiel '''Francesco Zuccarelli'''; naskiĝis la 15-an de aŭgusto 1702 en [[Pitigliano]] en [[Toskanio]] &#x2013; mortis la 30-an de decembro 1788 en [[Florenco]]) estis itala artisto de la malfrua [[baroko]] aŭ [[rokoko]] periodo. Li estas konsiderata la plej grava pejzaĝisto, kiu eliris el sia adoptita urbo [[Venecio]] dum la mezo de la dekoka jarcento, kaj liaj arkadiaj vidpunktoj fariĝis popularaj tra [[Eŭropo]] kaj precipe en Anglio, kie li loĝis dum du longaj periodoj. Lia patroneco etendiĝis al la nobelaro, kaj li ofte kunlaboris kun aliaj artistoj kiel [[Antonio Visentini]] kaj [[Bernardo Bellotto]]. En 1768, Zuccarelli fariĝis fondmembro de la [[Reĝa Akademio de Artoj (Britio)|Reĝa Akademio de Artoj]], kaj post sia fina reveno al Italio, li estis elektita prezidanto de la Venecia Akademio. Aldone al siaj kamparaj pejzaĝoj, kiuj ofte enkorpigis religiajn kaj klasikajn temojn, Zuccarelli kreis religiajn pecojn kaj okaze faris portretojn. Krom pentraĵoj, lia varia produktaĵo inkluzivis akvafortojn, desegnaĵojn kaj dezajnojn por gobelinoj, same kiel aron da ludkartoj el la [[Malnova Testamento]]. Malgraŭ la famo, kiun li spertis dum sia vivo, la reputacio de Zuccarelli malkreskis komence de la 19-a jarcento, kiam [[Realismo (arto)|naturalismo]] fariĝis pli kaj pli ŝatata en pejzaĝoj. [[Joseph Mallord William Turner|Turner]] kritikis lin milde, konfesante, ke liaj figuroj povas esti belaj, pavimante la vojon por pli severaj viktoriaj taksoj. En 1959, la arthistoriisto [[Michael Levey]] proponis sugestojn pri kial Zuccarelli havis tian vastan nuntempan allogon inter la angloj, konkludante, ke lia plej bona verko estas tre ornama. Pli lastatempe, ekde la 1990-aj jaroj, okazis renoviĝinta fokuso pri Zuccarelli inter italaj akademiuloj, kiuj donis al li elstarecon en pluraj libroj kaj artikoloj, kaj liaj pentraĵoj kaj desegnaĵoj estas regule montrataj en ekspozicioj. [[Dosiero:(Venice)_Rape_of_Europa_by_Francesco_Zuccarelli_-_Gallerie_Accademia.jpg|dekstra|eta|''La Seksperforto de Eŭropo.'' Meze &#x2013; 1740-aj jaroj. [[Galerio de la Akademio de Venecio|Gallerie dell'Accademia]], Venecio.]] [[Dosiero:Macbeth_and_the_Witches.jpg|dekstra|eta|''Makbeto kaj la sorĉistinoj.'' ĉ. 1760.]] == Verkado == Liaj fruaj pentraĵoj el la 1730-aj jaroj montras la influon de [[Alessandro Magnasco]] kaj tradiciaj veneciaj kapricoj, kaj, dum pli longa periodo, de [[Marco Ricci]]. Zuccarelli alportis tipe veneciajn kolorojn al mola kaj aera paletro, uzante pli subtilajn tonajn rilatojn ol Ricci. Kompare kun la pejzaĝoj de Marco Ricci, kiuj influis lin, la pejzaĝoj de Zuccarelli estas pli idealismaj, karakterizitaj per hela kaj optimisma vizio de naturo, interpretita laŭ gracia, idilia maniero, esprimita, precipe, en la bonveniga naturo de liaj pastorecaj scenoj. En siaj pli postaj verkoj, eble sub influo de [[Canaletto]], la artisto plenigas siajn komponaĵojn per "kosmaj dimensioj". Ne estas koincido, ke la pentraĵoj de Zuccarelli estis tiel popularaj en Anglio, kie kleraj mecenatoj kaj kolektantoj aparte aprezis regulajn parkojn kaj pastorecajn pentraĵojn, kie "la ĉielo estas eterne blua kaj la arboj estas eterne verdaj". == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150px"> Dosiero:Landscape_with_the_Penitent_Magdalene.jpg|Pejzaĝo kun la pentanta [[Maria Magdala|Magdalena]]. ĉ. 1728. Desegnaĵo. Brita Muzeo.[K] Dosiero:Standing_female_figure.jpg|Staranta virina figuro portanta lampon. Akvaforto. Florenco, 1728.[L] Dosiero:Frontispiece_for_Il_Malmantile_Racquistato_(Lorenzo_Lippi)._Etching_by_Francesco_Zuccarelli._Published_by_Michele_Nestenus_and_Francesco_Moücke._Florence,_1731..jpg|''Il Malmantile racquistato.'' Akvaforto. Florenco,, 1731. Dosiero:Lorenzo_Lippi_by_Francesco_Zuccarelli.jpg|Lorenzo Lippi, post desegnaĵo de [[Filippo Baldinucci]]. Florenco, 1731.[85] Dosiero:Landscape_with_Figures_and_Stream.jpg|Pejzaĝo kun rivero kaj ripozantaj paŝtistoj. ĉ. 1736. Accademia Carrara, Bergamo. Dosiero:Francesco_Zuccarelli_Self_Portrait.jpg|Memportreto. Desegnaĵo per kretoj. 1736 aŭ 1738. [[Reĝa Akademio de Artoj (Britio)|Reĝa Akademio de Artoj]], Londono. Dosiero:Roman_Capriccio.jpg|Roma Kapriko kun [[Triumfa Arko]], la [[Piramido de Cestio]], [[Baziliko de Sankta Petro]] kaj la [[Kastelo de Sankta Anĝelo]]. Bernardo Bellotto kaj Francesco Zuccarelli. Mez-1740-aj jaroj. Galleria nazionale, Parmo. Dosiero:Capriccio_with_a_view_of_Burlington_House,_London.jpg|''Burlington House.'' Antonio Visentini and Francesco Zuccarelli. 1746. [[Kastelo Windsor]], [[Windsor (Anglio)|Windsor]]. Dosiero:Cicero_entdeckt_das_Grabmal_des_Archimedes_(Zuccarelli).jpg|''[[Cicerono]] trovas la tombon de [[Arkimedo]]''. 1747. [[Sanssouci]], Potsdamo. Dosiero:Francesco_Zuccarelli_Landschaft_mit_Verklärung_Christi.jpg|''[[Transfiguriĝo|Transfiguriĝo de Jesuo]]''. 1747. Dosiero:Old_Testament_Playing_Cards,_Zuccarelli_&_Visentini.jpg|[[Ludkarto|Ludkartoj]] de la [[Malnova Testamento]]. Francesco Zuccarelli kaj Antonio Visentini. Venecio, 1748. Brita Muzeo.[M] Dosiero:Margherita_Tassi.jpg|''Margheritina Tassi.'' 1751. Accademia Carrara, Bergamo. Dosiero:Ca'_Rezzonico_-_Pastorale_-_Francesco_Zuccarelli.jpg|''Pastorale''. c. 1755. Ca' Rezzonico, Venecio. Dosiero:The_Ruins_of_Paymyra_2.jpg|Ruinoj de Palmiro. Gobelino el lano kaj silko de Paul Saunders, desegnita de Francesco Zuccarelli. 1758. [[Muzeo Viktoria kaj Alberto]], Londono. Dosiero:View_of_Vicenza_with_Antique_Monuments.png|''Vido de Vicenza kun antikvaj monumentoj''. c. 1760. Palazzo Leoni Montanari, Vicenza. Kolekto Intesa Sanpaolo. Dosiero:Bemberg_Fondation_Toulouse_-_Fête_champêtre_-_Francesco_Zuccarelli_-_inv_1075.jpg|''Ĝardenfesto''. Post 1762. Fondation Bemberg, [[Tuluzo]]. Dosiero:Cadmus_killing_the_Dragon_by_Francesco_Zuccarelli.jpg|Pejzaĝo kun la rakonto de [[Kadmo]] mortiganta la drakon. Ekspoziciita en 1765. [[Tate]], Londono.[N] Dosiero:Francesco_Zuccarelli,_Mountain_Landscape_with_Washerwomen_and_a_Fisherman,_1762-1765,_NGA_71590.jpg|''Monta pejzaĝo kun lavistinoj kaj fiŝkaptisto''. ĉ. 1765–8. Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono.[O] Dosiero:The_Finding_of_Moses_by_Francesco_Zuccarelli,_1768_RCIN_405358.jpg|''Rivera pejzaĝo kun la trovo de Moseo''. 1768. Kastelo Windsor, Windsor. Dosiero:Seated_female_nude.jpg|Sidanta ina nudfiguro. Antaŭ 1769. Muzeo Viktoria kaj Alberto, Londono.[P] Dosiero:The_Zuccarelli_Room,_looking_South_West,_1880.jpg|La Ĉambro Zuccarelli en 1880, rigardante sudokcidenten. Kastelo Windsor, Windsor.[Q] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Cite web|url=http://www.artcyclopedia.com/artists/zuccarelli_francesco.html|title=Francesco Zuccarelli (Italian Rococo Era Painter, 1702&ndash;1788)|website=Artcyclopedia|archive-url=https://web.archive.org/web/20170622024049/http://www.artcyclopedia.com/artists/zuccarelli_francesco.html|archive-date=22 June 2017|url-status=live}} *  [https://books.google.com/books?id=vycLAAAAYAAJ&dq=zuccarelli&pg=PA133 "Alcume Notize di Zuccarelli. Some Account of Zuccarelli".] (Obituary). In: ''Mercurio Italico:o sia, Ragguaglio Generale intorno alla Letteratura, Belle Arti, Utili Scoperte, ec. di tutta l'Italia.'' Couchman & Fry, 1789. * Tassi, Francesco Maria; [https://archive.org/stream/vitedepittoriscu00tass#page/n13/mode/2up ''Vite de'pittori, scultori e architetti Bergamaschi'']; Locatelli; Bergamo, Italy. 1793. See pp. viii, xii, xiv, xv, 36. Francesco Maria Tassi was a long-time friend of Zuccarelli. The work was published posthumously. * [https://books.google.com/books?id=RJAZAAAAYAAJ&q=zuccarelli "Francesco Zuccarelli, R.A."] in ''Anecdotes of painters who have resided or been born in England : with critical remarks on their productions; by Edward Edwards, deceased, late teacher of perspective, and associate, in the Royal Academy; intended as a continuation to The anecdotes of painting by the late [[Horace Walpole|Horace Earl of Orford]].'' Edward Edwards. London : printed by Luke Hansard & Sons, for Leigh and Sotheby, W.J. and J. Richardson, R. Faulder, T. Payne, and J. White, 1808. * Lanzi, Luigi Antonio; [https://books.google.com/books?id=ovGhAAAAMAAJ&q=zuccherelli&pg=RA1-PA225 ''Storia pittorica della Italia dal risorgimento delle belle arti fin presso al fine del XVIII secolo'']; Vol 1. Silvestre, Milan. 1823. First edition in 1795&#x2013;6. See references to 'Zuccherelli' on pages 225, 246&#x2013;7. * [https://archive.org/stream/nollekenshistime02smituoft#page/n251/mode/2up "Francisco Zuccarelli, R.A."] in ''Nollekens and His Times: Comprehending a Life of That Celebrated Sculptor; and Memoirs of Several Contemporary Artists, from the Time of Roubiliac, Hogarth, and Reynolds, to that of Fuseli, Flaxman, and Blake.'' John Thomas Smith Keeper of the Prints and Drawings in the British Museum. Edited and annotated by Wilfred Whitten. Vol II. London: Henry Colburn, 1829. {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Zuccarelli, Francesco}} [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] kxd23ruzywqp4r5k9gd7ivi9dtbyloh 0 948121 9416917 9413864 2026-06-29T12:23:07Z Kani 670 9416917 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Alexandre-Gabriel DECAMPS''' (naskiĝis la 3-an de marto 1803 en [[Parizo]]{{Streketo}} mortis la 22-an de aŭgusto 1860 en [[Fontainebleau]]) estis franca pentristo konata pro siaj [[Orientismo (ideologio)|orientalismaj]] verkoj. == Verkado == La stilo de Decamps estis karakterize kaj intense franca. Ĝi estis markita de vigla drama koncepto, aŭdacaj kaj eĉ malglataj peniktiroj, kaj surprizaj kontrastoj de koloro kaj de lumo kaj ombro. Liaj temoj ampleksis nekutime larĝan gamon. Li utiligis siajn vojaĝojn en la Oriento por trakti scenojn el [[Biblia kanono|la historio de la Biblio]], kiujn li estis probable la unua el eŭropaj pentristoj kiu reprezentis kun ilia vera kaj natura loka fono. De ĉi tiu klaso estis lia ''Jozefo vendita de siaj fratoj'', ''Moseo prenita el Nilo'', kaj liaj scenoj el la vivo de [[Ŝimŝono|Samson]], naŭ fortaj skizoj en karbo kaj blanka koloro. [[Dosiero:La_pattuglia_turca.jpg|maldekstra|eta|Versio de ''La turka patrolo'' (1831)]] Eble la plej impona el liaj historiaj pentraĵoj estas ''la Malvenko de la Kimbroj'', reprezentanta la konflikton inter [[hordo]] da [[barbaroj]] kaj disciplinita [[armeo]]. Decamps produktis kelkajn ĝenrajn pentraĵojn, ĉefe scenojn el la franca kaj turka hejma vivo, kies plej rimarkinda trajto estas humuro. La sama karakterizaĵo ligiĝas al multaj el liaj multaj bestaj pentraĵoj; Decamps aparte ŝatis pentri simiojn. Lia konata pentraĵo ''"La simiaj fajngustuloj"'' satirumas la ĵurion de la [[Akademio de Belartoj de Francio|Franca Akademio de Pentrarto]], kiu malakceptis plurajn el liaj pli fruaj verkoj pro ilia devio de iu ajn konata normo. == Galerio == <gallery> Dosiero:Albanian_Duel_by_Alexandre_Gabriel_Decamps_1828.jpg|alternative=Albanian Duel (circa 1828)| ''Albana duelo'' (ĉirkaŭ 1828) Dosiero:Bird_hunting.jpg|alternative=Bird Hunting (1830), oil on canvas, 13 11/16 x 20 in. (34.8 x 50.8 cm), Clark Art Institute| ''Birdĉasado'' (1830), oleo sur kanvaso, 13 11/16 x 20 coloj (34,8 x 50,8)&nbsp;cm), Arta Instituto Clark Dosiero:Alexandre-Gabriel_Decamps_(1803-1860)_-_The_Watering_Place_-_P305_-_The_Wallace_Collection.jpg|alternative=The Watering Place (1832)| ''La trinkejo'' (1832) Dosiero:Marius_défait_les_Cimbres_(Louvre_RF_1940).jpg|alternative=The Defeat of the Cimbri (1833)| ''La malvenko de la Kimbroj'' (1833) Dosiero:Les_Danseurs_Albanais_by_Alexandre-Gabriel_Decamps_(c._1835).jpg|alternative=The Albanian dancer (1835)| ''La albana dancisto'' (1835) Dosiero:Alexandre-Gabriel_Decamps_-_The_Suicide_-_Walters_3742.jpg|alternative=The Suicide (circa 1836). The Walters Art Museum.| ''La sinmortigo'' (ĉirkaŭ 1836). [[Walters Art Museum|La Artmuzeo Walters]] . Dosiero:Cat,_Weasel,_and_Rabbit.jpg|alternative=Cat, Weasel, and Rabbit (1836), oil on canvas, 9 1/2 x 13 1/2 in. (24.1 x 34.3 cm), Clark Art Institute| ''Kato, mustelo kaj kuniklo'' (1836), oleo sur kanvaso, 9 1/2 x 13 1/2 coloj (24,1 x 34,3)&nbsp;cm), Arta Instituto Clark Dosiero:The_Experts_MET_DT209332.jpg|alternative=The Experts, 1837, oil on canvas, Metropolitan Museum of Art| ''La fakuloj'', 1837, oleo sur kanvaso, Metropola Muzeo de Arto Dosiero:Alexandre-Gabriel_Decamps_(1803-1860)_-_The_Punishment_of_the_Hooks_-_P345_-_The_Wallace_Collection.jpg|alternative=The Punishment of the Hooks (1837)| ''La puno de la hokoj'' (1837) Dosiero:Italian_Peasant.jpg|alternative=Italian Peasant (1842), oil on canvas, 15 5/8 x 12 1/2 in. (39.7 x 31.8 cm), Clark Art Institute| ''Itala kamparano'' (1842), oleo sur kanvaso, 15 5/8 x 12 1/2 coloj (39,7 x 31,8)&nbsp;cm), Arta Instituto Clark Dosiero:Poacher.jpg|alternative=The Poacher (1847), oil on canvas, 9 1/2 x 7 5/16 in. (24.1 x 18.6 cm), Clark Art Institute| ''La ŝtelĉasisto'' (1847), oleo sur kanvaso, 9 1/2 x 7 5/16 coloj (24,1 x 18,6 coloj)&nbsp;cm), Arta Instituto Clark </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.pubhist.com/person/1300/alexandre-gabriel-decamps Alexandre-Gabriel Decamps] ĉe PubHist {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Decamps, Alexandre-Gabriel}} [[Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] 6dilgh8tkt8wbi7xxzjykjmy2ecdk72 0 948146 9417147 9414232 2026-06-29T19:17:14Z Stefangrotz 91903 purigado + apartigilo 9417147 wikitext text/x-wiki '''Sydney Chaplin''' povas esti * [[Sydney Chaplin (aktoro, 1885)]] * [[Sydney Chaplin (aktoro, 1926)]] {{Apartigilo}} n36d9cqiyef5efdtjt39y0nbvwgx9rx 0 948156 9416918 9414330 2026-06-29T12:28:09Z Kani 670 9416918 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = Longvosta grundokoracio |koloro = pink |dosiero = Atelornis pittoides -Zurich Zoologischer Garten-8a.jpg | dosiero larĝo=220px |priskribo de dosiero = [[Blukapa grundokoracio]] |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Brakipteraciedoj]] ''Brachypteraciidae'' |genro = '''''Atelornis''''' |genro aŭtoritato = [[Jacques Pucheran|Pucheran]], 1846 }} '''''Atelornis''''' estas malgranda [[genro]] de [[birdoj]] de la grundokoracia familio [[Brakipteraciedoj]]. La genro estas [[endemio|endemia]] de [[Madagaskaro]].<ref>{{Cite book |last=Zoology |first=British Museum (Natural History) Department of |url=https://books.google.com/books?id=_Lfuag-BKbkC |title=Catalogue of the Birds in the British Museum: Picariœ, Coraciœ (contin.) and Halcyones, with the families Leptosomatidœ, Coraciidœ, Meropidœ, Alcedinidœ, Momotidœ, Todidœ, and Coliidœ, de R.B. Sharpe. ''Bucerotes and Trogones'', de W.R. Ogilvie-Grant |date=1892 |publisher=order of the Trustees |pages=7–12 |language=en}}</ref> La genronomo ''Atelornis'' devenas de la malnovgrekaj vortoj ''ateles'' "nedeterminita aŭ nekompleta", kaj ''ornis'' "birdo".<ref name="Jobling58">{{Harvnb|Jobling|2010|p=58}}</ref> == Specioj == Estas jenaj du specioj: * [[Blukapa grundokoracio]], ''Atelornis pittoides'', Lafresnaye, 1834. Madagaskaro. LC * [[Rufkapa grundokoracio]], ''Atelornis crossleyi'', Sharpe, 1875. Madagaskaro. NT == Referencoj == {{Referencoj|2}} * ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8 * {{cite book| editor-last =Jenkins | editor-first =M. D. | title =Madagascar: An Environmental Profile | publisher =IUCN/UNEP/WWF | year =1987 | location =Gland, Switzerland | url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/31458141#page/6/mode/1up |isbn=978-2-88032-607-4}} * {{cite book | last =Jobling| first =James A.| title =The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url =https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling| publisher = Christopher Helm | year =2010 | location =London | isbn =978-1-4081-2501-4}} * {{cite encyclopedia | last = Langrand | first = Olivier | editor-last = del Hoyo | editor-first = Josep | editor2-last = Elliott | editor2-first = Andrew | editor3-last = Sargatal | editor3-first = Jordi | title = Family Brachypteraciidae (Ground-rollers) | encyclopedia = [[Handbook of the Birds of the World]] | volume = 6. Mousebirds to Hornbills | publisher = Lynx Editions | location = Barcelona | year = 2001 | isbn = 84-87334-30-X | url-access = registration | url = https://archive.org/details/handbookofbirdso0001unse }} == Eksteraj ligiloj == {{Commons category|Uratelornis chimaera}} {{Wikispecies|Uratelornis chimaera}} {{Portalo Biologio}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Madagaskaro]] olx2tr1cqwdzxv5pe40u3byp84vjpuc 0 948161 9416919 9414429 2026-06-29T12:28:30Z Kani 670 9416919 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blukapa grundokoracio |koloro = pink |dosiero = Atelornis pittoides -Zurich Zoologischer Garten-8a.jpg | dosiero larĝo=220px |priskribo de dosiero = En la [[Bestoĝardeno de Zuriko]], Svsio |dosiero2 = | dosiero2 larĝo=220px |priskribo de dosiero2 = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Brakipteraciedoj]] ''Brachypteraciidae'' |genro = ''[[Atelornis]]'' |genro aŭtoritato = [[Jacques Pucheran|Pucheran]], 1846 |specio = '''Blukapa grundokoracio''' ''A. pittoides'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2025 |title=''Atelornis pittoides'' |article-number=e.T22682955A280903057 |doi=10.2305/IUCN.UK.2025-2.RLTS.T22682955A280903057.en}}</ref> |dunomo = ''Atelornis pittoides'' |dunomo aŭtoritato = ([[Frédéric de Lafresnaye|Lafresnaye]], 1834) |specioj de subdivizio = Subspecioj |sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blukapa grundokoracio'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Atelornis pittoides''), estas membro de la familio [[Brakipteraciedoj]] kaj unu el la du specioj de la genro ''[[Atelornis]]''. Ĝi estas [[endemio]] de [[Madagaskaro]], kaj estas [[monotipa]], ne havas subspecion. La specio estis priskribita de [[Frédéric de Lafresnaye]] en 1834. La [[specia epiteto]] ''pittoides'' estas referenco al ĝia similo al la [[Pitedoj|pitoj]], nerilata familio de [[paseroformaj birdoj]].<ref name="scinames">{{cite web|last1=Jobling|first1=J. A.|title=Key to Scientific Names in Ornithology|url=https://www.hbw.com/dictionary/key-to-scientific-names-in-ornithology?name=pittoides|website=Handbook of the Birds of the World Alive|publisher=[[Lynx Edicions]]|access-date=31 December 2018|location=Barcelona|date=2018 |editor1-last=del Hoyo |editor1-first=J. |editor2-last=Elliott |editor2-first=A. |editor3-last=Sargatal |editor3-first=J. |editor4-last=Christie |editor4-first=D. A. |editor5-last=de Juana |editor5-first=E. }}</ref> ==Aspekto== La Blukapa grundokoracio estas malgranda kaj svelta membro de la familio, 25 ĝis 29 cm longa kaj pezanta 74–114 g. Ĝi havas kobaltbluan kapon kun nigra masko kaj blankajn superokulon kaj gorĝon, kiu havas bluan bordon. La supraj partoj estas bronzverdaj kaj la ventro estas blanka kun sablokoloraj flankoj, kaj la brusto kaj dorso havas ruĝbrunan bendon.<ref name="hbw">{{cite web | last1=Langrand | first1=O |last2=Kirwan | first2=G. M. |editor1-last=del Hoyo |editor1-first=Josep |editor2-last=Elliott |editor2-first=Andrew |editor3-last=Sargatal |editor3-first=Jordi |editor4-last=Christie |editor4-first=David A |editor5-last=de Juana |editor5-first=Eduardo |year=2018 |title= Pitta-like Ground-roller (''Atelornis pittoides'') |work=Handbook of the Birds of the World Alive |url=https://www.hbw.com/species/pitta-ground-roller-atelornis-pittoides |publisher=Lynx Edicions |location=Barcelona |access-date=30a de Decembro 2018 |url-access=subscription}}</ref> ==Distribuo kaj habitato== La Blukapa grundokoracio estas endemia de la orienta duono de Madagaskaro, de la ekstrema nordo ĝis la suda rando, kaj havas la plej vastan distribuon el ĉiuj membroj de la familio. Ĝi ankaŭ havas pli vastan gamon da vivejoj, kiujn ĝi pretas okupi, estante trovata en ĉiuj naturaj pluvarbaraj tipoj sur la insulo de marnivelo ĝis 2 000 m, kvankam ĝi estas plej ofta inter 800–1 600 m. Ĝi ankaŭ povas aperi en pli malgrandaj nombroj en degradita sekundara arbaro. Ĝi ĝenerale ne estas [[birdomigrado|migranta]], sed ŝanĝoj en nombroj ligitaj al la vetero estis rimarkitaj, do iuj nepriskribitaj movoj eble okazas.<ref name="hbw" /> ==Kutimaro== La Blukapa grundokoracio estas surterema kaj manĝas surgtunde, kaptante gamon da predoj, precipe insektojn kiel formikojn, skarabojn, blatojn kaj papiliojn. Ĝi ankaŭ prenas vermojn kaj malgrandajn reptiliojn kiel [[kameleono]]jn kaj ranojn. Ĝi ĉasas starante senmove kaj observante, sekvata de mallongaj kuroj por preni novan pozicion. Post kiam la predo estas trovita, ĝi ekflugas aŭ kuras al ĝi por kapti ĝin.<ref name="hbw" /> La Blukapa grundokoracio estas laŭsezona reproduktulo, kun plejparto de agado okazanta inter oktobro kaj februaro. Ĝi nestas en kavaĵo fosita en terbordon, kutime 50 ĝis 100 cm profunda, kiu finiĝas en kamero 20 cm en diametro. La ino kovas la du ĝis kvar brilblankajn ovojn sola, kvankam la masklo povas nutri ŝin dum la kovoperiodo. Ambaŭ gepatroj nutras la idojn.<ref name="hbw" /> == Referencoj == {{Referencoj}} * ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8 * {{cite book| editor-last =Jenkins | editor-first =M. D. | title =Madagascar: An Environmental Profile | publisher =IUCN/UNEP/WWF | year =1987 | location =Gland, Switzerland | url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/31458141#page/6/mode/1up |isbn=978-2-88032-607-4}} * {{cite book | last =Jobling| first =James A.| title =The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url =https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling| publisher = Christopher Helm | year =2010 | location =London | isbn =978-1-4081-2501-4}} * {{cite encyclopedia | last = Langrand | first = Olivier | editor-last = del Hoyo | editor-first = Josep | editor2-last = Elliott | editor2-first = Andrew | editor3-last = Sargatal | editor3-first = Jordi | title = Family Brachypteraciidae (Ground-rollers) | encyclopedia = [[Handbook of the Birds of the World]] | volume = 6. Mousebirds to Hornbills | publisher = Lynx Editions | location = Barcelona | year = 2001 | isbn = 84-87334-30-X | url-access = registration | url = https://archive.org/details/handbookofbirdso0001unse }} == Eksteraj ligiloj == {{Commons category|Atelornis pittoides}} {{Wikispecies|Atelornis pittoides}} {{Portalo Biologio}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Koracioformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Madagaskaro]] j4p8pttcyh2y50wjdx203ydkkvi5due 0 948172 9416921 9414572 2026-06-29T12:29:07Z Kani 670 /* Matura stilo */ 9416921 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 17-a aŭ 18-a jarcento,<br> oleo sur tolo}} '''Alessandro MAGNASCO''' (naskiĝis la 4-an de februaro 1667 en [[Ĝenovo]] – mortis la 12-an de marto 1749 samloke), ankaŭ konata kiel '''il Lissandrino''', estis [[Italoj|itala]] [[Baroko|malfrubaroka]] pentristo aktiva plejparte en [[Milano]] kaj Ĝenovo. Li estas plej konata pro stiligitaj, mirindaj, ofte fantazoriaj ĝenraj aŭ [[Pejzaĝismo|pejzaĝaj]] scenoj. La distinga stilo de Magnasco karakteriziĝas per fragmentaj formoj redonitaj per rapidaj peniktiroj kaj satantaj lumfulmoj. <ref>[https://www.christies.com/LotFinder/lot_details.aspx?intObjectID=5649628 Alessandro Magnasco, called il Lissandrino (Genoa 1667-1749), ''Saint Joseph's dream''] at Christie's</ref> == Matura stilo == [[Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Joseph_interpreting_dreams.jpg|maldekstre|eta|''Jozefo Interpretante sonĝojn'']] Post 1710, Magnasco elstaris en produktado de malgrandaj, hipokromataj kanvasoj kun strangaj kaj sombraj pejzaĝoj kaj ruinoj, aŭ plenplenaj internoj loĝataj de malgrandaj, ofte brilaj kaj kartunece longformaj roluloj. La homoj en liaj pentraĵoj ofte estis preskaŭ likvigitaj almozuloj vestitaj per ĉifonoj, reprezentitaj per flagrantaj, nervozaj peniktiroj. Ofte ili traktas nekutimajn temojn kiel sinagogaj diservoj, kvakeraj kunvenoj, rabistaj kunvenoj, katastrofoj kaj esplordemandadoj fare de la [[Inkvizicio]]. Liaj sentoj pri ĉi tiuj temoj estas ĝenerale neklaraj. <ref name="Wittkower 1993, p. 4782">Wittkower 1993, p. 478</ref> Jarcenton poste li estus priskribita kiel "romantika pentristo: kiu pentris kun sinceraj tuŝoj kaj inĝenia esprimivo, malgrandajn figurojn en gotikaj preĝejoj; aŭ en soleco, ermitojn kaj monaĥojn; aŭ friponojn kunvenantajn en placoj; soldatojn en kazernoj". <ref>[https://books.google.com/books?id=OQhTAAAAcAAJ Dizionario geografico-storico-statistico-commerciale degli stati del Re di Sardegna], Volume 7, by Goffredo Casalis, Turin (1840), page 726: "potrebbe chiamarsi pittore romantico: dipingeva a tocchi franchi, e con isprezzatura ingegnosa, figure piccole in chiese d'architettura gotica, o in solitudini, romiti, cappuccini; ovvero mariuoli sulle piazze, soldati ne’quartieri".</ref> La arthistoriisto kaj kritikisto [[Luigi Lanzi]] priskribis lin kiel la ''[[Michelangelo Cerquozzi|Cerquozzi]]'' de sia skolo; tiel signalante lin en la rondon de sekvantoj de la [[Bamboccianti]]. Li indikas, ke Magnasco havis "figurojn apenaŭ pli grandajn ol spano... pentritajn kun humuro kaj ĝojo", sed ne kvazaŭ ĉi tiu efiko estus la intenco de la pentristo. Lanzi diras, ke ĉi tiuj ekscentraj pecoj estis ŝatataj de la [[Grand Duke Giovanni Gastone Medici|Grandduko Giovanni Gastone Medici]] de Florenco. <ref>{{cite book|first=Luigi|last=Lanzi|year=1847|title=History of Painting in Italy; From the Period of the Revival of the Fine Arts to the End of the Eighteenth Century|volume=III|translator=[[Thomas Roscoe]]|publisher=Henry G. Bohn|location=London|url=https://books.google.com/books?id=k0sGAAAAQAAJ|author-link=Luigi Lanzi|page=287}}</ref> Magnasco ankaŭ trovis samtempan patronecon por sia verko inter eminentaj familioj kaj kolektantoj de Milano, ekzemple la familioj [[House of Arese|Arese]] kaj Casnedi. <ref>Spike 1986, p. 87.</ref> Ĉi tiu serio de patronoj substrekas la fakton, ke Magnasco estis pli estimata de eksteruloj ol de siaj samlandanoj; kiel Lanzi rimarkigis, "lia aŭdaca tuŝo, kvankam ligita al nobla koncepto kaj al ĝusta desegnado, ne allogis Ĝenovon, ĉar ĝi estas tre malproksima de la finpoluro kaj kuniĝo de nuancoj, kiujn (ĝenovaj) majstroj sekvis." <ref>Lanzi, p. 287.</ref> En la dudeka jarcento, [[Rudolf Wittkower]] mokis lin kiel "soleca, streĉa, stranga, mistika, ekstaza, groteska, kaj malkonektita kun la triumfa kurso de la venecia skolo" ekde 1710. <ref name="Wittkower 1993, p. 4782" /> == Originoj de lia stilo == [[Dosiero:Magnasco,_Alessandro_-_Hermit_in_the_Desert_-_Google_Art_Project.jpg|maldekstre|eta|''Ermito en la Dezerto'']] La influoj sur lian verkon estas obskuraj. Kelkaj suspektas la influon de la loza pentrista stilo de lia venecia samtempulo [[Sebastiano Ricci]] (1659–1734), la ĝenovano [[Domenico Piola]] (1627–1703) kaj [[Gregorio de Ferrari]], kvankam la plej elstara el la tri, Ricci, pentris en pli monumenta kaj mita stilo, kaj ĉi tiuj artistoj eble fakte estis influitaj de Magnasco. Magnasco estis verŝajne influita de la milana ''[[il Morazzone]]'' (1573–1626) rilate al la emocia kvalito de sia verko. Kelkaj el liaj kanvasoj (vidu ilustraĵon (k.)) memorigas pri la romantikaj marvipataj pejzaĝoj de [[Salvator Rosa]], kaj lia simpatio por pentraĵoj de rabistoj. La eta skalo de la figuroj de Magnasco rilate al la pejzaĝo estas komparebla al la pli aeraj bildigoj de [[Claude Lorrain]]. Kvankam lia uzado de figuroj de ĉifonaj almozuloj estis komparita kun la ĝenra stilo de [[Giuseppe Maria Crespi]], la figuroj de Crespi estas pli grandaj, pli distingaj kaj individuaj, kaj eblas, ke Crespi mem influis Magnascon. Aliaj montras al la influoj de [[Baroko|malfrubarokaj]] italaj ĝenraj pentristoj, la romiaj [[Bamboccianti]], kaj en lia ekzotika scenografio, la bone disvastigitaj kuprogravuroj de la franco [[Jacques Callot|Callot]]. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:'The_Tame_Magpie',_oil_on_canvas_painting_by_Alessandro_Magnasco,_c._1707-8,_Metropolitan_Museum_of_Art.JPG|alternative=The Tame Magpie (1707–08) Metropolitan Museum of Art| ''La malsovaĝa pigo'' (1707–08) [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Interrogations_in_Jail_-_WGA13849.jpg|alternative=Interrogations in Jail (c. 1710) Kunsthistorisches Museum| ''Esplordemandadoj en malliberejo'' (ĉ. 1710) [[Muzeo de Arthistorio de Vieno|Kunsthistorisches Museum]] Dosiero:Alessandro_Magnasco_and_Clemente_Spera_-_Banditti_at_Rest.jpg|alternative=Banditti at Rest (with Clemente Spera) (c. 1710) Hermitage Museum| ''Banditti at Rest'' (kun Clemente Spera) (ĉ. 1710) [[Muzeo Ermitejo]] Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Garden_Party_in_Albaro_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Garden Party in Albaro Strada Nuova Museums Genoa| ''Ĝardenfesto en Albaro'' Strada Nuova Muzeoj Ĝenovo Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Gypsy_Wedding_Banquet_-_WGA13848.jpg|alternative=Gypsy Wedding Banquet (1730–35) Louvre| ''Cigana geedziĝa bankedo'' (1730–35) [[Luvro]] Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Dissipation_and_Ignorance_destroy_the_Arts_and_Sciences.jpg|alternative=Dissipation and Ignorance destroy the Arts and Sciences (1735–1740) private collection| ''Disipado kaj Nescio detruas la artojn kaj sciencojn'' (1735–1740) privata kolekto Dosiero:A._Magnasco-Musée_des_Bx-Arts_Strasbourg-Nonnes_(2).jpg|alternative=Nuns Musée des Beaux-Arts de Strasbourg| ''Monaĥinoj'' Musée des Beaux-Arts de Strasbourg Dosiero:Alessandro_Magnasco,_Rest_of_the_Comedians,_Odesa_Museum_of_Western_and_Eastern_Art.png|alternative=Rest of the Comedians (1730s), Odesa Museum of Western and Eastern Art| ''Ripozo de la komikistoj'' (1730-aj jaroj), Odesa Muzeo de Okcidenta kaj Orienta Arto Dosiero:Alessandro_Magnasco_dit_il_Lissandrino_-_Funérailles_juives,_1720_-_Musée_d'art_et_d'histoire_du_Judaïsme.jpg|alternative=Jewish Funeral, oil on canvas, 87 x 117 cm, Musée d'Art et d'Histoire du Judaïsme| ''Juda entombigo'', oleo sur kanvaso, 87 x 117&nbsp;cm, [[Muzeo de Juda Arto kaj Historio (Parizo)|Musée d'Art et d'Histoire du Judaïsme]] Dosiero:Christ_at_the_Sea_of_Galilee.jpg|alternative=Christ at the Sea of Galilee (c. 1740) National Gallery of Art Washington DC| ''Kristo ĉe la Maro de Galileo'' (ĉ. 1740) [[Nacia Galerio de Arto]] Vaŝingtono Dosiero:Exorcism-of-the-waves.jpg|alternative=The Exorcism of the Waves (c. 1735), Memorial Art Gallery Rochester NY| ''La ekzorcismo de la ondoj'' (ĉ. 1735), Memorial Art Gallery Rochester NY Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Christ_Served_by_the_Angels_-_WGA13847.jpg|alternative=Christ attended by the Angels. C. 1705. Prado Museum. Madrid. Magnasco and Peruzzini.| ''Kristo ĉeesta de la anĝeloj''. Ĉirkaŭ 1705. [[Prado-Muzeo|Muzeo Prado]]. Madrido. Magnasco kaj Peruzzini. Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_The_Painter’s_Workshop_or_Il_pittor_pitocco.jpg|alternative=The painter's workshop. c. 1720. Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. Madrid.| ''La metiejo de la pentristo''. ĉ. 1720. [[Reĝa Akademio de Belaj Artoj de Sankta Fernando|Real Academia de Bellas Artes de San Fernando]]. Madrido. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Magnasco, Alessandro}} [[Kategorio:Italaj barokaj pentristoj]] [[Kategorio:Pentristoj de rokoko]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 17-a jarcento]] 2b0qdbnfpco8sh79434a8ngyouhkv78 9416922 9416921 2026-06-29T12:29:27Z Kani 670 /* Originoj de lia stilo */ 9416922 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 17-a aŭ 18-a jarcento,<br> oleo sur tolo}} '''Alessandro MAGNASCO''' (naskiĝis la 4-an de februaro 1667 en [[Ĝenovo]] – mortis la 12-an de marto 1749 samloke), ankaŭ konata kiel '''il Lissandrino''', estis [[Italoj|itala]] [[Baroko|malfrubaroka]] pentristo aktiva plejparte en [[Milano]] kaj Ĝenovo. Li estas plej konata pro stiligitaj, mirindaj, ofte fantazoriaj ĝenraj aŭ [[Pejzaĝismo|pejzaĝaj]] scenoj. La distinga stilo de Magnasco karakteriziĝas per fragmentaj formoj redonitaj per rapidaj peniktiroj kaj satantaj lumfulmoj. <ref>[https://www.christies.com/LotFinder/lot_details.aspx?intObjectID=5649628 Alessandro Magnasco, called il Lissandrino (Genoa 1667-1749), ''Saint Joseph's dream''] at Christie's</ref> == Matura stilo == [[Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Joseph_interpreting_dreams.jpg|maldekstre|eta|''Jozefo Interpretante sonĝojn'']] Post 1710, Magnasco elstaris en produktado de malgrandaj, hipokromataj kanvasoj kun strangaj kaj sombraj pejzaĝoj kaj ruinoj, aŭ plenplenaj internoj loĝataj de malgrandaj, ofte brilaj kaj kartunece longformaj roluloj. La homoj en liaj pentraĵoj ofte estis preskaŭ likvigitaj almozuloj vestitaj per ĉifonoj, reprezentitaj per flagrantaj, nervozaj peniktiroj. Ofte ili traktas nekutimajn temojn kiel sinagogaj diservoj, kvakeraj kunvenoj, rabistaj kunvenoj, katastrofoj kaj esplordemandadoj fare de la [[Inkvizicio]]. Liaj sentoj pri ĉi tiuj temoj estas ĝenerale neklaraj. <ref name="Wittkower 1993, p. 4782">Wittkower 1993, p. 478</ref> Jarcenton poste li estus priskribita kiel "romantika pentristo: kiu pentris kun sinceraj tuŝoj kaj inĝenia esprimivo, malgrandajn figurojn en gotikaj preĝejoj; aŭ en soleco, ermitojn kaj monaĥojn; aŭ friponojn kunvenantajn en placoj; soldatojn en kazernoj". <ref>[https://books.google.com/books?id=OQhTAAAAcAAJ Dizionario geografico-storico-statistico-commerciale degli stati del Re di Sardegna], Volume 7, by Goffredo Casalis, Turin (1840), page 726: "potrebbe chiamarsi pittore romantico: dipingeva a tocchi franchi, e con isprezzatura ingegnosa, figure piccole in chiese d'architettura gotica, o in solitudini, romiti, cappuccini; ovvero mariuoli sulle piazze, soldati ne’quartieri".</ref> La arthistoriisto kaj kritikisto [[Luigi Lanzi]] priskribis lin kiel la ''[[Michelangelo Cerquozzi|Cerquozzi]]'' de sia skolo; tiel signalante lin en la rondon de sekvantoj de la [[Bamboccianti]]. Li indikas, ke Magnasco havis "figurojn apenaŭ pli grandajn ol spano... pentritajn kun humuro kaj ĝojo", sed ne kvazaŭ ĉi tiu efiko estus la intenco de la pentristo. Lanzi diras, ke ĉi tiuj ekscentraj pecoj estis ŝatataj de la [[Grand Duke Giovanni Gastone Medici|Grandduko Giovanni Gastone Medici]] de Florenco. <ref>{{cite book|first=Luigi|last=Lanzi|year=1847|title=History of Painting in Italy; From the Period of the Revival of the Fine Arts to the End of the Eighteenth Century|volume=III|translator=[[Thomas Roscoe]]|publisher=Henry G. Bohn|location=London|url=https://books.google.com/books?id=k0sGAAAAQAAJ|author-link=Luigi Lanzi|page=287}}</ref> Magnasco ankaŭ trovis samtempan patronecon por sia verko inter eminentaj familioj kaj kolektantoj de Milano, ekzemple la familioj [[House of Arese|Arese]] kaj Casnedi. <ref>Spike 1986, p. 87.</ref> Ĉi tiu serio de patronoj substrekas la fakton, ke Magnasco estis pli estimata de eksteruloj ol de siaj samlandanoj; kiel Lanzi rimarkigis, "lia aŭdaca tuŝo, kvankam ligita al nobla koncepto kaj al ĝusta desegnado, ne allogis Ĝenovon, ĉar ĝi estas tre malproksima de la finpoluro kaj kuniĝo de nuancoj, kiujn (ĝenovaj) majstroj sekvis." <ref>Lanzi, p. 287.</ref> En la dudeka jarcento, [[Rudolf Wittkower]] mokis lin kiel "soleca, streĉa, stranga, mistika, ekstaza, groteska, kaj malkonektita kun la triumfa kurso de la venecia skolo" ekde 1710. <ref name="Wittkower 1993, p. 4782" /> == Originoj de lia stilo == [[Dosiero:Magnasco,_Alessandro_-_Hermit_in_the_Desert_-_Google_Art_Project.jpg|maldekstre|eta|''Ermito en la dezerto'']] La influoj sur lian verkon estas obskuraj. Kelkaj suspektas la influon de la loza pentrista stilo de lia venecia samtempulo [[Sebastiano Ricci]] (1659–1734), la ĝenovano [[Domenico Piola]] (1627–1703) kaj [[Gregorio de Ferrari]], kvankam la plej elstara el la tri, Ricci, pentris en pli monumenta kaj mita stilo, kaj ĉi tiuj artistoj eble fakte estis influitaj de Magnasco. Magnasco estis verŝajne influita de la milana ''[[il Morazzone]]'' (1573–1626) rilate al la emocia kvalito de sia verko. Kelkaj el liaj kanvasoj (vidu ilustraĵon (k.)) memorigas pri la romantikaj marvipataj pejzaĝoj de [[Salvator Rosa]], kaj lia simpatio por pentraĵoj de rabistoj. La eta skalo de la figuroj de Magnasco rilate al la pejzaĝo estas komparebla al la pli aeraj bildigoj de [[Claude Lorrain]]. Kvankam lia uzado de figuroj de ĉifonaj almozuloj estis komparita kun la ĝenra stilo de [[Giuseppe Maria Crespi]], la figuroj de Crespi estas pli grandaj, pli distingaj kaj individuaj, kaj eblas, ke Crespi mem influis Magnascon. Aliaj montras al la influoj de [[Baroko|malfrubarokaj]] italaj ĝenraj pentristoj, la romiaj [[Bamboccianti]], kaj en lia ekzotika scenografio, la bone disvastigitaj kuprogravuroj de la franco [[Jacques Callot|Callot]]. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:'The_Tame_Magpie',_oil_on_canvas_painting_by_Alessandro_Magnasco,_c._1707-8,_Metropolitan_Museum_of_Art.JPG|alternative=The Tame Magpie (1707–08) Metropolitan Museum of Art| ''La malsovaĝa pigo'' (1707–08) [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Interrogations_in_Jail_-_WGA13849.jpg|alternative=Interrogations in Jail (c. 1710) Kunsthistorisches Museum| ''Esplordemandadoj en malliberejo'' (ĉ. 1710) [[Muzeo de Arthistorio de Vieno|Kunsthistorisches Museum]] Dosiero:Alessandro_Magnasco_and_Clemente_Spera_-_Banditti_at_Rest.jpg|alternative=Banditti at Rest (with Clemente Spera) (c. 1710) Hermitage Museum| ''Banditti at Rest'' (kun Clemente Spera) (ĉ. 1710) [[Muzeo Ermitejo]] Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Garden_Party_in_Albaro_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Garden Party in Albaro Strada Nuova Museums Genoa| ''Ĝardenfesto en Albaro'' Strada Nuova Muzeoj Ĝenovo Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Gypsy_Wedding_Banquet_-_WGA13848.jpg|alternative=Gypsy Wedding Banquet (1730–35) Louvre| ''Cigana geedziĝa bankedo'' (1730–35) [[Luvro]] Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Dissipation_and_Ignorance_destroy_the_Arts_and_Sciences.jpg|alternative=Dissipation and Ignorance destroy the Arts and Sciences (1735–1740) private collection| ''Disipado kaj Nescio detruas la artojn kaj sciencojn'' (1735–1740) privata kolekto Dosiero:A._Magnasco-Musée_des_Bx-Arts_Strasbourg-Nonnes_(2).jpg|alternative=Nuns Musée des Beaux-Arts de Strasbourg| ''Monaĥinoj'' Musée des Beaux-Arts de Strasbourg Dosiero:Alessandro_Magnasco,_Rest_of_the_Comedians,_Odesa_Museum_of_Western_and_Eastern_Art.png|alternative=Rest of the Comedians (1730s), Odesa Museum of Western and Eastern Art| ''Ripozo de la komikistoj'' (1730-aj jaroj), Odesa Muzeo de Okcidenta kaj Orienta Arto Dosiero:Alessandro_Magnasco_dit_il_Lissandrino_-_Funérailles_juives,_1720_-_Musée_d'art_et_d'histoire_du_Judaïsme.jpg|alternative=Jewish Funeral, oil on canvas, 87 x 117 cm, Musée d'Art et d'Histoire du Judaïsme| ''Juda entombigo'', oleo sur kanvaso, 87 x 117&nbsp;cm, [[Muzeo de Juda Arto kaj Historio (Parizo)|Musée d'Art et d'Histoire du Judaïsme]] Dosiero:Christ_at_the_Sea_of_Galilee.jpg|alternative=Christ at the Sea of Galilee (c. 1740) National Gallery of Art Washington DC| ''Kristo ĉe la Maro de Galileo'' (ĉ. 1740) [[Nacia Galerio de Arto]] Vaŝingtono Dosiero:Exorcism-of-the-waves.jpg|alternative=The Exorcism of the Waves (c. 1735), Memorial Art Gallery Rochester NY| ''La ekzorcismo de la ondoj'' (ĉ. 1735), Memorial Art Gallery Rochester NY Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_Christ_Served_by_the_Angels_-_WGA13847.jpg|alternative=Christ attended by the Angels. C. 1705. Prado Museum. Madrid. Magnasco and Peruzzini.| ''Kristo ĉeesta de la anĝeloj''. Ĉirkaŭ 1705. [[Prado-Muzeo|Muzeo Prado]]. Madrido. Magnasco kaj Peruzzini. Dosiero:Alessandro_Magnasco_-_The_Painter’s_Workshop_or_Il_pittor_pitocco.jpg|alternative=The painter's workshop. c. 1720. Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. Madrid.| ''La metiejo de la pentristo''. ĉ. 1720. [[Reĝa Akademio de Belaj Artoj de Sankta Fernando|Real Academia de Bellas Artes de San Fernando]]. Madrido. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Magnasco, Alessandro}} [[Kategorio:Italaj barokaj pentristoj]] [[Kategorio:Pentristoj de rokoko]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 17-a jarcento]] dpefd0q2y5mdk5t45uev1a03wh6uacz 0 948173 9416923 9414590 2026-06-29T12:30:13Z Kani 670 9416923 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} [[File:Złotoryja - pomnik Valentina Trozendorfa.jpg|thumb|monumento por Friedland en Złotoryja]] '''Valentin FRIEDLAND''' nomate Tro(t)zendorf (naskiĝinta la {{Daton|14|2|1490}} je Trójca apud [[Görlitz]], mortinta la {{Daton|26|4|1556}} en [[Legnica]]) estis [[germanio|germana]] pedagogo. Li taksatas pioniro de la [[marteno Lutero|luterana]] lernejaro en [[Silezio]]. Estante filo de kamparano li mallonge studis ĉe la [[universitato de Lepsiko]] kie li ekardis por la [[humanismo]]. Reveninte li iĝis instruisto en Görlitz; en 1517/18 li tamen intencis modernigi la lernejon en [[Świdnica]]. Inter 1519-1524 li estis [[animzorgado|animzorganto]] ĉe la katedralo de [[Vroclavo]]. Trozendorf renkontis kaj Luteron kaj [[filipo Melanktono|Melanktonon]] kio iĝis tre grave por li. De 1525 Trozendorf estis estro de la Urba lernejo de [[Złotoryja]] kie li kverelis kun [[Kaspar Schwenckfeld]] ne akceptanta la dumdiservan [[reala ĉeesto|realan ĉeeston]]. En 1527 Trozendorf fariĝis profesoro ĉe la nova altlernejo de Legnica; ĉar ĝi ne ricevis privilegiojn fare de imperiestro [[ferdinando la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Ferdinando]] prefereblis por Trozendorf irado al Wittenberg. En 1531 komenciĝis tamen lia dua lerneja ĉefmoderigo je Złotoryja. Danke al li ĉi tiu institucio allogadis eĉ fremdlandajn lernantojn havante grandan gamon da fakoj. Regularo lerneja redaktita de Trozendorf en 1546 iĝis modela por multaj aliaj edukejoj. Gravis ankaŭ disciplino, akurata plenumo de la koncernaj taskoj fare de ĉiuj agantoj kaj helpado de pli junaj lernantoj fare de pli maljunaj. Malplenumoj estis punataj. Trozendorf apud la lerneja agado ankaŭ predikis kaj verkis teoriajn eseojn. En 1553 Trozendorf kun reduktita nombro da lernejanoj fuĝis la peston kaj iris al [[Lwówek Śląski]]. En 1554 la institucio en Złotoryja brulkonsumiĝis. Disĉiplo de li, Laŭrentius Ludovicus<ref>[https://www.deutsch-biographie.de/gnd128473460.html#indexcontent ''Deutsche Biographie'']</ref> iĝis rektoro de la ''Aŭgusta Gimnazio'' je Görlitz. ==Fontoj== *Gustav Bauch: Valentin Trotzendorf und die Goldberger Schule, Berlin 1921 (Monumenta Germaniae Pädagogica 57) *Franz Weigel: Valentin Trotzendorf und seine Zeitgenossen. Ĉe: Wissen und Wirken. Pädagogische Schriftenreihe des Cassianeums, Donauwörth 1948 *Johannes Grünewald: Zum 400jährigen Todestag Valentin Trotzendorfs, ĉe: JSKG 35/1956 *Friedrich Hahn: Die evangelische Unterweisung in den Schulen des 16. Jahrhunderts, Heidelberg 1957 *Karl Weidel: Valentin Trotzendorf, ĉe: Schlesische Lebensbilder Bd. IV, dua eldono 1985 *Arno Lubos: Valentin Trotzendorf. Ein Bild aus der schlesischen Kulturgeschichte, Ulm 1962, tria eldono 1993 *"V. Trotzendorf" - ĉe: RGG, kvara eldono, vol. 8 (2005), p. 638 ==Eksteraj ligiloj== {{Commonscat}} *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/121134245 ligiloj ĉe DDB] ==Notoj== <references/> {{DEFAULTSORT:Friedland, Valentin}} [[kategorio:Lernejestroj]] [[kategorio:Germanaj teologoj]] [[kategorio:Homoj de Silezio]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1490]] [[kategorio:Mortintoj en 1556]] [[kategorio:Germanaj pedagogoj]] cc7yctihywih6vcys4d1m53t1skun9s 0 948181 9416926 9414659 2026-06-29T12:43:28Z Sj1mor 12103 9416926 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Jean-Jacques HENNER''' (naskiĝis la 5-an de marto 1829 en [[Bernwiller]], [[Alzaco]] - mortis la 23-an de julio 1905 en [[Parizo]]) estis franca [[Pentrarto|pentristo]], konata pro sia uzo de [[sfumato]] kaj [[Klaroskuro|chiaroscuro]] en pentrado de nudoj, religiaj temoj kaj portretoj. Konsiderata la lasta romantikulo, li estis nomita "la moderna [[Antonio da Correggio|Correggio]] ". [[Dosiero:Jean-Jacques_Henner00.jpg|maldekstre|eta|{{Centre|Memportreto je 1877}}|300x300ra]]En sia strebado al forta kolorresonanco, atingita per delikate ekvilibra harmonio de tre malmultaj koloroj, Henner estas pioniro de la dekoracia direkto. Lia granda paŝtista pentraĵo, ''Eklogo'' (1879, en la kolekto de la urbo Parizo), estas tipa por la arta ĝenro. Henner studis en [[Strasburgo]] kaj ĉe la [[École des Beaux-Arts]] en [[Parizo]] kun Michael Drolling. En 1858 li gajnis la ''Prix de Rome'' kaj pasigis la jarojn 1859–1865 en [[Italio]], kie lin impresis la bunteco kaj [[Sentimentalismo|sentimentaleco]] de la pentraĵoj de [[Correggio]] kaj [[Giorgione]]. Li pentris sensualajn nudojn kaj idealigitajn portretojn de junaj virinoj, kaj ankaŭ tuŝis religiajn temojn. Li estis rafinita koloristo, kiu kun delikata sento por la harmonio de koloroj pentris nudajn figurojn en stiligita naturo, sed ankaŭ bibliajn motivojn (interalie ''La Bona Samariano'', 1874, ''Jesuo en la Tombo'', 1879, ''Jesuo sur la Kruco'', kolektoj de la Urbo Parizo), tipojn el Alzaco kaj tre eminentajn, aristokratajn portretojn (Portreto de Abbé Hayard, 1895, [[Luksemburgio]]).[[Dosiero:Henner--Laura_Leroux--1898.png|eta|dekstre|La portreto de Henner de Laura Leroux, 1898, [[Musée d'Orsay]], Parizo.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_Reclining_Nude.jpg|alternative=Reclining Nude,National Gallery of Art, Washington, D.C.| ''Kuŝanta nudo'', [[Nacia Galerio de Arto]], Vaŝingtono Dosiero:1869_Jean-Jacques_Henner_-_Woman_on_a_black_divan.jpg|alternative=Woman on a Black Divan,Musée des Beaux-Arts, Mulhouse| ''Virino sur nigra divano'',<br /> Musée des Beaux-Arts, [[Mulhouse]] Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_La_liseuse.jpg|alternative=La liseuse,Musée d'Orsay,Paris| ''La legistino'', [[Muzeo de Orsay]], Parizo Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_Nus_féminins.jpg|alternative=Nus fémininsMusée d'Orsay,Paris| ''Nus fémininins,'' Muzeo de Orsay, Parizo Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_Jesus_at_the_Tomb.jpg|alternative=Jésus au tombeauMusée d'Orsay,Paris| ''Jesuo en la tombo,'' <br /> Muzeo de Orsay, Parizo Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_Jules_Janssen_Orsay.jpg|alternative=Jules JanssenMusée d'Orsay,Paris| ''Jules Janssen,'' Muzeo de Orsay, Parizo Dosiero:Jean_Jacques_Henner_Portrait_D-Homme.jpg|alternative=Portrait d'hommeMusée d'Orsay,Paris| ''Vira portreto,'' Muzeo de Orsay, Parizo Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_Portrait_of_a_Young_Girl_with_a_Bow_in_Her_Hair.jpg|alternative=Portrait of a Young Girl with a Bow in Her Hair, private collection| ''Portreto de juna knabino kun banto en ŝia hararo'', privata kolekto Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_Alsatian_Girl.jpg|alternative=Alsatian Girl,National Gallery of Art, Washington, D.C.| ''Alzaca knabino'', Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono. Dosiero:Fabiola_-_Jean_Jacques_Henner.png|alternative=Saint Fabiola copy of lost original| ''Sankta Fabiola,'' kopio de perdita originalo Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_Study_Of_A_Woman_In_Red.jpg|alternative=Study of a Woman in Red, The Hermitage,St. Petersburg, Russia| ''Studo de virino en ruĝo'', [[Muzeo Ermitejo|La Ermitejo]], Sankt-Peterburgo, Rusio Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_A_Red_haired_Beauty.jpg|alternative=A Red-Haired Beauty,private collection| ''Ruĝhara belulino'', privata kolekto Dosiero:Brooklyn_Museum_-_Head_of_a_Girl_-_Jean_Jacques_Henner.jpg|alternative=Head of a Girl - Brooklyn Museum| ''Kapo de knabino'' - [[Broklina Muzeo]] Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_The_Chaste_Susannah.jpg|alternative=The Chaste SusannahMusée d'Orsay,Paris| ''La ĉasta Susannah'', Muzeo de Orsay, Parizo Dosiero:Jean_Jacques_Henner_le_reveil_de_l_enfant.jpg|alternative=Le réveil de l'enfantMusée des Beaux-Arts, Dijon| ''La revelacio de la infano'', Muzeo de Belartoj, Dijon Dosiero:Jean_Jacques_Henner_-_Solitude.jpg|alternative=Penitent Magdalene,private collection - Cantor Arts Center, Stanford, California| ''Pentivanta Magdalena'', privata kolekto - Cantor Arts Center, Stanfordo, Kalifornio Dosiero:Idylle-Jean-Jacques_Henner-Orsay.jpg|alternative=IdylleMusée d'Orsay,Paris| ''Idilio'', Muzeo de Orsay, Parizo Dosiero:Jean-Jacques_Henner_-_Bara_-_PPP182_-_Musée_des_Beaux-Arts_de_la_ville_de_Paris.jpg|alternative=BaraPetit Palais,Paris| ''Bara'', [[Malgranda Palaco (Parizo)|Petit Palais]], Parizo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * Nacia muzeo Jean-Jacques Henner == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Henner, Jean-Jacque}} [[Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Belartoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] 5g759v3m35z18mkn01oh633vytgngbp 0 948209 9417190 9414831 2026-06-29T21:53:49Z Kani 670 9417190 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto|priskribo=}} '''Harold ROBBINS''' (naskiĝis la 21-an de majo 1916 en [[Novjorko]] kiel Harold Rubin; mortis la 14-an de oktobro 1997 en [[Palm Springs]], [[Kalifornio]]) estis usona furorlibr-aŭtoro de popularaj romanoj kiel ''79 Park Avenue'' (1956), ''The Carpet Baggers'' (1961), kaj ''The Lonely Lady'' (1976). Pluraj el liaj romanoj estis adaptitaj al filmoj. Unu el la plej vendataj verkistoj de ĉiuj tempoj, li verkis pli ol 25 furorlibrojn, vendante pli ol 750 milionojn da ekzempleroj en 32 lingvoj.<ref>[http://www.kirjasto.sci.fi/robbins.htm Pri Harold Robbins]</ref> == Verkado == Lia unua libro, "Neniam Amu Fremdulon", estis publikigita en 1948 kaj baziĝis sur infanmemoroj. Pro scenoj de perforto kaj sekso, la verko estis malpermesita en kelkaj [[Usonaj ŝtatoj|usonaj ŝtato]]<nowiki/>j, kiel ekzemple [[Pensilvanio]], ekfunkciigante jurajn disputojn kaj provizante al la aŭtoro konsiderindan senpagan diskonigon. Tiutempe, Robbins jam laboris en la scenara fako de filmkompanio, kaj lia sekva libro, "La Rev-Komercistoj" (1949), rakontas la historion de la formiĝo kaj evoluo de usona kino. La temo de [[Holivudo]] kiel "revfabriko" kaj loko kie la esperoj kaj destinoj de homoj estas tragedie detruitaj estas la temo de multaj el liaj verkoj, inkluzive de "Kie Amo Foriris" (1962), "La Heredantoj" (1969), kaj "La Soleca Sinjorino" (1976). Ekde 1957, li estas profesia verkisto, tipe verkante 5 000 vortojn ĉiutage. Multaj el liaj romanoj estis adaptitaj por la ekrano. == Verkaro == * ''Neniam Amu Fremdulon'', 1948 (adaptita en samnoman filmon en 1958) * ''La Rev-Komercistoj'', 1949 (adaptita en televidan miniserion en 1980) * ''Ŝtono por Danny Fisher'', 1952 (adaptita en la filmon King Creole de 1958) * ''Neniam Forlasu Min'', 1953 * ''79 Park Avenue'', 1955 (adaptita en samnoman televidan miniserion ) * ''Stiletto'', 1960 (adaptita en samnoman filmon de 1969) * ''La Oferto-Sakegistoj'', 1961 (adaptita en samnoman filmon de 1964 kaj la filmon Nevada Smith de 1966) * ''Kien Amo Foriris'', 1962 (adaptita en samnoman filmon de 1964 ) * ''La Aventuristoj'', 1966 (adaptita en samnoman filmon de 1970) * ''La Heredantoj'', 1969 * ''La Betsy'', 1971 (adaptita en samnoman filmon de 1978) * ''La Pirato'', 1974 (adaptita en samnoman televidan filmon de 1978) * ''La Soleca Sinjorino'', 1976 (adaptita en samnoman filmon) * ''Sonĝoj Mortas Unue'', 1977 * ''Memoroj de Alia Tago'', 1979 * ''Adiaŭ, Janette'', 1981 * ''La Rakontanto'', 1982 * ''Sorĉisto'', 1982 * ''Deveno de Xanadu'', 1984 * ''La Piranjoj'', 1986 * ''La Rabatakantoj'', 1995 (daŭrigo al La Oportunistoj) * ''La Virĉevalo'', 1996 (daŭrigo al ''La Betsy'') * ''Tycoon'', 1997 === Postmorte publikigitaj romanoj atribuitaj al Robbins === Verkoj portantaj la nomon de Robbins daŭre aperis post lia morto. La plej fruaj tri postmortaj romanoj de Harold Robbins, " ''The Predators'' " (1998), ''"The Secret"'' (2000), kaj ''"Neniam Sufiĉe'' " (2001), supozeble estis kompletigitaj de fantomaj verkistoj, sed eble baziĝis parte aŭ eĉ esence sur finita verko aŭ notoj skribitaj de Robbins. Junius Podrug estis identigita kiel la nekreditita [[Fantoma verkisto|fantomverkisto]] ''de "Sin City'' " (2002) kaj ''"Heat of Passion'' " (2003). De 2004 ĝis 2011, aperis serio de romanoj atribuitaj al Harold Robbins kaj Junius Podrug, kvankam ili estas strikte la verko de Podrug, skribitaj en la stilo de Robbins. * ''La Predantoj'', 1998 * ''La Sekreto'', 2000 (daŭrigo al ''La Predantoj'' ) * ''Neniam Sufiĉe'', 2001 * ''Pekurbo'', 2002 * ''Varmego de Pasio'', 2003 * ''La Perfidantoj'' (kun Junius Podrug), 2004 * ''Reĝa Sango'' (kun Junius Podrug), 2005 * ''La Diablo Pagota'' (kun Junius Podrug), 2006 * ''La Rabistoj'' (kun Junius Podrug), 2007, Madison Dupree N-ro 1 * ''La Trompantoj'' (kun Junius Podrug), 2008, Madison Dupree N-ro 2 * ''La Mortintotuko'' (kun Junius Podrug), 2009, Madison Dupree N-ro 3 * ''La Malbeno'' (kun Junius Podrug), 2011, Madison Dupree N-ro 4 == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IMDb nomo|730356}} {{Ĝermo|Verkisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Robbins, Harold}} [[Kategorio:Usonaj verkistoj]] [[Kategorio:Usonaj romanistoj]] l6gj5jfpqtr38jsuv4ye4l66dg117w6 0 948219 9417192 9414854 2026-06-29T21:57:31Z Kani 670 /* Refere4ncoj */ 9417192 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Burt Leavelle MONROE Jr.''' (25-a de aŭgusto 1930 - 14-a de majo 1994, en [[Louisville (Kentukio)]]) estis usona [[ornitologo]], profesoro ĉe la [[Universitato de Louisville]], membro de la [[Usona Unio de Ornitologoj]] (AOU) ekde 1953. Inter liaj ĉefaj kontribuoj al la [[taksonomio]] de birdoj estis la laboro kun [[Charles Sibley]], kiu rezultigis la tiel nomatan klasifikon de Sibley-Monroe. == Biografio == Monroe naskiĝis en Louisville al Ethelmae Tuell kaj Burt Leavelle Monroe Sr. (1901–1968).<ref>{{cite journal|last=Mengel|first=Robert M.|year=1971|title=In Memoriam: Burt Leavelle Monroe, Sr.|url=https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/auk/v088n01/p0088-p0096.pdf|journal=Auk|volume=88|issue=1|pages=88–96|doi=10.2307/4083963|jstor=4083963}}</ref> Kiel lia patro, ankaŭ li interesiĝis pri [[birdoj]] same kiel pli vastan intereson pri [[naturhistorio]] kaj publikigis sian unuan noton pri mallongorelaj strigoj en 1945. Li akiris bakalaŭran diplomon pri biologio ĉe la Universitato de Louisville kaj poste aliĝis al la Usona Mararmeo de 1953 ĝis 1959, fariĝais [[leŭtenanto]] kaj laboris kiel fluginstruisto ĉe [[Pensacola]]. Li poste aliĝis al la Luiziana Ŝtata Universitato kaj laboris pri ekspedicioj por kolekti birdojn en [[Honduro]]. Tio ankaŭ kondukis al lia [[doktoriga disertacio]] pri la birdoj de Honduro (1965) sub George Lowery. Li edziĝis kun kunstudentino Rose Sawyer. En 1965 li fariĝis docento pri biologio ĉe la Universitato de Louisville kaj estris la fakon ekde 1970. Post vidi sian patron morti pro [[koratako]] dum revizio de la AOU, li alprenis en 1968 la rolon de kasisto. Li fariĝis parto de la Kontrollista Komitato en 1977. En 1983 li laboris kun [[Charles Sibley]] pri DNA-DNA hibridigo por ellabori la klasifikon de birdoj, rezultante en la grava publikaĵo ''Distribution and Taxonomy of Birds of the World'' (1990).<ref>{{Cite journal|last1=Sibley|first1=Charles G.|last2=Ahlquist|first2=Jon E.|last3=Monroe|first3=Burt L.|date=1988-07-01|title=A Classification of the Living Birds of the World Based on Dna-Dna Hybridization Studies|url=https://academic.oup.com/auk/article/105/3/409/5193128|journal=The Auk|language=en|volume=105|issue=3|pages=409–423|doi=10.1093/auk/105.3.409|issn=0004-8038|url-access=subscription}}</ref> Li publikigis ''A World Checklist of Bird'' en 1993. Lia lasta libro ''The Birds of Kentucky'' estis publikigita postmorte en 1994. Li mortis pro kancero.<ref>{{cite journal|author=Able, Kenneth P.|year=1996|title=In Memoriam: Burt L. Monroe, Jr., 1930-1994|url=https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/auk/v113n04/p0924-p0927.pdf|journal=Auk|volume=113|issue=4|pages=924–927|doi=10.2307/4088869|jstor=4088869}}</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Monroe, Burt}} [[Kategorio:Usonaj ornitologoj]] iu60qpgr6717kwi1u3h1vtssbfvjtnr 1 948235 9417065 9415806 2026-06-29T15:36:44Z Tonyo 735 /* */ Respondo 9417065 wikitext text/x-wiki {{re|Kani|Tonyo}} Karaj, vi ambaŭ jam kontribuetis al tiu tre ĝerma teksteto, en kio ankoraŭ esencaj informoj mankas. Baze estus bone scii la naskiĝdaton kaj -lokon, la aŭ almenaŭ kelkajn urbojn dum la vivovojo kaj la mortolokon. Tial mi volus peti vin ambaŭ kiuj ambaŭ denaske parolas la kastilian, ĉu vi ne eble povus trovi iun plian nekrologon kun pli da informoj ol tiu kiu jam estas menciita tekste. Ankaŭ eblus regardi en iu kolofono de malnova numero de "Boletín", ĉu tie ne hazarde estis adreso kun urboindiko. Kaj flanke mi volus aŭdi vian opinion, kion vi pensas pri la ruĝa ligilo [[hispana pentroarto]] - mi komprenas ke temas pri vasta temo, sed ĉu ne hazarde iu el vi povus motiviĝi komenci tekston pri tiu temo??? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:41, 27 jun. 2026 (UTC) :PS: Tute banala demando ankoraŭ: kio estas la senco de la vorto "Maximo" post la ĉapitrotitolo "Recenzo"? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:44, 27 jun. 2026 (UTC) ::Maximo, fakte Máximo estas aŭtoro. Ĝi estas relative ofta persona nomo; mi supozas, ke ne temas pri iama populara humoristo tiel nomita, sed eble jes, ĉar temas pri grafikisto (artikolo en hispanlingva vikipedio kiel Máximo San Juan. Jen mia nura ebla kontribuo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:36, 27 jun. 2026 (UTC) :::Kaj jam ekzistas [[Hispana pentroarto]]. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:53, 28 jun. 2026 (UTC) :Mi iom korektetis (inklude de la ligilo al la hispana pentroarto. Bedaŭrinde mi ne trovis la daton de naskiĝo, eĉ en la nekrologo al li farita en la revuo Boletín. La recenzo estas tro longa, konsiderante la banalecon de la broŝuro, sed, nu, ĝi restu tiel. [[Uzanto:Tonyo|Tonyo]] ([[Uzanto-Diskuto:Tonyo|diskuto]]) 15:36, 29 jun. 2026 (UTC) teubr86ttbwlylxkvuiogkw6s4kfkxl 0 948242 9417193 9416590 2026-06-29T22:08:09Z Kani 670 9417193 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}} [[Dosiero:Flago-de-la-Eŭropa-Unio.svg|dekstra|senkadra]] La '''''acquis communautaire'''''<ref>{{Cite web |date=2024-07-11 |title=EuroVoc: Acquis communautaire |url=https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://eurovoc.europa.eu/5411 |url-status=live |arkivo-url=https://archive.today/20240718121506/https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://eurovoc.europa.eu/5411 |arkivo-dato=2024-07-18 |alir-dato=2024-07-18 |retejo=Eurovoc.europa.eu}}}</ref> ({{fr}}: {{IFA|aˌki kɔmynoˈtɛːʁ}}),<ref name="Collins">{{cite web |title=acquis communautaire |website=Collinsdictionary.com |author=Collins English Dictionary |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/acquis-communautaire |access-date=5 August 2012}}}</ref> aŭ {{eo}} '''Komuna akiraĵo'''<ref>[https://remush.be/europa.eu/abc/eurojargon/index_eo.htm#Komuna_akira%C4%B5o| Eŭroĵargono ĉe EU-instancoj], sekurkopio: [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/EU-eurojxargono.pdf]</ref>, foje nomata la '''EU acquis''', kaj ofte mallongigita al '''acquis''',<ref name="Collins"/> estas la akumulita leĝaro, juraj agoj kaj juraj decidoj, kiuj konsistigas la korpon de [[Eŭropunia juro]]. La termino estas franca, "acquis" signifanta "tio, kio estis akirita", kaj "communautaire" signifanta "de la komunumo".<ref>{{cite book|last1=Rudolf|first1=Uwe Jens|last2=Berg|first2=Warren G.|dato=2010|titolo=Historia Vortaro de Malto|url=https://books.google.com/books?id=nwuUOVkaMB0C&pg=PA22|paĝo=22|eldonisto=Scarecrow Press|isbn=9780810873902}}}</ref> La ''acquis'' devas ankaŭ esti plene akceptita de novaj membroŝtatoj aliĝantaj al EU, kaj ĝia rekono kaj apliko estas kondiĉo por aliĝo. ==Enhavo== Ĝia enhavo ampleksas la tutan juran tekston de la Eŭropa Unio, inkluzive de la versio de la validaj bazaj traktatoj (primara leĝaro), kaj ankaŭ la tiel nomatan duarangan leĝaron, [[Reglamento (Eŭropa Unio)|reglamentojn]], [[Direktivo (Eŭropa Unio)|direktivojn]], decidojn, inkluzive de la decidoj kaj praktiko de la [[Eŭropa Kortumo]], la juran tekston adoptitan en la kadro de la [[Komuna ekstera kaj sekureca politiko de la Eŭropa Unio|Komuna Ekstera kaj Sekureca Politiko]], kaj la traktatojn kaj interkonsentojn finitajn de EU kun aliaj ŝtatoj aŭ aliaj internaciaj juraj unuoj. Laŭ iuj interpretoj, ĝi ampleksas ne nur la devigan juran tekston, sed ankaŭ ĉiujn principojn, deklarojn, konvenciojn kaj decidojn adoptitajn en la Eŭropa Unio, sendepende de ĉu ili estas jure devigaj aŭ ne. ==Vidu ankaŭ== * [[Eŭropunia juro]] * [[Eŭropa Unio]] ==Referencoj== {{Referencoj}} [[Kategorio: Eŭropunia juro]] [[Kategorio:Franclingvaj esprimoj]] hch3ss1b09mz2h9u7i1olhnn9u8cygx 9417194 9417193 2026-06-29T22:09:31Z Kani 670 /* Referencoj */ 9417194 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}} [[Dosiero:Flago-de-la-Eŭropa-Unio.svg|dekstra|senkadra]] La '''''acquis communautaire'''''<ref>{{Cite web |date=2024-07-11 |title=EuroVoc: Acquis communautaire |url=https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://eurovoc.europa.eu/5411 |url-status=live |arkivo-url=https://archive.today/20240718121506/https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://eurovoc.europa.eu/5411 |arkivo-dato=2024-07-18 |alir-dato=2024-07-18 |retejo=Eurovoc.europa.eu}}}</ref> ({{fr}}: {{IFA|aˌki kɔmynoˈtɛːʁ}}),<ref name="Collins">{{cite web |title=acquis communautaire |website=Collinsdictionary.com |author=Collins English Dictionary |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/acquis-communautaire |access-date=5 August 2012}}}</ref> aŭ {{eo}} '''Komuna akiraĵo'''<ref>[https://remush.be/europa.eu/abc/eurojargon/index_eo.htm#Komuna_akira%C4%B5o| Eŭroĵargono ĉe EU-instancoj], sekurkopio: [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/EU-eurojxargono.pdf]</ref>, foje nomata la '''EU acquis''', kaj ofte mallongigita al '''acquis''',<ref name="Collins"/> estas la akumulita leĝaro, juraj agoj kaj juraj decidoj, kiuj konsistigas la korpon de [[Eŭropunia juro]]. La termino estas franca, "acquis" signifanta "tio, kio estis akirita", kaj "communautaire" signifanta "de la komunumo".<ref>{{cite book|last1=Rudolf|first1=Uwe Jens|last2=Berg|first2=Warren G.|dato=2010|titolo=Historia Vortaro de Malto|url=https://books.google.com/books?id=nwuUOVkaMB0C&pg=PA22|paĝo=22|eldonisto=Scarecrow Press|isbn=9780810873902}}}</ref> La ''acquis'' devas ankaŭ esti plene akceptita de novaj membroŝtatoj aliĝantaj al EU, kaj ĝia rekono kaj apliko estas kondiĉo por aliĝo. ==Enhavo== Ĝia enhavo ampleksas la tutan juran tekston de la Eŭropa Unio, inkluzive de la versio de la validaj bazaj traktatoj (primara leĝaro), kaj ankaŭ la tiel nomatan duarangan leĝaron, [[Reglamento (Eŭropa Unio)|reglamentojn]], [[Direktivo (Eŭropa Unio)|direktivojn]], decidojn, inkluzive de la decidoj kaj praktiko de la [[Eŭropa Kortumo]], la juran tekston adoptitan en la kadro de la [[Komuna ekstera kaj sekureca politiko de la Eŭropa Unio|Komuna Ekstera kaj Sekureca Politiko]], kaj la traktatojn kaj interkonsentojn finitajn de EU kun aliaj ŝtatoj aŭ aliaj internaciaj juraj unuoj. Laŭ iuj interpretoj, ĝi ampleksas ne nur la devigan juran tekston, sed ankaŭ ĉiujn principojn, deklarojn, konvenciojn kaj decidojn adoptitajn en la Eŭropa Unio, sendepende de ĉu ili estas jure devigaj aŭ ne. ==Vidu ankaŭ== * [[Eŭropunia juro]] * [[Eŭropa Unio]] ==Referencoj== {{Referencoj}} [[Kategorio: Eŭropunia juro]] 9dhbnb8h9i9qzt1u6a2b9nxy6r5rx0t 9417298 9417194 2026-06-30T05:19:18Z Sj1mor 12103 9417298 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}} {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Flago-de-la-Eŭropa-Unio.svg|dekstra|senkadra]] La '''''acquis communautaire'''''<ref>{{Cite web |date=2024-07-11 |title=EuroVoc: Acquis communautaire |url=https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://eurovoc.europa.eu/5411 |url-status=live |arkivo-url=https://archive.today/20240718121506/https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://eurovoc.europa.eu/5411 |arkivo-dato=2024-07-18 |alir-dato=2024-07-18 |retejo=Eurovoc.europa.eu}}}</ref> ({{fr}}: {{IFA|aˌki kɔmynoˈtɛːʁ}}),<ref name="Collins">{{cite web |title=acquis communautaire |website=Collinsdictionary.com |author=Collins English Dictionary |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/acquis-communautaire |access-date=5 August 2012}}}</ref> aŭ {{eo}} '''Komuna akiraĵo'''<ref>[https://remush.be/europa.eu/abc/eurojargon/index_eo.htm#Komuna_akira%C4%B5o| Eŭroĵargono ĉe EU-instancoj], sekurkopio: [https://www.eventoj.hu/steb/vortaroj/EU-eurojxargono.pdf]</ref>, foje nomata la '''EU acquis''', kaj ofte mallongigita al '''acquis''',<ref name="Collins"/> estas la akumulita leĝaro, juraj agoj kaj juraj decidoj, kiuj konsistigas la korpon de [[Eŭropunia juro]]. La termino estas franca, "acquis" signifanta "tio, kio estis akirita", kaj "communautaire" signifanta "de la komunumo".<ref>{{cite book|last1=Rudolf|first1=Uwe Jens|last2=Berg|first2=Warren G.|dato=2010|titolo=Historia Vortaro de Malto|url=https://books.google.com/books?id=nwuUOVkaMB0C&pg=PA22|paĝo=22|eldonisto=Scarecrow Press|isbn=9780810873902}}}</ref> La ''acquis'' devas ankaŭ esti plene akceptita de novaj membroŝtatoj aliĝantaj al EU, kaj ĝia rekono kaj apliko estas kondiĉo por aliĝo. ==Enhavo== Ĝia enhavo ampleksas la tutan juran tekston de la Eŭropa Unio, inkluzive de la versio de la validaj bazaj traktatoj (primara leĝaro), kaj ankaŭ la tiel nomatan duarangan leĝaron, [[Reglamento (Eŭropa Unio)|reglamentojn]], [[Direktivo (Eŭropa Unio)|direktivojn]], decidojn, inkluzive de la decidoj kaj praktiko de la [[Eŭropa Kortumo]], la juran tekston adoptitan en la kadro de la [[Komuna ekstera kaj sekureca politiko de la Eŭropa Unio|Komuna Ekstera kaj Sekureca Politiko]], kaj la traktatojn kaj interkonsentojn finitajn de EU kun aliaj ŝtatoj aŭ aliaj internaciaj juraj unuoj. Laŭ iuj interpretoj, ĝi ampleksas ne nur la devigan juran tekston, sed ankaŭ ĉiujn principojn, deklarojn, konvenciojn kaj decidojn adoptitajn en la Eŭropa Unio, sendepende de ĉu ili estas jure devigaj aŭ ne. ==Vidu ankaŭ== * [[Eŭropunia juro]] * [[Eŭropa Unio]] ==Referencoj== {{Referencoj}} [[Kategorio: Eŭropunia juro]] cqw1m7ma2tr6vxylgc45gbj0w88ihl4 0 948252 9417195 9415774 2026-06-29T22:18:18Z Kani 670 9417195 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo | administra unuo | <!-- kategorio = regiono --> | nomo = <small>{{paĝonomo}} · Tangier-Tétouan-Al Hoceima · {{#invoke:Wikidata|claim|P1705}}</small> | lando = {{Maroko}} | mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} | ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} | regiono-ISO = MA | mapo1 lokumilo = iso | kodo = {{#invoke:Wikidata|claim|P300}} | kodo tipo = [[ISO 3166-2]] | areo_kodo = | establita = en {{daton|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} | establita tipo = Fondo | mapligilo = jes | zomo = 6 | loĝantaro denseco = auto | ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} | ĉefulo tipo = Regionestro | horzono = [[UTC+01:00]] }} [[dosiero:Faro del cabo Espartel, Marruecos, 2015-12-11, DD 02.JPG|eta|maldekstra|240ra|{{centre|[[lumturo]] de la kabo Espartel en [[Tanĝero]]}}]] [[dosiero:Tetuan vista desde un tejado.JPG|eta|maldekstra|240ra|{{centre|la historia urbocentro de [[Tetuano]]}}]] '''{{paĝonomo}}''', {{l-fr|Tangier-Tétouan-Al Hoceima}}, {{l-ar|'''{{#invoke:Wikidata|claim|P1705}}'''}} kaj en norma maroka [[tamaziĥta lingvo]] ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ ⵜⴰⵏⵊⴰ ⵜⵉⵟⵟⴰⵡⵉⵏ ⵍⵃⵓⵙⵉⵎⴰ - estas unu el la 12 regionoj de la reĝlando [[Maroko]]. La administra centro estas la urbo {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} - kaj la dua plej grava urbo, ne mirige se oni rigardas la regionan nomon, estas la urbo [[Tetuano]]. La regiono estis fondita en {{daton|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }}. Laŭ la stato de la jaro [[{{WikidataLoĝantaroDato}}]] en la regiono vivis sume {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Laŭ la censo de {{#invoke:Wikidata|claim|P1538|qualifier=P585}} temis entute pri {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P1538}}}} hejmoj. La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. Historie ĝi estis la kerno de la iama teritorio de la hispana protektorato nomita [[Hispana Maroko]] (1912-1956). == Lokaj lingvoj == En la regiono parolatas la {{vikidatuma listo|p-kodo=P2936|modo=kaj}}. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{ar}} kaj {{fr}}) <br/> {{Ĝermo|Maroko}} {{regionoj de Maroko}} {{DEFAŬLTORDIGO:T}} [[Kategorio:Regionoj de Maroko]] sugnnf2w3j9ah4nrdff1lqx5dlmko3x 0 948266 9417202 9415841 2026-06-29T22:36:45Z Kani 670 9417202 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=''Memportreto'', 1640}} <!--[[Dosiero:Jan_Miense_Molenaer_-_self_portrait_1640.jpg|eta|]]--> [[Dosiero:Jan_Miense_Molenaer_004.jpg|eta|''Familio farante muzikon'', 1635–6.|279x279ra]] '''Jan Miense MOLENAER''' (naskiĝis je ĉirkaŭ 1610 en [[Harlemo]] – entombigita la 19-an de septembro 1668 samloke) <ref>{{cite web|url=https://rkd.nl/en/explore/artists/56664|title=Home Jan Miense Molenaer|publisher=Rkd.nl|access-date=2014-06-25}}</ref> estis nederlanda ĝenropentristo [[Ora jarcento de Nederlando|de la Ora Epoko]], kies stilo estis antaŭulo al la verko de [[Jan Steen]] dum la [[Nederlanda pentrarta orepoko|nederlanda Ora Epoko-pentrado]].<ref>{{cite web|url=http://www.artnet.com/library/05/0588/T058899.asp|title=Grove Dictionary of Art|publisher=Artnet.com|date=2014-06-12|access-date=2014-06-25}}</ref> Li kunhavis studion kun sia edzino, [[Judith Leyster]], ankaŭ ĝenropentristo, same kiel portretisto kaj pentristino de [[Pentrita Aranĝitaĵo|pentritaj aranĝitaĵoj]]. Kaj Molenaer kaj Leyster eble estis lernantoj de [[Frans Hals]]. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Jan_Miense_Molenaer_001.jpg|Kamparanoj en taverno. Oleo sur panelo. Muzeo de Belartoj, Zugló, Hungario Dosiero:Jan_Miense_Molenaer_002.jpg|Damo Ludanta la Virgulinon. Inter 1630 kaj 1640. Oleo sur panelo. Rijksmuseum, Amsterdamo Dosiero:Jan_Miense_Molenaer_005.jpg|Muzika Paro. Oleo sur kanvaso. Belarta Muzeo, Zugló, Hungario Dosiero:Jan_Miense_Molenaer_-_Two_Boys_and_a_Girl_Making_Music_-_WGA16091.jpg|Knaboj kaj knabino ludantaj muzikon. 1629. Oleo sur kanvaso. Nacia Galerio, Londono Dosiero:Jan_Miense_Molenaer_006.jpg|La Neo de Sankta Petro. 1633. Oleo sur kanvaso. Muzeo de Belartoj, Zugló, Hungario Dosiero:Jan_Miense_Molenaer_003.jpg|La Taverno sur la Duonluno. Oleo sur kanvaso. Muzeo de Belartoj , Budapeŝto Dosiero:Marriage_of_Willem_van_Loon_and_Margaretha_Bas_1637_JM_Molenear.jpg|La Geedziĝo de Willem van Loon kaj Margaretha Bas. 1637. Oleo sur kanvaso. Muzeo van Loon , Amsterdamo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/molenaer/ wga.hu], Listo de pentristoj en la TTT-Galerio de Arto * [https://web.archive.org/web/20100413111948/http://www.kunstpedia.com/articles/728/1/Political-Iconography-in-a-Painting-by-Jan-Miense-Molenaer/Page1.html Politika Ikonografio en pentrado de Jan Miense Molenaer] * [http://www.pubhist.com/person/147/jan-miense-molenaer Verkoj kaj literaturo pri Jan Miense Molenaer] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Molenaer, Jan Miense}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] sl90cgxctlzy87u7op0o8bsbiwoc0tq 0 948268 9417205 9415863 2026-06-29T22:44:05Z Kani 670 9417205 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Melchior d'Hondecoeter<br> por ''Schouwburg'' de [[Arnold Houbraken]],<br> fare de la filo de Houbraken Jakobo.}} <!--[[Dosiero:Portrait_of_Melchior_d'Hondecoeter_001.jpg|eta|243x243ra|]]--> '''Melchior d'Hondecoeter''', nederlandlingva prononco [ˈmɛlxijɔr də ˈɦɔndəˌkutər] (naskiĝis je {{Ĉirkaŭ}} 1636 en [[Utreĥto (urbo)|Utreĥto]] - mortis la 3-an de aprilo 1695 en [[Amsterdamo]]), [[Nederlando|nederlanda]] bestopentristo. Post la komenco de sia kariero, li pentris preskaŭ ekskluzive birdajn temojn, kutime ekzotikajn aŭ ĉasaĵojn, en parkecaj pejzaĝoj. La pentraĵoj de Hondecoeter prezentis anserojn ([[Berniklo|bernikan anseron]], [[Egipta ansero|egiptan anseron]] kaj [[Ruĝbrusta ansero|ruĝbrustan anseron]]), [[Griza turdo|kampajn grizojn]], perdrikojn, kolombojn, anasojn, [[Norda kardinalo|nordan kardinalon]], pigojn kaj pavojn, sed ankaŭ afrikajn [[Griza kronogruo|grizajn kronitajn gruojn]], aziajn [[Ruĝkola gruo|ruĝgruojn]], indoneziajn [[Sulfura kakatuo|flavkrestajn kakatuojn]], indonezian [[Purpurnuka lorio|purpurnukan lorion]] kaj [[Grizkapa ambirdo|grizkapajn amulojn]] el [[Madagaskaro]]. Kiel pentristo, li famas pro tiuj multaj pentraĵoj kiuj montras [[birdoj]]n de tre facile identigeblaj birdospecioj, kaj eŭropaj kaj neeŭropaj, kio rilatas lin al [[ornitologio|ornitologiaj]] ilustristoj. Li estis parto de granda familio de bestopentristoj origine el [[Flandrio]], kies multaj membroj elmigris al Nederlando.<ref>Neues allgemeines Künstler-Lexicon; oder Nachrichten von dem Leben und den Werken der Maler, Bildhauer, Baumeister, Kupferstecher ktp. Bearb. de D-ro GK Nagler. — Munkeno: E. A. Fleischmann, 1835—1852</ref> Li estis la filo de Gisbert de Hondecoeter (1604–1653) kaj la nepo de Gillis Claesz de Hondecoeter. Li ofte subskribis siajn verkojn per la [[monogramo]] "GDH".&nbsp; Pro sia arta majstreco, Hondecoeter estis nomita ''la [[Rafaelo]] de birdoj''.<ref>Encyklopedia.interia.pl – [https://web.archive.org/web/20160304112432/http://encyklopedia.interia.pl/haslo?hid=70564 Melchior de Hondecoeter] . [alirita 2009-01-07]. [arkivita de [http://encyklopedia.interia.pl/haslo?hid=70564 ĉi tiu adreso] (2016-04-03)]. ( pola ).</ref> == Verkado == Hondecoeter pentris ĉasadajn pentritajn ŝajnaĵojn same kiel komponaĵojn de indiĝenaj kaj ekzotaj birdoj. Inter liaj temoj estas, ekzemple, kokinejoj kun batalantaj virkokoj aŭ anasoj sur la akvo. La formato de la bildoj multe varias, de pli malgrandaj pentraĵoj ĝis grandaj murkovraĵoj. Kvankam Hondecoeter subskribis preskaŭ ĉiujn siajn verkojn, nur tre malgranda nombro da liaj pentraĵoj estas datitaj. Tio faras la establon de kronologia ordo de lia kompleta verkaro problema kaj preskaŭ neebla. Krome, estis montrite, ke sur bestaj pentraĵoj de samtempuloj, kiel ekzemple Jacobus Victors (1640–1705), la originalaj subskriboj estis anstataŭigitaj per tiuj de la pli fama Hondecoeter. La bildigoj karakteriziĝas per alta grado da [[Realismo (arto)|realismo]] en detaloj. Oni konsideras certe, ke Hondecoeter pentris la birdojn el la vivo. Li povis vidi la ekzotikajn birdojn en la [[Menaĝerio|menaĝerioj]] de siaj [[Mecenato|mecenatoj]] kaj bonfarantoj.[[Dosiero:Melchior_d'Hondecoeter_-_Jachtbuit_bij_een_ekster_op_een_boomstronk_1660_-_1695.jpg|eta|401x401ra|''Ĉastrofeoj apud pigo sur arbostumpo'', Rijksmuseum, Amsterdamo]] [[Dosiero:Melchior_d'Hondecoeter_-_Still_Life_with_Cock.jpg|dekstra|eta|240x240ra|''Pentrita aranĝitaĵo kun koko'', [[Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno|Reĝa Muzeo de Belartoj de Antverpeno]]]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150px"> Dosiero:Melchior_de_Hondecoeter_(1636-1695)_-_A_Cock_and_Two_Hens,_with_Chicks,_in_a_Landscape_Setting_-_453766_-_National_Trust.jpg|Koko kaj du kokinoj, kun kokidoj, en pejzaĝa scenaro (1656–95), oleo sur kanvaso, 76.8 x cm., [[National Trust]] Dosiero:Birds,_Butterflies_and_a_Frog_among_Plants_and_Fungi_(1668),_oil_on_canvas,_68.3_x_56.8_cm.,_National_Gallery.jpg|Birdoj, papilioj kaj rano kun plantoj kaj fungoj (1668), oleo sur kanvaso, 68,3 x 56,8 cm, [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio]] Dosiero:Backyard_Birds_(1660s),_oil_on_canvas,_105_x_182_cm.,_Musée_Condé.jpg|Kortaj birdoj (1660-aj jaroj), oleo sur kanvaso, 105 x 182 cm, [[Muzeo Condé]] Dosiero:Animals_and_Plants_of_the_Forest_(1670-80),_oil_on_canvas,_81.2_x_64.7_cm.,_Yale_University_Art_Gallery.jpg|''Bestoj kaj plantoj de la arbaro'' (ĉ. 1670-80), oleo sur kanvaso, 81,2 x 64,7 cm, Artgalerio de Universitato Yale Dosiero:Melchior_d'_Hondecoeter_-_Chickens_and_Ducks_-_62_-_Mauritshuis.jpg|Kokinoj kaj anasoj (ĉ. 1660-90), oleo sur kanvaso, 115 x 136 cm, [[Mauritshuis]] Dosiero:Melchior_de_Hondecoeter_-_Das_Vogelkonzert.jpg|Koncerto de birdoj (1670), oleo sur kanvaso, 84 x 99 cm, privata kolekto Dosiero:Hondecoeter_Tiere_v_d_Arche_Noah@Herzog_Anton_Ulrich_Museum.JPG|Bestoj antaŭ la [[Arkeo de Noa]] (ĉ. 1680), oleo sur kanvaso, Muzeo Herzog Anton Ulrich Dosiero:Melchior_d'hondecoeter,_volpe_con_gallo_morto_in_un_pollaio,_1678_(cropped).jpg|Vulpo kun morta koko kaj kokoj (1678), oleo sur kanvaso, 148 x 170 cm, Heredaĵa Agentejo de Nederlando Arta Kolekto Dosiero:Melchior_d’_Hondecoeter,_Kunsthistorisches_Museum_Wien,_Gemäldegalerie_-_Geflügelhof_-_GG_390_-_Kunsthistorisches_Museum.jpg|''Geflügelhof'' [Kokinejo] (ĉ. 1675-99), oleo sur kanvaso, 162 × 220,5 cm., Kunsthistorisches Museum Dosiero:Melchior_d'_Hondecoeter_-_The_Crow_Exposed_-_BF.1978.18_-_Museum_of_Fine_Arts.jpg|La korvo malkovrita (ĉ. 1680), oleo sur kanvaso, 170,2 × 211,5 cm, Muzeo de Belartoj, Houston Dosiero:Floating_feather.jpg|Pelikano kaj birdoj proksime de lageto, "La Ŝvebanta Plumo" (ĉ. 1680), oleo sur kanvaso, 159 x 144 cm., Rijksmuseum Dosiero:Melchior_d'Hondecoeter_-_The_poultry_yard_Fd000394.jpg|La Kokejo (1690-aj jaroj), oleo sur kanvaso, 148,2 x 170,3 cm, [[Nacia Galerio de Viktorio]] Dosiero:Melchior_de_Hondecoeter_-_Kämpfende_Hähne_-_346_-_Staatliche_Kunsthalle_Karlsruhe.jpg|''Kokoj batalantaj'' (1686), oleo sur kanvaso, 104 x 136.5&nbsp;cm., Staatliche Kunsthalle Karlsruhe Dosiero:Eenden_Rijksmuseum_SK-A-172.jpeg|Anasoj (ĉ. 1675-80), oleo sur kanvaso, 93 x 116 cm., Rijksmuseum Dosiero:Bodegón_con_animales_(Hondecoeter).jpg|Pentrita aranĝitaĵo kun bestoj (ĉ. 1680-90), oleo sur kanvaso, 141 x 172 cm, Museo del Prado Dosiero:A_Captive_Diana_Monkey_on_a_Wall_against_a_Landscape_with_Four_Colorful_Birds_in_the_Sky_.jpg|Diana-simio kun kvar koloraj birdoj (ĉ. 1690), oleo sur kanvaso, 61,7 x 48,8 cm, [[Arta muzeo de Toledo|Arta Muzeo de Toledo]] Dosiero:Reims_(Marne)_-_Musée_des_Beaux-Arts_-_"Fillette_aux_paons"_(Melchior_de_Hondecoeter,_1636-1695)_(31838097948)_(cropped).jpg|Knabino kun pavoj (ĉ. 1680), oleo sur kanvaso, 128 x 181,7 cm, Muzeo de Belartoj, Reims [knabino verŝajne pentrita de Jan de Baen] Dosiero:M_de_Hondecoeter_Paon_P_Palais_2014.jpg|''Gepavoj, masklo kaj ino'' (1681), oleo sur kanvaso, 1,30 x 1,30&nbsp;cm., [[Malgranda Palaco (Parizo)|Petit Palais]], Musée des Beaux-Arts de la Ville de Paris Dosiero:Cockatoo_and_Monkey_by_a_Wicker_Basket_of_Fruit_(no_date),_oil_on_canvas._76.5_x_127.6_cm.,_private_collection.jpg|Kakatuo kaj simio apud plekta korbo da fruktoj (sen dato), oleo sur kanvaso. 76,5 x 127,6 cm., privata kolekto Dosiero:Peacocks_1683_Melchior_d'Hondecoeter.jpg|Pavoj (1683), oleo sur kanvaso, 190,2 x 134,6 cm, [[Metropola Muzeo de Arto]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20091224045023/http://www.rijksmuseum.nl/tentoonstellingen/hondecoeter?lang=en Rijksmuseum.nl] * [http://www.intolerance-berlin.de/en/installation.html Intolerance installation] * [http://www.pubhist.com/person/764/melchior-d-hondecoeter Works and literature on Melchior d'Hondecoeter] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|d'Hondecoeter, Melchior}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] sdmhtfsfyo6vl1krery1lxl43sljsv0 0 948270 9417203 9415870 2026-06-29T22:42:39Z Kani 670 9417203 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Atribuite al Arnold Houbraken,<br> de 1675 ĝis 1699, oleo sur tolo}} '''Arnold HOUBRAKEN''' (naskiĝis la 28-an de marto 1660 en [[Dordrecht]] - mortis la 14-an de oktobro 1719 en [[Amsterdamo]]) estis nederlanda [[Pentrarto|pentristo]] kaj verkisto el [[Dordrecht]], nun memorata ĉefe kiel biografiisto de [[Nederlanda pentrarta orepoko|nederlandaj pentristoj de la Ora Epoko]]. Kiel pentristo, li famas pro multaj pentraĵoj kiuj montras [[birdoj]]n de tre facile identigeblaj birdospecioj, kaj eŭropaj kaj neeŭropaj, kio rilatas lin al [[ornitologio|ornitologiaj]] ilustristoj. Arnold Houbraken estas signifa malpli pro siaj pentraĵoj ol pro sia gvidlibro de nederlandaj pentristoj kaj iliaj biografioj. Lia libro, ''De groote '''schouburgh''' der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'' (3 volumoj, Amsterdamo 1718–1719), estas grava historia fonto. La dua eldono sekvis postmorte en 1753. Tamen, li ne estis la unua; [[Karel van Mander]] (1548–1606) jam publikigis ''Schilder-Boeck'' en 1604. Li estas patro de la kuprogravuristo Jakob Houbraken, kiu gravuris la portretojn por la biografioj de sia patro. == La ''Schouburgh'' == [[Dosiero:Arnold_Houbraken3.JPG|maldekstre|eta|Arnold Houbraken (1660-1719), laŭ gravuraĵo de lia filo Jacob, kun epigramo subskribita de la poeto David van Hoogstraten.]] La unua moderna arthistoriisto kiu publikigis ĝisdatigon de sia verko estis [[Adriaan van der Willigen]], en 1866.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kF5GAAAAYAAJ&q=Adriaan+van+der+Willigen|title=Adrian van der Willigen in Google books|via=[[Google Books]]|date=2008-09-02|access-date=2012-06-13|last1=Eynden|first1=Roeland van|last2=Willigen|first2=Adriaan van der}}</ref> De tiam li restis valora rimedo por arthistoriistoj. La ''Schouburgh'' estas parto de la ''Baza Biblioteko'' de la ''dbnl'' (Datumbazo de Nederlanda Literaturo), kiu enhavas la 1000 plej gravajn verkojn en la nederlanda literaturo ekde la [[Mezepoko]] ĝis nuntempe.<ref>[http://www.dbnl.org/basisbibliotheek/index.php?c=18 Website of the ''Basic Library'' of the dbnl, the section on the Eighteenth century] (in Dutch)</ref> [[Dosiero:Houbraken,_Arnold_-_Commemoration_of_King_Mausolus_by_Queen_Artemisia.jpg|eta|Portretado de Houbraken pri la ''Memorceremonio de Reĝo Mausolus fare de Reĝino Artemisia'' .]] [[Dosiero:Houbraken,_Arnold_-_Pallas_Athene_Visiting_Apollo_on_the_Parnassus_-_1703.jpeg|eta|''Palasa Atena vizitanta Apolonon sur la Parnaso'' (1703)]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/index.htm Schouburg] en la ''Digitale Bibliotheek der Nederlandse Letteren'' (''DBNL'', "[[Cifereca Biblioteko por la Nederlanda Literaturo]]") * [https://books.google.com/books?id=Hsg9AAAAcAAJ Schouburg] sur [[Google Books|Google books]] (Eldono 1721) {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Houbraken, Arnold}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Nederlandaj verkistoj]] qhn2t7cx1f4q0wlede9azj8jtrpjkqp 9417204 9417203 2026-06-29T22:43:10Z Kani 670 9417204 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Atribuite al Arnold Houbraken,<br> de 1675 ĝis 1699, oleo sur tolo}} '''Arnold HOUBRAKEN''' (naskiĝis la 28-an de marto 1660 en [[Dordrecht]] - mortis la 14-an de oktobro 1719 en [[Amsterdamo]]) estis nederlanda [[Pentrarto|pentristo]] kaj verkisto el [[Dordrecht]], nun memorata ĉefe kiel biografiisto de [[Nederlanda pentrarta orepoko|nederlandaj pentristoj de la Ora Epoko]]. Arnold Houbraken estas signifa malpli pro siaj pentraĵoj ol pro sia gvidlibro de nederlandaj pentristoj kaj iliaj biografioj. Lia libro, ''De groote '''schouburgh''' der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'' (3 volumoj, Amsterdamo 1718–1719), estas grava historia fonto. La dua eldono sekvis postmorte en 1753. Tamen, li ne estis la unua; [[Karel van Mander]] (1548–1606) jam publikigis ''Schilder-Boeck'' en 1604. Li estas patro de la kuprogravuristo Jakob Houbraken, kiu gravuris la portretojn por la biografioj de sia patro. == La ''Schouburgh'' == [[Dosiero:Arnold_Houbraken3.JPG|maldekstre|eta|Arnold Houbraken (1660-1719), laŭ gravuraĵo de lia filo Jacob, kun epigramo subskribita de la poeto David van Hoogstraten.]] La unua moderna arthistoriisto kiu publikigis ĝisdatigon de sia verko estis [[Adriaan van der Willigen]], en 1866.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kF5GAAAAYAAJ&q=Adriaan+van+der+Willigen|title=Adrian van der Willigen in Google books|via=[[Google Books]]|date=2008-09-02|access-date=2012-06-13|last1=Eynden|first1=Roeland van|last2=Willigen|first2=Adriaan van der}}</ref> De tiam li restis valora rimedo por arthistoriistoj. La ''Schouburgh'' estas parto de la ''Baza Biblioteko'' de la ''dbnl'' (Datumbazo de Nederlanda Literaturo), kiu enhavas la 1000 plej gravajn verkojn en la nederlanda literaturo ekde la [[Mezepoko]] ĝis nuntempe.<ref>[http://www.dbnl.org/basisbibliotheek/index.php?c=18 Website of the ''Basic Library'' of the dbnl, the section on the Eighteenth century] (in Dutch)</ref> [[Dosiero:Houbraken,_Arnold_-_Commemoration_of_King_Mausolus_by_Queen_Artemisia.jpg|eta|Portretado de Houbraken pri la ''Memorceremonio de Reĝo Mausolus fare de Reĝino Artemisia'' .]] [[Dosiero:Houbraken,_Arnold_-_Pallas_Athene_Visiting_Apollo_on_the_Parnassus_-_1703.jpeg|eta|''Palasa Atena vizitanta Apolonon sur la Parnaso'' (1703)]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/index.htm Schouburg] en la ''Digitale Bibliotheek der Nederlandse Letteren'' (''DBNL'', "[[Cifereca Biblioteko por la Nederlanda Literaturo]]") * [https://books.google.com/books?id=Hsg9AAAAcAAJ Schouburg] sur [[Google Books|Google books]] (Eldono 1721) {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Houbraken, Arnold}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Nederlandaj verkistoj]] 13ri2o8t5mnga1tz9gzorvfx8l6fuvu 0 948271 9417206 9415877 2026-06-29T22:44:40Z Kani 670 9417206 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1910}} [[Dosiero:Portrait_de_l'artiste,_Maximilien_Luce.jpg|eta|257x257ra|''Memportreto'', ĉ. 1925–1930]] '''Maksimiliano LUCE''', franclingva prononco [maksimiljɛ̃ lys] (naskiĝis la 13-an de marto 1858 en [[Parizo]] – mortis la 6-an de februaro 1941 samloke) estis franca [[Nov-impresionismo|nov-impresionisma]] artisto konata pro siaj pentraĵoj, grafika arto, kaj sia anarkiisma aktivismo. Komencante kiel lignogravuristo, li poste koncentriĝis al [[pentrarto]], unue kiel impresionisto, poste kiel [[Punktismo|punktisto]], kaj fine revenante al impresionismo. [[Dosiero:The_Artist's_Room,_rue_Lavin,_Maximilien_Luce.jpg|dekstra|eta|255x255px|''La Ĉambro de la Artisto, strato Lavin'', 1878]] [[Dosiero:Morning,_Interior_-_Luce.jpeg|eta|''Mateno, Interno''. La pentraĵo reprezentas proksiman amikon kaj [[Nov-impresionismo|kunnovimpresionisman]] [[Gustave Perrot]] .]] [[Dosiero:Maximilien_Luce_-_The_port_of_Saint-Tropez_(Le_Port_de_Saint-Tropez)_1893.jpg|dekstra|eta|200x200ra|''La haveno de Saint-Tropez'', 1893]] [[Dosiero:Maximilien_Luce_-_Le_bon_samaritain.jpg|dekstra|eta|200x200ra|''La bona samariano'', 1896]] [[Dosiero:Fénéon_à_Mazas_par_Luce.jpg|dekstra|eta|254x254px|''Félix Fénéon ĉe Mazas'', 1894]] [[Dosiero:Madame_Luce_on_the_Balcony,_Maximilien_Luce.jpg|dekstra|eta|302x302px|''Sinjorino Luce sur la Balkono'', 1893]] [[Dosiero:Maximilien_Luce_Notre-Dame_de_Paris_1900.jpg|dekstra|eta|286x286px|''Dipatrino de Parizo'' (''Notre Dame de Paris''), 1900]] [[Dosiero:Maximilien_Luce-La_Gare_de_l'Est_sous_la_neige-1917.jpg|eta|''[[Gare de l'Est|La Gare de l'Est]] en neĝo'', 1917, Musée de l'Hôtel-Dieu]] == Kariero == Maximilien Luce komence trejniĝis kiel gravuristo , poste studis ĉe la studio de la Académie Suisse , libera artlernejo en Parizo , antaŭ ol daŭrigi siajn studojn pri pentrado sub Eugène Froment . Tie li renkontis la pentristojn Léo Gausson kaj Emile Cavallo-Peduzzi . Kune kun Lucien Pissarro , la filo de la pentristino [[Camille Pissarro]], ili fondis la artistan grupon Groupe de Lagny en Lagny . Ili esploris la kolorteoriojn de [[Georges Seurat]] kaj pluevoluigis lian teknikon de kolorapartigo. Krom Seurat, [[Camille Corot]] estis unu el la ĉefaj artaj rolmodeloj de Luce. Aldone al multaj pejzaĝoj, li pli kaj pli produktis portretojn ekde 1887. La plurestanta verkaro de la artisto konsistas el 4 200 pentraĵoj kaj ĉirkaŭ 3 000 desegnaĵoj. Luce, kiu laboris por multaj anarkiismaj publikaĵoj, estis klasifikita kiel "danĝera" fare de la sekurecaj servoj kaj arestita en julio 1894 post atenco kontraŭ prezidanto [[Sadi Carnot (prezidanto)|Carnot]]. Li pasigis 42 tagojn en la fifama malliberejo ''Mazas'' en Parizo : albumo de litografioj dokumentantaj ĉi tiun tempon estis kreita, publikigita kun tekstoj de [[Jules Vallès]]. En la unua jardeko de la 20-a jarcento, Luce kreis tutan serion da pentraĵoj prezentantaj gravajn parizajn konstruejojn. Temas ĉefe pri stratlarĝigoj, kiuj, laŭ la tradicio de la urba renovigo de [[Haussmann]], principe ŝanĝis la vizaĝon de Parizo. Dum ĉi tiu periodo, Luce fariĝis preskaŭ la pentristo de pariza urba transformo. Temis pri pli ol simple dokumenti la eventojn: por li, kiel [[anarkiisto]], la temo de malkonstruo kaj rekonstruo havis universalan, simbolan signifon. Dum la [[Unua Mondmilito]], Luce pentris scenojn de [[batalo]] kaj reflektis la hororojn de [[milito]] en sia verkado. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150px"> Dosiero:Maximilien_Luce-Man_Washing.jpg|alternative=Man Washing, 1887| ''Viro lavanta'', 1887 Dosiero:Port_of_London,_Night_by_Maximilien_Luce,_High_Museum_of_Art.jpg|alternative=Port of London, Night High Museum of Art| ''Haveno de Londono, Nokto'' High Muzeo de Arto Dosiero:Luce-Côte_de_la_citadelle-Musée_de_l'Annonciade.jpg|alternative=Côte de la citadelle, 1892| ''Citadelbordo'', 1892 Dosiero:Maximilien_Luce_Scène_de_Rue_à_Paris_1896.jpg|alternative=Street Scene in Paris, 1896| ''Stratsceno en Parizo'', 1896 Dosiero:Factory_in_the_Moonlight_by_Maximilien_Luce,_1898.jpg|alternative=Factory in the Moonlight, 1898| ''Fabriko en la lunlumo'', 1898 Dosiero:L'ACIERIE.PNG|alternative=L’Aciérie, 1899| La Ŝtallaboroj (''L'Aciérie''), 1899 Dosiero:Maximilien_Luce_-_'Montmartre,_de_la_rue_Cortot,_vue_vers_saint-denis',_oil_on_canvas_painting,_c._1900.jpg|alternative=Montmartre, de la rue Cortot, vue vers Saint-Denis, c. 1900| Montmartre, de strato Cortot, vido al Saint-Denis, ĉ. 1900 Dosiero:Maximilien_Luce_-_La_Seine_au_Pont_Saint-Michel.jpg| Sejno ĉe la Ponto Sankta Mikaelo, 1900 Dosiero:Maximilien_Luce_-_The_Quai_Saint-Michel_and_Notre-Dame_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=The Quai Saint-Michel and Notre-Dame, 1901| ''La Kajo Sankta Mikaelo kaj Notre-Dame'', 1901 Dosiero:Maximilien_Luce_-_Les_batteurs_de_pieux_entre_1902_et_1905.jpg|alternative=Les batteurs de pieux, 1902| ''La piaj batiloj'', 1902 Dosiero:Maximilien_Luce_-_A_Street_in_Paris_in_May_1871_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=A Street in Paris in May 1871, 1903–1906| ''Strato en Parizo en majo 1871'', 1903–1906 Dosiero:Maximilien_Luce_-_Paysage_près_de_Méréville.jpg|alternative=Paysage près de Méréville, c. 1905| ''Pejzaĝo apud Méréville'', ĉ. 1905 Dosiero:Maximilien_Luce-The_Port_of_Rotterdam,_Evening.jpg|alternative=The Port of Rotterdam, Evening, 1908| ''La Haveno de Roterdamo, Vespero'', 1908 Dosiero:Le_chantier.jpg|alternative=Le chantier, 1911| ''La ĉantisto'', 1911 Dosiero:Maximilien_Luce-The_Execution_of_Varlin.jpg|alternative=The Execution of Varlin, 1914–1917| ''La Ekzekuto de Varlin'', 1914–1917 Dosiero:Maximilien_Luce_Portrait_du_docteur_Marieux.jpg|alternative=Portrait of Doctor Marieux|''Portreto de Doktoro Marieux'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.findlaygalleries.com/artists/period/maximilien-luce/ Maximilien Luce] – Findlay Galleries * [http://www.artnet.com/artists/maximilien-luce/ Maximilien Luce ĉe ArtNet] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Luce, Maximilien}} [[Kategorio:Francaj anarkiistoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] pnj9t3a1h2ya4w6s0rp8kx0er7hq2t1 9417208 9417206 2026-06-29T22:47:42Z Kani 670 /* Galerio */ 9417208 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1910}} [[Dosiero:Portrait_de_l'artiste,_Maximilien_Luce.jpg|eta|257x257ra|''Memportreto'', ĉ. 1925–1930]] '''Maksimiliano LUCE''', franclingva prononco [maksimiljɛ̃ lys] (naskiĝis la 13-an de marto 1858 en [[Parizo]] – mortis la 6-an de februaro 1941 samloke) estis franca [[Nov-impresionismo|nov-impresionisma]] artisto konata pro siaj pentraĵoj, grafika arto, kaj sia anarkiisma aktivismo. Komencante kiel lignogravuristo, li poste koncentriĝis al [[pentrarto]], unue kiel impresionisto, poste kiel [[Punktismo|punktisto]], kaj fine revenante al impresionismo. [[Dosiero:The_Artist's_Room,_rue_Lavin,_Maximilien_Luce.jpg|dekstra|eta|255x255px|''La Ĉambro de la Artisto, strato Lavin'', 1878]] [[Dosiero:Morning,_Interior_-_Luce.jpeg|eta|''Mateno, Interno''. La pentraĵo reprezentas proksiman amikon kaj [[Nov-impresionismo|kunnovimpresionisman]] [[Gustave Perrot]] .]] [[Dosiero:Maximilien_Luce_-_The_port_of_Saint-Tropez_(Le_Port_de_Saint-Tropez)_1893.jpg|dekstra|eta|200x200ra|''La haveno de Saint-Tropez'', 1893]] [[Dosiero:Maximilien_Luce_-_Le_bon_samaritain.jpg|dekstra|eta|200x200ra|''La bona samariano'', 1896]] [[Dosiero:Fénéon_à_Mazas_par_Luce.jpg|dekstra|eta|254x254px|''Félix Fénéon ĉe Mazas'', 1894]] [[Dosiero:Madame_Luce_on_the_Balcony,_Maximilien_Luce.jpg|dekstra|eta|302x302px|''Sinjorino Luce sur la Balkono'', 1893]] [[Dosiero:Maximilien_Luce_Notre-Dame_de_Paris_1900.jpg|dekstra|eta|286x286px|''Dipatrino de Parizo'' (''Notre Dame de Paris''), 1900]] [[Dosiero:Maximilien_Luce-La_Gare_de_l'Est_sous_la_neige-1917.jpg|eta|''[[Gare de l'Est|La Gare de l'Est]] en neĝo'', 1917, Musée de l'Hôtel-Dieu]] == Kariero == Maximilien Luce komence trejniĝis kiel gravuristo , poste studis ĉe la studio de la Académie Suisse , libera artlernejo en Parizo , antaŭ ol daŭrigi siajn studojn pri pentrado sub Eugène Froment . Tie li renkontis la pentristojn Léo Gausson kaj Emile Cavallo-Peduzzi . Kune kun Lucien Pissarro , la filo de la pentristino [[Camille Pissarro]], ili fondis la artistan grupon Groupe de Lagny en Lagny . Ili esploris la kolorteoriojn de [[Georges Seurat]] kaj pluevoluigis lian teknikon de kolorapartigo. Krom Seurat, [[Camille Corot]] estis unu el la ĉefaj artaj rolmodeloj de Luce. Aldone al multaj pejzaĝoj, li pli kaj pli produktis portretojn ekde 1887. La plurestanta verkaro de la artisto konsistas el 4 200 pentraĵoj kaj ĉirkaŭ 3 000 desegnaĵoj. Luce, kiu laboris por multaj anarkiismaj publikaĵoj, estis klasifikita kiel "danĝera" fare de la sekurecaj servoj kaj arestita en julio 1894 post atenco kontraŭ prezidanto [[Sadi Carnot (prezidanto)|Carnot]]. Li pasigis 42 tagojn en la fifama malliberejo ''Mazas'' en Parizo : albumo de litografioj dokumentantaj ĉi tiun tempon estis kreita, publikigita kun tekstoj de [[Jules Vallès]]. En la unua jardeko de la 20-a jarcento, Luce kreis tutan serion da pentraĵoj prezentantaj gravajn parizajn konstruejojn. Temas ĉefe pri stratlarĝigoj, kiuj, laŭ la tradicio de la urba renovigo de [[Haussmann]], principe ŝanĝis la vizaĝon de Parizo. Dum ĉi tiu periodo, Luce fariĝis preskaŭ la pentristo de pariza urba transformo. Temis pri pli ol simple dokumenti la eventojn: por li, kiel [[anarkiisto]], la temo de malkonstruo kaj rekonstruo havis universalan, simbolan signifon. Dum la [[Unua Mondmilito]], Luce pentris scenojn de [[batalo]] kaj reflektis la hororojn de [[milito]] en sia verkado. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150px"> Dosiero:Maximilien_Luce-Man_Washing.jpg|alternative=Man Washing, 1887| ''Viro lavanta'', 1887 Dosiero:Port_of_London,_Night_by_Maximilien_Luce,_High_Museum_of_Art.jpg|alternative=Port of London, Night High Museum of Art| ''Haveno de Londono, Nokto'' High Muzeo de Arto Dosiero:Luce-Côte_de_la_citadelle-Musée_de_l'Annonciade.jpg|alternative=Côte de la citadelle, 1892| ''Citadelbordo'', 1892 Dosiero:Maximilien_Luce_Scène_de_Rue_à_Paris_1896.jpg|alternative=Street Scene in Paris, 1896| ''Stratsceno en Parizo'', 1896 Dosiero:Factory_in_the_Moonlight_by_Maximilien_Luce,_1898.jpg|alternative=Factory in the Moonlight, 1898| ''Fabriko en la lunlumo'', 1898 Dosiero:L'ACIERIE.PNG|alternative=L’Aciérie, 1899| La Ŝtallaboroj (''L'Aciérie''), 1899 Dosiero:Maximilien_Luce_-_'Montmartre,_de_la_rue_Cortot,_vue_vers_saint-denis',_oil_on_canvas_painting,_c._1900.jpg|alternative=Montmartre, de la rue Cortot, vue vers Saint-Denis, c. 1900| Montmartre, de strato Cortot, vido al Saint-Denis, ĉ. 1900 Dosiero:Maximilien_Luce_-_La_Seine_au_Pont_Saint-Michel.jpg| Sejno ĉe la Ponto Sankta Mikaelo, 1900 Dosiero:Maximilien_Luce_-_The_Quai_Saint-Michel_and_Notre-Dame_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=The Quai Saint-Michel and Notre-Dame, 1901| ''La Kajo Sankta Mikaelo kaj Notre-Dame'', 1901 Dosiero:Maximilien_Luce_-_Les_batteurs_de_pieux_entre_1902_et_1905.jpg|alternative=Les batteurs de pieux, 1902| ''La piaj batiloj'', 1902 Dosiero:Maximilien_Luce_-_A_Street_in_Paris_in_May_1871_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=A Street in Paris in May 1871, 1903–1906| ''Strato en Parizo en majo 1871'', 1903–1906 Dosiero:Maximilien_Luce_-_Paysage_près_de_Méréville.jpg|alternative=Paysage près de Méréville, c. 1905| ''Pejzaĝo apud Méréville'', ĉ. 1905 Dosiero:Maximilien_Luce-The_Port_of_Rotterdam,_Evening.jpg|alternative=The Port of Rotterdam, Evening, 1908| ''La Haveno de Roterdamo, Vespero'', 1908 Dosiero:Le_chantier.jpg|alternative=Le chantier, 1911| ''La konstruejo'', 1911 Dosiero:Maximilien_Luce-The_Execution_of_Varlin.jpg|alternative=The Execution of Varlin, 1914–1917| ''La Ekzekuto de Varlin'', 1914–1917 Dosiero:Maximilien_Luce_Portrait_du_docteur_Marieux.jpg|alternative=Portrait of Doctor Marieux|''Portreto de Doktoro Marieux'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.findlaygalleries.com/artists/period/maximilien-luce/ Maximilien Luce] – Findlay Galleries * [http://www.artnet.com/artists/maximilien-luce/ Maximilien Luce ĉe ArtNet] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Luce, Maximilien}} [[Kategorio:Francaj anarkiistoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] e4lr0y5s9r8vn5tlz9g787r2ei689zk 0 948276 9417211 9415901 2026-06-29T22:54:05Z Kani 670 9417211 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Reflektita memportreto en li [[aĵpentraĵo]]<br> titolita: "Pentrita aranĝitaĵo kun arĝenta vinkruĉo<br> kaj reflektita portreto de la artisto".<br>Vidu malsupren por la plena pentraĵo.}} [[Dosiero:Abraham_van_Beyeren_-_Banquet_Still_Life_-_1056_-_Mauritshuis.jpg|eta|260x260ra|maldekstre|''Paradema pentrita aranĝitaĵo kun memportreto de la artisto en la arĝenta kruĉo'', [[Mauritshuis]]]] '''Abraham Hendriksz van Beijeren''' aŭ '''Abraham van Beyeren''' <ref>Also known as 'Abraham van Bergaren</ref> (naskiĝis je ĉ. 1620 en [[Hago]] – mortis je marto 1690 en Overschie ([[Roterdamo]])) estis [[Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj|nederlanda]] [[Baroko|baroka]] [[Pentrarto|pentristo]] de [[Pentrita Aranĝitaĵo|pentritaj aranĝitaĵoj]]. Malmulte agnoskita en sia tempo kaj komence aktiva kiel mara pentristo, li nun estas konsiderata unu el la plej gravaj pentristoj de [[Aĵpentraĵo|pentritaj aranĝitaĵoj]], kaj [[Aĵpentraĵo|aranĝitaĵoj]] de fiŝoj kaj tiel nomataj 'pronkstilleven'oj, t.e. luksaj pentritaj aranĝitaĵoj de luksaj objektoj.<ref name="dfp2">[https://books.google.com/books?id=7TTFpjlCEfwC&dq=%22Dutch+Still+Life+Painting+in+the+Seventeenth+Century%22+van+beyeren&pg=PA36 Peter C. Sutton, Dutch & Flemish Paintings: The Collection of Willem Baron Van Dedem], frances lincoln ltd, 2002</ref><ref name="ox2">[http://www.oxfordartonline.com/subscriber/article/grove/art/T008566 Scott A. Sullivan. "Beyeren, Abraham van."] Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press. Web. 2 April 2026</ref> Li estis malmulte konata dum sia vivo, sed nuntempe estas konsiderata bona reprezentanto de la arto de sia tempo. Li estas precipe konata pro siaj pentritaj aranĝitaĵoj, kie teksturo kaj lumreflektoj estas rimarkeblaj, precipe en motivoj kun fiŝoj. [[Dosiero:Riviergezicht._Rijksmuseum_SK-A-4073.jpeg|maldekstra|eta|250x250ra|''Rivervido'']] [[Dosiero:Still_Life_with_Haddocks_and_Plaice_(Abraham_Hendricksz_van_Beyeren)_-_Nationalmuseum_-_17276.tif|eta|261x261ra|''Pentrita Aranĝitaĵo kun Eglefinoj kaj Platfiŝo'']] [[Dosiero:'Banquet_Still_Life'_by_Abraham_van_Beyeren.jpg|maldekstra|eta|260x260ra|''Pentrita aranĝitaĵo kun pejzaĝo'', 1650-aj jaroj]] [[Dosiero:Abraham_van_Beyeren_-_Banquet_Still_Life_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Bankeda pentrita aranĝitaĵo'']] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer kaj la Skolo de Delft], plena teksta ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto, kiu enhavas materialon pri Abraham van Beijeren {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Beijeren van, Abraham}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] 3dnlr9yicl1v0bar05qdcl9x1ryumwb 0 948283 9417209 9415946 2026-06-29T22:51:04Z Kani 670 /* Eksteraj ligiloj */ 9417209 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|[[Frederick William Beechey]], brita esploristo}} {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, je ĉ. 1800.}} '''Siro William BEECHEY''' (naskita la 12-an de decembro 1753 en [[Burford]], [[Oxfordshire]] , [[Anglio]] - mortis la 28-an de januaro 1839 en [[Londono]]) estis brita portretisto dum la ora epoko de brita pentrado. <ref>[https://www.louvre.fr/en/expositions/gainsborough-turnerthe-golden-age-english-portraiture-and-landscape-collections-louvre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180918032157/https://www.louvre.fr/en/expositions/gainsborough-turnerthe-golden-age-english-portraiture-and-landscape-collections-louvre|date=18 September 2018}}, Le Louvre, Retrieved 25 September 2018</ref> [[Dosiero:Prince_Ernest,_King_of_Hanover_(1771-1851),_c.1797-1802.jpg|dekstra|eta|''Princo Ernest, pli posta Reĝo de Hanovro (1771–1851)'', de William Beechey, ĉ. 1797–1802]] [[Dosiero:George_III.jpg|eta|''Reĝo Georgo la 3-a'', de William Beechey, 1799–1800]] [[Dosiero:Sir_William_Beechey_(1753-1839)_-_Victoria,_Duchess_of_Kent,_(1786-1861)_with_Princess_Victoria,_(1819-1901)_-_RCIN_407169_-_Royal_Collection.jpg|eta|''Viktorio, Dukino de Kent de Beechey kun Princino Viktorio'' ĉe [[Palaco Kensington|Kensington Palace]], 1821]]Lia plej bona verko estas konsiderata la pentraĵo de 1798 " ''Georgo la 3-a kaj la Princo de Kimrujo ĉe la Kavaleria Revuo'' ", granda komponaĵo prezentanta Reĝon [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]], la [[Princo de Kimrujo|Princon de Kimrujo]] kaj la [[Duko de Jorko|Dukon de Jorko]] en la malfono, ĉirkaŭatajn de belega sekvantaro surĉevale. Rekonante ĉi tiun verkon, la artisto estis honorita per kavalireco kaj elektita plena membro de la Reĝa Akademio (RA - Reĝa Akademiano) en 1798. Ĉi tiu pentraĵo estis detruita en la [[incendio]] ĉe [[Kastelo Windsor]] en [[1992]]. La stilo de William Beechey perfekte konvenis al la akceptita gusto de la reĝa familio, kaj en 1793 li estis komisiita por pentri plenlongan portreton de [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|Reĝino Charlotte]], kaj poste estis nomumita ŝia oficiala portretisto. En la sama jaro li estis elektita membro de la [[Reĝa Akademio de Artoj (Britio)|Reĝa Akademio]]. Li pentris ne nur portretojn de la [[Brita reĝa familio|reĝa familio]], sed de preskaŭ ĉiuj plej famaj aŭ modaj homoj de la tempo. La portretoj de Beechey de la jarcentŝanĝo estas konsiderataj liaj plej koloraj kaj viglaj. Ili estas pli proksimaj al la ekstravagancaj kaj liberaj teknikoj uzitaj de liaj pli junaj rivaloj, [[John Hoppner]] kaj Sir [[Thomas Lawrence]]. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Edward_Miles_(1752–1828)_MET_DP169387.jpg|''Portreto de Edward Miles'', 1785 Dosiero:John_Wodehouse_MP_Norfolk_(1741-1834)_by_William_Beechey.jpg|''Sir John Wodehouse'', 1785 Dosiero:Portrait_of_Mrs_Dorothy_Jordan_(1761–1816)_as_Rosalind_in_Shakespeare's_‘As_You_Like_It’.jpg|''Dorothea Jordan as Rosalind'', 1787 Dosiero:Rear-Admiral_Sir_John_Jervis,_1735-1823,_Earl_of_St_Vincent_RMG_BHC3001.tiff|''Admiral Jervis'', 1787 Dosiero:The_Dashwood_children.jpg|''The Dashwood Children'', c. 1789 Dosiero:Paul_Sandby_RA,_ca._1789.jpg|''Paul Sandby'', c. 1789 Dosiero:George_Douglas,_16th_Earl_of_Morton_(1761-1827)_by_William_Beechey,_(Burford,_Oxforshire_1753-1839_London).jpg|''George Douglas, 16th Earl of Morton (1761–1827)'', c. 1790 Dosiero:John_Carr_by_Sir_William_Beechey.jpg|''John Carr'', 1791 Dosiero:William_Beechey_(1753-1839)_-_Sarah_Siddons,_née_Kemble_('Mrs_Siddons_with_the_Emblems_of_Tragedy')_-_NPG_5159_-_National_Portrait_Gallery.jpg|''Sarah Siddons with the Emblems of Tragedy'', 1793 Dosiero:William_Beechey_-_Portrait_of_Sir_Francis_Ford’s_Children_Giving_a_Coin_to_a_Beggar_Boy.jpg|''Sir Francis Ford's Children Giving a Coin to a Beggar Boy'', 1793 Dosiero:William_Beechey.jpg|''King George III Reviewing the Prince of Wales' Regiment of Light Dragoons, Attended by the Prince of Wales, the Duke of York and Other General Officers'' (c.1794), Oil on canvas, 46 5/16 x 56 3/16 in. (117.6 x 142.7&nbsp;cm), Clark Art Institute Dosiero:William_Beechey_(1753-1839)_-_Thomas_Law_Hodges_-_N04688_-_National_Gallery.jpg|''Thomas Law Hodges'', 1795 Dosiero:Sir_William_Beechey_-_Master_James_Hatch_(1796).jpg|''Master James Hatch'', 1796 Dosiero:Beechey_-_Queen_Charlotte.jpg|''Portreto de Queen Charlotte'', 1796 Dosiero:Princess_Amelia_(1783-1810).jpg|''Princess Amelia'', 1797 Dosiero:Frederica,_Duchess_of_York_(1767-1820).jpg|''Frederica, Duchess of York'', 1797 Dosiero:Prince_of_Wales_(later_George_IV),_ca._1798.jpg|''Portreto de George, Prince of Wales'', c. 1798 Dosiero:George_III_and_the_Prince_of_Wales_Reviewing_Troops_(1798).jpg|''George III and the Prince of Wales Reviewing Troops'', 1798 Dosiero:Beechey_Hope.jpg|''Portreto de Thomas Hope'', 1798 Dosiero:Portrait_de_Pascal_Paoli_-_William_BEECHEY.jpg|''[[Pasquale Paoli]]'', 1798 Dosiero:Beechey,_Sir_William_-_John_Philip_Kemble_-_Google_Art_Project_(cropped).jpg|''Portreto de John Philip Kemble'', 1799 Dosiero:Horatio_Nelson,_Viscount_Nelson_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Sketch for Portreto de [[Horatio Nelson|Horatio]]'', 1800 Dosiero:Portrait_of_King_George_III_of_the_United_Kingdom_(1738-1820),_by_Sir_William_Beechey_(1753-1839)_-_Royal_Collection_(RCIN_405422).jpg|''Portreto de George III'', 1800 Dosiero:Elizabeth_Charlotte_Eden,_Lady_Godolphin_(1780-1847),_by_William_Beechey.jpg|''Elizabeth Eden, Lady Godolphin (1780–1847)'', c. 1800 Dosiero:William_Beechey_(1753-1839)_-_Alderman_John_Boydell_(1720–1804),_Publisher_-_82_-_Guildhall_Art_Gallery.jpg|''Portreto de John Boydell'', 1801 Dosiero:Portrait_of_Horatio_Nelson.webp|''Portreto de Horatio Nelson'', 1801 Dosiero:James_Watt_(1736–1819).jpg|''[[James Watt|James Watt (1736–1819)]]'', c. 1802 Dosiero:Princess_Augusta,_c.1802.jpg|''Princess Augusta Sophia'', c. 1802 Dosiero:George_Rose_by_Sir_William_Beechey.jpg|''George Rose'', 1802 Dosiero:Henry_Addington,_1st_Viscount_Sidmouth.jpg|''Portreto de Henry Addington'', 1803 Dosiero:Princess_Sophia_Matilda_of_Gloucester_-_Beechey_1803-5.jpg|''Princess Sophia of Gloucester'', c.1803 Dosiero:Henry_Phipps,_1st_Earl_of_Mulgrave_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Lord Mulgrave'', 1807 Dosiero:Prince_Adolphus_Frederick,_Duke_of_Cambridge,_KG_(1774-1850).jpg|''Adolphus, Duke of Cambridge'', 1808 Dosiero:Sir_Henry_Halford,_1st_Bt_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Henry Halford'', 1809 Dosiero:Portrait_of_Admiral_Sir_John_Thomas_Duckworth_(1748–1817),_by_William_Beechey.jpg|John Duckworth, 1809 Dosiero:Sir_William_Beechey_-_Sir_David_Wilkie,_1785_-_1841._Artist_-_PG_251_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|''[[David Wilkie]]'', c.1809 Dosiero:Mirza_Abu'l_Hassan_Khan_by_William_Henry_Beechey.jpg|''Mirza Abu'l Hassan Khan'', 1809–10 Dosiero:Sir_Peter_Francis_Bourgeois_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Portreto de Francis Bourgeois'', 1810 Dosiero:Joseph_Nollekens,_by_William_Beechey.jpg|''Portreto de Joseph Nollekens'', 1812 Dosiero:Harriot_(Mellon),_Duchess_of_St_Albans_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Portreto de Harriet Mellon'', 1815 Dosiero:William_Carr_Beresford,_Viscount_Beresford_by_Sir_William_Beechey_(2).jpg|''Portreto de Lord Beresford'', c. 1815 Dosiero:Lieutenant-General_Sir_Thomas_Picton_A17581.jpg|''Portreto de Thomas Picton'', c. 1815 Dosiero:William_Beechey_(1753-1839)_-_Admiral_Edward_Pellew_(1757–1833),_1st_Viscount_Exmouth_-_F301_-_British_Library.jpg|''Lord Exmouth During the [[Bombardado de Alĝero (1816)|Bombardment of Algiers]]'', 1817 Dosiero:Augusta,_Duchess_of_Cambridge_-_Beechey_1818.jpg|''Portreto de Augusta, Duchess of Cambridge'', 1818 Dosiero:Edward,_Duke_of_Kent_and_Strathearn_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Edward, Duke of Kent'', 1818 Dosiero:Sir_William_Beechey_-_The_Misses_Plowden_-_1953.36_-_Dallas_Museum_of_Art.jpg|''The Misses Plowden'', 1819 Dosiero:Vice-Admiral_Sir_George_Cockburn,_1772-1853_RMG_BHC2618.tiff|''Portreto de George Cockburn'', 1820 Dosiero:Portrait-robert-grant-beechey.jpg|''Robert Grant'', 1823 Dosiero:Beechey_-_Portrait_of_Joseph_Stannard_(1797-1830).jpg|''Joseph Stannard'', 1824 Dosiero:William_Beechey_-_Miss_Windham_-_1976-25_-_Auckland_Art_Gallery.jpg|''Miss Windham'', 1828 Dosiero:WilliamIVbyBeechey_2.jpg|''Portreto de William IV'', c.1830 Dosiero:Beechey,_William_-_Adelaide_of_Saxe-Meiningen_-_NPG_1533.jpg|''[[Adelajdo de Saksio-Meiningen|Queen Adelaide]]'', c. 1831 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Beechey, William}} [[Kategorio:Anglaj portretistoj]] [[Kategorio:Anglaj pentristoj]] pyiv1ejwhtrk50yj19u73ykio9ij16m 9417468 9417209 2026-06-30T11:07:41Z Sj1mor 12103 9417468 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|[[Frederick William Beechey]], brita esploristo}} {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, je ĉ. 1800.}} '''Siro William BEECHEY''' (naskita la 12-an de decembro 1753 en [[Burford]], [[Oxfordshire]] , [[Anglio]] - mortis la 28-an de januaro 1839 en [[Londono]]) estis brita portretisto dum la ora epoko de brita pentrado. <ref>[https://www.louvre.fr/en/expositions/gainsborough-turnerthe-golden-age-english-portraiture-and-landscape-collections-louvre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180918032157/https://www.louvre.fr/en/expositions/gainsborough-turnerthe-golden-age-english-portraiture-and-landscape-collections-louvre|date=18 September 2018}}, Le Louvre, Retrieved 25 September 2018</ref> [[Dosiero:Prince_Ernest,_King_of_Hanover_(1771-1851),_c.1797-1802.jpg|dekstra|eta|''Princo Ernest, pli posta Reĝo de Hanovro (1771–1851)'', de William Beechey, ĉ. 1797–1802]] [[Dosiero:George_III.jpg|eta|''Reĝo Georgo la 3-a'', de William Beechey, 1799–1800]] [[Dosiero:Sir_William_Beechey_(1753-1839)_-_Victoria,_Duchess_of_Kent,_(1786-1861)_with_Princess_Victoria,_(1819-1901)_-_RCIN_407169_-_Royal_Collection.jpg|eta|''Viktorio, Dukino de Kent de Beechey kun Princino Viktorio'' ĉe [[Palaco Kensington|Kensington Palace]], 1821]]Lia plej bona verko estas konsiderata la pentraĵo de 1798 " ''Georgo la 3-a kaj la Princo de Kimrujo ĉe la Kavaleria Revuo'' ", granda komponaĵo prezentanta Reĝon [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]], la [[Princo de Kimrujo|Princon de Kimrujo]] kaj la [[Duko de Jorko|Dukon de Jorko]] en la malfono, ĉirkaŭatajn de belega sekvantaro surĉevale. Rekonante ĉi tiun verkon, la artisto estis honorita per kavalireco kaj elektita plena membro de la Reĝa Akademio (RA - Reĝa Akademiano) en 1798. Ĉi tiu pentraĵo estis detruita en la [[incendio]] ĉe [[Kastelo Windsor]] en [[1992]]. La stilo de William Beechey perfekte konvenis al la akceptita gusto de la reĝa familio, kaj en 1793 li estis komisiita por pentri plenlongan portreton de [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz|Reĝino Charlotte]], kaj poste estis nomumita ŝia oficiala portretisto. En la sama jaro li estis elektita membro de la [[Reĝa Akademio de Artoj (Britio)|Reĝa Akademio]]. Li pentris ne nur portretojn de la [[Brita reĝa familio|reĝa familio]], sed de preskaŭ ĉiuj plej famaj aŭ modaj homoj de la tempo. La portretoj de Beechey de la jarcentŝanĝo estas konsiderataj liaj plej koloraj kaj viglaj. Ili estas pli proksimaj al la ekstravagancaj kaj liberaj teknikoj uzitaj de liaj pli junaj rivaloj, [[John Hoppner]] kaj Sir [[Thomas Lawrence]]. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Edward_Miles_(1752–1828)_MET_DP169387.jpg|''Portreto de Edward Miles'', 1785 Dosiero:John_Wodehouse_MP_Norfolk_(1741-1834)_by_William_Beechey.jpg|''Sir John Wodehouse'', 1785 Dosiero:Portrait_of_Mrs_Dorothy_Jordan_(1761–1816)_as_Rosalind_in_Shakespeare's_‘As_You_Like_It’.jpg|''Dorothea Jordan as Rosalind'', 1787 Dosiero:Rear-Admiral_Sir_John_Jervis,_1735-1823,_Earl_of_St_Vincent_RMG_BHC3001.tiff|''Admiral Jervis'', 1787 Dosiero:The_Dashwood_children.jpg|''The Dashwood Children'', c. 1789 Dosiero:Paul_Sandby_RA,_ca._1789.jpg|''Paul Sandby'', c. 1789 Dosiero:George_Douglas,_16th_Earl_of_Morton_(1761-1827)_by_William_Beechey,_(Burford,_Oxforshire_1753-1839_London).jpg|''George Douglas, 16th Earl of Morton (1761–1827)'', c. 1790 Dosiero:John_Carr_by_Sir_William_Beechey.jpg|''John Carr'', 1791 Dosiero:William_Beechey_(1753-1839)_-_Sarah_Siddons,_née_Kemble_('Mrs_Siddons_with_the_Emblems_of_Tragedy')_-_NPG_5159_-_National_Portrait_Gallery.jpg|''Sarah Siddons with the Emblems of Tragedy'', 1793 Dosiero:William_Beechey_-_Portrait_of_Sir_Francis_Ford’s_Children_Giving_a_Coin_to_a_Beggar_Boy.jpg|''Sir Francis Ford's Children Giving a Coin to a Beggar Boy'', 1793 Dosiero:William_Beechey.jpg|''King George III Reviewing the Prince of Wales' Regiment of Light Dragoons, Attended by the Prince of Wales, the Duke of York and Other General Officers'' (c.1794), Oil on canvas, 46 5/16 x 56 3/16 in. (117.6 x 142.7&nbsp;cm), Clark Art Institute Dosiero:William_Beechey_(1753-1839)_-_Thomas_Law_Hodges_-_N04688_-_National_Gallery.jpg|''Thomas Law Hodges'', 1795 Dosiero:Sir_William_Beechey_-_Master_James_Hatch_(1796).jpg|''Master James Hatch'', 1796 Dosiero:Beechey_-_Queen_Charlotte.jpg|''Portreto de [[Reĝino Charlotte]]'', 1796 Dosiero:Princess_Amelia_(1783-1810).jpg|''Princess Amelia'', 1797 Dosiero:Frederica,_Duchess_of_York_(1767-1820).jpg|''Frederica, Duchess of York'', 1797 Dosiero:Prince_of_Wales_(later_George_IV),_ca._1798.jpg|''Portreto de George, Prince of Wales'', c. 1798 Dosiero:George_III_and_the_Prince_of_Wales_Reviewing_Troops_(1798).jpg|''George III and the Prince of Wales Reviewing Troops'', 1798 Dosiero:Beechey_Hope.jpg|''Portreto de Thomas Hope'', 1798 Dosiero:Portrait_de_Pascal_Paoli_-_William_BEECHEY.jpg|''[[Pasquale Paoli]]'', 1798 Dosiero:Beechey,_Sir_William_-_John_Philip_Kemble_-_Google_Art_Project_(cropped).jpg|''Portreto de John Philip Kemble'', 1799 Dosiero:Horatio_Nelson,_Viscount_Nelson_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Sketch for Portreto de [[Horatio Nelson|Horatio]]'', 1800 Dosiero:Portrait_of_King_George_III_of_the_United_Kingdom_(1738-1820),_by_Sir_William_Beechey_(1753-1839)_-_Royal_Collection_(RCIN_405422).jpg|''Portreto de George III'', 1800 Dosiero:Elizabeth_Charlotte_Eden,_Lady_Godolphin_(1780-1847),_by_William_Beechey.jpg|''Elizabeth Eden, Lady Godolphin (1780–1847)'', c. 1800 Dosiero:William_Beechey_(1753-1839)_-_Alderman_John_Boydell_(1720–1804),_Publisher_-_82_-_Guildhall_Art_Gallery.jpg|''Portreto de John Boydell'', 1801 Dosiero:Portrait_of_Horatio_Nelson.webp|''Portreto de Horatio Nelson'', 1801 Dosiero:James_Watt_(1736–1819).jpg|''[[James Watt|James Watt (1736–1819)]]'', c. 1802 Dosiero:Princess_Augusta,_c.1802.jpg|''Princess Augusta Sophia'', c. 1802 Dosiero:George_Rose_by_Sir_William_Beechey.jpg|''George Rose'', 1802 Dosiero:Henry_Addington,_1st_Viscount_Sidmouth.jpg|''Portreto de Henry Addington'', 1803 Dosiero:Princess_Sophia_Matilda_of_Gloucester_-_Beechey_1803-5.jpg|''Princess Sophia of Gloucester'', c.1803 Dosiero:Henry_Phipps,_1st_Earl_of_Mulgrave_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Lord Mulgrave'', 1807 Dosiero:Prince_Adolphus_Frederick,_Duke_of_Cambridge,_KG_(1774-1850).jpg|''Adolphus, Duke of Cambridge'', 1808 Dosiero:Sir_Henry_Halford,_1st_Bt_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Henry Halford'', 1809 Dosiero:Portrait_of_Admiral_Sir_John_Thomas_Duckworth_(1748–1817),_by_William_Beechey.jpg|John Duckworth, 1809 Dosiero:Sir_William_Beechey_-_Sir_David_Wilkie,_1785_-_1841._Artist_-_PG_251_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|''[[David Wilkie]]'', c.1809 Dosiero:Mirza_Abu'l_Hassan_Khan_by_William_Henry_Beechey.jpg|''Mirza Abu'l Hassan Khan'', 1809–10 Dosiero:Sir_Peter_Francis_Bourgeois_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Portreto de Francis Bourgeois'', 1810 Dosiero:Joseph_Nollekens,_by_William_Beechey.jpg|''Portreto de Joseph Nollekens'', 1812 Dosiero:Harriot_(Mellon),_Duchess_of_St_Albans_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Portreto de Harriet Mellon'', 1815 Dosiero:William_Carr_Beresford,_Viscount_Beresford_by_Sir_William_Beechey_(2).jpg|''Portreto de Lord Beresford'', c. 1815 Dosiero:Lieutenant-General_Sir_Thomas_Picton_A17581.jpg|''Portreto de Thomas Picton'', c. 1815 Dosiero:William_Beechey_(1753-1839)_-_Admiral_Edward_Pellew_(1757–1833),_1st_Viscount_Exmouth_-_F301_-_British_Library.jpg|''Lord Exmouth During the [[Bombardado de Alĝero (1816)|Bombardment of Algiers]]'', 1817 Dosiero:Augusta,_Duchess_of_Cambridge_-_Beechey_1818.jpg|''Portreto de Augusta, Duchess of Cambridge'', 1818 Dosiero:Edward,_Duke_of_Kent_and_Strathearn_by_Sir_William_Beechey.jpg|''Edward, Duke of Kent'', 1818 Dosiero:Sir_William_Beechey_-_The_Misses_Plowden_-_1953.36_-_Dallas_Museum_of_Art.jpg|''The Misses Plowden'', 1819 Dosiero:Vice-Admiral_Sir_George_Cockburn,_1772-1853_RMG_BHC2618.tiff|''Portreto de George Cockburn'', 1820 Dosiero:Portrait-robert-grant-beechey.jpg|''Robert Grant'', 1823 Dosiero:Beechey_-_Portrait_of_Joseph_Stannard_(1797-1830).jpg|''Joseph Stannard'', 1824 Dosiero:William_Beechey_-_Miss_Windham_-_1976-25_-_Auckland_Art_Gallery.jpg|''Miss Windham'', 1828 Dosiero:WilliamIVbyBeechey_2.jpg|''Portreto de William IV'', c.1830 Dosiero:Beechey,_William_-_Adelaide_of_Saxe-Meiningen_-_NPG_1533.jpg|''[[Adelajdo de Saksio-Meiningen|Queen Adelaide]]'', c. 1831 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Beechey, William}} [[Kategorio:Anglaj portretistoj]] [[Kategorio:Anglaj pentristoj]] o0s6zk5agmy7xdvnhlxz474orgej8wa 0 948284 9417210 9416447 2026-06-29T22:51:35Z Kani 670 /* Galerio */ 9417210 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Gravura presaĵo de Joos de Momper,<br> fare [[Antoon van Dyck]] je ĉirkaŭ 1632 to 1641.<br> Muzeo Fitzwilliam}} '''Joos''' (aŭ '''Joost''') '''de Momper la pli juna''' <ref>Alternativaj literumoj de la antaŭnomo: '''Jodocus''', '''Joes''', '''Joeys''' and '''Josse'''</ref> (naskiĝis je ĉ. 1564 en [[Antverpeno]]{{Streketo}} mortis la 5-an de februaro{{Spaceto}}1635 samloke) <ref name="Oxford">{{cite web|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100205640|title=Joos II de Momper|website=[[Oxford University Press]]|access-date=25 September 2020}}</ref> estis [[Suda Nederlando|flandra]] [[Pejzaĝismo|pejzaĝisto]] aktiva en [[Antverpeno]] inter la malfrua 16-a jarcento kaj la frua 17-a jarcento. La influo de Brueghel estas klare evidenta en multaj el la pentraĵoj de de Momper. Lia verkado situas ĉe la transiro de la malfrua 16-a jarcento [[Manierismo]] al la pli granda realismo en pejzaĝa pentrado, kiu disvolviĝis en la frua 17-a jarcento. Li atingis konsiderindan sukceson dum sia vivo.<ref name="nox">[https://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100205620 de Momper] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20191223231016/https://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100205620 |date=2019-12-23 }} at Oxford Artist Index</ref> Li ofte kunlaboris kun la pentristoj [[Jan Brueghel la pliaĝa]] kaj [[Jan Brueghel la pli juna]] . [[Dosiero:Joos_de_Momper_IcarusFXD.jpg|maldekstra|eta|310x310ra|''Pejzaĝo kun la falo de Ikaro'', 1579–1635, [[Sveda Nacia Muzeo|Nacia Muzeo]], [[Stokholmo]]]] [[Dosiero:Joos_de_Momper,_Jan_Brueghel_the_Younger_-_Grotto_Landscape_with_a_Hermitage.jpg|eta|320x320ra|''Grota pejzaĝo kun ermitejo'', ĉ. 1630, kune kun [[Jan Brueghel la pli juna]], privata kolekto]] De Momper ĉefe pentris [[Pejzaĝismo|pejzaĝojn]], la ĝenro pro kiu li estis alte estimata dum sia vivo. Nur malgranda nombro el la 500 pentraĵoj atribuitaj al de Momper estas subskribitaj kaj nur unu estas datita. La granda produktado indikas grandan partoprenon en la atelieroj. <ref name="lar2">Larry Silver, Peasant Scenes and Landscapes: The Rise of Pictorial Genres in the Antwerp Art Market, University of Pennsylvania Press, 2012, p.193-195</ref> Ĉirkaŭ 10 procentoj de liaj verkoj estas vintraj pejzaĝoj. <ref name="so2">[https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2025/the-manny-davidson-collection-a-life-in-treasures-and-benevolence-evening-sale-pf2592/voyageurs-dans-un-paysage-hivernal?locale=en Joos de Momper, ''A winter landscape with travellers''] at Sotheby's</ref> Li ofte kunlaboris kun figurpentristoj kiel [[Frans Francken la pli juna|Frans Francken II]], Peter Snayers, [[Jan Brueghel la pliaĝa|Jan Brueghel la pli maljuna]] kaj [[Jan Brueghel la pli juna]], kutime pri grandaj, montaj pejzaĝoj, kie la aliaj pentristoj pentris la personaron kaj de Momper la pejzaĝon. Liaj verkoj ofte estis prezentitaj en la prestiĝaj galeriopentraĵoj de kolektoj (realaj kaj imagitaj) de la frua deksepa jarcento. <ref name="lar2" /> Li pentris kaj fantaziajn pejzaĝojn, rigardatajn de alta observejo kaj uzante konvencian [[Manierismo|manierisman]] kolortransiron de bruna en la malfono al verda kaj fine blua en la fono, kaj pli realismajn pejzaĝojn kun pli malalta vidpunkto kaj pli naturaj koloroj. Liaj larĝaj panoramoj ankaŭ prezentas grupojn de malgrandaj figuroj. <ref>Irene Haberland, "Momper, de" ''Grove Art Online''. [[Oxford University Press]], [accessed 8 July 2007].</ref> La verkoj de De Momper estas ĉefe inspiritaj de la krutaj, fendetaj alpaj deklivoj kaj altaj rokmasoj prezentitaj en la verkaro de Pieter Brueghel la pli maljuna. Lia proksimeco al Jan Brueghel la pli maljuna ludis rolon en lia eksponiĝo al la Bruegel-idiomo. Ĉi tio ankaŭ videblas en kelkaj el la ĉeftemoj de la verkaro de De Momper, kiuj devenas de la inventoj de Pieter Brueghel, kiel ekzemple vintraj pejzaĝoj kaj grenrikoltoj. Unu el liaj verkoj, reprezentanta ''Ŝtormon sur Maro'', antaŭe estis atribuita al Pieter Brueghel, sed nun estas ĝenerale atribuita al de Momper. Alia influo sur De Momper estis la verkaro de la flandra pejzaĝa specialisto Lodewijk Toeput, kiu poste faris karieron en Italio. De Momper emfazis stiligon anstataŭ naturalismajn efikojn kaj uzis profundon kaj atmosferon por atingi sian celon de spaca konstruado. <ref name="lar2" /> La verkaro de De Momper, kiel tiu de la siatempa pejzaĝisto Abel Grimmer, ofte estis malakceptita pro sia formuleca ripetado de bazaj motivoj kaj prezento, dum liaj grandaj verkoj estis interpretitaj kiel nur "larĝpenika" versio de la mondpejzaĝo de [[Joachim Patinir]] jarcenton post ĝia unua formuliĝo. Li estas rigardata kiel reprezentanto de la fino de tradicio prefere ol revivigo aŭ novigo de pejzaĝpentraĵo, kiel okazis en la [[Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj|Respubliko de la Nederlandoj]] en la 17-a jarcento. Aliflanke, la granda grandeco de liaj verkoj kaj lia kunlaboro kun aliaj ĉefaj artistoj sugestas multekostecon kaj estimon por bilda rafinado.<ref name="lar2" /> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150px" perrow="3" caption="Elektitaj pentraĵoj"> Dosiero:Landscape_with_Sea_and_Mountains_(1).jpg|alternative=Landscape with Sea and Mountains, c. 1623, Museum of Prado, Madrid| ''Pejzaĝo kun maro kaj montoj'', ĉ. 1623, [[Prado-Muzeo|Muzeo de Prado]], [[Madrido]] Dosiero:Jan_Breughel_(I)_and_Joos_de_Momper_(II)_-_Winter_landscape_with_skaters.jpg|alternative=Winter landscape with skaters, c. 1620, Prado Museum, Madrid| ''Vintra pejzaĝo kun glitkurantoj'', ĉ. 1620, [[Prado-Muzeo|Muzeo Prado]], [[Madrido]] Dosiero:Landpass_de_Momper.jpg|alternative=Landscape with a Mountain Pass, c. 1620, Liechtenstein Museum, Liechtenstein| ''Pejzaĝo kun montpasejo'', ĉ. 1620, [[Arta Muzeo de Liĥtenŝtejno|Muzeo de Liĥtenŝtejno]], [[Liĥtenŝtejno]] Dosiero:'A_Hermit_before_a_Grotto'_by_Joos_de_Momper_the_Younger_and_Jan_Brueghel_the_Elder.jpg|alternative=Mountain Landscape with Pilgrims in a Grotto Chapel, c. 1616, Liechtenstein Museum, Liechtenstein| ''Monta pejzaĝo kun pilgrimantoj en kaverna kapelo'', ĉ. 1616, Muzeo de Liĥtenŝtejno, Liĥtenŝtejno Dosiero:Mountain_Landscape_de_Momper.jpg|alternative=Mountain Landscape, c. 1625, Kunsthistorisches Museum, Vienna| ''Monta pejzaĝo'', ĉ. 1625, [[Muzeo de Arthistorio de Vieno|Kunsthistorisches Museum]], Vieno Dosiero:Jan_Brueghel_(I)_&_Joos_de_Momper_(II)_-_Summer_landscape_with_harvesters_(Toledo_Museum_of_Art).jpg|alternative=Summer landscape with harvesters, Museum of Art, Toledo, Ohio| ''Somera pejzaĝo kun rikoltmaŝinoj'', [[Arta muzeo de Toledo|Muzeo de Arto]], [[Toledo (Ohio)|Toledo, Ohio]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Momper de, Joos la pli juna}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] aivi5iyyz2wrxsrwibeie7hntxl4w4f 0 948310 9417215 9416100 2026-06-29T22:59:43Z Kani 670 9417215 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo | administra unuo | <!-- kategorio = regiono --> | nomo = <small>{{paĝonomo}} · Oriental · {{#invoke:Wikidata|claim|P1705}}</small> | lando = {{Maroko}} | mapo = {{#invoke:Wikidata|claim|P242}} | ĉefurbo = {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} | regiono-ISO = MA | mapo1 lokumilo = iso | kodo = {{#invoke:Wikidata|claim|P300}} | kodo tipo = [[ISO 3166-2]] | areo_kodo = | establita = en {{daton|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }} | establita tipo = Fondo | mapligilo = jes | zomo = 6 | loĝantaro denseco = auto | ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} | ĉefulo tipo = Regionestro | horzono = [[UTC+01:00]] }} <!--[[dosiero:x|eta|maldekstra|240ra|{{centre|[[lumturo]] en [[x]]}}]]--> [[dosiero:Oujda.mosque et mairie.jpg|eta|maldekstra|240ra|{{centre|la urbocentro de [[Uĝda]]}}]] '''{{paĝonomo}}''', {{l-fr|Oriental }}, {{l-ar|'''{{#invoke:Wikidata|claim|P1705}}'''}} kaj en norma maroka [[tamaziĥta lingvo]] ⵜⴰ...ⵉⵎⴰ - estas unu el la 12 regionoj de la reĝlando [[Maroko]]. La administra centro estas la urbo {{#invoke:Wikidata|claim|P36|parameter=link}} - kaj dua plej grava urbo estas la urbo [[?]]. La regiono kiel klare indikas la nomo okupas la orientan parton de la lando: norde ĝi havas vastan marbordon al la [[Mediteranea Maro]] kaj oriente limas je [[Alĝerio]]. La regiono en siaj nunaj limoj estis fondita en {{daton|{{#invoke:Wikidata|claim|P571|parameter=time}} }}. Laŭ la stato de la jaro [[{{WikidataLoĝantaroDato}}]] en la regiono vivis sume {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Laŭ la censo de {{#invoke:Wikidata|claim|P1538|qualifier=P585}} temis entute pri {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P1538}}}} hejmoj. La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Lokaj lingvoj == En la regiono parolatas la {{vikidatuma listo|p-kodo=P2936|modo=kaj}}. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{ar}} kaj {{fr}}) <br/> {{Ĝermo|Maroko}} {{regionoj de Maroko}} {{DEFAŬLTORDIGO:O}} [[Kategorio:Regionoj de Maroko]] aipnz8hb0164hln2f7nr72335hmmjts 0 948342 9417219 9416461 2026-06-29T23:13:05Z Kani 670 9417219 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=UZ-TO}} '''Jangiobod''' ([[Uzbeka lingvo|uzbeke:]] ''Yangiobod'' / ''Янгиобод'', {{Lang-ru|Янгиаба́д|Jangiabad}}) estas urbo en la [[Regiono Taŝkento|Taŝkenta regiono]] de [[Uzbekio]]. Jangiobod kuŝas je alteco de 1 300 metroj en la montaro [[Talas-Alatoo|Talas Alatoo]], kies granda parto situas en najbara [[Kirgizio]], 20 kilometrojn norde [[Angreno|de Angren]]. Sude de Jangiobod kuŝas la urbo [[Angreno|Angren]], kiu servas kiel la administra centro por la regiono kaj estas konektita al la aŭtovoja reto de Uzbekio. De tie, vojoj kondukas al [[Taŝkento]] okcidente kaj al la dense loĝata [[Fergana valo]] oriente. La urbo estas sub la jurisdikcio de la loka registara areo de Angren<ref>(uz) Nacia Enciklopedio de Uzbekio, Volumo 10, p. 390. Taŝkento: Nacia Enciklopedio de Uzbekio, 2005. ISBN 5-89890-091-8</ref>. En sendependa Uzbekio, Jangiobod evoluis en popularan [[Kuracloko|kuraclokon]], vintran sportan kaj migradan feriejon. Grandaj kvantoj da poluita materialo troviĝas ĉirkaŭ Jangiobod, rezultante en pli altaj niveloj de radioaktiva materialo mezurataj en kaj ĉirkaŭ la urbo. La ĉirkaŭaj riveroj ankaŭ estas trafitaj de escepte altaj [[Uranio|uraniaj]] koncentriĝoj<ref>(de) {{Literatur|Autor=Irina und Bodo Törns|Titel=Usbekistan: Entlang der Seidenstraße nach Taschkent, Samarkand, Buchara und Chiwa|Hrsg=|Sammelwerk=|Band=|Nummer=|Auflage=13. Auflage|Verlag=Trescher Verlag|Ort=Berlin|Datum=2020|ISBN=978-3-89794-453-4|Seiten=166f|Online=|Abruf=}}</ref>. == Loĝantaro == Estis 8 900 loĝantoj en 2016<ref>(uz) Geografio de Urboj, p. 145. Taŝkento: Barkamol Fayz Media, 2018. <nowiki>ISBN 978-9943-5519-4-7</nowiki>. [https://e-library.namdu.uz/26%20%D0%95%D1%80%20%D1%85%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B8%20%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D1%80(%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%8F,%20%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0,%20%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%20%D0%B2%D0%B0%20%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F)/shaharlar%20geografiyasi.%20soliyev%20a.s.%20tashtayeva%20s.k.pdf Reta versio de Teoksen].</ref>. En 2023, la loĝantaro estas malpli ol 500 loĝantoj. == Historio == Fondita en [[1953]] la urbo estis establita post [[Dua Mondmilito|la Dua Mondmilito]] kiel loĝkvartalo [[Uranio|por urani-minejo]]. La minejo ĉesis funkcii kaj la iam fermita urbo perdis la plejparton de siaj loĝantoj. Jangiabad mem estis konstruita ĉefe de [[Volgogermanoj]] kaj germanaj setlantoj el aliaj regionoj de [[Sovetunio]], kaj ne de militkaptitoj, kiel oni ofte kredas (militkaptitoj resenditaj al Germanio, eĉ al orienta Germanio, ne estus permesitaj eniri la urani-minejojn). Eble pro la influo de la germana kulturo, la urbo havas unikan arkitekturon, kiu memorigas pri la arkitekturo de germana urbo de la 19-a-20-a jarcentoj, neatendita por la okuloj de homo, kiu unue venas al ĉi tiu centrazia urbo. Ne estas konstruaĵoj pli altaj ol 3 etaĝoj en la urbo. Tio verŝajne ŝuldiĝas al la alta [[Skalo de Richter|sisma aktiveco]] en la regiono. == Turismo == Jangiobod estas nuntempe (2026) populara migrada celloko pro sia natura beleco kaj belaj pejzaĝoj. Proksime al la urbo, kelkajn kilometrojn supren laŭ la valo de la [[rivero Kattasay]] troviĝas ekde la [[1970-aj jaroj]] la turisma centro ''Yangiabad/Jangiobod''<ref>Oficiala retejo de la turisma centro Yangiabad. [https://web.archive.org/web/20120605075644/http://www2.uz/yangiabad Arkivita de la originalo], la 5-an de junio 2012 ĉe [[Wayback Machine]].</ref> sur la loko de fermita uraniominejo. Proksime al la centro estas pluraj vintraj skiejoj.En Jangiobod estas ankaŭ pulbazaro kiu revivigas la historion<ref>(fr, en) Rushanabonu Aliajbarova, ''[https://fr.euronews.com/voyages/2026/06/23/marches-aux-puces-et-antiquaires-font-vivre-lhistoire Marchés aux puces et antiquaires font vivre l'histoire]'', [[Euronews]], la 23-an de junio 2026.</ref>. La distanco al la plej proksima fervoja stacio en [[Angreno|Angren]], estas 22 km. Publika transporto (busoj kaj mikrobusoj) funkcias inter la du urboj. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Taŝkento]] qls2fj6f6t441izbawa3occi1w7qry0 9417220 9417219 2026-06-29T23:14:36Z Kani 670 9417220 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=UZ-TO}} '''Jangiobod''' ([[Uzbeka lingvo|uzbeke:]] ''Yangiobod'' / ''Янгиобод'', {{Lang-ru|Янгиаба́д|Jangiabad}}) estas urbo en la [[Regiono Taŝkento|Taŝkenta regiono]] de [[Uzbekio]]. Jangiobod kuŝas je alteco de 1 300 metroj en la montaro [[Talas-Alatoo|Talas Alatoo]], kies granda parto situas en najbara [[Kirgizio]], 20 kilometrojn norde [[Angreno|de Angren]]. Sude de Jangiobod kuŝas la urbo [[Angreno|Angren]], kiu servas kiel la administra centro por la regiono kaj estas konektita al la aŭtovoja reto de Uzbekio. De tie, vojoj kondukas al [[Taŝkento]] okcidente kaj al la dense loĝata [[Fergana valo]] oriente. La urbo estas sub la jurisdikcio de la loka registara areo de Angren<ref>(uz) Nacia Enciklopedio de Uzbekio, Volumo 10, p. 390. Taŝkento: Nacia Enciklopedio de Uzbekio, 2005. ISBN 5-89890-091-8</ref>. En sendependa Uzbekio, Jangiobod evoluis en popularan [[Kuracloko|kuraclokon]], vintran sportan kaj migradan feriejon. Grandaj kvantoj da poluita materialo troviĝas ĉirkaŭ Jangiobod, rezultante en pli altaj niveloj de radioaktiva materialo mezurataj en kaj ĉirkaŭ la urbo. La ĉirkaŭaj riveroj ankaŭ estas trafitaj de escepte altaj [[Uranio|uraniaj]] koncentriĝoj<ref>(de) Irina kaj Bodo Törns: ''Usbekistan: Entlang der Seidenstraße nach Taschkent, Samarkand, Buchara und Chiwa''. 13. Auflage. Trescher Verlag, Berlin 2020, ISBN 978-3-89794-453-4, p. 166 f.</ref>. == Loĝantaro == Estis 8 900 loĝantoj en 2016<ref>(uz) Geografio de Urboj, p. 145. Taŝkento: Barkamol Fayz Media, 2018. <nowiki>ISBN 978-9943-5519-4-7</nowiki>. [https://e-library.namdu.uz/26%20%D0%95%D1%80%20%D1%85%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B8%20%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D1%80(%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%8F,%20%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0,%20%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%20%D0%B2%D0%B0%20%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F)/shaharlar%20geografiyasi.%20soliyev%20a.s.%20tashtayeva%20s.k.pdf Reta versio de Teoksen].</ref>. En 2023, la loĝantaro estas malpli ol 500 loĝantoj. == Historio == Fondita en [[1953]] la urbo estis establita post [[Dua Mondmilito|la Dua Mondmilito]] kiel loĝkvartalo [[Uranio|por urani-minejo]]. La minejo ĉesis funkcii kaj la iam fermita urbo perdis la plejparton de siaj loĝantoj. Jangiabad mem estis konstruita ĉefe de [[Volgogermanoj]] kaj germanaj setlantoj el aliaj regionoj de [[Sovetunio]], kaj ne de militkaptitoj, kiel oni ofte kredas (militkaptitoj resenditaj al Germanio, eĉ al orienta Germanio, ne estus permesitaj eniri la urani-minejojn). Eble pro la influo de la germana kulturo, la urbo havas unikan arkitekturon, kiu memorigas pri la arkitekturo de germana urbo de la 19-a-20-a jarcentoj, neatendita por la okuloj de homo, kiu unue venas al ĉi tiu centrazia urbo. Ne estas konstruaĵoj pli altaj ol 3 etaĝoj en la urbo. Tio verŝajne ŝuldiĝas al la alta [[Skalo de Richter|sisma aktiveco]] en la regiono. == Turismo == Jangiobod estas nuntempe (2026) populara migrada celloko pro sia natura beleco kaj belaj pejzaĝoj. Proksime al la urbo, kelkajn kilometrojn supren laŭ la valo de la [[rivero Kattasay]] troviĝas ekde la [[1970-aj jaroj]] la turisma centro ''Yangiabad/Jangiobod''<ref>Oficiala retejo de la turisma centro Yangiabad. [https://web.archive.org/web/20120605075644/http://www2.uz/yangiabad Arkivita de la originalo], la 5-an de junio 2012 ĉe [[Wayback Machine]].</ref> sur la loko de fermita uraniominejo. Proksime al la centro estas pluraj vintraj skiejoj.En Jangiobod estas ankaŭ pulbazaro kiu revivigas la historion<ref>(fr, en) Rushanabonu Aliajbarova, ''[https://fr.euronews.com/voyages/2026/06/23/marches-aux-puces-et-antiquaires-font-vivre-lhistoire Marchés aux puces et antiquaires font vivre l'histoire]'', [[Euronews]], la 23-an de junio 2026.</ref>. La distanco al la plej proksima fervoja stacio en [[Angreno|Angren]], estas 22 km. Publika transporto (busoj kaj mikrobusoj) funkcias inter la du urboj. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Taŝkento]] 1hf8qmizkoouvel2y24ctoqlx8aqhnr 0 948378 9417225 9416578 2026-06-29T23:42:28Z Kani 670 9417225 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Rufkrona abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Rufous-crowned Bee-eater, Subic Bay, Luzon 1.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Rufkrona abelmanĝulo''' ''M. americanus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2024 |title=''Merops americanus'' |volume=2024 |article-number=e.T22725908A263611626 |url= https://www.iucnredlist.org/species/22725908/263611626|access-date=14a de Decembro 2025}}</ref> |dunomo = ''Merops americanus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Philipp Ludwig Statius Müller|Müller]], 1776) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = ''Merops viridis americanus'' |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Rufkrona abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops americanus'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Rufkrona abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi estas [[Endemio|endemia]] de [[Filipinoj]], kie ĝi estas vaste distribuata. Spite sian sciencan nomon, ĝi tute ne troviĝas en [[Ameriko]], pro kio tiu nomo estas evidente erara.<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2024 |title=''Merops americanus'' |volume=2024 |article-number=e.T22725908A263611626 |url= https://www.iucnredlist.org/species/22725908/263611626|access-date=14a de Decembro 2025}}</ref> == Aspekto kaj taksonomio == Ĝi antaŭe estis konsiderata subspecio de la [[blugorĝa abelmanĝulo]] (''M. viridis''), sed estis dividita kiel aparta specio fare de la [[IUCN Ruĝa Listo]] kaj de [[BirdLife International]] en 2014, kaj la [[Internacia Ornitologia Kongreso]] sekvis la ekzemplon en 2022.<ref>{{Cite web |title=IOC World Bird List 12.1 |website=IOC World Bird List Datasets |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/todies/ |language=en |doi=10.14344/ioc.ml.12.1}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Collar |first=Nigel J. |date=2011 |title=Species limits in some Philippine birds including the Greater Flameback Chrysocolaptes lucidus |url=https://static1.squarespace.com/static/5c1a9e03f407b482a158da87/t/5c211d4d4fa51a4c897b3a4b/1545674062184/Greater-Flameback.pdf |journal=[[Forktail (gazeto)|Forktail]] |volume=27 |pages=29–38}}</ref> Ĝi estas konfuzita kun ''M. viridis'', ĉar ĝi ankoraŭ estas nomata blugorĝa abelmanĝulo de multaj, inkluzive de [[eBird]].<ref>{{Cite web |title=Rufous-crowned Bee-eater - eBird |url=https://ebird.org/species/rucbee1 |access-date=2023-09-26 |website=ebird.org |language=en}}</ref> Ĝi diferencas de ''M. viridis'' per ruĝbrunaj krono kaj mantelo (anstataŭ malhelbruna), kaj pli palaj verdetbluaj gorĝo kaj vangoj (anstataŭ malhelbluaj).<ref name="HBW">{{cite book | last1=Hoyo | first1=Josep del | last2=Elliott | first2=Andrew | last3=Sargatal | first3=Jordi | title=Handbook of the Birds of the World: Mousebirds to hornbills | year=2001 | isbn=84-87334-30-X | volume=6 | pages=338–339}}</ref> == Ekologio kaj kutimaro == Ĉi tiu specifa specio ankoraŭ ne estas profunde studita. Oni supozas, ke ĉi tiu specio estas insektomanĝanto, kaj fidele al sia ordinara nomo, ĝi multe manĝas [[abelo]]jn. Ĉi tiu specio estas konsiderata damaĝbesto fare de abelbredistoj. Ĉi tiu specio reproduktiĝas de februaro ĝis majo en komunaj nestejoj sur dekliva tero kaj riverbordoj. Ĉi tiuj tuneloj atingas profundan distancon de 1 m. Averaĝa ovodemetado estas 3 ĝis 5 ovoj. == Habitato kaj konservostatuso == Ĝi loĝas en malferma kamparo kaj maldensejoj apud arbaraj areoj, inkluzive de arbustejoj kaj kogonkampoj, uzante mortajn arbojn kaj telefonajn kablojn kiel ripozejojn.<ref>{{Cite book |title=A guide to the birds of the Philippines |date=2000 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-854668-9 |editor-last=Kennedy |editor-first=Robert S. |edition=1. publ |location=New York |editor-last2=Johns Bitting |editor-first2=Melinda}}</ref> La [[Ruĝa Listo de IUCN]] klasigis tiun birdon kiel specion [[malplej zorgiga]], ĉar ĝi estas ofta kaj kapablas toleri malferman habitaton.<ref>{{Cite journal |last1=del Hoyo |first1=Josep |last2=Collar |first2=Nigel |last3=Kirwan |first3=Guy M. |date=2020 |title=Rufous-crowned Bee-eater (''Merops americanus''), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/rucbee1/1.0/introduction |journal=Birds of the World |language=en |doi=10.2173/bow.rucbee1.01 |issn=2771-3105|url-access=subscription }}</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops americanus}} {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de la Filipinoj]] q1nr0i1tr2u7nfggu39s6mulghxs6w2 1 948388 9417036 9416686 2026-06-29T15:04:58Z ~2026-37234-37 259500 /* La nuna titolo “Ĝongdingo” estas klare malĝusta */ Respondo 9417036 wikitext text/x-wiki == La nuna titolo “Ĝongdingo” estas klare malĝusta == # Kiel iu loĝas apud 永定河, mi certas en neniu kondiĉo 永 (pinjine: yǒng, IPA: /jʊŋ˨˩˦/) sonas kiel ĝong. # Versaĵne la esperantigo estis kreita de [[Uzanto:Kani|<bdi>Kani</bdi>]], kiu kreis ĉi tiun artikolon. Mi serĉis per Google kun “"Ĝongdingo"” (kun la citiloj), kaj trovis, ke preskaŭ ĉiuj rezultoj ĝis la 10-a paĝo (mi ne daŭrigis plie) estas de Wikipedia. La nura paĝo ekster Wikipedia ankaŭ ŝajnas uzi datumojn de Wikipedia. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-37234-37|&#126;2026-37234-37]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-37234-37|diskuto]]) 06:43, 29 jun. 2026 (UTC) :Kara anonimulo, kiel iu kiu loĝas apud tiu rivero, vi devas scii la ĝustan prononcon. Se Ĝongdingo estas malĝusta, diru kiu estas ĝusta, ĉu Jongdingo, ĉu Ĝungtingo ktp.? Mi pretas alinomi laŭ via indiko. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 29 jun. 2026 (UTC) ::Dankon pro la respondo! Mi ne atendis ĝin tiel rapide. ::Bedaŭrinde, mi pensas, ke mi ne povas doni nomon mem laŭ [[VP:NOE]], ĉar mi ne trovis iujn ajn fontojn pri la esperantigo de ĉi tiu rivero. Se vi nur demandus mian opinion, mi preferus “Jongdingo”n. ::Laŭ mi, uzi la originan nomon ŝajnas pli bone, almenaŭ antaŭ ni trovos nomon kun fonto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-37234-37|&#126;2026-37234-37]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-37234-37|diskuto]]) 15:04, 29 jun. 2026 (UTC) g14qjkae5nul1cvu907fr8da0k2kfkq 9417043 9417036 2026-06-29T15:18:54Z Arbarulo 135469 Arbarulo movis paĝon [[Diskuto:Ĝongdingo (rivero)]] al [[Diskuto:Yongding]]: pinjino, forigo de interkrampaĵo 9417036 wikitext text/x-wiki == La nuna titolo “Ĝongdingo” estas klare malĝusta == # Kiel iu loĝas apud 永定河, mi certas en neniu kondiĉo 永 (pinjine: yǒng, IPA: /jʊŋ˨˩˦/) sonas kiel ĝong. # Versaĵne la esperantigo estis kreita de [[Uzanto:Kani|<bdi>Kani</bdi>]], kiu kreis ĉi tiun artikolon. Mi serĉis per Google kun “"Ĝongdingo"” (kun la citiloj), kaj trovis, ke preskaŭ ĉiuj rezultoj ĝis la 10-a paĝo (mi ne daŭrigis plie) estas de Wikipedia. La nura paĝo ekster Wikipedia ankaŭ ŝajnas uzi datumojn de Wikipedia. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-37234-37|&#126;2026-37234-37]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-37234-37|diskuto]]) 06:43, 29 jun. 2026 (UTC) :Kara anonimulo, kiel iu kiu loĝas apud tiu rivero, vi devas scii la ĝustan prononcon. Se Ĝongdingo estas malĝusta, diru kiu estas ĝusta, ĉu Jongdingo, ĉu Ĝungtingo ktp.? Mi pretas alinomi laŭ via indiko. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 29 jun. 2026 (UTC) ::Dankon pro la respondo! Mi ne atendis ĝin tiel rapide. ::Bedaŭrinde, mi pensas, ke mi ne povas doni nomon mem laŭ [[VP:NOE]], ĉar mi ne trovis iujn ajn fontojn pri la esperantigo de ĉi tiu rivero. Se vi nur demandus mian opinion, mi preferus “Jongdingo”n. ::Laŭ mi, uzi la originan nomon ŝajnas pli bone, almenaŭ antaŭ ni trovos nomon kun fonto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-37234-37|&#126;2026-37234-37]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-37234-37|diskuto]]) 15:04, 29 jun. 2026 (UTC) g14qjkae5nul1cvu907fr8da0k2kfkq 9417049 9417043 2026-06-29T15:25:25Z Arbarulo 135469 9417049 wikitext text/x-wiki == La nuna titolo “Ĝongdingo” estas klare malĝusta == # Kiel iu loĝas apud 永定河, mi certas en neniu kondiĉo 永 (pinjine: yǒng, IPA: /jʊŋ˨˩˦/) sonas kiel ĝong. # Versaĵne la esperantigo estis kreita de [[Uzanto:Kani|<bdi>Kani</bdi>]], kiu kreis ĉi tiun artikolon. Mi serĉis per Google kun “"Ĝongdingo"” (kun la citiloj), kaj trovis, ke preskaŭ ĉiuj rezultoj ĝis la 10-a paĝo (mi ne daŭrigis plie) estas de Wikipedia. La nura paĝo ekster Wikipedia ankaŭ ŝajnas uzi datumojn de Wikipedia. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-37234-37|&#126;2026-37234-37]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-37234-37|diskuto]]) 06:43, 29 jun. 2026 (UTC) :Kara anonimulo, kiel iu kiu loĝas apud tiu rivero, vi devas scii la ĝustan prononcon. Se Ĝongdingo estas malĝusta, diru kiu estas ĝusta, ĉu Jongdingo, ĉu Ĝungtingo ktp.? Mi pretas alinomi laŭ via indiko. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 29 jun. 2026 (UTC) ::Dankon pro la respondo! Mi ne atendis ĝin tiel rapide. ::Bedaŭrinde, mi pensas, ke mi ne povas doni nomon mem laŭ [[VP:NOE]], ĉar mi ne trovis iujn ajn fontojn pri la esperantigo de ĉi tiu rivero. Se vi nur demandus mian opinion, mi preferus “Jongdingo”n. ::Laŭ mi, uzi la originan nomon ŝajnas pli bone, almenaŭ antaŭ ni trovos nomon kun fonto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-37234-37|&#126;2026-37234-37]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-37234-37|diskuto]]) 15:04, 29 jun. 2026 (UTC) :::Multan dankon pro la atentigo! Efektive, laŭ mia titolpolitiko, la titolo devas esti pinjina ĝis ekzistos esperanta nomo ekster Vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:25, 29 jun. 2026 (UTC) syoqdqpjideuyntijmntvtunv1bv24f 9417050 9417049 2026-06-29T15:25:45Z Arbarulo 135469 9417050 wikitext text/x-wiki == La nuna titolo “Ĝongdingo” estas klare malĝusta == # Kiel iu loĝas apud 永定河, mi certas en neniu kondiĉo 永 (pinjine: yǒng, IPA: /jʊŋ˨˩˦/) sonas kiel ĝong. # Versaĵne la esperantigo estis kreita de [[Uzanto:Kani|<bdi>Kani</bdi>]], kiu kreis ĉi tiun artikolon. Mi serĉis per Google kun “"Ĝongdingo"” (kun la citiloj), kaj trovis, ke preskaŭ ĉiuj rezultoj ĝis la 10-a paĝo (mi ne daŭrigis plie) estas de Wikipedia. La nura paĝo ekster Wikipedia ankaŭ ŝajnas uzi datumojn de Wikipedia. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-37234-37|&#126;2026-37234-37]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-37234-37|diskuto]]) 06:43, 29 jun. 2026 (UTC) :Kara anonimulo, kiel iu kiu loĝas apud tiu rivero, vi devas scii la ĝustan prononcon. Se Ĝongdingo estas malĝusta, diru kiu estas ĝusta, ĉu Jongdingo, ĉu Ĝungtingo ktp.? Mi pretas alinomi laŭ via indiko. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:38, 29 jun. 2026 (UTC) ::Dankon pro la respondo! Mi ne atendis ĝin tiel rapide. ::Bedaŭrinde, mi pensas, ke mi ne povas doni nomon mem laŭ [[VP:NOE]], ĉar mi ne trovis iujn ajn fontojn pri la esperantigo de ĉi tiu rivero. Se vi nur demandus mian opinion, mi preferus “Jongdingo”n. ::Laŭ mi, uzi la originan nomon ŝajnas pli bone, almenaŭ antaŭ ni trovos nomon kun fonto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-37234-37|&#126;2026-37234-37]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-37234-37|diskuto]]) 15:04, 29 jun. 2026 (UTC) :::Multan dankon pro la atentigo! Efektive, laŭ nia titolpolitiko, la titolo devas esti pinjina ĝis ekzistos esperanta nomo ekster Vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:25, 29 jun. 2026 (UTC) cydom2zx7sj1vlcuxn0nectx77applt 0 948404 9416902 9416797 2026-06-29T12:01:25Z ThomasPusch 1869 9416902 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = Ministry of Culture Bouboulinas Athens.jpg }} La '''ministerio de kulturo''' - {{l-el|Υπουργείο Πολιτισμού}}, ''Ipurgeío Politismú'' - aŭ '''ministerio pri kulturo''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de kulturo, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. La ministerio subtenas multajn arkeologiajn lokojn kaj muzeojn de la lando, sed mem ankaŭ estas la posedanto de iuj, ekzemple de la [[Akropola Muzeo]] en Ateno. == Historio == Tiu ministerio estis establita la 26-an de aŭgusto 1971 kiel la Ministerio de kulturo kaj scienco (ὑπουργεῖον πολιτισμοῦ καὶ ἐπιστημῶν), kaj estis renomita al la Ministerio de kulturo (υπουργείο πολιτισμού) la 26-an de julio 1985. La 7-an de oktobro 2009, ĝi estis kunfandita kun la ministerio de turisma disvolviĝo por formi la ministerion de kulturo kaj turismo. Ĝi ĉesis ekzisti la 21-an de junio 2012, kiam la Ministerio de turismo estis restarigita kaj la kultura paperaro estis absorbita de la Ministerio de edukado, dumviva lernado kaj religiaj aferoj por formi la Ministerion de edukado, religiaj aferoj, kulturo kaj sporto. Aparta Ministerio pri kulturo kaj sportoj estis restarigita la 25-an de junio 2013, sed la 27-an de januaro 2015 ĝi denove estis kunfandita kun la ministerio de edukado por formi la ministerion de kulturo, edukado kaj religiaj aferoj. La 23-an de septembro 2015, la kunfandiĝo estis nuligita kaj la ministerioj de kulturo kaj edukado estis restarigitaj kiel apartaj ministerioj. La 27-an de junio 2023, la ministerio pri sportoj estis absorbita de la ministerio de edukado kaj la Ministerio de kulturo revenis al sia nomo de 1985–2009. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] 1b52kq07st9drj3arxu4z3w63gqvsu9 0 948414 9416903 9416881 2026-06-29T12:01:36Z ThomasPusch 1869 9416903 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = Emblem of Greek Ministry of National Defence.svg }} La '''ministerio de nacia defendo''' - {{l-el|Υπουργείο Εθνικής Άμυνας}}, ''Ipurgeío Ethnikís Áminas'', do etimologie "ministerio de etna defendo" - aŭ '''ministerio pri nacia defendo''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de nacia defendo, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. Parto de la ministerio kompreneble estas la armitaj fortoj de Grekio, do la greka armeo, kaj ankaŭ la [[Nacia Spionservo de Grekio]]. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] ji9k571bwc0xa87c8nqq5y41t4m9na8 0 948415 9416904 9416833 2026-06-29T12:01:45Z ThomasPusch 1869 9416904 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = }} La '''ministerio de sano''' - {{l-el|Υπουργείο Υγείας}}, ''Ipurgeío Igeías'', etimologie "ministerio de higieno" - aŭ '''ministerio pri sano''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de sano, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] ax0bwqb5tqw3jl6wt7zizaek4qjiiw5 9416986 9416904 2026-06-29T14:08:14Z ThomasPusch 1869 9416986 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = }} La '''ministerio de sano''' - {{l-el|Υπουργείο Υγείας}}, ''Ipurgeío Igeías'', etimologie "ministerio de higieno" - aŭ '''ministerio pri sano''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de sano, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Vidu ankaŭ == * [[Greka Ruĝa Kruco]] == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] [[Kategorio:sanservo en Grekio]] ptpq640fu0beffcq08lt60nl26l729n 9416987 9416986 2026-06-29T14:08:38Z ThomasPusch 1869 9416987 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = }} La '''ministerio de sano''' - {{l-el|Υπουργείο Υγείας}}, ''Ipurgeío Igeías'', etimologie "ministerio de higieno" - aŭ '''ministerio pri sano''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de sano, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Vidu ankaŭ == * [[Ministerio de sano (Grekio)]] == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] [[Kategorio:sanservo en Grekio]] kt6gt7bto3cu2g8pa7sdp6iia66ga18 9416988 9416987 2026-06-29T14:09:01Z ThomasPusch 1869 Nuligis version 9416987 de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Speciala:Contributions/ThomasPusch|kontribuoj]], [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskutpaĝo]]) 9416988 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = }} La '''ministerio de sano''' - {{l-el|Υπουργείο Υγείας}}, ''Ipurgeío Igeías'', etimologie "ministerio de higieno" - aŭ '''ministerio pri sano''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de sano, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Vidu ankaŭ == * [[Greka Ruĝa Kruco]] == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] [[Kategorio:sanservo en Grekio]] ptpq640fu0beffcq08lt60nl26l729n 0 948416 9416899 9416838 2026-06-29T12:00:23Z ThomasPusch 1869 9416899 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = Σταδίου 27 - Υπουργείο Εσωτερικών.jpg }} La '''ministerio de internaj aferoj''' - {{l-el|Υπουργείο Εσωτερικών}}, ''Ipurgeío Esoterikón'' - aŭ '''ministerio pri internaj aferoj''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de internaj aferoj, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] 1nqzehrvtca3f6pbwxd12khtati6la8 0 948417 9416898 9416843 2026-06-29T11:59:48Z ThomasPusch 1869 9416898 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = }} La '''ministerio de eksteraj rilatoj''' - {{l-el|Υπουργείο Εξωτερικών}}, ''Ipurgeío Eksoterikón'' - aŭ '''ministerio pri eksteraj rilatoj''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de eksteraj rilatoj, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] qhbd0vqeyynw9nsqmx3ccrgzotdzzz4 9416991 9416898 2026-06-29T14:10:46Z ThomasPusch 1869 9416991 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = }} La '''ministerio de eksteraj rilatoj''' - {{l-el|Υπουργείο Εξωτερικών}}, ''Ipurgeío Eksoterikón'' - aŭ '''ministerio pri eksteraj rilatoj''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de eksteraj rilatoj, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] [[Kategorio:Ekstera politiko de Grekio]] bg18g7y0rqc6ktlnm6o4hcrqqrnul7n 9416999 9416991 2026-06-29T14:18:51Z ThomasPusch 1869 3 bildoj aldonataj 9416999 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = Μέγαρο Ανδρέα Συγγρού 6447.jpg }} La '''ministerio de eksteraj rilatoj''' - {{l-el|Υπουργείο Εξωτερικών}}, ''Ipurgeío Eksoterikón'' - aŭ '''ministerio pri eksteraj rilatoj''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de eksteraj rilatoj, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) <br/> [[dosiero:YP-Exoterikon DSC 1048a-1.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|la vilao Syggros (Μέγαρο Συγγρού), la kerna ministeria sidejo}}]] [[dosiero:20090802 athina32.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|kaj dekstre de ĝi, aldona oficeja turdomo}}]] <br/> {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] [[Kategorio:Ekstera politiko de Grekio]] pzi17j1qum86y2ey36gqg1nybt57b8b 9417004 9416999 2026-06-29T14:24:28Z ThomasPusch 1869 9417004 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = Μέγαρο Ανδρέα Συγγρού 6447.jpg }} La '''ministerio de eksteraj rilatoj''' - {{l-el|Υπουργείο Εξωτερικών}}, ''Ipurgeío Eksoterikón'' - aŭ '''ministerio pri eksteraj rilatoj''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. La ministerio formale ekaktivis la 16-a de januaro 1822, kiam la moderna greka ŝtato ekformiĝis. En [[1829]] Grekio akiris [[Greka milito de sendependigo|sendependecon]] de la [[Osmanida imperio]], kiel [[reĝlando Grekio]], sed tion sekvis tuta vico da politikaj renversoj, inter kiuj elstaris la [[Dua Greka Respubliko]], kaj militaj diktaturoj, ĉefe post la [[diktaturo de la koloneloj|puĉo de la koloneloj]]. Moderna demokratia respubliko formiĝis en [[1975]] - kaj la ministerio de eksteraj rilatoj ĉiam estis en la centro de ĉiuj moviĝoj. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de eksteraj rilatoj, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) <br/> [[dosiero:YP-Exoterikon DSC 1048a-1.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|la vilao Syggros (Μέγαρο Συγγρού), la kerna ministeria sidejo}}]] [[dosiero:20090802 athina32.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|kaj dekstre de ĝi, aldona oficeja turdomo}}]] <br/> {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] [[Kategorio:Ekstera politiko de Grekio]] 032y58086ql7ohsmwnfx4v4z86sv55c 0 948418 9417390 9416850 2026-06-30T09:20:40Z Sj1mor 12103 9417390 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto (ĉ. 1715)}} '''Francesco SOLIMENA''' (naskiĝis la 4-an de oktobro 1657 en Canale di [[Serino (Italio)|Serino]], provinco de [[Avelino|Avellino]] - mortis la 3-an de aprilo 1747 en Barra (nun kvartalo) apud [[Napolo]]) estis produktiva [[Italoj|itala]] [[Baroka pentrarto|baroka pentristo]], unu el establita familio de pentristoj kaj [[Desegnaĵo|desegnistoj]]. En siaj fruaj jaroj, influita ĉefe de [[Luca Giordano]] kaj [[Mattia Preti]], li evoluigis tre personan kaj dramecan manipuladon de lumo kaj ombro, tamen lia pli posta arto rivelas tendencon al pli modera [[klasikismo]]. Solimena havis multajn lernantojn, igante lin unu el la plej fortaj influantoj en la napola pentrado de la frua 18-a jarcento. Aldone al esti pentristo li ankaŭ estis freskisto. Ĉar li portis religian frokon ekde sia juneco, li ankaŭ estis nomita ''L'abate Ciccio''.<ref name="Santoro">Fiorella Sricchia Santoro: [https://www.treccani.it/enciclopedia/francesco-solimena_%28Dizionario-Biografico%29/ ''Solimena, Francesco.''] En: ''Dizionario Biografico degli Italiani,'' Volume 93 (2018) ({{It}})</ref> Post [[Luca Giordano]], Solimena estis la ĉefa pentristo de Napolo, kiun li preskaŭ neniam forlasis, sed li ankaŭ ricevis multajn komisiojn el la tuta Eŭropo. Liaj monumentaj kanvasoj estas karakterizitaj per abundo da figuroj, dinamiko kaj akraj [[Klaroskuro|klaraoskuraj]] efikoj. Li ankaŭ pentris freskojn en napolaj preĝejoj, inkluzive de San Paolo Maggiore kaj Il Gesu Nuovo. Li ankaŭ laboris okaze kiel arkitekto; ekzemploj estas la fasado de la preĝejo San Nicola alla Carità en Napolo, kaj lia propra palaco en Via San Potito. [[Dosiero:Francesco_Solimena_(1657-1747)_-_The_Education_of_the_Virgin_-_K2987_-_Bristol_City_Museum_^_Art_Gallery.jpg|eta|300x300ra|''La edukado de la Virgulino'', {{Ĉirkaŭ|1680}}]] [[Dosiero:SOLIMENA.jpg|eta|Studo por la freskociklo de la Sakristio de San Paolo Maggiore, Napolo, Whitfield Fine Art]] [[Dosiero:Francesco_Solimena_-_The_Abduction_of_Orithyia_-_Walters_371695.jpg|eta|300x300ra|''La forkapto de Orithyia'', {{Ĉirkaŭ|1730}}]] [[Dosiero:Francesco_Solimena_-_the_Royal_Hunt_of_Dido_and_Aeneas_-_Google_Art_Project.jpg|eta|300x300ra|''Dido bonvenigas Eneon al la Reĝa Ĉasado'', {{Ĉirkaŭ|1712}}]] [[Dosiero:Francesco_Solimena_-_Emperor_Charles_VI_and_Gundacker,_Count_Althann_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Omaĝo de la Grafo Althann al Imperiestro Karolo la 6-a'', 1728]]Lia granda studio iĝis domina akademio kaj rendevuejo por artistoj, ĉe la koro de la kulturvivo de Napolo. La plej famaj el liaj lernantoj estas Corrado Giaquinto, lia filo Orazio kaj Sebastiano Conca. La skota portretisto [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] pasigis tri jarojn en la studio de Solimena. Inter la aliaj de liaj multaj lernantoj estas Francesco de Mura (1696-1784), Giuseppe Bonito (1707-89), Pietro Capelli, Domenico Mondo, Onofrio Avellino, Scipione Cappella, Giovanni della Camera,<ref>{{Cite book|first=Filippo de'|last=Boni|year=1852|title=''Biografia degli artisti ovvero dizionario della vita e delle opere dei pittori, degli scultori, degli intagliatori, dei tipografi e dei musici di ogni nazione che fiorirono da'tempi più remoti sino á nostri giorni. Seconda Edizione.''|editor=|pages=page 171|publisher=Presso Andrea Santini e Figlio|location=Venice; Googlebooks|id=|url=http://books.google.com/books?id=IU0_AAAAcAAJ|authorlink=}}</ref> Francesco Campora,<ref>Boni, s. 177</ref> Leonardo Oliviero,<ref>[http://books.google.com/books?id=gzRPAAAAcAAJ Memorie storiche degli scrittori nati nel regno di Napoli], by Camillo Minieri-Riccio, s. 243</ref> Salvatore Olivier,<ref>Minieri-Riccio, s. 243</ref> Salvatore Pace,<ref>Minieri-Riccio, s.248</ref> Romualdo Polverino,<ref>Minieri-Riccio, s. 279.</ref> Evangelista Schiano kaj Gaspare Traversi. Solimena iĝis tre riĉa kaj fariĝis barono. Francesco Solimena penis signifan influon sur pli junajn kaj estontajn generaciojn de artistoj en Napolo, same kiel tra Centra Eŭropo. Liaj pentraĵoj servis kiel rolmodeloj por la pli juna generacio, precipe [[Jean-Honoré Fragonard]], [[Francisco Goya]], kaj [[François Boucher]], kiu estis inspirita de multaj el la verkoj de Solimena. Danke al la arto de Solimena, la impresa klaraoskuro de [[Caravaggio]] kaj [[Giovanni Battista Caracciolo]], kiu karakterizis la napolan pentrarton en la antaŭa jarcento, igis Napolon unu el la gravaj centroj de eŭropa post-renesanca arto. == Verkoj == * ''Paradizo'', (1671), Nocera. * ''La Vizio de Sankta Cirilo de Aleksandrio'', Solofra, Preĝejo de Sankta Domeniko. * ''Historio de Sankta Tekla, Arĥelaa kaj Susanna'', (1680), Salerno, preĝejo de San Giorgio. * ''Virtoj'', (1690), Napolo, Baziliko de San Paolo Maggiore. * ''Historio de Sankta Nikolao, Apostoloj kaj Virtoj'', Napolo, Preĝejo de San Nicola alla Carità. * ''La Miraklo de Sankta Johano de Dio'', (1691), preĝejo de la Ospedale della Pace, nuntempe en la Civitana Muzeo de Castel Nuovo. * ''Sankta Francisko rezignas la pastraron'', (1691-1692), Napolo, preĝejo de Santa Anna dei Lombardi. * ''La elpelo de Heliodoro el la templo'', (1725), Napolo, preĝejo de la Gesù. * ''Kardinalo Michele Federico Althann ofertas al imperiestro Karlo la 6-a la katalogon de la imperia artgalerio'', (1728), Vieno, Kunsthistorisches Museum. * ''Triumfo de Karlo la 3-a de Burbono ĉe la Batalo de Gaeta'', (1734-1735), Kaserto. * ''Sankta Nikolao de Bari'', Fiumefreddo Bruzio, preĝejo de Santa Chiara. * ''Memportreto,'' Muzeo Prado. * ''Sankta Johano la Baptisto,'' Muzeo Prado. * ''Kristo donanta komunecon al la Virgulino Maria,'' Reĝa Palaco de Aranjuez, oficejo de Francisko el Asizo == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Francesco_Solimena_-_Diana_and_Endymion_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Diana and Endymion, 1705–1710| ''[[Diana]] kaj [[Endimiono]]'', 1705–1710 Dosiero:Solimena_Portrait_de_femme_(2004_1_50).jpg|alternative=Portrait of a woman| Portreto de virino Dosiero:Francesco_Solimena_-_Venus_at_the_Forge_of_Vulcan,_1704.jpg|alternative=Venus at the Forge of Vulcan, 1704| ''Venuso ĉe la forĝejo de Vulkano'', 1704 Dosiero:Francesco_Solimena_-_Madonna_and_Child_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Madonna and Child| ''Madono kaj infano'' Dosiero:Bacchus_and_Ariadne_by_Francesco_Solimena.jpg|alternative=Bacchus and Ariadne| ''[[Bakĥo]] kaj [[Ariadna (diino)|Ariadna]]'' Dosiero:Francesco_Solimena_(cópia)_-_Noli_me_tangere.jpg|alternative=Noli me tangere| ''Neniu min tangere'' (''Noli me tangere'') Dosiero:Solimena-assomption-Montargis.jpg|alternative=The Assumption| ''La [[Ĉielenpreno de Maria|Ĉielenpreno]]'' Dosiero:Francesco_Solimena_-_The_Annunciation_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=The Annunciation| ''La Dianonco'' Dosiero:Francesco_Solimena_-_The_Deposition_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=The Deposition| ''La Atestaĵo'' Dosiero:Francesco_Solimena_-_Dido_Receiving_Aeneas_and_Cupid_Disguised_as_Ascanius_-_WGA21623.jpg|alternative=Dido Receiving Aeneas and Cupid Disguised as Ascanius| ''Dido ricevas Eneon kaj Kupidon alivestitan kiel Askanio'' Dosiero:Agar_e_Ismaele_nel_deserto_confortati_dall'angelo_-_Francesco_Solimena.jpg|alternative=Hagar and Ismail in the Desert comforted by the Angel| Hagar kaj Ismail en la dezerto konsolitaj de la Anĝelo Dosiero:Francesco_Solimena_-_St_John_the_Baptist_-_WGA21633.jpg|alternative=St. John the Baptist| ''Sankta Johano la Baptisto'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Solimena, Francesco}} [[Kategorio:Arkitektoj de rokoko]] [[Kategorio:Italaj barokaj pentristoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 17-a jarcento]] ss2spxu0huphnen1vego6io6x20kk99 0 948419 9416901 9416857 2026-06-29T12:01:14Z ThomasPusch 1869 9416901 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = | regiono-ISO = GR }} La '''ministerio de justico''' - {{l-el|Υπουργείο Δικαιοσύνης}}, ''Ipurgeío Dikaiosínis'' - aŭ '''ministerio pri [[justico]]''' respektive '''...pri justeco''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de justico, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] qhwu4t7uzvm712udh1jal8z6aofuum6 0 948420 9416905 9416873 2026-06-29T12:01:56Z ThomasPusch 1869 9416905 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = }} La '''ministerio de turismo''' - {{l-el|Υπουργείο Τουρισμού}}, ''Ipurgeío Turismú'' - aŭ '''ministerio pri turismo''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de turismo, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) [[dosiero:OLGA-KEFALOGIANNI.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|Olga Kefalogianni, ministrino ekde junio 2023}}]] {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] 6vagimwzlxnokp4e4vn4z5ocyx7xwq2 9416992 9416905 2026-06-29T14:14:55Z ThomasPusch 1869 9416992 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | bildo = }} La '''ministerio de turismo''' - {{l-el|Υπουργείο Τουρισμού}}, ''Ipurgeío Turismú'' - aŭ '''ministerio pri turismo''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de turismo, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) <br/> [[dosiero:OLGA-KEFALOGIANNI.jpg|eta|maldekstra|300ra|{{centre|Olga Kefalogianni, ministrino ekde junio 2023}}]] <br/> {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] kqawzn3fkuy2wfufta9eylezfy3fayy 0 948421 9416897 9416830 2026-06-29T11:59:24Z ThomasPusch 1869 9416897 wikitext text/x-wiki {{informkesto organizaĵo | emblemo = Coat of arms of Greece.svg | grandeco de emblemo = 100ra | regiono-ISO = GR }} La '''ministerio de edukado, religiaj aferoj kaj sporto''' - {{l-el|Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού}}, ''Ipurgeío Paideías, Thriskevmáton kai Athlitismú'' - aŭ '''ministerio pri edukado, religiaj aferoj kaj sporto''' estas [[ministerio]] de la [[registaro de Grekio]]. Ĝi havas sian centran konstruaĵon en la komunumo Amarusio, antaŭurbo de [[Ateno]], [[Grekio]]. Aktuala gvidanto de la ministerio, do la grekia [[ministro]] de edukado, religiaj aferoj kaj sporto, ekde la {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}} estas {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}}. == Eksteraj ligiloj == <!--{{Projektoj}}--> * {{Oficiala retejo}} ({{el}}) {{ministerioj de Grekio}} {{bibliotekoj}} {{ĝermo|Grekio}} [[Kategorio:registaro de Grekio]] k83xjuc67g2sk470jb5cogyb1rq3qr6 0 948424 9416906 9416896 2026-06-29T12:02:05Z Sj1mor 12103 9416906 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, inter 1695 kaj 1697,<br> oleo sur tolo}} '''Mattia PRETI''' (naskiĝis la 24-an de februaro 1613 en [[Taverna (Katanzaro)|Taverna]], [[Kalabrio]] – mortis la 3-an de januaro 1699 en [[La-Valeto]], [[Malto]]) estis itala [[Baroko|baroka]] artisto, kiu laboris en [[Italio]] kaj [[Malto]]. Li estis nomumita membro de la [[Ordeno de Sankta Johano]]. [[Dosiero:Georg_(Heiliger)_von_Mattia_Preti.JPG|maldekstra|eta|''Sankta Georgo sur ĉevalo'', [[Kunkatedralo de Sankta Johano]], [[La-Valeto]].]] [[Dosiero:Mattia preti.jpg|eta|Gravuraĵo de lia portreto.]] [[Dosiero:Preti mattia autoritratto.jpg|eta|Detalo de la pentraĵo Prediko de Sankta Johano la Baptisto kun memportreto de la artisto Mattia Preti. Preĝejo de San Domenico en Taverna (Kalabrio) en Italio, naskiĝloko de Preti.]] Fariĝinte Kavaliro de Graco en la [[Suverena Ordeno de Malto|Ordeno de Sankta Johano]], li vizitis la ĉefsidejon de la ordeno en [[Malto]] en 1659 kaj pasigis tie la plejparton de la cetero de sia vivo. Preti transformis la internon de [[Kunkatedralo de Sankta Johano|la Kunkatedralo de Sankta Johano]] en [[La-Valeto]] per grandega serio de pentraĵoj pri la vivo kaj martireco de [[Johano la Baptisto|Sankta Johano la Baptisto]] (1661–1666). En Malto oni ankaŭ povas trovi multajn pentraĵojn de Preti en privataj kolektoj kaj en paroĥaj preĝejoj. Lia kreskanta reputacio kondukis al plivastigita rondo de mecenatoj, kaj li ricevis komisiojn el la tuta Eŭropo.<ref>Bonello, Giovanni (2000). [http://www.patrimonju.org/content.aspx?id=119835&subId=114434 Art in Malta – Discoveries and Recoveries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160828150940/http://www.patrimonju.org/content.aspx?id=119835&subId=114434|date=2016-08-28}}. Fondazzjoni Patrimonju Malti. p. 69-102. {{ISBN|99909-959-7-4}}. {{ISBN|99909-959-8-2}}.</ref><ref>Alessandro Cosma. [http://actual-art.org/files/sb/06/Cosma.pdf Paintings for the Knights of Malta. Mattia Preti and the Celebration of Martyrdom]. Actual Problems of Theory and History of Art: Collection of articles. Vol. 6. Eds: Anna V. Zakharova, Svetlana V. Maltseva, Ekaterina Yu. Stanyukovich-Denisova. St. Petersburg, NP-Print Publ., 2016, pp. 468–473. ISSN 2312-2129.</ref> Dum en Malto, Preti posedis sklavon, kiu modelis por liaj pentraĵoj. <ref name="lanfranco20072">{{cite journal|last1=Lanfranco|first1=Guido|title=Xogħol tal-Iskjavi fost il-Maltin|journal=Programm Tal-Festa|date=2007|url=http://www.kappellimaltin.com/XogholTasSkjaviFostIlMaltin.pdf|publisher=Għaqda Mużikali San Leonardu|location=[[Kirkop]]|language=mt|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415104337/http://kappellimaltin.com/XogholTasSkjaviFostIlMaltin.pdf|archive-date=15 April 2016}}</ref> Preti havis longan karieron kun konsiderinda arta verkaro. Liaj pentraĵoj, reprezentaj de la malfrua baroka stilo, estas konservataj de multaj grandaj muzeoj, inkluzive de gravaj kolektoj en [[Napolo]], [[La-Valeto]], [[Palermo]], kaj en lia hejmurbo [[Taverna (Katanzaro)|Taverna, Kalabrio]]. == Stilo == Mattia Preti estas unu el la plej elstaraj pentristoj de la itala Seicento. Lia verko reflektas diversajn influojn kaj fazojn kaj estas precipe influita de lia instruisto [[Guercino]],<ref name=":0">''[https://www.treccani.it/enciclopedia/preti-mattia-detto-il-cavalier-calabrese_(Dizionario-Biografico) Preti, Mattia, la Cavalier Calabrese].'' En: Raffaele Romanelli (red.): ''Dizionario Biografico degli Italiani'' (DBI). Volumo 85 </ref> [[Domenichino]] kaj [[Giovanni Lanfranco|Lanfranco]], same kiel la tenebrosa pentraĵo de la Karavagistoj - kiu estis, ĉiukaze, forma por la tuta napola kaj suditala baroka pentraĵo. Esploro pri lia kunlaboro kun lia longe forgesita frato Gregorio Preti estas ankoraŭ en siaj fruaj stadioj, kvankam Gregorio verŝajne ludis signifan rolon en sia frua periodo kaj en Romo (ĝis 1653).<ref>Christophe Castandet: ''Gregorio Preti, calabrese (1603-1672) – un problema aperto'' , 5a de novembro 2004 (Resumo de la ekspozicia katalogo de la sama nomo de R. Vodret & G. Leone), rete ĉe ''La Tribune de l'Art'' ( france ; alirita la 4an de marto 2019)</ref> Roberto Longhi (1913, 1916, 1943) kaj Giuliano Briganti (1951) ankaŭ atentigis pri influoj de kelkaj francaj Karavagistoj loĝantaj en Romo, kiel ekzemple Valentin de Boulogne, Nicolas Tournier kaj Nicolas Régnier.<ref name=":0" /> Tio evidentiĝas en tuta serio da pentraĵoj kun temoj kiel ''muzikistoj'' (aŭ tiel nomataj ''koncertoj'', ekz. en Madrido, [[Muzeo Thyssen-Bornemisza|Museo Thyssen-Bornemisza]]; privata kolekto, Napolo; [[Muzeo Ermitejo]], Sankt-Peterburgo) aŭ ''hazardludantoj'' (ekz &nbsp;. ''Gioco di dama'', Oksfordo, [[Muzeo Ashmolean]]).<ref name=":0" /> Li ankaŭ kreis imagajn portretojn de filozofoj (ekz. &nbsp;[[Homero]] ''en'' la [[Gallerie dell'Accademia]], [[Venecio]]) kaj scenojn el la [[Evangelio|Evangelioj]] kaj la [[Malnova Testamento]].<ref name=":0" /> Tipa por la stilo de Preti estas "heroa" kaj drama naturalismo kun plene skulptitaj figuroj kaj fortaj lumo- kaj ombro-efektoj.<ref name=":0" /> Ĉe virinaj kaj junaj figuroj, ofte rimarkeblas aparte pala, eĉ palega, haŭtkoloro.<ref><bdi>Eĉ konsiderante la nuntempan belecidealon de blanka haŭto.</bdi></ref> Lia napola periodo estas konsiderata aparte fruktodona kaj esprimplena, kaj li penis konsiderindan influon sur pli postajn napolajn pentristojn, de [[Luca Giordano]] ĝis [[Francesco Solimena]], kiu, rilate al Preti, estis nomita " ''Kavaliero Kalabra nobelaro'' " (De Dominici, 1742–1745, 2008, p. 722). La ĉefa kaj majstroverko de Preti estas konsiderata la pentraĵoj en la [[Kunkatedralo de Sankta Johano]] en [[La-Valeto]], la iama preĝejo de la [[Ordeno de Malto]]. Ĉi tie, klara influo de [[Veronese]], sed ankaŭ de [[Pietro da Cortona]], estas evidenta. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Preti_-_sant'antonio_abate.jpg|''Abato Sant'Antonio'' ĉ. 1628, 62 x 62 cm, privata kolekto Dosiero:Mattia_Preti_-_Concert_-_WGA18386.jpg|''La koncerto'' ĉ. 1630, [[Muzeo Ermitejo]], [[Sankt-Peterburgo]] Dosiero:Accademia_-_Homer_by_Mattia_Preti.jpg|''Homero'' ĉ. 1635, 102 x 81 cm, [[Galerio de la Akademio de Venecio]], [[Venecio]] Dosiero:The_Martyrdom_of_St._Bartholomew.jpg|''La martireco de Sankta Bartolomeo'' ĉ. 1650, Basilica of St. Joseph Proto-Cathedral Dosiero:Preti,_Mattia_-_Wedding_at_Cana_-_c._1655.jpg|''La geedziĝo en Kana'' ĉ. 1655-1660, [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio]], [[Londono]]<ref>{{Cite web|url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/mattia-preti-the-marriage-at-cana|title=The Marriage at Cana|website=The National Gallery|language=en|access-date=2019-11-26}}</ref> Dosiero:Mattia_Preti,_Pilato_si_lava_le_mani,_The_Metropolitan_Museum_of_Art,_New_York.jpg|''Pilato levante siajn manojn'', ĉ. 1663, [[Metropola Muzeo de Arto]], [[Novjorko]] Dosiero:Mattia_Preti_002.jpg|''Vokante la Apostlo Mateo'' ĉ. 1630-1640, 104 x 164 cm, [[Muzeo de Arthistorio de Vieno]], [[Vieno]] Dosiero:Crocifissione_di_Pietro_-_Mattia_Preti.jpg|alternative=The Martyrdom of Saint Peter, ĉ. 1630-1650, Museum of Grenoble|''La martireco de Sankta Petro'', ĉ. 1630-1650, Museum of Grenoble Dosiero:Mattia_Preti_003.jpg|''Nekredanta Tomaso'', ĉ. 1656-1660, 187 x 145 cm, [[Muzeo de Arthistorio de Vieno]] Dosiero:Cristo_en_gloria_con_santos_(Mattia_Preti).jpg|''Kristo en gloro kun sanktuloj'', 1660-1661, [[Prado-Muzeo]], [[Madrido]] Dosiero:Mattia_Preti,_Tomiri_immerge_la_testa_di_Ciro_in_un_otre_di_sangue,_Louvre.jpg|''[[Tomiris]] enmetas la kapo de [[Ciro la 2-a|Ciro]] en haŭtsakon de sango'', 1685-89, 174 x 213, [[Luvro]], [[Parizo]] Dosiero:La_Mort_de_Sophonisbe_-_Mattia_Preti.jpg|''La morto de Sofonisba'' ĉ. 1660-1670, 198 x 174 cm, [[Muzeo de Belartoj de Liono]] Dosiero:4DPict.jpg|''The Vanity'', 1650-1651, 93,5 x 65 cm, [[Uffizi]], [[Florenco]] Dosiero:Mattia_Preti_004.jpg|'Patrino konfidanta siajn filojn al Kristo'' ĉ. 1635-36, 143 x 193 cm, [[Pinakoteko de Brera]], [[Milano]] Dosiero:La_cena_del_ricco_Epulone_-_M._Preti.jpg|''La Bankedo de la riĉa glutulo'' ĉ. 1665, 148 x 200 cm, Gallerie Nazionali di Arte Antica, Romo Dosiero:Mattia_Preti_-_Diogenes_and_Plato_-_Google_Art_Project.jpg|''Plato kaj Diogeno'' ĉ. 1688, 101 x 151 cm, [[Kapitolaj Muzeoj]], [[Romo]] Dosiero:Matti_Preti,_Liberazione_di_San_Pietro,_Dresda,_Gemäldegalerie_Alte_Meister.jpg|''La savigo de Sankta Petro el la malliberejo'', ĉ. 1650, 205 x 226 cm, [[Gemäldegalerie Alte Meister]], [[Dresdeno]] Dosiero:Mattia_Preti_-_St._George_on_Horseback_-_WGA18397.jpg|''Santa Georgo surĉevale'' 1658, 275 x 207 cm, [[Kunkatedralo de Sankta Johano]] Dosiero:St_John_the_Baptist_Wearing_the_Red_Tabard_of_the_Order_of_St_John_-_Mattia_Preti.jpg|''Sankta Johano la Baptisto portante la ruĝan tabardo de la Ordeno de Sankta Johano'' 1671, 98 x 78 cm, National Museum of Fine Arts, Malta Dosiero:Saint_Veronica_with_the_Veil_LACMA_M.84.20_(1_of_2).jpg|''Sankta Veroniko kun vualo'', 1655-1660, 100 x 74 cm, [[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto]] Dosiero:Mattia_Preti_-_Saint_Paul_the_Hermit_-_1969.109_-_Cleveland_Museum_of_Art.tiff|''Santa Paŭlo la Hermito'', ĉ. 1662-1664, 103 x 76 cm, [[Klevlanda Muzeo de Arto]] Dosiero:Mattia_Preti_-_San_Giovanni_Battista_Predicazione.jpg|''Sankta Johano la Baptisto predikanta'', ĉ. 1665, [[Belarta Muzearo de San-Francisko]] Dosiero:Mattia_Preti_-_Adorazione_dei_pastori,_Walker_Art_Gallery,_Liverpool.jpg|''Adorado far de la paŝtistoj'', ĉ. 1678, [[Walker Art Gallery]], [[Liverpool]] Dosiero:Giuditta_e_Oloferne_-_Mattia_Preti.jpg|''Judito kaj Holoferno'', ĉ. 1653-1654, 186 x 143 cm, [[Muzeo Kapodimonte]], [[Napolo]] Dosiero:Mattia_Preti_-_Baldassarre's_Feast_-_WGA18380.jpg|''Bankedo de Baldassarre'', 1653-1659, 202 x 297 cm, [[Muzeo Kapodimonte|Museo di Capodimonte]] Dosiero:I_quattro_evangelisti_-_Mattia_Preti.jpg|''La kvaropo de Evangelistoj'', 1650, 153 x 207 cm, Palazzo Abatellis, [[Palermo]] Dosiero:Cristo_e_l'adultera_-_Mattia_Preti.jpg|''Kristo kaj la adultulino'', 1650, 85 x 117 cm, Palazzo Abatellis Dosiero:Basilica_di_Sant'Andrea_della_Valle_23.jpg|''Martireco de Sankta Andreo'', 1650-1651, Sant'Andrea della Valle, [[Romo]] Dosiero:Preti-figliuolProdigo.jpg|''Reveno de la malŝparema filo'', 1658, 202 x 285 cm, Royal Palace of Naples Dosiero:Mattia_Preti_007.jpg|''Eneo, Anĥizo kaj Askanio fuĝanta de Trojo'', 1630, 86 x 153 cm, Gallerie Nazionali di Arte Antica, Rome Dosiero:St_Sebastian_c1660_Mattia_Preti.jpg|''Sankta Sebastiano'', 1660, 240 x 169 cm, [[Muzeo Kapodimonte]] Dosiero:Preti_Adoration_of_the_Shepherds.jpg|''Adorado fare de la paŝtistoj'', 1645, 148 x 197 cm, [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], [[Varsovio]] Dosiero:Martirio_di_santa_Caterina_-_M._Preti.jpg|''Martireco de Sankta Katerino'', 1659, 365 x 267 cm, Church of St Catherine of Italy, Valletta, [[Malto]] Dosiero:Mattia_Preti,_Belisario_riceve_l'_elemosina,_Museo_Boijmans_Van_Beuningen,_Rotterdam.jpg|''Belizaro ricevante almozon'', 1665-1669, 152 x 198 cm, [[Muzeo Boijmans van Beuningen]], [[Roterdamo]] Dosiero:Mattia_Preti_-_Christ_and_the_Woman_Taken_in_Adultery_-_113-2017_-_Saint_Louis_Art_Museum.jpg|''Kristo kaj la virino kaptita en adulto,'' 1640s, 143.8 × 191.8 cm, Saint Louis Art Museum<ref>{{Cite web|title=Christ and the Woman Taken in Adultery|url=https://www.slam.org/collection/objects/61812/|access-date=2025-10-31|website=Saint Louis Art Museum|language=en-US}}</ref> </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * ''[https://museumandgallery.org/mattia-preti-christ-seats-the-child-in-the-midst-of-the-disciples/ Kristo sidigas la infanon meze de la disĉiploj]'', ĉ. 1680-85. Museum & Gallery, Inc. Greenville, SC {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Preti, Mattia}} [[Kategorio:Italaj barokaj pentristoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 17-a jarcento]] qxwxoxt94inv3zsgp5vhhi2ftajktdh 0 948425 9417181 9416870 2026-06-29T21:37:02Z DidCORN 34571 Propono alinomi 9417181 wikitext text/x-wiki {{Alinomi|Vinkultivado en Markio|kial= ''Vitikulturo'' estas barbarismo kaj [[Markio (Italio)]] estas la regiono, dum [[Marko]] estas tute alia afero}} La '''Vinkultivado en Markio''' estas la aro da agadoj pri kultivado de vinberoj kaj produktado de vino en la [[Markio (Italio)|Markio]] ([[Meza Italio]]).<ref name="Quattrocalici_Marche">{{citaĵo el la reto |url=https://www.quattrocalici.it/regione/marche/ |titolo=Il Vino nelle Marche |dato=2026-04-24 |verko=Quattrocalici |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> La regiono etendiĝas de la [[Apeninaj Montoj|Apeninaro]] ĝis la [[Adria Maro]], kun teritorio plejparte montetara (ĉirkaŭ 70 %) kaj parte monta (ĉirkaŭ 30 %); la ebenaĵoj estas limigitaj al mallarĝaj bordaj strioj kaj rivervaloj.<ref name="Quattrocalici_Marche" /> La vinberkultiva surfaco atingas ĉirkaŭ 15 500 hektarojn, disigitajn en 5 % en montaro, 85 % en montetaro kaj 10 % en ebenaĵo.<ref name="Quattrocalici_Marche" /> == Historio == La plej antikvaj pruvoj pri vinkultivado sur la marĥa teritorio devenas el la arkeologiaj trovoj de Villa Clara apud [[Matelica]]: en 1998 oni malkovris vinberaj semoj ene de vinuja vazo en la tombo de militisto. Laŭ [[karbono-14|karbon-14]] analizo, tiuj semoj devenas el la 8-a jarcento a.K., pruvo pri vinberkultivado de la unuaj pikena-samnitaj triboj en la loko.<ref name="Impeto_Origini">{{citaĵo el la reto |url=https://www.impetodivino.it/vini/regioni/marche |titolo=Marche – La storia e le origini del vino |verko=Impeto diVino |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> Tiu trovita materialo situas la vitikulturekon en la regiono ĉirkaŭ kvar jarcentojn antaŭ la alveno de la doraj-sirakuzaj koloniigintoj, kiuj fondis la urbon Ankòn ([[Ankono]]).<ref name="Impeto_Origini" /> En romia epoko la regiono estis konata pro sia vinoproduktoj, kutime nomataj ''vino pikena''.<ref name="Mazzoni_Vitigni">{{citaĵo el la reto |url=https://www.albertomazzoni.it/i-vitigni-marchigiani/ |titolo=I vitigni marchigiani |persona nomo=Mazzoni |familia nomo=Alberto |verko=albertomazzoni.it |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> La naturisto [[Plinio Plenaĝa]] menciis la vinojn el tiu ĉi zono kiel ''generozaj''.<ref name="OriginalItalia_Marche">{{citaĵo el la reto |url=https://www.originalitalia.it/magazine/le-marche-vinicole-tra-montagna-e-mare/ |titolo=Le Marche vinicole tra montagna e mare |dato=2022-11-21 |verko=OriginalItalia |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> La marĥa botanikisto [[Andrea Bacci]] publikigis en 1596 ''De naturali vinorum historia'', la unuan sisteman priskribajn de la regionaj vinoj, nomante produktadteritorijojn kiel Pikeno, Fermo, Offida, Macerata, Osimo, Recanati, Ankono, Senigallia kaj Fano, kaj variantojn kiel Vernaccia, Greco, Lacrima, Malvasia kaj Moscatello.<ref name="CorrEcon_Marche">{{citaĵo el la reto |url=https://www.corrieredelleconomia.it/2020/08/31/la-viticoltura-nelle-marche-un-connubio-antico/ |titolo=La viticoltura nelle Marche: un connubio antico |dato=2020-08-31 |verko=Corriere dell'Economia |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> En la 19-a jarcento la regiono havis ĉirkaŭ 170 000 hektarojn da vinberkultivita tero.<ref name="CorrEcon_Marche" /> Ekde 1863, la disvastiĝo de la [[filoksero]] kaj aliaj fungaj malsanoj ([[oidio]], [[falsa meldeo]]) drame reduktis la vinbersurfacon, kiu falis al ĉirkaŭ 60 000 hektaroj en 1913.<ref name="CorrEcon_Marche" /> La unua vitikultura kaj enologia lernejo de la regiono estis fondita en [[Askolo Pikeno]] en 1863; inter 1878 kaj 1879 similaj ambulantaj katedroj aperis ankaŭ en la provincoj de Ankono, Macerata kaj Pesaro.<ref name="Vinoestoria_1800">{{citaĵo el la reto |url=https://vinoestoria.wordpress.com/2013/12/23/nelle-marche-del-1800-radici-e-vincoli-storie-di-territori-e-vitigni-di-giulio-masato-2/ |titolo=Nelle Marche del 1800. Radici e vincoli, storie di territori e vitigni |dato=2013-12-23 |verko=vinoestoria.wordpress.com |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> Post la Dua Mondmilito komenciĝis replantado de kvalitaj vinberoj en la montetaraj zonoj de Jesi, Cupramontana kaj la Colli Piceni.<ref name="Assovini_Marche">{{citaĵo el la reto |url=https://www.assovini.it/italia/marche |titolo=Marche |verko=Assovini |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> La unuaj [[DOC]]-oj de la regiono estis rekonebitaj ekde 1968.<ref name="Assovini_Marche" /> En la 1970-aj jaroj la ampelografia bazo draste malpliiĝis dum la rapidega renovigo de vinbejoj, kiam multaj lokaj variantoj cedis lokon al [[Sangiovese]], [[Montepulciano (vino)|Montepulciano]], [[Verdicchio]], [[Trebbiano toscano]] kaj [[Biancame]].<ref name="Mazzoni_Vitigni" /> En la 1980-aj jaroj produktantoj kaj la regiona administrado dediĉis sin al indiĝenaj variantoj por diferencigi sin sur la nacia kaj internacia merkato.<ref name="Impeto_Origini" /> Ekde la fino de la 1990-aj jaroj preskaŭ forgesitaj variantoj kiel [[Pecorino (vinbero)|Pecorino]] kaj [[Passerina]] estis resuscitaj en novaj produktadregulamentoj.<ref name="CorrEcon_Marche" /> == Vinoproduktadaj zonoj == Markio estas konvene dividita en kvar ĉefajn [[vinkultivado|vinkultivadajn]] areojn.<ref name="OriginalItalia_Zonoj">{{citaĵo el la reto |url=https://www.originalitalia.it/magazine/le-marche-vinicole-tra-montagna-e-mare/ |titolo=Le Marche vinicole tra montagna e mare |dato=2022-11-21 |verko=OriginalItalia |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> ; Colli Pesaresi (Pesaroj Montetoj) La norda zono, kiu inkluzivas komunumojn de la provinco de [[Pesaro kaj Urbino]], estas influe de la vinkultivada tradicio de [[Emilio-Romagna]]. La plej kultivata varianto estas [[Sangiovese]]; en la malsupra kaj meza valo de la rivero [[Metaŭro]] oni produktas la [[Bianchello del Metauro]] DOC el la varianto [[Biancame]].<ref name="OriginalItalia_Zonoj" /> ; Zono de Conero kaj Castelli di Jesi La [[Promontoro de Conero|Conero promontoro]] funkcias kiel geografia kaj vinproduktada divida linio inter la norda kaj suda parto de la regiono.<ref name="Impeto_Origini" /> Okcidente de [[Ankono]], en komunumoj de la ankona provinco kaj parte en la macerata provinco, etendiĝas la zono de Castelli di Jesi, dediĉita al la blanka [[Verdicchio]]. La interna zono de [[Matelica]], en valo de la [[Macerata (provinco)|Macerata provinco]] je pli alta altitudo, ankaŭ produktas [[Verdicchio]] kun profilo malsama al tiu de Jesi.<ref name="Svinando_Zonoj">{{citaĵo el la reto |url=https://www.svinando.com/blog/conoscere-il-vino-vini-marchigiani |titolo=Vini delle Marche: vitigni e zone di produzione |dato=2024-04-18 |verko=Svinando |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> ; Colli Maceratesi kaj Serrapetrona En la provinco de Macerata oni produktas blankajn vinojn el la indiĝena varianto [[Maceratino]] sub la DOC Colli Maceratesi. En la komunumo de [[Serrapetrona]] produktiĝas la [[Vernaccia di Serrapetrona]] DOCG, ŝaŭmvino ruĝa el [[Vernaccia Nera]] per pluraj sinsekvaj fermentadoj.<ref name="Svinando_Zonoj" /><ref name="ViviIlVino">{{citaĵo el la reto |url=https://www.viviilvino.it/guida-ai-vini-delle-marche/ |titolo=Guida ai vini delle Marche: denominazioni, vitigni e territorio |dato=2026-02-28 |verko=Viviilvino.it |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> ; Colli Ascolani kaj Pikeno La suda parto, en la provincoj de [[Fermo]] kaj [[Askolo Pikeno]], estas dominata de ruĝaj vinoj el [[Montepulciano (vino)|Montepulciano]] kaj [[Sangiovese]] ([[Rosso Piceno]] DOC) kaj de blankaj indiĝenaj [[Pecorino (vinbero)|Pecorino]] kaj [[Passerina]], kiuj havas sian plej reprezentan denominacion en la [[Offida]] DOCG.<ref name="ViviIlVino" /> == Klimato == La klimato de Marko varias laŭ altitudo kaj distanco de la maro. La borda strio havas [[mediteranea klimato|mediteraneajn]] karakterizaĵojn, kun varmaj kaj sekaj someroj kaj mildaj vintroj; la interno akiras pli [[kontinenta klimato|kontinentajn]] trajtojn, kun pli grandaj termikaj amplitudoj kaj pli granda risko de printempaj frostoj.<ref name="Quattrocalici_Marche" /> La ĉeesto de la Apeninaro okcidente, de la Adria Maro oriente kaj de la riveroj Metaŭro, Potenza, Tronto kaj Nera kreas diversecon de mikroklimato, kiu permesas la kultivon de blankaj kaj ruĝaj vinberoj.<ref name="WineSearcher_Marche">{{citaĵo el la reto |url=https://www.wine-searcher.com/regions-marche |titolo=Marche – Italian Wine Region |dato=2025-03-07 |verko=Wine-Searcher |lingvo=en |alirdato=2026-05-25 }}</ref> La meza jarjara pluvkvanto en la zono Rosso Piceno DOC estas ĉirkaŭ 800 mm, koncentritaj ĉefe dum la vintraj monatoj.<ref name="WineSearcher_Piceno">{{citaĵo el la reto |url=https://www.wine-searcher.com/regions-rosso+piceno |titolo=Rosso Piceno, Marche – Italy Wine Region |dato=2020-10-30 |verko=Wine-Searcher |lingvo=en |alirdato=2026-05-25 }}</ref> == Grundo == La grundoj de Marko estas predomine argilaj kaj kalcidaj, kun aflorigoj de margo kaj sablo laŭ la zono.<ref name="WineSearcher_Marche" /> En la montetoj de Castelli di Jesi dokumentiĝas sedimentaj formacioj el la [[mioceno]] —inter 23 kaj 5 milionoj da jaroj aĝaj— kun argil-kalkaj grundoj riĉaj je fero kaj magnezio en pli altaj zonaj kaj aluviaj, ĉefe kalcidaj grundoj en la malaltaj areoj.<ref name="Apronandsneakers_IMT">{{citaĵo el la reto |url=https://www.apronandsneakers.com/2023/10/spotlight-on-16-magnificent-wine.html |titolo=Spotlight on the 16 Magnificent Wine Denominations of the Italian Region of Marche |dato=2023-10-30 |verko=Apron and Sneakers |lingvo=en |alirdato=2026-05-25 }}</ref> En la zono de Rosso Piceno dominas argile grundoj, kie la dekliva topografio estas necesa por dreni troan humidecon.<ref name="WineSearcher_Piceno" /> La diversa naturo de la grundoj, kombinita kun la fragmentado de la agrikultura proprieto kaj la regiona orografio, historiie kontribuis al la konservado de granda nombro da vinberaj variantoj.<ref name="Mazzoni_Vitigni" /> == Variantoj == Marko havas konsiderindan kolekton de vinberaj variantoj, rezulto de la kombinaĵo de historiaj, sociaj, geografiaj kaj kulturaj faktoroj.<ref name="Mazzoni_Vitigni" /> Fine de la 1960-aj jaroj la regiona ampelografia katalogo enhavis 205 variantojn por vinaj vinberoj; en la agrikultura censo de 1970 jam observiĝis malpliigo tendenco.<ref name="Mazzoni_Vitigni" /> Post la revizio de la produktadregulamentoj, la aktuala regiona registro inkluzivas 41 variantojn taŭgajn por kultivado en la tuta teritorio.<ref name="Mazzoni_Vitigni" /> === Blankaj variantoj === * [[Verdicchio]] – la plej disvastigita indiĝena blanka varianto; bazo de Verdicchio dei Castelli di Jesi kaj Verdicchio di Matelica * [[Pecorino (vinbero)|Pecorino]] – indiĝena varianto resuscitita en la 1990-aj jaroj, ĉefe en la Pikena zono * [[Passerina]] – indiĝena blanka varianto uzata en vinoj de Pikeno kaj Offida * [[Biancame]] – indiĝena varianto, bazo de Bianchello del Metauro * [[Maceratino]] – indiĝena varianto, bazo de Colli Maceratesi DOC * [[Trebbiano toscano]] – delonge kultivita varianto en la regiono * [[Malvasia di Candia]] – ĉeesta kiel komplementa en diversaj miksaĵoj * [[Malvasia bianca lunga]] – antikve kultivita en la regiono === Ruĝaj variantoj === * [[Montepulciano (vino)|Montepulciano]] – ĉefa ruĝa varianto, bazo de Conero DOCG kaj Rosso Piceno DOC * [[Sangiovese]] – vaste disvastigita varianto tra la tuta regiono * [[Lacrima]] – indiĝena ruĝa varianto ekskluzive el la areo de [[Morro d'Alba]] * [[Vernaccia Nera]] – indiĝena ruĝa varianto, bazo de Vernaccia di Serrapetrona DOCG * [[Aleatico]] – varianto kun antikva kaj vasta distribuo en la regiono == Produktado == === Produktadaj nombroj === La jara vinoproduktado en Marko atingas 800 000 hektolitrojn, el kiuj 36 % estas DOP-vinoj, 19 % IGP-vinoj, 52 % blankaj vinoj kaj 48 % ruĝaj kaj rozéaj vinoj.<ref name="Quattrocalici_Marche" /> La vinbejoj, kiuj kovras ĉirkaŭ 15 500 hektarojn, estas koncentritaj preskaŭ ekskluzive en montetaj zonoj.<ref name="Quattrocalici_Marche" /> Marko estas ankaŭ la itala regiono kun la plej alta procento de ekologie certifikitaj vinbejoj, ĉirkaŭ 53 % de la tuta surfaco.<ref name="Numeridelvino_Bio">{{citaĵo el la reto |url=https://www.inumeridelvino.it/2024/09/i-numeri-della-viticoltura-biologica-in-italia-aggiornamento-2023.html |titolo=I numeri della viticoltura biologica in Italia – aggiornamento 2023 |dato=2024-09-29 |verko=I numeri del vino |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> === Denominacioj === Marko havas 5 [[DOCG]], 15 [[DOC]] kaj 1 [[IGT]].<ref name="Quattrocalici_Marche" /> ==== DOCG ==== * [[Castelli di Jesi Verdicchio Riserva]] DOCG – blanka vino el Verdicchio (min. 85 %), en komunumoj de la provincoj de Ankono kaj Macerata<ref name="AIS_Denominacioj">{{citaĵo el la reto |url=https://www.aismarche.it/denominazioni-DOCG-DOC-e-IGT-dei-vini-marchigiani.cfm |titolo=Le denominazioni di origine dei vini delle Marche |verko=AIS Marche |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> * [[Verdicchio di Matelica Riserva]] DOCG – blanka vino, en komunumoj proksimaj al Matelica, en la provincoj de Macerata kaj Ankono<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Conero]] DOCG – ruĝa vino el Montepulciano (min. 85 %) kaj Sangiovese (maks. 15 %), en la provinco de Ankono<ref name="Impeto_Denom">{{citaĵo el la reto |url=https://www.impetodivino.it/vini/denominazioni/regione/marche |titolo=Marche – Elenco delle denominazioni |verko=Impeto diVino |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> * [[Offida]] DOCG – blanka (Pecorino, Passerina) kaj ruĝa (Montepulciano) vinoj, en la provinco de Askolo Pikeno<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Vernaccia di Serrapetrona]] DOCG – ruĝa ŝaŭmvino el Vernaccia Nera, en la provinco de Macerata<ref name="AIS_Denominacioj" /> ==== DOC (elekto) ==== * [[Bianchello del Metauro]] DOC – provinco de Pesaro-Urbino<ref name="Quattrocalici_Denom">{{citaĵo el la reto |url=https://www.quattrocalici.it/regione/marche/denominazioni/ |titolo=Le Denominazioni di Origine delle Marche |dato=2023-11-17 |verko=Quattrocalici |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> * [[Colli Pesaresi]] DOC – provinco de Pesaro<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Pergola (vino)|Pergola]] DOC – komunumo Pergola kaj limaj komunumoj<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Lacrima di Morro d'Alba]] DOC – provinco de Ankono<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Esino (vino)|Esino]] DOC – provincoj de Ankono kaj Macerata<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Verdicchio dei Castelli di Jesi]] DOC – provincoj de Ankono kaj Macerata<ref name="Quattrocalici_Denom" /> * [[Rosso Conero]] DOC – provinco de Ankono<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Colli Maceratesi]] DOC – provinco de Macerata kaj komunumo Loreto<ref name="Impeto_Denom" /> * [[San Ginesio (vino)|San Ginesio]] DOC<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[I Terreni di Sanseverino]] DOC – komunumo San Severino Marche<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Verdicchio di Matelica]] DOC – provincoj de Macerata kaj Ankono<ref name="Quattrocalici_Denom" /> * [[Serrapetrona (vino)|Serrapetrona]] DOC – provinco de Macerata<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Falerio]] DOC – provinco de Askolo Pikeno<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Rosso Piceno]] DOC – provincoj de Ankono, Askolo Pikeno kaj Macerata<ref name="AIS_Denominacioj" /> * [[Terre di Offida]] DOC – provinco de Askolo Pikeno<ref name="AIS_Denominacioj" /> ==== IGT ==== * [[Marche (IGT)|Marche]] IGT – produktata en la tuta regiona teritorio, en variantoj blanka, rozéa kaj ruĝa, ankaŭ kiel frizzante kaj novello<ref name="AIS_Denominacioj" /> === Regula kadro === Eŭrope, la italaj DOC kaj DOCG estas inkluditaj en la kategorion [[Protektita Devena Nomado|DOP]] (Denominazione di Origine Protetta), dum IGT respondas al [[Protektita Geografie Indikado|IGP]], kiel establis la Leĝdekretaron n-ro 61 de 2010, kiu transponis la komununman regularon.<ref name="Decanto_Norme">{{citaĵo el la reto |url=https://decanto.wine/vini-igt-doc-docg-dop-e-igp-facciamo-chiarezza-sulle-differenze/ |titolo=Vini IGT, DOC, DOCG, DOP e IGP. Facciamo chiarezza sulle differenze |dato=2022-02-24 |verko=Decanto.wine |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> Kontrolojn pri la respekto de la produktadregulamentoj plenumas certifikadaj organizaĵoj registritaj ĉe la Ministerio de Agrikultura, Nutro kaj Arbaraĵoj (MIPAAF), kiu supervisas pere de la ICQRF (Inspektorato Kontraŭ Fraudo).<ref name="MIPAAF_DM">{{citaĵo el la reto |url=https://www.ciamarche.org/bancadati/vini-dop-e-igp |titolo=Vini DOP e IGP |verko=CIA Marche |lingvo=it |alirdato=2026-05-25 }}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Vinberkulturo en Italio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Vinberkulturo en Italio]] elrjrtsq89syxr2m0ip3mp9ntcexshc 0 948428 9416935 2026-06-29T13:07:22Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1358185625|Duncan Grant]]" 9416935 wikitext text/x-wiki '''Duncan James Corrowr GRANT''' (naskiĝis la 21-an de januaro 1885 en Rothiemurchus, Inverness-shire, [[Skotlando]] – mortis la 8-an de majo 1978 en Aldermaston, [[Berkshire]], [[Anglio]]) estis skota pentristo kaj dezajnisto de tekstiloj, ceramiko, teatraj scenejoj kaj kostumoj. Li estis membro de la [[Grupo Bloomsbury|Bloomsbury Grupo]]. Lia patro estis Bartle Grant, "malriĉiĝinta" majoro en la armeo, kaj granda parto de lia frua infanaĝo estis pasigita en Barato kaj [[Birmo]]. Li estis nepo de Sir John Peter Grant GCMG KCB, 12-a Bienmastro de Rothiemurchus kaj iam Vicguberniestro de Bengalio.<ref>[[Frances Spalding]] (1998) ''Duncan Grant, A Biography'', Random House UK {{ISBN|978-0-7126-6640-4}}</ref>   [[Dosiero:St_Paul's_1941_(Art.IWM_ART_LD_1844).jpg|eta|''Sankta Paŭlo 1941'' ([[Imperia Milita Muzeo]])]] * [http://library.vicu.utoronto.ca/special/F68dgrantfonds.htm La Kolekto Duncan Grant ĉe la Biblioteko de Viktoria Universitato ĉe la Universitato de Toronto] * [http://www.charleston.org.uk/ Charleston Farmhouse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/grant_duncan.html Duncan Grant ĉe artcyclopedia.com] * Quentin Bell, 'Grant, Duncan James Corrowr (1885–1978)', rev. Frances Spalding, [http://www.oxforddnb.com/view/article/31165 ''Oxford Dictionary of National Biography''], Oxford University Press, 2004 [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj dezajnistoj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] e8l27j6p1w1yn3uqw8ymawzertfth8d 9416937 9416935 2026-06-29T13:08:06Z Sj1mor 12103 9416937 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Duncan James Corrowr GRANT''' (naskiĝis la 21-an de januaro 1885 en Rothiemurchus, Inverness-shire, [[Skotlando]] – mortis la 8-an de majo 1978 en Aldermaston, [[Berkshire]], [[Anglio]]) estis skota pentristo kaj dezajnisto de tekstiloj, ceramiko, teatraj scenejoj kaj kostumoj. Li estis membro de la [[Grupo Bloomsbury|Bloomsbury Grupo]]. Lia patro estis Bartle Grant, "malriĉiĝinta" majoro en la armeo, kaj granda parto de lia frua infanaĝo estis pasigita en Barato kaj [[Birmo]]. Li estis nepo de Sir John Peter Grant GCMG KCB, 12-a Bienmastro de Rothiemurchus kaj iam Vicguberniestro de Bengalio.<ref>Frances Spalding (1998) ''Duncan Grant, A Biography'', Random House UK {{ISBN|978-0-7126-6640-4}}</ref> [[Dosiero:St_Paul's_1941_(Art.IWM_ART_LD_1844).jpg|eta|''Sankta Paŭlo 1941'' ([[Imperia Milita Muzeo]])]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://library.vicu.utoronto.ca/special/F68dgrantfonds.htm La Kolekto Duncan Grant ĉe la Biblioteko de Viktoria Universitato ĉe la Universitato de Toronto] * [http://www.charleston.org.uk/ Charleston Farmhouse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/grant_duncan.html Duncan Grant ĉe artcyclopedia.com] * Quentin Bell, 'Grant, Duncan James Corrowr (1885–1978)', rev. Frances Spalding, [http://www.oxforddnb.com/view/article/31165 ''Oxford Dictionary of National Biography''], Oxford University Press, 2004 {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Grant, Duncan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj dezajnistoj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] ongs0pnjalr6rkmfwikzf2t129235ug 9416938 9416937 2026-06-29T13:10:22Z Sj1mor 12103 9416938 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Duncan Grant je 1922}} [[Dosiero:Grant, Self Portrait.jpg|eta|280ra|Memportreto je ĉ. 1920. Oleo sur kanvaso.]] '''Duncan James Corrowr GRANT''' (naskiĝis la 21-an de januaro 1885 en Rothiemurchus, Inverness-shire, [[Skotlando]] – mortis la 8-an de majo 1978 en Aldermaston, [[Berkshire]], [[Anglio]]) estis skota pentristo kaj dezajnisto de tekstiloj, ceramiko, teatraj scenejoj kaj kostumoj. Li estis membro de la [[Grupo Bloomsbury|Bloomsbury Grupo]]. Lia patro estis Bartle Grant, "malriĉiĝinta" majoro en la armeo, kaj granda parto de lia frua infanaĝo estis pasigita en Barato kaj [[Birmo]]. Li estis nepo de Sir John Peter Grant GCMG KCB, 12-a Bienmastro de Rothiemurchus kaj iam Vicguberniestro de Bengalio.<ref>Frances Spalding (1998) ''Duncan Grant, A Biography'', Random House UK {{ISBN|978-0-7126-6640-4}}</ref> [[Dosiero:St_Paul's_1941_(Art.IWM_ART_LD_1844).jpg|eta|''Sankta Paŭlo 1941'' ([[Imperia Milita Muzeo]])]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="160px"> Dosiero:Berwick_Church_The_Seasons_Spring_Summer_By_Duncan_Grant_1944.jpg|Printempo kaj aŭtuno - preĝeja ornamado Dosiero:Berwick_Church_The_Seasons_Autumn_Winter_By_Duncan_Grant_1944.jpg|Aŭtuno kaj vintro - preĝeja ornamado Dosiero:St_Michael,_Berwick,_E_Sussex,_Christ_in_Glory_by_Duncan_Grant.JPG|Jesuo - ornamaĵo en la preĝejo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://library.vicu.utoronto.ca/special/F68dgrantfonds.htm La Kolekto Duncan Grant ĉe la Biblioteko de Viktoria Universitato ĉe la Universitato de Toronto] * [http://www.charleston.org.uk/ Charleston Farmhouse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/grant_duncan.html Duncan Grant ĉe artcyclopedia.com] * Quentin Bell, 'Grant, Duncan James Corrowr (1885–1978)', rev. Frances Spalding, [http://www.oxforddnb.com/view/article/31165 ''Oxford Dictionary of National Biography''], Oxford University Press, 2004 {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Grant, Duncan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj dezajnistoj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] 77qkf9tgdysyap6b0mt8g09vztwc1ry 9416939 9416938 2026-06-29T13:10:59Z Sj1mor 12103 9416939 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Duncan Grant je 1922}} <!--[[Dosiero:Grant, Self Portrait.jpg|eta|280ra|Memportreto je ĉ. 1920. Oleo sur kanvaso.]]--> '''Duncan James Corrowr GRANT''' (naskiĝis la 21-an de januaro 1885 en Rothiemurchus, Inverness-shire, [[Skotlando]] – mortis la 8-an de majo 1978 en Aldermaston, [[Berkshire]], [[Anglio]]) estis skota pentristo kaj dezajnisto de tekstiloj, ceramiko, teatraj scenejoj kaj kostumoj. Li estis membro de la [[Grupo Bloomsbury|Bloomsbury Grupo]]. Lia patro estis Bartle Grant, "malriĉiĝinta" majoro en la armeo, kaj granda parto de lia frua infanaĝo estis pasigita en Barato kaj [[Birmo]]. Li estis nepo de Sir John Peter Grant GCMG KCB, 12-a Bienmastro de Rothiemurchus kaj iam Vicguberniestro de Bengalio.<ref>Frances Spalding (1998) ''Duncan Grant, A Biography'', Random House UK {{ISBN|978-0-7126-6640-4}}</ref> [[Dosiero:St_Paul's_1941_(Art.IWM_ART_LD_1844).jpg|eta|''Sankta Paŭlo 1941'' ([[Imperia Milita Muzeo]])]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150px"> Dosiero:Berwick_Church_The_Seasons_Spring_Summer_By_Duncan_Grant_1944.jpg|Printempo kaj aŭtuno - preĝeja ornamado Dosiero:Berwick_Church_The_Seasons_Autumn_Winter_By_Duncan_Grant_1944.jpg|Aŭtuno kaj vintro - preĝeja ornamado Dosiero:St_Michael,_Berwick,_E_Sussex,_Christ_in_Glory_by_Duncan_Grant.JPG|Jesuo - ornamaĵo en la preĝejo </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://library.vicu.utoronto.ca/special/F68dgrantfonds.htm La Kolekto Duncan Grant ĉe la Biblioteko de Viktoria Universitato ĉe la Universitato de Toronto] * [http://www.charleston.org.uk/ Charleston Farmhouse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/grant_duncan.html Duncan Grant ĉe artcyclopedia.com] * Quentin Bell, 'Grant, Duncan James Corrowr (1885–1978)', rev. Frances Spalding, [http://www.oxforddnb.com/view/article/31165 ''Oxford Dictionary of National Biography''], Oxford University Press, 2004 {{Ĝermo|Artisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Grant, Duncan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] [[Kategorio:Britaj dezajnistoj]] [[Kategorio:GLAT-artistoj]] kq7wglcpkaz5zq1xlcprvrggdgh53xb 0 948429 9416941 2026-06-29T13:22:40Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun "'''Walther KRANZ''' (naskiĝinta la {{daton|23|11|1884}} en [[Georgsmarienhütte]], mortinta la {{daton|18|9|1960}} en [[Bonn]]) estis [[germanio|germana]] [[klasika filologio|klasika filologo]], lernejestro kaj filozofia historiisto. == Vivo == Studis Kranz inter 1903-07 en [[Berlino]] klasikan filologion ĉe [[Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff]], [[Hermann Diels]] kaj [[Eduard Norden]], kun doktoriĝo en la 1910-a jaro. Plurajn jarojn li instruistis poste ĉe la..." 9416941 wikitext text/x-wiki '''Walther KRANZ''' (naskiĝinta la {{daton|23|11|1884}} en [[Georgsmarienhütte]], mortinta la {{daton|18|9|1960}} en [[Bonn]]) estis [[germanio|germana]] [[klasika filologio|klasika filologo]], lernejestro kaj filozofia historiisto. == Vivo == Studis Kranz inter 1903-07 en [[Berlino]] klasikan filologion ĉe [[Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff]], [[Hermann Diels]] kaj [[Eduard Norden]], kun doktoriĝo en la 1910-a jaro. Plurajn jarojn li instruistis poste ĉe la reformema ''Grunewald-gimnazio'' Berline, kie kelkaj disĉiploj ĝuis kvazaŭ altlernejan edukon. Vokiĝon al la universitato de [[Göttingen]] por fariĝi eksterorda proforo li ne sekvis.<ref>''Deŭtsĉe Litteraturzeitung,'' 38-a jarkolekto, n-ro 2/januaro 1917, p. 58</ref>. Inter 1928-33 li gvidis la internulejon de la lernejo [[Landesschule Pforta]].<ref>Harry C. Schnur: "In memoriam Walther Kranz" - ĉe: ''Classical World,'' 55:1 (1961:Oct.) p. 9</ref> De 1932 li docentis ĉe la universitato de [[Halle (Saale)]] pri didaktiko de la klasikaj lingvoj. Ĉi-objekte li iel pioniris.<ref>Stefan Kipf: "Historia magistra scholae? Historische Bildungsforschung als Aufgabe altsprachlicher Didaktik am Beispiel der Texterschließung" - ĉe: ''Pegasus-Onlinezeitsĉrift,'' IX/1 (2009), p. 1–19</ref> Kranz ankaŭ transprenis la eldonadon de ''Die Fragmente der Vorsokratiker'' (de la kvina eldono de cxi fragmentoj, kies unuajn eldonojn prizorgis [[Hermann Diels]]). Post la potencakiro de la [[nazioj]] li estis atakata pro la judeco de la edzino. Pro tio li iĝis instruisto ĉe negimazia lernejo kaj malrajtis instruadi komplete depost 1937. En 1943 li pretis iri al la [[universitato de Istanbulo]], kie li iĝis profesoro pri filozofia historio kaj klasika filologio ĝis 1950. Inter 1950-55 li estis profesoro por didaktito ĉe la [[Bonna universitato]]. Ĉefa fokuso de liaj laboraĵoj estis la popularigo de antikveco. La unua versio de ĉi tiu konvertilo aperis en la retejo de Sveda Esperanto-Federacio antaŭ multaj jaroj. Se iu scias, kiu faris ĝin, bonvolu informi. ==Graveco== Fakuloj atentiĝis pri li okaze de la eldonado de la Diels-a verko ''Die Fragmente der Vorsokratiker'' (1951) kaj jam je la apero de la verko ''Stasimon'' (1933), en kiu Kranz priesploris formon kaj enhavon de la [[helena tragedio]]. Krome li elfaris diversajn popularsciencajn aĵojn (kiuj tamen ne maltaŭgis eĉ por fakuloj!), ekz. ''Vorsokratische Denker'', ''Die Kultur der Griechen'', ''Geschichte der griechischen Literatur'', ''Die griechische Philosophie''. == Skribaĵoj (elekto) == * ''Stasimon. Untersuchungen zu Form und Gehalt der griechischen Tragödie'', Verlag Weidman, Berlin 1933. * ''Geschichte der griechischen Literatur'', Leipzig 1940 u. ö. 1998, ISBN 3-88059-949-1. * ''Die griechische Philosophie: Zugleich eine Einführung in die Philosophie überhaupt'', Leipzig 1941 u. ö. 2004, ISBN 3-938484-85-3. * ''Studien zur antiken Literatur und ihrem Fortwirken. Kleine Schriften.'' Eldonis Ernst Vogt. Heidelberg 1967 (hier S. 501–508 vollständiges Schriftenverzeichnis). * [http://www.jstor.org/stable/4473330?seq=1#page_scan_tab_contents "Empedokles und die Atomistik"] - ĉe: ''Hermes,'' 47 (1912), p. 18–42 * [https://www.degruyter.com/view/j/phil.1944.96.issue-1-2/phil.1944.96.12.68/phil.1944.96.12.68.xml "Lukrez und Empedokles"] - ĉe: ''Philologus'', 96 (1944), p. 68–107 == Literaturo == *Baader, Gerhard: [https://www.deutsche-biographie.de/gnd116381280.html#ndbcontent "Kranz, Walther"] - ĉe: ''Neue Deutsche Biographie,'' 12 (1980), p. 674-675 * Eckart Mensching: ''Nugae zur Philologie-Geschichte'' 1, Berlin 1987, p. 35–40 * Eckart Mensching: [http://www.jstor.org/stable/4476635?seq=1#page_scan_tab_contents "U. von Wilamowitz-Moellendorf, W. Kranz und das Dritte Reich"] - ĉe: ''Hermes,'' 116 (1988), p. 357 * Eckart Mensching: ''Nugae zur Philologie-Geschichte'' 9, Berlin 1996, p. 76–154 * Eckart Mensching: ''Nugae zur Philologie-Geschichte'' 14, Berlin 2004, p. 36–130 * [[Harry C. Schnur]]: ''In memoriam Walther Kranz" - ĉe: ''Classical World,'' 55:1 (1961:okt.), p. 9 * Hans Herter: "Walther Kranz" - ĉe: ''Gnomon,'' vol. 32 (1960), H. 8, p. 782–784 == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|116381280}} *[https://archivdatenbank.bbf.dipf.de/actaproweb/archive.xhtml?id=Vz++++++e0be2a33-6702-42d5-817b-48beef98c4e2 arkivo de BBF] * [https://www.catalogus-professorum-halensis.de/kranzwalther.html katalogo de profesoroj altlernejaj de Halle] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/116381280 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == <references/> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Kranz, Walther}} [[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]] [[Kategorio:Germanaj historiistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Naumburg]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Lernejestroj]] [[Kategorio:Schulleiter (Naumburg (Saale))]] [[Kategorio:Viktimoj de la naziismo]] [[kategorio:Germanaj elmigrintoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1884]] [[Kategorio:Mortintoj en 1960]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[kategorio:Bonna Universitato]] k5n61yam8in9lfxztxv8z675q6wg6fx 9416942 9416941 2026-06-29T13:22:55Z Tirolischleioans 254019 /* Notoj */ 9416942 wikitext text/x-wiki '''Walther KRANZ''' (naskiĝinta la {{daton|23|11|1884}} en [[Georgsmarienhütte]], mortinta la {{daton|18|9|1960}} en [[Bonn]]) estis [[germanio|germana]] [[klasika filologio|klasika filologo]], lernejestro kaj filozofia historiisto. == Vivo == Studis Kranz inter 1903-07 en [[Berlino]] klasikan filologion ĉe [[Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff]], [[Hermann Diels]] kaj [[Eduard Norden]], kun doktoriĝo en la 1910-a jaro. Plurajn jarojn li instruistis poste ĉe la reformema ''Grunewald-gimnazio'' Berline, kie kelkaj disĉiploj ĝuis kvazaŭ altlernejan edukon. Vokiĝon al la universitato de [[Göttingen]] por fariĝi eksterorda proforo li ne sekvis.<ref>''Deŭtsĉe Litteraturzeitung,'' 38-a jarkolekto, n-ro 2/januaro 1917, p. 58</ref>. Inter 1928-33 li gvidis la internulejon de la lernejo [[Landesschule Pforta]].<ref>Harry C. Schnur: "In memoriam Walther Kranz" - ĉe: ''Classical World,'' 55:1 (1961:Oct.) p. 9</ref> De 1932 li docentis ĉe la universitato de [[Halle (Saale)]] pri didaktiko de la klasikaj lingvoj. Ĉi-objekte li iel pioniris.<ref>Stefan Kipf: "Historia magistra scholae? Historische Bildungsforschung als Aufgabe altsprachlicher Didaktik am Beispiel der Texterschließung" - ĉe: ''Pegasus-Onlinezeitsĉrift,'' IX/1 (2009), p. 1–19</ref> Kranz ankaŭ transprenis la eldonadon de ''Die Fragmente der Vorsokratiker'' (de la kvina eldono de cxi fragmentoj, kies unuajn eldonojn prizorgis [[Hermann Diels]]). Post la potencakiro de la [[nazioj]] li estis atakata pro la judeco de la edzino. Pro tio li iĝis instruisto ĉe negimazia lernejo kaj malrajtis instruadi komplete depost 1937. En 1943 li pretis iri al la [[universitato de Istanbulo]], kie li iĝis profesoro pri filozofia historio kaj klasika filologio ĝis 1950. Inter 1950-55 li estis profesoro por didaktito ĉe la [[Bonna universitato]]. Ĉefa fokuso de liaj laboraĵoj estis la popularigo de antikveco. La unua versio de ĉi tiu konvertilo aperis en la retejo de Sveda Esperanto-Federacio antaŭ multaj jaroj. Se iu scias, kiu faris ĝin, bonvolu informi. ==Graveco== Fakuloj atentiĝis pri li okaze de la eldonado de la Diels-a verko ''Die Fragmente der Vorsokratiker'' (1951) kaj jam je la apero de la verko ''Stasimon'' (1933), en kiu Kranz priesploris formon kaj enhavon de la [[helena tragedio]]. Krome li elfaris diversajn popularsciencajn aĵojn (kiuj tamen ne maltaŭgis eĉ por fakuloj!), ekz. ''Vorsokratische Denker'', ''Die Kultur der Griechen'', ''Geschichte der griechischen Literatur'', ''Die griechische Philosophie''. == Skribaĵoj (elekto) == * ''Stasimon. Untersuchungen zu Form und Gehalt der griechischen Tragödie'', Verlag Weidman, Berlin 1933. * ''Geschichte der griechischen Literatur'', Leipzig 1940 u. ö. 1998, ISBN 3-88059-949-1. * ''Die griechische Philosophie: Zugleich eine Einführung in die Philosophie überhaupt'', Leipzig 1941 u. ö. 2004, ISBN 3-938484-85-3. * ''Studien zur antiken Literatur und ihrem Fortwirken. Kleine Schriften.'' Eldonis Ernst Vogt. Heidelberg 1967 (hier S. 501–508 vollständiges Schriftenverzeichnis). * [http://www.jstor.org/stable/4473330?seq=1#page_scan_tab_contents "Empedokles und die Atomistik"] - ĉe: ''Hermes,'' 47 (1912), p. 18–42 * [https://www.degruyter.com/view/j/phil.1944.96.issue-1-2/phil.1944.96.12.68/phil.1944.96.12.68.xml "Lukrez und Empedokles"] - ĉe: ''Philologus'', 96 (1944), p. 68–107 == Literaturo == *Baader, Gerhard: [https://www.deutsche-biographie.de/gnd116381280.html#ndbcontent "Kranz, Walther"] - ĉe: ''Neue Deutsche Biographie,'' 12 (1980), p. 674-675 * Eckart Mensching: ''Nugae zur Philologie-Geschichte'' 1, Berlin 1987, p. 35–40 * Eckart Mensching: [http://www.jstor.org/stable/4476635?seq=1#page_scan_tab_contents "U. von Wilamowitz-Moellendorf, W. Kranz und das Dritte Reich"] - ĉe: ''Hermes,'' 116 (1988), p. 357 * Eckart Mensching: ''Nugae zur Philologie-Geschichte'' 9, Berlin 1996, p. 76–154 * Eckart Mensching: ''Nugae zur Philologie-Geschichte'' 14, Berlin 2004, p. 36–130 * [[Harry C. Schnur]]: ''In memoriam Walther Kranz" - ĉe: ''Classical World,'' 55:1 (1961:okt.), p. 9 * Hans Herter: "Walther Kranz" - ĉe: ''Gnomon,'' vol. 32 (1960), H. 8, p. 782–784 == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|116381280}} *[https://archivdatenbank.bbf.dipf.de/actaproweb/archive.xhtml?id=Vz++++++e0be2a33-6702-42d5-817b-48beef98c4e2 arkivo de BBF] * [https://www.catalogus-professorum-halensis.de/kranzwalther.html katalogo de profesoroj altlernejaj de Halle] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/116381280 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == <references/> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Kranz, Walther}} [[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]] [[Kategorio:Germanaj historiistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Naumburg]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Lernejestroj]] [[Kategorio:Viktimoj de la naziismo]] [[kategorio:Germanaj elmigrintoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1884]] [[Kategorio:Mortintoj en 1960]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[kategorio:Bonna Universitato]] dl31hr3f1ohc70ijy40wgxlhpurbx52 0 948430 9416947 2026-06-29T13:26:22Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1342828320|Charles-André van Loo]]" 9416947 wikitext text/x-wiki '''Carle''' aŭ '''Charles-André van Loo''', franclingva prononco [ʃaʁl ɑ̃dʁe vɑ̃ lo] (naskiĝis la 15-an de februaro 1705 en [[Nico]] – mortis la 15-an de julio 1765 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, filo de la pentristo Louis-Abraham van Loo, pli juna frato de Jean-Baptiste van Loo kaj nepo de Jacob van Loo. Li estis la plej fama membro de sukcesa dinastio de pentristoj de [[Nederlando|nederlanda]] origino. Lia verkaro ampleksas ĉiun kategorion: religion, [[Historia pentrarto|historian pentradon]], mitologion, portretadon, alegorion kaj ĝenrajn scenojn.<ref name="EBchecked">{{Britannica|622718}}</ref> [[Dosiero:Van-Loo-Carle-Vierge-Enfant-Rouen.jpg|maldekstra|eta|Charles-André van Loo, ''La [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino]]'', 1738]] Per sia stila simpleco kaj korekteco de dezajno, rezulto de lia studado de la grandaj italaj majstroj, li multe kontribuis al purigo de la moderna franca skolo; sed la laŭdo, kiu poste estis malŝparita al liaj produktaĵoj, nun ŝajnas nepravigebla kaj troa. Liaj patronoj inkluzivis membrojn de la kortego, la [[Manufakturo Gobelin|Gobelenfabrikon]], privatajn individuojn kaj la eklezion. En la sekvaj jarcentoj, la kritika riĉeco de van Loo plonĝis, kvankam lia kapablo restas admirinda, kaj la kvalito kaj diverseco de lia verko meritas respekton. Lia ''Geedziĝo de la Virgulino'' estas konservita en la [[Luvro]].<ref name="LACMA">{{cite web|url=http://collections.lacma.org/node/165301|title=LACMA Charles-André Vanloo|publisher=collections.lacma.org|access-date=March 7, 2015}}</ref> == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="154px"> Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Painting.jpg|alternative=Painting, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Pentrado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Architecture.jpg|alternative=Architecture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Arkitekturo'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Sculpture.jpg|alternative=Sculpture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Skulptado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Music.jpg|alternative=Music, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Muzikumado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Saint-André_qui_embrasse_sa_croix.jpg|alternative=Saint Andrew| ''Sankta Andreo'' Dosiero:Portrait_d'Innocente_Guillemette_de_Rosnyvinen_de_Pire.JPG|alternative=Portrait of Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire, 1762| ''Portreto de Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire'', 1762 Dosiero:Charles_André_van_Loo_-_Perseus_and_Andromeda_-_WGA13431.jpg|alternative=Perseus and Andromeda| ''Perseo kaj Andromeda'' Dosiero:Carle_Van_Loo_-_Marie_Leszczinska,_reine_de_France_(1703-1768)_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Marie Leszczyńska, Queen of France (1703-1768), 1747, Versailles| ''[[Maria Leszczyńska|Marie Leszczyńska]], Reĝino de Francio (1703-1768)'', 1747, [[Kastelo de Versailles|Versailles]] Dosiero:Van_Loo,_Carle._Louis_XV,_roi_de_France_(1710-1774).jpg|alternative=Louis XV (1710-1774)| ''[[Ludoviko la 15-a]]'' (1710-1774) Dosiero:Charles_André_Van_Loo_-_Madame_de_Pompadour_en_belle_jardinière_-_v.1754-1755.jpg|alternative=La Marquise de Pompadour, 1754-1755, Versailles, Petit Trianon| ''La markizino de Pompadour'', 1754-1755, Versailles, [[Malgranda Trianon|Petit Trianon]] Dosiero:Carle_van_Loo_-_The_Three_Graces,_1763.jpg|alternative=The Three Graces, 1763| ''La [[Gracioj|Tri Gracioj]]'', 1763 Dosiero:Portrait_of_William_1st_Viscount_Bateman.jpg|alternative=Portrait of William 1st Viscount Bateman| ''Portreto de Vilhelmo la 1-a Vicgrafo Bateman'' Dosiero:Charles-André_van_Loo_(attr)_Mercury_and_Argus.jpg|alternative=Mercury and Argus| ''Merkuro kaj Arguso'' Dosiero:The_Victory_of_Alexander_over_Porus_LACMA_M.2000.179.13.jpg|alternative=The Victory of Alexander over Porus| ''La venko de Aleksandro super Poro'' Dosiero:Theseus_Taming_the_Bull_of_Marathon_LACMA_M.2000.179.15.jpg|alternative=Theseus Taming the Bull of Marathon| ''[[Tezeo]] malsovaĝigas la taŭron de Maratono, 1730.'' Dosiero:Carle_van_Loo_-_Baccus_et_Ariane.jpg|alternative=Baccus et Ariane| ''Bakuso kaj Ariane'' Dosiero:The_Adoration_of_the_Magi_LACMA_M.81.177.jpg|alternative=The Adoration of the Magi| ''La adorado de la Magiistoj'' ([[Tri reĝoj]]) </gallery> [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento]] 9whbns4p0p7i6d9yeoli34igedv7qtu 9416948 9416947 2026-06-29T13:27:10Z Sj1mor 12103 9416948 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Carle''' aŭ '''Charles-André van Loo''', franclingva prononco [ʃaʁl ɑ̃dʁe vɑ̃ lo] (naskiĝis la 15-an de februaro 1705 en [[Nico]] – mortis la 15-an de julio 1765 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, filo de la pentristo Louis-Abraham van Loo, pli juna frato de Jean-Baptiste van Loo kaj nepo de Jacob van Loo. Li estis la plej fama membro de sukcesa dinastio de pentristoj de [[Nederlando|nederlanda]] origino. Lia verkaro ampleksas ĉiun kategorion: religion, [[Historia pentrarto|historian pentradon]], mitologion, portretadon, alegorion kaj ĝenrajn scenojn.<ref name="EBchecked">{{Britannica|622718}}</ref> [[Dosiero:Van-Loo-Carle-Vierge-Enfant-Rouen.jpg|maldekstra|eta|Charles-André van Loo, ''La [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino]]'', 1738]] Per sia stila simpleco kaj korekteco de dezajno, rezulto de lia studado de la grandaj italaj majstroj, li multe kontribuis al purigo de la moderna franca skolo; sed la laŭdo, kiu poste estis malŝparita al liaj produktaĵoj, nun ŝajnas nepravigebla kaj troa. Liaj patronoj inkluzivis membrojn de la kortego, la [[Manufakturo Gobelin|Gobelenfabrikon]], privatajn individuojn kaj la eklezion. En la sekvaj jarcentoj, la kritika riĉeco de van Loo plonĝis, kvankam lia kapablo restas admirinda, kaj la kvalito kaj diverseco de lia verko meritas respekton. Lia ''Geedziĝo de la Virgulino'' estas konservita en la [[Luvro]].<ref name="LACMA">{{cite web|url=http://collections.lacma.org/node/165301|title=LACMA Charles-André Vanloo|publisher=collections.lacma.org|access-date=March 7, 2015}}</ref> == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="154px"> Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Painting.jpg|alternative=Painting, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Pentrado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Architecture.jpg|alternative=Architecture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Arkitekturo'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Sculpture.jpg|alternative=Sculpture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Skulptado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Music.jpg|alternative=Music, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Muzikumado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Saint-André_qui_embrasse_sa_croix.jpg|alternative=Saint Andrew| ''Sankta Andreo'' Dosiero:Portrait_d'Innocente_Guillemette_de_Rosnyvinen_de_Pire.JPG|alternative=Portrait of Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire, 1762| ''Portreto de Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire'', 1762 Dosiero:Charles_André_van_Loo_-_Perseus_and_Andromeda_-_WGA13431.jpg|alternative=Perseus and Andromeda| ''Perseo kaj Andromeda'' Dosiero:Carle_Van_Loo_-_Marie_Leszczinska,_reine_de_France_(1703-1768)_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Marie Leszczyńska, Queen of France (1703-1768), 1747, Versailles| ''[[Maria Leszczyńska|Marie Leszczyńska]], Reĝino de Francio (1703-1768)'', 1747, [[Kastelo de Versailles|Versailles]] Dosiero:Van_Loo,_Carle._Louis_XV,_roi_de_France_(1710-1774).jpg|alternative=Louis XV (1710-1774)| ''[[Ludoviko la 15-a]]'' (1710-1774) Dosiero:Charles_André_Van_Loo_-_Madame_de_Pompadour_en_belle_jardinière_-_v.1754-1755.jpg|alternative=La Marquise de Pompadour, 1754-1755, Versailles, Petit Trianon| ''La markizino de Pompadour'', 1754-1755, Versailles, [[Malgranda Trianon|Petit Trianon]] Dosiero:Carle_van_Loo_-_The_Three_Graces,_1763.jpg|alternative=The Three Graces, 1763| ''La [[Gracioj|Tri Gracioj]]'', 1763 Dosiero:Portrait_of_William_1st_Viscount_Bateman.jpg|alternative=Portrait of William 1st Viscount Bateman| ''Portreto de Vilhelmo la 1-a Vicgrafo Bateman'' Dosiero:Charles-André_van_Loo_(attr)_Mercury_and_Argus.jpg|alternative=Mercury and Argus| ''Merkuro kaj Arguso'' Dosiero:The_Victory_of_Alexander_over_Porus_LACMA_M.2000.179.13.jpg|alternative=The Victory of Alexander over Porus| ''La venko de Aleksandro super Poro'' Dosiero:Theseus_Taming_the_Bull_of_Marathon_LACMA_M.2000.179.15.jpg|alternative=Theseus Taming the Bull of Marathon| ''[[Tezeo]] malsovaĝigas la taŭron de Maratono, 1730.'' Dosiero:Carle_van_Loo_-_Baccus_et_Ariane.jpg|alternative=Baccus et Ariane| ''Bakuso kaj Ariane'' Dosiero:The_Adoration_of_the_Magi_LACMA_M.81.177.jpg|alternative=The Adoration of the Magi| ''La adorado de la Magiistoj'' ([[Tri reĝoj]]) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Loo van, Charles André}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento]] 0p4cig5gipajp4pfr5xhim7y8d1vx0s 9416952 9416948 2026-06-29T13:29:58Z Sj1mor 12103 9416952 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, ne post 1765, oleo sur tolo}} '''Carle''' aŭ '''Charles-André van Loo''', franclingva prononco [ʃaʁl ɑ̃dʁe vɑ̃ lo] (naskiĝis la 15-an de februaro 1705 en [[Nico]] – mortis la 15-an de julio 1765 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, filo de la pentristo Louis-Abraham van Loo, pli juna frato de Jean-Baptiste van Loo kaj nepo de Jacob van Loo. Li estis la plej fama membro de sukcesa dinastio de pentristoj de [[Nederlando|nederlanda]] origino. Lia verkaro ampleksas ĉiun kategorion: religion, [[Historia pentrarto|historian pentradon]], mitologion, portretadon, alegorion kaj ĝenrajn scenojn.<ref name="EBchecked">{{Britannica|622718}}</ref> [[Dosiero:Van-Loo-Carle-Vierge-Enfant-Rouen.jpg|maldekstra|eta|Charles-André van Loo, ''La [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino]]'', 1738]] Per sia stila simpleco kaj korekteco de dezajno, rezulto de lia studado de la grandaj italaj majstroj, li multe kontribuis al purigo de la moderna franca skolo; sed la laŭdo, kiu poste estis malŝparita al liaj produktaĵoj, nun ŝajnas nepravigebla kaj troa. Liaj patronoj inkluzivis membrojn de la kortego, la [[Manufakturo Gobelin|Gobelenfabrikon]], privatajn individuojn kaj la eklezion. En la sekvaj jarcentoj, la kritika riĉeco de van Loo plonĝis, kvankam lia kapablo restas admirinda, kaj la kvalito kaj diverseco de lia verko meritas respekton. Lia ''Geedziĝo de la Virgulino'' estas konservita en la [[Luvro]]. == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="154px"> Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Painting.jpg|alternative=Painting, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Pentrado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Architecture.jpg|alternative=Architecture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Arkitekturo'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Sculpture.jpg|alternative=Sculpture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Skulptado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Music.jpg|alternative=Music, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Muzikumado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Saint-André_qui_embrasse_sa_croix.jpg|alternative=Saint Andrew| ''Sankta Andreo'' Dosiero:Portrait_d'Innocente_Guillemette_de_Rosnyvinen_de_Pire.JPG|alternative=Portrait of Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire, 1762| ''Portreto de Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire'', 1762 Dosiero:Charles_André_van_Loo_-_Perseus_and_Andromeda_-_WGA13431.jpg|alternative=Perseus and Andromeda| ''Perseo kaj Andromeda'' Dosiero:Carle_Van_Loo_-_Marie_Leszczinska,_reine_de_France_(1703-1768)_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Marie Leszczyńska, Queen of France (1703-1768), 1747, Versailles| ''[[Maria Leszczyńska|Marie Leszczyńska]], Reĝino de Francio (1703-1768)'', 1747, [[Kastelo de Versailles|Versailles]] Dosiero:Van_Loo,_Carle._Louis_XV,_roi_de_France_(1710-1774).jpg|alternative=Louis XV (1710-1774)| ''[[Ludoviko la 15-a]]'' (1710-1774) Dosiero:Charles_André_Van_Loo_-_Madame_de_Pompadour_en_belle_jardinière_-_v.1754-1755.jpg|alternative=La Marquise de Pompadour, 1754-1755, Versailles, Petit Trianon| ''La markizino de Pompadour'', 1754-1755, Versailles, [[Malgranda Trianon|Petit Trianon]] Dosiero:Carle_van_Loo_-_The_Three_Graces,_1763.jpg|alternative=The Three Graces, 1763| ''La [[Gracioj|Tri Gracioj]]'', 1763 Dosiero:Portrait_of_William_1st_Viscount_Bateman.jpg|alternative=Portrait of William 1st Viscount Bateman| ''Portreto de Vilhelmo la 1-a Vicgrafo Bateman'' Dosiero:Charles-André_van_Loo_(attr)_Mercury_and_Argus.jpg|alternative=Mercury and Argus| ''Merkuro kaj Arguso'' Dosiero:The_Victory_of_Alexander_over_Porus_LACMA_M.2000.179.13.jpg|alternative=The Victory of Alexander over Porus| ''La venko de Aleksandro super Poro'' Dosiero:Theseus_Taming_the_Bull_of_Marathon_LACMA_M.2000.179.15.jpg|alternative=Theseus Taming the Bull of Marathon| ''[[Tezeo]] malsovaĝigas la taŭron de Maratono, 1730.'' Dosiero:Carle_van_Loo_-_Baccus_et_Ariane.jpg|alternative=Baccus et Ariane| ''Bakuso kaj Ariane'' Dosiero:The_Adoration_of_the_Magi_LACMA_M.81.177.jpg|alternative=The Adoration of the Magi| ''La adorado de la Magiistoj'' ([[Tri reĝoj]]) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Loo van, Charles André}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento]] 5w6u1jgkgmlua49gezbc75fbdvtlxid 9416956 9416952 2026-06-29T13:35:05Z Sj1mor 12103 9416956 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, ne post 1765, oleo sur tolo}} '''Carle''' aŭ '''Charles-André van Loo''', franclingva prononco [ʃaʁl ɑ̃dʁe vɑ̃ lo] (naskiĝis la 15-an de februaro 1705 en [[Nico]] – mortis la 15-an de julio 1765 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, filo de la pentristo Louis-Abraham van Loo, pli juna frato de Jean-Baptiste van Loo kaj nepo de Jacob van Loo. Li estis la plej fama membro de sukcesa dinastio de pentristoj de [[Nederlando|nederlanda]] origino. Lia verkaro ampleksas ĉiun kategorion: religion, [[Historia pentrarto|historian pentradon]], mitologion, portretadon, alegorion kaj ĝenrajn scenojn.<ref name="EBchecked">{{Britannica|622718}}</ref> [[Dosiero:Van-Loo-Carle-Vierge-Enfant-Rouen.jpg|maldekstra|eta|Charles-André van Loo, ''La [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino]]'', 1738]] [[Dosiero:Carle van Loo by Louis-Michel van Loo.jpg|eta|280ra|Portreto de Carle van Loo je 1764, de Louis-Michel van Loo, Versailles.]] Per sia stila simpleco kaj korekteco de dezajno, rezulto de lia studado de la grandaj italaj majstroj, li multe kontribuis al purigo de la moderna franca skolo; sed la laŭdo, kiu poste estis malŝparita al liaj produktaĵoj, nun ŝajnas nepravigebla kaj troa. Liaj patronoj inkluzivis membrojn de la kortego, la [[Manufakturo Gobelin|Gobelenfabrikon]], privatajn individuojn kaj la eklezion. En la sekvaj jarcentoj, la kritika riĉeco de van Loo plonĝis, kvankam lia kapablo restas admirinda, kaj la kvalito kaj diverseco de lia verko meritas respekton. Lia ''Geedziĝo de la Virgulino'' estas konservita en la [[Luvro]]. == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="154px"> Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Painting.jpg|alternative=Painting, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Pentrado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Architecture.jpg|alternative=Architecture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Arkitekturo'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Sculpture.jpg|alternative=Sculpture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Skulptado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Music.jpg|alternative=Music, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Muzikumado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Saint-André_qui_embrasse_sa_croix.jpg|alternative=Saint Andrew| ''Sankta Andreo'' Dosiero:Portrait_d'Innocente_Guillemette_de_Rosnyvinen_de_Pire.JPG|alternative=Portrait of Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire, 1762| ''Portreto de Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire'', 1762 Dosiero:Charles_André_van_Loo_-_Perseus_and_Andromeda_-_WGA13431.jpg|alternative=Perseus and Andromeda| ''Perseo kaj Andromeda'' Dosiero:Carle_Van_Loo_-_Marie_Leszczinska,_reine_de_France_(1703-1768)_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Marie Leszczyńska, Queen of France (1703-1768), 1747, Versailles| ''[[Maria Leszczyńska|Marie Leszczyńska]], Reĝino de Francio (1703-1768)'', 1747, [[Kastelo de Versailles|Versailles]] Dosiero:Van_Loo,_Carle._Louis_XV,_roi_de_France_(1710-1774).jpg|alternative=Louis XV (1710-1774)| ''[[Ludoviko la 15-a]]'' (1710-1774) Dosiero:Charles_André_Van_Loo_-_Madame_de_Pompadour_en_belle_jardinière_-_v.1754-1755.jpg|alternative=La Marquise de Pompadour, 1754-1755, Versailles, Petit Trianon| ''La markizino de Pompadour'', 1754-1755, Versailles, [[Malgranda Trianon|Petit Trianon]] Dosiero:Carle_van_Loo_-_The_Three_Graces,_1763.jpg|alternative=The Three Graces, 1763| ''La [[Gracioj|Tri Gracioj]]'', 1763 Dosiero:Portrait_of_William_1st_Viscount_Bateman.jpg|alternative=Portrait of William 1st Viscount Bateman| ''Portreto de Vilhelmo la 1-a Vicgrafo Bateman'' Dosiero:Charles-André_van_Loo_(attr)_Mercury_and_Argus.jpg|alternative=Mercury and Argus| ''Merkuro kaj Arguso'' Dosiero:The_Victory_of_Alexander_over_Porus_LACMA_M.2000.179.13.jpg|alternative=The Victory of Alexander over Porus| ''La venko de Aleksandro super Poro'' Dosiero:Theseus_Taming_the_Bull_of_Marathon_LACMA_M.2000.179.15.jpg|alternative=Theseus Taming the Bull of Marathon| ''[[Tezeo]] malsovaĝigas la taŭron de Maratono, 1730.'' Dosiero:Carle_van_Loo_-_Baccus_et_Ariane.jpg|alternative=Baccus et Ariane| ''Bakuso kaj Ariane'' Dosiero:The_Adoration_of_the_Magi_LACMA_M.81.177.jpg|alternative=The Adoration of the Magi| ''La adorado de la Magiistoj'' ([[Tri reĝoj]]) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Loo van, Charles André}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento]] fu5pkq0i6z632nmd8yw69a33rrrumbe 9416959 9416956 2026-06-29T13:38:58Z Sj1mor 12103 9416959 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, ne post 1765, oleo sur tolo}} '''Charles André van Loo''', konata kiel '''Carle van Loo''' aŭ '''Carle Vanloo''', franclingva prononco [ʃaʁl ɑ̃dʁe vɑ̃ lo] (naskiĝis la 15-an de februaro 1705 en [[Nico]] – mortis la 15-an de julio 1765 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, filo de la pentristo Louis-Abraham van Loo, pli juna frato de Jean-Baptiste van Loo kaj nepo de Jacob van Loo. Li estis la plej fama membro de sukcesa dinastio de pentristoj de [[Nederlando|nederlanda]] origino. Lia verkaro ampleksas ĉiun kategorion: religion, [[Historia pentrarto|historian pentradon]], mitologion, portretadon, alegorion kaj ĝenrajn scenojn. [[Dosiero:Van-Loo-Carle-Vierge-Enfant-Rouen.jpg|maldekstra|eta|Charles-André van Loo, ''La [[Maria (patrino de Jesuo)|Virgulino]]'', 1738]] [[Dosiero:Carle van Loo by Louis-Michel van Loo.jpg|eta|280ra|Portreto de Carle van Loo je 1764, de Louis-Michel van Loo, Versailles.]] Per sia stila simpleco kaj korekteco de dezajno, rezulto de lia studado de la grandaj italaj majstroj, li multe kontribuis al purigo de la moderna franca skolo; sed la laŭdo, kiu poste estis malŝparita al liaj produktaĵoj, nun ŝajnas nepravigebla kaj troa. Liaj patronoj inkluzivis membrojn de la kortego, la [[Manufakturo Gobelin|Gobelenfabrikon]], privatajn individuojn kaj la eklezion. En la sekvaj jarcentoj, la kritika riĉeco de van Loo plonĝis, kvankam lia kapablo restas admirinda, kaj la kvalito kaj diverseco de lia verko meritas respekton. Lia ''Geedziĝo de la Virgulino'' estas konservita en la [[Luvro]]. == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="154px"> Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Painting.jpg|alternative=Painting, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Pentrado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Architecture.jpg|alternative=Architecture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Arkitekturumado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Sculpture.jpg|alternative=Sculpture, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Skulptado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Charles-André_van_Loo,_Music.jpg|alternative=Music, 1752-1753, Legion of Honor, San Francisco| ''Muzikumado'', 1752-1753, Legio de Honoro, San-Francisko Dosiero:Saint-André_qui_embrasse_sa_croix.jpg|alternative=Saint Andrew| ''Sankta Andreo'' Dosiero:Portrait_d'Innocente_Guillemette_de_Rosnyvinen_de_Pire.JPG|alternative=Portrait of Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire, 1762| ''Portreto de Innocente Guillemette de Rosnyvinen de Pire'', 1762 Dosiero:Charles_André_van_Loo_-_Perseus_and_Andromeda_-_WGA13431.jpg|alternative=Perseus and Andromeda| ''Perseo kaj Andromeda'' Dosiero:Carle_Van_Loo_-_Marie_Leszczinska,_reine_de_France_(1703-1768)_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Marie Leszczyńska, Queen of France (1703-1768), 1747, Versailles| ''[[Maria Leszczyńska|Marie Leszczyńska]], Reĝino de Francio (1703-1768)'', 1747, [[Kastelo de Versailles|Versailles]] Dosiero:Van_Loo,_Carle._Louis_XV,_roi_de_France_(1710-1774).jpg|alternative=Louis XV (1710-1774)| ''[[Ludoviko la 15-a]]'' (1710-1774) Dosiero:Charles_André_Van_Loo_-_Madame_de_Pompadour_en_belle_jardinière_-_v.1754-1755.jpg|alternative=La Marquise de Pompadour, 1754-1755, Versailles, Petit Trianon| ''La markizino de Pompadour'', 1754-1755, Versailles, [[Malgranda Trianon|Petit Trianon]] Dosiero:Carle_van_Loo_-_The_Three_Graces,_1763.jpg|alternative=The Three Graces, 1763| ''La [[Tri Gracioj]]'', 1763 Dosiero:Portrait_of_William_1st_Viscount_Bateman.jpg|alternative=Portrait of William 1st Viscount Bateman| ''Portreto de Vilhelmo la 1-a Vicgrafo Bateman'' Dosiero:Charles-André_van_Loo_(attr)_Mercury_and_Argus.jpg|alternative=Mercury and Argus| ''Merkuro kaj Arguso'' Dosiero:The_Victory_of_Alexander_over_Porus_LACMA_M.2000.179.13.jpg|alternative=The Victory of Alexander over Porus| ''La venko de Aleksandro super Poro'' Dosiero:Theseus_Taming_the_Bull_of_Marathon_LACMA_M.2000.179.15.jpg|alternative=Theseus Taming the Bull of Marathon| ''[[Tezeo]] malsovaĝigas la taŭron de Maratono, 1730.'' Dosiero:Carle_van_Loo_-_Baccus_et_Ariane.jpg|alternative=Baccus et Ariane| ''Bakuso kaj Ariane'' Dosiero:The_Adoration_of_the_Magi_LACMA_M.81.177.jpg|alternative=The Adoration of the Magi| ''La adorado de la Magiistoj'' ([[Tri reĝoj]]) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Loo van, Charles André}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento]] fsrbqaa6ftqd8davg7ib7s95jyn6gq3 0 948431 9416950 2026-06-29T13:27:46Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Charles André van Loo]] 9416950 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Charles André van Loo]] na1mij5h1jdgneampmm949jbmo50bcp 0 948432 9416953 2026-06-29T13:31:18Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Charles André van Loo]] 9416953 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Charles André van Loo]] na1mij5h1jdgneampmm949jbmo50bcp 0 948433 9416957 2026-06-29T13:37:09Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Charles André van Loo]] 9416957 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Charles André van Loo]] na1mij5h1jdgneampmm949jbmo50bcp 1 948434 9416958 2026-06-29T13:37:42Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "La insularo estis ofte menciita en la klasika antikva helenisma literaturo, kaj sekve iel suspekteblas ke ankaŭ en la klasika literaturo de Esperanto frue estus mencioj pri unuopaj insuloj kun esperantigoj. Mi nun trovis kaj dokumentigis PIV-ajn formojn de la insularo grupe, Cikladoj (ne Kikladoj, kiel oni ĉi tie jam trafe atentigis), pri Deloso, Nakso kaj Paroso - pri aliaj insuloj ankoraŭ mankas dokumentigoj - tiujn ekde 2020 ĉiu ajn povas mem trovi, en vortar..." 9416958 wikitext text/x-wiki La insularo estis ofte menciita en la klasika antikva helenisma literaturo, kaj sekve iel suspekteblas ke ankaŭ en la klasika literaturo de Esperanto frue estus mencioj pri unuopaj insuloj kun esperantigoj. Mi nun trovis kaj dokumentigis PIV-ajn formojn de la insularo grupe, Cikladoj (ne Kikladoj, kiel oni ĉi tie jam trafe atentigis), pri Deloso, Nakso kaj Paroso - pri aliaj insuloj ankoraŭ mankas dokumentigoj - tiujn ekde 2020 ĉiu ajn povas mem trovi, en vortaro.net libere alirebla al ĉiu, kaj ankaŭ en la literatura serĉilo tekstaro.com kaj en la alternativa reta datumbazo reta-vortaro.de. En tio klariĝis, ke ĉi-tie kaj en aliaj vikipediaj paĝoj oni ĝis nun uzis fuŝan divenitan formon "Naksoso", pri kiu ĝis nun estas tute neniu ekstervikipedia trovo, kaj simple iu hobia "lingvopapo" en vikipedio eble rezonis "se estas insulonomoj Deloso kaj Paroso, ambaŭ kun "finaĵo -oso", tiam konsekvence ankaŭ estas Naksoso". Sed tiel diveni eblajn novajn vortojn ne funkcias, se en vortaroj jam estas vorto kaj tute ne temas pri "diveni eblajn novajn vortojn" en vorta vakuo! Bedaŭrinde, ĉi tie ne tre helpas la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, la ĝis nun sola vaste presita kaj distribuita esperantlingva atlaso. Ĝi en siaj mapoj esperantigas iujn kaj latinliterigas aliajn loknomojn, kies originaj nacilingvaj formoj estas ne-latinlingvaj. En la vasta, dupaĝa mapo 13 pri Grekio kaj la balkana duoninsulo ĝi esperante nomas la insularon Cikladoj, kaj bone videblas tre multaj siluetoj de insuloj, sed pri insulaj nomoj nur estas du latinliterigitaj grekaj nomoj, Naxos (eĉ kun x, kiu en Esperanto tute ne estas) kaj Andros. Do, por fiŝkaptado de vortaraj fontoj nur restas la norma retejo vortaro.net, la literatura serĉilo tekstaro.com kaj en la alternativa reta datumbazo reta-vortaro.de, libere alireblaj al ĉiu, kaj krome kompreneble ankaŭ paperaj fontoj, kiun tamen ne ĉiu havas en sia bretaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:37, 29 jun. 2026 (UTC) 2rr1tv9s68musyw205bf3r9elduemit 0 948435 9416962 2026-06-29T13:43:51Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Naksoso]] al [[Nakso]]: Laŭ referencoj en ĉiuj eldonoj de PIV inter 1970 kaj 2020 9416962 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Nakso]] log6oa0bl11ib8y9rcpp4nhco48ub9s 0 948436 9416964 2026-06-29T13:44:33Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Duklando Naksoso]] al [[Duklando Nakso]]: Laŭ referencoj en ĉiuj eldonoj de PIV inter 1970 kaj 2020 9416964 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Duklando Nakso]] 5befndzbf06f0zzu2a9u227vw2x31c0 0 948437 9416965 2026-06-29T13:45:11Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1354080529|Gerard de Lairesse]]" 9416965 wikitext text/x-wiki '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]] . Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> [[Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|eta|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]]]] [[Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]]]] [[Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|eta|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la Kvin Sencoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove|Kelvingrove Art Gallery kaj Museum]]]] [[Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|eta|''Venuso Prezentanta Armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno]] [[Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|eta|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674]] [[Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|eta|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo]] [[Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|eta|''Triomf der Vrede'' (Triumfo de Paco), plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), [[Palaco de Paco|La Haga Pacopalaco]]]] <gallery> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| ''Ontleding des menschlyken lichaams'' Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] d7zwf8qm2i69mvl62gbwy8tl5tiux6s 9416966 9416965 2026-06-29T13:45:45Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Gérard de Lairesse]] al [[Gerard de Lairesse]] 9416965 wikitext text/x-wiki '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]] . Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> [[Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|eta|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]]]] [[Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]]]] [[Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|eta|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la Kvin Sencoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove|Kelvingrove Art Gallery kaj Museum]]]] [[Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|eta|''Venuso Prezentanta Armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno]] [[Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|eta|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674]] [[Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|eta|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo]] [[Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|eta|''Triomf der Vrede'' (Triumfo de Paco), plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), [[Palaco de Paco|La Haga Pacopalaco]]]] <gallery> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| ''Ontleding des menschlyken lichaams'' Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] d7zwf8qm2i69mvl62gbwy8tl5tiux6s 9416971 9416966 2026-06-29T13:48:06Z Sj1mor 12103 9416971 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]] . Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> [[Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|eta|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]]]] [[Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]]]] [[Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|eta|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la Kvin Sencoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove|Kelvingrove Art Gallery kaj Museum]]]] [[Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|eta|''Venuso Prezentanta Armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno]] [[Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|eta|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674]] [[Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|eta|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo]] [[Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|eta|''Triomf der Vrede'' (Triumfo de Paco), plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), [[Palaco de Paco|La Haga Pacopalaco]]]] <gallery> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| ''Ontleding des menschlyken lichaams'' Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lairesse de, Gerard}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] 1uzprrmizycd0qph9h0x10zolomg2ez 9416973 9416971 2026-06-29T13:52:32Z Sj1mor 12103 9416973 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]] . Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> == Galerio == === Pentraĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]] Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la Kvin Sencoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove|Kelvingrove Art Gallery kaj Museum]] Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|''Venuso Prezentanta Armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674 Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|''Triomf der Vrede'' (Triumfo de Paco), plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), [[Palaco de Paco|La Haga Pacopalaco]] </gallery> === Desegnaĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| ''Ontleding des menschlyken lichaams'' Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lairesse de, Gerard}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] rf9c59s2akaru81cxveck4bpmszi227 9416974 9416973 2026-06-29T13:54:45Z Sj1mor 12103 9416974 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]] . Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> == Galerio == === Pentraĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]] Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la kvinopo da sencoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove]] Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|''Venuso Prezentanta Armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674 Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|''Triomf der Vrede'' (Triumfo de Paco), plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), [[Palaco de Paco|La Haga Pacopalaco]] </gallery> === Desegnaĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| ''Ontleding des menschlyken lichaams'' Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lairesse de, Gerard}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] ffn0hzcl99eqqtdvfrzah9xsl2uccyz 9416975 9416974 2026-06-29T13:55:24Z Sj1mor 12103 9416975 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Gerard de Lairesse en la aĝo de 25 jaroj, farita de [[Rembrandt]], montrante lian selan nazon kaŭzitan de denaska [[sifiliso]]. Oleo sur kanvaso, ĉ. 1665–67. [[Metropola Muzeo de Arto]].}} '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]] . Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> == Galerio == === Pentraĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]] Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la kvinopo da sencoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove]] Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|''Venuso Prezentanta Armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674 Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|''Triomf der Vrede'' (Triumfo de Paco), plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), [[Palaco de Paco|La Haga Pacopalaco]] </gallery> === Desegnaĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| ''Ontleding des menschlyken lichaams'' Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lairesse de, Gerard}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] lc3ofqf3ifg5xr8inxmxyc2o0mnpegp 9416976 9416975 2026-06-29T13:56:29Z Sj1mor 12103 9416976 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Gerard de Lairesse 25-jaraĝa,<br> farita de [[Rembrandt]],<br> montrante lian selan nazon kaŭzitan de denaska [[sifiliso]].<br> Oleo sur kanvaso, ĉ. 1665–67.<br> [[Metropola Muzeo de Arto]].}} '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]] . Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> == Galerio == === Pentraĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]] Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la kvinopo da sencoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove]] Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|''Venuso Prezentanta Armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674 Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|''Triomf der Vrede'' (Triumfo de Paco), plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), [[Palaco de Paco|La Haga Pacopalaco]] </gallery> === Desegnaĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| ''Ontleding des menschlyken lichaams'' Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lairesse de, Gerard}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] rxrbpa6c73y4wqkk8tpsw6f2tvp3y85 9416977 9416976 2026-06-29T13:57:04Z Sj1mor 12103 9416977 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Gerard de Lairesse 25-jaraĝa,<br> farita de [[Rembrandt]],<br> montrante lian selan nazon<br>, denaska difekto kaŭzitan de [[sifiliso]].<br> Oleo sur kanvaso, ĉ. 1665–67.<br> [[Metropola Muzeo de Arto]].}} '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]] . Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> == Galerio == === Pentraĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]] Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la kvinopo da sencoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove]] Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|''Venuso Prezentanta Armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674 Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|''Triomf der Vrede'' (Triumfo de Paco), plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), [[Palaco de Paco|La Haga Pacopalaco]] </gallery> === Desegnaĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| ''Ontleding des menschlyken lichaams'' Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lairesse de, Gerard}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] cwtdaz7ylmlv5snkfk4ybsqwejg8ty5 9416978 9416977 2026-06-29T13:59:02Z Sj1mor 12103 /* Desegnaĵoj */ 9416978 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Gerard de Lairesse 25-jaraĝa,<br> farita de [[Rembrandt]],<br> montrante lian selan nazon,<br> denaska difekto kaŭzitan de [[sifiliso]].<br> Oleo sur kanvaso, ĉ. 1665–67.<br> [[Metropola Muzeo de Arto]].}} '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]] . Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> == Galerio == === Pentraĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]] Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la kvinopo da sensoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove]] Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|''Venuso prezentanta armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674 Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|Triumfo de Paco. plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), La [[Palaco de Paco|Haga Pacopalaco]] </gallery> === Desegnaĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| ''Dissekcio de la homa korpo'' Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lairesse de, Gerard}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] fcjqlf2543iliobrb9hfhmkt3isxdoj 9416980 9416978 2026-06-29T14:05:01Z Sj1mor 12103 9416980 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Gerard de Lairesse 25-jaraĝa,<br> farita de [[Rembrandt]],<br> montrante lian selan nazon,<br> denaska difekto kaŭzitan de [[sifiliso]].<br> Oleo sur kanvaso, ĉ. 1665–67.<br> [[Metropola Muzeo de Arto]].}} '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]]. Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> == Verkado == En lia verkado li strebis al [[Idealo (filozofio)|idealo]] de [[beleco]] inspirita de [[antikveco]] kaj [[Nicolas Poussin]], sen forlasi nederlandajn formojn kaj kolorojn. Tio donis al liaj kreaĵoj manlertan karakteron. Liaj pentraĵoj estas faritaj en arĝentaj tonoj. Li pentris laŭ modelo ĉiusemajne. Liaj plej gravaj verkoj estas ekspoziciitaj en Amsterdamo, [[Schleißheim]], [[Kaselo]] kaj la [[Luvro]]. Gravaj plafonfreskoj ornamas la internon de la Pacopalaco en Hago, kiu antaŭe estis posedata de la amsterdama regento Andries de Graeff. Kulturulo, li amis mitologiajn kaj alegoriajn motivojn. Blinda ekde 1690, li kolektis ĉirkaŭ si rondon de pentristoj, al kiuj li diktis siajn ideojn. Ĉi tiujn poste kolektis lia filo, akompanate de multaj kuprogravuraĵoj, kaj publikigis en du volumoj sub la titolo: ''Het groot schilderboek'' (Amsterdamo 1707, 2-a eld. 1712). La verko estis tradukita kaj penis signifan influon sur la arton de la 18-a jarcento. De Lairesse ilustris 105 platojn por la anatomia [[atlaso]] de Govard Bidloo publikigita en 1685, titolita ''Ontleding des menschlyken lichaams'' (latine: ''Anatomia Humani Corporis'')''.'' == Galerio == === Pentraĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]] Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la kvinopo da sensoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove]] Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|''Venuso prezentanta armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674 Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|Triumfo de Paco. plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), La [[Palaco de Paco|Haga Pacopalaco]] </gallery> === Desegnaĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| Unu el la bildpaneloj en ''Dissekcio de la homa korpo'' (''Ontleding des menschlyken lichaams'') Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lairesse de, Gerard}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] bc2km88j713h0dm88vnmcxtgjv28dwr 9416981 9416980 2026-06-29T14:05:20Z Sj1mor 12103 /* Desegnaĵoj */ 9416981 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Gerard de Lairesse 25-jaraĝa,<br> farita de [[Rembrandt]],<br> montrante lian selan nazon,<br> denaska difekto kaŭzitan de [[sifiliso]].<br> Oleo sur kanvaso, ĉ. 1665–67.<br> [[Metropola Muzeo de Arto]].}} '''Gerard''' aŭ '''Gérard (de) LAIRESSE''', franclingva prononco [ʒeʁaʁ də lɛʁɛs] (naskiĝis la 11-an de septembro 1641 &#x2013; mortis je junio 1711) estis [[Ora jarcento de Nederlando|nederlanda pentristo kaj artteoriulo de la Ora Epoko]]. Liaj ampleksaj kapabloj inkluzivis muzikon, poezion kaj teatron. De Lairesse estis influita de la [[Peruĝo|peruĝano]] Cesare Ripa<ref>[https://books.google.com/books?id=bIZbAAAAcAAJ&dq=de+Lairesse+ripa&pg=RA1-PA371 Gérard de Lairesse, ''Groot schilderboek''], 1707</ref><ref name="arthistoriography.files.wordpress.com2">[https://arthistoriography.files.wordpress.com/2011/12/lairesse.pdf Lyckle de Vries "De Lairesse on the theory and practice"]</ref> kaj francaj klasikismaj pentristoj kiel [[Charles Le Brun|Charles le Brun]], [[Simon Vouet]] kaj aŭtoroj kiel [[Pierre Corneille]] kaj [[Jean Racine]]. Lia graveco kreskis en la periodo post la morto de [[Rembrandt]]. <ref>{{cite journal|title=Horton A Johnson, "Gerard de Lairesse: genius among the treponemes|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|volume=97|issue=6|pages=301–303|date=2012-05-24|pmc=1079501|pmid=15173339|last1=Johnson|first1=HA|doi=10.1177/014107680409700616}}</ref> Liaj traktatoj pri pentrado kaj desegnado, ''Grondlegginge Ter Teekenkonst'' (1701),<ref name="Ter Teekenkonst2">[[iarchive:grondleggingeter00lair|Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst'']] 1701, full digital copy</ref><ref name="Grondlegginge ter2">[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lairesse1701bd1/0022 Lairesse, Gérard de, ''Grondlegginge ter teekenkonst''] 1701, full digital copy, Universitätsbibliothek Heidelberg</ref><ref name="der teekenkonst2">[https://books.google.com/books?id=lsA9AAAAcAAJ ''Grondlegginge der teekenkonst''] (1701) and [https://books.google.com/books?id=N8Q9AAAAcAAJ Groot Schilderboek] (1707)</ref> bazitaj sur [[geometrio]] kaj ''Groot Schilderboek'' (1707), estis tre influaj sur pentristoj de la 18-a jarcento. <ref>{{cite web|url=http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|title=Gerard de Lairesse|publisher=Rijksmuseum Amsterdam|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010201634/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017259?lang=nl&context_space=&context_id=|archive-date=10 October 2012|url-status=dead}}</ref> == Verkado == En lia verkado li strebis al [[Idealo (filozofio)|idealo]] de [[beleco]] inspirita de [[antikveco]] kaj [[Nicolas Poussin]], sen forlasi nederlandajn formojn kaj kolorojn. Tio donis al liaj kreaĵoj manlertan karakteron. Liaj pentraĵoj estas faritaj en arĝentaj tonoj. Li pentris laŭ modelo ĉiusemajne. Liaj plej gravaj verkoj estas ekspoziciitaj en Amsterdamo, [[Schleißheim]], [[Kaselo]] kaj la [[Luvro]]. Gravaj plafonfreskoj ornamas la internon de la Pacopalaco en Hago, kiu antaŭe estis posedata de la amsterdama regento Andries de Graeff. Kulturulo, li amis mitologiajn kaj alegoriajn motivojn. Blinda ekde 1690, li kolektis ĉirkaŭ si rondon de pentristoj, al kiuj li diktis siajn ideojn. Ĉi tiujn poste kolektis lia filo, akompanate de multaj kuprogravuraĵoj, kaj publikigis en du volumoj sub la titolo: ''Het groot schilderboek'' (Amsterdamo 1707, 2-a eld. 1712). La verko estis tradukita kaj penis signifan influon sur la arton de la 18-a jarcento. De Lairesse ilustris 105 platojn por la anatomia [[atlaso]] de Govard Bidloo publikigita en 1685, titolita ''Ontleding des menschlyken lichaams'' (latine: ''Anatomia Humani Corporis'')''.'' == Galerio == === Pentraĵoj === <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:1671_Gérard_de_Lairesse_-_Apollo_and_Aurora.jpg|''Apolono kaj Aŭroro'', 1671, plafonpentraĵo por ''Herengracht'', n°&nbsp;539, [[Metropola Muzeo de Arto]] Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Allegorie_op_de_Wetenschappen_-_Google_Art_Project.jpg|Gerard de Lairesse, ''Alegorio de sciencoj'', [[Rijksmuseum]] Dosiero:1668_Gérard_de_Lairesse_-_Allegory_of_the_Five_Senses.jpg|Gerard de Lairesse: ''Alegorio de la kvinopo da sensoj'', 1668, [[Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove]] Dosiero:16xx_Gérard_de_Lairesse_-_Venus_Presenting_Weapons_to_Aeneas_0.jpg|''Venuso prezentanta armilojn al [[Eneo]]'', [[Muzeo Mayer van den Bergh]], Antverpeno Dosiero:1674_Gérard_de_Lairesse_-_Expulsion_of_Heliodorus_from_the_Temple.jpg|''Elpelo de Heliodoro el la Templo'', 1674 Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Hercule_entre_le_Vice_et_le_Vertu.JPG|''Heraklo ĉe la krucvojo'', [[Luvro]], Parizo Dosiero:Gerard_de_Lairesse_"Triomf_der_Vrede".jpg|Triumfo de Paco. plafonpentraĵo en tri partoj, de maldekstre dekstren: ''Unueco; Libereco; Sekureco'' (1671/72), La [[Palaco de Paco|Haga Pacopalaco]] </gallery> === Desegnaĵoj === <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Nicolaes_Visscher_-_Icones_Reynst.jpg|alternative=Title page of Signorum Veterum Icones, 1670| Titopaĝo de ''Signorum Veterum Icones'', 1670 Dosiero:Ontleding_des_menschelyken_lichaams.jpg|alternative=Anatomical drawing from Anatomia Humani Corporis, 1685| Anatomia desegnaĵo de ''Anatomia Humani Corporis'', 1685 Dosiero:Govard_Bidloo_t88.jpg| Unu el la bildpaneloj en ''Dissekcio de la homa korpo'' (''Ontleding des menschlyken lichaams'') Dosiero:Gerard_de_Lairesse_-_Philips_Tideman_-_G_van_der_Gouwe_-_Hendrick_Desbordes.png|alternative=Title page of Groot Schilderboek, 1712| Titopaĝo de ''Groot Schilderboek'', 1712 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20121010111713/http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/SK-A-4177?lang=en Alegorio pri scienco ĉe la Rijksmuseum], [[Grizajlo|grizajlaĵo]] de de Lairesse * [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bidloo1685 ''Godefridi Bidloo, Medicinae Doctoris & Chirurgi, Anatomia Hvmani Corporis: Centum & quinque Tabvlis Per artificiosiss. G. De Lairesse ad vivum delineatis, Demonstrata, Veterum Recentiorumque Inventis explicata plurimisque, hactenus non detectis, Illvstrata''] 105 ilustraĵoj de Gérard de Lairesse. Amsterdamo 1685 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/107575/mmubn000001_259485071.pdf Jan Joseph Marie Timmers (1942) "Gérard Lairesse", kol. "Academisch proefschrift Nijmegen, 1", Amsterdamo.] * [https://www.youtube.com/watch?v=yoK7VeTQLhw Trako en Jutubo kun multaj el liaj pentraĵoj] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lairesse de, Gerard}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1640-1649]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] gm39os60dnm859n2d2hn1iegksirlox 0 948438 9416967 2026-06-29T13:45:45Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Gérard de Lairesse]] al [[Gerard de Lairesse]] 9416967 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Gerard de Lairesse]] dixcr1w08x6d7p0f31fhcx0upy0vvka 0 948439 9416982 2026-06-29T14:05:26Z Crosstor 3176 historiisto 9416982 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''[[Ladislao|László]] Eörsi''' [lAslO orŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Eörsi László''' estas [[Hungario|hungara]] [[historiisto]]. Lia [[patro]] estis [[István Eörsi]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM99442;jsessionid=FA341D39BA41918600E986494D5A76FE hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=705459&date=2026-06-29 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1955|1|25}} en [[Budapeŝto]]<!--, li mortis {{mortotago|20||}} en [[]]-->. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en agrikultura [[mezlernejo]] en [[Székesfehérvár]], poste li estis simpla laboristo en la konstruindustrio. Inter 1986–1991 li estis pedagogo en speciala lernejo, dum li akiris pedagogian diplomon en altlernejo en [[Szombathely]] en [[1991]]. Post la diplomo li laboris en ĵus fondita instituto, kiu specialiĝis pri esplorado de la [[Hungara revolucio de 1956]]. En 2012 la instituto iĝis parto de la [[Tutlanda Biblioteko Széchényi]], en 2019 li pensiuliĝis. Lia ĉeftemo estis la revolucio en 1956. == Elektitaj volumoj == * ''Tűzoltó utcai fegyveres csoport a forradalomban.'' 1993 * ''Köztársaság tér 1956.'' 2006 * ''A csepeli fegyveres ellenállás, 1956.'' 2016 * ''Király Béla (1912–2009)''. 2025 == Fontoj == * [http://www.rev.hu/ords/f?p=600:2:::::P2_PAGE_URI:eletrajzok/eorsi biografio angle kun foto (legebla pli malsupre)] * [https://eorsilaszlo.hu/content.php?target=el&menu_id=88&order=title hejma paĝo hungare kun foto] * [https://metropolis.org.hu/eorsi-laszlo biografieto hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Eorsi Laszlo}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} p160pazpfccubo8usycmqki2oo69twz 1 948440 9416983 2026-06-29T14:05:42Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9416983 wikitext text/x-wiki == Fontoj == Sekcio Verkado el la germana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:05, 29 jun. 2026 (UTC) p4c00aqdh2jar9zsx6mkxdg2cnhuo40 1 948441 9416984 2026-06-29T14:05:42Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Bonvolu vidi en [[diskuto:cikladoj]], ke ĝis nun dokumentiĝas nur malmultaj esperantigoj de la unuopaj insuloj de la insularo. Aparte ankoraŭ tute ne klaras ĉu vere estas esperantigita insula nomo "Mikonoso" aŭ ĉu eble nur "Mikono" (nur klaras ke ne temas pri la kvazaŭkontinenta antikva urbo [[Miceno]] = alternative laŭ LLZ foje Mikeno, sur la duoninsulo Peloponezo). Pri tiu insula nomo silentas PIV kaj Reta Vortaro, kaj supozeble ĉiu alia papere presita E-..." 9416984 wikitext text/x-wiki Bonvolu vidi en [[diskuto:cikladoj]], ke ĝis nun dokumentiĝas nur malmultaj esperantigoj de la unuopaj insuloj de la insularo. Aparte ankoraŭ tute ne klaras ĉu vere estas esperantigita insula nomo "Mikonoso" aŭ ĉu eble nur "Mikono" (nur klaras ke ne temas pri la kvazaŭkontinenta antikva urbo [[Miceno]] = alternative laŭ LLZ foje Mikeno, sur la duoninsulo Peloponezo). Pri tiu insula nomo silentas PIV kaj Reta Vortaro, kaj supozeble ĉiu alia papere presita E-vortaro. Mi notis en [[diskuto:cikladoj]], ke la referenca esperantlingva "Poŝatlaso de la mondo", Prago 1971, ĉi tie tute ne helpas, ĉar mape bone videblas ĉiuj insuloj, sed ili ne havas nomojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:05, 29 jun. 2026 (UTC) 27v8iwae3ctjsmvopds7r3fg16aoy5y 9416985 9416984 2026-06-29T14:06:29Z ThomasPusch 1869 9416985 wikitext text/x-wiki Bonvolu vidi en [[diskuto:cikladoj]], ke ĝis nun dokumentiĝas nur malmultaj esperantigoj pri la unuopaj insuloj de la insularo. Aparte ankoraŭ tute ne klaras ĉu vere estas esperantigita insula nomo "Mikonoso" aŭ ĉu eble nur "Mikono" (nur klaras ke ne temas pri la kvazaŭkontinenta antikva urbo [[Miceno]] = alternative laŭ LLZ foje Mikeno, sur la duoninsulo Peloponezo). Pri tiu insula nomo silentas PIV kaj Reta Vortaro, kaj supozeble ĉiu alia papere presita E-vortaro. Mi notis en [[diskuto:cikladoj]], ke la referenca esperantlingva "Poŝatlaso de la mondo", Prago 1971, ĉi tie tute ne helpas, ĉar mape bone videblas ĉiuj insuloj, sed ili ne havas nomojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:05, 29 jun. 2026 (UTC) esva6la26gt87c67zxbhncc0fzvr0hq 0 948442 9416995 2026-06-29T14:16:57Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1359740236|Bernardo Bellotto]]" 9416995 wikitext text/x-wiki '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Italian painter|date=15 February 2024}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj <nowiki><i id="mwKA">vedutoj</i></nowiki> ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto. <ref>{{Citaĵo el libro|unua=John Julius|isbn=0-19-869129-7}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=6 October 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2020)">citaĵo bezonata</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>]] * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1780]] d6muzmmair65ic1wg2oautxiumcrnxn 9416996 9416995 2026-06-29T14:17:31Z Sj1mor 12103 9416996 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Italian painter|date=15 February 2024}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj <nowiki><i id="mwKA">vedutoj</i></nowiki> ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto. <ref>{{Citaĵo el libro|unua=John Julius|isbn=0-19-869129-7}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=6 October 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2020)">citaĵo bezonata</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1780]] 5r3qhpjj45gp93z6zz5b6euyyj09vui 9417002 9416996 2026-06-29T14:23:07Z Sj1mor 12103 9417002 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Bernardo Bellotto: Memportreto en venecia aristokrata vesto (detalo el la ideala veduto kun memportreto de 1765; [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], Varsovio.)}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Italian painter|date=15 February 2024}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj <nowiki><i id="mwKA">vedutoj</i></nowiki> ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto. <ref>{{Citaĵo el libro|unua=John Julius|isbn=0-19-869129-7}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=6 October 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2020)">citaĵo bezonata</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1780]] r9yi6cn97y4fhnt6zp0kgiqx20adnxc 9417003 9417002 2026-06-29T14:23:38Z Sj1mor 12103 9417003 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Bernardo Bellotto: Memportreto en venecia aristokrata vesto (detalo el la ideala veduto kun memportreto de 1765; [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], Varsovio.)}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Italian painter|date=15 February 2024}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj ''vedutoj'' ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto. <ref>{{Citaĵo el libro|unua=John Julius|isbn=0-19-869129-7}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=6 October 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2020)">citaĵo bezonata</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1780]] m55wkdmedlj8qjw4avau9tvsdnsqf1d 9417005 9417003 2026-06-29T14:24:45Z Sj1mor 12103 9417005 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Bernardo Bellotto: Memportreto en venecia aristokrata vesto (detalo el la ideala veduto kun memportreto de 1765; [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], Varsovio.)}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Italian painter|date=15 February 2024}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj ''vedutoj'' ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto. <ref>{{Citaĵo el libro|unua=John Julius|isbn=0-19-869129-7}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=6 October 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." [''citaĵo bezonata'']]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1780]] 0c7edgovfom5jolr9ul93plsyazc05y 9417007 9417005 2026-06-29T14:25:21Z Sj1mor 12103 9417007 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Bernardo Bellotto: Memportreto en venecia aristokrata vesto (detalo el la ideala veduto kun memportreto de 1765; [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], Varsovio.)}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Italian painter|date=15 February 2024}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj ''vedutoj'' ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto.<ref>{{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=43|oclc=11814265}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=6 October 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." [''citaĵo bezonata'']]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1780]] becdcpvr4ozgpby673dt4o3bzqlv0om 9417009 9417007 2026-06-29T14:29:07Z Sj1mor 12103 9417009 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Bernardo Bellotto: Memportreto en venecia aristokrata vesto (detalo el la ideala veduto kun memportreto de 1765; [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], Varsovio.)}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Italian painter|date=15 February 2024}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj ''vedutoj'' ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto.<ref>{{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=43|oclc=11814265}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=6 October 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Hermitage hall 350 - Bellotto hall - 01.jpg|maldesktre|eta|La Bernardo Bellotto-Halo en la Vintra Palaco de la Sankt-Peterburga [[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]].]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." [''citaĵo bezonata'']]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1780]] 28kfczl14g2xk09ahnh8droes85reqo 9417010 9417009 2026-06-29T14:29:30Z Sj1mor 12103 9417010 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Bernardo Bellotto: Memportreto en venecia aristokrata vesto (detalo el la ideala veduto kun memportreto de 1765; [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], Varsovio.)}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Italian painter|date=15 February 2024}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj ''vedutoj'' ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto.<ref>{{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=43|oclc=11814265}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=6 October 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Hermitage hall 350 - Bellotto hall - 01.jpg|maldekstre|eta|La Bernardo Bellotto-Halo en la Vintra Palaco de la Sankt-Peterburga [[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]].]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." [''citaĵo bezonata'']]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1780]] pzce8qanw4apbcg10f91gxohwjwj1cw 9417011 9417010 2026-06-29T14:30:20Z Sj1mor 12103 9417011 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Bernardo Bellotto: Memportreto en venecia aristokrata vesto (detalo el la ideala veduto kun memportreto de 1765; [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], Varsovio.)}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Italian painter|date=15 February 2024}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj ''vedutoj'' ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto.<ref>{{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=43|oclc=11814265}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=6 October 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Hermitage hall 350 - Bellotto hall - 01.jpg|maldekstre|eta|La Bernardo Bellotto-Halo en la Vintra Palaco de la Sankt-Peterburga [[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]].]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." [''citaĵo bezonata'']]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] 0whklkqq0c6sxum5qal76h2cmthpblr 9417012 9417011 2026-06-29T14:32:08Z Sj1mor 12103 9417012 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Bernardo Bellotto: Memportreto en venecia aristokrata vesto (detalo el la ideala veduto kun memportreto de 1765; [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], Varsovio.)}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Itala pentristo|date=la 15-a de februaro 2024|language=angla}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj ''vedutoj'' ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto.<ref>{{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=43|oclc=11814265}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=la 6-an de oktobro 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Hermitage hall 350 - Bellotto hall - 01.jpg|maldekstre|eta|La Bernardo Bellotto-Halo en la Vintra Palaco de la Sankt-Peterburga [[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]].]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." [''citaĵo bezonata'']]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] ff8p2mtgqi1dvqmq19bokt9z7vax1z2 9417013 9417012 2026-06-29T14:32:29Z Sj1mor 12103 9417013 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Bernardo Bellotto: Memportreto en venecia aristokrata vesto (detalo el la ideala veduto kun memportreto de 1765; [[Nacia Muzeo en Varsovio|Nacia Muzeo]], [[Varsovio]]).}} '''Bernardo BELLOTTO''', nomata '''Canaletto la pli juna''' (naskiĝis la 20-an de majo 1722, laŭ aliaj fontoj la 30-an de januaro 1721 en [[Venecio]] - mortis la 17-an de oktobro 1780 en [[Varsovio]]) estis [[Italoj|itala]] <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Bernardo-Bellotto|title=Bernardo Bellotto &#124; Itala pentristo|date=la 15-a de februaro 2024|language=angla}}</ref> urba [[Pejzaĝismo|pejzaĝa]] [[Pentrarto|pentristo]] aŭ ''vedutisto'', kaj [[Gravurado|gravuristo]] [[Akvaforto|fama]] pro siaj ''vedutoj'' ([[d:Q166030]]) de eŭropaj urboj - [[Dresdeno]], [[Vieno]], [[Torino]] kaj [[Varsovio]]. Li estis studento kaj nevo de la fama [[Giovanni Antonio Canal]], konata kiel [[Kanaletto|Canaletto]], kaj foje uzis la gloran nomon de ĉi-lasta, subskribante sin kiel Bernardo Canaletto. En Germanio kaj Pollando, Bellotto nomis sin per la nomo de sia onklo, Canaletto. Tio kaŭzis iom da konfuzo, tamen la verkado de Bellotto estas pli sombra laŭ koloroj ol tiu de Canaletto kaj lia bildigo de nuboj kaj ombroj alproksimigas lin al la nederlanda pentrarto.<ref>{{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=Oxford illustrated encyclopedia|date=1985–1993|publisher=Oxford University Press|others=Judge, Harry George., Toyne, Anthony.|isbn=0-19-869129-7|location=Oxford [England]|pages=43|oclc=11814265}}</ref> La stilo de Bellotto karakteriziĝis per kompleksa reprezentado de arkitekturaj kaj naturaj pejzaĝoj, kaj per la specifa kvalito de la lumigado de ĉiu loko. Estas kredinde, ke Bellotto, kaj aliaj veneciaj majstroj de ''vedute'', eble uzis la [[Senluma kamero|obskuran fotilon]] por atingi superan precizecon de urbaj vidoj. [[Dosiero:Capricho_arquitectónico_con_un_palacio_-_Bernardo_Bellotto.jpg|maldekstra|eta|''Arkitektura Kapriko kun palaco'', [[Muzeo de Belartoj de Bilbao|Muzeo de Belaj Artoj de Bilbao]] <ref>{{Cite web|title=Annotated works {{!}} The Bilbao Fine Arts Museum|url=https://www.museobilbao.com/in/obras-comentadas/bellotto-bernardo-73|access-date=la 6-an de oktobro 2021|website=www.museobilbao.com}}</ref>]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto,_il_Canaletto_-_Dresden_from_the_Right_Bank_of_the_Elbe,_above_the_Augustusbrücke_-_WGA01830.jpg|maldekstra|eta|''Dresdeno De la dekstra bordo de la Elbo super la Aŭgusto-ponto'', [[Gemäldegalerie Alte Meister]]]] [[Dosiero:Hermitage hall 350 - Bellotto hall - 01.jpg|maldekstre|eta|La Bernardo Bellotto-Halo en la Vintra Palaco de la Sankt-Peterburga [[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]].]] [[Dosiero:Bellotto_View_of_Warsaw_from_Praga.jpg|eta|''Vido de Varsovio de Prago'', [[Reĝa Kastelo de Varsovio|Reĝa Kastelo, Varsovio]]]] [[Dosiero:Bernardo_Bellotto_(Italian_-_View_of_the_Grand_Canal_and_the_Dogana_-_Google_Art_Project.jpg|eta|Vido de la Granda Kanalo kun la Santa Maria della Salute kaj la Dogana. [[J. Paul Getty Museum|Muzeo J. Paul Getty]].]] [[Dosiero:Capriccio_of_the_Capital_by_Bernardo_Bellotto.jpeg|dekstra|eta|'Kapriĉo de la [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]]'. "La urbaj scenoj de Bellotto havas la saman zorge desegnitan realismon kiel la veneciaj vidoj de lia onklo, sed estas markitaj per pezaj ombroj kaj estas pli malhelaj kaj pli malvarmaj laŭ tono kaj koloro." [''citaĵo bezonata'']]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.abcgallery.com/B/bellotto/bellotto.html Biografio kaj Galerio] * [http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html Bernardo Bellotto in the "A World History of Art"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111219105005/http://www.all-art.org/rococo/bellotto_bernardo1.html|date=19 December 2011}} la 19-an de decembro 2011 ĉe la Wayback Machine * [http://www.wikiart.org/en/belotto-bernardo Bernardo Bellotto en la "WikiArt"] * [http://www.zeno.org/Kunstwerke/A/Canaletto+(II) Galerio de pentraĵoj de Canaletto, precipe multaj vidoj de Dresdeno kaj Varsovio] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Belloto, Bernardo}} [[Kategorio:Italaj desegnistoj]] [[Kategorio:Italaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Veneciaj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] rgu5i7x78hona0ae0n3rv4wmkaaa3vy 1 948443 9417019 2026-06-29T14:50:10Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Kiun sencon havu la ŝerco ''' Eksteraj ligiloj ''' * Works by or about Imperial College London at Internet Archive ??? Ke la vortoj estas en tute malĝusta lingvo eĉ ne estas la plej granda problemo, sed la ĉapitrotitolo estas pri ekstervikipediaj interretaj ligiloj, mallonge "ekster-aj ligil-oj", kaj tie estas tute neniu ligilo. ~~~~" 9417019 wikitext text/x-wiki Kiun sencon havu la ŝerco ''' Eksteraj ligiloj ''' * Works by or about Imperial College London at Internet Archive ??? Ke la vortoj estas en tute malĝusta lingvo eĉ ne estas la plej granda problemo, sed la ĉapitrotitolo estas pri ekstervikipediaj interretaj ligiloj, mallonge "ekster-aj ligil-oj", kaj tie estas tute neniu ligilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:50, 29 jun. 2026 (UTC) 6qft3pgppquc0hdaad5amc5cgtww5zx 9417081 9417019 2026-06-29T16:00:39Z ThomasPusch 1869 9417081 wikitext text/x-wiki Kiun sencon havu la ŝerco ''' Eksteraj ligiloj ''' * Works by or about Imperial College London at Internet Archive ??? Ke la vortoj estas en tute malĝusta lingvo eĉ ne estas la plej granda problemo, sed la ĉapitrotitolo estas pri ekstervikipediaj interretaj ligiloj, mallonge "ekster-aj ligil-oj", kaj tie estas tute neniu ligilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:50, 29 jun. 2026 (UTC) Ke estas nun ankoraŭ dek sep malplenaj ligiloj [[St. Mary's Hospitalo]], [[Postgimnazio de Muziko]], [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Postlicencia edukado]], [[Times Higher Education]], [[John Pendry]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[Sally Davies, [[Robert Winston]], [[Martin Hairer]], [[Frederick Gowland Hopkins]], [[Rodney Robert Porter]], [[Norman Haworth]], [[Cyril Norman Hinshelwood]], [[Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter]], kiuj ankoraŭ atendas siajn tekstojn, estas nur defio: se unu el la ligiloj kiuj nun estas ĉiuj ruĝaj iam aspektos blua, tio estas forta signo de post junio 2026 iu faris novan paĝon. Dankon tiam! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:00, 29 jun. 2026 (UTC) lw30dhd436h6asmbtgafyboiqhdemtm 9417082 9417081 2026-06-29T16:01:42Z ThomasPusch 1869 9417082 wikitext text/x-wiki Kiun sencon havu la ŝerco ''' Eksteraj ligiloj ''' * Works by or about Imperial College London at Internet Archive ??? Ke la vortoj estas en tute malĝusta lingvo eĉ ne estas la plej granda problemo, sed la ĉapitrotitolo estas pri ekstervikipediaj interretaj ligiloj, mallonge "ekster-aj ligil-oj", kaj tie estas tute neniu ligilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:50, 29 jun. 2026 (UTC) Ke estas nun ankoraŭ dek ses malplenaj ligiloj [[St. Mary's Hospitalo]], [[Postgimnazio de Muziko]], [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Postlicencia edukado]], [[Times Higher Education]], [[John Pendry]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[Sally Davies]], [[Robert Winston]], [[Martin Hairer]], [[Frederick Gowland Hopkins]], [[Rodney Robert Porter]], [[Norman Haworth]], [[Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter]], kiuj ankoraŭ atendas siajn tekstojn, estas nur defio: se unu el la ligiloj kiuj nun estas ĉiuj ruĝaj iam aspektos blua, tio estas forta signo de post junio 2026 iu faris novan paĝon. Dankon tiam! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:00, 29 jun. 2026 (UTC) 3n44nncybby0b5638uyelhdzirw2wep 9417084 9417082 2026-06-29T16:06:03Z ThomasPusch 1869 9417084 wikitext text/x-wiki Kiun sencon havu la ŝerco ''' Eksteraj ligiloj ''' * Works by or about Imperial College London at Internet Archive ??? Ke la vortoj estas en tute malĝusta lingvo eĉ ne estas la plej granda problemo, sed la ĉapitrotitolo estas pri ekstervikipediaj interretaj ligiloj, mallonge "ekster-aj ligil-oj", kaj tie estas tute neniu ligilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:50, 29 jun. 2026 (UTC) Ke estas nun ankoraŭ dek ok malplenaj ligiloj apartte la rangoloistoj [[QS-rangotabelo de universitatoj en la mondo]] (Q1790510), [[Times Higher Education]] kaj [[Ŝanhaja akademia rangotabelo de universitatoj en la mondo]], kiuj uzatas kaj utilas en aparte multaj artikoloj, sed krome ankaŭ [[St. Mary's Hospitalo]], [[Postgimnazio de Muziko]], [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Postlicencia edukado]], [[John Pendry]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[Sally Davies]], [[Robert Winston]], [[Martin Hairer]], [[Frederick Gowland Hopkins]], [[Rodney Robert Porter]], [[Norman Haworth]], [[Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter]], kiuj ankoraŭ atendas siajn tekstojn, estas nur defio: se unu el la ligiloj kiuj nun estas ĉiuj ruĝaj iam aspektos blua en tiu ĉi alineo, tio estas forta signo de post junio 2026 iu faris novan paĝon. Dankon tiam! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:00, 29 jun. 2026 (UTC) t6zog2hvn1r5y4725p5mjlp7vhscl1n 9417088 9417084 2026-06-29T16:12:05Z ThomasPusch 1869 9417088 wikitext text/x-wiki Kiun sencon havu la ŝerco ''' Eksteraj ligiloj ''' * Works by or about Imperial College London at Internet Archive ??? Ke la vortoj estas en tute malĝusta lingvo eĉ ne estas la plej granda problemo, sed la ĉapitrotitolo estas pri ekstervikipediaj interretaj ligiloj, mallonge "ekster-aj ligil-oj", kaj tie estas tute neniu ligilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:50, 29 jun. 2026 (UTC) Ke estas nun ankoraŭ dek ok malplenaj ligiloj apartte la rangoloistoj [[QS-rangotabelo de universitatoj en la mondo]] (Q1790510), [[Times Higher Education World University Rankings]] aŭ [[rangolistoj de universitatoj per la eldonejo Times Higher Education]] (Q1318318) kaj [[Ŝanhaja akademia rangotabelo de universitatoj en la mondo]] (Q478743), kiuj uzatas kaj utilas en aparte multaj artikoloj, sed krome ankaŭ [[St. Mary's Hospitalo]], [[Postgimnazio de Muziko]], [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Postlicencia edukado]], [[John Pendry]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[Sally Davies]], [[Robert Winston]], [[Martin Hairer]], [[Frederick Gowland Hopkins]], [[Rodney Robert Porter]], [[Norman Haworth]], [[Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter]], kiuj ankoraŭ atendas siajn tekstojn, estas nur defio: se unu el la ligiloj kiuj nun estas ĉiuj ruĝaj iam aspektos blua en tiu ĉi alineo, tio estas forta signo de post junio 2026 iu faris novan paĝon. Dankon tiam! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:00, 29 jun. 2026 (UTC) hdrnsk1g0n78kttsijg3gnzblqhkru9 9417090 9417088 2026-06-29T16:12:48Z ThomasPusch 1869 9417090 wikitext text/x-wiki Kiun sencon havu la ŝerco ''' Eksteraj ligiloj ''' * Works by or about Imperial College London at Internet Archive ??? Ke la vortoj estas en tute malĝusta lingvo eĉ ne estas la plej granda problemo, sed la ĉapitrotitolo estas pri ekstervikipediaj interretaj ligiloj, mallonge "ekster-aj ligil-oj", kaj tie estas tute neniu ligilo. Mi timas ke tie io en traduko misfunkciis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:50, 29 jun. 2026 (UTC) Ke estas nun ankoraŭ dek ok malplenaj ligiloj apartte la rangoloistoj [[QS-rangotabelo de universitatoj en la mondo]] (Q1790510), [[Times Higher Education World University Rankings]] aŭ [[rangolistoj de universitatoj per la eldonejo Times Higher Education]] (Q1318318) kaj [[Ŝanhaja akademia rangotabelo de universitatoj en la mondo]] (Q478743), kiuj uzatas kaj utilas en aparte multaj artikoloj, sed krome ankaŭ [[St. Mary's Hospitalo]], [[Postgimnazio de Muziko]], [[Reĝa Kolegio de Arto]], [[Postlicencia edukado]], [[John Pendry]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[Sally Davies]], [[Robert Winston]], [[Martin Hairer]], [[Frederick Gowland Hopkins]], [[Rodney Robert Porter]], [[Norman Haworth]], [[Derek Barton]], [[Geoffrey Wilkinson]], [[George Porter]], kiuj ankoraŭ atendas siajn tekstojn, estas nur defio: se unu el la ligiloj kiuj nun estas ĉiuj ruĝaj iam aspektos blua en tiu ĉi alineo, tio estas forta signo de post junio 2026 iu faris novan paĝon. Dankon tiam! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:00, 29 jun. 2026 (UTC) 6vawowefx3o9spnl71440y5nmd0yutj 0 948444 9417023 2026-06-29T14:53:29Z Baba79 118684 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto firmao kaj produkto}} La '''Dovĵenko Nacia Kinostudio''' ({{lingvo-uk|Національна кіностудія художніх фільмів імені О. Довженка}}) estas ukrainia kaj iame sovetia kinoproduktadstudio en [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|UkrSSR]] poste [[Ukrainio]] kiu estis nomita laŭ la sovetia produktoro, [[Oleksandr Dovĵenko]], en 1957. Kun la [[Dissolvo de Sovetunio|falo de Sovet-Unio]], la studio iĝis pose..." 9417023 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}} La '''Dovĵenko Nacia Kinostudio''' ({{lingvo-uk|Національна кіностудія художніх фільмів імені О. Довженка}}) estas ukrainia kaj iame sovetia kinoproduktadstudio en [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|UkrSSR]] poste [[Ukrainio]] kiu estis nomita laŭ la sovetia produktoro, [[Oleksandr Dovĵenko]], en 1957. Kun la [[Dissolvo de Sovetunio|falo de Sovet-Unio]], la studio iĝis posedaĵo de la [[Kabineto de Ministroj de Ukrainio|registaro de Ukrainio]]. En 2000, la filmstudio ricevis nacian statuson<ref>Peter Rollberg (2009). Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema. US: Rowman & Littlefield. pp. 191–194. ISBN 978-0-8108-6072-8.</ref>. Ĝi estas unu el la plej malnovaj kaj plej grandaj kinostudioj en Ukrainio. En decembro 2009, studio por la cifereca restaŭrado de ukrainaj filmoj estis malfermita en la komplekso. La 15-an de junio 2026, la studio estis atakita dum rusia aeratako kontraŭ [[Kijivo]], detruante kostuman kolekton, kiu enhavis proksimume 100 mil kostumojn kaj tri milionojn da vestaĵoj. Aliaj konstruaĵoj en la studio ankaŭ estis difektitaj<ref>Balachuk, Iryna (15-a de Junio 2026). "[https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/06/15/8039308/ Russian strike hits Dovzhenko Film Studios, destroying historic costume collection – photos]". Ukrainska Pravda.</ref>. Rusiaj aŭtoritatoj asertis, ke la studio havis produktadinstalaĵon por ukrainiaj spavoj<ref>Balachuk, Iryna (15-a de Junio 2026). "[https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/06/15/8039351/ Russia claims drones were being made at Dovzhenko Film Studios and Kyiv Pechersk Lavra was hit by Patriot missile]". Ukrainska Pravda. </ref>. La Dovĵenko Nacia Kinostudio estas entrepreno kun plena kompleksa teknologia ciklo. Kune kun la filmado de siaj propraj filmoj, la filmstudio provizas servojn al aliaj filmaj kaj televidaj kompanioj por la produktado de iliaj verkoj. == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Sovetiaj kinaj firmaoj]] [[Ukrainiaj kinaj firmaoj]] [[Kategorio:Kulturo de Kievo]] iry36vksqgqh9dl4dwhxxi91w10aopn 9417024 9417023 2026-06-29T14:54:28Z Baba79 118684 9417024 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}} La '''Dovĵenko Nacia Kinostudio''' ({{lingvo-uk|Національна кіностудія художніх фільмів імені О. Довженка}}) estas ukrainia kaj iame sovetia kinoproduktadstudio en [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|UkrSSR]] poste [[Ukrainio]] kiu estis nomita laŭ la sovetia produktoro, [[Oleksandr Dovĵenko]], en 1957. Kun la [[Dissolvo de Sovetunio|falo de Sovet-Unio]], la studio iĝis posedaĵo de la [[Kabineto de Ministroj de Ukrainio|registaro de Ukrainio]]. En 2000, la filmstudio ricevis nacian statuson<ref>Peter Rollberg (2009). Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema. US: Rowman & Littlefield. pp. 191–194. ISBN 978-0-8108-6072-8.</ref>. Ĝi estas unu el la plej malnovaj kaj plej grandaj kinostudioj en Ukrainio. En decembro 2009, studio por la cifereca restaŭrado de ukrainaj filmoj estis malfermita en la komplekso. La 15-an de junio 2026, la studio estis atakita dum rusia aeratako kontraŭ [[Kijivo]], detruante kostuman kolekton, kiu enhavis proksimume 100 mil kostumojn kaj tri milionojn da vestaĵoj. Aliaj konstruaĵoj en la studio ankaŭ estis difektitaj<ref>Balachuk, Iryna (15-a de Junio 2026). "[https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/06/15/8039308/ Russian strike hits Dovzhenko Film Studios, destroying historic costume collection – photos]". Ukrainska Pravda.</ref>. Rusiaj aŭtoritatoj asertis, ke la studio havis produktadinstalaĵon por ukrainiaj spavoj<ref>Balachuk, Iryna (15-a de Junio 2026). "[https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/06/15/8039351/ Russia claims drones were being made at Dovzhenko Film Studios and Kyiv Pechersk Lavra was hit by Patriot missile]". Ukrainska Pravda. </ref>. La Dovĵenko Nacia Kinostudio estas entrepreno kun plena kompleksa teknologia ciklo. Kune kun la filmado de siaj propraj filmoj, la filmstudio provizas servojn al aliaj filmaj kaj televidaj kompanioj por la produktado de iliaj verkoj. == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Sovetiaj kinaj firmaoj]] [[Kategorio:Ukrainiaj kinaj firmaoj]] [[Kategorio:Kulturo de Kievo]] 42154qfjvhz2lbcuq2hutk6ba4bpaf0 9417031 9417024 2026-06-29T15:01:41Z Baba79 118684 9417031 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto}} La '''Dovĵenko Nacia Kinostudio''' ({{lingvo-uk|Національна кіностудія художніх фільмів імені О. Довженка}}) estas ukrainia kaj iame sovetia kinoproduktadstudio en [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|UkrSSR]] poste [[Ukrainio]] kiu estis nomita laŭ la sovetia produktoro, [[Oleksandr Dovĵenko]], en 1957. Kun la [[Dissolvo de Sovetunio|falo de Sovet-Unio]], la studio iĝis posedaĵo de la [[Kabineto de Ministroj de Ukrainio|registaro de Ukrainio]]. En 2000, la filmstudio ricevis nacian statuson<ref>Peter Rollberg (2009). Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema. US: Rowman & Littlefield. pp. 191–194. ISBN 978-0-8108-6072-8.</ref>. Ĝi estas unu el la plej malnovaj kaj plej grandaj kinostudioj en Ukrainio. En decembro 2009, studio por la cifereca restaŭrado de ukrainaj filmoj estis malfermita en la komplekso. La 15-an de junio 2026, la studio estis atakita dum rusia aeratako kontraŭ [[Kijivo]], detruante kostuman kolekton, kiu enhavis proksimume 100 mil kostumojn kaj tri milionojn da vestaĵoj. Aliaj konstruaĵoj en la studio ankaŭ estis difektitaj<ref>Balachuk, Iryna (15-a de Junio 2026). "[https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/06/15/8039308/ Russian strike hits Dovzhenko Film Studios, destroying historic costume collection – photos]". Ukrainska Pravda.</ref>. Rusiaj aŭtoritatoj asertis, ke la studio havis produktadinstalaĵon por ukrainiaj spavoj<ref>Balachuk, Iryna (15-a de Junio 2026). "[https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/06/15/8039351/ Russia claims drones were being made at Dovzhenko Film Studios and Kyiv Pechersk Lavra was hit by Patriot missile]". Ukrainska Pravda. </ref>. La Dovĵenko Nacia Kinostudio estas entrepreno kun plena kompleksa teknologia ciklo. Kune kun la filmado de siaj propraj filmoj, la filmstudio provizas servojn al aliaj filmaj kaj televidaj kompanioj por la produktado de iliaj verkoj. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Nacia Filmcentro Oleksandr Dovĵenko]] [[Kategorio:Sovetiaj kinaj firmaoj]] [[Kategorio:Ukrainiaj kinaj firmaoj]] [[Kategorio:Kulturo de Kievo]] fy007x6m4nj0y640tnrxx57hh4jzqdq 0 948445 9417025 2026-06-29T14:55:54Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1314717080|Jean-Baptiste Pater]]" 9417025 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Jean-Baptiste_Pater_002.jpg|eta|225x225ra|''La ĝojoj de kampara vivo'' de Jean-Baptiste Pater, ĉ. 1730–1735]] '''Jean-Baptiste PATER''' (naskiĝis la 29-an de decembro 1695 en [[Valenciennes]] – mortis la 25-an de julio 1736 en [[Parizo]]) estis franca [[Rokoko|rokoka]] pentristo. [[Dosiero:The_Grape_Harvest_by_Jean-Baptiste_Pater.jpg|alternative=The Grape Harvest|maldekstra|eta|''La Vinrikolto'' de Jean-Baptiste Pater, ĉ. 1720]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Pentristoj de rokoko]] nr64ptbmhvyjhim5x1hhk9wdblhf92i 9417026 9417025 2026-06-29T14:56:26Z Sj1mor 12103 9417026 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Jean-Baptiste_Pater_002.jpg|eta|225x225ra|''La ĝojoj de kampara vivo'' de Jean-Baptiste Pater, ĉ. 1730–1735]] '''Jean-Baptiste PATER''' (naskiĝis la 29-an de decembro 1695 en [[Valenciennes]] – mortis la 25-an de julio 1736 en [[Parizo]]) estis franca [[Rokoko|rokoka]] pentristo. [[Dosiero:The_Grape_Harvest_by_Jean-Baptiste_Pater.jpg|alternative=The Grape Harvest|maldekstra|eta|''La Vinrikolto'' de Jean-Baptiste Pater, ĉ. 1720]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Pater, Jean-Baptiste}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Pentristoj de rokoko]] imrk1mohp39pfe94c2thp5n4tlbi5nv 9417032 9417026 2026-06-29T15:02:05Z Sj1mor 12103 9417032 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto}} [[Dosiero:Jean-Baptiste_Pater_002.jpg|eta|277x277px|''La ĝojoj de kampara vivo'' de Jean-Baptiste Pater, ĉ. 1730–1735]] [[Dosiero:The_Grape_Harvest_by_Jean-Baptiste_Pater.jpg|alternative=The Grape Harvest|maldekstra|eta|''La Vinrikolto'' de Jean-Baptiste Pater, ĉ. 1720]] '''Jean-Baptiste PATER''' (naskiĝis la 29-an de decembro 1695 en [[Valenciennes]] – mortis la 25-an de julio 1736 en [[Parizo]]) estis franca [[Rokoko|rokoka]] pentristo. Li estis lernanto de [[Antoine Watteau]]. Aktiva en Valenciennes, li translokiĝis al Parizo en 1718 kaj en 1728, pro sia pentraĵo "Soldata ĝojo" (''La Rejouissance des Soldats''), J.-B. Pater estis akceptita en la Académie Royale.<ref name="Levey">{{cite book|title=Painting and Sculpture in France, 1700-1789|author=Michael Levey|publisher=[[Yale University Press]]}}</ref> Lia plej elstara kliento estis [[Frederiko la Granda]], kiu posedis du pentraĵojn de li en la Turquerie- stilo: ''Le Sultan au Harem'' kaj ''Le Sultan au Jardin''. Jean-Baptiste Pater bazigis sian verkon sur la imitado de " galantaj scenoj ", "kamparaj festoj", portretoj kaj ĉiutagaj scenoj, inkluzive de literaturaj kaj teatraj temoj - temoj karakterizaj por Antoine Watteau, majstro kun kiu li repaciĝis, kaj eĉ plenumis kelkajn mendojn post lia morto. Krome, Pater imitis [[Nicolas Lancret]]. "Kiel Lancret, li desegnis temojn por siaj foiraj scenoj el la milita vivo aŭ itala komedio, teatro kaj fabloj. == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Pater, Jean-Baptiste}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento]] [[Kategorio:Pentristoj de rokoko]] b6s7s0szf2u9egxksfoxn00szfuba9u 14 948446 9417028 2026-06-29T14:58:52Z Baba79 118684 Kreis novan paĝon kun "{{Commonscat linio}} [[Kategorio:Kinaj firmaoj]] [[Kategorio:Ukrainiaj firmaoj]]" 9417028 wikitext text/x-wiki {{Commonscat linio}} [[Kategorio:Kinaj firmaoj]] [[Kategorio:Ukrainiaj firmaoj]] qir6kdxx1y6ps04lnqdjwi8qn77i7sf 9417029 9417028 2026-06-29T14:59:23Z Baba79 118684 9417029 wikitext text/x-wiki {{Commonscat linio}} [[Kategorio:Kinaj firmaoj]] [[Kategorio:Ukrainaj firmaoj]] 11uesmmtwzu957e07hnj7dgebq839dd 1 948447 9417033 2026-06-29T15:02:23Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9417033 wikitext text/x-wiki == Fontoj == el la germana kaj rusa. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:02, 29 jun. 2026 (UTC) syrxc6s2u869nwcqarc90jy4olewz96 0 948448 9417042 2026-06-29T15:18:54Z Arbarulo 135469 Arbarulo movis paĝon [[Ĝongdingo (rivero)]] al [[Yongding]]: pinjino, forigo de interkrampaĵo 9417042 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Yongding]] 5nwrl3vzb1dg2ioaclw6bngws59lpa6 1 948449 9417044 2026-06-29T15:18:54Z Arbarulo 135469 Arbarulo movis paĝon [[Diskuto:Ĝongdingo (rivero)]] al [[Diskuto:Yongding]]: pinjino, forigo de interkrampaĵo 9417044 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Diskuto:Yongding]] eabomends8l2yysfnkkiwzwl1kqscbo 0 948450 9417046 2026-06-29T15:20:38Z Tonyo 735 Alidirektigis al [[Hispana pentroarto]] 9417046 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Hispana pentroarto]] 7k0t7i9j47kbzlcpt8dtzwuvta11t4f 0 948451 9417053 2026-06-29T15:29:40Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1339017867|Henri-Jean Guillaume Martin]]" 9417053 wikitext text/x-wiki '''Henri-Jean Guillaume "Henri" MARTIN''', franclingva prononco [ɑ̃ʁi ʒɑ̃ ɡijom maʁtɛ̃] (naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1860 en [[Tuluzo]], Francio – mortis la 12-an de novembro 1943 en Labastide-du-Vert, Francio) estis franca [[Pentrarto|pentristo]]. Elektita al la [[Akademio de Belartoj de Francio|Académie des Beaux-Arts]] en 1917, li estas priskribita kiel produktiva majstro, kies verko havas nuancojn de melankolio, revemo kaj mistero. <ref>{{in lang|fr}} [https://musba-bordeaux.fr/fr/article/henri-martin-du-rêve-au-quotidien-peintures-des-collections-publiques-françaises "Henri Martin : du rêve au quotidien. Peintures des collections publiques françaises"], Musée des Beaux-Arts de Bordeaux</ref> Martin estas konata pro siaj fruaj 1920-aj jaroj verkoj sur la muroj de la Salle de l'Assemblée générale, kie la membroj de la [[Ŝtatokonsilio (Francio)|Conseil d'État]] kunvenas en la [[Reĝa Palaco (Parizo)|Reĝa Palaco]] en [[Parizo]].<ref>{{in lang|fr}} [https://www.conseil-etat.fr/actualites/la-mediatheque/visite-du-conseil-d-etat-au-palais-royal/la-salle-de-l-assemblee-generale La salle de l'Assemblée générale], [[Conseil d'État (France)|Conseil d'État]]</ref> Aliaj rimarkindaj institucioj, kiuj prezentis liajn [[Post-impresionismo|postimpresionismajn]] pentraĵojn en siaj haloj per publikaj aĉetoj, inkluzivas la [[Palaco Elizeo|Palacon Élysée]], [[Sorbono|Sorbonne]], [[Urbodomo de Parizo|Hôtel de Ville de Paris]], [[Justica Palaco de Parizo|Palacon de Justice de Paris]] kaj [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Toulouse]]. La Musée des Beaux-Arts de Bordeaux kaj [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] ankaŭ havas grandajn publikajn kolektojn.<ref>Claude Juskiewenski, Henri Martin. Paysagiste et décorateur languedocien : Thèse de iiie cycle sous la direction de M. le professeur Guinard, Université Toulouse-Le Mirail, 1974, 320 p. (in French)</ref><ref>[https://www.francetvinfo.fr/culture/arts-expos/peinture/le-musee-de-cahors-devient-une-reference-sur-l-039-oeuvre-d-039-henri-martin_3289413.html "Le musée de Cahors devient une référence sur l'oeuvre d'Henri Martin"], francetvinfo.fr (in French), 6 December 2016</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Henri_Martin_-_Le_Poète_-_Musée_des_Augustins_-_RO_164.jpg|alternative=Le Poète (The Poet), 1881, Musée des Augustins| ''La poeto'', 1881, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Autoportrait_en_saint_Jean-Baptiste_1883_-_Henri_Martin_46x33.5.jpg|alternative=Autoportrait en saint Jean-Baptiste (Self-portrait in Saint John the Baptist), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Memportreto *en*''<ref>aŭ laŭ</ref> ''Sankta Johano la Baptisto''), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin-Paolo_Malatesta.jpg|alternative=Paolo Malatesta et Francesca da Rimini aux enfers (Paolo Malatesta and Francesca da Rimini in hell), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Paolo Malatesta kaj [[Francesca el Rimini]] en infero'', 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin_-_La_Fête_de_la_Fédération_au_Champ_de_Mars_le_14_juillet_1790_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_165.jpg|alternative=La Fête de la Fédération au Champ de Mars le 14 juillet 1790 (The Fête de la Fédération at Champ de Mars on 14 July 1790), 1889, Musée des Augustins| ''La Fête de la Fédération ĉe Marsa Kampo la 14an de julio 1790'', 1889, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Henri_Martin_-_L'Homme_entre_le_vice_et_la_vertu_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_159.jpg|alternative=L'Homme entre le Vice et la Vertu (Man Between Vice and Virtue), 1892, Musée des Augustins| ''Homo inter malvirto kaj virto'', 1892, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Augustins_-_Portrait_de_madame_Sans,_1895_-_Henri_Martin_Inv._81_5_1_.jpg|alternative=Portrait de Madame Sans (Portrait of Madam Sans), 1895, Musée des Augustins| ''Portreto de Madam Sans'', 1895, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Portrait_d'Albert_Sarraut_(1897_-_1898)_-_Henri_Martin_71.3x57.3.jpg|alternative=Portrait d'Albert Sarraut (Portrait of Albert Sarraut), c. 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Portreto de Albert Sarraut'', {{Ĉirkaŭ}} 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Augustins_-_Beauté,_1900_-_Henri_Martin_63_6_1.jpg|alternative=Beauté (Beauty), 1900, Musée des Augustins| ''Beleco'', 1900, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Lille_PdBA_martin_jardin.JPG|alternative=Dans le jardin (In the garden), c. 1900, Palais des Beaux-Arts de Lille| ''En la ĝardeno'', {{Ĉirkaŭ}} 1900, [[Palaco de Belartoj (Lillo)|Palais des Beaux-Arts de Lille]] Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_L'été_par_Henri_Martin.jpg|alternative=L'été ou les faucheurs (Summer or mowers), 1903, Capitole de Toulouse| ''Somero aŭ La falĉilistoj'', 1903, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:(Albi)_Portrait_de_Jean_Jaurès_1905_-_Henri_Martin_-_huile_sur_bois_-_acquis_en_1939_MTL.inv.317.jpg|alternative=Portrait de Jean Jaurès (Portrait of Jean Jaurès), 1905, Musée Toulouse-Lautrec| ''Portreto de Jean Jaurès'', 1905, Musée Toulouse-Lautrec Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_Les_Bords_de_la_Garonne,_Les_promeneurs_ou_Les_reveurs_par_Henri_Martin.jpg|alternative=Les bords de la Garonne, les promeneurs ou les rêveurs (The banks of the Garonne, walkers or dreamers), 1906, Capitole de Toulouse| ''La bordoj de la Garono, promenantoj aŭ sonĝantoj'' ), 1906, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:Henri_Martin_-_Etude_pour_les_bords_de_la_Garonne_-_Musée_des_Augustins_-_82_8_1.JPG|alternative=Étude pour les bords de la Garonne (Study for the banks of the Garonne), c. 1906, Musée des Augustins| ''Studo por la bordoj de la Garono'', {{Ĉirkaŭ}} 1906, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:(Cahors)_Autoportrait_1912_-_Henri_Martin_-_Dépot_d'Orsay.jpg|alternative=Portrait de l'artiste (Self-portrait), c. 1912, Musée d'Orsay|''Memportreto'', {{Ĉirkaŭ}} 1912, [[Musée d'Orsay]] Dosiero:Henri_Martin_-_Gustave_Charpentier_-_P2564_-_musée_Carnavalet.jpg|alternative=Gustave Charpentier (1860–1956), compositeur (Gustave Charpentier (1860–1956), composer), c. 1932, Musée Carnavalet| ''Gustave Charpentier (1860-1956), komponisto'', {{Ĉirkaŭ}} 1932, [[Muzeo Carnavalet|Musée Carnavalet]] </gallery> [[Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Francaj pejzaĝistoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] [[Kategorio:Mortintoj en 1943]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1860]] [[Kategorio:Artikoloj kun hCards]] hq0sus16lnspdcdxxpqsvwr8xjul7q2 9417057 9417053 2026-06-29T15:32:05Z Sj1mor 12103 9417057 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Henri-Jean Guillaume "Henri" MARTIN''', franclingva prononco [ɑ̃ʁi ʒɑ̃ ɡijom maʁtɛ̃] (naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1860 en [[Tuluzo]], Francio – mortis la 12-an de novembro 1943 en Labastide-du-Vert, Francio) estis franca [[Pentrarto|pentristo]]. Elektita al la [[Akademio de Belartoj de Francio|Académie des Beaux-Arts]] en 1917, li estas priskribita kiel produktiva majstro, kies verko havas nuancojn de melankolio, revemo kaj mistero. <ref>{{in lang|fr}} [https://musba-bordeaux.fr/fr/article/henri-martin-du-rêve-au-quotidien-peintures-des-collections-publiques-françaises "Henri Martin : du rêve au quotidien. Peintures des collections publiques françaises"], Musée des Beaux-Arts de Bordeaux</ref> Martin estas konata pro siaj fruaj 1920-aj jaroj verkoj sur la muroj de la Salle de l'Assemblée générale, kie la membroj de la [[Ŝtatokonsilio (Francio)|Conseil d'État]] kunvenas en la [[Reĝa Palaco (Parizo)|Reĝa Palaco]] en [[Parizo]].<ref>{{in lang|fr}} [https://www.conseil-etat.fr/actualites/la-mediatheque/visite-du-conseil-d-etat-au-palais-royal/la-salle-de-l-assemblee-generale La salle de l'Assemblée générale], [[Conseil d'État (France)|Conseil d'État]]</ref> Aliaj rimarkindaj institucioj, kiuj prezentis liajn [[Post-impresionismo|postimpresionismajn]] pentraĵojn en siaj haloj per publikaj aĉetoj, inkluzivas la [[Palaco Elizeo|Palacon Élysée]], [[Sorbono|Sorbonne]], [[Urbodomo de Parizo|Hôtel de Ville de Paris]], [[Justica Palaco de Parizo|Palacon de Justice de Paris]] kaj [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Toulouse]]. La Musée des Beaux-Arts de Bordeaux kaj [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] ankaŭ havas grandajn publikajn kolektojn.<ref>Claude Juskiewenski, Henri Martin. Paysagiste et décorateur languedocien : Thèse de iiie cycle sous la direction de M. le professeur Guinard, Université Toulouse-Le Mirail, 1974, 320 p. (in French)</ref><ref>[https://www.francetvinfo.fr/culture/arts-expos/peinture/le-musee-de-cahors-devient-une-reference-sur-l-039-oeuvre-d-039-henri-martin_3289413.html "Le musée de Cahors devient une référence sur l'oeuvre d'Henri Martin"], francetvinfo.fr (in French), 6 December 2016</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Henri_Martin_-_Le_Poète_-_Musée_des_Augustins_-_RO_164.jpg|alternative=Le Poète (The Poet), 1881, Musée des Augustins| ''La poeto'', 1881, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Autoportrait_en_saint_Jean-Baptiste_1883_-_Henri_Martin_46x33.5.jpg|alternative=Autoportrait en saint Jean-Baptiste (Self-portrait in Saint John the Baptist), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Memportreto *en*''<ref>aŭ laŭ</ref> ''Sankta Johano la Baptisto''), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin-Paolo_Malatesta.jpg|alternative=Paolo Malatesta et Francesca da Rimini aux enfers (Paolo Malatesta and Francesca da Rimini in hell), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Paolo Malatesta kaj [[Francesca el Rimini]] en infero'', 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin_-_La_Fête_de_la_Fédération_au_Champ_de_Mars_le_14_juillet_1790_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_165.jpg|alternative=La Fête de la Fédération au Champ de Mars le 14 juillet 1790 (The Fête de la Fédération at Champ de Mars on 14 July 1790), 1889, Musée des Augustins| ''La Fête de la Fédération ĉe Marsa Kampo la 14an de julio 1790'', 1889, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Henri_Martin_-_L'Homme_entre_le_vice_et_la_vertu_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_159.jpg|alternative=L'Homme entre le Vice et la Vertu (Man Between Vice and Virtue), 1892, Musée des Augustins| ''Homo inter malvirto kaj virto'', 1892, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Augustins_-_Portrait_de_madame_Sans,_1895_-_Henri_Martin_Inv._81_5_1_.jpg|alternative=Portrait de Madame Sans (Portrait of Madam Sans), 1895, Musée des Augustins| ''Portreto de Madam Sans'', 1895, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Portrait_d'Albert_Sarraut_(1897_-_1898)_-_Henri_Martin_71.3x57.3.jpg|alternative=Portrait d'Albert Sarraut (Portrait of Albert Sarraut), c. 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Portreto de Albert Sarraut'', {{Ĉirkaŭ}} 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Augustins_-_Beauté,_1900_-_Henri_Martin_63_6_1.jpg|alternative=Beauté (Beauty), 1900, Musée des Augustins| ''Beleco'', 1900, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Lille_PdBA_martin_jardin.JPG|alternative=Dans le jardin (In the garden), c. 1900, Palais des Beaux-Arts de Lille| ''En la ĝardeno'', {{Ĉirkaŭ}} 1900, [[Palaco de Belartoj (Lillo)|Palais des Beaux-Arts de Lille]] Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_L'été_par_Henri_Martin.jpg|alternative=L'été ou les faucheurs (Summer or mowers), 1903, Capitole de Toulouse| ''Somero aŭ La falĉilistoj'', 1903, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:(Albi)_Portrait_de_Jean_Jaurès_1905_-_Henri_Martin_-_huile_sur_bois_-_acquis_en_1939_MTL.inv.317.jpg|alternative=Portrait de Jean Jaurès (Portrait of Jean Jaurès), 1905, Musée Toulouse-Lautrec| ''Portreto de Jean Jaurès'', 1905, Musée Toulouse-Lautrec Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_Les_Bords_de_la_Garonne,_Les_promeneurs_ou_Les_reveurs_par_Henri_Martin.jpg|alternative=Les bords de la Garonne, les promeneurs ou les rêveurs (The banks of the Garonne, walkers or dreamers), 1906, Capitole de Toulouse| ''La bordoj de la Garono, promenantoj aŭ sonĝantoj'' ), 1906, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:Henri_Martin_-_Etude_pour_les_bords_de_la_Garonne_-_Musée_des_Augustins_-_82_8_1.JPG|alternative=Étude pour les bords de la Garonne (Study for the banks of the Garonne), c. 1906, Musée des Augustins| ''Studo por la bordoj de la Garono'', {{Ĉirkaŭ}} 1906, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:(Cahors)_Autoportrait_1912_-_Henri_Martin_-_Dépot_d'Orsay.jpg|alternative=Portrait de l'artiste (Self-portrait), c. 1912, Musée d'Orsay|''Memportreto'', {{Ĉirkaŭ}} 1912, [[Musée d'Orsay]] Dosiero:Henri_Martin_-_Gustave_Charpentier_-_P2564_-_musée_Carnavalet.jpg|alternative=Gustave Charpentier (1860–1956), compositeur (Gustave Charpentier (1860–1956), composer), c. 1932, Musée Carnavalet| ''Gustave Charpentier (1860-1956), komponisto'', {{Ĉirkaŭ}} 1932, [[Muzeo Carnavalet|Musée Carnavalet]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Martin, Henri}} [[Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Francaj pejzaĝistoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] 2vm02rt3pmyrjjskbpa0jefzvxi1cl6 9417058 9417057 2026-06-29T15:33:29Z Sj1mor 12103 9417058 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Henri-Jean Guillaume "Henri" MARTIN''', franclingva prononco [ɑ̃ʁi ʒɑ̃ ɡijom maʁtɛ̃] (naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1860 en [[Tuluzo]], Francio – mortis la 12-an de novembro 1943 en Labastide-du-Vert, Francio) estis franca [[Pentrarto|pentristo]]. Elektita al la [[Akademio de Belartoj de Francio|Académie des Beaux-Arts]] en 1917, li estas priskribita kiel produktiva majstro, kies verko havas nuancojn de melankolio, revemo kaj mistero. <ref>{{in lang|fr}} [https://musba-bordeaux.fr/fr/article/henri-martin-du-rêve-au-quotidien-peintures-des-collections-publiques-françaises "Henri Martin : du rêve au quotidien. Peintures des collections publiques françaises"], Musée des Beaux-Arts de Bordeaux</ref> Martin estas konata pro siaj fruaj 1920-aj jaroj verkoj sur la muroj de la Salle de l'Assemblée générale, kie la membroj de la [[Ŝtatokonsilio (Francio)|Conseil d'État]] kunvenas en la [[Reĝa Palaco (Parizo)|Reĝa Palaco]] en [[Parizo]].<ref>{{in lang|fr}} [https://www.conseil-etat.fr/actualites/la-mediatheque/visite-du-conseil-d-etat-au-palais-royal/la-salle-de-l-assemblee-generale La salle de l'Assemblée générale], [[:fr:Conseil_d'État_(France)|Conseil d'État]]</ref> Aliaj rimarkindaj institucioj, kiuj prezentis liajn [[Post-impresionismo|postimpresionismajn]] pentraĵojn en siaj haloj per publikaj aĉetoj, inkluzivas la [[Palaco Elizeo|Palacon Élysée]], [[Sorbono|Sorbonne]], [[Urbodomo de Parizo|Hôtel de Ville de Paris]], [[Justica Palaco de Parizo|Palacon de Justice de Paris]] kaj [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Toulouse]]. La Musée des Beaux-Arts de Bordeaux kaj [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] ankaŭ havas grandajn publikajn kolektojn.<ref>Claude Juskiewenski, Henri Martin. Paysagiste et décorateur languedocien : Thèse de iiie cycle sous la direction de M. le professeur Guinard, Université Toulouse-Le Mirail, 1974, 320 p. (in French)</ref><ref>[https://www.francetvinfo.fr/culture/arts-expos/peinture/le-musee-de-cahors-devient-une-reference-sur-l-039-oeuvre-d-039-henri-martin_3289413.html "Le musée de Cahors devient une référence sur l'oeuvre d'Henri Martin"], francetvinfo.fr (in French), 6 December 2016</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Henri_Martin_-_Le_Poète_-_Musée_des_Augustins_-_RO_164.jpg|alternative=Le Poète (The Poet), 1881, Musée des Augustins| ''La poeto'', 1881, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Autoportrait_en_saint_Jean-Baptiste_1883_-_Henri_Martin_46x33.5.jpg|alternative=Autoportrait en saint Jean-Baptiste (Self-portrait in Saint John the Baptist), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Memportreto *en*''<ref>aŭ laŭ</ref> ''Sankta Johano la Baptisto''), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin-Paolo_Malatesta.jpg|alternative=Paolo Malatesta et Francesca da Rimini aux enfers (Paolo Malatesta and Francesca da Rimini in hell), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Paolo Malatesta kaj [[Francesca el Rimini]] en infero'', 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin_-_La_Fête_de_la_Fédération_au_Champ_de_Mars_le_14_juillet_1790_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_165.jpg|alternative=La Fête de la Fédération au Champ de Mars le 14 juillet 1790 (The Fête de la Fédération at Champ de Mars on 14 July 1790), 1889, Musée des Augustins| ''La Fête de la Fédération ĉe Marsa Kampo la 14an de julio 1790'', 1889, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Henri_Martin_-_L'Homme_entre_le_vice_et_la_vertu_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_159.jpg|alternative=L'Homme entre le Vice et la Vertu (Man Between Vice and Virtue), 1892, Musée des Augustins| ''Homo inter malvirto kaj virto'', 1892, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Augustins_-_Portrait_de_madame_Sans,_1895_-_Henri_Martin_Inv._81_5_1_.jpg|alternative=Portrait de Madame Sans (Portrait of Madam Sans), 1895, Musée des Augustins| ''Portreto de Madam Sans'', 1895, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Portrait_d'Albert_Sarraut_(1897_-_1898)_-_Henri_Martin_71.3x57.3.jpg|alternative=Portrait d'Albert Sarraut (Portrait of Albert Sarraut), c. 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Portreto de Albert Sarraut'', {{Ĉirkaŭ}} 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Augustins_-_Beauté,_1900_-_Henri_Martin_63_6_1.jpg|alternative=Beauté (Beauty), 1900, Musée des Augustins| ''Beleco'', 1900, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Lille_PdBA_martin_jardin.JPG|alternative=Dans le jardin (In the garden), c. 1900, Palais des Beaux-Arts de Lille| ''En la ĝardeno'', {{Ĉirkaŭ}} 1900, [[Palaco de Belartoj (Lillo)|Palais des Beaux-Arts de Lille]] Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_L'été_par_Henri_Martin.jpg|alternative=L'été ou les faucheurs (Summer or mowers), 1903, Capitole de Toulouse| ''Somero aŭ La falĉilistoj'', 1903, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:(Albi)_Portrait_de_Jean_Jaurès_1905_-_Henri_Martin_-_huile_sur_bois_-_acquis_en_1939_MTL.inv.317.jpg|alternative=Portrait de Jean Jaurès (Portrait of Jean Jaurès), 1905, Musée Toulouse-Lautrec| ''Portreto de Jean Jaurès'', 1905, Musée Toulouse-Lautrec Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_Les_Bords_de_la_Garonne,_Les_promeneurs_ou_Les_reveurs_par_Henri_Martin.jpg|alternative=Les bords de la Garonne, les promeneurs ou les rêveurs (The banks of the Garonne, walkers or dreamers), 1906, Capitole de Toulouse| ''La bordoj de la Garono, promenantoj aŭ sonĝantoj'' ), 1906, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:Henri_Martin_-_Etude_pour_les_bords_de_la_Garonne_-_Musée_des_Augustins_-_82_8_1.JPG|alternative=Étude pour les bords de la Garonne (Study for the banks of the Garonne), c. 1906, Musée des Augustins| ''Studo por la bordoj de la Garono'', {{Ĉirkaŭ}} 1906, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:(Cahors)_Autoportrait_1912_-_Henri_Martin_-_Dépot_d'Orsay.jpg|alternative=Portrait de l'artiste (Self-portrait), c. 1912, Musée d'Orsay|''Memportreto'', {{Ĉirkaŭ}} 1912, [[Musée d'Orsay]] Dosiero:Henri_Martin_-_Gustave_Charpentier_-_P2564_-_musée_Carnavalet.jpg|alternative=Gustave Charpentier (1860–1956), compositeur (Gustave Charpentier (1860–1956), composer), c. 1932, Musée Carnavalet| ''Gustave Charpentier (1860-1956), komponisto'', {{Ĉirkaŭ}} 1932, [[Muzeo Carnavalet|Musée Carnavalet]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Martin, Henri}} [[Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Francaj pejzaĝistoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] 5c5jbzp3rnyrtmdvvsrcc4syf51wd7f 9417060 9417058 2026-06-29T15:35:11Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Henri Martin]] al [[Henri Martin (pentristo)]] 9417058 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Henri-Jean Guillaume "Henri" MARTIN''', franclingva prononco [ɑ̃ʁi ʒɑ̃ ɡijom maʁtɛ̃] (naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1860 en [[Tuluzo]], Francio – mortis la 12-an de novembro 1943 en Labastide-du-Vert, Francio) estis franca [[Pentrarto|pentristo]]. Elektita al la [[Akademio de Belartoj de Francio|Académie des Beaux-Arts]] en 1917, li estas priskribita kiel produktiva majstro, kies verko havas nuancojn de melankolio, revemo kaj mistero. <ref>{{in lang|fr}} [https://musba-bordeaux.fr/fr/article/henri-martin-du-rêve-au-quotidien-peintures-des-collections-publiques-françaises "Henri Martin : du rêve au quotidien. Peintures des collections publiques françaises"], Musée des Beaux-Arts de Bordeaux</ref> Martin estas konata pro siaj fruaj 1920-aj jaroj verkoj sur la muroj de la Salle de l'Assemblée générale, kie la membroj de la [[Ŝtatokonsilio (Francio)|Conseil d'État]] kunvenas en la [[Reĝa Palaco (Parizo)|Reĝa Palaco]] en [[Parizo]].<ref>{{in lang|fr}} [https://www.conseil-etat.fr/actualites/la-mediatheque/visite-du-conseil-d-etat-au-palais-royal/la-salle-de-l-assemblee-generale La salle de l'Assemblée générale], [[:fr:Conseil_d'État_(France)|Conseil d'État]]</ref> Aliaj rimarkindaj institucioj, kiuj prezentis liajn [[Post-impresionismo|postimpresionismajn]] pentraĵojn en siaj haloj per publikaj aĉetoj, inkluzivas la [[Palaco Elizeo|Palacon Élysée]], [[Sorbono|Sorbonne]], [[Urbodomo de Parizo|Hôtel de Ville de Paris]], [[Justica Palaco de Parizo|Palacon de Justice de Paris]] kaj [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Toulouse]]. La Musée des Beaux-Arts de Bordeaux kaj [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] ankaŭ havas grandajn publikajn kolektojn.<ref>Claude Juskiewenski, Henri Martin. Paysagiste et décorateur languedocien : Thèse de iiie cycle sous la direction de M. le professeur Guinard, Université Toulouse-Le Mirail, 1974, 320 p. (in French)</ref><ref>[https://www.francetvinfo.fr/culture/arts-expos/peinture/le-musee-de-cahors-devient-une-reference-sur-l-039-oeuvre-d-039-henri-martin_3289413.html "Le musée de Cahors devient une référence sur l'oeuvre d'Henri Martin"], francetvinfo.fr (in French), 6 December 2016</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Henri_Martin_-_Le_Poète_-_Musée_des_Augustins_-_RO_164.jpg|alternative=Le Poète (The Poet), 1881, Musée des Augustins| ''La poeto'', 1881, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Autoportrait_en_saint_Jean-Baptiste_1883_-_Henri_Martin_46x33.5.jpg|alternative=Autoportrait en saint Jean-Baptiste (Self-portrait in Saint John the Baptist), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Memportreto *en*''<ref>aŭ laŭ</ref> ''Sankta Johano la Baptisto''), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin-Paolo_Malatesta.jpg|alternative=Paolo Malatesta et Francesca da Rimini aux enfers (Paolo Malatesta and Francesca da Rimini in hell), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Paolo Malatesta kaj [[Francesca el Rimini]] en infero'', 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin_-_La_Fête_de_la_Fédération_au_Champ_de_Mars_le_14_juillet_1790_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_165.jpg|alternative=La Fête de la Fédération au Champ de Mars le 14 juillet 1790 (The Fête de la Fédération at Champ de Mars on 14 July 1790), 1889, Musée des Augustins| ''La Fête de la Fédération ĉe Marsa Kampo la 14an de julio 1790'', 1889, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Henri_Martin_-_L'Homme_entre_le_vice_et_la_vertu_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_159.jpg|alternative=L'Homme entre le Vice et la Vertu (Man Between Vice and Virtue), 1892, Musée des Augustins| ''Homo inter malvirto kaj virto'', 1892, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Augustins_-_Portrait_de_madame_Sans,_1895_-_Henri_Martin_Inv._81_5_1_.jpg|alternative=Portrait de Madame Sans (Portrait of Madam Sans), 1895, Musée des Augustins| ''Portreto de Madam Sans'', 1895, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Portrait_d'Albert_Sarraut_(1897_-_1898)_-_Henri_Martin_71.3x57.3.jpg|alternative=Portrait d'Albert Sarraut (Portrait of Albert Sarraut), c. 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Portreto de Albert Sarraut'', {{Ĉirkaŭ}} 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Augustins_-_Beauté,_1900_-_Henri_Martin_63_6_1.jpg|alternative=Beauté (Beauty), 1900, Musée des Augustins| ''Beleco'', 1900, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Lille_PdBA_martin_jardin.JPG|alternative=Dans le jardin (In the garden), c. 1900, Palais des Beaux-Arts de Lille| ''En la ĝardeno'', {{Ĉirkaŭ}} 1900, [[Palaco de Belartoj (Lillo)|Palais des Beaux-Arts de Lille]] Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_L'été_par_Henri_Martin.jpg|alternative=L'été ou les faucheurs (Summer or mowers), 1903, Capitole de Toulouse| ''Somero aŭ La falĉilistoj'', 1903, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:(Albi)_Portrait_de_Jean_Jaurès_1905_-_Henri_Martin_-_huile_sur_bois_-_acquis_en_1939_MTL.inv.317.jpg|alternative=Portrait de Jean Jaurès (Portrait of Jean Jaurès), 1905, Musée Toulouse-Lautrec| ''Portreto de Jean Jaurès'', 1905, Musée Toulouse-Lautrec Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_Les_Bords_de_la_Garonne,_Les_promeneurs_ou_Les_reveurs_par_Henri_Martin.jpg|alternative=Les bords de la Garonne, les promeneurs ou les rêveurs (The banks of the Garonne, walkers or dreamers), 1906, Capitole de Toulouse| ''La bordoj de la Garono, promenantoj aŭ sonĝantoj'' ), 1906, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:Henri_Martin_-_Etude_pour_les_bords_de_la_Garonne_-_Musée_des_Augustins_-_82_8_1.JPG|alternative=Étude pour les bords de la Garonne (Study for the banks of the Garonne), c. 1906, Musée des Augustins| ''Studo por la bordoj de la Garono'', {{Ĉirkaŭ}} 1906, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:(Cahors)_Autoportrait_1912_-_Henri_Martin_-_Dépot_d'Orsay.jpg|alternative=Portrait de l'artiste (Self-portrait), c. 1912, Musée d'Orsay|''Memportreto'', {{Ĉirkaŭ}} 1912, [[Musée d'Orsay]] Dosiero:Henri_Martin_-_Gustave_Charpentier_-_P2564_-_musée_Carnavalet.jpg|alternative=Gustave Charpentier (1860–1956), compositeur (Gustave Charpentier (1860–1956), composer), c. 1932, Musée Carnavalet| ''Gustave Charpentier (1860-1956), komponisto'', {{Ĉirkaŭ}} 1932, [[Muzeo Carnavalet|Musée Carnavalet]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Martin, Henri}} [[Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Francaj pejzaĝistoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] 5c5jbzp3rnyrtmdvvsrcc4syf51wd7f 9417064 9417060 2026-06-29T15:36:09Z Sj1mor 12103 9417064 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=je ĉirkaŭ 1899}} '''Henri-Jean Guillaume "Henri" MARTIN''', franclingva prononco [ɑ̃ʁi ʒɑ̃ ɡijom maʁtɛ̃] (naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1860 en [[Tuluzo]], Francio – mortis la 12-an de novembro 1943 en Labastide-du-Vert, Francio) estis franca [[Pentrarto|pentristo]]. Elektita al la [[Akademio de Belartoj de Francio|Académie des Beaux-Arts]] en 1917, li estas priskribita kiel produktiva majstro, kies verko havas nuancojn de melankolio, revemo kaj mistero. <ref>{{in lang|fr}} [https://musba-bordeaux.fr/fr/article/henri-martin-du-rêve-au-quotidien-peintures-des-collections-publiques-françaises "Henri Martin : du rêve au quotidien. Peintures des collections publiques françaises"], Musée des Beaux-Arts de Bordeaux</ref> Martin estas konata pro siaj fruaj 1920-aj jaroj verkoj sur la muroj de la Salle de l'Assemblée générale, kie la membroj de la [[Ŝtatokonsilio (Francio)|Conseil d'État]] kunvenas en la [[Reĝa Palaco (Parizo)|Reĝa Palaco]] en [[Parizo]].<ref>{{in lang|fr}} [https://www.conseil-etat.fr/actualites/la-mediatheque/visite-du-conseil-d-etat-au-palais-royal/la-salle-de-l-assemblee-generale La salle de l'Assemblée générale], [[:fr:Conseil_d'État_(France)|Conseil d'État]]</ref> Aliaj rimarkindaj institucioj, kiuj prezentis liajn [[Post-impresionismo|postimpresionismajn]] pentraĵojn en siaj haloj per publikaj aĉetoj, inkluzivas la [[Palaco Elizeo|Palacon Élysée]], [[Sorbono|Sorbonne]], [[Urbodomo de Parizo|Hôtel de Ville de Paris]], [[Justica Palaco de Parizo|Palacon de Justice de Paris]] kaj [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Toulouse]]. La Musée des Beaux-Arts de Bordeaux kaj [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] ankaŭ havas grandajn publikajn kolektojn.<ref>Claude Juskiewenski, Henri Martin. Paysagiste et décorateur languedocien : Thèse de iiie cycle sous la direction de M. le professeur Guinard, Université Toulouse-Le Mirail, 1974, 320 p. (in French)</ref><ref>[https://www.francetvinfo.fr/culture/arts-expos/peinture/le-musee-de-cahors-devient-une-reference-sur-l-039-oeuvre-d-039-henri-martin_3289413.html "Le musée de Cahors devient une référence sur l'oeuvre d'Henri Martin"], francetvinfo.fr (in French), 6 December 2016</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Henri_Martin_-_Le_Poète_-_Musée_des_Augustins_-_RO_164.jpg|alternative=Le Poète (The Poet), 1881, Musée des Augustins| ''La poeto'', 1881, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Autoportrait_en_saint_Jean-Baptiste_1883_-_Henri_Martin_46x33.5.jpg|alternative=Autoportrait en saint Jean-Baptiste (Self-portrait in Saint John the Baptist), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Memportreto *en*''<ref>aŭ laŭ</ref> ''Sankta Johano la Baptisto''), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin-Paolo_Malatesta.jpg|alternative=Paolo Malatesta et Francesca da Rimini aux enfers (Paolo Malatesta and Francesca da Rimini in hell), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Paolo Malatesta kaj [[Francesca el Rimini]] en infero'', 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin_-_La_Fête_de_la_Fédération_au_Champ_de_Mars_le_14_juillet_1790_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_165.jpg|alternative=La Fête de la Fédération au Champ de Mars le 14 juillet 1790 (The Fête de la Fédération at Champ de Mars on 14 July 1790), 1889, Musée des Augustins| ''La Fête de la Fédération ĉe Marsa Kampo la 14an de julio 1790'', 1889, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Henri_Martin_-_L'Homme_entre_le_vice_et_la_vertu_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_159.jpg|alternative=L'Homme entre le Vice et la Vertu (Man Between Vice and Virtue), 1892, Musée des Augustins| ''Homo inter malvirto kaj virto'', 1892, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Augustins_-_Portrait_de_madame_Sans,_1895_-_Henri_Martin_Inv._81_5_1_.jpg|alternative=Portrait de Madame Sans (Portrait of Madam Sans), 1895, Musée des Augustins| ''Portreto de Madam Sans'', 1895, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Portrait_d'Albert_Sarraut_(1897_-_1898)_-_Henri_Martin_71.3x57.3.jpg|alternative=Portrait d'Albert Sarraut (Portrait of Albert Sarraut), c. 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Portreto de Albert Sarraut'', {{Ĉirkaŭ}} 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Augustins_-_Beauté,_1900_-_Henri_Martin_63_6_1.jpg|alternative=Beauté (Beauty), 1900, Musée des Augustins| ''Beleco'', 1900, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:Lille_PdBA_martin_jardin.JPG|alternative=Dans le jardin (In the garden), c. 1900, Palais des Beaux-Arts de Lille| ''En la ĝardeno'', {{Ĉirkaŭ}} 1900, [[Palaco de Belartoj (Lillo)|Palais des Beaux-Arts de Lille]] Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_L'été_par_Henri_Martin.jpg|alternative=L'été ou les faucheurs (Summer or mowers), 1903, Capitole de Toulouse| ''Somero aŭ La falĉilistoj'', 1903, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:(Albi)_Portrait_de_Jean_Jaurès_1905_-_Henri_Martin_-_huile_sur_bois_-_acquis_en_1939_MTL.inv.317.jpg|alternative=Portrait de Jean Jaurès (Portrait of Jean Jaurès), 1905, Musée Toulouse-Lautrec| ''Portreto de Jean Jaurès'', 1905, Musée Toulouse-Lautrec Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_Les_Bords_de_la_Garonne,_Les_promeneurs_ou_Les_reveurs_par_Henri_Martin.jpg|alternative=Les bords de la Garonne, les promeneurs ou les rêveurs (The banks of the Garonne, walkers or dreamers), 1906, Capitole de Toulouse| ''La bordoj de la Garono, promenantoj aŭ sonĝantoj'' ), 1906, [[Kapitolo de Tuluzo|Capitole de Tuluzo]] Dosiero:Henri_Martin_-_Etude_pour_les_bords_de_la_Garonne_-_Musée_des_Augustins_-_82_8_1.JPG|alternative=Étude pour les bords de la Garonne (Study for the banks of the Garonne), c. 1906, Musée des Augustins| ''Studo por la bordoj de la Garono'', {{Ĉirkaŭ}} 1906, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj|Musée des Augustins]] Dosiero:(Cahors)_Autoportrait_1912_-_Henri_Martin_-_Dépot_d'Orsay.jpg|alternative=Portrait de l'artiste (Self-portrait), c. 1912, Musée d'Orsay|''Memportreto'', {{Ĉirkaŭ}} 1912, [[Musée d'Orsay]] Dosiero:Henri_Martin_-_Gustave_Charpentier_-_P2564_-_musée_Carnavalet.jpg|alternative=Gustave Charpentier (1860–1956), compositeur (Gustave Charpentier (1860–1956), composer), c. 1932, Musée Carnavalet| ''Gustave Charpentier (1860-1956), komponisto'', {{Ĉirkaŭ}} 1932, [[Muzeo Carnavalet|Musée Carnavalet]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Martin, Henri}} [[Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Francaj pejzaĝistoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] nyd861zxoctxpg7rd7s5h5b44i0cvol 9417069 9417064 2026-06-29T15:40:38Z Sj1mor 12103 9417069 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=je ĉirkaŭ 1899}} '''Henri-Jean Guillaume "Henri" MARTIN''', franclingva prononco [ɑ̃ʁi ʒɑ̃ ɡijom maʁtɛ̃] (naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1860 en [[Tuluzo]], Francio – mortis la 12-an de novembro 1943 en Labastide-du-Vert, Francio) estis franca [[Pentrarto|pentristo]]. Elektita al la [[Akademio de Belartoj de Francio|Académie des Beaux-Arts]] en 1917, li estas priskribita kiel produktiva majstro, kies verko havas nuancojn de melankolio, revemo kaj mistero. <ref>{{in lang|fr}} [https://musba-bordeaux.fr/fr/article/henri-martin-du-rêve-au-quotidien-peintures-des-collections-publiques-françaises "Henri Martin : du rêve au quotidien. Peintures des collections publiques françaises"], Musée des Beaux-Arts de Bordeaux</ref> Henri Martin ĝuis grandan popularecon kiel pentristo dum sia vivo, kvankam lia laboro kiel [[Nov-impresionismo|nov-impresionisto]] ne estas konsiderata pionira. Liaj verkoj influis diversajn artmovadojn kaj iliajn reprezentantojn - de [[Primitivismo]] kaj [[Dividismo]] ĝis [[Simbolismo (arto)|Simbolismo]]. Kun la tempo, li evoluigis unikan pentrostilon, kiu emfazis la konstruadon de koloro, uzante sufiĉe impresionisman peniktiron, kaj ĉiam pli permesante emfazi malfermajn spacojn en siaj komponaĵoj. Martin estas konata pro siaj fruaj 1920-aj jaroj verkoj sur la muroj de la Salle de l'Assemblée générale, kie la membroj de la [[Ŝtatokonsilio (Francio)|Conseil d'État]] kunvenas en la [[Reĝa Palaco (Parizo)|Reĝa Palaco]] en [[Parizo]].<ref>{{in lang|fr}} [https://www.conseil-etat.fr/actualites/la-mediatheque/visite-du-conseil-d-etat-au-palais-royal/la-salle-de-l-assemblee-generale La salle de l'Assemblée générale], [[:fr:Conseil_d'État_(France)|Conseil d'État]]</ref> Aliaj rimarkindaj institucioj, kiuj prezentis liajn [[Post-impresionismo|postimpresionismajn]] pentraĵojn en siaj haloj per publikaj aĉetoj, inkluzivas la [[Palaco Elizeo]], [[Sorbono]], la [[Urbodomo de Parizo|pariza urbodomo]], la [[Justica Palaco de Parizo|Justica Palaco]] kaj la [[Kapitolo de Tuluzo]]. La Musée des Beaux-Arts de Bordeaux kaj [[Muzeo de la Aŭgustenanoj]] ankaŭ havas grandajn publikajn kolektojn.<ref>Claude Juskiewenski, Henri Martin. Paysagiste et décorateur languedocien : Thèse de iiie cycle sous la direction de M. le professeur Guinard, Université Toulouse-Le Mirail, 1974, 320 p. (in French)</ref><ref>[https://www.francetvinfo.fr/culture/arts-expos/peinture/le-musee-de-cahors-devient-une-reference-sur-l-039-oeuvre-d-039-henri-martin_3289413.html "Le musée de Cahors devient une référence sur l'oeuvre d'Henri Martin"], francetvinfo.fr (in French), 6 December 2016</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Henri_Martin_-_Le_Poète_-_Musée_des_Augustins_-_RO_164.jpg|alternative=Le Poète (The Poet), 1881, Musée des Augustins| ''La poeto'', 1881, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Autoportrait_en_saint_Jean-Baptiste_1883_-_Henri_Martin_46x33.5.jpg|alternative=Autoportrait en saint Jean-Baptiste (Self-portrait in Saint John the Baptist), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Memportreto *en*''<ref>aŭ laŭ</ref> ''Sankta Johano la Baptisto''), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin-Paolo_Malatesta.jpg|alternative=Paolo Malatesta et Francesca da Rimini aux enfers (Paolo Malatesta and Francesca da Rimini in hell), 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Paolo Malatesta kaj [[Francesca el Rimini]] en infero'', 1883, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Henri_Martin_-_La_Fête_de_la_Fédération_au_Champ_de_Mars_le_14_juillet_1790_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_165.jpg|alternative=La Fête de la Fédération au Champ de Mars le 14 juillet 1790 (The Fête de la Fédération at Champ de Mars on 14 July 1790), 1889, Musée des Augustins| ''La Fête de la Fédération ĉe Marsa Kampo la 14an de julio 1790'', 1889, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj]] Dosiero:Henri_Martin_-_L'Homme_entre_le_vice_et_la_vertu_-_Musée_des_Augustins_-_2004_1_159.jpg|alternative=L'Homme entre le Vice et la Vertu (Man Between Vice and Virtue), 1892, Musée des Augustins| ''Homo inter malvirto kaj virto'', 1892, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj]] Dosiero:Augustins_-_Portrait_de_madame_Sans,_1895_-_Henri_Martin_Inv._81_5_1_.jpg|alternative=Portrait de Madame Sans (Portrait of Madam Sans), 1895, Musée des Augustins| ''Portreto de Madam Sans'', 1895, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj]] Dosiero:Beaux-Arts_de_Carcassonne_-_Portrait_d'Albert_Sarraut_(1897_-_1898)_-_Henri_Martin_71.3x57.3.jpg|alternative=Portrait d'Albert Sarraut (Portrait of Albert Sarraut), c. 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne| ''Portreto de Albert Sarraut'', {{Ĉirkaŭ}} 1898, Musée des Beaux-Arts de Carcassonne Dosiero:Augustins_-_Beauté,_1900_-_Henri_Martin_63_6_1.jpg|alternative=Beauté (Beauty), 1900, Musée des Augustins| ''Beleco'', 1900, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj]] Dosiero:Lille_PdBA_martin_jardin.JPG|alternative=Dans le jardin (In the garden), c. 1900, Palais des Beaux-Arts de Lille| ''En la ĝardeno'', {{Ĉirkaŭ}} 1900, [[Palaco de Belartoj (Lillo)|Palaco de Belartoj]], [[Lillo]].]] Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_L'été_par_Henri_Martin.jpg|alternative=L'été ou les faucheurs (Summer or mowers), 1903, Capitole de Toulouse| ''Somero aŭ La falĉilistoj'', 1903, [[Kapitolo de Tuluzo]] Dosiero:(Albi)_Portrait_de_Jean_Jaurès_1905_-_Henri_Martin_-_huile_sur_bois_-_acquis_en_1939_MTL.inv.317.jpg|alternative=Portrait de Jean Jaurès (Portrait of Jean Jaurès), 1905, Musée Toulouse-Lautrec| ''Portreto de Jean Jaurès'', 1905, Musée Toulouse-Lautrec Dosiero:Capitole_Toulouse_-_Salle_Henri-Martin_-_Les_Bords_de_la_Garonne,_Les_promeneurs_ou_Les_reveurs_par_Henri_Martin.jpg|alternative=Les bords de la Garonne, les promeneurs ou les rêveurs (The banks of the Garonne, walkers or dreamers), 1906, Capitole de Toulouse| ''La bordoj de la Garono, promenantoj aŭ sonĝantoj'' ), 1906, [[Kapitolo de Tuluzo]] Dosiero:Henri_Martin_-_Etude_pour_les_bords_de_la_Garonne_-_Musée_des_Augustins_-_82_8_1.JPG|alternative=Étude pour les bords de la Garonne (Study for the banks of the Garonne), c. 1906, Musée des Augustins| ''Studo por la bordoj de la Garono'', {{Ĉirkaŭ}} 1906, [[Muzeo de la Aŭgustenanoj]] Dosiero:(Cahors)_Autoportrait_1912_-_Henri_Martin_-_Dépot_d'Orsay.jpg|alternative=Portrait de l'artiste (Self-portrait), c. 1912, Musée d'Orsay|''Memportreto'', {{Ĉirkaŭ}} 1912, [[Musée d'Orsay]] Dosiero:Henri_Martin_-_Gustave_Charpentier_-_P2564_-_musée_Carnavalet.jpg|alternative=Gustave Charpentier (1860–1956), compositeur (Gustave Charpentier (1860–1956), composer), c. 1932, Musée Carnavalet| ''Gustave Charpentier (1860-1956), komponisto'', {{Ĉirkaŭ}} 1932, [[Muzeo Carnavalet]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Martin, Henri}} [[Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Francaj pejzaĝistoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] 4j5p015hfri9pg9j0r52o58dz6uy4vh 0 948452 9417054 2026-06-29T15:30:10Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Henri Martin]] 9417054 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Henri Martin]] 4oo4014xydgm9v7y9vf31shvjjgwbl9 0 948453 9417061 2026-06-29T15:35:12Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Henri Martin]] al [[Henri Martin (pentristo)]] 9417061 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Henri Martin (pentristo)]] slm9npzml9bf5hjjka317yyz14y80m2 1 948454 9417070 2026-06-29T15:42:42Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9417070 wikitext text/x-wiki == Fontoj == Aldono el la germana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:42, 29 jun. 2026 (UTC) 09scei4j7ltdiwjltlqpyf4smll8phb 0 948455 9417071 2026-06-29T15:47:01Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1341140851|Stanislas Lépine]]" 9417071 wikitext text/x-wiki '''Stanislas Victor Edouard Lépine''' (naskiĝis la 3-an de oktobro 1835 en [[Caen]] – mortis la 28-an de septembro 1892 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, kiu specialiĝis pri pejzaĝoj, precipe vidoj de la [[Sejno]]. Grava influo en lia arta formado estis [[Jean-Baptiste Camille Corot|Corot]], kiun li renkontis en Normandio en 1859, fariĝante lia studento la sekvan jaron. La plej ŝatata temo de Lépine estis [[Sejno]], kiun li pentrintos en ĉiuj ĝiaj aspektoj dum la cetero de sia vivo. Li estas konsiderata kiel antaŭsigno de la estonteco, anoncante la evoluon de tradicia pejzaĝa pentraĵo subĉiela en Impresionismon kaj modernan arton. Lépine estis parto de movado de artistoj, kiuj pentris ekstere, disvolvante novan vidan vortprovizon, kiu kaptis la ŝanĝiĝemon de la naturo, "impreso" de pejzaĝo anstataŭiganta laŭvortan reproduktaĵon de ĝi. <ref>{{Cite web|last=Newhouse|first=Jill|title=Stanislas Lépine|url=http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine|website=Jill Newhouse Gallery}}</ref> Li partoprenis en la Unua Impresionisma Ekspozicio, okazinta ĉe [[Félix Tournachon Nadar|Nadar]] en 1874, <ref>{{cite book|last1=Rewald|first1=John|title=The History of Impressionism|date=1973|publisher=Museum of Modern Art|location=New York|isbn=((0-87070-360-6))|edition=Fourth|url=https://archive.org/details/historyofimpress0000unse_x5j4/|pages=313–316, 591|language=en}}</ref> kvankam li ĝenerale ne estas konsiderata kiel impresionisto. Liaj pentraĵoj estas trankvilaj laŭ etoso kaj kutime estas malgrandskalaj. Lépine ricevis oran medalon ĉe la [[Universala Ekspozicio de Parizo de 1889|Universala Ekspozicio 1889]] pro sia pentraĵo ''Pont de l'Estacade''. <ref>{{cite book|last1=Courthion|first1=Pierre|title=Impressionism|date=1972|publisher=Haryy N Abrams, Inc.|location=New York|sbn=8109-0202-8|page=96|isbn=978-0-8109-0202-2|url=https://archive.org/details/impressionism0000cour_a7q8/}}</ref> {{Bildgalerio|'The Pont de l'Estacade, Paris' by Stanislas Lépine, Norton Simon Museum.JPG|Stanislas Lépine, ''The Pont de l'Estacade, Paris'', {{circa|1880|1884}}|Pont de la Tournelle, Paris-1862-Stanislas Lepine.jpg|Stanislas Lépine, ''[[Pont de la Tournelle]], Paris'', 1862}} * [http://www.rehs.com/Stanislas_Lepine_Bio.html Stanislas Lépine]– Biografio de la Rehs Galleries pri la artisto kaj bildo de lia pentraĵo ''Navires au Porte'' (ĉ. 1860–1865). * [http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine Stanislas Lépine] Biografio de la artisto el la galerio Jill Newhouse, Novjorko [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] c4rm9we3789no90uza7bahd4jrzhz9q 9417072 9417071 2026-06-29T15:47:37Z Sj1mor 12103 9417072 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Stanislas Victor Edouard Lépine''' (naskiĝis la 3-an de oktobro 1835 en [[Caen]] – mortis la 28-an de septembro 1892 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, kiu specialiĝis pri pejzaĝoj, precipe vidoj de la [[Sejno]]. Grava influo en lia arta formado estis [[Jean-Baptiste Camille Corot|Corot]], kiun li renkontis en Normandio en 1859, fariĝante lia studento la sekvan jaron. La plej ŝatata temo de Lépine estis [[Sejno]], kiun li pentrintos en ĉiuj ĝiaj aspektoj dum la cetero de sia vivo. Li estas konsiderata kiel antaŭsigno de la estonteco, anoncante la evoluon de tradicia pejzaĝa pentraĵo subĉiela en Impresionismon kaj modernan arton. Lépine estis parto de movado de artistoj, kiuj pentris ekstere, disvolvante novan vidan vortprovizon, kiu kaptis la ŝanĝiĝemon de la naturo, "impreso" de pejzaĝo anstataŭiganta laŭvortan reproduktaĵon de ĝi. <ref>{{Cite web|last=Newhouse|first=Jill|title=Stanislas Lépine|url=http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine|website=Jill Newhouse Gallery}}</ref> Li partoprenis en la Unua Impresionisma Ekspozicio, okazinta ĉe [[Félix Tournachon Nadar|Nadar]] en 1874, <ref>{{cite book|last1=Rewald|first1=John|title=The History of Impressionism|date=1973|publisher=Museum of Modern Art|location=New York|isbn=((0-87070-360-6))|edition=Fourth|url=https://archive.org/details/historyofimpress0000unse_x5j4/|pages=313–316, 591|language=en}}</ref> kvankam li ĝenerale ne estas konsiderata kiel impresionisto. Liaj pentraĵoj estas trankvilaj laŭ etoso kaj kutime estas malgrandskalaj. Lépine ricevis oran medalon ĉe la [[Universala Ekspozicio de Parizo de 1889|Universala Ekspozicio 1889]] pro sia pentraĵo ''Pont de l'Estacade''. <ref>{{cite book|last1=Courthion|first1=Pierre|title=Impressionism|date=1972|publisher=Haryy N Abrams, Inc.|location=New York|sbn=8109-0202-8|page=96|isbn=978-0-8109-0202-2|url=https://archive.org/details/impressionism0000cour_a7q8/}}</ref> {{Bildgalerio|'The Pont de l'Estacade, Paris' by Stanislas Lépine, Norton Simon Museum.JPG|Stanislas Lépine, ''The Pont de l'Estacade, Paris'', {{circa|1880|1884}}|Pont de la Tournelle, Paris-1862-Stanislas Lepine.jpg|Stanislas Lépine, ''[[Pont de la Tournelle]], Paris'', 1862}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.rehs.com/Stanislas_Lepine_Bio.html Stanislas Lépine]– Biografio de la Rehs Galleries pri la artisto kaj bildo de lia pentraĵo ''Navires au Porte'' (ĉ. 1860–1865). * [http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine Stanislas Lépine] Biografio de la artisto el la galerio Jill Newhouse, Novjorko {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lepine, Stanislas}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] bs4wfgnkj15ywh9l85vcuxwhl5zo0kl 9417074 9417072 2026-06-29T15:49:32Z Sj1mor 12103 9417074 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Stanislas Victor Edouard Lépine''' (naskiĝis la 3-an de oktobro 1835 en [[Caen]] – mortis la 28-an de septembro 1892 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, kiu specialiĝis pri pejzaĝoj, precipe vidoj de la [[Sejno]]. Grava influo en lia arta formado estis [[Jean-Baptiste Camille Corot|Corot]], kiun li renkontis en Normandio en 1859, fariĝante lia studento la sekvan jaron. La plej ŝatata temo de Lépine estis [[Sejno]], kiun li pentrintos en ĉiuj ĝiaj aspektoj dum la cetero de sia vivo. Li estas konsiderata kiel antaŭsigno de la estonteco, anoncante la evoluon de tradicia pejzaĝa pentraĵo subĉiela en Impresionismon kaj modernan arton. Lépine estis parto de movado de artistoj, kiuj pentris ekstere, disvolvante novan vidan vortprovizon, kiu kaptis la ŝanĝiĝemon de la naturo, "impreso" de pejzaĝo anstataŭiganta laŭvortan reproduktaĵon de ĝi. <ref>{{Cite web|last=Newhouse|first=Jill|title=Stanislas Lépine|url=http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine|website=Jill Newhouse Gallery}}</ref> Li partoprenis en la Unua Impresionisma Ekspozicio, okazinta ĉe [[Félix Tournachon Nadar|Nadar]] en 1874, <ref>{{cite book|last1=Rewald|first1=John|title=The History of Impressionism|date=1973|publisher=Museum of Modern Art|location=New York|isbn=((0-87070-360-6))|edition=Fourth|url=https://archive.org/details/historyofimpress0000unse_x5j4/|pages=313–316, 591|language=en}}</ref> kvankam li ĝenerale ne estas konsiderata kiel impresionisto. Liaj pentraĵoj estas trankvilaj laŭ etoso kaj kutime estas malgrandskalaj. Lépine ricevis oran medalon ĉe la [[Universala Ekspozicio de Parizo de 1889|Universala Ekspozicio 1889]] pro sia pentraĵo ''Pont de l'Estacade''. <ref>{{cite book|last1=Courthion|first1=Pierre|title=Impressionism|date=1972|publisher=Haryy N Abrams, Inc.|location=New York|sbn=8109-0202-8|page=96|isbn=978-0-8109-0202-2|url=https://archive.org/details/impressionism0000cour_a7q8/}}</ref> == Galerio == <gallery> Dosiero:The Pont de l'Estacade, Paris' by Stanislas Lépine, Norton Simon Museum.JPG|''La Ponto de l'Estacade, Paris'', inter 1880 kaj 1884| Dosiero:Pont de la Tournelle, Paris-1862-Stanislas Lepine.jpg|''[[:fr:Pont de la Tournelle|Ponto de la Tournelle]], Parizo'', 1862}} </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.rehs.com/Stanislas_Lepine_Bio.html Stanislas Lépine]– Biografio de la Rehs Galleries pri la artisto kaj bildo de lia pentraĵo ''Navires au Porte'' (ĉ. 1860–1865). * [http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine Stanislas Lépine] Biografio de la artisto el la galerio Jill Newhouse, Novjorko {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lepine, Stanislas}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] rxoysnsspml0xveo4zahun7b1uq8tu2 9417075 9417074 2026-06-29T15:50:14Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417075 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Stanislas Victor Edouard Lépine''' (naskiĝis la 3-an de oktobro 1835 en [[Caen]] – mortis la 28-an de septembro 1892 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, kiu specialiĝis pri pejzaĝoj, precipe vidoj de la [[Sejno]]. Grava influo en lia arta formado estis [[Jean-Baptiste Camille Corot|Corot]], kiun li renkontis en Normandio en 1859, fariĝante lia studento la sekvan jaron. La plej ŝatata temo de Lépine estis [[Sejno]], kiun li pentrintos en ĉiuj ĝiaj aspektoj dum la cetero de sia vivo. Li estas konsiderata kiel antaŭsigno de la estonteco, anoncante la evoluon de tradicia pejzaĝa pentraĵo subĉiela en Impresionismon kaj modernan arton. Lépine estis parto de movado de artistoj, kiuj pentris ekstere, disvolvante novan vidan vortprovizon, kiu kaptis la ŝanĝiĝemon de la naturo, "impreso" de pejzaĝo anstataŭiganta laŭvortan reproduktaĵon de ĝi. <ref>{{Cite web|last=Newhouse|first=Jill|title=Stanislas Lépine|url=http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine|website=Jill Newhouse Gallery}}</ref> Li partoprenis en la Unua Impresionisma Ekspozicio, okazinta ĉe [[Félix Tournachon Nadar|Nadar]] en 1874, <ref>{{cite book|last1=Rewald|first1=John|title=The History of Impressionism|date=1973|publisher=Museum of Modern Art|location=New York|isbn=((0-87070-360-6))|edition=Fourth|url=https://archive.org/details/historyofimpress0000unse_x5j4/|pages=313–316, 591|language=en}}</ref> kvankam li ĝenerale ne estas konsiderata kiel impresionisto. Liaj pentraĵoj estas trankvilaj laŭ etoso kaj kutime estas malgrandskalaj. Lépine ricevis oran medalon ĉe la [[Universala Ekspozicio de Parizo de 1889|Universala Ekspozicio 1889]] pro sia pentraĵo ''Pont de l'Estacade''. <ref>{{cite book|last1=Courthion|first1=Pierre|title=Impressionism|date=1972|publisher=Haryy N Abrams, Inc.|location=New York|sbn=8109-0202-8|page=96|isbn=978-0-8109-0202-2|url=https://archive.org/details/impressionism0000cour_a7q8/}}</ref> == Galerio == <gallery> Dosiero:'The Pont de l'Estacade, Paris' by Stanislas Lépine, Norton Simon Museum.JPG|''La Ponto de l'Estacade, Paris'', inter 1880 kaj 1884| Dosiero:Pont de la Tournelle, Paris-1862-Stanislas Lepine.jpg|''[[:fr:Pont de la Tournelle|Ponto de la Tournelle]], Parizo'', 1862}} </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.rehs.com/Stanislas_Lepine_Bio.html Stanislas Lépine]– Biografio de la Rehs Galleries pri la artisto kaj bildo de lia pentraĵo ''Navires au Porte'' (ĉ. 1860–1865). * [http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine Stanislas Lépine] Biografio de la artisto el la galerio Jill Newhouse, Novjorko {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lepine, Stanislas}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] axvqsbrc9505y2cp0zvn72dl0i2ragx 9417076 9417075 2026-06-29T15:50:48Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417076 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Stanislas Victor Edouard Lépine''' (naskiĝis la 3-an de oktobro 1835 en [[Caen]] – mortis la 28-an de septembro 1892 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, kiu specialiĝis pri pejzaĝoj, precipe vidoj de la [[Sejno]]. Grava influo en lia arta formado estis [[Jean-Baptiste Camille Corot|Corot]], kiun li renkontis en Normandio en 1859, fariĝante lia studento la sekvan jaron. La plej ŝatata temo de Lépine estis [[Sejno]], kiun li pentrintos en ĉiuj ĝiaj aspektoj dum la cetero de sia vivo. Li estas konsiderata kiel antaŭsigno de la estonteco, anoncante la evoluon de tradicia pejzaĝa pentraĵo subĉiela en Impresionismon kaj modernan arton. Lépine estis parto de movado de artistoj, kiuj pentris ekstere, disvolvante novan vidan vortprovizon, kiu kaptis la ŝanĝiĝemon de la naturo, "impreso" de pejzaĝo anstataŭiganta laŭvortan reproduktaĵon de ĝi. <ref>{{Cite web|last=Newhouse|first=Jill|title=Stanislas Lépine|url=http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine|website=Jill Newhouse Gallery}}</ref> Li partoprenis en la Unua Impresionisma Ekspozicio, okazinta ĉe [[Félix Tournachon Nadar|Nadar]] en 1874, <ref>{{cite book|last1=Rewald|first1=John|title=The History of Impressionism|date=1973|publisher=Museum of Modern Art|location=New York|isbn=((0-87070-360-6))|edition=Fourth|url=https://archive.org/details/historyofimpress0000unse_x5j4/|pages=313–316, 591|language=en}}</ref> kvankam li ĝenerale ne estas konsiderata kiel impresionisto. Liaj pentraĵoj estas trankvilaj laŭ etoso kaj kutime estas malgrandskalaj. Lépine ricevis oran medalon ĉe la [[Universala Ekspozicio de Parizo de 1889|Universala Ekspozicio 1889]] pro sia pentraĵo ''Pont de l'Estacade''. <ref>{{cite book|last1=Courthion|first1=Pierre|title=Impressionism|date=1972|publisher=Haryy N Abrams, Inc.|location=New York|sbn=8109-0202-8|page=96|isbn=978-0-8109-0202-2|url=https://archive.org/details/impressionism0000cour_a7q8/}}</ref> == Galerio == <gallery> Dosiero:'The Pont de l'Estacade, Paris' by Stanislas Lépine, Norton Simon Museum.JPG|''La Ponto de l'Estacade, Paris'', inter 1880 kaj 1884 Dosiero:Pont de la Tournelle, Paris-1862-Stanislas Lepine.jpg|''[[:fr:Pont de la Tournelle|Ponto de la Tournelle]], Parizo'', 1862}} </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.rehs.com/Stanislas_Lepine_Bio.html Stanislas Lépine]– Biografio de la Rehs Galleries pri la artisto kaj bildo de lia pentraĵo ''Navires au Porte'' (ĉ. 1860–1865). * [http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine Stanislas Lépine] Biografio de la artisto el la galerio Jill Newhouse, Novjorko {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lepine, Stanislas}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] k4kq8egr6gsbqa4tb4krfyrwha36yp6 9417078 9417076 2026-06-29T15:54:06Z Sj1mor 12103 9417078 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Stanislas Victor Edouard LÉPINE''' (naskiĝis la 3-an de oktobro 1835 en [[Caen]] – mortis la 28-an de septembro 1892 en [[Parizo]]) estis franca pentristo, kiu specialiĝis pri pejzaĝoj, precipe vidoj de la [[Sejno]]. Grava influo en lia arta formado estis [[Jean-Baptiste Camille Corot|Corot]], kiun li renkontis en Normandio en 1859, fariĝante lia studento la sekvan jaron. La plej ŝatata temo de Lépine estis [[Sejno]], kiun li pentrintos en ĉiuj ĝiaj aspektoj dum la cetero de sia vivo. Li estas konsiderata kiel antaŭsigno de la estonteco, anoncante la evoluon de tradicia pejzaĝa pentraĵo subĉiela en Impresionismon kaj modernan arton. Lépine estis parto de movado de artistoj, kiuj pentris ekstere, disvolvante novan vidan vortprovizon, kiu kaptis la ŝanĝiĝemon de la naturo, "impreso" de pejzaĝo anstataŭiganta laŭvortan reproduktaĵon de ĝi. <ref>{{Cite web|last=Newhouse|first=Jill|title=Stanislas Lépine|url=http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine|website=Jill Newhouse Gallery}}</ref> Li partoprenis en la Unua Impresionisma Ekspozicio, okazinta ĉe [[Félix Tournachon Nadar|Nadar]] en 1874, <ref>{{cite book|last1=Rewald|first1=John|title=The History of Impressionism|date=1973|publisher=Museum of Modern Art|location=New York|isbn=((0-87070-360-6))|edition=Fourth|url=https://archive.org/details/historyofimpress0000unse_x5j4/|pages=313–316, 591|language=en}}</ref> kvankam li ĝenerale ne estas konsiderata kiel impresionisto. Liaj pentraĵoj estas trankvilaj laŭ etoso kaj kutime estas malgrandskalaj. Lépine ricevis oran medalon ĉe la [[Universala Ekspozicio de Parizo de 1889|Universala Ekspozicio 1889]] pro sia pentraĵo ''Pont de l'Estacade''. <ref>{{cite book|last1=Courthion|first1=Pierre|title=Impressionism|date=1972|publisher=Haryy N Abrams, Inc.|location=New York|sbn=8109-0202-8|page=96|isbn=978-0-8109-0202-2|url=https://archive.org/details/impressionism0000cour_a7q8/}}</ref> == Galerio == <gallery> Dosiero:'The Pont de l'Estacade, Paris' by Stanislas Lépine, Norton Simon Museum.JPG|''La Ponto de l'Estacade, Paris'', inter 1880 kaj 1884 Dosiero:Pont de la Tournelle, Paris-1862-Stanislas Lepine.jpg|''[[:fr:Pont de la Tournelle|Ponto de la Tournelle]], Parizo'', 1862}} </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.rehs.com/Stanislas_Lepine_Bio.html Stanislas Lépine]– Biografio de la Rehs Galleries pri la artisto kaj bildo de lia pentraĵo ''Navires au Porte'' (ĉ. 1860–1865). * [http://www.jillnewhouse.com/artists/stanislas-lepine Stanislas Lépine] Biografio de la artisto el la galerio Jill Newhouse, Novjorko {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Lepine, Stanislas}} [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento]] 2hm8qh97khevooah3rqwypbomfr5n00 0 948456 9417085 2026-06-29T16:08:41Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1338587985|Bartholomeus van der Helst]]" 9417085 wikitext text/x-wiki '''Bartholomeus van der HELST''' <ref>Nederlandaj nomvarioj: Bartel van der Elst, Bartelmeus van der Elst, Bartholomeus van der Elst, Bartel van der Helst, Bartelmeus van der Helst, Bartel Verelst, Bartelmeus Verelst, Bartholomeus Verelst, Bartel Verhelst, Bartelmeus Verhelst, Bartholomeus Verhelst</ref> (naskiĝis je ĉirkaŭ 1613 en [[Harlemo]] &#x2013; mortis je antaŭ la 16-a de decembro 1670 en [[Amsterdamo]]) estis nederlanda pentristo. Konsiderata unu el la plej elstaraj [[Portretpentrarto|portretistoj]] de la [[Ora jarcento de Nederlando|Nederlanda Ora Epoko]], liaj elegantaj portretoj gajnis al li la patronecon de la elito de Amsterdamo kaj ankaŭ de la rondo de la Statholder. <ref name="lie2">Walter A. Liedtke, ''Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2'', Metropolitan Museum of Art, 2007, pp. 223-331</ref> Krom portretoj, van der Helst pentris kelkajn ĝenrajn pentraĵojn same kiel kelkajn bibliajn scenojn kaj mitologiajn temojn. <ref name="ox2">Rudolf E. O. Ekkart. "Helst, Bartholomeus van der." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, accessed 15 May 2017</ref> [[Dosiero:Pieter_Lucaszn_van_de_Venne_with_Anna_de_Carpentier_1652_van_der_Helst.jpg|eta|''Pieter Lucaszn van de Venne kaj Anna de Carpentier kun ilia infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst,_Banquet_of_the_Amsterdam_Civic_Guard_in_Celebration_of_the_Peace_of_Münster.jpg|eta|''Bankedo de la Amsterdama Civitana Gvardio en Celebrado de la Paco de Monastero'']] [[Dosiero:Helst_Kind_auf_dem_Sterbebett.jpg|eta|''Funebranta portreto de morta infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_A_young_woman_holding_a_sunflower.jpg|eta|''Juna virino tenanta sunfloron'']] [[Dosiero:BartholomeusVanderHelst_Hinlopen.jpg|eta|''Jan J. Hinlopen en 1665, kun sia dua edzino Lucia Wijbrants'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Gerard_Andriesz_Bicker.jpg|eta|''Gerard Andriesz Bicker'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_The_Nieuwmarkt_in_Amsterdam.jpg|eta|''La Nieuwmarkt en Amsterdamo'']] == Galerio == <gallery widths="154px" heights="200px" perrow="4"> Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Paul_Potter.jpg|alternative=Portrait of the animal painter Paulus Potter| ''Portreto de la bestopentristo [[Paulus Potter]]'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_a_Boy_(blowing_Bubbles).jpg|alternative=Portrait of a boy blowing bubbles| ''Portreto de knabo blovanta vezikojn'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_Captain_Gideon_de_Wildt_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of Captain Gideon de Wildt| ''Portreto de kapitano Gideon de Wildt'' Dosiero:Mary_Princess_of_Orange.jpg|alternative=Mary, Princess of Orange| ''Maria, Princino de Orange'' Dosiero:Daniel_Bernard,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The shipowner Daniel Bernard| ''La ŝipposedanto Daniel Bernard'' Dosiero:Jacob_Trip_(1627-1670),_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The arms dealer Jacob Trip (1627–1670)| ''La armilkomercisto Jacob Trip'' (1627–1670) Dosiero:Aert_van_Nes_(1626-93),_luitenant-admiraal,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Lieutenant-Admiral Aert van Nes (1626–1693)| ''Subadmiralo Aert van Nes'' (1626-1693) Dosiero:Geertruida_den_Dubbelde,_de_echtgenote_van_luitenant-admiraal_Aert_van_Nes,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Geertruida den Dubbeld, wife of Lieutenant-Admiral Aert van Nes| ''Geertruida den Dubbeld, edzino de leŭtenanta admiralo Aert van Nes'' Dosiero:Shepherds_boy_with_sheep_and_goats,_by_Jan_Baptist_Weenix_and_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Shepherd boy with sheep and goats, together with Jan Baptist Weenix| ''Paŝtistknabo kun ŝafoj kaj kaproj, kune kun Jan Baptist Weenix'' Dosiero:The_Musician_MET_ep73.2.R.jpg|alternative=The Musician| ''La muzikistino'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The artist's wife Anna du Pire as Granida| ''La edzino de la artisto Anna du Pire kiel Granida'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Jonge_ontsluierde_vrouw_heft_een_gordijn_op.jpg|alternative=Nude young woman lifting a curtain| ''Nuda juna virino levante kurtenon'' </gallery> [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] f5ld03l4slffswam4xequx5qau92qjm 9417086 9417085 2026-06-29T16:09:23Z Sj1mor 12103 9417086 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Bartholomeus van der HELST''' <ref>Nederlandaj nomvarioj: Bartel van der Elst, Bartelmeus van der Elst, Bartholomeus van der Elst, Bartel van der Helst, Bartelmeus van der Helst, Bartel Verelst, Bartelmeus Verelst, Bartholomeus Verelst, Bartel Verhelst, Bartelmeus Verhelst, Bartholomeus Verhelst</ref> (naskiĝis je ĉirkaŭ 1613 en [[Harlemo]] &#x2013; mortis je antaŭ la 16-a de decembro 1670 en [[Amsterdamo]]) estis nederlanda pentristo. Konsiderata unu el la plej elstaraj [[Portretpentrarto|portretistoj]] de la [[Ora jarcento de Nederlando|Nederlanda Ora Epoko]], liaj elegantaj portretoj gajnis al li la patronecon de la elito de Amsterdamo kaj ankaŭ de la rondo de la Statholder. <ref name="lie2">Walter A. Liedtke, ''Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2'', Metropolitan Museum of Art, 2007, pp. 223-331</ref> Krom portretoj, van der Helst pentris kelkajn ĝenrajn pentraĵojn same kiel kelkajn bibliajn scenojn kaj mitologiajn temojn. <ref name="ox2">Rudolf E. O. Ekkart. "Helst, Bartholomeus van der." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, accessed 15 May 2017</ref> [[Dosiero:Pieter_Lucaszn_van_de_Venne_with_Anna_de_Carpentier_1652_van_der_Helst.jpg|eta|''Pieter Lucaszn van de Venne kaj Anna de Carpentier kun ilia infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst,_Banquet_of_the_Amsterdam_Civic_Guard_in_Celebration_of_the_Peace_of_Münster.jpg|eta|''Bankedo de la Amsterdama Civitana Gvardio en Celebrado de la Paco de Monastero'']] [[Dosiero:Helst_Kind_auf_dem_Sterbebett.jpg|eta|''Funebranta portreto de morta infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_A_young_woman_holding_a_sunflower.jpg|eta|''Juna virino tenanta sunfloron'']] [[Dosiero:BartholomeusVanderHelst_Hinlopen.jpg|eta|''Jan J. Hinlopen en 1665, kun sia dua edzino Lucia Wijbrants'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Gerard_Andriesz_Bicker.jpg|eta|''Gerard Andriesz Bicker'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_The_Nieuwmarkt_in_Amsterdam.jpg|eta|''La Nieuwmarkt en Amsterdamo'']] == Galerio == <gallery widths="154px" heights="200px" perrow="4"> Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Paul_Potter.jpg|alternative=Portrait of the animal painter Paulus Potter| ''Portreto de la bestopentristo [[Paulus Potter]]'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_a_Boy_(blowing_Bubbles).jpg|alternative=Portrait of a boy blowing bubbles| ''Portreto de knabo blovanta vezikojn'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_Captain_Gideon_de_Wildt_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of Captain Gideon de Wildt| ''Portreto de kapitano Gideon de Wildt'' Dosiero:Mary_Princess_of_Orange.jpg|alternative=Mary, Princess of Orange| ''Maria, Princino de Orange'' Dosiero:Daniel_Bernard,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The shipowner Daniel Bernard| ''La ŝipposedanto Daniel Bernard'' Dosiero:Jacob_Trip_(1627-1670),_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The arms dealer Jacob Trip (1627–1670)| ''La armilkomercisto Jacob Trip'' (1627–1670) Dosiero:Aert_van_Nes_(1626-93),_luitenant-admiraal,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Lieutenant-Admiral Aert van Nes (1626–1693)| ''Subadmiralo Aert van Nes'' (1626-1693) Dosiero:Geertruida_den_Dubbelde,_de_echtgenote_van_luitenant-admiraal_Aert_van_Nes,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Geertruida den Dubbeld, wife of Lieutenant-Admiral Aert van Nes| ''Geertruida den Dubbeld, edzino de leŭtenanta admiralo Aert van Nes'' Dosiero:Shepherds_boy_with_sheep_and_goats,_by_Jan_Baptist_Weenix_and_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Shepherd boy with sheep and goats, together with Jan Baptist Weenix| ''Paŝtistknabo kun ŝafoj kaj kaproj, kune kun Jan Baptist Weenix'' Dosiero:The_Musician_MET_ep73.2.R.jpg|alternative=The Musician| ''La muzikistino'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The artist's wife Anna du Pire as Granida| ''La edzino de la artisto Anna du Pire kiel Granida'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Jonge_ontsluierde_vrouw_heft_een_gordijn_op.jpg|alternative=Nude young woman lifting a curtain| ''Nuda juna virino levante kurtenon'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Helst van der, Bartholomeus}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] oa4l4di5psyn47hej7xp44l4yriuz3w 9417089 9417086 2026-06-29T16:12:38Z Sj1mor 12103 9417089 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1655, oleo sur tolo,<br> 96,5 × 99 cm, Kolekto [[Muzeo de Arto de Toledo]]. '''Bartholomeus van der HELST''' <ref>Nederlandaj nomvarioj: Bartel van der Elst, Bartelmeus van der Elst, Bartholomeus van der Elst, Bartel van der Helst, Bartelmeus van der Helst, Bartel Verelst, Bartelmeus Verelst, Bartholomeus Verelst, Bartel Verhelst, Bartelmeus Verhelst, Bartholomeus Verhelst</ref> (naskiĝis je ĉirkaŭ 1613 en [[Harlemo]] &#x2013; mortis je antaŭ la 16-a de decembro 1670 en [[Amsterdamo]]) estis nederlanda pentristo. Konsiderata unu el la plej elstaraj [[Portretpentrarto|portretistoj]] de la [[Ora jarcento de Nederlando|Nederlanda Ora Epoko]], liaj elegantaj portretoj gajnis al li la patronecon de la elito de Amsterdamo kaj ankaŭ de la rondo de la Statholder. <ref name="lie2">Walter A. Liedtke, ''Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2'', Metropolitan Museum of Art, 2007, pp. 223-331</ref> Krom portretoj, van der Helst pentris kelkajn ĝenrajn pentraĵojn same kiel kelkajn bibliajn scenojn kaj mitologiajn temojn. <ref name="ox2">Rudolf E. O. Ekkart. "Helst, Bartholomeus van der." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, accessed 15 May 2017</ref> [[Dosiero:Pieter_Lucaszn_van_de_Venne_with_Anna_de_Carpentier_1652_van_der_Helst.jpg|eta|''Pieter Lucaszn van de Venne kaj Anna de Carpentier kun ilia infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst,_Banquet_of_the_Amsterdam_Civic_Guard_in_Celebration_of_the_Peace_of_Münster.jpg|eta|''Bankedo de la Amsterdama Civitana Gvardio en Celebrado de la Paco de Monastero'']] [[Dosiero:Helst_Kind_auf_dem_Sterbebett.jpg|eta|''Funebranta portreto de morta infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_A_young_woman_holding_a_sunflower.jpg|eta|''Juna virino tenanta sunfloron'']] [[Dosiero:BartholomeusVanderHelst_Hinlopen.jpg|eta|''Jan J. Hinlopen en 1665, kun sia dua edzino Lucia Wijbrants'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Gerard_Andriesz_Bicker.jpg|eta|''Gerard Andriesz Bicker'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_The_Nieuwmarkt_in_Amsterdam.jpg|eta|''La Nieuwmarkt en Amsterdamo'']] == Galerio == <gallery widths="154px" heights="200px" perrow="4"> Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Paul_Potter.jpg|alternative=Portrait of the animal painter Paulus Potter| ''Portreto de la bestopentristo [[Paulus Potter]]'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_a_Boy_(blowing_Bubbles).jpg|alternative=Portrait of a boy blowing bubbles| ''Portreto de knabo blovanta vezikojn'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_Captain_Gideon_de_Wildt_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of Captain Gideon de Wildt| ''Portreto de kapitano Gideon de Wildt'' Dosiero:Mary_Princess_of_Orange.jpg|alternative=Mary, Princess of Orange| ''Maria, Princino de Orange'' Dosiero:Daniel_Bernard,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The shipowner Daniel Bernard| ''La ŝipposedanto Daniel Bernard'' Dosiero:Jacob_Trip_(1627-1670),_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The arms dealer Jacob Trip (1627–1670)| ''La armilkomercisto Jacob Trip'' (1627–1670) Dosiero:Aert_van_Nes_(1626-93),_luitenant-admiraal,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Lieutenant-Admiral Aert van Nes (1626–1693)| ''Subadmiralo Aert van Nes'' (1626-1693) Dosiero:Geertruida_den_Dubbelde,_de_echtgenote_van_luitenant-admiraal_Aert_van_Nes,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Geertruida den Dubbeld, wife of Lieutenant-Admiral Aert van Nes| ''Geertruida den Dubbeld, edzino de leŭtenanta admiralo Aert van Nes'' Dosiero:Shepherds_boy_with_sheep_and_goats,_by_Jan_Baptist_Weenix_and_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Shepherd boy with sheep and goats, together with Jan Baptist Weenix| ''Paŝtistknabo kun ŝafoj kaj kaproj, kune kun Jan Baptist Weenix'' Dosiero:The_Musician_MET_ep73.2.R.jpg|alternative=The Musician| ''La muzikistino'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The artist's wife Anna du Pire as Granida| ''La edzino de la artisto Anna du Pire kiel Granida'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Jonge_ontsluierde_vrouw_heft_een_gordijn_op.jpg|alternative=Nude young woman lifting a curtain| ''Nuda juna virino levante kurtenon'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Helst van der, Bartholomeus}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] 8r2uuiskhkmmro0jsmu31d155jibec5 9417091 9417089 2026-06-29T16:12:48Z Sj1mor 12103 9417091 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1655, oleo sur tolo,<br> 96,5 × 99 cm, Kolekto [[Muzeo de Arto de Toledo]].}} '''Bartholomeus van der HELST''' <ref>Nederlandaj nomvarioj: Bartel van der Elst, Bartelmeus van der Elst, Bartholomeus van der Elst, Bartel van der Helst, Bartelmeus van der Helst, Bartel Verelst, Bartelmeus Verelst, Bartholomeus Verelst, Bartel Verhelst, Bartelmeus Verhelst, Bartholomeus Verhelst</ref> (naskiĝis je ĉirkaŭ 1613 en [[Harlemo]] &#x2013; mortis je antaŭ la 16-a de decembro 1670 en [[Amsterdamo]]) estis nederlanda pentristo. Konsiderata unu el la plej elstaraj [[Portretpentrarto|portretistoj]] de la [[Ora jarcento de Nederlando|Nederlanda Ora Epoko]], liaj elegantaj portretoj gajnis al li la patronecon de la elito de Amsterdamo kaj ankaŭ de la rondo de la Statholder. <ref name="lie2">Walter A. Liedtke, ''Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2'', Metropolitan Museum of Art, 2007, pp. 223-331</ref> Krom portretoj, van der Helst pentris kelkajn ĝenrajn pentraĵojn same kiel kelkajn bibliajn scenojn kaj mitologiajn temojn. <ref name="ox2">Rudolf E. O. Ekkart. "Helst, Bartholomeus van der." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, accessed 15 May 2017</ref> [[Dosiero:Pieter_Lucaszn_van_de_Venne_with_Anna_de_Carpentier_1652_van_der_Helst.jpg|eta|''Pieter Lucaszn van de Venne kaj Anna de Carpentier kun ilia infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst,_Banquet_of_the_Amsterdam_Civic_Guard_in_Celebration_of_the_Peace_of_Münster.jpg|eta|''Bankedo de la Amsterdama Civitana Gvardio en Celebrado de la Paco de Monastero'']] [[Dosiero:Helst_Kind_auf_dem_Sterbebett.jpg|eta|''Funebranta portreto de morta infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_A_young_woman_holding_a_sunflower.jpg|eta|''Juna virino tenanta sunfloron'']] [[Dosiero:BartholomeusVanderHelst_Hinlopen.jpg|eta|''Jan J. Hinlopen en 1665, kun sia dua edzino Lucia Wijbrants'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Gerard_Andriesz_Bicker.jpg|eta|''Gerard Andriesz Bicker'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_The_Nieuwmarkt_in_Amsterdam.jpg|eta|''La Nieuwmarkt en Amsterdamo'']] == Galerio == <gallery widths="154px" heights="200px" perrow="4"> Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Paul_Potter.jpg|alternative=Portrait of the animal painter Paulus Potter| ''Portreto de la bestopentristo [[Paulus Potter]]'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_a_Boy_(blowing_Bubbles).jpg|alternative=Portrait of a boy blowing bubbles| ''Portreto de knabo blovanta vezikojn'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_Captain_Gideon_de_Wildt_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of Captain Gideon de Wildt| ''Portreto de kapitano Gideon de Wildt'' Dosiero:Mary_Princess_of_Orange.jpg|alternative=Mary, Princess of Orange| ''Maria, Princino de Orange'' Dosiero:Daniel_Bernard,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The shipowner Daniel Bernard| ''La ŝipposedanto Daniel Bernard'' Dosiero:Jacob_Trip_(1627-1670),_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The arms dealer Jacob Trip (1627–1670)| ''La armilkomercisto Jacob Trip'' (1627–1670) Dosiero:Aert_van_Nes_(1626-93),_luitenant-admiraal,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Lieutenant-Admiral Aert van Nes (1626–1693)| ''Subadmiralo Aert van Nes'' (1626-1693) Dosiero:Geertruida_den_Dubbelde,_de_echtgenote_van_luitenant-admiraal_Aert_van_Nes,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Geertruida den Dubbeld, wife of Lieutenant-Admiral Aert van Nes| ''Geertruida den Dubbeld, edzino de leŭtenanta admiralo Aert van Nes'' Dosiero:Shepherds_boy_with_sheep_and_goats,_by_Jan_Baptist_Weenix_and_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Shepherd boy with sheep and goats, together with Jan Baptist Weenix| ''Paŝtistknabo kun ŝafoj kaj kaproj, kune kun Jan Baptist Weenix'' Dosiero:The_Musician_MET_ep73.2.R.jpg|alternative=The Musician| ''La muzikistino'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The artist's wife Anna du Pire as Granida| ''La edzino de la artisto Anna du Pire kiel Granida'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Jonge_ontsluierde_vrouw_heft_een_gordijn_op.jpg|alternative=Nude young woman lifting a curtain| ''Nuda juna virino levante kurtenon'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Helst van der, Bartholomeus}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] t7jlwko9zryleojucjihxqijl8js0ax 9417092 9417091 2026-06-29T16:14:18Z Sj1mor 12103 9417092 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1655, oleo sur tolo,<br> 96,5 × 99 cm, Kolekto [[Muzeo de Arto de Toledo]].}} '''Bartholomeus van der HELST''' <ref>Nederlandaj nomvarioj: Bartel van der Elst, Bartelmeus van der Elst, Bartholomeus van der Elst, Bartel van der Helst, Bartelmeus van der Helst, Bartel Verelst, Bartelmeus Verelst, Bartholomeus Verelst, Bartel Verhelst, Bartelmeus Verhelst, Bartholomeus Verhelst</ref> (naskiĝis je ĉirkaŭ 1613 en [[Harlemo]] &#x2013; mortis je antaŭ la 16-a de decembro 1670 en [[Amsterdamo]]) estis nederlanda pentristo. Konsiderata unu el la plej elstaraj [[Portretpentrarto|portretistoj]] de la [[Ora jarcento de Nederlando|Nederlanda Ora Epoko]], liaj elegantaj portretoj gajnis al li la patronecon de la elito de Amsterdamo kaj ankaŭ de la rondo de la Statholder. <ref name="lie2">Walter A. Liedtke, ''Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2'', Metropolitan Museum of Art, 2007, pp. 223-331</ref> Krom portretoj, van der Helst pentris kelkajn ĝenrajn pentraĵojn same kiel kelkajn bibliajn scenojn kaj mitologiajn temojn. <ref name="ox2">Rudolf E. O. Ekkart. "Helst, Bartholomeus van der." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, accessed 15 May 2017</ref> [[Dosiero:Pieter_Lucaszn_van_de_Venne_with_Anna_de_Carpentier_1652_van_der_Helst.jpg|eta|''Pieter Lucaszn van de Venne kaj Anna de Carpentier kun ilia infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst,_Banquet_of_the_Amsterdam_Civic_Guard_in_Celebration_of_the_Peace_of_Münster.jpg|eta|''Bankedo de la Amsterdama Civitana Gvardio en celebrado de la Paco de Monastero'']] [[Dosiero:Helst_Kind_auf_dem_Sterbebett.jpg|eta|''Funebranta portreto de morta infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_A_young_woman_holding_a_sunflower.jpg|eta|''Juna virino tenanta sunfloron'']] [[Dosiero:BartholomeusVanderHelst_Hinlopen.jpg|eta|''Jan J. Hinlopen en 1665, kun sia dua edzino Lucia Wijbrants'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Gerard_Andriesz_Bicker.jpg|eta|''Gerard Andriesz Bicker'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_The_Nieuwmarkt_in_Amsterdam.jpg|eta|''La Nieuwmarkt en Amsterdamo'']] == Galerio == <gallery widths="154px" heights="200px" perrow="4"> Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Paul_Potter.jpg|alternative=Portrait of the animal painter Paulus Potter| ''Portreto de la bestopentristo [[Paulus Potter]]'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_a_Boy_(blowing_Bubbles).jpg|alternative=Portrait of a boy blowing bubbles| ''Portreto de knabo blovanta vezikojn'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_Captain_Gideon_de_Wildt_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of Captain Gideon de Wildt| ''Portreto de kapitano Gideon de Wildt'' Dosiero:Mary_Princess_of_Orange.jpg|alternative=Mary, Princess of Orange| ''Maria, Princino de Orange'' Dosiero:Daniel_Bernard,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The shipowner Daniel Bernard| ''La ŝipposedanto Daniel Bernard'' Dosiero:Jacob_Trip_(1627-1670),_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The arms dealer Jacob Trip (1627–1670)| ''La armilkomercisto Jacob Trip'' (1627–1670) Dosiero:Aert_van_Nes_(1626-93),_luitenant-admiraal,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Lieutenant-Admiral Aert van Nes (1626–1693)| ''Subadmiralo Aert van Nes'' (1626-1693) Dosiero:Geertruida_den_Dubbelde,_de_echtgenote_van_luitenant-admiraal_Aert_van_Nes,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Geertruida den Dubbeld, wife of Lieutenant-Admiral Aert van Nes| ''Geertruida den Dubbeld, edzino de leŭtenanta admiralo Aert van Nes'' Dosiero:Shepherds_boy_with_sheep_and_goats,_by_Jan_Baptist_Weenix_and_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Shepherd boy with sheep and goats, together with Jan Baptist Weenix| ''Paŝtistknabo kun ŝafoj kaj kaproj, kune kun Jan Baptist Weenix'' Dosiero:The_Musician_MET_ep73.2.R.jpg|alternative=The Musician| ''La muzikistino'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The artist's wife Anna du Pire as Granida| ''La edzino de la artisto Anna du Pire kiel Granida'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Jonge_ontsluierde_vrouw_heft_een_gordijn_op.jpg|alternative=Nude young woman lifting a curtain| ''Nuda juna virino levante kurtenon'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Helst van der, Bartholomeus}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] 5ic4x9vt6dnfbejekxqouqm7fru6pzq 9417093 9417092 2026-06-29T16:27:33Z Sj1mor 12103 9417093 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1655, oleo sur tolo,<br> 96,5 × 99 cm, Kolekto [[Muzeo de Arto de Toledo]].}} '''Bartholomeus van der HELST''' <ref>Nederlandaj nomvarioj: Bartel van der Elst, Bartelmeus van der Elst, Bartholomeus van der Elst, Bartel van der Helst, Bartelmeus van der Helst, Bartel Verelst, Bartelmeus Verelst, Bartholomeus Verelst, Bartel Verhelst, Bartelmeus Verhelst, Bartholomeus Verhelst</ref> (naskiĝis je ĉirkaŭ 1613 en [[Harlemo]] &#x2013; mortis je antaŭ la 16-a de decembro 1670 en [[Amsterdamo]]) estis nederlanda pentristo. Konsiderata unu el la plej elstaraj [[Portretpentrarto|portretistoj]] de la [[Ora jarcento de Nederlando|Nederlanda Ora Epoko]], liaj elegantaj portretoj gajnis al li la patronecon de la elito de Amsterdamo kaj ankaŭ de la rondo de la Statholder. <ref name="lie2">Walter A. Liedtke, ''Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2'', Metropolitan Museum of Art, 2007, pp. 223-331</ref> Krom portretoj, van der Helst pentris kelkajn ĝenrajn pentraĵojn same kiel kelkajn bibliajn scenojn kaj mitologiajn temojn. <ref name="ox2">Rudolf E. O. Ekkart. "Helst, Bartholomeus van der." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, accessed 15 May 2017</ref> [[Dosiero:Pieter_Lucaszn_van_de_Venne_with_Anna_de_Carpentier_1652_van_der_Helst.jpg|eta|''Pieter Lucaszn van de Venne kaj Anna de Carpentier kun ilia infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst,_Banquet_of_the_Amsterdam_Civic_Guard_in_Celebration_of_the_Peace_of_Münster.jpg|eta|''Bankedo de la Amsterdama Civitana Gvardio en celebrado de la Paco de Monastero'']] [[Dosiero:Helst_Kind_auf_dem_Sterbebett.jpg|eta|''Funebranta portreto de morta infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_A_young_woman_holding_a_sunflower.jpg|eta|''Juna virino tenanta sunfloron'']] [[Dosiero:BartholomeusVanderHelst_Hinlopen.jpg|eta|''Jan J. Hinlopen en 1665, kun sia dua edzino Lucia Wijbrants'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Gerard_Andriesz_Bicker.jpg|eta|''Gerard Andriesz Bicker'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_The_Nieuwmarkt_in_Amsterdam.jpg|eta|''La Nieuwmarkt en Amsterdamo'']] == Galerio == <gallery widths="154px" heights="200px" perrow="4"> Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Paul_Potter.jpg|alternative=Portrait of the animal painter Paulus Potter| ''Portreto de la bestopentristo [[Paulus Potter]]'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_a_Boy_(blowing_Bubbles).jpg|alternative=Portrait of a boy blowing bubbles| ''Portreto de knabo blovanta vezikojn'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_Captain_Gideon_de_Wildt_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of Captain Gideon de Wildt| ''Portreto de kapitano Gideon de Wildt'' Dosiero:Mary_Princess_of_Orange.jpg|alternative=Mary, Princess of Orange| ''Maria, Princino de Orange'' Dosiero:Daniel_Bernard,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The shipowner Daniel Bernard| ''La ŝipposedanto Daniel Bernard'' Dosiero:Jacob_Trip_(1627-1670),_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The arms dealer Jacob Trip (1627–1670)| ''La armilkomercisto Jacob Trip'' (1627–1670) Dosiero:Aert_van_Nes_(1626-93),_luitenant-admiraal,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Lieutenant-Admiral Aert van Nes (1626–1693)| ''Subadmiralo Aert van Nes'' (1626-1693) Dosiero:Geertruida_den_Dubbelde,_de_echtgenote_van_luitenant-admiraal_Aert_van_Nes,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Geertruida den Dubbeld, wife of Lieutenant-Admiral Aert van Nes| ''Geertruida den Dubbeld, edzino de leŭtenanta admiralo Aert van Nes'' Dosiero:Shepherds_boy_with_sheep_and_goats,_by_Jan_Baptist_Weenix_and_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Shepherd boy with sheep and goats, together with Jan Baptist Weenix| ''Paŝtistknabo kun ŝafoj kaj kaproj, kune kun Jan Baptist Weenix'' Dosiero:The_Musician_MET_ep73.2.R.jpg|alternative=The Musician| ''La muzikistino'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The artist's wife Anna du Pire as Granida| ''La edzino de la artisto Anna du Pire kiel Granida'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Jonge_ontsluierde_vrouw_heft_een_gordijn_op.jpg|alternative=Nude young woman lifting a curtain| ''Nuda juna virino levante kurtenon'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Helst van der, Bartholomeus}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Portretistoj]] 7mm00hs81747nncswb9ub74ll1cd5pf 9417094 9417093 2026-06-29T16:35:39Z Sj1mor 12103 9417094 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1655, oleo sur tolo,<br> 96,5 × 99 cm, Kolekto [[Muzeo de Arto de Toledo]].}} '''Bartholomeus van der HELST''' <ref>Nederlandaj nomvarioj: Bartel van der Elst, Bartelmeus van der Elst, Bartholomeus van der Elst, Bartel van der Helst, Bartelmeus van der Helst, Bartel Verelst, Bartelmeus Verelst, Bartholomeus Verelst, Bartel Verhelst, Bartelmeus Verhelst, Bartholomeus Verhelst</ref> (naskiĝis je ĉirkaŭ 1613 en [[Harlemo]] &#x2013; mortis je antaŭ la 16-a de decembro 1670 en [[Amsterdamo]]) estis nederlanda pentristo. Konsiderata unu el la plej elstaraj [[Portretpentrarto|portretistoj]] de la [[Ora jarcento de Nederlando|Nederlanda Ora Epoko]], liaj elegantaj portretoj gajnis al li la patronecon de la elito de Amsterdamo kaj ankaŭ de la rondo de la Statholder. <ref name="lie2">Walter A. Liedtke, ''Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2'', Metropolitan Museum of Art, 2007, pp. 223-331</ref> Krom portretoj, van der Helst pentris kelkajn ĝenrajn pentraĵojn same kiel kelkajn bibliajn scenojn kaj mitologiajn temojn. <ref name="ox2">Rudolf E. O. Ekkart. "Helst, Bartholomeus van der." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, accessed 15 May 2017</ref> [[Dosiero:Pieter_Lucaszn_van_de_Venne_with_Anna_de_Carpentier_1652_van_der_Helst.jpg|eta|''Pieter Lucaszn van de Venne kaj Anna de Carpentier kun ilia infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst,_Banquet_of_the_Amsterdam_Civic_Guard_in_Celebration_of_the_Peace_of_Münster.jpg|eta|''Bankedo de la Amsterdama Civitana Gvardio en celebrado de la Paco de Monastero'']] [[Dosiero:Helst_Kind_auf_dem_Sterbebett.jpg|eta|''Funebranta portreto de morta infano'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_A_young_woman_holding_a_sunflower.jpg|eta|''Juna virino tenanta sunfloron'']] [[Dosiero:BartholomeusVanderHelst_Hinlopen.jpg|eta|''Jan J. Hinlopen en 1665, kun sia dua edzino Lucia Wijbrants'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Gerard_Andriesz_Bicker.jpg|eta|''Gerard Andriesz Bicker'']] [[Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_The_Nieuwmarkt_in_Amsterdam.jpg|eta|''La Nieuwmarkt en Amsterdamo'']] == Kunlaboroj == Kiel estis kutime en 17-a-jarcenta Holando, Bartholomew van der Helst regule kunlaboris kun aliaj specialistaj artistoj. Li ofte kunlaboris kun [[Ludolf Bakhuizen]], eminenta mara kaj pejzaĝa pentristo. Backhausen pentris la marajn scenojn, kiuj formis la fonon por portretoj, kiel ekzemple en la pentraĵo Herooj de la Nederlanda Mararmeo en 1668.<ref name=":0">Walter A. Liedtke, ''Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2'', Metropolitan Museum of Art, 2007, pp. 223-331</ref> Interesa kazo de kunlaboro inter oraepokaj pentristoj estas la pentraĵo "Portreto de Willem van Wittenhorst". Ne malpli ol kvar pentristoj kontribuis al ĝia kompletigo: Bartholomew van der Helst, Cornelius van Poelenburgh, Jan Dirks Both kaj Jacob Duck. Van der Helst respondecis pri la ĝenerala komponado kaj aliaj pri la pejzaĝo. Duck eble pentris la jungilaron, ĉar li estis spertulo pri pentrado de gardistejaj scenoj prezentantaj soldatojn libertempe inter iliaj armiloj, jungilaroj kaj alia milita ekipaĵo en la ĉambro. Estas probable, ke Van der Helst ankaŭ pentris la internon, sed la rolo de Van Poelenburgh estas neklara.<ref>N.C. Sluijter-Seijffert, Cornelis van Poelenburch als portretschilder, in: E. Buijsen, Ch. Dumas, V. Manuth (red.), Face Book. Studies on Dutch and Flemish Portraiture of the 16th-18th Centuries. Liber Amicorum presented to Rudolf E.O. Ekkart on the occasion of his 65th Birthday, Leiden 2012, pp. 161-166 (in Dutch)</ref> Van der Helst ankaŭ kunlaboris kun la bestopentristo Jan Weenix pri pentraĵo de paŝtisto kun ŝafoj kaj kaproj. Bartholomew van der Helst pentris la paŝtiston en la pentraĵo. Van der Helst skrapis sian subskribon per malseka farbo sur la kolumon de la knabo, dum Weenix faris la samon per malseka farbo supre dekstre. Oni kredas, ke la pentraĵo estis destinita por esti pendigita super granda kameno. Tio verŝajne klarigas la precizan perspektivon de la trogranda ŝafo metita rekte en la malfonon. <ref>Jan Baptist Weenix and Bartholomeus van der Helst, Shepherd boy with sheep and goats at Sotheby's</ref> == Galerio == <gallery widths="154px" heights="200px" perrow="4"> Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Paul_Potter.jpg|alternative=Portrait of the animal painter Paulus Potter| ''Portreto de la bestopentristo [[Paulus Potter]]'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_a_Boy_(blowing_Bubbles).jpg|alternative=Portrait of a boy blowing bubbles| ''Portreto de knabo blovanta vezikojn'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Portrait_of_Captain_Gideon_de_Wildt_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of Captain Gideon de Wildt| ''Portreto de kapitano Gideon de Wildt'' Dosiero:Mary_Princess_of_Orange.jpg|alternative=Mary, Princess of Orange| ''Maria, Princino de Orange'' Dosiero:Daniel_Bernard,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The shipowner Daniel Bernard| ''La ŝipposedanto Daniel Bernard'' Dosiero:Jacob_Trip_(1627-1670),_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The arms dealer Jacob Trip (1627–1670)| ''La armilkomercisto Jacob Trip'' (1627–1670) Dosiero:Aert_van_Nes_(1626-93),_luitenant-admiraal,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Lieutenant-Admiral Aert van Nes (1626–1693)| ''Subadmiralo Aert van Nes'' (1626-1693) Dosiero:Geertruida_den_Dubbelde,_de_echtgenote_van_luitenant-admiraal_Aert_van_Nes,_by_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Geertruida den Dubbeld, wife of Lieutenant-Admiral Aert van Nes| ''Geertruida den Dubbeld, edzino de leŭtenanta admiralo Aert van Nes'' Dosiero:Shepherds_boy_with_sheep_and_goats,_by_Jan_Baptist_Weenix_and_Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=Shepherd boy with sheep and goats, together with Jan Baptist Weenix| ''Paŝtistknabo kun ŝafoj kaj kaproj, kune kun Jan Baptist Weenix'' Dosiero:The_Musician_MET_ep73.2.R.jpg|alternative=The Musician| ''La muzikistino'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst.jpg|alternative=The artist's wife Anna du Pire as Granida| ''La edzino de la artisto Anna du Pire kiel Granida'' Dosiero:Bartholomeus_van_der_Helst_-_Jonge_ontsluierde_vrouw_heft_een_gordijn_op.jpg|alternative=Nude young woman lifting a curtain| ''Nuda juna virino levante kurtenon'' </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Helst van der, Bartholomeus}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] [[Kategorio:Portretistoj]] demym0zbz7fv96kgi15gv9qurk4cqoy 0 948457 9417095 2026-06-29T16:43:27Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1360734039|Jules Pascin]]" 9417095 wikitext text/x-wiki '''Julius Mordecai Pincas''' (naskiĝis la 31-an de marto 1885 en [[Vidin]]&nbsp;– mortis la 2-an de junio 1930 <ref>Archives de Paris, acte de décès no 2110, 18e arrondissement, année 1930, cote 18D 338.</ref> en [[Parizo]]), konata kiel '''Pascin''' (<ref>"... Jules Pascin (pronounced Pass-kin, born Pincas, first name unremembered, in Bulgaria of a Spanish-Jewish father and a Serbo-Italian mother)" ([http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html "Art: Beauty & the Baker"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203123555/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html|date=2022-12-03}}, ''[[Time (magazine)|Time]]'' magazine, Monday, July 18, 1932)</ref><ref>"He pronounced his name 'Pass-''keen''', and so did his friends." ([[John Ulric Nef (economic historian)|John Ulric Nef]], "Reminiscences of Jules Pascin" (June 1966), in Tom L. Freudenheim, ''Pascin'' (exhibition catalog), University Art Museum, University of California, Berkeley, 1966)</ref> erare {{IFA|fr|pas.kɛ̃|}} aŭ {{IFA|fr|pa.sɛ̃|}}), '''Jules Pascin''', ankaŭ konata kiel la "Princo de [[Montparnasse]] ", estis bulgara artisto de la Skolo de Parizo, konata pro siaj pentraĵoj kaj desegnaĵoj. Li poste fariĝis usona civitano. Liaj plej oftaj temoj estis virinoj, prezentitaj en neformalaj pozoj, kutime nudaj aŭ parte vestitaj. Pascin edukiĝis en [[Vieno]] kaj [[Munkeno]]. Li vojaĝis dum kelka tempo en Usono, pasigante la plejparton de sia tempo en la Sudo. Li estas plej konata kiel pariza pentristo, kiu asociiĝis kun la artaj rondoj de Montparnasse, kaj estis unu el la elmigrintoj de la Skolo de Parizo . Luktinte kontraŭ depresio kaj alkoholismo, li mortis per sinmortigo 45-jaraĝa. [[Dosiero:Les_petites_américaines_(Les_Demoiselles_américaines),_Jules_Pascin,_Etats-Unis_1916.jpg|eta|''Malgrandaj usonaj knabinoj'' (''Les petites américaines''), 1916, oleo sur kanvaso, [[Muzeo de Juda Arto kaj Historio (Parizo)|Pariza Muzeo de Juda Arto kaj Historio]]]] [[Dosiero:Jules_Pascin_-_Hermine_in_bed.jpg|eta|''Hermine en Lito'', akvarelo]] [[Dosiero:Portrait_of_Lucy_Krohg_Jules_Pascin.jpeg|eta|''Portreto de Lucy Krohg'', ĉ. 1925, oleo kaj krajono sur kanvaso]] [[Dosiero:Jules_Pascin_Portrait_Mimi_Laurent.jpg|eta|''Portreto de [[Mimi Laurent]]'', ĉ. 1927–28, oleo sur kanvaso, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, [[Vaŝingtono|Vaŝingtono.]]]] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/pascin_jules.html Informo en ArtCyclopedia] * [http://www.artnet.com/artists/jules-pascin/ Jules Pascin sur artnet] [[Kategorio:Bulgardevenaj francoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Sinmortigintoj]] [[Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse]] 7o9dawdnosg23bkhule5x2uvpfh4nau 9417096 9417095 2026-06-29T16:45:15Z Sj1mor 12103 9417096 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Julius Mordecai PINCAS''' (naskiĝis la 31-an de marto 1885 en [[Vidin]]&nbsp;– mortis la 2-an de junio 1930 <ref>Archives de Paris, acte de décès no 2110, 18e arrondissement, année 1930, cote 18D 338.</ref> en [[Parizo]]), konata kiel '''Pascin''' (<ref>"... Jules Pascin (prononcita Pass-kin, naskita Pincas, antaŭnomo nememorita, en Bulgario de hispan-juda patro kaj serb-itala patrino)" ([http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html "Art: Beauty & the Baker"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203123555/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html|date=2022-12-03}}, ''[[Time (magazino)|Time]]'' magazine, Monday, July 18, 1932)</ref><ref>"He pronounced his name 'Pass-''keen''', and so did his friends." ([[John Ulric Nef (economic historian)|John Ulric Nef]], "Reminiscences of Jules Pascin" (June 1966), in Tom L. Freudenheim, ''Pascin'' (exhibition catalog), University Art Museum, University of California, Berkeley, 1966)</ref> erare {{IFA|pas.kɛ̃|}} aŭ {{IFA|pa.sɛ̃|}}), '''Jules PASCIN''', ankaŭ konata kiel la "Princo de [[Montparnasse]] ", estis bulgara artisto de la Skolo de Parizo, konata pro siaj pentraĵoj kaj desegnaĵoj. Li poste fariĝis usona civitano. Liaj plej oftaj temoj estis virinoj, prezentitaj en neformalaj pozoj, kutime nudaj aŭ parte vestitaj. Pascin edukiĝis en [[Vieno]] kaj [[Munkeno]]. Li vojaĝis dum kelka tempo en Usono, pasigante la plejparton de sia tempo en la Sudo. Li estas plej konata kiel pariza pentristo, kiu asociiĝis kun la artaj rondoj de Montparnasse, kaj estis unu el la elmigrintoj de la Skolo de Parizo . Luktinte kontraŭ depresio kaj alkoholismo, li mortis per sinmortigo 45-jaraĝa. [[Dosiero:Les_petites_américaines_(Les_Demoiselles_américaines),_Jules_Pascin,_Etats-Unis_1916.jpg|eta|''Malgrandaj usonaj knabinoj'' (''Les petites américaines''), 1916, oleo sur kanvaso, [[Muzeo de Juda Arto kaj Historio (Parizo)|Pariza Muzeo de Juda Arto kaj Historio]]]] [[Dosiero:Jules_Pascin_-_Hermine_in_bed.jpg|eta|''Hermine en Lito'', akvarelo]] [[Dosiero:Portrait_of_Lucy_Krohg_Jules_Pascin.jpeg|eta|''Portreto de Lucy Krohg'', ĉ. 1925, oleo kaj krajono sur kanvaso]] [[Dosiero:Jules_Pascin_Portrait_Mimi_Laurent.jpg|eta|''Portreto de [[Mimi Laurent]]'', ĉ. 1927–28, oleo sur kanvaso, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, [[Vaŝingtono|Vaŝingtono.]]]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo| * [http://www.artcyclopedia.com/artists/pascin_jules.html Informo en ArtCyclopedia] * [http://www.artnet.com/artists/jules-pascin/ Jules Pascin sur artnet] [[Kategorio:Bulgardevenaj francoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Sinmortigintoj]] [[Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse]] 352xa4xndyo0uo1ynz1qd4zxqah9pgf 9417097 9417096 2026-06-29T16:46:11Z Sj1mor 12103 9417097 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Julius Mordecai PINCAS''' (naskiĝis la 31-an de marto 1885 en [[Vidin]]&nbsp;– mortis la 2-an de junio 1930 <ref>Archives de Paris, acte de décès no 2110, 18e arrondissement, année 1930, cote 18D 338.</ref> en [[Parizo]]), konata kiel '''Pascin''' (<ref>"... Jules Pascin (prononcita Pass-kin, naskita Pincas, antaŭnomo nememorita, en Bulgario de hispan-juda patro kaj serb-itala patrino)" ([http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html "Art: Beauty & the Baker"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203123555/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html|date=2022-12-03}}, ''[[Time (magazino)|Time]]'' magazine, Monday, July 18, 1932)</ref><ref>"He pronounced his name 'Pass-''keen''', and so did his friends." ([[John Ulric Nef (economic historian)|John Ulric Nef]], "Reminiscences of Jules Pascin" (June 1966), in Tom L. Freudenheim, ''Pascin'' (exhibition catalog), University Art Museum, University of California, Berkeley, 1966)</ref> erare {{IFA|pas.kɛ̃|}} aŭ {{IFA|pa.sɛ̃|}}), '''Jules PASCIN''', ankaŭ konata kiel la "Princo de [[Montparnasse]] ", estis bulgara artisto de la Skolo de Parizo, konata pro siaj pentraĵoj kaj desegnaĵoj. Li poste fariĝis usona civitano. Liaj plej oftaj temoj estis virinoj, prezentitaj en neformalaj pozoj, kutime nudaj aŭ parte vestitaj. Pascin edukiĝis en [[Vieno]] kaj [[Munkeno]]. Li vojaĝis dum kelka tempo en Usono, pasigante la plejparton de sia tempo en la Sudo. Li estas plej konata kiel pariza pentristo, kiu asociiĝis kun la artaj rondoj de Montparnasse, kaj estis unu el la elmigrintoj de la Skolo de Parizo . Luktinte kontraŭ depresio kaj alkoholismo, li mortis per sinmortigo 45-jaraĝa. [[Dosiero:Les_petites_américaines_(Les_Demoiselles_américaines),_Jules_Pascin,_Etats-Unis_1916.jpg|eta|''Malgrandaj usonaj knabinoj'' (''Les petites américaines''), 1916, oleo sur kanvaso, [[Muzeo de Juda Arto kaj Historio (Parizo)|Pariza Muzeo de Juda Arto kaj Historio]]]] [[Dosiero:Jules_Pascin_-_Hermine_in_bed.jpg|eta|''Hermine en Lito'', akvarelo]] [[Dosiero:Portrait_of_Lucy_Krohg_Jules_Pascin.jpeg|eta|''Portreto de Lucy Krohg'', ĉ. 1925, oleo kaj krajono sur kanvaso]] [[Dosiero:Jules_Pascin_Portrait_Mimi_Laurent.jpg|eta|''Portreto de [[Mimi Laurent]]'', ĉ. 1927–28, oleo sur kanvaso, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, [[Vaŝingtono|Vaŝingtono.]]]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/pascin_jules.html Informo en ArtCyclopedia] * [http://www.artnet.com/artists/jules-pascin/ Jules Pascin sur artnet] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Pascin, Jules}} [[Kategorio:Bulgardevenaj francoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Sinmortigintoj]] [[Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse]] 3klmxiinn8l2swulzk1qh0o3g5z52z0 9417098 9417097 2026-06-29T16:49:12Z Sj1mor 12103 9417098 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Julius Mordecai PINCAS''' (naskiĝis la 31-an de marto 1885 en [[Vidin]]&nbsp;– mortis la 2-an de junio 1930 <ref>Archives de Paris, acte de décès no 2110, 18e arrondissement, année 1930, cote 18D 338.</ref> en [[Parizo]]), konata kiel '''Pascin''' (<ref>"... Jules Pascin (prononcita Pass-kin, naskita Pincas, antaŭnomo nememorita, en Bulgario de hispan-juda patro kaj serb-itala patrino)" ([http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html "Art: Beauty & the Baker"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203123555/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html|date=2022-12-03}}, revuo ''[[Time (magazino)|Time]]'', lundo, la 18-an de julio 1932)</ref><ref>"Li prononcis sian nomon '''Pass-keen''<nowiki/>', kaj same faris liaj amikoj." (John Ulric Nef, "Rememoroj pri Jules Pascin" (junio 1966), en Tom L. Freudenheim, Pascin (ekspozicio-katalogo), Universitata Arta Muzeo, Universitato de Kalifornio, Berkeley, 1966)</ref> erare {{IFA|pas.kɛ̃}} aŭ {{IFA|pa.sɛ̃}}), '''Jules PASCIN''', ankaŭ konata kiel la "Princo de [[Montparnasse]] ", estis bulgara artisto de la Skolo de Parizo, konata pro siaj pentraĵoj kaj desegnaĵoj. Li poste fariĝis usona civitano. Liaj plej oftaj temoj estis virinoj, prezentitaj en neformalaj pozoj, kutime nudaj aŭ parte vestitaj. Pascin edukiĝis en [[Vieno]] kaj [[Munkeno]]. Li vojaĝis dum kelka tempo en Usono, pasigante la plejparton de sia tempo en la Sudo. Li estas plej konata kiel pariza pentristo, kiu asociiĝis kun la artaj rondoj de Montparnasse, kaj estis unu el la elmigrintoj de la Skolo de Parizo. Luktinte kontraŭ [[depresio]] kaj [[alkoholismo]], li sinmortigis 45-jaraĝa. [[Dosiero:Les_petites_américaines_(Les_Demoiselles_américaines),_Jules_Pascin,_Etats-Unis_1916.jpg|eta|''Malgrandaj usonaj knabinoj'' (''Les petites américaines''), 1916, oleo sur kanvaso, [[Muzeo de Juda Arto kaj Historio (Parizo)|Pariza Muzeo de Juda Arto kaj Historio]]]] [[Dosiero:Jules_Pascin_-_Hermine_in_bed.jpg|eta|''Hermine en Lito'', akvarelo]] [[Dosiero:Portrait_of_Lucy_Krohg_Jules_Pascin.jpeg|eta|''Portreto de Lucy Krohg'', ĉ. 1925, oleo kaj krajono sur kanvaso]] [[Dosiero:Jules_Pascin_Portrait_Mimi_Laurent.jpg|eta|''Portreto de [[Mimi Laurent]]'', ĉ. 1927–28, oleo sur kanvaso, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, [[Vaŝingtono|Vaŝingtono.]]]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/pascin_jules.html Informo en ArtCyclopedia] * [http://www.artnet.com/artists/jules-pascin/ Jules Pascin sur artnet] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Pascin, Jules}} [[Kategorio:Bulgardevenaj francoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Sinmortigintoj]] [[Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse]] teut2lb8pah5wxb41cy7mbb55mti2ai 9417305 9417098 2026-06-30T06:15:42Z Sj1mor 12103 9417305 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Julius Mordecai PINCAS''' (naskiĝis la 31-an de marto 1885 en [[Vidin]]&nbsp;– mortis la 2-an de junio 1930 <ref>Archives de Paris, acte de décès no 2110, 18e arrondissement, année 1930, cote 18D 338.</ref> en [[Parizo]]), konata kiel '''Pascin''' (<ref>"... Jules Pascin (prononcita Pass-kin, naskita Pincas, antaŭnomo nememorita, en Bulgario de hispan-juda patro kaj serb-itala patrino)" ([http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html "Art: Beauty & the Baker"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203123555/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,753399,00.html|date=2022-12-03}}, revuo ''[[Time (magazino)|Time]]'', lundo, la 18-an de julio 1932)</ref><ref>"Li prononcis sian nomon '''Pass-keen''<nowiki/>', kaj same faris liaj amikoj." (John Ulric Nef, "Rememoroj pri Jules Pascin" (junio 1966), en Tom L. Freudenheim, Pascin (ekspozicio-katalogo), Universitata Arta Muzeo, Universitato de Kalifornio, Berkeley, 1966)</ref> erare {{IFA|pas.kɛ̃}} aŭ {{IFA|pa.sɛ̃}}), '''Jules PASCIN''', ankaŭ konata kiel la "Princo de [[Montparnasse]] ", estis bulgara artisto de la Skolo de Parizo, konata pro siaj pentraĵoj kaj desegnaĵoj. Li poste fariĝis usona civitano. Liaj plej oftaj temoj estis virinoj, prezentitaj en neformalaj pozoj, kutime nudaj aŭ parte vestitaj. Pascin edukiĝis en [[Vieno]] kaj [[Munkeno]]. Li vojaĝis dum kelka tempo en Usono, pasigante la plejparton de sia tempo en la Sudo. Li estas plej konata kiel pariza pentristo, kiu asociiĝis kun la artaj rondoj de Montparnasse, kaj estis unu el la elmigrintoj de la Skolo de Parizo. Luktinte kontraŭ [[depresio]] kaj [[alkoholismo]], li sinmortigis 45-jaraĝa. La plej fama temo de Jules Pascin estas studoj de nudaj virinoj. La bildoj similas al verkoj de [[Henri Toulouse-Lautrec]] kaj [[Edgar Degas]], sed ankaŭ al nuntempaj artistoj kiel [[George Grosz]] kaj [[Egon Schiele]]. Li estas konsiderata [[Modernismo|modernisto]] kaj estis asociita kun la artaj rondoj ĉirkaŭ Montparnasse . [[Dosiero:Les_petites_américaines_(Les_Demoiselles_américaines),_Jules_Pascin,_Etats-Unis_1916.jpg|eta|''Malgrandaj usonaj knabinoj'' (''Les petites américaines''), 1916, oleo sur kanvaso, [[Muzeo de Juda Arto kaj Historio (Parizo)|Pariza Muzeo de Juda Arto kaj Historio]]]] [[Dosiero:Jules_Pascin_-_Hermine_in_bed.jpg|eta|''Hermine en Lito'', akvarelo]] [[Dosiero:Portrait_of_Lucy_Krohg_Jules_Pascin.jpeg|eta|''Portreto de Lucy Krohg'', ĉ. 1925, oleo kaj krajono sur kanvaso]] [[Dosiero:Jules_Pascin_Portrait_Mimi_Laurent.jpg|eta|''Portreto de [[Mimi Laurent]]'', ĉ. 1927–28, oleo sur kanvaso, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, [[Vaŝingtono|Vaŝingtono.]]]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/pascin_jules.html Informo en ArtCyclopedia] * [http://www.artnet.com/artists/jules-pascin/ Jules Pascin sur artnet] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Pascin, Jules}} [[Kategorio:Bulgardevenaj francoj]] [[Kategorio:Francaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Francaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Usonaj impresionismaj pentristoj]] [[Kategorio:Sinmortigintoj]] [[Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse]] t55mnfjrer1nsptmho21bk3v8pqsboj 1 948458 9417103 2026-06-29T17:33:25Z Sj1mor 12103 /* Mondpokalo 2026 kaj Afriko */ nova sekcio 9417103 wikitext text/x-wiki == Mondpokalo 2026 kaj Afriko == Tiu ĉi mondpokalo estas aparte sukcesa por Afriko. Post la unua raŭndo de la ludoj ene de la grupoj, rezultiĝis ke naŭ (9) landoj de Afriko partoprenas la reston de la ludoj, ĉu nokaŭto? (''angle'': knock-out, same kiel por bokado). Tio estas nekutima atingo por la afrika futbalo, kiu ofte estis prezentita nur per unu aŭ du teamoj! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 29 jun. 2026 (UTC) jx7qyowhsm7aoguk9yibms0c1197vtd 9417297 9417103 2026-06-30T05:16:34Z Sj1mor 12103 9417297 wikitext text/x-wiki == Mondpokalo 2026 kaj Afriko == Tiu ĉi mondpokalo estas aparte sukcesa por Afriko, naŭ (9) landoj de Afriko partoprenas. Tio estas nekutima atingo por la afrika futbalo, kiu ofte estis prezentita nur per unu aŭ du teamoj! Alie, ĉu la finala fazo estas neformale nomita nokaŭto? (''angle'': knock-out, same kiel por bokado)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 29 jun. 2026 (UTC) itwj3ot8feenja83trzeeqhrh5iuw8f 9417401 9417297 2026-06-30T09:30:07Z Aidas 3488 /* Mondpokalo 2026 kaj Afriko */ Respondo 9417401 wikitext text/x-wiki == Mondpokalo 2026 kaj Afriko == Tiu ĉi mondpokalo estas aparte sukcesa por Afriko, naŭ (9) landoj de Afriko partoprenas. Tio estas nekutima atingo por la afrika futbalo, kiu ofte estis prezentita nur per unu aŭ du teamoj! Alie, ĉu la finala fazo estas neformale nomita nokaŭto? (''angle'': knock-out, same kiel por bokado)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 29 jun. 2026 (UTC) :Mi dubas ... Kompreneble tiel slange eblas diri, kaj ankaŭ guglo-tradukilo konas tiajn vortojn, sed mi neniam vidis seriozan dokumentiĝon de la anglismo, kaj pli grava demando estas, ĉu ĝi necesas. Slanga vorto povas esti utila se la slanga vorto peras iun aldonan emocion, estas aparte karesa, naŭziga, honoriga aŭ ofenda, sed laŭ mia impreso nokaŭto nur estas anglalingva fremdvorto kun algluita o-finaĵo, ne enhavas apartan juĝon kaj estas fakte malplena vorto. Tia vorto nur povas doni la impreson "mi tre entuziasmas pri la nuntempa internacia lingvo, la glora usonangla". Mi ĝenerale skeptikemas pri tiuj vortoj, kiuj iel ĉiam peras, ke la normala Esperanto ne estas sufiĉe mojosa, ne "sufiĉe kula". Sed en mia Esperanto la vorto kula eĉ ne estas sinonima la "mojosa", sed memorigas pri ĝena, nerva sangosuĉa insekto, kiu en mia vi koncepto tute ne estas mojosa... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:30, 30 jun. 2026 (UTC) t7kzprwtoubo5xcx1deza09t36j7m3p 9417404 9417401 2026-06-30T09:32:07Z Aidas 3488 /* Mondpokalo 2026 kaj Afriko */ 9417404 wikitext text/x-wiki == Mondpokalo 2026 kaj Afriko == Tiu ĉi mondpokalo estas aparte sukcesa por Afriko, naŭ (9) landoj de Afriko partoprenas. Tio estas nekutima atingo por la afrika futbalo, kiu ofte estis prezentita nur per unu aŭ du teamoj! Alie, ĉu la finala fazo estas neformale nomita nokaŭto? (''angle'': knock-out, same kiel por bokado)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 29 jun. 2026 (UTC) :Mi dubas ... Kompreneble tiel slange eblas diri, kaj ankaŭ guglo-tradukilo konas tiajn vortojn, sed mi neniam vidis seriozan dokumentiĝon de la anglismo, kaj pli grava demando estas, ĉu ĝi necesas. Slanga vorto povas esti utila se la slanga vorto peras iun aldonan emocion, estas aparte karesa, naŭziga, honoriga aŭ ofenda, sed laŭ mia impreso nokaŭto nur estas anglalingva fremdvorto kun algluita o-finaĵo, ne enhavas apartan juĝon kaj estas fakte malplena vorto. Tia vorto nur povas doni la impreson "mi tre entuziasmas pri la nuntempa internacia lingvo, la {{flago|usono}} {{flago|usono}} {{flago|usono}} "glora usonangla". Mi ĝenerale skeptikemas pri tiuj vortoj, kiuj iel ĉiam peras, ke la normala Esperanto ne estas sufiĉe mojosa, ne "sufiĉe kula". Sed en mia Esperanto la vorto kula eĉ ne estas sinonima la "mojosa", sed memorigas pri ĝena, nerva sangosuĉa insekto, kiu en mia vi koncepto tute ne estas mojosa... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:30, 30 jun. 2026 (UTC) 4xsgbbte766ujg2bxa0ylpccyjacpks 9417406 9417404 2026-06-30T09:34:44Z Aidas 3488 /* Mondpokalo 2026 kaj Afriko */ 9417406 wikitext text/x-wiki == Mondpokalo 2026 kaj Afriko == Tiu ĉi mondpokalo estas aparte sukcesa por Afriko, naŭ (9) landoj de Afriko partoprenas. Tio estas nekutima atingo por la afrika futbalo, kiu ofte estis prezentita nur per unu aŭ du teamoj! Alie, ĉu la finala fazo estas neformale nomita nokaŭto? (''angle'': knock-out, same kiel por bokado)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 29 jun. 2026 (UTC) :Mi dubas ... Kompreneble tiel slange eblas diri, kaj ankaŭ guglo-tradukilo konas tiajn vortojn, sed mi neniam vidis seriozan dokumentiĝon de la anglismo, kaj pli grava demando estas, ĉu ĝi necesas. Slanga vorto povas esti utila se la slanga vorto peras iun aldonan emocion, estas aparte karesa, naŭziga, honoriga aŭ ofenda, sed laŭ mia impreso nokaŭto nur estas anglalingva fremdvorto kun algluita o-finaĵo, ne enhavas apartan juĝon kaj estas fakte malplena vorto. Tia vorto nur povas doni la impreson "mi tre entuziasmas pri la nuntempa internacia lingvo, la {{flago|usono}} {{flago|usono}} {{flago|usono}} "glora usonangla". Mi ĝenerale skeptikemas pri tiuj vortoj, kiuj iel ĉiam peras, ke la normala Esperanto ne estas sufiĉe mojosa, ne "sufiĉe kula". Sed en mia Esperanto la vorto kula entute ne estas sinonima al "mojosa", sed memorigas pri ĝena, nerva sangosuĉa insekto, kiu en mia vivkoncepto tute ne estas mojosa... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:30, 30 jun. 2026 (UTC) 7qzr1r4t45u1fuji32tt6oxp76cf1in 9417410 9417406 2026-06-30T09:40:10Z Aidas 3488 9417410 wikitext text/x-wiki == Mondpokalo 2026 kaj Afriko == Tiu ĉi mondpokalo estas aparte sukcesa por Afriko, naŭ (9) landoj de Afriko partoprenas. Tio estas nekutima atingo por la afrika futbalo, kiu ofte estis prezentita nur per unu aŭ du teamoj! Alie, ĉu la finala fazo estas neformale nomita nokaŭto? (''angle'': knock-out, same kiel por bokado)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 29 jun. 2026 (UTC) :Mi dubas ... Kompreneble tiel slange eblas diri, kaj ankaŭ guglo-tradukilo konas tiajn vortojn, sed mi neniam vidis seriozan dokumentiĝon de la anglismo, kaj pli grava demando estas, ĉu ĝi necesas. Slanga vorto povas esti utila se la slanga vorto peras iun aldonan emocion, estas aparte karesa, naŭziga, honoriga aŭ ofenda, sed laŭ mia impreso nokaŭto nur estas anglalingva fremdvorto kun algluita o-finaĵo, ne enhavas apartan juĝon kaj estas fakte malplena vorto. Tia vorto nur povas doni la impreson "mi tre entuziasmas pri la nuntempa internacia lingvo, la {{flago|usono}} {{flago|usono}} {{flago|usono}} "glora usonangla". Mi ĝenerale skeptikemas pri tiuj vortoj, kiuj iel ĉiam peras, ke la normala Esperanto ne estas sufiĉe mojosa, ne "sufiĉe kula". Sed en mia Esperanto la vorto kula entute ne estas sinonima al "mojosa", sed memorigas pri ĝena, nerva sangosuĉa insekto, kiu en mia vivkoncepto tute ne estas mojosa... Do, eĉ se la vorto aperos en PIV en 2036 aŭ PIV 2048, [https://vortaro.net/#Noka%C5%ADto_d nun ĝi evidente ne jam akceptiĝis], mi ne ŝatus ĝin kaj certe neniam uzos. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:30, 30 jun. 2026 (UTC) 8hpfnlu5quxhz4utivgqbf49qck6tle 9417411 9417410 2026-06-30T09:40:44Z Aidas 3488 9417411 wikitext text/x-wiki == Mondpokalo 2026 kaj Afriko == Tiu ĉi mondpokalo estas aparte sukcesa por Afriko, naŭ (9) landoj de Afriko partoprenas. Tio estas nekutima atingo por la afrika futbalo, kiu ofte estis prezentita nur per unu aŭ du teamoj! Alie, ĉu la finala fazo estas neformale nomita nokaŭto? (''angle'': knock-out, same kiel por bokado)? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:33, 29 jun. 2026 (UTC) :Mi dubas ... Kompreneble tiel slange eblas diri, kaj ankaŭ guglo-tradukilo konas tiajn vortojn, sed mi neniam vidis seriozan dokumentiĝon de la anglismo, kaj pli grava demando estas, ĉu ĝi necesas. Slanga vorto povas esti utila se la slanga vorto peras iun aldonan emocion, estas aparte karesa, naŭziga, honoriga aŭ ofenda, sed laŭ mia impreso nokaŭto nur estas anglalingva fremdvorto kun algluita o-finaĵo, ne enhavas apartan juĝon kaj estas fakte malplena vorto. Tia vorto nur povas doni la impreson "mi tre entuziasmas pri la nuntempa internacia lingvo, la {{flago|usono}} {{flago|usono}} {{flago|usono}} "glora usonangla". Mi ĝenerale skeptikemas pri tiuj vortoj, kiuj iel ĉiam peras, ke la normala Esperanto ne estas sufiĉe mojosa, ne "sufiĉe kula". Sed en mia Esperanto la vorto kula entute ne estas sinonima al "mojosa", sed memorigas pri ĝena, nerva sangosuĉa insekto, kiu en mia vivkoncepto tute ne estas mojosa... Do, eĉ se la vorto aperus en PIV en 2036 aŭ PIV 2048, [https://vortaro.net/#Noka%C5%ADto_d nun ĝi evidente ne jam akceptiĝis], mi ne ŝatus ĝin kaj certe neniam uzus. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:30, 30 jun. 2026 (UTC) evvpn13mup4dgy1qsc7fojwdtcvnx00 0 948459 9417110 2026-06-29T17:49:24Z ThomasPusch 1869 Alidirektigis al [[Ministerio pri defendo]] 9417110 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[ministerio pri defendo]] 7otmh4xdisnxak9mu6o1anrc8vn7wib 0 948460 9417117 2026-06-29T18:43:18Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1307389128|Paul Bril]]" 9417117 wikitext text/x-wiki '''Paul Bril''' <ref>Name variations: Paolo Bril, Paulus Bril, Paul Brill, Paulus Brill, Paul Brilli, Paulus Brilli, Paul Prüll, Paulus Prüll</ref>, aŭ Brill (antaŭnomo ankaŭ: Paulus; naskiĝis je 1553/54 en [[Antverpeno]] (aŭ [[Breda]]) – mortis la 7-an de oktobro 1626 en [[Romo]]) estis [[Suda Nederlando|flandra]] pentristo kaj presisto inter [[Manierismo]] kaj [[Baroka pentrarto|Baroko]], kiu laboris ĉefe en Italio (li pasigis la plejparton de sia aktiva kariero en Romo). Li estas ĉefe konata kiel [[pejzaĝisto]] pro siaj [[Pejzaĝismo|pejzaĝoj]] kaj liaj italstilaj pejzaĝoj havis gravan influon sur pejzaĝpentraĵon en Italio kaj Norda Eŭropo. <ref name="lou2">[http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto Paul Bril, Landscape with Diana and Callisto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151025161029/http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto|date=2015-10-25}} at the [[Louvre Museum]]</ref> [[Dosiero:Paul_Bril_-_Mountainous_Landscape_with_Saint_Jerome_-_1204_-_Mauritshuis.jpg|maldekstra|eta|290x290ra|''Monta pejzaĝo kun Sankta Hieronimo'', 1592]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|eta|290x290ra|''Diana kaj Kalisto'', verŝajne 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_View_of_Bracciano_-_Google_Art_Project.jpg|eta|360x360ra|''Vido de Bracciano'', fruaj 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Bergiges_Meeresufer_circa_1624_by_painter_Paul_Bril_-_in_Gemäldegalerie,_Berlin.jpg|eta|''Bergiges Meeresufer'' ĉirkaŭ 1624 en la kolekto de [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]]]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Chasse_au_cerf_(Louvre).jpg|maldekstra|eta|280x280ra|''Vircervoĉasado'', 1620]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|eta|280x280ra|''Pejzaĝo kun haveno'', 1611]] [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] t4fhqw1btkg97gpgr94k8z4wb01fmpq 9417118 9417117 2026-06-29T18:44:47Z Sj1mor 12103 9417118 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Paul Bril''' <ref>Nomvariaĵoj: Paolo Bril, Paulus Bril, Paul Brill, Paulus Brill, Paul Brilli, Paulus Brilli, Paul Prüll, Paulus Prüll</ref>, aŭ Brill (antaŭnomo ankaŭ: Paulus; naskiĝis je 1553/54 en [[Antverpeno]] (aŭ [[Breda]]) – mortis la 7-an de oktobro 1626 en [[Romo]]) estis [[Suda Nederlando|flandra]] pentristo kaj presisto inter [[Manierismo]] kaj [[Baroka pentrarto|Baroko]], kiu laboris ĉefe en Italio (li pasigis la plejparton de sia aktiva kariero en Romo). Li estas ĉefe konata kiel [[pejzaĝisto]] pro siaj [[Pejzaĝismo|pejzaĝoj]] kaj liaj italstilaj pejzaĝoj havis gravan influon sur pejzaĝpentraĵon en Italio kaj Norda Eŭropo. <ref name="lou2">[http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto Paul Bril, Landscape with Diana and Callisto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151025161029/http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto|date=2015-10-25}} at the [[Louvre Museum]]</ref> [[Dosiero:Paul_Bril_-_Mountainous_Landscape_with_Saint_Jerome_-_1204_-_Mauritshuis.jpg|maldekstra|eta|290x290ra|''Monta pejzaĝo kun Sankta Hieronimo'', 1592]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|eta|290x290ra|''Diana kaj Kalisto'', verŝajne 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_View_of_Bracciano_-_Google_Art_Project.jpg|eta|360x360ra|''Vido de Bracciano'', fruaj 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Bergiges_Meeresufer_circa_1624_by_painter_Paul_Bril_-_in_Gemäldegalerie,_Berlin.jpg|eta|''Bergiges Meeresufer'' ĉirkaŭ 1624 en la kolekto de [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]]]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Chasse_au_cerf_(Louvre).jpg|maldekstra|eta|280x280ra|''Vircervoĉasado'', 1620]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|eta|280x280ra|''Pejzaĝo kun haveno'', 1611]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bril, Paul}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] kpgik0c3j0unlgoce7ezy1sssgzx1gg 9417120 9417118 2026-06-29T18:45:59Z Sj1mor 12103 9417120 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1595–1600, oleo sur kanvaso,<br> 71 × 78 cm, Muzeo de la Lernejo de Dezajno de Rod-Insulo, [[Providence (Rod-Insulo)|Providenco]]}} '''Paul Bril''' <ref>Nomvariaĵoj: Paolo Bril, Paulus Bril, Paul Brill, Paulus Brill, Paul Brilli, Paulus Brilli, Paul Prüll, Paulus Prüll</ref>, aŭ Brill (antaŭnomo ankaŭ: Paulus; naskiĝis je 1553/54 en [[Antverpeno]] (aŭ [[Breda]]) – mortis la 7-an de oktobro 1626 en [[Romo]]) estis [[Suda Nederlando|flandra]] pentristo kaj presisto inter [[Manierismo]] kaj [[Baroka pentrarto|Baroko]], kiu laboris ĉefe en Italio (li pasigis la plejparton de sia aktiva kariero en Romo). Li estas ĉefe konata kiel [[pejzaĝisto]] pro siaj [[Pejzaĝismo|pejzaĝoj]] kaj liaj italstilaj pejzaĝoj havis gravan influon sur pejzaĝpentraĵon en Italio kaj Norda Eŭropo. <ref name="lou2">[http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto Paul Bril, Landscape with Diana and Callisto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151025161029/http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto|date=2015-10-25}} at the [[Louvre Museum]]</ref> [[Dosiero:Paul_Bril_-_Mountainous_Landscape_with_Saint_Jerome_-_1204_-_Mauritshuis.jpg|maldekstra|eta|290x290ra|''Monta pejzaĝo kun Sankta Hieronimo'', 1592]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|eta|290x290ra|''Diana kaj Kalisto'', verŝajne 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_View_of_Bracciano_-_Google_Art_Project.jpg|eta|360x360ra|''Vido de Bracciano'', fruaj 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Bergiges_Meeresufer_circa_1624_by_painter_Paul_Bril_-_in_Gemäldegalerie,_Berlin.jpg|eta|''Bergiges Meeresufer'' ĉirkaŭ 1624 en la kolekto de [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]]]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Chasse_au_cerf_(Louvre).jpg|maldekstra|eta|280x280ra|''Vircervoĉasado'', 1620]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|eta|280x280ra|''Pejzaĝo kun haveno'', 1611]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bril, Paul}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] ksrddbppo4eizbdj45mst5lro8kfeaf 9417122 9417120 2026-06-29T18:49:00Z Sj1mor 12103 9417122 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1595–1600, oleo sur kanvaso,<br> 71 × 78 cm, Muzeo de la Lernejo de Dezajno de Rod-Insulo, [[Providence (Rod-Insulo)|Providenco]]}} '''Paul Bril''' <ref>Nomvariaĵoj: Paolo Bril, Paulus Bril, Paul Brill, Paulus Brill, Paul Brilli, Paulus Brilli, Paul Prüll, Paulus Prüll</ref>, aŭ Brill (antaŭnomo ankaŭ: Paulus; naskiĝis je 1553/54 en [[Antverpeno]] (aŭ [[Breda]]) – mortis la 7-an de oktobro 1626 en [[Romo]]) estis [[Suda Nederlando|flandra]] pentristo kaj presisto inter [[Manierismo]] kaj [[Baroka pentrarto|Baroko]], kiu laboris ĉefe en Italio (li pasigis la plejparton de sia aktiva kariero en Romo). Li estas ĉefe konata kiel [[pejzaĝisto]] pro siaj [[Pejzaĝismo|pejzaĝoj]] kaj liaj italstilaj pejzaĝoj havis gravan influon sur pejzaĝpentraĵon en Italio kaj Norda Eŭropo. <ref name="lou2">[http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto Paul Bril, Landscape with Diana and Callisto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151025161029/http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto|date=2015-10-25}} at the [[Louvre Museum]]</ref> [[Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|eta|290x290ra|''Diana kaj Kalisto'', verŝajne 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_View_of_Bracciano_-_Google_Art_Project.jpg|eta|300ra|''Vido de Bracciano'', fruaj 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Bergiges_Meeresufer_circa_1624_by_painter_Paul_Bril_-_in_Gemäldegalerie,_Berlin.jpg|eta|300ra|''Bergiges Meeresufer'' ĉirkaŭ 1624 en la kolekto de [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]]]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Chasse_au_cerf_(Louvre).jpg|maldekstra|eta|300ra|''Vircervoĉasado'', 1620]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|eta|300ra|''Pejzaĝo kun haveno'', 1611]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Datei:Paul_Bril_-_Mountainous_Landscape_with_Saint_Jerome_-_1204_-_Mauritshuis.jpg|''Monta pejzaĝo kun Sankta Hieronimo'', 1592, oleo sur kupro, 25,7 × 32,8 cm, Mauritshuis, Hago Datei:Paul_Bril_-_Ships_at_a_rocky_coast_-_NG.M.02159_-_National_Museum_of_Art,_Architecture_and_Design.jpg|''Ŝipoj en roka golfo'', 1600–1601, oleo sur ligno, 62,5 × 80,0 cm, Nacia Muzeo, Oslo Datei:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|''Matena Humoro en Margolfo'', 1611, oleo sur tolo, 104 × 148 cm, Galleria Ambrosiana, Milano Datei:Les_pèlerins_d'Emmaüs_by_Paul_Bril.jpg|''La Pilgrimantoj sur la Vojo al Emaus'', 1617 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 95 × 142 cm, Luvro, Parizo Datei:Paul_Bril_-_An_extensive_landscape_with_hunters_crossing_a_field_(1620).jpg|''Pejzaĝo kun farmistoj kaj ĉasistoj'', 1620 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 66,1 × 88,5 cm, privata kolekto (?) Datei:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|''Diana kaj Kalisto'', 1620-aj jaroj, oleo sur ligno, 49,5 × 72,4 cm, Nacia Galerio, Londono Datei:Paul_Bril_-_Landscape_with_Nymphs_and_Satyrs_-_WGA03195.jpg|''Pejzaĝo kun nimfoj kaj satirusoj'', 1623, oleo sur kanvaso, 71 × 103 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin (Ohio) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bril, Paul}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] 41hawnfpxdvzcmazaweson7yife4exc 9417123 9417122 2026-06-29T18:49:38Z Sj1mor 12103 9417123 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1595–1600, oleo sur kanvaso,<br> 71 × 78 cm, Muzeo de la Lernejo de Dezajno de Rod-Insulo, [[Providence (Rod-Insulo)|Providenco]]}} '''Paul Bril''' <ref>Nomvariaĵoj: Paolo Bril, Paulus Bril, Paul Brill, Paulus Brill, Paul Brilli, Paulus Brilli, Paul Prüll, Paulus Prüll</ref>, aŭ Brill (antaŭnomo ankaŭ: Paulus; naskiĝis je 1553/54 en [[Antverpeno]] (aŭ [[Breda]]) – mortis la 7-an de oktobro 1626 en [[Romo]]) estis [[Suda Nederlando|flandra]] pentristo kaj presisto inter [[Manierismo]] kaj [[Baroka pentrarto|Baroko]], kiu laboris ĉefe en Italio (li pasigis la plejparton de sia aktiva kariero en Romo). Li estas ĉefe konata kiel [[pejzaĝisto]] pro siaj [[Pejzaĝismo|pejzaĝoj]] kaj liaj italstilaj pejzaĝoj havis gravan influon sur pejzaĝpentraĵon en Italio kaj Norda Eŭropo. <ref name="lou2">[http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto Paul Bril, Landscape with Diana and Callisto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151025161029/http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto|date=2015-10-25}} at the [[Louvre Museum]]</ref> [[Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|eta|290x290ra|''Diana kaj Kalisto'', verŝajne 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_View_of_Bracciano_-_Google_Art_Project.jpg|eta|300ra|''Vido de Bracciano'', fruaj 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Bergiges_Meeresufer_circa_1624_by_painter_Paul_Bril_-_in_Gemäldegalerie,_Berlin.jpg|eta|300ra|''Bergiges Meeresufer'' ĉirkaŭ 1624 en la kolekto de [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]]]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Chasse_au_cerf_(Louvre).jpg|dekstra|eta|300ra|''Vircervoĉasado'', 1620]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|eta|300ra|''Pejzaĝo kun haveno'', 1611]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Paul_Bril_-_Mountainous_Landscape_with_Saint_Jerome_-_1204_-_Mauritshuis.jpg|''Monta pejzaĝo kun Sankta Hieronimo'', 1592, oleo sur kupro, 25,7 × 32,8 cm, Mauritshuis, Hago Dosiero:Paul_Bril_-_Ships_at_a_rocky_coast_-_NG.M.02159_-_National_Museum_of_Art,_Architecture_and_Design.jpg|''Ŝipoj en roka golfo'', 1600–1601, oleo sur ligno, 62,5 × 80,0 cm, Nacia Muzeo, Oslo Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|''Matena Humoro en Margolfo'', 1611, oleo sur tolo, 104 × 148 cm, Galleria Ambrosiana, Milano Datei:Les_pèlerins_d'Emmaüs_by_Paul_Bril.jpg|''La Pilgrimantoj sur la Vojo al Emaus'', 1617 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 95 × 142 cm, Luvro, Parizo Dosiero:Paul_Bril_-_An_extensive_landscape_with_hunters_crossing_a_field_(1620).jpg|''Pejzaĝo kun farmistoj kaj ĉasistoj'', 1620 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 66,1 × 88,5 cm, privata kolekto (?) Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|''Diana kaj Kalisto'', 1620-aj jaroj, oleo sur ligno, 49,5 × 72,4 cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_Nymphs_and_Satyrs_-_WGA03195.jpg|''Pejzaĝo kun nimfoj kaj satirusoj'', 1623, oleo sur kanvaso, 71 × 103 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin (Ohio) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bril, Paul}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] j2ymk3w0thd6trsmqjfq6bagqhmafg5 9417124 9417123 2026-06-29T18:52:38Z Sj1mor 12103 9417124 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1595–1600, oleo sur kanvaso,<br> 71 × 78 cm, Muzeo de la Lernejo de Dezajno de Rod-Insulo, [[Providence (Rod-Insulo)|Providenco]]}} '''Paul Bril''' <ref>Nomvariaĵoj: Paolo Bril, Paulus Bril, Paul Brill, Paulus Brill, Paul Brilli, Paulus Brilli, Paul Prüll, Paulus Prüll</ref>, aŭ Brill (antaŭnomo ankaŭ: Paulus; naskiĝis je 1553/54 en [[Antverpeno]] (aŭ [[Breda]]) – mortis la 7-an de oktobro 1626 en [[Romo]]) estis [[Suda Nederlando|flandra]] pentristo kaj presisto inter [[Manierismo]] kaj [[Baroka pentrarto|Baroko]], kiu laboris ĉefe en Italio (li pasigis la plejparton de sia aktiva kariero en Romo). Li estas ĉefe konata kiel [[pejzaĝisto]] pro siaj [[Pejzaĝismo|pejzaĝoj]] kaj liaj italstilaj pejzaĝoj havis gravan influon sur pejzaĝpentraĵon en Italio kaj Norda Eŭropo. <ref name="lou2">[http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto Paul Bril, pejzaĝo kun Diana kaj Kalisto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151025161029/http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto|date=2015-10-25}} ĉe la [[Luvro]] ({{En}})</ref> [[Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|eta|290x290ra|''Diana kaj Kalisto'', verŝajne 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_View_of_Bracciano_-_Google_Art_Project.jpg|eta|280ra|''Vido de Bracciano'', fruaj 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Bergiges_Meeresufer_circa_1624_by_painter_Paul_Bril_-_in_Gemäldegalerie,_Berlin.jpg|eta|280ra|''Monta marbordo'' ĉirkaŭ 1624 en la kolekto de [[Gemäldegalerie]], [[Berlino]]]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Chasse_au_cerf_(Louvre).jpg|dekstra|eta|280ra|''Vircervoĉasado'', 1620]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|eta|280ra|''Pejzaĝo kun haveno'', 1611]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Paul_Bril_-_Mountainous_Landscape_with_Saint_Jerome_-_1204_-_Mauritshuis.jpg|''Monta pejzaĝo kun Sankta Hieronimo'', 1592, oleo sur kupro, 25,7 × 32,8 cm, [[Mauritshuis]], Hago Dosiero:Paul_Bril_-_Ships_at_a_rocky_coast_-_NG.M.02159_-_National_Museum_of_Art,_Architecture_and_Design.jpg|''Ŝipoj en roka golfo'', 1600–1601, oleo sur ligno, 62,5 × 80,0 cm, Nacia Muzeo, Oslo Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|''Matena Humoro en Margolfo'', 1611, oleo sur tolo, 104 × 148 cm, Galleria Ambrosiana, Milano Dosiero:Les_pèlerins_d'Emmaüs_by_Paul_Bril.jpg|''La Pilgrimantoj sur la vojo al Emaus'', 1617 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 95 × 142 cm, Luvro, Parizo Dosiero:Paul_Bril_-_An_extensive_landscape_with_hunters_crossing_a_field_(1620).jpg|''Pejzaĝo kun farmistoj kaj ĉasistoj'', 1620 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 66,1 × 88,5 cm, privata kolekto (?) Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|''Diana kaj Kalisto'', 1620-aj jaroj, oleo sur ligno, 49,5 × 72,4 cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_Nymphs_and_Satyrs_-_WGA03195.jpg|''Pejzaĝo kun nimfoj kaj satirusoj'', 1623, oleo sur kanvaso, 71 × 103 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin (Ohio) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bril, Paul}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] 4rmk6cbvvp404lt9toc4yhgfiw5irot 9417137 9417124 2026-06-29T19:07:07Z Sj1mor 12103 9417137 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1595–1600, oleo sur kanvaso,<br> 71 × 78 cm, Muzeo de la Lernejo de Dezajno de Rod-Insulo, [[Providence (Rod-Insulo)|Providenco]]}} '''Paul Bril''' <ref>Nomvariaĵoj: Paolo Bril, Paulus Bril, Paul Brill, Paulus Brill, Paul Brilli, Paulus Brilli, Paul Prüll, Paulus Prüll</ref>, aŭ Brill (antaŭnomo ankaŭ: Paulus; naskiĝis je 1553/54 en [[Antverpeno]] (aŭ [[Breda]]) – mortis la 7-an de oktobro 1626 en [[Romo]]) estis [[Suda Nederlando|flandra]] pentristo kaj presisto inter [[Manierismo]] kaj [[Baroka pentrarto|Baroko]], kiu laboris ĉefe en Italio (li pasigis la plejparton de sia aktiva kariero en Romo). Li estas ĉefe konata kiel [[pejzaĝisto]] kaj li montris la influon de [[Adam Elsheimer]] kaj [[Annibale Carracci]], kombinante la fantazian stilon de la 16-a- {{siglo|XVI||s}} flandra manierismo kun la klasika itala pejzaĝo de la 17-a jarcento. Liaj italstilaj pejzaĝoj havis gravan influon sur pejzaĝpentraĵon en Italio kaj Norda Eŭropo. <ref name="lou2">[http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto Paul Bril, pejzaĝo kun Diana kaj Kalisto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151025161029/http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto|date=2015-10-25}} ĉe la [[Luvro]] ({{En}})</ref> == Verkado == Paul Bril ĝuis grandan sukceson per siaj pejzaĝoj en Romo kaj, dum la sekvaj jardekoj, partoprenis en multaj gravaj freskoornamadoj en la palacoj kaj preĝejoj de la urbo, inkluzive de la Laterana Palaco kaj la Scala Santa (ĉirkaŭ 1589), Santa Cecilia en Trastevere (1599), la Sala Clementina kaj aliaj ĉambroj en la Vatikano (ĉirkaŭ 1602), la Cappella Paolina de Santa Maria Maggiore (ĉirkaŭ 1605), la Kazino kaj la Palazzo Rospigliosi (ĉirkaŭ 1605 kaj 1609), kaj la Palazzo Farnese en Caprarola. Li ankaŭ kreis pejzaĝojn en oleo en malgrandaj kaj mezgrandaj formatoj. Bril pentris pejzaĝojn per fresko kaj oleo, reprezentante signifan progreson en ĉi tiu arto per strebado al pli unuforma lumigado ol antaŭaj pentristoj. Li ĉefe pentris pejzaĝojn kaj marpentraĵojn kun malgrandaj figuroj, prezentante mitologiajn aŭ kristanajn religiajn temojn, aŭ kun ĝenraj scenoj. Lia stilo ŝanĝiĝis konsiderinde tra la jardekoj, komence simila al mirinda pejzaĝo en la manierista stilo, ofte karakterizita per drama energio kaj havanta sofistikajn kaj aŭdacajn lumefektojn. Poste, liaj bildigoj fariĝis pli realismaj, serenaj, pli mildaj kaj pli poeziaj, influitaj de Adam Elsheimer, la skolo de Carracci kaj [[Francesco Albani|Albani]]. En siaj pli postaj verkoj post 1600 kaj 1610, Bril pentris arkadiajn pejzaĝojn en klare novklasika, relative glata stilo, ofte prezentante paŝtistojn, nimfojn aŭ mitologiajn figurojn, kaj foje eĉ prezentante realajn pejzaĝojn el la regiono ĉirkaŭ Romo. Kun ĉi tiuj verkoj, li estis unu el la antaŭuloj de [[Claude Lorrain]] kaj [[Poussin]]. Tamen, li ĉiam konservis preferon por fortaj kontrastoj de lumo kaj ombro, sufiĉe malvarman paletron kaj komponan stilon rememorigan pri la nederlandaj majstroj. La ateliero de Paul Bril en Romo fariĝis renkontiĝejo por aliaj artistoj el la nordo, inkluzive de [[Jan Brueghel la pliaĝa|Jan Brueghel la pli maljuna]] kaj [[Peter Paul Rubens]]. En 1621 li fariĝis la unua fremdulo kiu gvidis la artistan asocion ''[[Accademia di San Luca]]''.<ref>Prodger, Michäl (2020). "Nordia Fuzio". ''New Statesman'' Vol. 149 (5545 (6-12 novembro 2020)): p. 52-53. ISSN 1364-7431</ref>[[Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|eta|290x290ra|''Diana kaj Kalisto'', verŝajne 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_View_of_Bracciano_-_Google_Art_Project.jpg|eta|280ra|''Vido de Bracciano'', fruaj 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Bergiges_Meeresufer_circa_1624_by_painter_Paul_Bril_-_in_Gemäldegalerie,_Berlin.jpg|eta|280ra|''Monta marbordo'' ĉirkaŭ 1624 en la kolekto de [[Gemäldegalerie]], [[Berlino]]]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Chasse_au_cerf_(Louvre).jpg|dekstra|eta|280ra|''Vircervoĉasado'', 1620]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|eta|280ra|''Pejzaĝo kun haveno'', 1611]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Paul_Bril_-_Mountainous_Landscape_with_Saint_Jerome_-_1204_-_Mauritshuis.jpg|''Monta pejzaĝo kun Sankta Hieronimo'', 1592, oleo sur kupro, 25,7 × 32,8 cm, [[Mauritshuis]], Hago Dosiero:Paul_Bril_-_Ships_at_a_rocky_coast_-_NG.M.02159_-_National_Museum_of_Art,_Architecture_and_Design.jpg|''Ŝipoj en roka golfo'', 1600–1601, oleo sur ligno, 62,5 × 80,0 cm, Nacia Muzeo, Oslo Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|''Matena Humoro en Margolfo'', 1611, oleo sur tolo, 104 × 148 cm, Galleria Ambrosiana, Milano Dosiero:Les_pèlerins_d'Emmaüs_by_Paul_Bril.jpg|''La Pilgrimantoj sur la vojo al Emaus'', 1617 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 95 × 142 cm, Luvro, Parizo Dosiero:Paul_Bril_-_An_extensive_landscape_with_hunters_crossing_a_field_(1620).jpg|''Pejzaĝo kun farmistoj kaj ĉasistoj'', 1620 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 66,1 × 88,5 cm, privata kolekto (?) Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|''Diana kaj Kalisto'', 1620-aj jaroj, oleo sur ligno, 49,5 × 72,4 cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_Nymphs_and_Satyrs_-_WGA03195.jpg|''Pejzaĝo kun nimfoj kaj satirusoj'', 1623, oleo sur kanvaso, 71 × 103 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin (Ohio) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bril, Paul}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] kvav0rqmpccu79w87ykwcv1t3rmm3wd 9417140 9417137 2026-06-29T19:08:14Z Sj1mor 12103 9417140 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1595–1600, oleo sur kanvaso,<br> 71 × 78 cm, Muzeo de la Lernejo de Dezajno de Rod-Insulo, [[Providence (Rod-Insulo)|Providenco]]}} '''Paul BRIL''' <ref>Nomvariaĵoj: Paolo Bril, Paulus Bril, Paul Brill, Paulus Brill, Paul Brilli, Paulus Brilli, Paul Prüll, Paulus Prüll</ref>, aŭ '''BRILL''' (antaŭnomo ankaŭ: Paulus; naskiĝis je 1553/54 en [[Antverpeno]] (aŭ [[Breda]]) – mortis la 7-an de oktobro 1626 en [[Romo]]) estis [[Suda Nederlando|flandra]] pentristo kaj presisto inter [[Manierismo]] kaj [[Baroka pentrarto|Baroko]], kiu laboris ĉefe en Italio (li pasigis la plejparton de sia aktiva kariero en Romo). Li estas ĉefe konata kiel [[pejzaĝisto]] kaj li montris la influon de [[Adam Elsheimer]] kaj [[Annibale Carracci]], kombinante la fantazian stilon de la 16-a- {{siglo|XVI||s}} flandra manierismo kun la klasika itala pejzaĝo de la 17-a jarcento. Liaj italstilaj pejzaĝoj havis gravan influon sur pejzaĝpentraĵon en Italio kaj Norda Eŭropo. <ref name="lou2">[http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto Paul Bril, pejzaĝo kun Diana kaj Kalisto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151025161029/http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/landscape-diana-and-callisto|date=2015-10-25}} ĉe la [[Luvro]] ({{En}})</ref> == Verkado == Paul Bril ĝuis grandan sukceson per siaj pejzaĝoj en Romo kaj, dum la sekvaj jardekoj, partoprenis en multaj gravaj freskoornamadoj en la palacoj kaj preĝejoj de la urbo, inkluzive de la Laterana Palaco kaj la Scala Santa (ĉirkaŭ 1589), Santa Cecilia en Trastevere (1599), la Sala Clementina kaj aliaj ĉambroj en la Vatikano (ĉirkaŭ 1602), la Cappella Paolina de Santa Maria Maggiore (ĉirkaŭ 1605), la Kazino kaj la Palazzo Rospigliosi (ĉirkaŭ 1605 kaj 1609), kaj la Palazzo Farnese en Caprarola. Li ankaŭ kreis pejzaĝojn en oleo en malgrandaj kaj mezgrandaj formatoj. Bril pentris pejzaĝojn per fresko kaj oleo, reprezentante signifan progreson en ĉi tiu arto per strebado al pli unuforma lumigado ol antaŭaj pentristoj. Li ĉefe pentris pejzaĝojn kaj marpentraĵojn kun malgrandaj figuroj, prezentante mitologiajn aŭ kristanajn religiajn temojn, aŭ kun ĝenraj scenoj. Lia stilo ŝanĝiĝis konsiderinde tra la jardekoj, komence simila al mirinda pejzaĝo en la manierista stilo, ofte karakterizita per drama energio kaj havanta sofistikajn kaj aŭdacajn lumefektojn. Poste, liaj bildigoj fariĝis pli realismaj, serenaj, pli mildaj kaj pli poeziaj, influitaj de Adam Elsheimer, la skolo de Carracci kaj [[Francesco Albani|Albani]]. En siaj pli postaj verkoj post 1600 kaj 1610, Bril pentris arkadiajn pejzaĝojn en klare novklasika, relative glata stilo, ofte prezentante paŝtistojn, nimfojn aŭ mitologiajn figurojn, kaj foje eĉ prezentante realajn pejzaĝojn el la regiono ĉirkaŭ Romo. Kun ĉi tiuj verkoj, li estis unu el la antaŭuloj de [[Claude Lorrain]] kaj [[Poussin]]. Tamen, li ĉiam konservis preferon por fortaj kontrastoj de lumo kaj ombro, sufiĉe malvarman paletron kaj komponan stilon rememorigan pri la nederlandaj majstroj. La ateliero de Paul Bril en Romo fariĝis renkontiĝejo por aliaj artistoj el la nordo, inkluzive de [[Jan Brueghel la pliaĝa|Jan Brueghel la pli maljuna]] kaj [[Peter Paul Rubens]]. En 1621 li fariĝis la unua fremdulo kiu gvidis la artistan asocion ''[[Accademia di San Luca]]''.<ref>Prodger, Michäl (2020). "Nordia Fuzio". ''New Statesman'' Vol. 149 (5545 (6-12 novembro 2020)): p. 52-53. ISSN 1364-7431</ref>[[Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|eta|290x290ra|''Diana kaj Kalisto'', verŝajne 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_View_of_Bracciano_-_Google_Art_Project.jpg|eta|280ra|''Vido de Bracciano'', fruaj 1620-aj jaroj]] [[Dosiero:Bergiges_Meeresufer_circa_1624_by_painter_Paul_Bril_-_in_Gemäldegalerie,_Berlin.jpg|eta|280ra|''Monta marbordo'' ĉirkaŭ 1624 en la kolekto de [[Gemäldegalerie]], [[Berlino]]]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Chasse_au_cerf_(Louvre).jpg|dekstra|eta|280ra|''Vircervoĉasado'', 1620]] [[Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|eta|280ra|''Pejzaĝo kun haveno'', 1611]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Paul_Bril_-_Mountainous_Landscape_with_Saint_Jerome_-_1204_-_Mauritshuis.jpg|''Monta pejzaĝo kun Sankta Hieronimo'', 1592, oleo sur kupro, 25,7 × 32,8 cm, [[Mauritshuis]], Hago Dosiero:Paul_Bril_-_Ships_at_a_rocky_coast_-_NG.M.02159_-_National_Museum_of_Art,_Architecture_and_Design.jpg|''Ŝipoj en roka golfo'', 1600–1601, oleo sur ligno, 62,5 × 80,0 cm, Nacia Muzeo, Oslo Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_a_harbour.jpg|''Matena Humoro en Margolfo'', 1611, oleo sur tolo, 104 × 148 cm, Galleria Ambrosiana, Milano Dosiero:Les_pèlerins_d'Emmaüs_by_Paul_Bril.jpg|''La Pilgrimantoj sur la vojo al Emaus'', 1617 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 95 × 142 cm, Luvro, Parizo Dosiero:Paul_Bril_-_An_extensive_landscape_with_hunters_crossing_a_field_(1620).jpg|''Pejzaĝo kun farmistoj kaj ĉasistoj'', 1620 (subskribita kaj datita), oleo sur kanvaso, 66,1 × 88,5 cm, privata kolekto (?) Dosiero:Paul_Bril_-_Diana_and_Callisto_(National_Gallery,_London).jpg|''Diana kaj Kalisto'', 1620-aj jaroj, oleo sur ligno, 49,5 × 72,4 cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:Paul_Bril_-_Landscape_with_Nymphs_and_Satyrs_-_WGA03195.jpg|''Pejzaĝo kun nimfoj kaj satirusoj'', 1623, oleo sur kanvaso, 71 × 103 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin (Ohio) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bril, Paul}} [[Kategorio:Flandraj pentristoj]] [[Kategorio:Pejzaĝistoj]] nc1ypoewwwwj4171s0db02gycqbross 0 948461 9417121 2026-06-29T18:46:13Z Goren 4701 Alidirektigis al [[Zosteropo]] 9417121 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Zosteropo]] hx3azkwickkoqzn5yrk323y2iqzr2cn 0 948462 9417135 2026-06-29T19:05:50Z Stefangrotz 91903 Stefangrotz movis paĝon [[Cerba-komputila interfaco]] al [[Cerbo-komputila interfaco]] 9417135 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Cerbo-komputila interfaco]] bml02plm83tbjmtj0194wsffsp7rjqs 1 948463 9417138 2026-06-29T19:07:42Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9417138 wikitext text/x-wiki == Fontoj == Aldonoj el la germana kaj hispana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:07, 29 jun. 2026 (UTC) 80mxc0mkwba7xi34wg8vlzfj1enzh12 0 948464 9417142 2026-06-29T19:09:04Z ThomasPusch 1869 vidu la noton diskuto:Osnabrück 9417142 wikitext text/x-wiki {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al la kvinurba alianco "Ladbergener Städtebund" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ la kvinurba alianco "Werner Bund" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} [[Kategorio:Vestfalio]] e5jv5irsug6dqdnw1ko1qykgh6h76ta 9417486 9417142 2026-06-30T11:24:23Z ThomasPusch 1869 9417486 wikitext text/x-wiki {{orfa}} '''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al * la kvinurba alianco "[[Ladbergener Städtebund]]" (urboligo de [[Ladbergen]]) el 1246 aŭ * la kvinurba alianco "[[Werner Bund]]" (ligo de [[Werne]]) el 1253. {{ĝermeto}} [[Kategorio:Vestfalio]] hhe634jceiz0tt5bgi3uknosrlu8yrt 9417503 9417486 2026-06-30T11:50:29Z ThomasPusch 1869 9417503 wikitext text/x-wiki {{orfa|}}'''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al * la kvinurba alianco "[[Ladbergener Städtebund]]" (urboligo de [[Ladbergen]], urboj [[Münster (Vestfalio)|Münster]], [[Osnabrück]], [[Minden]], [[Coesfeld]] kaj [[Herford]]) el 1246 aŭ * la kvinurba alianco "[[Werner Bund]]" (ligo de [[Werne]], urboj [[Dortmund]], [[Soest]], Münster, [[Lippstadt]] kaj pli poste Osnabrück) el 1253. Ambaŭkaze la lokoj kie oni interkonsentis la alianciĝon, do [[Ladbergen]] kaj [[Werne]], ne apartenis al la aliancanoj. Tiuj kaj similaj interkonsentoj inter regionaj urboj estis antaŭŝtupoj de la pli posta aliĝo de pluraj historiaj urboj de Vestfalio al la interurba [[Hansa Ligo]] en la 14-a kaj 15-a jarcentoj. Origine la [[Hansa Ligo]] estis por interkonsento por subteni la komerncon de kelkaj havenurboj de la [[Norda maro|Norda]] kaj [[Balta maro]]j, ĉar ĉar interkonsentoj en komenco preskaŭ ĉiam estas bonaj por ĉiuj, oni ankaŭ akceptis la urbojn de Vestfalio, kiuj situis laŭ mezepokaj distancoj ekstreme for de la maro.<ref>Ekzemple de la urbo [[Dortmund]] estis 260 kilometroj ĝis la plej proksima marhaveno de la [[hansa urbo]] [[Bremeno]], 330 km ĝis la haveno de [[Bruĝo]], ambaŭ ĉe la [[Norda maro]], kaj ĝis la haveno de [[Lubeko]] ĉe la [Balta maro]] estis 400 kilometroj.</ref> == Notoj == {{referencoj}} {{apartigilo}} [[Kategorio:Vestfalio]] ki1sw4s5w3xd78ssmokvvk6fjq3o56w 9417504 9417503 2026-06-30T11:51:16Z ThomasPusch 1869 9417504 wikitext text/x-wiki {{orfa|}}'''Vestfalia Ligo de Urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al * la kvinurba alianco "[[Ladbergener Städtebund]]" (urboligo de [[Ladbergen]], urboj [[Münster (Vestfalio)|Münster]], [[Osnabrück]], [[Minden]], [[Coesfeld]] kaj [[Herford]]) el 1246 aŭ * la kvinurba alianco "[[Werner Bund]]" (ligo de [[Werne]], urboj [[Dortmund]], [[Soest]], Münster, [[Lippstadt]] kaj pli poste Osnabrück) el 1253. Ambaŭkaze la lokoj kie oni interkonsentis la alianciĝon, do [[Ladbergen]] kaj [[Werne]], ne apartenis al la aliancanoj. Tiuj kaj similaj interkonsentoj inter regionaj urboj estis antaŭŝtupoj de la pli posta aliĝo de pluraj historiaj urboj de Vestfalio al la interurba [[Hansa Ligo]] en la 14-a kaj 15-a jarcentoj. Origine la [[Hansa Ligo]] estis por interkonsento por subteni la komerncon de kelkaj havenurboj de la [[Norda maro|Norda]] kaj [[Balta maro]]j, ĉar ĉar interkonsentoj en komenco preskaŭ ĉiam estas bonaj por ĉiuj, oni ankaŭ akceptis la urbojn de Vestfalio, kiuj situis laŭ mezepokaj distancoj ekstreme for de la maro.<ref>Ekzemple de la urbo [[Dortmund]] estis 260 kilometroj ĝis la plej proksima marhaveno de la mezepoka [[hansa urbo]] [[Bremeno]], 330 km ĝis la haveno de [[Bruĝo]], ambaŭ ĉe la [[Norda maro]], kaj ĝis la haveno de [[Lubeko]] ĉe la [[Balta maro]] estis 400 kilometroj.</ref> == Notoj == {{referencoj}} {{apartigilo}} [[Kategorio:Vestfalio]] 67emua62kvg53uvenw94ivpob54mc8e 9417505 9417504 2026-06-30T11:52:21Z ThomasPusch 1869 9417505 wikitext text/x-wiki {{orfa|}}'''Vestfalia ligo de urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al * la kvinurba alianco "[[Ladbergener Städtebund]]" (urboligo de [[Ladbergen]], urboj [[Münster (Vestfalio)|Münster]], [[Osnabrück]], [[Minden]], [[Coesfeld]] kaj [[Herford]]) el 1246 aŭ * la kvinurba alianco "[[Werner Bund]]" (ligo de [[Werne]], urboj [[Dortmund]], [[Soest]], Münster, [[Lippstadt]] kaj pli poste Osnabrück) el 1253. Ambaŭkaze la lokoj kie oni interkonsentis la alianciĝon, do [[Ladbergen]] kaj [[Werne]], ne apartenis al la aliancanoj. Tiuj kaj similaj interkonsentoj inter regionaj urboj estis antaŭŝtupoj de la pli posta aliĝo de pluraj historiaj urboj de Vestfalio al la interurba [[Hansa Ligo]] en la 14-a kaj 15-a jarcentoj. Origine la [[Hansa Ligo]] estis por interkonsento por subteni la komerncon de kelkaj havenurboj de la [[Norda maro|Norda]] kaj [[Balta maro]]j, ĉar ĉar interkonsentoj en komenco preskaŭ ĉiam estas bonaj por ĉiuj, oni ankaŭ akceptis la urbojn de Vestfalio, kiuj situis laŭ mezepokaj distancoj ekstreme for de la maro.<ref>Ekzemple de la urbo [[Dortmund]] estis 260 kilometroj ĝis la plej proksima marhaveno de la mezepoka [[hansa urbo]] [[Bremeno]], 330 km ĝis la haveno de [[Bruĝo]], ambaŭ ĉe la [[Norda maro]], kaj ĝis la haveno de [[Lubeko]] ĉe la [[Balta maro]] estis 400 kilometroj.</ref> == Notoj == {{referencoj}} {{apartigilo}} [[Kategorio:Vestfalio]] 5k44ua09qsg52cdm78ge7kdzyo0zpak 9417506 9417505 2026-06-30T11:52:56Z ThomasPusch 1869 9417506 wikitext text/x-wiki {{orfa|historio}} '''Vestfalia ligo de urboj''' ({{l-de|Westfälischer Städtebund}}) povas rilati al diversaj historiaj aliancoj de urbetoj de la regiono [[Vestfalio]] ({{l-de|Westfalen}}) en la 13-a jarcento. Ofte, ĝi rilatas al * la kvinurba alianco "[[Ladbergener Städtebund]]" (urboligo de [[Ladbergen]], urboj [[Münster (Vestfalio)|Münster]], [[Osnabrück]], [[Minden]], [[Coesfeld]] kaj [[Herford]]) el 1246 aŭ * la kvinurba alianco "[[Werner Bund]]" (ligo de [[Werne]], urboj [[Dortmund]], [[Soest]], Münster, [[Lippstadt]] kaj pli poste Osnabrück) el 1253. Ambaŭkaze la lokoj kie oni interkonsentis la alianciĝon, do [[Ladbergen]] kaj [[Werne]], ne apartenis al la aliancanoj. Tiuj kaj similaj interkonsentoj inter regionaj urboj estis antaŭŝtupoj de la pli posta aliĝo de pluraj historiaj urboj de Vestfalio al la interurba [[Hansa Ligo]] en la 14-a kaj 15-a jarcentoj. Origine la [[Hansa Ligo]] estis por interkonsento por subteni la komerncon de kelkaj havenurboj de la [[Norda maro|Norda]] kaj [[Balta maro]]j, ĉar ĉar interkonsentoj en komenco preskaŭ ĉiam estas bonaj por ĉiuj, oni ankaŭ akceptis la urbojn de Vestfalio, kiuj situis laŭ mezepokaj distancoj ekstreme for de la maro.<ref>Ekzemple de la urbo [[Dortmund]] estis 260 kilometroj ĝis la plej proksima marhaveno de la mezepoka [[hansa urbo]] [[Bremeno]], 330 km ĝis la haveno de [[Bruĝo]], ambaŭ ĉe la [[Norda maro]], kaj ĝis la haveno de [[Lubeko]] ĉe la [[Balta maro]] estis 400 kilometroj.</ref> == Notoj == {{referencoj}} {{apartigilo}} [[Kategorio:Vestfalio]] dfkry5ju7cpmi4w4fxvfb4rxsxwtpw0 1 948465 9417144 2026-06-29T19:12:38Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Pri la kreo, vidu la noton [[diskuto:Osnabrück]]. ~~~~" 9417144 wikitext text/x-wiki Pri la kreo, vidu la noton [[diskuto:Osnabrück]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:12, 29 jun. 2026 (UTC) 0xm3pjqvrld3b0pfmneooq6wk31bmez 1 948466 9417145 2026-06-29T19:14:25Z Stefangrotz 91903 /* Nomo */ nova sekcio 9417145 wikitext text/x-wiki == Nomo == Mi alinomigis la artikolon (Cerba-komputila interfaco -> Cerbo-komputila interfaco) sed nun mi ne plu certas. Cerbo-komputilo interfaco ŝajnas pli logika al mi, sed ĝi sonas strange. [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 19:14, 29 jun. 2026 (UTC) oewl3q5uvqqss159ir1yuxpkibq7n6f 9417272 9417145 2026-06-30T02:06:08Z Arbarulo 135469 9417272 wikitext text/x-wiki == Nomo == Mi alinomigis la artikolon (Cerba-komputila interfaco -> Cerbo-komputila interfaco) sed nun mi ne plu certas. Cerbo-komputilo interfaco ŝajnas pli logika al mi, sed ĝi sonas strange. [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 19:14, 29 jun. 2026 (UTC) :"Cerbo-komputila" ne impresas strange al mi, kaj mi pensas ke ĝi estas preferinda. Ĉu eble la impreso de strangeco okazas pro la streketo? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:06, 30 jun. 2026 (UTC) pohl6pwo4dehq9onpnhph7zbqoxwlmj 0 948467 9417151 2026-06-29T19:31:29Z Pettend 214084 Kreis artikolon 9417151 wikitext text/x-wiki {{Informkesto valuto|Valuto=Manksa pundo |Ŝtato=[[Unuiĝinta Reĝlando]] |Subdivido=[[Manksinsulo]] |Mallongigo=IMP |Enkondukita= |Likvidita=100 |Kurza dato = |Kurzo = |Bildo=Isle of Man penny 1839.jpg |Bildo-priskribo=Manksa pundo 1839 }} La '''manksa pundo''' ({{en}}: ''Manx pound'' aŭ ''Isle of Man pound'') estas la valuto eldonita de la registaro de la [[Manksinsulo]]. Manksinsulo estas en valuta unio kun [[Britio]], la loka pundo ne estas aparta valuto, sed estas loka eldono de monbiletoj kaj moneroj de [[Brita pundo|britaj pundoj]].<ref name="CA1992">{{cite web |url=http://www.legislation.gov.im/cms/images/LEGISLATION/PRINCIPAL/1992/1992-0014/CurrencyAct1992_1.pdf |title=Currency Act 1992 (an Act of Tynwald) |access-date=10 February 2013 |archive-date=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105122051/http://www.legislation.gov.im/cms/images/LEGISLATION/PRINCIPAL/1992/1992-0014/CurrencyAct1992_1.pdf |url-status=dead|language=en}}</ref> == Egaleco kun brita pundo == La Manksinsulo estas en unu-flanka ''[[de facto]]'' valutunio kun Britio: la manksa registaro igis britan pundon leĝa pagilo sur la insulo, kaj subtenas siajn proprajn biletojn kaj monerojn per biletoj de la [[Banko de Anglio]].<ref>{{cite journal |url=http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/pages/publication658_en.pdf |title=Monetary and exchange-rate agreements between the European Community and Third Countries |first=Baudouin |last=Lamine |journal=Monthly Note on the Euro-Denominated Bond Markets |date=September 2006 |page=71 |issn=1725-3187|language=en}}</ref> Manksaj pundaj biletoj povas, laŭpete, esti ŝanĝitaj je biletoj de la Banko de Anglio de la sama nominala valoro ĉe iu ajn oficejo de la Banko de Manksinsulo.<ref name="CA1992" /> Ĉiuj biletoj kaj moneroj, kiuj estas laŭleĝa pagilo en iu ajn parto de Britio (ekz. biletoj de la Banko de Anglio) estas laŭleĝa pagilo ene de la Manksinsulo.<ref name="CA1992" /> Laŭ brita juro ne ekzistas limigo pri la nombro da monbiletoj kaj moneroj, kiujn ili rajtas eldoni, sed same manksaj monbiletoj ne estas [[Leĝa valuto|laŭleĝa valuto]] en Britio.<ref>{{Cite web|url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2009/1/notes/division/3/6|title=Part 6: Banknotes: Scotland and Northern Ireland|access-date=2026-06-29|language=en}}</ref> La monbiletoj kaj moneroj ne estas garantiitaj de la brita registaro aŭ la Banko de Anglio, kaj ne ekzistas garantio pri konvertebleco krom tiu donita de la manksaj aŭtoritatoj.<ref>{{cite web |url=http://www.whatdotheyknow.com/request/24900/response/65167/attach/3/Services%209347205%201.PDF.pdf |website=WhatDoTheyKnow |title=Letter from the Deputy Secretary, Bank of England |date=14 January 2010 |first=Stuart |last=Allen}}</ref> == Moneroj == <gallery mode="packed" caption="Duke of Atholl; Bank 1⁄2d; Victoria 1d"> Isle of Man Duke of Athol coin 1758 b.jpg Isle of Man Duke of Athol coin 1758 a.jpg Isle of Man bank half penny 1811 b.jpg Isle of Man bank half penny 1811 a.jpg Isle of Man 1d 1839 a.jpg Isle of Man 1d 1839 b.jpg </gallery> == Biletoj == * £1 – Tynwald monteto * £5 – Rushen kastelo * £10 – Peel kastelo * £20 – Laxey Wheel * £50 – Douglas golfo == Referencoj == {{Referencoj}} {{Valutoj de Eŭropo}} [[Kategorio: Monunuoj]] [[Kategorio: Ekonomio de Britio]] fvvam1hqiq5jifib9e5ypjpnb7ra6mj 9417171 9417151 2026-06-29T20:51:23Z Pettend 214084 Redaktis la informkesto 9417171 wikitext text/x-wiki {{Informkesto valuto|Valuto=Manksa pundo |Ŝtato=[[Manksinsulo]] |Subdivido=100 pencoj |Mallongigo=IMP |Enkondukita= |Likvidita=100 |Kurza dato = |Kurzo = |Bildo=Isle of Man penny 1839.jpg |Bildo-priskribo=Manksa pundo 1839 }} La '''manksa pundo''' ({{en}}: ''Manx pound'' aŭ ''Isle of Man pound'') estas la valuto eldonita de la registaro de la [[Manksinsulo]]. Manksinsulo estas en valuta unio kun [[Britio]], la loka pundo ne estas aparta valuto, sed estas loka eldono de monbiletoj kaj moneroj de [[Brita pundo|britaj pundoj]].<ref name="CA1992">{{cite web |url=http://www.legislation.gov.im/cms/images/LEGISLATION/PRINCIPAL/1992/1992-0014/CurrencyAct1992_1.pdf |title=Currency Act 1992 (an Act of Tynwald) |access-date=10 February 2013 |archive-date=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105122051/http://www.legislation.gov.im/cms/images/LEGISLATION/PRINCIPAL/1992/1992-0014/CurrencyAct1992_1.pdf |url-status=dead|language=en}}</ref> == Egaleco kun brita pundo == La Manksinsulo estas en unu-flanka ''[[de facto]]'' valutunio kun Britio: la manksa registaro igis britan pundon leĝa pagilo sur la insulo, kaj subtenas siajn proprajn biletojn kaj monerojn per biletoj de la [[Banko de Anglio]].<ref>{{cite journal |url=http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/pages/publication658_en.pdf |title=Monetary and exchange-rate agreements between the European Community and Third Countries |first=Baudouin |last=Lamine |journal=Monthly Note on the Euro-Denominated Bond Markets |date=September 2006 |page=71 |issn=1725-3187|language=en}}</ref> Manksaj pundaj biletoj povas, laŭpete, esti ŝanĝitaj je biletoj de la Banko de Anglio de la sama nominala valoro ĉe iu ajn oficejo de la Banko de Manksinsulo.<ref name="CA1992" /> Ĉiuj biletoj kaj moneroj, kiuj estas laŭleĝa pagilo en iu ajn parto de Britio (ekz. biletoj de la Banko de Anglio) estas laŭleĝa pagilo ene de la Manksinsulo.<ref name="CA1992" /> Laŭ brita juro ne ekzistas limigo pri la nombro da monbiletoj kaj moneroj, kiujn ili rajtas eldoni, sed same manksaj monbiletoj ne estas [[Leĝa valuto|laŭleĝa valuto]] en Britio.<ref>{{Cite web|url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2009/1/notes/division/3/6|title=Part 6: Banknotes: Scotland and Northern Ireland|access-date=2026-06-29|language=en}}</ref> La monbiletoj kaj moneroj ne estas garantiitaj de la brita registaro aŭ la Banko de Anglio, kaj ne ekzistas garantio pri konvertebleco krom tiu donita de la manksaj aŭtoritatoj.<ref>{{cite web |url=http://www.whatdotheyknow.com/request/24900/response/65167/attach/3/Services%209347205%201.PDF.pdf |website=WhatDoTheyKnow |title=Letter from the Deputy Secretary, Bank of England |date=14 January 2010 |first=Stuart |last=Allen}}</ref> == Moneroj == Estas moneroj de 1 pencoj, 2 pencoj, 5 pencoj, 10 pencoj, 20 pencoj, 50 pencoj, 1 £, 2 £, 5 £. <gallery mode="packed" caption="Duke of Atholl; Bank 1⁄2d; Victoria 1d"> Isle of Man Duke of Athol coin 1758 b.jpg Isle of Man Duke of Athol coin 1758 a.jpg Isle of Man bank half penny 1811 b.jpg Isle of Man bank half penny 1811 a.jpg Isle of Man 1d 1839 a.jpg Isle of Man 1d 1839 b.jpg </gallery> == Biletoj == * £1 – Tynwald monteto * £5 – Rushen kastelo * £10 – Peel kastelo * £20 – Laxey Wheel * £50 – Douglas golfo == Vidu ankaŭ == * [[Brita pundo]] * [[Ĵerzeja pundo]] * [[Gernezeja pundo]] * [[Krondependaĵoj de la brita monarkio]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Valutoj de Eŭropo}} [[Kategorio: Monunuoj]] [[Kategorio: Ekonomio de Britio]] ksnook3n301wwd16dna2pl5irzv9qtn 0 948468 9417157 2026-06-29T19:55:08Z Aidas 3488 Kreis novan paĝon kun "{{informkesto golfo}} La '''Golfo de Santa Monica''' {{l-en|Bay of Santa Monica}} estas golfo aŭ golfeto de la [[Pacifika Oceano]] okcidente de la marbordo de [[Norda Ameriko]], pli konkrete okcidente de la marbordo de la [[usona subŝtato]] [[Kalifornio]]. {{Ĝermo|Kalifornio}} [[Kategorio:Geografio de Kalifornio]]" 9417157 wikitext text/x-wiki {{informkesto golfo}} La '''Golfo de Santa Monica''' {{l-en|Bay of Santa Monica}} estas golfo aŭ golfeto de la [[Pacifika Oceano]] okcidente de la marbordo de [[Norda Ameriko]], pli konkrete okcidente de la marbordo de la [[usona subŝtato]] [[Kalifornio]]. {{Ĝermo|Kalifornio}} [[Kategorio:Geografio de Kalifornio]] 3yzwn4i8ybyi6mgwg95p3as8m1hd7yd 9417160 9417157 2026-06-29T20:02:00Z Aidas 3488 9417160 wikitext text/x-wiki {{informkesto golfo}} La '''Golfeto de Santa Monica''' {{l-en|Santa Monica Bay}} estas golfo aŭ tutprecize golfeto de la [[Pacifika Oceano]] okcidente de la marbordo de [[Norda Ameriko]], pli konkrete okcidente de la marbordo de la [[usona subŝtato]] [[Kalifornio]]. {{Ĝermo|Kalifornio}} [[Kategorio:Geografio de Kalifornio]] 2yn3650o2nx9xb4fwpxyu7jioovle79 9417161 9417160 2026-06-29T20:03:35Z Aidas 3488 9417161 wikitext text/x-wiki {{informkesto golfo | regiono-ISO = US-CA }} La '''Golfeto de Santa Monica''' {{l-en|Santa Monica Bay}} estas golfo aŭ tutprecize golfeto de la [[Pacifika Oceano]] okcidente de la marbordo de [[Norda Ameriko]], pli konkrete okcidente de la marbordo de la [[usona subŝtato]] [[Kalifornio]]. {{Ĝermo|Kalifornio}} [[Kategorio:Geografio de Kalifornio]] s7njy1yeoz5kj9ptpxfyd60ayy29nj9 9417162 9417161 2026-06-29T20:05:04Z Aidas 3488 9417162 wikitext text/x-wiki {{informkesto golfo | regiono-ISO = US-CA }} La '''Golfeto de Santa Monica''' - {{l-en|Santa Monica Bay}} - estas [[golfo]] aŭ tutprecize [[golfeto]] ({{l-en|bight}}) de la [[Pacifika Oceano]] okcidente de la marbordo de [[Norda Ameriko]], pli konkrete okcidente de la marbordo de la [[usona subŝtato]] [[Kalifornio]]. {{Ĝermo|Kalifornio}} [[Kategorio:Geografio de Kalifornio]] jpo7p1qkfc9gc3b7eb6qvf0wlj6twa7 3 948469 9417166 2026-06-29T20:23:36Z Sj1mor 12103 /* Esperantigita nomo */ nova sekcio 9417166 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) 0vajxqba1bb5ry2v5kwuej389dij6va 9417177 9417166 2026-06-29T21:03:34Z Wheatley2 216749 /* Esperantigita nomo */ Respondo 9417177 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) pk5j5p5hfiiehjyt6v4zvqin3xptvxb 9417182 9417177 2026-06-29T21:42:10Z ThomasPusch 1869 /* Esperantigita nomo */ 9417182 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) <hr> :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) <hr> Kvankam vi jam respondis, mi tamen ankoraŭ volas tute klarigi la situacion. Mi jam komencis skribi kiam vi ne respondis, tiam duonhoron vidis futbalon en Usono per televidilo kaj nur nun savas mian skribaĵon: Sj1mor tute pravas: La bazo de tio estas la baza gvidlinio [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Ĉi tie aparte interesas la frazo: <big>'''Nomojn de ne-Esperantistoj, kiujn oni kutime ne Esperantigas ekster la Vikipedio, oni ankaŭ ne Esperantigu en la Vikipedio.'''</big> Estas pluraj vojoj por pruvi per fidindaj ekstervikipediaj referencoj, ke oni efektive kutime uzas esperantigitan kompletan nomon: # Se almenaŭ en unu, pli bone en du grandkvante presitaj vortaroj de Esperanto, aŭ en la reta versio https://vortaro.net de [[PIV]] aŭ/kaj la retejo https://reta-vortaro.de kompleta nomo estas dokumentita en esperantigita formo :: ekzemplo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] [https://vortaro.net/#%C5%9Cekspiro_kd Ŝekspiro] en PIV 2020 / https://vortaro.net :::notu ke ne sufiĉas se nur unu nomparto ekzistas esperante, do baze '''ne eblas''' ĉiujn personajn nomojn Guglielmo (itale), Guillaume (france), Guillermo (hispane), Guillem (katalune), Wilhelm (germane, svede, pole), William (angle), Vilius (litove), Viljalm (dane), Vilém (ĉeĥe), Willem (nederlande), Guilherme (portugale), Вильям (ruse), Guilielmus (latine), Vilmos (hungare) esperantigi al formo Vilhelmo, nur ĉar la persona nomo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] ekzistas en PIV - '''nur se ankaŭ''' la [[familia nomo]] en esperanta formo estas en PIV. # Se oni trovas plurajn uzojn de kompleta esperantigita nomo en la literatura kaj gazetara serĉilo https://tekstaro.com - pluraj signifas "pli ol du", do tri trovoj jam sufiĉas # aŭ oni povas ankaŭ mem serĉi uzojn en la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, do trovojn en presitaj libroj, kiuj haveblas en pluraj esperantlingvaj bibliotekoj, aŭ en internaciaj, tutmonde arkivigitaj gazetoj, el tiuj ne estas tre multaj, baze Monato, Kontakto, Esperanto, la Ondo de Esperanto, le Monde diplomatique en Esperanto, Beletra almanako, Heroldo de Esperanto, Sennaciulo, ankaŭ iuj internaciaj eksaj gazetoj akcepteblas, ekzemple TEJO tutmonde, koncize (eksa okcidenteŭropa gazeto), Kvinpinto (eksa nordeŭropa gazeto), kaj ankaŭ oficialaj kongreslibroj de Universalaj Kongresoj, TEJO-, SAT- aŭ ILEI-kongresoj akcepteblas kiel tute normalaj "libroj". Se oni almenaŭ havas tri trovojn el la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, ankaŭ eblas kombini kun https://tekstaro.com, KAJ notas tiujn trovojn kun kompletaj bibliografiaj informoj kie estas la trovoj, do numeroj de la eldonaĵo, jaro, loko kaj eldonejo de eldono, kaj konkreta paĝo, kaj notas ĉiujn tiujn informojn, tiuj tri trovoj validas kiel pruvo. Speciala kazo estas geografiaj nomoj, por tio ankaŭ validas trovo en la mapoj de la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, kun indiko pri la numero de mapo - tiam por geografia nomo eĉ tiu unu atlasa trovo sufiĉas. Efektive, estas malfacile trovi konvinkajn tiajn trovojn. Se ne estas trovitaj sufiĉe da pruvoj, la nomo simple restas en la origina nacilingva formo - Se la origina formo estis el alia alfabeto ol la latina, oni latinliterigas, aŭ per norma internacia literigo kiel [[pinjino]] por la ĉina lingvo, aŭ per Esperanto-alfabeto, sed tiam nur laŭ sono, ne kun aldono de o-finaĵoj, kiuj kaŝe kreus "pseŭdo-esperantan vorton". Sed por vortoj el la angla lingvo, kiuj ĉiam estas el latina alfabeto, tio tute ne interesas. Eble vi diros: Mi vidis esperantigitan titolon en Vikipedio, kiu ekde 15 jaroj estas kaj ne havas tiujn referencojn. Tiam vi povas aŭ provi mem trovi referencojn, aŭ vi povas proponi ĝian ŝanĝon al plene nacilingva formo en la diskutpaĝo [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] - la reguloj estas striktaj por la novaj tekstoj aŭ por eksaj tekstoj kiuj nun freŝe estas esperantigite ŝanĝitaj. Sed ili principe validas ankaŭ por malnovaj paĝoj. Nur tiam estas pli da tempo por trovi pruvojn. Mi esperas ke vi komprenas ĉion, kion mi klarigis. La gvidlinio ankaŭ validas por novaj esperantistoj, ankaŭ validas ekzemple por vi. Tre koran saluton, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:42, 29 jun. 2026 (UTC) 735lncs1cnveml0ibfinvea81hn4z87 9417183 9417182 2026-06-29T21:43:19Z ThomasPusch 1869 9417183 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) <hr> :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) <hr> Kvankam vi jam respondis, mi tamen ankoraŭ volas tute klarigi la situacion. Mi jam komencis skribi kiam vi ne respondis, tiam 45 minutojn vidis futbalon en Usono per televidilo kaj nur nun savas mian skribaĵon: Sj1mor tute pravas: La bazo de tio estas la baza gvidlinio [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Ĉi tie aparte interesas la frazo: <big>'''Nomojn de ne-Esperantistoj, kiujn oni kutime ne Esperantigas ekster la Vikipedio, oni ankaŭ ne Esperantigu en la Vikipedio.'''</big> Estas pluraj vojoj por pruvi per fidindaj ekstervikipediaj referencoj, ke oni efektive kutime uzas esperantigitan kompletan nomon: # Se almenaŭ en unu, pli bone en du grandkvante presitaj vortaroj de Esperanto, aŭ en la reta versio https://vortaro.net de [[PIV]] aŭ/kaj la retejo https://reta-vortaro.de kompleta nomo estas dokumentita en esperantigita formo :: ekzemplo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] [https://vortaro.net/#%C5%9Cekspiro_kd Ŝekspiro] en PIV 2020 / https://vortaro.net :::notu ke ne sufiĉas se nur unu nomparto ekzistas esperante, do baze '''ne eblas''' ĉiujn personajn nomojn Guglielmo (itale), Guillaume (france), Guillermo (hispane), Guillem (katalune), Wilhelm (germane, svede, pole), William (angle), Vilius (litove), Viljalm (dane), Vilém (ĉeĥe), Willem (nederlande), Guilherme (portugale), Вильям (ruse), Guilielmus (latine), Vilmos (hungare) esperantigi al formo Vilhelmo, nur ĉar la persona nomo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] ekzistas en PIV - '''nur se ankaŭ''' la [[familia nomo]] en esperanta formo estas en PIV. # Se oni trovas plurajn uzojn de kompleta esperantigita nomo en la literatura kaj gazetara serĉilo https://tekstaro.com - pluraj signifas "pli ol du", do tri trovoj jam sufiĉas # aŭ oni povas ankaŭ mem serĉi uzojn en la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, do trovojn en presitaj libroj, kiuj haveblas en pluraj esperantlingvaj bibliotekoj, aŭ en internaciaj, tutmonde arkivigitaj gazetoj, el tiuj ne estas tre multaj, baze Monato, Kontakto, Esperanto, la Ondo de Esperanto, le Monde diplomatique en Esperanto, Beletra almanako, Heroldo de Esperanto, Sennaciulo, ankaŭ iuj internaciaj eksaj gazetoj akcepteblas, ekzemple TEJO tutmonde, koncize (eksa okcidenteŭropa gazeto), Kvinpinto (eksa nordeŭropa gazeto), kaj ankaŭ oficialaj kongreslibroj de Universalaj Kongresoj, TEJO-, SAT- aŭ ILEI-kongresoj akcepteblas kiel tute normalaj "libroj". Se oni almenaŭ havas tri trovojn el la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, ankaŭ eblas kombini kun https://tekstaro.com, KAJ notas tiujn trovojn kun kompletaj bibliografiaj informoj kie estas la trovoj, do numeroj de la eldonaĵo, jaro, loko kaj eldonejo de eldono, kaj konkreta paĝo, kaj notas ĉiujn tiujn informojn, tiuj tri trovoj validas kiel pruvo. Speciala kazo estas geografiaj nomoj, por tio ankaŭ validas trovo en la mapoj de la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, kun indiko pri la numero de mapo - tiam por geografia nomo eĉ tiu unu atlasa trovo sufiĉas. Efektive, estas malfacile trovi konvinkajn tiajn trovojn. Se ne estas trovitaj sufiĉe da pruvoj, la nomo simple restas en la origina nacilingva formo - Se la origina formo estis el alia alfabeto ol la latina, oni latinliterigas, aŭ per norma internacia literigo kiel [[pinjino]] por la ĉina lingvo, aŭ per Esperanto-alfabeto, sed tiam nur laŭ sono, ne kun aldono de o-finaĵoj, kiuj kaŝe kreus "pseŭdo-esperantan vorton". Sed por vortoj el la angla lingvo, kiuj ĉiam estas el latina alfabeto, tio tute ne interesas. Eble vi diros: Mi vidis esperantigitan titolon en Vikipedio, kiu ekde 15 jaroj estas kaj ne havas tiujn referencojn. Tiam vi povas aŭ provi mem trovi referencojn, aŭ vi povas proponi ĝian ŝanĝon al plene nacilingva formo en la diskutpaĝo [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] - la reguloj estas striktaj por la novaj tekstoj aŭ por eksaj tekstoj kiuj nun freŝe estas esperantigite ŝanĝitaj. Sed ili principe validas ankaŭ por malnovaj paĝoj. Nur tiam estas pli da tempo por trovi pruvojn. Mi esperas ke vi komprenas ĉion, kion mi klarigis. La gvidlinio ankaŭ validas por novaj esperantistoj, ankaŭ validas ekzemple por vi. Tre koran saluton, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:42, 29 jun. 2026 (UTC) rr2ke8aaa5lkki0l3ckr9msk2otapph 9417184 9417183 2026-06-29T21:44:15Z ThomasPusch 1869 /* Esperantigita nomo */ 9417184 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> Kvankam vi jam respondis, mi tamen ankoraŭ volas tute klarigi la situacion. Mi jam komencis skribi kiam vi ne respondis, tiam 45 minutojn vidis futbalon en Usono per televidilo kaj nur nun savas mian skribaĵon: Sj1mor tute pravas: La bazo de tio estas la baza gvidlinio [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Ĉi tie aparte interesas la frazo: <big>'''Nomojn de ne-Esperantistoj, kiujn oni kutime ne Esperantigas ekster la Vikipedio, oni ankaŭ ne Esperantigu en la Vikipedio.'''</big> Estas pluraj vojoj por pruvi per fidindaj ekstervikipediaj referencoj, ke oni efektive kutime uzas esperantigitan kompletan nomon: # Se almenaŭ en unu, pli bone en du grandkvante presitaj vortaroj de Esperanto, aŭ en la reta versio https://vortaro.net de [[PIV]] aŭ/kaj la retejo https://reta-vortaro.de kompleta nomo estas dokumentita en esperantigita formo :: ekzemplo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] [https://vortaro.net/#%C5%9Cekspiro_kd Ŝekspiro] en PIV 2020 / https://vortaro.net :::notu ke ne sufiĉas se nur unu nomparto ekzistas esperante, do baze '''ne eblas''' ĉiujn personajn nomojn Guglielmo (itale), Guillaume (france), Guillermo (hispane), Guillem (katalune), Wilhelm (germane, svede, pole), William (angle), Vilius (litove), Viljalm (dane), Vilém (ĉeĥe), Willem (nederlande), Guilherme (portugale), Вильям (ruse), Guilielmus (latine), Vilmos (hungare) esperantigi al formo Vilhelmo, nur ĉar la persona nomo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] ekzistas en PIV - '''nur se ankaŭ''' la [[familia nomo]] en esperanta formo estas en PIV. # Se oni trovas plurajn uzojn de kompleta esperantigita nomo en la literatura kaj gazetara serĉilo https://tekstaro.com - pluraj signifas "pli ol du", do tri trovoj jam sufiĉas # aŭ oni povas ankaŭ mem serĉi uzojn en la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, do trovojn en presitaj libroj, kiuj haveblas en pluraj esperantlingvaj bibliotekoj, aŭ en internaciaj, tutmonde arkivigitaj gazetoj, el tiuj ne estas tre multaj, baze Monato, Kontakto, Esperanto, la Ondo de Esperanto, le Monde diplomatique en Esperanto, Beletra almanako, Heroldo de Esperanto, Sennaciulo, ankaŭ iuj internaciaj eksaj gazetoj akcepteblas, ekzemple TEJO tutmonde, koncize (eksa okcidenteŭropa gazeto), Kvinpinto (eksa nordeŭropa gazeto), kaj ankaŭ oficialaj kongreslibroj de Universalaj Kongresoj, TEJO-, SAT- aŭ ILEI-kongresoj akcepteblas kiel tute normalaj "libroj". Se oni almenaŭ havas tri trovojn el la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, ankaŭ eblas kombini kun https://tekstaro.com, KAJ notas tiujn trovojn kun kompletaj bibliografiaj informoj kie estas la trovoj, do numeroj de la eldonaĵo, jaro, loko kaj eldonejo de eldono, kaj konkreta paĝo, kaj notas ĉiujn tiujn informojn, tiuj tri trovoj validas kiel pruvo. Speciala kazo estas geografiaj nomoj, por tio ankaŭ validas trovo en la mapoj de la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, kun indiko pri la numero de mapo - tiam por geografia nomo eĉ tiu unu atlasa trovo sufiĉas. Efektive, estas malfacile trovi konvinkajn tiajn trovojn. Se ne estas trovitaj sufiĉe da pruvoj, la nomo simple restas en la origina nacilingva formo - Se la origina formo estis el alia alfabeto ol la latina, oni latinliterigas, aŭ per norma internacia literigo kiel [[pinjino]] por la ĉina lingvo, aŭ per Esperanto-alfabeto, sed tiam nur laŭ sono, ne kun aldono de o-finaĵoj, kiuj kaŝe kreus "pseŭdo-esperantan vorton". Sed por vortoj el la angla lingvo, kiuj ĉiam estas el latina alfabeto, tio tute ne interesas. Eble vi diros: Mi vidis esperantigitan titolon en Vikipedio, kiu ekde 15 jaroj estas kaj ne havas tiujn referencojn. Tiam vi povas aŭ provi mem trovi referencojn, aŭ vi povas proponi ĝian ŝanĝon al plene nacilingva formo en la diskutpaĝo [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] - la reguloj estas striktaj por la novaj tekstoj aŭ por eksaj tekstoj kiuj nun freŝe estas esperantigite ŝanĝitaj. Sed ili principe validas ankaŭ por malnovaj paĝoj. Nur tiam estas pli da tempo por trovi pruvojn. Mi esperas ke vi komprenas ĉion, kion mi klarigis. La gvidlinio ankaŭ validas por novaj esperantistoj, ankaŭ validas ekzemple por vi. Tre koran saluton, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:42, 29 jun. 2026 (UTC) 0e36x1bh6bwu6w7e8exghmci2y0tjku 9417185 9417184 2026-06-29T21:44:42Z ThomasPusch 1869 9417185 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> <br/> :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> Kvankam vi jam respondis, mi tamen ankoraŭ volas tute klarigi la situacion. Mi jam komencis skribi kiam vi ne respondis, tiam 45 minutojn vidis futbalon en Usono per televidilo kaj nur nun savas mian skribaĵon: Sj1mor tute pravas: La bazo de tio estas la baza gvidlinio [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Ĉi tie aparte interesas la frazo: <big>'''Nomojn de ne-Esperantistoj, kiujn oni kutime ne Esperantigas ekster la Vikipedio, oni ankaŭ ne Esperantigu en la Vikipedio.'''</big> Estas pluraj vojoj por pruvi per fidindaj ekstervikipediaj referencoj, ke oni efektive kutime uzas esperantigitan kompletan nomon: # Se almenaŭ en unu, pli bone en du grandkvante presitaj vortaroj de Esperanto, aŭ en la reta versio https://vortaro.net de [[PIV]] aŭ/kaj la retejo https://reta-vortaro.de kompleta nomo estas dokumentita en esperantigita formo :: ekzemplo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] [https://vortaro.net/#%C5%9Cekspiro_kd Ŝekspiro] en PIV 2020 / https://vortaro.net :::notu ke ne sufiĉas se nur unu nomparto ekzistas esperante, do baze '''ne eblas''' ĉiujn personajn nomojn Guglielmo (itale), Guillaume (france), Guillermo (hispane), Guillem (katalune), Wilhelm (germane, svede, pole), William (angle), Vilius (litove), Viljalm (dane), Vilém (ĉeĥe), Willem (nederlande), Guilherme (portugale), Вильям (ruse), Guilielmus (latine), Vilmos (hungare) esperantigi al formo Vilhelmo, nur ĉar la persona nomo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] ekzistas en PIV - '''nur se ankaŭ''' la [[familia nomo]] en esperanta formo estas en PIV. # Se oni trovas plurajn uzojn de kompleta esperantigita nomo en la literatura kaj gazetara serĉilo https://tekstaro.com - pluraj signifas "pli ol du", do tri trovoj jam sufiĉas # aŭ oni povas ankaŭ mem serĉi uzojn en la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, do trovojn en presitaj libroj, kiuj haveblas en pluraj esperantlingvaj bibliotekoj, aŭ en internaciaj, tutmonde arkivigitaj gazetoj, el tiuj ne estas tre multaj, baze Monato, Kontakto, Esperanto, la Ondo de Esperanto, le Monde diplomatique en Esperanto, Beletra almanako, Heroldo de Esperanto, Sennaciulo, ankaŭ iuj internaciaj eksaj gazetoj akcepteblas, ekzemple TEJO tutmonde, koncize (eksa okcidenteŭropa gazeto), Kvinpinto (eksa nordeŭropa gazeto), kaj ankaŭ oficialaj kongreslibroj de Universalaj Kongresoj, TEJO-, SAT- aŭ ILEI-kongresoj akcepteblas kiel tute normalaj "libroj". Se oni almenaŭ havas tri trovojn el la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, ankaŭ eblas kombini kun https://tekstaro.com, KAJ notas tiujn trovojn kun kompletaj bibliografiaj informoj kie estas la trovoj, do numeroj de la eldonaĵo, jaro, loko kaj eldonejo de eldono, kaj konkreta paĝo, kaj notas ĉiujn tiujn informojn, tiuj tri trovoj validas kiel pruvo. Speciala kazo estas geografiaj nomoj, por tio ankaŭ validas trovo en la mapoj de la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, kun indiko pri la numero de mapo - tiam por geografia nomo eĉ tiu unu atlasa trovo sufiĉas. Efektive, estas malfacile trovi konvinkajn tiajn trovojn. Se ne estas trovitaj sufiĉe da pruvoj, la nomo simple restas en la origina nacilingva formo - Se la origina formo estis el alia alfabeto ol la latina, oni latinliterigas, aŭ per norma internacia literigo kiel [[pinjino]] por la ĉina lingvo, aŭ per Esperanto-alfabeto, sed tiam nur laŭ sono, ne kun aldono de o-finaĵoj, kiuj kaŝe kreus "pseŭdo-esperantan vorton". Sed por vortoj el la angla lingvo, kiuj ĉiam estas el latina alfabeto, tio tute ne interesas. Eble vi diros: Mi vidis esperantigitan titolon en Vikipedio, kiu ekde 15 jaroj estas kaj ne havas tiujn referencojn. Tiam vi povas aŭ provi mem trovi referencojn, aŭ vi povas proponi ĝian ŝanĝon al plene nacilingva formo en la diskutpaĝo [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] - la reguloj estas striktaj por la novaj tekstoj aŭ por eksaj tekstoj kiuj nun freŝe estas esperantigite ŝanĝitaj. Sed ili principe validas ankaŭ por malnovaj paĝoj. Nur tiam estas pli da tempo por trovi pruvojn. Mi esperas ke vi komprenas ĉion, kion mi klarigis. La gvidlinio ankaŭ validas por novaj esperantistoj, ankaŭ validas ekzemple por vi. Tre koran saluton, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:42, 29 jun. 2026 (UTC) j7xl9nde4qwgitwkcrosqnwl789fwrw 9417186 9417185 2026-06-29T21:45:42Z ThomasPusch 1869 /* Esperantigita nomo */ 9417186 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> <br/> :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> Kvankam vi jam respondis, mi tamen ankoraŭ volas tute klarigi la situacion. Mi jam komencis skribi kiam vi ne respondis, tiam 45 minutojn vidis futbalon en Usono per televidilo kaj nur nun savas mian skribaĵon: Sj1mor tute pravas: La bazo de tio estas la fundamenta gvidlinio [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Ĉi tie aparte interesas la frazo: <big>'''Nomojn de ne-Esperantistoj, kiujn oni kutime ne Esperantigas ekster la Vikipedio, oni ankaŭ ne Esperantigu en la Vikipedio.'''</big> Estas pluraj vojoj por pruvi per fidindaj ekstervikipediaj referencoj, ke oni efektive kutime uzas esperantigitan kompletan nomon: # Se almenaŭ en unu, pli bone en du grandkvante presitaj vortaroj de Esperanto, aŭ en la reta versio https://vortaro.net de [[PIV]] aŭ/kaj la retejo https://reta-vortaro.de kompleta nomo estas dokumentita en esperantigita formo :: ekzemplo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] [https://vortaro.net/#%C5%9Cekspiro_kd Ŝekspiro] en PIV 2020 / https://vortaro.net :::notu ke ne sufiĉas se nur unu nomparto ekzistas esperante, do baze '''ne eblas''' ĉiujn personajn nomojn Guglielmo (itale), Guillaume (france), Guillermo (hispane), Guillem (katalune), Wilhelm (germane, svede, pole), William (angle), Vilius (litove), Viljalm (dane), Vilém (ĉeĥe), Willem (nederlande), Guilherme (portugale), Вильям (ruse), Guilielmus (latine), Vilmos (hungare) esperantigi al formo Vilhelmo, nur ĉar la persona nomo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] ekzistas en PIV - '''nur se ankaŭ''' la [[familia nomo]] en esperanta formo estas en PIV. # Se oni trovas plurajn uzojn de kompleta esperantigita nomo en la literatura kaj gazetara serĉilo https://tekstaro.com - pluraj signifas "pli ol du", do tri trovoj jam sufiĉas # aŭ oni povas ankaŭ mem serĉi uzojn en la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, do trovojn en presitaj libroj, kiuj haveblas en pluraj esperantlingvaj bibliotekoj, aŭ en internaciaj, tutmonde arkivigitaj gazetoj, el tiuj ne estas tre multaj, baze Monato, Kontakto, Esperanto, la Ondo de Esperanto, le Monde diplomatique en Esperanto, Beletra almanako, Heroldo de Esperanto, Sennaciulo, ankaŭ iuj internaciaj eksaj gazetoj akcepteblas, ekzemple TEJO tutmonde, koncize (eksa okcidenteŭropa gazeto), Kvinpinto (eksa nordeŭropa gazeto), kaj ankaŭ oficialaj kongreslibroj de Universalaj Kongresoj, TEJO-, SAT- aŭ ILEI-kongresoj akcepteblas kiel tute normalaj "libroj". Se oni almenaŭ havas tri trovojn el la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, ankaŭ eblas kombini kun https://tekstaro.com, KAJ notas tiujn trovojn kun kompletaj bibliografiaj informoj kie estas la trovoj, do numeroj de la eldonaĵo, jaro, loko kaj eldonejo de eldono, kaj konkreta paĝo, kaj notas ĉiujn tiujn informojn, tiuj tri trovoj validas kiel pruvo. Speciala kazo estas geografiaj nomoj, por tio ankaŭ validas trovo en la mapoj de la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, kun indiko pri la numero de mapo - tiam por geografia nomo eĉ tiu unu atlasa trovo sufiĉas. Efektive, estas malfacile trovi konvinkajn tiajn trovojn. Se ne estas trovitaj sufiĉe da pruvoj, la nomo simple restas en la origina nacilingva formo - Se la origina formo estis el alia alfabeto ol la latina, oni latinliterigas, aŭ per norma internacia literigo kiel [[pinjino]] por la ĉina lingvo, aŭ per Esperanto-alfabeto, sed tiam nur laŭ sono, ne kun aldono de o-finaĵoj, kiuj kaŝe kreus "pseŭdo-esperantan vorton". Sed por vortoj el la angla lingvo, kiuj ĉiam estas el latina alfabeto, tio tute ne interesas. Eble vi diros: Mi vidis esperantigitan titolon en Vikipedio, kiu ekde 15 jaroj estas kaj ne havas tiujn referencojn. Tiam vi povas aŭ provi mem trovi referencojn, aŭ vi povas proponi ĝian ŝanĝon al plene nacilingva formo en la diskutpaĝo [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] - la reguloj estas striktaj por la novaj tekstoj aŭ por eksaj tekstoj kiuj nun freŝe estas esperantigite ŝanĝitaj. Sed ili principe validas ankaŭ por malnovaj paĝoj. Nur tiam estas pli da tempo por trovi pruvojn. Mi esperas ke vi komprenas ĉion, kion mi klarigis. La gvidlinio ankaŭ validas por novaj esperantistoj, ankaŭ validas ekzemple por vi. Tre koran saluton, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:42, 29 jun. 2026 (UTC) rymmpju8oci33xng6fwnmxrdhggfukc 9417187 9417186 2026-06-29T21:46:58Z ThomasPusch 1869 /* Esperantigita nomo */ 9417187 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> <br/> :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> Kvankam vi jam respondis, mi tamen ankoraŭ volas tute klarigi la situacion. Mi jam komencis skribi kiam vi ne respondis, tiam 45 minutojn vidis futbalon en Usono per televidilo kaj nur nun savas mian skribaĵon: Sj1mor tute pravas: La bazo de tio estas la fundamenta gvidlinio [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Ĉi tie aparte interesas la frazo: <big>'''Nomojn de ne-Esperantistoj, kiujn oni kutime ne Esperantigas ekster la Vikipedio, oni ankaŭ ne Esperantigu en la Vikipedio.'''</big> Estas pluraj vojoj por pruvi per fidindaj ekstervikipediaj referencoj, ke oni efektive kutime uzas esperantigitan kompletan nomon: # Se almenaŭ en unu, pli bone en du grandkvante presitaj vortaroj de Esperanto, aŭ en la interreta versio https://vortaro.net de [[PIV]] 2020 aŭ la retejo https://reta-vortaro.de kompleta nomo estas dokumentita en esperantigita formo :: ekzemplo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] [https://vortaro.net/#%C5%9Cekspiro_kd Ŝekspiro] en PIV 2020 / https://vortaro.net :::notu ke ne sufiĉas se nur unu nomparto ekzistas esperante, do baze '''ne eblas''' ĉiujn personajn nomojn Guglielmo (itale), Guillaume (france), Guillermo (hispane), Guillem (katalune), Wilhelm (germane, svede, pole), William (angle), Vilius (litove), Viljalm (dane), Vilém (ĉeĥe), Willem (nederlande), Guilherme (portugale), Вильям (ruse), Guilielmus (latine), Vilmos (hungare) esperantigi al formo Vilhelmo, nur ĉar la persona nomo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] ekzistas en PIV - '''nur se ankaŭ''' la [[familia nomo]] en esperanta formo estas en PIV. # Se oni trovas plurajn uzojn de kompleta esperantigita nomo en la literatura kaj gazetara serĉilo https://tekstaro.com - pluraj signifas "pli ol du", do tri trovoj jam sufiĉas # aŭ oni povas ankaŭ mem serĉi uzojn en la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, do trovojn en presitaj libroj, kiuj haveblas en pluraj esperantlingvaj bibliotekoj, aŭ en internaciaj, tutmonde arkivigitaj gazetoj, el tiuj ne estas tre multaj, baze Monato, Kontakto, Esperanto, la Ondo de Esperanto, le Monde diplomatique en Esperanto, Beletra almanako, Heroldo de Esperanto, Sennaciulo, ankaŭ iuj internaciaj eksaj gazetoj akcepteblas, ekzemple TEJO tutmonde, koncize (eksa okcidenteŭropa gazeto), Kvinpinto (eksa nordeŭropa gazeto), kaj ankaŭ oficialaj kongreslibroj de Universalaj Kongresoj, TEJO-, SAT- aŭ ILEI-kongresoj akcepteblas kiel tute normalaj "libroj". Se oni almenaŭ havas tri trovojn el la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, ankaŭ eblas kombini kun https://tekstaro.com, KAJ notas tiujn trovojn kun kompletaj bibliografiaj informoj kie estas la trovoj, do numeroj de la eldonaĵo, jaro, loko kaj eldonejo de eldono, kaj konkreta paĝo, kaj notas ĉiujn tiujn informojn, tiuj tri trovoj validas kiel pruvo. Speciala kazo estas geografiaj nomoj, por tio ankaŭ validas trovo en la mapoj de la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, kun indiko pri la numero de mapo - tiam por geografia nomo eĉ tiu unu atlasa trovo sufiĉas. Efektive, estas malfacile trovi konvinkajn tiajn trovojn. Se ne estas trovitaj sufiĉe da pruvoj, la nomo simple restas en la origina nacilingva formo - Se la origina formo estis el alia alfabeto ol la latina, oni latinliterigas, aŭ per norma internacia literigo kiel [[pinjino]] por la ĉina lingvo, aŭ per Esperanto-alfabeto, sed tiam nur laŭ sono, ne kun aldono de o-finaĵoj, kiuj kaŝe kreus "pseŭdo-esperantan vorton". Sed por vortoj el la angla lingvo, kiuj ĉiam estas el latina alfabeto, tio tute ne interesas. Eble vi diros: Mi vidis esperantigitan titolon en Vikipedio, kiu ekde 15 jaroj estas kaj ne havas tiujn referencojn. Tiam vi povas aŭ provi mem trovi referencojn, aŭ vi povas proponi ĝian ŝanĝon al plene nacilingva formo en la diskutpaĝo [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] - la reguloj estas striktaj por la novaj tekstoj aŭ por eksaj tekstoj kiuj nun freŝe estas esperantigite ŝanĝitaj. Sed ili principe validas ankaŭ por malnovaj paĝoj. Nur tiam estas pli da tempo por trovi pruvojn. Mi esperas ke vi komprenas ĉion, kion mi klarigis. La gvidlinio ankaŭ validas por novaj esperantistoj, ankaŭ validas ekzemple por vi. Tre koran saluton, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:42, 29 jun. 2026 (UTC) 8a79hvpwd5qv3mibof24qwb03srn89x 9417188 9417187 2026-06-29T21:49:59Z ThomasPusch 1869 /* Esperantigita nomo */ 9417188 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> <br/> :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> Kvankam vi jam respondis, mi tamen ankoraŭ volas tute klarigi la situacion. Mi jam komencis skribi kiam vi ne respondis, tiam 45 minutojn vidis futbalon en Usono per televidilo kaj nur nun savas mian skribaĵon: Sj1mor tute pravas: La bazo de tio estas la fundamenta gvidlinio [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Ĉi tie aparte interesas la frazo: <big>'''Nomojn de ne-Esperantistoj, kiujn oni kutime ne Esperantigas ekster la Vikipedio, oni ankaŭ ne Esperantigu en la Vikipedio.'''</big> Estas pluraj vojoj por pruvi per fidindaj ekstervikipediaj referencoj, ke oni efektive kutime uzas esperantigitan kompletan nomon: # Se almenaŭ en unu, pli bone en du grandkvante presitaj vortaroj de Esperanto, aŭ en la interreta versio https://vortaro.net de [[PIV]] 2020 aŭ la retejo https://reta-vortaro.de kompleta nomo estas dokumentita en esperantigita formo :: '''ekzemplo''' «[https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] [https://vortaro.net/#%C5%9Cekspiro_kd Ŝekspiro]» estas en PIV 2020 / https://vortaro.net ::: '''notu''' ke ne sufiĉas se nur '''unu''' nomparto ekzistas esperante, do baze '''ne eblas''' ĉiujn personajn nomojn Guglielmo (itale), Guillaume (france), Guillermo (hispane), Guillem (katalune), Wilhelm (germane, svede, pole), William (angle), Vilius (litove), Viljalm (dane), Vilém (ĉeĥe), Willem (nederlande), Guilherme (portugale), Вильям (ruse), Guilielmus (latine), Vilmos (hungare) esperantigi al formo Vilhelmo, nur ĉar la persona nomo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] ekzistas en PIV - '''nur se ankaŭ''' la [[familia nomo]] en esperanta formo estas en PIV. # Se oni trovas plurajn uzojn de kompleta esperantigita nomo en la literatura kaj gazetara serĉilo https://tekstaro.com - pluraj signifas "pli ol du", do tri trovoj jam sufiĉas # aŭ oni povas ankaŭ mem serĉi uzojn en la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, do trovojn en presitaj libroj, kiuj haveblas en pluraj esperantlingvaj bibliotekoj, aŭ en internaciaj, tutmonde arkivigitaj gazetoj, el tiuj ne estas tre multaj, baze Monato, Kontakto, Esperanto, la Ondo de Esperanto, le Monde diplomatique en Esperanto, Beletra almanako, Heroldo de Esperanto, Sennaciulo, ankaŭ iuj internaciaj eksaj gazetoj akcepteblas, ekzemple TEJO tutmonde, koncize (eksa okcidenteŭropa gazeto), Kvinpinto (eksa nordeŭropa gazeto), kaj ankaŭ oficialaj kongreslibroj de Universalaj Kongresoj, TEJO-, SAT- aŭ ILEI-kongresoj akcepteblas kiel tute normalaj "libroj". Se oni almenaŭ havas tri trovojn el la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, ankaŭ eblas kombini kun https://tekstaro.com, KAJ notas tiujn trovojn kun kompletaj bibliografiaj informoj kie estas la trovoj, do numeroj de la eldonaĵo, jaro, loko kaj eldonejo de eldono, kaj konkreta paĝo, kaj notas ĉiujn tiujn informojn, tiuj tri trovoj validas kiel pruvo. Speciala kazo estas '''geografiaj nomoj''', por tio ankaŭ validas trovo en la mapoj de la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, kun indiko pri la numero de mapo - tiam por geografia nomo eĉ tiu unu atlasa trovo sufiĉas. Efektive, estas malfacile trovi konvinkajn trovojn en sufiĉa kvanto kaj kvalito. Se '''ne''' estas trovitaj sufiĉe da pruvoj, la nomo simple restas en la origina nacilingva formo - Se la origina formo estis el alia alfabeto ol la latina, oni latinliterigas, aŭ per norma internacia literigo kiel [[pinjino]] por la ĉina lingvo, aŭ per Esperanto-alfabeto, sed tiam nur laŭ sono, ne kun aldono de o-finaĵoj, kiuj kaŝe kreus "pseŭdo-esperantan vorton". Sed por vortoj el la angla lingvo, kiuj ĉiam estas el latina alfabeto, tio tute ne interesas. Eble vi diros: Mi vidis esperantigitan titolon en Vikipedio, kiu ekde 15 jaroj estas kaj ne havas tiujn referencojn. Tiam vi povas aŭ provi mem trovi referencojn, aŭ vi povas proponi ĝian ŝanĝon al plene nacilingva formo en la diskutpaĝo [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] - la reguloj estas striktaj por la novaj tekstoj aŭ por eksaj tekstoj kiuj nun freŝe estas esperantigite ŝanĝitaj. Sed ili principe validas ankaŭ por malnovaj paĝoj. Nur tiam estas pli da tempo por trovi pruvojn. Mi esperas ke vi komprenas ĉion, kion mi klarigis. La gvidlinio ankaŭ validas por novaj esperantistoj, ankaŭ validas ekzemple por vi. Tre koran saluton, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:42, 29 jun. 2026 (UTC) ahuvkgan9a1ma4u3u8998d9yaa7g3eq 9417189 9417188 2026-06-29T21:51:55Z ThomasPusch 1869 9417189 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> <br/> :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> Kvankam vi jam respondis, mi tamen ankoraŭ volas tute klarigi la situacion. Mi jam komencis skribi kiam vi ne respondis, tiam 45 minutojn vidis futbalon en Usono per televidilo kaj nur nun savas mian skribaĵon: Sj1mor tute pravas: La bazo de tio estas la fundamenta gvidlinio [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Ĉi tie aparte interesas la frazo: <big>'''Nomojn de ne-Esperantistoj, kiujn oni kutime ne Esperantigas ekster la Vikipedio, oni ankaŭ ne Esperantigu en la Vikipedio.'''</big> Estas pluraj vojoj por pruvi per fidindaj ekstervikipediaj referencoj, ke oni efektive kutime uzas esperantigitan kompletan nomon: # Se almenaŭ en unu, pli bone en du grandkvante presitaj vortaroj de Esperanto, aŭ en la interreta versio https://vortaro.net de [[PIV]] 2020 aŭ la retejo https://reta-vortaro.de kompleta nomo estas dokumentita en esperantigita formo :: '''ekzemplo''' «[https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] [https://vortaro.net/#%C5%9Cekspiro_kd Ŝekspiro]» estas en PIV 2020 / https://vortaro.net ::: '''notu''' ke ne sufiĉas se nur '''unu''' nomparto ekzistas esperante, do baze '''ne eblas''' ĉiujn personajn nomojn Guglielmo (itale), Guillaume (france), Guillermo (hispane), Guillem (katalune), Wilhelm (germane, svede, pole), William (angle), Vilius (litove), Viljalm (dane), Vilém (ĉeĥe), Willem (nederlande), Guilherme (portugale), Вильям (ruse), Guilielmus (latine), Vilmos (hungare) esperantigi al formo Vilhelmo, nur ĉar la persona nomo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] ekzistas en PIV - '''nur se ankaŭ''' la [[familia nomo]] en esperanta formo estas en PIV. # Se oni trovas plurajn uzojn de kompleta esperantigita nomo en la literatura kaj gazetara serĉilo https://tekstaro.com - pluraj signifas "pli ol du", do tri trovoj jam sufiĉas # aŭ oni povas ankaŭ mem serĉi uzojn en la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, do trovojn en presitaj libroj, kiuj haveblas en pluraj esperantlingvaj bibliotekoj, aŭ en internaciaj, tutmonde arkivigitaj gazetoj, el tiuj ne estas tre multaj, baze Monato, Kontakto, Esperanto, la Ondo de Esperanto, le Monde diplomatique en Esperanto, Beletra almanako, Heroldo de Esperanto, Sennaciulo, ankaŭ iuj internaciaj eksaj gazetoj akcepteblas, ekzemple TEJO tutmonde, koncize (eksa okcidenteŭropa gazeto), Kvinpinto (eksa nordeŭropa gazeto), kaj ankaŭ oficialaj kongreslibroj de Universalaj Kongresoj, TEJO-, SAT- aŭ ILEI-kongresoj akcepteblas kiel tute normalaj "libroj". Se oni almenaŭ havas tri trovojn el la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, ankaŭ eblas kombini kun https://tekstaro.com, KAJ notas tiujn trovojn kun kompletaj bibliografiaj informoj kie estas la trovoj, do numeroj de la eldonaĵo, jaro, loko kaj eldonejo de eldono, kaj konkreta paĝo, kaj notas ĉiujn tiujn informojn, tiuj tri trovoj validas kiel pruvo. Speciala kazo estas '''geografiaj nomoj''', por tio ankaŭ validas trovo en la mapoj de la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, kun indiko pri la numero de mapo - tiam por geografia nomo eĉ tiu unu atlasa trovo sufiĉas. Efektive, estas malfacile trovi konvinkajn trovojn en sufiĉa kvanto kaj kvalito. Se '''ne''' estas trovitaj sufiĉe da pruvoj, la nomo simple restas en la origina nacilingva formo - Se la origina formo estis el alia alfabeto ol la latina, oni latinliterigas, aŭ per norma internacia literigo kiel [[pinjino]] por la ĉina lingvo, aŭ per Esperanto-alfabeto, sed tiam nur laŭ sono, ne kun aldono de o-finaĵoj, kiuj kaŝe kreus "pseŭdo-esperantan vorton". Sed por vortoj el la angla lingvo, kiuj ĉiam estas el latina alfabeto, tio tute ne interesas. Eble vi diros: Mi vidis esperantigitan titolon en Vikipedio, kiu ekde 15 jaroj estas kaj ne havas tiujn referencojn. Tiam vi povas aŭ provi mem trovi referencojn, aŭ vi povas proponi ĝian ŝanĝon al plene nacilingva formo en la diskutpaĝo [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] - la reguloj estas striktaj por la novaj tekstoj aŭ por eksaj tekstoj kiuj nun freŝe estas esperantigite ŝanĝitaj. Sed ili principe validas ankaŭ por malnovaj paĝoj. Nur tiam estas pli da tempo por trovi pruvojn. Mi esperas ke vi komprenas ĉion, kion mi klarigis. La gvidlinio ankaŭ validas por novaj esperantistoj, ankaŭ validas ekzemple por vi (kaj ili ankaŭ validas, se vi ion ne komprenas {{s}}). Tre koran saluton, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:42, 29 jun. 2026 (UTC) bvy5eyzbtr96zh0vjedp49urrv6c9tg 9417196 9417189 2026-06-29T22:21:37Z Wheatley2 216749 /* Esperantigita nomo */ Respondo 9417196 wikitext text/x-wiki == Esperantigita nomo == Saluton Kara, Vi devas kompreni ke oni ne povas kaj tute ne rajtas simple laŭvole kaj arbitre doni esperantigitan nomon al loko. Por havi tiun nomon oni devas bazigi tiun aserton per havigo de almenaŭ unu fonto, kaj certe temas pri ekstervikipedia fonto el establita publikaĵo do tiakaze esperantlingva. Bonvolu ĉesu viajn nomigojn tiajn kaj forigu viajn redaktojn tuj! Saluton @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]], vi kiel administranto devas kontroli la situacion do bonvolu fari. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 20:23, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> <br/> :Jes, mi havas forigis redaktoj [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 21:03, 29 jun. 2026 (UTC) <br/> <hr> Kvankam vi jam respondis, mi tamen ankoraŭ volas tute klarigi la situacion. Mi jam komencis skribi kiam vi ne respondis, tiam 45 minutojn vidis futbalon en Usono per televidilo kaj nur nun savas mian skribaĵon: Sj1mor tute pravas: La bazo de tio estas la fundamenta gvidlinio [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Ĉi tie aparte interesas la frazo: <big>'''Nomojn de ne-Esperantistoj, kiujn oni kutime ne Esperantigas ekster la Vikipedio, oni ankaŭ ne Esperantigu en la Vikipedio.'''</big> Estas pluraj vojoj por pruvi per fidindaj ekstervikipediaj referencoj, ke oni efektive kutime uzas esperantigitan kompletan nomon: # Se almenaŭ en unu, pli bone en du grandkvante presitaj vortaroj de Esperanto, aŭ en la interreta versio https://vortaro.net de [[PIV]] 2020 aŭ la retejo https://reta-vortaro.de kompleta nomo estas dokumentita en esperantigita formo :: '''ekzemplo''' «[https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] [https://vortaro.net/#%C5%9Cekspiro_kd Ŝekspiro]» estas en PIV 2020 / https://vortaro.net ::: '''notu''' ke ne sufiĉas se nur '''unu''' nomparto ekzistas esperante, do baze '''ne eblas''' ĉiujn personajn nomojn Guglielmo (itale), Guillaume (france), Guillermo (hispane), Guillem (katalune), Wilhelm (germane, svede, pole), William (angle), Vilius (litove), Viljalm (dane), Vilém (ĉeĥe), Willem (nederlande), Guilherme (portugale), Вильям (ruse), Guilielmus (latine), Vilmos (hungare) esperantigi al formo Vilhelmo, nur ĉar la persona nomo [https://vortaro.net/#Vilhelmo_kd Vilhelmo] ekzistas en PIV - '''nur se ankaŭ''' la [[familia nomo]] en esperanta formo estas en PIV. # Se oni trovas plurajn uzojn de kompleta esperantigita nomo en la literatura kaj gazetara serĉilo https://tekstaro.com - pluraj signifas "pli ol du", do tri trovoj jam sufiĉas # aŭ oni povas ankaŭ mem serĉi uzojn en la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, do trovojn en presitaj libroj, kiuj haveblas en pluraj esperantlingvaj bibliotekoj, aŭ en internaciaj, tutmonde arkivigitaj gazetoj, el tiuj ne estas tre multaj, baze Monato, Kontakto, Esperanto, la Ondo de Esperanto, le Monde diplomatique en Esperanto, Beletra almanako, Heroldo de Esperanto, Sennaciulo, ankaŭ iuj internaciaj eksaj gazetoj akcepteblas, ekzemple TEJO tutmonde, koncize (eksa okcidenteŭropa gazeto), Kvinpinto (eksa nordeŭropa gazeto), kaj ankaŭ oficialaj kongreslibroj de Universalaj Kongresoj, TEJO-, SAT- aŭ ILEI-kongresoj akcepteblas kiel tute normalaj "libroj". Se oni almenaŭ havas tri trovojn el la internacia literaturo kaj gazetaro de Esperanto, ankaŭ eblas kombini kun https://tekstaro.com, KAJ notas tiujn trovojn kun kompletaj bibliografiaj informoj kie estas la trovoj, do numeroj de la eldonaĵo, jaro, loko kaj eldonejo de eldono, kaj konkreta paĝo, kaj notas ĉiujn tiujn informojn, tiuj tri trovoj validas kiel pruvo. Speciala kazo estas '''geografiaj nomoj''', por tio ankaŭ validas trovo en la mapoj de la referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, kun indiko pri la numero de mapo - tiam por geografia nomo eĉ tiu unu atlasa trovo sufiĉas. Efektive, estas malfacile trovi konvinkajn trovojn en sufiĉa kvanto kaj kvalito. Se '''ne''' estas trovitaj sufiĉe da pruvoj, la nomo simple restas en la origina nacilingva formo - Se la origina formo estis el alia alfabeto ol la latina, oni latinliterigas, aŭ per norma internacia literigo kiel [[pinjino]] por la ĉina lingvo, aŭ per Esperanto-alfabeto, sed tiam nur laŭ sono, ne kun aldono de o-finaĵoj, kiuj kaŝe kreus "pseŭdo-esperantan vorton". Sed por vortoj el la angla lingvo, kiuj ĉiam estas el latina alfabeto, tio tute ne interesas. Eble vi diros: Mi vidis esperantigitan titolon en Vikipedio, kiu ekde 15 jaroj estas kaj ne havas tiujn referencojn. Tiam vi povas aŭ provi mem trovi referencojn, aŭ vi povas proponi ĝian ŝanĝon al plene nacilingva formo en la diskutpaĝo [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] - la reguloj estas striktaj por la novaj tekstoj aŭ por eksaj tekstoj kiuj nun freŝe estas esperantigite ŝanĝitaj. Sed ili principe validas ankaŭ por malnovaj paĝoj. Nur tiam estas pli da tempo por trovi pruvojn. Mi esperas ke vi komprenas ĉion, kion mi klarigis. La gvidlinio ankaŭ validas por novaj esperantistoj, ankaŭ validas ekzemple por vi (kaj ili ankaŭ validas, se vi ion ne komprenas {{s}}). Tre koran saluton, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:42, 29 jun. 2026 (UTC) :Dankon! :) [[Uzanto:Wheatley2|Wheatley2]] ([[Uzanto-Diskuto:Wheatley2|diskuto]]) 22:21, 29 jun. 2026 (UTC) 9g2f3naggbniki4j3ezyr3kkwu8uoyc 0 948470 9417170 2026-06-29T20:44:57Z Pettend 214084 direkti al manksa pundo 9417170 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Manksa pundo]] ezews4nf1zlh8bn9xf1u2fk2i9vnft5 0 948471 9417212 2026-06-29T22:57:44Z Aidas 3488 Alidirektigis al [[Futbala Mondpokalo 2026]] 9417212 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Futbala Mondpokalo 2026]] brrjhha8dhvlj2m201bnn1erotacdja 0 948472 9417228 2026-06-29T23:56:23Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Brunkapa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti) Yala.jpg |priskribo de dosiero = Nacia Parko Yala, Srilanko |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = Merops leschenaulti - Kaeng Krachan.jpg |priskribo de dosiero2 = En Kaeng Kraĉan, Tajlando |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = Koraciofo..." 9417228 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Brunkapa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti) Yala.jpg |priskribo de dosiero = Nacia Parko Yala, Srilanko |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = Merops leschenaulti - Kaeng Krachan.jpg |priskribo de dosiero2 = En Kaeng Kraĉan, Tajlando |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Brunkapa abelmanĝulo''' ''M. leschenaulti'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 25 September 2021">{{cite iucn |author1=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops leschenaulti'' |volume=2016 |article-number=e.T22683761A92999153 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683761A92999153.en |access-date=25a de Septembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops leschenaulti'' |dunomo aŭtoritato = ([[Vieillot]], 1817) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunkapa abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops leschenaulti'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Brunkapa abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi reproduktiĝas en la [[Hinda subkontinento]] kaj apudaj regionoj, el Barato, Bangladeŝo kaj Srilanko tra Sudorienta Azio ĝis Indonezio.<ref name="iucn status 25 September 2021"/> Ĉi tiu specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, svelta birdo. Ĝi estas ĉefe verda, kun bluo ĉe la pugo kaj la malsupra parto de la ventro. Ĝia vizaĝo kaj gorĝo estas flavaj kun nigra strio tra la okulo, kaj la verto kaj nuko estas riĉe kaŝtanbrunaj. La maldika, kurba beko estas nigra. Ambaŭ seksoj aspektas same, sed junaj birdoj estas malpli brilkoloraj. Ĝi longas 18–20 cm kaj mankas al ĝi la du longegaj centraj vostoplumoj, kiujn havas la plej multaj el ĝiaj parencoj. ==Taksonomio== The chestnut-headed bee-eater was [[Species description|formally described]] in 1817 by the French ornithologist [[Louis Pierre Vieillot]] under the current [[binomial name]] ''Merops leschenaulti''. He specified the [[type locality (biology)|locality]] as Java. This was an error as this species does not occur there, and the locality has been designated as Sri Lanka.<ref name=vieillot>{{ cite book | last=Vieillot | first=Louis Pierre | author-link=Louis Pierre Vieillot | year=1817 | title=Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle, appliquée aux arts, à l'agriculture, à l'économie rurale et domestique, à la médecine, etc. | edition=Nouvelle édition | volume=14 | location=Paris | publisher=Deterville | pages=17–18 | doi=10.5962/bhl.title.20211 | language=French | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/18058979 }}</ref><ref>{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=234 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14480245 }}</ref> The specific epithet was chosen to honour the French naturalist and collector [[Jean-Baptiste Leschenault de La Tour]] who had brought Vieillot's specimen to France.<ref name=vieillot/><ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=222 | url=https://archive.org/stream/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling#page/n222/mode/1up }}</ref> Three [[subspecies]] are recognised:<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela C. Rasmussen | date=July 2023 | title=Pheasants, partridges, francolins | work=IOC World Bird List Version 13.2 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/pheasants/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=16 December 2021 }}</ref> * ''M. l. leschenaulti'' [[Vieillot]], 1817 – India and Sri Lanka to central south China, Indochina and [[Malay Peninsula]] * ''M. l. quinticolor'' Vieillot, 1817 – far south [[Sumatra]], [[Java]] and [[Bali]] * ''M. l. andamanensis'' Marien, 1950 – [[Andaman Islands]] [[Molecular phylogenetics]] places the species as a sister of ''[[Blue-throated bee-eater|Merops viridis]]'' which together are sister to ''M. orientalis''.<ref>{{Cite journal |last=Burt |first=D. Brent |date=2004 |title=Plumage-based phylogenetic analyses of the Merops bee-eaters |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |journal=Ibis |language=en |volume=146 |issue=3 |pages=481–492 |doi=10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |issn=0019-1019|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Marks |first1=Ben D. |last2=Weckstein |first2=Jason D. |last3=Moyle |first3=Robert G. |date=2007 |title=Molecular phylogenetics of the bee-eaters (Aves: Meropidae) based on nuclear and mitochondrial DNA sequence data |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790307002497 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=45 |issue=1 |pages=23–32 |doi=10.1016/j.ympev.2007.07.004|pmid=17716922 |bibcode=2007MolPE..45...23M |url-access=subscription }}</ref> ==Aspekto== [[File:Chestnut-headed Bee-eater 0A2A3075.jpg|thumb|left|''M. l. quinticolor'', in [[West Bali National Park]], Indonesia]] The chestnut-headed bee-eater is {{cvt|18|-|20|cm}} in overall length and weighs {{cvt|26|-|33|g}}. The sexes are similar in appearance.<ref name=fry>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=94 Plate 35, 279–280 }}</ref> The forehead, crown, nape, {{Birdgloss|mantle}} and {{Birdgloss|ear-coverts}} are bright chestnut. The [[Lore (anatomy)|lores]] are black, continued as a thin band under the eye and ear-coverts. The {{Birdgloss|wing coverts}}, lower back and {{Birdgloss|tertiaries|tertials}} are green, the latter are tipped with bluish. The {{Birdgloss|rump}} and {{Birdgloss|uppertail coverts}} are pale shining blue. The {{Birdgloss|primaries}} and {{Birdgloss|secondaries}} are green, rufous on the inner webs, and all tipped dusky. The central tail-feathers are bluish on the outer, and green on the inner webs; the others are green, margined on the inner web with brown and all tipped dusky. The sides of the face, chin and throat are yellow; below this a broad band of chestnut extending to the sides of the neck and meeting the chestnut of the upper plumage; below this again is a {{Birdgloss|gorget}} formed by a short distinct band of black and then an ill-defined band of yellow. The remainder of lower plumage is green tipped with blue, especially on the {{Birdgloss|vent}} and {{Birdgloss|undertail coverts}}. The iris is red, the bill is black, the legs are dusky black and the claws dark horn-colour.<ref>{{ cite book | last=Oates | first=E.W. | author-link=Eugene W. Oates | date=1883 | title=A Handbook to the Birds of British Burmah, including those found in the adjoining state of Karennee | volume=2 | location=London | publisher=R.H. Porter | pages=68–69 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/46826524 }}</ref> The juveniles are like the adult but duller. They a green forehead, forecrown and {{Birdgloss|mantle}}. The lower throat is yellow rather than chestnut and the gorget band is indistinct. The breast and belly are paler and more olive in colour than the adult.<ref name=fry/> The Javan sub-species, ''M. l. quinticolor'', differs in having the space from the bill down to the black pectoral band pure yellow without any chestnut, and in having an entirely blue tail.<ref name=fry/> Race ''andamanensis'' found in the Andamans is slightly larger than the mainland Indian population.<ref name=rasmussen>{{ cite book | last1=Rasmussen | first1=Pamela C. | author1-link=Pamela C. Rasmussen | last2=Anderton | first2=John C. | year=2012 | title=Birds of South Asia. The Ripley Guide | edition=2nd | publisher=Smithsonian National Museum of Natural History and Lynx Edicions | location=Washington D.C. and Barcelona | isbn=978-84-96553-87-3 | at=Vol. 1: Plate 87 p. 184; Vol. 2: pp. 269-270 }}</ref> ==Distribuo kaj habitato== [[File:Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti).jpg|thumb|Nominate subspecies (in [[Kerala]])|left]] This is a bird which breeds in sub-tropical open woodland. It is most common in highland areas. ==Kutimaro== These birds are gregarious and feed and roost communally.<ref name=":0">{{cite book |author1=Ali, Salim |title=Handbook of the birds of India and Pakistan. Volume 4 |author2=Ripley, S. Dillon |publisher=Oxford University Press |year=1983 |edition=2 |place=New Delhi |pages=100–101}}</ref> ===Reproduktado=== Chestnut-headed bee-eaters usually nest in small colonies in sandy banks. They make a relatively long tunnel in which the five to six spherical white eggs are laid. Both the male and the female take care of the eggs and feed the young.<ref name=fry/> ===Manĝado=== As the name suggests, bee-eaters predominantly [[insectivore|eat insects]], especially [[bee]]s, [[wasp]]s and [[hornet]]s, which are caught in the air by sorties from an open perch.<ref name=fry/> Instances of feeding on fish by flying over water are known.<ref>{{cite journal |author=Reeves, E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166322 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Willey, A |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166323 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Green, E E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref name=":0" /> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops leschenaulti}} * [http://www.xeno-canto.org/species/Merops-leschenaulti Xeno-canto] Sonregistraĵoj {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio]] ivpzkqmg3aatx59krgxfw3jlmw1tdv4 9417238 9417228 2026-06-30T00:10:50Z Kani 670 /* Taksonomio */ 9417238 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Brunkapa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti) Yala.jpg |priskribo de dosiero = Nacia Parko Yala, Srilanko |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = Merops leschenaulti - Kaeng Krachan.jpg |priskribo de dosiero2 = En Kaeng Kraĉan, Tajlando |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Brunkapa abelmanĝulo''' ''M. leschenaulti'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 25 September 2021">{{cite iucn |author1=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops leschenaulti'' |volume=2016 |article-number=e.T22683761A92999153 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683761A92999153.en |access-date=25a de Septembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops leschenaulti'' |dunomo aŭtoritato = ([[Vieillot]], 1817) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunkapa abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops leschenaulti'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Brunkapa abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi reproduktiĝas en la [[Hinda subkontinento]] kaj apudaj regionoj, el Barato, Bangladeŝo kaj Srilanko tra Sudorienta Azio ĝis Indonezio.<ref name="iucn status 25 September 2021"/> Ĉi tiu specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, svelta birdo. Ĝi estas ĉefe verda, kun bluo ĉe la pugo kaj la malsupra parto de la ventro. Ĝia vizaĝo kaj gorĝo estas flavaj kun nigra strio tra la okulo, kaj la verto kaj nuko estas riĉe kaŝtanbrunaj. La maldika, kurba beko estas nigra. Ambaŭ seksoj aspektas same, sed junaj birdoj estas malpli brilkoloraj. Ĝi longas 18–20 cm kaj mankas al ĝi la du longegaj centraj vostoplumoj, kiujn havas la plej multaj el ĝiaj parencoj. ==Taksonomio== La Brunkapa abelmanĝulo estis formale priskribita en 1817 de la franca ornitologo [[Louis Pierre Vieillot]] sub la nuna binomo ''Merops leschenaulti''. Li specifis la [[tipa loko (biologio)|tipan lokon]] kiel [[Javo]]. Tio estis eraro, ĉar ĉi tiu specio ne troviĝas tie, kaj la loko estis nomumita kiel [[Srilanko]].<ref name=vieillot>{{ cite book | last=Vieillot | first=Louis Pierre | author-link=Louis Pierre Vieillot | year=1817 | title=Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle, appliquée aux arts, à l'agriculture, à l'économie rurale et domestique, à la médecine, etc. | edition=Nouvelle édition | volume=14 | location=Paris | publisher=Deterville | pages=17–18 | doi=10.5962/bhl.title.20211 | language=French | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/18058979 }}</ref><ref>{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=234 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14480245 }}</ref> La [[specia epiteto]] estis elektita por honori la francan naturscienciston kaj kolektanton [[Jean-Baptiste Leschenault de La Tour]], kiu alportis la specimenon de Vieillot al Francio.<ref name=vieillot/><ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=222 | url=https://archive.org/stream/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling#page/n222/mode/1up }}</ref> Oni agnoskis jenajn tri [[subspecio]]jn:<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornitologo) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela C. Rasmussen | date=Julio 2023 | title=Pheasants, partridges, francolins | work=IOC World Bird List Version 13.2 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/pheasants/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=16a de Decembro 2021 }}</ref> * ''M. l. leschenaulti'' [[Vieillot]], 1817 – Barato kaj Srilanko ĝis centra suda Ĉinio, Hindoĉinio kaj [[Malaja Duoninsulo]] * ''M. l. quinticolor'' Vieillot, 1817 – plej suda [[Sumatro]], [[Javo]] kaj [[Bali]] * ''M. l. andamanensis'' Marien, 1950 – [[Andamanoj]] [[Molekula filogenetiko]] lokas la specion kiel fratan de ''[[Merops viridis]]'', kaj ili kune estas frataj de ''M. orientalis''.<ref>{{Cite journal |last=Burt |first=D. Brent |date=2004 |title=Plumage-based phylogenetic analyses of the Merops bee-eaters |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |journal=Ibis |language=en |volume=146 |issue=3 |pages=481–492 |doi=10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |issn=0019-1019|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Marks |first1=Ben D. |last2=Weckstein |first2=Jason D. |last3=Moyle |first3=Robert G. |date=2007 |title=Molecular phylogenetics of the bee-eaters (Aves: Meropidae) based on nuclear and mitochondrial DNA sequence data |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790307002497 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=45 |issue=1 |pages=23–32 |doi=10.1016/j.ympev.2007.07.004|pmid=17716922 |bibcode=2007MolPE..45...23M |url-access=subscription }}</ref> ==Aspekto== [[File:Chestnut-headed Bee-eater 0A2A3075.jpg|thumb|left|''M. l. quinticolor'', in [[West Bali National Park]], Indonesia]] The chestnut-headed bee-eater is {{cvt|18|-|20|cm}} in overall length and weighs {{cvt|26|-|33|g}}. The sexes are similar in appearance.<ref name=fry>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=94 Plate 35, 279–280 }}</ref> The forehead, crown, nape, {{Birdgloss|mantle}} and {{Birdgloss|ear-coverts}} are bright chestnut. The [[Lore (anatomy)|lores]] are black, continued as a thin band under the eye and ear-coverts. The {{Birdgloss|wing coverts}}, lower back and {{Birdgloss|tertiaries|tertials}} are green, the latter are tipped with bluish. The {{Birdgloss|rump}} and {{Birdgloss|uppertail coverts}} are pale shining blue. The {{Birdgloss|primaries}} and {{Birdgloss|secondaries}} are green, rufous on the inner webs, and all tipped dusky. The central tail-feathers are bluish on the outer, and green on the inner webs; the others are green, margined on the inner web with brown and all tipped dusky. The sides of the face, chin and throat are yellow; below this a broad band of chestnut extending to the sides of the neck and meeting the chestnut of the upper plumage; below this again is a {{Birdgloss|gorget}} formed by a short distinct band of black and then an ill-defined band of yellow. The remainder of lower plumage is green tipped with blue, especially on the {{Birdgloss|vent}} and {{Birdgloss|undertail coverts}}. The iris is red, the bill is black, the legs are dusky black and the claws dark horn-colour.<ref>{{ cite book | last=Oates | first=E.W. | author-link=Eugene W. Oates | date=1883 | title=A Handbook to the Birds of British Burmah, including those found in the adjoining state of Karennee | volume=2 | location=London | publisher=R.H. Porter | pages=68–69 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/46826524 }}</ref> The juveniles are like the adult but duller. They a green forehead, forecrown and {{Birdgloss|mantle}}. The lower throat is yellow rather than chestnut and the gorget band is indistinct. The breast and belly are paler and more olive in colour than the adult.<ref name=fry/> The Javan sub-species, ''M. l. quinticolor'', differs in having the space from the bill down to the black pectoral band pure yellow without any chestnut, and in having an entirely blue tail.<ref name=fry/> Race ''andamanensis'' found in the Andamans is slightly larger than the mainland Indian population.<ref name=rasmussen>{{ cite book | last1=Rasmussen | first1=Pamela C. | author1-link=Pamela C. Rasmussen | last2=Anderton | first2=John C. | year=2012 | title=Birds of South Asia. The Ripley Guide | edition=2nd | publisher=Smithsonian National Museum of Natural History and Lynx Edicions | location=Washington D.C. and Barcelona | isbn=978-84-96553-87-3 | at=Vol. 1: Plate 87 p. 184; Vol. 2: pp. 269-270 }}</ref> ==Distribuo kaj habitato== [[File:Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti).jpg|thumb|Nominate subspecies (in [[Kerala]])|left]] This is a bird which breeds in sub-tropical open woodland. It is most common in highland areas. ==Kutimaro== These birds are gregarious and feed and roost communally.<ref name=":0">{{cite book |author1=Ali, Salim |title=Handbook of the birds of India and Pakistan. Volume 4 |author2=Ripley, S. Dillon |publisher=Oxford University Press |year=1983 |edition=2 |place=New Delhi |pages=100–101}}</ref> ===Reproduktado=== Chestnut-headed bee-eaters usually nest in small colonies in sandy banks. They make a relatively long tunnel in which the five to six spherical white eggs are laid. Both the male and the female take care of the eggs and feed the young.<ref name=fry/> ===Manĝado=== As the name suggests, bee-eaters predominantly [[insectivore|eat insects]], especially [[bee]]s, [[wasp]]s and [[hornet]]s, which are caught in the air by sorties from an open perch.<ref name=fry/> Instances of feeding on fish by flying over water are known.<ref>{{cite journal |author=Reeves, E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166322 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Willey, A |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166323 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Green, E E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref name=":0" /> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops leschenaulti}} * [http://www.xeno-canto.org/species/Merops-leschenaulti Xeno-canto] Sonregistraĵoj {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio]] bxcm0o84xeu7057hsjcqneo2qsmzjlw 9417245 9417238 2026-06-30T00:31:06Z Kani 670 9417245 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Brunkapa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti) Yala.jpg |priskribo de dosiero = Nacia Parko Yala, Srilanko |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = Merops leschenaulti - Kaeng Krachan.jpg |priskribo de dosiero2 = En Kaeng Kraĉan, Tajlando |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Brunkapa abelmanĝulo''' ''M. leschenaulti'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 25 September 2021">{{cite iucn |author1=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops leschenaulti'' |volume=2016 |article-number=e.T22683761A92999153 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683761A92999153.en |access-date=25a de Septembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops leschenaulti'' |dunomo aŭtoritato = ([[Vieillot]], 1817) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunkapa abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops leschenaulti'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Brunkapa abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi reproduktiĝas en la [[Hinda subkontinento]] kaj apudaj regionoj, el Barato, Bangladeŝo kaj Srilanko tra Sudorienta Azio ĝis Indonezio.<ref name="iucn status 25 September 2021">{{cite iucn |author1=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops leschenaulti'' |volume=2016 |article-number=e.T22683761A92999153 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683761A92999153.en |access-date=25a de Septembro 2021}}</ref> Ĉi tiu specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, svelta birdo. Ĝi estas ĉefe verda, kun bluo ĉe la pugo kaj la malsupra parto de la ventro. Ĝia vizaĝo kaj gorĝo estas flavaj kun nigra strio tra la okulo, kaj la verto kaj nuko estas riĉe kaŝtanbrunaj. La maldika, kurba beko estas nigra. Ambaŭ seksoj aspektas same, sed junaj birdoj estas malpli brilkoloraj. Ĝi longas 18–20 cm kaj mankas al ĝi la du longegaj centraj vostoplumoj, kiujn havas la plej multaj el ĝiaj parencoj. ==Taksonomio== La Brunkapa abelmanĝulo estis formale priskribita en 1817 de la franca ornitologo [[Louis Pierre Vieillot]] sub la nuna binomo ''Merops leschenaulti''. Li specifis la [[tipa loko (biologio)|tipan lokon]] kiel [[Javo]]. Tio estis eraro, ĉar ĉi tiu specio ne troviĝas tie, kaj la loko estis nomumita kiel [[Srilanko]].<ref name=vieillot>{{ cite book | last=Vieillot | first=Louis Pierre | author-link=Louis Pierre Vieillot | year=1817 | title=Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle, appliquée aux arts, à l'agriculture, à l'économie rurale et domestique, à la médecine, etc. | edition=Nouvelle édition | volume=14 | location=Paris | publisher=Deterville | pages=17–18 | doi=10.5962/bhl.title.20211 | language=French | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/18058979 }}</ref><ref>{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=234 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14480245 }}</ref> La [[specia epiteto]] estis elektita por honori la francan naturscienciston kaj kolektanton [[Jean-Baptiste Leschenault de La Tour]], kiu alportis la specimenon de Vieillot al Francio.<ref name=vieillot/><ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=222 | url=https://archive.org/stream/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling#page/n222/mode/1up }}</ref> Oni agnoskis jenajn tri [[subspecio]]jn:<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornitologo) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela C. Rasmussen | date=Julio 2023 | title=Pheasants, partridges, francolins | work=IOC World Bird List Version 13.2 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/pheasants/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=16a de Decembro 2021 }}</ref> * ''M. l. leschenaulti'' [[Vieillot]], 1817 – Barato kaj Srilanko ĝis centra suda Ĉinio, Hindoĉinio kaj [[Malaja Duoninsulo]] * ''M. l. quinticolor'' Vieillot, 1817 – plej suda [[Sumatro]], [[Javo]] kaj [[Bali]] * ''M. l. andamanensis'' Marien, 1950 – [[Andamanoj]] [[Molekula filogenetiko]] lokas la specion kiel fratan de ''[[Merops viridis]]'', kaj ili kune estas frataj de ''M. orientalis''.<ref>{{Cite journal |last=Burt |first=D. Brent |date=2004 |title=Plumage-based phylogenetic analyses of the Merops bee-eaters |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |journal=Ibis |language=en |volume=146 |issue=3 |pages=481–492 |doi=10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |issn=0019-1019|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Marks |first1=Ben D. |last2=Weckstein |first2=Jason D. |last3=Moyle |first3=Robert G. |date=2007 |title=Molecular phylogenetics of the bee-eaters (Aves: Meropidae) based on nuclear and mitochondrial DNA sequence data |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790307002497 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=45 |issue=1 |pages=23–32 |doi=10.1016/j.ympev.2007.07.004|pmid=17716922 |bibcode=2007MolPE..45...23M |url-access=subscription }}</ref> ==Aspekto== [[File:Chestnut-headed Bee-eater 0A2A3075.jpg|thumb|left|''M. l. quinticolor'', en Nacia Parko de Okcidenta Bali, Indonezio]] La Brunkapa abelmanĝulo estas 18–20 cm longa kaj pezas 26–33 g. Ambaŭ seksoj aspektas similaj.<ref name=fry>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=94 Plate 35, 279–280 }}</ref> La frunto, krono, nuko, mantelo kaj orelkovriloj estas brile kaŝtankoloraj. La bridoj estas nigraj, plu kiel maldika bendo sub la okulo kaj orelkovriloj. La flugilkovriloj, malsupra dorso kaj triarangaj estas verdaj, ĉi-lastaj havas bluetajn pintojn. La pugo kaj supravostaj kovriloj estas pale brilbluaj. La unuarangaj kaj duarangaj estas verdaj, ruĝbrunaj sur la internaj reto-plumoj, kaj ĉiuj kun malhelaj pintoj. La centraj vostoplumoj estas bluetaj sur la ekstera flanko, kaj verdaj sur la internaj reto-plumoj; la aliaj estas verdaj, kun brunaj marĝenoj sur la interna reto kaj ĉiuj kun malhelaj pintoj. La flankoj de la vizaĝo, mentono kaj gorĝo estas flavaj; sub ĉi tio larĝa bendo de kaŝtano etendiĝas al la flankoj de la kolo kaj renkontas la kaŝtanan koloron de la supra plumaro; sub ĉi tio denove estas gorĝo formita de mallonga klara nigra bendo kaj poste malklare difinita flava bendo. La cetero de la malsupra plumaro estas verda kun blua pinto, precipe sur la ventro kaj subvostaj kovriloj. La irisoj estas ruĝaj, la beko estas nigra, la kruroj estas malhele nigraj kaj la ungegoj malhele kornokoloraj.<ref>{{ cite book | last=Oates | first=E.W. | author-link=Eugene W. Oates | date=1883 | title=A Handbook to the Birds of British Burmah, including those found in the adjoining state of Karennee | volume=2 | location=London | publisher=R.H. Porter | pages=68–69 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/46826524 }}</ref> La junuloj estas similaj al la plenkreskulo sed pli senkoloraj. Ili havas verdajn frunton, antaŭkronon kaj mantelon. La malsupra gorĝo estas flava anstataŭ kaŝtana kaj la gorĝobendo estas malklara. La brusto kaj ventro estas pli palaj kaj pli olivkoloraj ol ĉe la plenkreskulo.<ref name=fry/> La java subspecio, ''M. l. quinticolor'', diferencas per tio, ke la spaco de la beko ĝis la nigra brustobendo estas pure flava sen kaŝtano, kaj per tio, la vosto estas tute blua.<ref name=fry/> La raso ''andamanensis'', kiu troviĝas en la [[Andamanoj]], estas iomete pli granda ol la populacio de la kontinenta Hindio.<ref name=rasmussen>{{ cite book | last1=Rasmussen | first1=Pamela C. | author1-link=Pamela C. Rasmussen | last2=Anderton | first2=John C. | year=2012 | title=Birds of South Asia. The Ripley Guide | edition=2nd | publisher=Smithsonian National Museum of Natural History and Lynx Edicions | location=Washington D.C. and Barcelona | isbn=978-84-96553-87-3 | at=Vol. 1: Plate 87 p. 184; Vol. 2: pp. 269-270 }}</ref> ==Distribuo kaj habitato== [[File:Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti).jpg|thumb|Nomiga subspecio (en [[Keralo]])|left]] Ĉi tiu estas birdo kiu reproduktiĝas en subtropikaj malfermaj arbaroj. Ĝi estas plej ofta en areoj de altaj teroj. ==Kutimaro== Tiuj birdoj estas sociemaj kaj manĝas kaj ripozas komunume.<ref name=":0">{{cite book |author1=Ali, Salim |title=Handbook of the birds of India and Pakistan. Volume 4 |author2=Ripley, S. Dillon |publisher=Oxford University Press |year=1983 |edition=2 |place=New Delhi |pages=100–101}}</ref> ===Reproduktado=== Brunkapaj abelmanĝuloj kutime nestas en malgrandaj kolonioj en sablaj bordoj. Ili elfosas relative longan tunelon, en kiu la kvin ĝis ses sferaj blankaj ovoj estas demetataj. Kaj la masklo kaj la ino zorgas pri la ovoj kaj nutras la idojn.<ref name=fry/> ===Manĝado=== Kiel la nomo sugestas, abelmanĝuloj ĉefe manĝas [[insekto]]jn, precipe [[abelo]]jn, [[vespo]]jn kaj [[krabro]]jn, kiujn oni kaptas en la aero per flugoj el malferma ripozejo.<ref name=fry/> Oni konas kazojn de manĝado de fiŝoj per flugado super akvo.<ref>{{cite journal |author=Reeves, E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166322 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Willey, A |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166323 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Green, E E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref name=":0" /> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops leschenaulti}} * [http://www.xeno-canto.org/species/Merops-leschenaulti Xeno-canto] Sonregistraĵoj {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio]] 5d1rerx9terzwcqwigf5cxpv950w2hx 9417246 9417245 2026-06-30T00:31:50Z Kani 670 /* Aspekto */ 9417246 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Brunkapa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti) Yala.jpg |priskribo de dosiero = Nacia Parko Yala, Srilanko |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = Merops leschenaulti - Kaeng Krachan.jpg |priskribo de dosiero2 = En Kaeng Kraĉan, Tajlando |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Brunkapa abelmanĝulo''' ''M. leschenaulti'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 25 September 2021">{{cite iucn |author1=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops leschenaulti'' |volume=2016 |article-number=e.T22683761A92999153 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683761A92999153.en |access-date=25a de Septembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops leschenaulti'' |dunomo aŭtoritato = ([[Vieillot]], 1817) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunkapa abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops leschenaulti'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Brunkapa abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi reproduktiĝas en la [[Hinda subkontinento]] kaj apudaj regionoj, el Barato, Bangladeŝo kaj Srilanko tra Sudorienta Azio ĝis Indonezio.<ref name="iucn status 25 September 2021">{{cite iucn |author1=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops leschenaulti'' |volume=2016 |article-number=e.T22683761A92999153 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683761A92999153.en |access-date=25a de Septembro 2021}}</ref> Ĉi tiu specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, svelta birdo. Ĝi estas ĉefe verda, kun bluo ĉe la pugo kaj la malsupra parto de la ventro. Ĝia vizaĝo kaj gorĝo estas flavaj kun nigra strio tra la okulo, kaj la verto kaj nuko estas riĉe kaŝtanbrunaj. La maldika, kurba beko estas nigra. Ambaŭ seksoj aspektas same, sed junaj birdoj estas malpli brilkoloraj. Ĝi longas 18–20 cm kaj mankas al ĝi la du longegaj centraj vostoplumoj, kiujn havas la plej multaj el ĝiaj parencoj. ==Taksonomio== La Brunkapa abelmanĝulo estis formale priskribita en 1817 de la franca ornitologo [[Louis Pierre Vieillot]] sub la nuna binomo ''Merops leschenaulti''. Li specifis la [[tipa loko (biologio)|tipan lokon]] kiel [[Javo]]. Tio estis eraro, ĉar ĉi tiu specio ne troviĝas tie, kaj la loko estis nomumita kiel [[Srilanko]].<ref name=vieillot>{{ cite book | last=Vieillot | first=Louis Pierre | author-link=Louis Pierre Vieillot | year=1817 | title=Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle, appliquée aux arts, à l'agriculture, à l'économie rurale et domestique, à la médecine, etc. | edition=Nouvelle édition | volume=14 | location=Paris | publisher=Deterville | pages=17–18 | doi=10.5962/bhl.title.20211 | language=French | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/18058979 }}</ref><ref>{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=234 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14480245 }}</ref> La [[specia epiteto]] estis elektita por honori la francan naturscienciston kaj kolektanton [[Jean-Baptiste Leschenault de La Tour]], kiu alportis la specimenon de Vieillot al Francio.<ref name=vieillot/><ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=222 | url=https://archive.org/stream/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling#page/n222/mode/1up }}</ref> Oni agnoskis jenajn tri [[subspecio]]jn:<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornitologo) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela C. Rasmussen | date=Julio 2023 | title=Pheasants, partridges, francolins | work=IOC World Bird List Version 13.2 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/pheasants/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=16a de Decembro 2021 }}</ref> * ''M. l. leschenaulti'' [[Vieillot]], 1817 – Barato kaj Srilanko ĝis centra suda Ĉinio, Hindoĉinio kaj [[Malaja Duoninsulo]] * ''M. l. quinticolor'' Vieillot, 1817 – plej suda [[Sumatro]], [[Javo]] kaj [[Bali]] * ''M. l. andamanensis'' Marien, 1950 – [[Andamanoj]] [[Molekula filogenetiko]] lokas la specion kiel fratan de ''[[Merops viridis]]'', kaj ili kune estas frataj de ''M. orientalis''.<ref>{{Cite journal |last=Burt |first=D. Brent |date=2004 |title=Plumage-based phylogenetic analyses of the Merops bee-eaters |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |journal=Ibis |language=en |volume=146 |issue=3 |pages=481–492 |doi=10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |issn=0019-1019|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Marks |first1=Ben D. |last2=Weckstein |first2=Jason D. |last3=Moyle |first3=Robert G. |date=2007 |title=Molecular phylogenetics of the bee-eaters (Aves: Meropidae) based on nuclear and mitochondrial DNA sequence data |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790307002497 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=45 |issue=1 |pages=23–32 |doi=10.1016/j.ympev.2007.07.004|pmid=17716922 |bibcode=2007MolPE..45...23M |url-access=subscription }}</ref> ==Aspekto== [[File:Chestnut-headed Bee-eater 0A2A3075.jpg|thumb|left|''M. l. quinticolor'', en Nacia Parko de Okcidenta Bali, Indonezio]] La Brunkapa abelmanĝulo estas 18–20 cm longa kaj pezas 26–33 g. Ambaŭ seksoj aspektas similaj.<ref name=fry>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=94 Plate 35, 279–280 }}</ref> La frunto, krono, nuko, mantelo kaj orelkovriloj estas brile kaŝtankoloraj. La bridoj estas nigraj, plu kiel maldika bendo sub la okulo kaj orelkovriloj. La flugilkovriloj, malsupra dorso kaj triarangaj estas verdaj, ĉi-lastaj havas bluetajn pintojn. La pugo kaj supravostaj kovriloj estas pale brilbluaj. La unuarangaj kaj duarangaj estas verdaj, ruĝbrunaj sur la internaj reto-plumoj, kaj ĉiuj kun malhelaj pintoj. La centraj vostoplumoj estas bluetaj sur la ekstera flanko, kaj verdaj sur la internaj reto-plumoj; la aliaj estas verdaj, kun brunaj marĝenoj sur la interna reto kaj ĉiuj kun malhelaj pintoj. La flankoj de la vizaĝo, mentono kaj gorĝo estas flavaj; sub ĉi tio larĝa bendo de kaŝtano etendiĝas al la flankoj de la kolo kaj renkontas la kaŝtanan koloron de la supra plumaro; sub ĉi tio denove estas gorĝo formita de mallonga klara nigra bendo kaj poste malklare difinita flava bendo. La cetero de la malsupra plumaro estas verda kun blua pinto, precipe sur la ventro kaj subvostaj kovriloj. La irisoj estas ruĝaj, la beko estas nigra, la kruroj estas malhele nigraj kaj la ungegoj malhele kornokoloraj.<ref>{{ cite book | last=Oates | first=E.W. | author-link= | date=1883 | title=A Handbook to the Birds of British Burmah, including those found in the adjoining state of Karennee | volume=2 | location=London | publisher=R.H. Porter | pages=68–69 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/46826524 }}</ref> La junuloj estas similaj al la plenkreskulo sed pli senkoloraj. Ili havas verdajn frunton, antaŭkronon kaj mantelon. La malsupra gorĝo estas flava anstataŭ kaŝtana kaj la gorĝobendo estas malklara. La brusto kaj ventro estas pli palaj kaj pli olivkoloraj ol ĉe la plenkreskulo.<ref name=fry/> La java subspecio, ''M. l. quinticolor'', diferencas per tio, ke la spaco de la beko ĝis la nigra brustobendo estas pure flava sen kaŝtano, kaj per tio, la vosto estas tute blua.<ref name=fry/> La raso ''andamanensis'', kiu troviĝas en la [[Andamanoj]], estas iomete pli granda ol la populacio de la kontinenta Hindio.<ref name=rasmussen>{{ cite book | last1=Rasmussen | first1=Pamela C. | author1-link=Pamela C. Rasmussen | last2=Anderton | first2=John C. | year=2012 | title=Birds of South Asia. The Ripley Guide | edition=2nd | publisher=Smithsonian National Museum of Natural History and Lynx Edicions | location=Washington D.C. and Barcelona | isbn=978-84-96553-87-3 | at=Vol. 1: Plate 87 p. 184; Vol. 2: pp. 269-270 }}</ref> ==Distribuo kaj habitato== [[File:Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti).jpg|thumb|Nomiga subspecio (en [[Keralo]])|left]] Ĉi tiu estas birdo kiu reproduktiĝas en subtropikaj malfermaj arbaroj. Ĝi estas plej ofta en areoj de altaj teroj. ==Kutimaro== Tiuj birdoj estas sociemaj kaj manĝas kaj ripozas komunume.<ref name=":0">{{cite book |author1=Ali, Salim |title=Handbook of the birds of India and Pakistan. Volume 4 |author2=Ripley, S. Dillon |publisher=Oxford University Press |year=1983 |edition=2 |place=New Delhi |pages=100–101}}</ref> ===Reproduktado=== Brunkapaj abelmanĝuloj kutime nestas en malgrandaj kolonioj en sablaj bordoj. Ili elfosas relative longan tunelon, en kiu la kvin ĝis ses sferaj blankaj ovoj estas demetataj. Kaj la masklo kaj la ino zorgas pri la ovoj kaj nutras la idojn.<ref name=fry/> ===Manĝado=== Kiel la nomo sugestas, abelmanĝuloj ĉefe manĝas [[insekto]]jn, precipe [[abelo]]jn, [[vespo]]jn kaj [[krabro]]jn, kiujn oni kaptas en la aero per flugoj el malferma ripozejo.<ref name=fry/> Oni konas kazojn de manĝado de fiŝoj per flugado super akvo.<ref>{{cite journal |author=Reeves, E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166322 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Willey, A |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166323 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Green, E E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref name=":0" /> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops leschenaulti}} * [http://www.xeno-canto.org/species/Merops-leschenaulti Xeno-canto] Sonregistraĵoj {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio]] 8hjgtfjeu4pakjdmwlp4w4nva7yjyst 9417453 9417246 2026-06-30T10:37:51Z Kani 670 9417453 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Brunkapa abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti) Yala.jpg |priskribo de dosiero = Nacia Parko Yala, Srilanko |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = Merops leschenaulti - Kaeng Krachan.jpg |priskribo de dosiero2 = En Kaeng Kraĉan, Tajlando |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Brunkapa abelmanĝulo''' ''M. leschenaulti'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 25 September 2021">{{cite iucn |author1=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops leschenaulti'' |volume=2016 |article-number=e.T22683761A92999153 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683761A92999153.en |access-date=25a de Septembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops leschenaulti'' |dunomo aŭtoritato = ([[Vieillot]], 1817) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Brunkapa abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops leschenaulti'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Brunkapa abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi reproduktiĝas en la [[Hinda subkontinento]] kaj apudaj regionoj, el Barato, Bangladeŝo kaj Srilanko tra Sudorienta Azio ĝis Indonezio.<ref name="iucn status 25 September 2021">{{cite iucn |author1=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops leschenaulti'' |volume=2016 |article-number=e.T22683761A92999153 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683761A92999153.en |access-date=25a de Septembro 2021}}</ref> Ĉi tiu specio, kiel aliaj abelmanĝuloj, estas belkolora, svelta birdo. Ĝi estas ĉefe verda, kun bluo ĉe la pugo kaj la malsupra parto de la ventro. Ĝia vizaĝo kaj gorĝo estas flavaj kun nigra strio tra la okulo, kaj la verto kaj nuko estas riĉe kaŝtanbrunaj. La maldika, kurba beko estas nigra. Ambaŭ seksoj aspektas same, sed junaj birdoj estas malpli brilkoloraj. Ĝi longas 18–20 cm kaj mankas al ĝi la du longegaj centraj vostoplumoj, kiujn havas la plej multaj el ĝiaj parencoj. ==Taksonomio== La Brunkapa abelmanĝulo estis formale priskribita en 1817 de la franca ornitologo [[Louis Pierre Vieillot]] sub la nuna binomo ''Merops leschenaulti''. Li specifis la [[tipa loko (biologio)|tipan lokon]] kiel [[Javo]]. Tio estis eraro, ĉar ĉi tiu specio ne troviĝas tie, kaj la loko estis nomumita kiel [[Srilanko]].<ref name=vieillot>{{ cite book | last=Vieillot | first=Louis Pierre | author-link=Louis Pierre Vieillot | year=1817 | title=Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle, appliquée aux arts, à l'agriculture, à l'économie rurale et domestique, à la médecine, etc. | edition=Nouvelle édition | volume=14 | location=Paris | publisher=Deterville | pages=17–18 | doi=10.5962/bhl.title.20211 | language=French | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/18058979 }}</ref><ref>{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=234 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14480245 }}</ref> La [[specia epiteto]] estis elektita por honori la francan naturscienciston kaj kolektanton [[Jean-Baptiste Leschenault de La Tour]], kiu alportis la specimenon de Vieillot al Francio.<ref name=vieillot/><ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=222 | url=https://archive.org/stream/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling#page/n222/mode/1up }}</ref> Oni agnoskis jenajn tri [[subspecio]]jn:<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornitologo) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela C. Rasmussen | date=Julio 2023 | title=Pheasants, partridges, francolins | work=IOC World Bird List Version 13.2 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/pheasants/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=16a de Decembro 2021 }}</ref> * ''M. l. leschenaulti'' [[Vieillot]], 1817 – Barato kaj Srilanko ĝis centra suda Ĉinio, Hindoĉinio kaj [[Malaja Duoninsulo]] * ''M. l. quinticolor'' Vieillot, 1817 – plej suda [[Sumatro]], [[Javo]] kaj [[Bali]] * ''M. l. andamanensis'' Marien, 1950 – [[Andamanoj]] [[Molekula filogenetiko]] lokas la specion kiel fratan de ''[[Merops viridis]]'', kaj ili kune estas frataj de ''M. orientalis''.<ref>{{Cite journal |last=Burt |first=D. Brent |date=2004 |title=Plumage-based phylogenetic analyses of the Merops bee-eaters |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |journal=Ibis |language=en |volume=146 |issue=3 |pages=481–492 |doi=10.1111/j.1474-919x.2004.00289.x |issn=0019-1019|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Marks |first1=Ben D. |last2=Weckstein |first2=Jason D. |last3=Moyle |first3=Robert G. |date=2007 |title=Molecular phylogenetics of the bee-eaters (Aves: Meropidae) based on nuclear and mitochondrial DNA sequence data |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790307002497 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=45 |issue=1 |pages=23–32 |doi=10.1016/j.ympev.2007.07.004|pmid=17716922 |bibcode=2007MolPE..45...23M |url-access=subscription }}</ref> ==Aspekto== [[File:Chestnut-headed Bee-eater 0A2A3075.jpg|thumb|left|''M. l. quinticolor'', en Nacia Parko de Okcidenta Bali, Indonezio]] La Brunkapa abelmanĝulo estas 18–20 cm longa kaj pezas 26–33 g. Ambaŭ seksoj aspektas similaj.<ref name=fry>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | year=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=94 Plate 35, 279–280 }}</ref> La frunto, krono, nuko, mantelo kaj orelkovriloj estas brile kaŝtankoloraj. La bridoj estas nigraj, plu kiel maldika bendo sub la okulo kaj orelkovriloj. La flugilkovriloj, malsupra dorso kaj triarangaj estas verdaj, ĉi-lastaj havas bluetajn pintojn. La pugo kaj supravostaj kovriloj estas pale brilbluaj. La unuarangaj kaj duarangaj estas verdaj, ruĝbrunaj sur la internaj reto-plumoj, kaj ĉiuj kun malhelaj pintoj. La centraj vostoplumoj estas bluetaj sur la ekstera flanko, kaj verdaj sur la internaj reto-plumoj; la aliaj estas verdaj, kun brunaj marĝenoj sur la interna reto kaj ĉiuj kun malhelaj pintoj. La flankoj de la vizaĝo, mentono kaj gorĝo estas flavaj; sub ĉi tio larĝa bendo de kaŝtano etendiĝas al la flankoj de la kolo kaj renkontas la kaŝtanan koloron de la supra plumaro; sub ĉi tio denove estas gorĝo formita de mallonga klara nigra bendo kaj poste malklare difinita flava bendo. La cetero de la malsupra plumaro estas verda kun blua pinto, precipe sur la ventro kaj subvostaj kovriloj. La irisoj estas ruĝaj, la beko estas nigra, la kruroj estas malhele nigraj kaj la ungegoj malhele kornokoloraj.<ref>{{ cite book | last=Oates | first=E.W. | author-link= | date=1883 | title=A Handbook to the Birds of British Burmah, including those found in the adjoining state of Karennee | volume=2 | location=London | publisher=R.H. Porter | pages=68–69 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/46826524 }}</ref> La junuloj estas similaj al la plenkreskulo sed pli senkoloraj. Ili havas verdajn frunton, antaŭkronon kaj mantelon. La malsupra gorĝo estas flava anstataŭ kaŝtana kaj la gorĝobendo estas malklara. La brusto kaj ventro estas pli palaj kaj pli olivkoloraj ol ĉe la plenkreskulo.<ref name=fry/> La java subspecio, ''M. l. quinticolor'', diferencas per tio, ke la spaco de la beko ĝis la nigra brustobendo estas pure flava sen kaŝtano, kaj per tio, la vosto estas tute blua.<ref name=fry/> La raso ''andamanensis'', kiu troviĝas en la [[Andamanoj]], estas iomete pli granda ol la populacio de la kontinenta Hindio.<ref name=rasmussen>{{ cite book | last1=Rasmussen | first1=Pamela C. | author1-link=Pamela C. Rasmussen | last2=Anderton | first2=John C. | year=2012 | title=Birds of South Asia. The Ripley Guide | edition=2nd | publisher=Smithsonian National Museum of Natural History and Lynx Edicions | location=Washington D.C. and Barcelona | isbn=978-84-96553-87-3 | at=Vol. 1: Plate 87 p. 184; Vol. 2: pp. 269-270 }}</ref> ==Distribuo kaj habitato== [[File:Chestnut-headed bee-eater (Merops leschenaulti).jpg|thumb|Nomiga subspecio (en [[Keralo]])|left]] Ĉi tiu estas birdo kiu reproduktiĝas en subtropikaj malfermaj arbaroj. Ĝi estas plej ofta en areoj de altaj teroj. ==Kutimaro== Tiuj birdoj estas sociemaj kaj manĝas kaj ripozas komunume.<ref name=":0">{{cite book |author1=Ali, Salim |title=Handbook of the birds of India and Pakistan. Volume 4 |author2=Ripley, S. Dillon |publisher=Oxford University Press |year=1983 |edition=2 |place=New Delhi |pages=100–101}}</ref> ===Reproduktado=== Brunkapaj abelmanĝuloj kutime nestas en malgrandaj kolonioj en sablaj bordoj. Ili elfosas relative longan tunelon, en kiu la kvin ĝis ses sferaj blankaj ovoj estas demetataj. Kaj la masklo kaj la ino zorgas pri la ovoj kaj nutras la idojn.<ref name=fry/> ===Manĝado=== Kiel la nomo sugestas, abelmanĝuloj ĉefe manĝas [[insekto]]jn, precipe [[abelo]]jn, [[vespo]]jn kaj [[krabro]]jn, kiujn oni kaptas en la aero per flugoj el malferma ripozejo.<ref name=fry/> Oni konas kazojn de manĝado de fiŝoj per flugado super akvo.<ref>{{cite journal |author=Reeves, E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166322 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Willey, A |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/11166323 |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref>{{cite journal |author=Green, E E |year=1910 |title=Bee-eaters as fish-eaters |journal=Spolia Zeylanica |volume=7 |issue=25 |pages=48–50}}</ref><ref name=":0" /> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops leschenaulti}} * [http://www.xeno-canto.org/species/Merops-leschenaulti Xeno-canto] Sonregistraĵoj {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio]] e8btn8hxp0bmn9qb7fk1qimwcfpm6hz 0 948473 9417229 2026-06-29T23:58:12Z Kani 670 Alidirektigis al [[Brunkapa abelmanĝulo]] 9417229 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Brunkapa abelmanĝulo]] q0k7duack6cpvg9bme3sgv7bmjjrc7g 0 948474 9417232 2026-06-30T00:01:14Z Kani 670 Kani movis paĝon [[Jean-Baptiste Leschenault de la Tour]] al [[Jean-Baptiste Leschenault de La Tour]]: pli ĝusta literumado 9417232 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Jean-Baptiste Leschenault de La Tour]] gatz1a71tol1zqivbwfl0wc1lbmlzuy 10 948475 9417239 2026-06-30T00:12:03Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "<includeonly>{| border=0 cellpadding=0 cellspacing=0 style="font-size: 90%; margin:1em 2em 1em 1em;" | height=5| | align="center" colspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f2f2f2"|Deksesonfinalo | colspan="2"| | align="center" colspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f2f2f2"|Okonfinalo | colspan="2"| | align="center" colspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f2f2f2"|Kvaronfinalo | colspan="2"| | align="center" colspan="2" style="bor..." 9417239 wikitext text/x-wiki <includeonly>{| border=0 cellpadding=0 cellspacing=0 style="font-size: 90%; margin:1em 2em 1em 1em;" | height=5| | align="center" colspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f2f2f2"|Deksesonfinalo | colspan="2"| | align="center" colspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f2f2f2"|Okonfinalo | colspan="2"| | align="center" colspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f2f2f2"|Kvaronfinalo | colspan="2"| | align="center" colspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f2f2f2"|Duonfinalo | colspan="2"| | align="center" colspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f2f2f2"|Finalo |- | height=5| | width=140|&nbsp; | width=40|&nbsp; | width=15|&nbsp; | width=20|&nbsp; | width=140|&nbsp; | width=40|&nbsp; | width=15|&nbsp; | width=20|&nbsp; | width=140|&nbsp; | width=40|&nbsp; | width=15|&nbsp; | width=20|&nbsp; | width=140|&nbsp; | width=40|&nbsp; | width=15|&nbsp; | width=20|&nbsp; | width=140|&nbsp; | width=40|&nbsp; |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{1|&nbsp;}}} | rowspan="4" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="7" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | colspan="2" rowspan="3"| | rowspan="7" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="13" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | colspan="2" rowspan="9"| | rowspan="13" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="25" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | colspan="2" rowspan="17"| | rowspan="25" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="49" style="border-width:0 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | colspan="2" rowspan="41"| |- | height=5| |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{2|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{3|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{81|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{4|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{5|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{82|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{83|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{6|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{84|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{85|&nbsp;}}} | rowspan="12" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{7|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{8|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="6"| | colspan="2" rowspan="2"|{{{121|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{9|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{10|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{122|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{123|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{11|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="24" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{124|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{125|&nbsp;}}} | rowspan="24" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{12|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{13|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{86|&nbsp;}}} | colspan="2" rowspan="14"| | colspan="2" rowspan="2"|{{{141|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{14|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{15|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{87|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{88|&nbsp;}}} | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{142|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{143|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{16|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{89|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{90|&nbsp;}}} | rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{17|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{18|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="6"| | rowspan="24" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{144|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{145|&nbsp;}}} | rowspan="24" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{19|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{20|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{91|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{92|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{21|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="48" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{94|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{95|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{22|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{23|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{93|&nbsp;}}} | colspan="2" rowspan="38"| |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{24|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{25|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{96|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{97|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{26|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{98|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{99|&nbsp;}}} | rowspan="12" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{27|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{28|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="6"| | colspan="2" rowspan="2"|{{{126|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{29|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{30|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{127|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{128|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{31|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="24" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{129|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{130|&nbsp;}}} | rowspan="24" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{32|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{33|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{100|&nbsp;}}} | colspan="2" rowspan="10"| |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{34|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{35|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{101|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{102|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{36|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{103|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{104|&nbsp;}}} | rowspan="12" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{37|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{38|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="6"| | colspan="2" rowspan="2"|{{{151|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{39|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{40|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{152|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{153|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{41|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="47" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{154|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{155|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{42|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{43|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{105|&nbsp;}}} | colspan="2" rowspan="18"| |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{44|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{45|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{106|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{107|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{46|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{108|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{109|&nbsp;}}} | rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{47|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{48|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="6"| | colspan="2" rowspan="2"|{{{131|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{49|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{50|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{132|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{133|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{51|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="23" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{134|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{135|&nbsp;}}} | rowspan="23" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{52|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{53|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{110|&nbsp;}}} | colspan="2" rowspan="10"| |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{54|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{55|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{111|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{112|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{56|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="12" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{113|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{114|&nbsp;}}} | rowspan="12" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{57|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{58|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="6"| | colspan="2" rowspan="2"|{{{136|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{59|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{60|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 0 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{137|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{138|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{61|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="23" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{139|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{140|&nbsp;}}} | rowspan="23" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{62|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{63|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{115|&nbsp;}}} | colspan="2" rowspan="10"| | colspan="2" rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f2f2f2"|Je tria loko |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{64|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{65|&nbsp;}}} | rowspan="6" style="border-width:2px 3px 1px 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{116|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{117|&nbsp;}}} | colspan="2" rowspan="2"|{{{156|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{66|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="12" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{118|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{119|&nbsp;}}} | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{157|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{158|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{67|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{68|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="6"| | rowspan="6" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{159|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{160|&nbsp;}}} |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{69|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{70|&nbsp;}}} | rowspan="4" style="border-width:2px 0 0 0; border-style: solid;border-color:black;"|&nbsp; |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{120|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{121|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="2"|{{{71|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="3"| |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{72|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{73|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="3"| |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{74|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{75|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="3"| |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{76|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{77|&nbsp;}}} |- | height=5| | colspan="2" rowspan="3"| |- | height=5| | rowspan="2" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{78|&nbsp;}}} | rowspan="2" align="center" style="border:1px solid #aaa;" bgcolor="#f9f9f9"|&nbsp;{{{79|&nbsp;}}} |- | height=5| |} </includeonly><noinclude> {{dok}} </noinclude> mfk2p9tksdyc0x552w5ajwzsoawa7vh 10 948476 9417242 2026-06-30T00:16:26Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "{{Ŝablona navigado}} Ĉi tiu [[Helpo:Ŝablono|ŝablono]] servas por elimina turniro kun komence 32 teamoj (deksesonfinalo). Por komparo vidu la paralelan ŝablonon {{ŝ|Turniro16+3-a loko}} == Parametroj == Vidu ĉion kiel en {{ŝ|Turniro16+3-a loko}} == Ekzemploj == Se funkcias, tiu ŝablono unuafoje decus esti uzata en la [[Futbala Mondpokalo 2026]], finala fazo, de la 29-a de junio ĝis 19-a de julio 2026" 9417242 wikitext text/x-wiki {{Ŝablona navigado}} Ĉi tiu [[Helpo:Ŝablono|ŝablono]] servas por elimina turniro kun komence 32 teamoj (deksesonfinalo). Por komparo vidu la paralelan ŝablonon {{ŝ|Turniro16+3-a loko}} == Parametroj == Vidu ĉion kiel en {{ŝ|Turniro16+3-a loko}} == Ekzemploj == Se funkcias, tiu ŝablono unuafoje decus esti uzata en la [[Futbala Mondpokalo 2026]], finala fazo, de la 29-a de junio ĝis 19-a de julio 2026 8zd9fv3gmyqn98jwduqpwu5uzpuuez8 9417243 9417242 2026-06-30T00:18:22Z ThomasPusch 1869 /* Ekzemploj */ 9417243 wikitext text/x-wiki {{Ŝablona navigado}} Ĉi tiu [[Helpo:Ŝablono|ŝablono]] servas por elimina turniro kun komence 32 teamoj (deksesonfinalo). Por komparo vidu la paralelan ŝablonon {{ŝ|Turniro16+3-a loko}} == Parametroj == Vidu ĉion kiel en {{ŝ|Turniro16+3-a loko}} == Ekzemploj == Se funkcias, tiu ŝablono unuafoje devcus esti uzata en la [[Futbala Mondpokalo 2026]], finala fazo, de la 29-a de junio ĝis 19-a de julio 2026 enx5ekh7gjjijpidr7tqo0un6goumte 0 948477 9417248 2026-06-30T00:39:04Z Pettend 214084 Kreis artikolon 9417248 wikitext text/x-wiki {{Informkesto valuto |Valuto=Gernezeja pundo |Ŝtato=[[Gernezejo]] |Subdivido=100 pencoj |ISO-kodo= |Mallongigo=GGP |Enkondukita=1921 |Bildo=1864 Guernesey 8 Doubles.jpg}} La '''gernezeja pundo''' estas la valuto de Gernezejo. Ekde [[1921]], Gernezejo estas en valuta unio kun [[Britio]] kaj la gernezeja pundo ne estas aparta valuto sed estas loka eldono de [[Brita pundo|britaj pundaj]] monbiletoj kaj moneroj, similaj al la monbiletoj eldonitaj en [[Skotlando]], [[Anglio]] kaj [[Nord-Irlando]]. Ĝi povas esti ŝanĝita je aliaj britaj pundaj moneroj kaj biletoj. Pro ĉi tiu kialo, [[ISO 4217]] ne inkluzivas apartan valutkodon por la gernezeja pundo; kiam oni deziras distingi ĝin de brita pundo, oni povas uzi la mallongigon GGP.<ref>{{cite web|url=http://www.lloydstsbcorporatemarkets.com/glossary/currencies.asp|title=Countries' currencies and codes|website=[[Lloyds TSB]]|access-date=12 September 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061031165137/http://www.lloydstsbcorporatemarkets.com/glossary/currencies.asp|archive-date=31 October 2006}}</ref> == Historio == Ĝis la frua 19-a jarcento, Gernezejo uzis ĉefe francan valuton. Moneroj de la franca «''livre''» estis laŭleĝa pagilo ĝis [[1834]], kaj [[franca franko]] estis uzata ĝis [[1921]]. En [[1830]], Gernezejo komencis produktadon de kupraj moneroj nomitaj ''doubles'' (duobloj). 80 ''doubles'' valoris 1 francan frankon. La nomo "double" devenis de la franca "duobla [[deniero]]". Moneroj estis eldonitaj en nominalaj valoroj de 1, 2, 4 kaj 8 "doubles". La 8-doubles monero estis "Gernezeja penco". Dek du "gernezeja penco" valoris unu "Gernezeja ŝilingo" (valoranta 1.2 frankojn). Tamen, ĉi tiu ŝilingo ne egalis al la brita ŝilingo, kiu valoris 1.26 frankojn (1 pundo tiam valoris 25.22 frankojn). Sekve, unu pundo egalis al 21 gernezejaj ŝilingoj. Monbiletoj ankaŭ estis produktitaj de Gernezejo ekde [[1827]]. En [[1848]], ordono estis proklamata, ke la brita pundo estu laŭleĝa pagilo je valoro de 1 pundo 1 ŝilingo 3 doubles (2040 doubles). Ĉi tio estis nuligita du jarojn poste kaj franca valuto daŭre cirkulis. En [[1870]], britaj moneroj fariĝis laŭleĝa pagilo. Monbiletoj de la [[Banko de Anglio]] fariĝis laŭleĝa pagilo en [[1873]]. En 1914, novaj monbiletoj aperis. Post la [[Unua Mondmilito]], la valoro de la franko komencis fali rilate al la brita pundo. Tio igis Gernezejo adopti novan pundon egalan al la brita pundo en [[1921]]. En [[1971]], kune kun la resto de la Britio, Gernezejo decimaligis la pundon, subdividante la pundon en 100 pencojn, kaj komencis eldoni siajn proprajn monerojn de ½p ĝis 50p. Moneroj de £1 kaj £2 sekvis poste. == Laŭleĝa pagilo == En Gernezejo, krom la gernezeja pundo, ankaŭ aliaj britaj pundaj monbiletoj (anglaj, skotaj, nordirlandaj) estas akceptataj. En iuj butikoj, oni ankaŭ povas pagi per [[Eŭro|eŭroj]]. La gernezeja pundo estas nur laŭleĝa pagilo en Gernezejo, sed ĝi ankaŭ cirkulas libere en [[Ĵerzejo]]. En la resto de Britio, oni povas ŝanĝi ĝin ĉe monŝanĝejoj aŭ bankoj.<ref>{{cite web| url = http://guernseypress.com/lifestyle/visitor-information/| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20160304114806/http://guernseypress.com/lifestyle/visitor-information/| archive-date = 2016-03-04| title = Visitor Information « Guernsey Press}}</ref> Ĉirkaŭ 51 milionoj da gernezeja pundoj da moneroj kaj biletoj estas en cirkulado.<ref name="sog191">{{cite web |title=States of Guernsey introduces innovative new security features to Guernsey banknotes in conjunction with De La Rue |url=https://www.gov.gg/article/194806/States-of-Guernsey-introduces-innovative-new-security-features-to-Guernsey-banknotes-in-conjunction-with-De-La-Rue |date=19 January 2023}}</ref> == Moneroj == La [[averso]] de la moneroj konstante prezentis portreton de [[Reĝino Elizabeto la 2-a]] ekde 1985, dum pli fruaj eldonoj prezentis la blazonon de la insulo. {|class="wikitable" style="font-size: 100%" |- !Valoro!!1968–1984!!1985–nuntempo |- |½p||Nombro||- |- |1p||[[Norda sulo]]||[[Krabo]] |- |2p||[[Ventmuelejo]]||[[Gernezeja bovo]]j |- |5p||[[Nerine sarniensis]] (Gernezeja lilio)||[[Jaĥto]]j |- |10p||[[Gernezeja bovo]]||[[Tomato]]j |- |20p||Gernezeja [[lakto|lakt]][[ladskatolo]]||Dentrado kaj mapo |- |50p||La ĉapo de la [[Duko]] de [[Normandio]]||Gernezeja [[freesia]] |- |£2||-||Flago |} == Monbiletoj == La monbiletoj de la insulo konstante prezentis la portreton de Elizabeto la 2-a kiel la ĉefan ĉeftemon ekde 1994, escepte de la 1-punda bileto. La 5-, 10- kaj 20-pundaj biletoj estis modernigitaj, la 20-punda bileto ankaŭ havas hologramon. {|class="wikitable" style="font-size: 100%" |- !colspan=7|Cirkulantaj monbiletoj "Elizabeto la 2-a" eldono |- !colspan=2|Bildo !! rowspan="2"|Valoro !! rowspan="2"|Dimensio !! rowspan="2"|Dominanta koloro !!colspan="2"| Priskribo |- !Averso !! Reverso!! Averso !! Reverso |- |||<br />|| £1 || 128 × 65 mm || Verda || La Merkato, [[Sanktapetrurbo]] || [[Daniel De Lisle Brock]],<br />[[Bailiff de Gernezejo]] 1762–1842;<br />La Reĝa Kortumo, [[Sanktapetrurbo]], 1840 |- |<br />|||| £5 || 137 × 70 mm || Roza || [[Reĝino Elizabeto la 2-a]],<br />La Urba Preĝejo || Fort Grey fortreso,<br />Hanois lumturo 1862 |- ||||| £10 || 142 × 75 mm || Blua/oranĝa || [[Reĝino Elizabeto la 2-a]],<br />[[Elizabeth College]] || Saumarez Parko,<br />Les Niaux Akvomuelejo,<br />Le Trépid [[Dolmeno]] |- ||||| £20 || 150 × 80 mm || Roza || [[Reĝino Elizabeto la 2-a]],<br />Koncertejo St James || Vale kastelo,<br />Preĝejo St Sampson |- ||||| £50 || 156 × 85 mm || Bruna || [[Reĝino Elizabeto la 2-a]],<br />La Reĝa Kortumo || Point de la Mare,<br />La Gran'mère,<br />letter of marque,<br />Preĝejo St Andrew |} == Vidu ankaŭ == * [[Brita pundo]] * [[Manksa pundo]] * [[Ĵerzeja pundo]] * [[Krondependaĵoj de la brita monarkio]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Valutoj de Eŭropo}} [[Kategorio: Monunuoj]] [[Kategorio: Ekonomio de Britio]] 87yywl90zq3bjyhs4v6d55jdc5mdq9k 0 948478 9417253 2026-06-30T00:45:09Z Goren 4701 Goren movis paĝon [[Kriptosilvio]] al [[Kripta tetrako]]: Ĝisdatigo de taksonomio 9417253 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kripta tetrako]] 06wzvb6mxtwe8uoy4ggmt83qar5tbac 0 948479 9417256 2026-06-30T00:50:29Z Goren 4701 Goren movis paĝon [[Hartertulo]] al [[Kojnvosta tetrako]]: Ĝisdatigo de taksonomio 9417256 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kojnvosta tetrako]] 7lvwm6m27w3meejjdioc0ibju5inx2q 0 948480 9417259 2026-06-30T01:00:26Z Goren 4701 Goren movis paĝon [[Tamnorno]] al [[Verdaflugila tetrako]]: Ĝisdatigo de taksonomio 9417259 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Verdaflugila tetrako]] s5tpjcg4y795uce3uwo3mhle49zot3b 0 948481 9417263 2026-06-30T01:09:30Z ThomasPusch 1869 Alidirektigis al [[Areo de la Golfo de San-Francisko]] 9417263 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Areo de la Golfo de San-Francisko]] e5rmo2n9i88uydc8iqvgxs7rq7z4kjr 0 948482 9417266 2026-06-30T01:46:48Z Eternanpacon 235392 Nova 9417266 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo|nomo= Muzeo Nagasaki por Atombombo |bildo= Nagasakigenbaku.jpg |propra nomo= 長崎原爆資料館 |lando=Japanio |regiono = Nagasaki |urbo= Nagasaki (Nagasako) |kolektoj = Atombombado al Nagasaki |malfermdato = Aprilo 1996 |adreso=7-8 Hirano-maĉi, Nagasaki-ŝi, Nagasaki-ken, 852-8117 |Koordinatoj= 32°46′21.55″N 129°51′52.25″E |retejo= [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館]}} [[Dosiero: Nagasaki a-bomb clock.jpg|dekstre|eta|''"Horloĝo"'' / haltinta ĉe 11 : 2. (ĵustiam falis la Atombombo)]] [[Dosiero:Nagasaki a-bomb helmet.jpg|dekstre|eta|''"Kasko"'' / kies internen algluiĝis parto de kranio pro la varmego.]] "Muzeo [[Nagasako|Nagasaki]] por Atombombo" estas urbamuzeo de [https://eo.wikipedia.org/wiki/Gubernio_Nagasako Gubernio Nagasaki], kaj ĉefe pritraktas dokumentaron rilatan al "Atombombado al Nagasaki ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 長崎市への原子爆弾投下])". Ĝi kaj "Urba Pachalo de Nagasaki ([https://nabmuseum.jp/heiwa/ 長崎市平和会館])" kaj "Naciahalo Pripreĝanta Pacon por Funebri Pereintojn pro la Atombombado al Nagasaki ([https://www.peace-nagasaki.go.jp 国立長崎原爆死没者追悼平和祈念館])" staras en "Zono por Lerni ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6807.html 学びのゾーン 長崎原爆資料館地区])" en "Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])". ([https://www.google.co.jp/maps/@32.773358,129.8644911,1182m/data=!3m1!1e3?hl=ja&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDYyMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D Google mapo]). La muzeo konsistas el du surteraetaĝoj kaj du subteraetaĝoj, kaj sidas sur la teraso fronte al la malsupra "[[Ground Zero]]" (grundo nulo) situanta en "Zono por Preĝi ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6806.html 祈りのゾーン 中心地地区]). == ''Sinoptiko'' == La muzeo ekspozicias dokumentojn, fotojn, kaj eksplikantajn panelojn laŭ la temoj de "La 9-a de Aŭgusto 1945", kaj "La Realeco de la Damaĝo pro la Atombombado", kaj "Cele al la Mondo Sen [[Nuklea Armilo]]". En la eksponejo estas ekspozicitaj Atombombitaj objektoj : "Horloĝo haltinta ĉe 11:02" (ĵustiam falis la Atombombo), kaj partoj de Atombombitaj konstuaĝoj, ekz. "Kurbintaj Armaturoj" de fabriko, kaj "Ponttrabaro" kies tiama eksplodcentra flanko rostiĝis far de la varmega radio. Kelkajn ekspoziciaĵojn vizitantoj povas tuŝi kaj senti la katastrofegecon kaj la kruelegecon de la Atombombado. Ankaŭ estas ekspozicita modelo de Nagaski-tipa Atombombo tiel nomita "[[Fat Man]]". Precipe ĉe la eksponbudo "Atombombita Urbo Nagasaki" la damaĝo de la urbo estas klarigita per miniatura topografio de Urbo Nagasaki. Pro tio vizitantoj okulvide povas kompreni la ebenecan etendaĵon de la damaĝo. Ankaŭ estas filmoprezentataj registritaj filmoj de la Atombombado, kaj atestantaj filmoj de [[Hibakuŝo]]j. Rezulte vizitantoj povas lerni la tutaĵon de Atombombado al Nagasaki. Ekster la Atombombado ekspozicitaj dokumentoj estas pri "[[Dua japana-ĉina milito|Dua Japana-Ĉina Milito]] kaj [[Pacifika Fronto]]", kiuj nerekte kaŭzis faligi la Atombombojn. Kaj kiel "Epoko de Nuklea Armilo" ekspozicitaj dokumentoj estas pri "Homoj Suferantaj Radimalsanon" fare de eksperimentado de Nuklea Armilo laŭ [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] : "Maristoj de [[Dajgo Fukurju Maru]]", kaj "Laborantoj ĉe Nuklea Eksperimentado", kaj "Laborantoj ĉe Uranio-Minejoj", kaj "Loĝantoj en subventaj ejoj de Testejo por Nuklea Armilo". Ankaŭ en [[Hiroŝimo|Urbo Hiroŝima]] staras "[[Pacmuzeo Hiroŝimo]]" por ekspozicii dokumentojn de "Atombombado al Hiroŝima ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%BA%83%E5%B3%B6%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 広島市への原子爆弾投下])". == ''Referencoj'' == --- Tiu ĉi paĝo estas esperantigita versio de la japana versio [https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%8E%9F%E7%88%86%E8%B3%87%E6%96%99%E9%A4%A8 "長崎原爆資料館"] - Wikipedia) * oficiala retejo : [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館] * Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])(retejo de Urbo Nagasaki) *[[Pacmuzeo Hiroŝimo]] - Vikipedio / oficiala retejo : [https://hpmmuseum.jp/ 広島平和記念資料館] *[[Muzeo Maruki por Atombombo-Arto]] - Vikipedio *[[Atoma bombado de Hiroŝima kaj Nagasaki]] - Vikipedio [[Kategorio:Pacaj movadoj]] [[Kategorio:Movado kontraŭ nuklea armilo]] [[Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako]] [[Kategorio:Muzeoj en Japanio]] aidswgl17v7plvuls1dwmvx1d9occ3b 9417273 9417266 2026-06-30T02:33:46Z Eternanpacon 235392 9417273 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo|nomo= Muzeo Nagasaki por Atombombo |bildo= Nagasakigenbaku.jpg |propra nomo= 長崎原爆資料館 |lando=Japanio |regiono = Nagasaki |urbo= Nagasaki (Nagasako) |kolektoj = Dokumentoj de Atombombita Nagasaki |malfermdato = Aprilo 1996 |adreso=7-8 Hirano-maĉi, Nagasaki-ŝi, Nagasaki-ken |Poŝtkodo= 852-8117 |Koordinatoj= 32°46′21.55″N 129°51′52.25″E |retejo= [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館]}} [[Dosiero: Nagasaki a-bomb clock.jpg|dekstre|eta|''"Horloĝo"'' / haltinta ĉe 11 : 2. (ĵustiam falis la Atombombo)]] [[Dosiero:Nagasaki a-bomb helmet.jpg|dekstre|eta|''"Kasko"'' / kies internen algluiĝis parto de kranio pro la varmego.]] "Muzeo [[Nagasako|Nagasaki]] por Atombombo" estas urbamuzeo de [https://eo.wikipedia.org/wiki/Gubernio_Nagasako Gubernio Nagasaki], kaj ĉefe pritraktas dokumentaron rilatan al "Atombombado al Nagasaki ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 長崎市への原子爆弾投下])". Ĝi kaj "Urba Pachalo de Nagasaki ([https://nabmuseum.jp/heiwa/ 長崎市平和会館])" kaj "Naciahalo Pripreĝanta Pacon por Funebri Pereintojn pro la Atombombado al Nagasaki ([https://www.peace-nagasaki.go.jp 国立長崎原爆死没者追悼平和祈念館])" staras en "Zono por Lerni ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6807.html 学びのゾーン 長崎原爆資料館地区])" en "Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])". ([https://www.google.co.jp/maps/@32.773358,129.8644911,1182m/data=!3m1!1e3?hl=ja&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDYyMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D Google mapo]). La muzeo konsistas el du surteraetaĝoj kaj du subteraetaĝoj, kaj sidas sur la teraso fronte al la malsupra "[[Ground Zero]]" (grundo nulo) situanta en "Zono por Preĝi ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/6806.html 祈りのゾーン 中心地地区]). == ''Sinoptiko'' == La muzeo ekspozicias dokumentojn, fotojn, kaj eksplikantajn panelojn laŭ la temoj de "La 9-a de Aŭgusto 1945", kaj "La Realeco de la Damaĝo pro la Atombombado", kaj "Cele al la Mondo Sen [[Nuklea Armilo]]". En la eksponejo estas ekspozicitaj Atombombitaj objektoj : "Horloĝo haltinta ĉe 11:02" (ĵustiam falis la Atombombo), kaj partoj de Atombombitaj konstuaĝoj, ekz. "Kurbintaj Armaturoj" de fabriko, kaj "Ponttrabaro" kies tiama eksplodcentra flanko rostiĝis far de la varmega radio. Kelkajn ekspoziciaĵojn vizitantoj povas tuŝi kaj senti la katastrofegecon kaj la kruelegecon de la Atombombado. Ankaŭ estas ekspozicita modelo de Nagaski-tipa Atombombo tiel nomita "[[Fat Man]]". Precipe ĉe la eksponbudo "Atombombita Urbo Nagasaki" la damaĝo de la urbo estas klarigita per miniatura topografio de Urbo Nagasaki. Pro tio vizitantoj okulvide povas kompreni la ebenecan etendaĵon de la damaĝo. Ankaŭ estas filmoprezentataj registritaj filmoj de la Atombombado, kaj atestantaj filmoj de [[Hibakuŝo]]j. Rezulte vizitantoj povas lerni la tutaĵon de Atombombado al Nagasaki. Ekster la Atombombado ekspozicitaj dokumentoj estas pri "[[Dua japana-ĉina milito|Dua Japana-Ĉina Milito]] kaj [[Pacifika Fronto]]", kiuj nerekte kaŭzis faligi la Atombombojn. Kaj kiel "Epoko de Nuklea Armilo" ekspozicitaj dokumentoj estas pri "Homoj Suferantaj Radimalsanon" fare de eksperimentado de Nuklea Armilo laŭ [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] : "Maristoj de [[Dajgo Fukurju Maru]]", kaj "Laborantoj ĉe Nuklea Eksperimentado", kaj "Laborantoj ĉe Uranio-Minejoj", kaj "Loĝantoj en subventaj ejoj de Testejo por Nuklea Armilo". Ankaŭ en [[Hiroŝimo|Urbo Hiroŝima]] staras "[[Pacmuzeo Hiroŝimo]]" por ekspozicii dokumentojn de "Atombombado al Hiroŝima ([https://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%BA%83%E5%B3%B6%E5%B8%82%E3%81%B8%E3%81%AE%E5%8E%9F%E5%AD%90%E7%88%86%E5%BC%BE%E6%8A%95%E4%B8%8B 広島市への原子爆弾投下])". == ''Referencoj'' == --- Tiu ĉi paĝo estas esperantigita versio de la japana versio [https://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%95%B7%E5%B4%8E%E5%8E%9F%E7%88%86%E8%B3%87%E6%96%99%E9%A4%A8 "長崎原爆資料館"] - Wikipedia) * oficiala retejo : [http://nabmuseum.jp 長崎原爆資料館・長崎市平和会館] * Pacparko Nagasaki ([https://www.city.nagasaki.lg.jp/page/2019.html 平和公園])(retejo de Urbo Nagasaki) *[[Pacmuzeo Hiroŝimo]] - Vikipedio / oficiala retejo : [https://hpmmuseum.jp/ 広島平和記念資料館] *[[Muzeo Maruki por Atombombo-Arto]] - Vikipedio *[[Atoma bombado de Hiroŝima kaj Nagasaki]] - Vikipedio [[Kategorio:Pacaj movadoj]] [[Kategorio:Movado kontraŭ nuklea armilo]] [[Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako]] [[Kategorio:Muzeoj en Japanio]] 00f2795qoh5m2pyrxd4ffu1d4dlq5bo 1 948483 9417282 2026-06-30T03:33:58Z Arbarulo 135469 Kreis novan paĝon kun "==Specia listo== {{re|Goren}} Ŝajne vi anstataŭigis pli novan version de la klasifiko de IOK per pli malnova. Ĉu tio estas eraro, aŭ kial vi faris ĝin? --~~~~" 9417282 wikitext text/x-wiki ==Specia listo== {{re|Goren}} Ŝajne vi anstataŭigis pli novan version de la klasifiko de IOK per pli malnova. Ĉu tio estas eraro, aŭ kial vi faris ĝin? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:33, 30 jun. 2026 (UTC) o7la30dpjvsfne8cae6wtdpd282moa4 9417304 9417282 2026-06-30T05:35:08Z Goren 4701 /* Specia listo */ Respondo 9417304 wikitext text/x-wiki ==Specia listo== {{re|Goren}} Ŝajne vi anstataŭigis pli novan version de la klasifiko de IOK per pli malnova. Ĉu tio estas eraro, aŭ kial vi faris ĝin? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:33, 30 jun. 2026 (UTC) :Mi baziĝis je la taksonomio far Alain Gerard, ĝi estas la plej aktuala laŭ mia scio. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 05:35, 30 jun. 2026 (UTC) k53p5kqjhh1g7fgwf570qyvdus6tfy1 9417327 9417304 2026-06-30T07:05:55Z Arbarulo 135469 9417327 wikitext text/x-wiki ==Specia listo== {{re|Goren}} Ŝajne vi anstataŭigis pli novan version de la klasifiko de IOK per pli malnova. Ĉu tio estas eraro, aŭ kial vi faris ĝin? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:33, 30 jun. 2026 (UTC) :Mi baziĝis je la taksonomio far Alain Gerard, ĝi estas la plej aktuala laŭ mia scio. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 05:35, 30 jun. 2026 (UTC) ::{{re|Goren}} Vi citas version 11.2 de 2021. Antaŭe estis citita versio 14.2 de 2024. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 07:05, 30 jun. 2026 (UTC) 99ig9dnn4syvfq8jwty0fhlzz1b6lcv 9417340 9417327 2026-06-30T07:27:18Z Goren 4701 /* Specia listo */ Respondo 9417340 wikitext text/x-wiki ==Specia listo== {{re|Goren}} Ŝajne vi anstataŭigis pli novan version de la klasifiko de IOK per pli malnova. Ĉu tio estas eraro, aŭ kial vi faris ĝin? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:33, 30 jun. 2026 (UTC) :Mi baziĝis je la taksonomio far Alain Gerard, ĝi estas la plej aktuala laŭ mia scio. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 05:35, 30 jun. 2026 (UTC) ::{{re|Goren}} Vi citas version 11.2 de 2021. Antaŭe estis citita versio 14.2 de 2024. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 07:05, 30 jun. 2026 (UTC) :::Antaŭe tute ne estis referenco. Certe mi ne kontraŭus se vi volas rekontroli ĉi la pli malfrua versio de sistematiko diferencas je tiu ĉi genro de la tiu, kiun mi referencis, kaj se necese korekti la referencon. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 07:27, 30 jun. 2026 (UTC) jqe6q5ktl20jxopll1jkfly99ume087 0 948484 9417284 2026-06-30T05:01:42Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun " '''Wolfgang HÄDECKE''' (naskiĝinta la {{daton|22|4|1929}} en [[Weißenfels], mortinta la {{daton|24|4|2022}} en [[Dresdeno]]<ref> [https://www.mdr.de/kultur/literatur/dresden-schriftsteller-wolfgang-haedecke-gestorben-100.html "Dresdner Schriftsteller Wolfgang Hädecke gestorben"] - ĉe: MDR.de</ref><ref>[https://www.dnn.de/kultur/regional/schriftsteller-wolfgang-haedecke-ist-in-seiner-wahlheimat-dresden-gestorben-R6PK5IVL2EQKBHUBK3Q27FEP7M.html "Schriftsteller W..." 9417284 wikitext text/x-wiki '''Wolfgang HÄDECKE''' (naskiĝinta la {{daton|22|4|1929}} en [[Weißenfels], mortinta la {{daton|24|4|2022}} en [[Dresdeno]]<ref> [https://www.mdr.de/kultur/literatur/dresden-schriftsteller-wolfgang-haedecke-gestorben-100.html "Dresdner Schriftsteller Wolfgang Hädecke gestorben"] - ĉe: MDR.de</ref><ref>[https://www.dnn.de/kultur/regional/schriftsteller-wolfgang-haedecke-ist-in-seiner-wahlheimat-dresden-gestorben-R6PK5IVL2EQKBHUBK3Q27FEP7M.html "Schriftsteller Wolfgang Hädecke ist in Dresden gestorben"] - ĉe: ''dnn.de''</ref>) estis [[germanio|germana]] verkisto<ref>[https://www.degruyter.com/view/product/498116 "Wolfgang Hädecke"] - ĉe: ''Kürschners Deutscher Literatur-Kalender 2018/19,'' volumo I, Walter de Gruyter, 2018, ISBN 978-3-11-057616-0, p. 329</ref> kaj instruisto. == Vivo == Hädecke studis inter 1947-51 anglistikon kaj germanistikon ĉe la [[Universitato Marteno Lutero de Halle-Wittenberg|universitato de Halle]]. Poste li instruadis la germanan lingvon ĉe [[Landesschule Pforta]]. Lia tiama disĉiplo [[Karlheinz Klimt]], kiu poste ankaŭ verkistis kaj artistis, literature memoris tion.<ref>Karlheinz Klimt: ''Eine neue Klasse – Erinnerungen und Wertungen eines in Schulpforte Dabeigewesenen,'' Projekte-Verlag Cornelius, Halle/Saale 2009, p. 36, ISBN 978-3-86634-819-6</ref> Hädecke tiutempe publikigis poeziaĵojn, i.a. en la gazeto "Sinn und Form". Post malackepto de la unua poema volumo en [[GDR]] li transloĝiĝis en 1958 al [[federacia Respubliko Germanio|Uesta Germanujo]]. Sekve li iĝis instruisto por la lingvoj germana kaj angla ĉe ''Max-Planck-gimnazio'' de [[Bielefeld]]. Senbridan amon li havis por vojaĝoj; li estis ekz. en la [[Malproksima Oriento]] kaj en [[Sovetio]]. Post pensiiĝo en 1994 li transloĝiĝis Dresdenon. Dum la frua verko konsistis el poeziaĵoj, la pli malfruaj verkoj estis vojaĝrakontoj kaj aĵojfantaziaj-fikciaj: kp. la romanon ''Die Leute von Gomorrha'' kun priskribo de socio ĵus suferinta naturkatastrofon. Krom eseojn li ankaŭ verkis biografiojn pri Heine, Fontane kaj Novalis. Hädecke membris ĉe la verkista ligo ''Verband Deutscher Schriftsteller'' kaj ĉe [[internacia klubo PEN|PEN Germanujo]]. == Honoroj == * 1965: Förderpreis des Landes Nordrhein-Westfalen für Literatur (fare de [[Nordrejn-Vestfalio]]) == Verkoj == * ''Uns stehn die Fragen auf.'' Halle 1958. * ''Leuchtspur im Schnee.'' München 1963. * ''Die Steine von Kidron.'' Hamburg (k.a.) 1970. * ''Eine Rußlandreise.'' München 1974. * ''Die Leute von Gomorrha.'' München (k.a.) 1977. * ''Der Skandal Gründler.'' Ebenhausen (Isartal) 1979. * ''Versuch über Ernst Friedrich Schumacher.'' Baiersbronn 1982. * ''Heinrich Heine''. Eine Biographie, München / Wien: Carl Hanser, 1985 (Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1989). * ''Poeten und Maschinen.'' München (k.a.) 1993. * ''Theodor Fontane''. Biographie, München / Wien: Carl Hanser 1998 (München: Deutscher Taschenbuchverlag, 2002). * ''Dresden''. Eine Geschichte von Glanz, Katastrophe und Aufbruch, München Wien: Carl Hanser, 2006, nova eldona pligrandigita 2009. * ''Novalis. Biographie.'' München: Carl Hanser, 2011. == Eldonisteco == * ''Panorama moderner Lyrik deutschsprechender Länder. Von der Jahrhundertwende bis zur jüngsten Gegenwart.'' (kun [[Ulf Miehe]]). Mohn, Gütersloh 1966 == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|120098229}} *[https://www.lexikon-westfaelischer-autorinnen-und-autoren.de/autoren/haedecke-wolfgang/ lekskono de vestfaliaj verkistoj] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/120098229 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hadecke, Wolfgang}} [[Kategorio:Germanaj verkistoj]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Naumburg]] [[Kategorio:Dresdeno]] [[Kategorio:Lirikistoj]] [[Kategorio:Biografiistoj]] [[Kategorio:Eseistoj]] [[Kategorio:Personoj de GDR]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1929]] [[Kategorio:Mortintoj en 2022]] [[Kategorio:Elmigrintoj]] llrwzi9lo76cv8cg9q9y876y3jwpf5v 9417285 9417284 2026-06-30T05:01:51Z Tirolischleioans 254019 9417285 wikitext text/x-wiki '''Wolfgang HÄDECKE''' (naskiĝinta la {{daton|22|4|1929}} en [[Weißenfels], mortinta la {{daton|24|4|2022}} en [[Dresdeno]]<ref> [https://www.mdr.de/kultur/literatur/dresden-schriftsteller-wolfgang-haedecke-gestorben-100.html "Dresdner Schriftsteller Wolfgang Hädecke gestorben"] - ĉe: MDR.de</ref><ref>[https://www.dnn.de/kultur/regional/schriftsteller-wolfgang-haedecke-ist-in-seiner-wahlheimat-dresden-gestorben-R6PK5IVL2EQKBHUBK3Q27FEP7M.html "Schriftsteller Wolfgang Hädecke ist in Dresden gestorben"] - ĉe: ''dnn.de''</ref>) estis [[germanio|germana]] verkisto<ref>[https://www.degruyter.com/view/product/498116 "Wolfgang Hädecke"] - ĉe: ''Kürschners Deutscher Literatur-Kalender 2018/19,'' volumo I, Walter de Gruyter, 2018, ISBN 978-3-11-057616-0, p. 329</ref> kaj instruisto. == Vivo == Hädecke studis inter 1947-51 anglistikon kaj germanistikon ĉe la [[Universitato Marteno Lutero de Halle-Wittenberg|universitato de Halle]]. Poste li instruadis la germanan lingvon ĉe [[Landesschule Pforta]]. Lia tiama disĉiplo [[Karlheinz Klimt]], kiu poste ankaŭ verkistis kaj artistis, literature memoris tion.<ref>Karlheinz Klimt: ''Eine neue Klasse – Erinnerungen und Wertungen eines in Schulpforte Dabeigewesenen,'' Projekte-Verlag Cornelius, Halle/Saale 2009, p. 36, ISBN 978-3-86634-819-6</ref> Hädecke tiutempe publikigis poeziaĵojn, i.a. en la gazeto "Sinn und Form". Post malackepto de la unua poema volumo en [[GDR]] li transloĝiĝis en 1958 al [[federacia Respubliko Germanio|Uesta Germanujo]]. Sekve li iĝis instruisto por la lingvoj germana kaj angla ĉe ''Max-Planck-gimnazio'' de [[Bielefeld]]. Senbridan amon li havis por vojaĝoj; li estis ekz. en la [[Malproksima Oriento]] kaj en [[Sovetio]]. Post pensiiĝo en 1994 li transloĝiĝis Dresdenon. Dum la frua verko konsistis el poeziaĵoj, la pli malfruaj verkoj estis vojaĝrakontoj kaj aĵojfantaziaj-fikciaj: kp. la romanon ''Die Leute von Gomorrha'' kun priskribo de socio ĵus suferinta naturkatastrofon. Krom eseojn li ankaŭ verkis biografiojn pri Heine, Fontane kaj Novalis. Hädecke membris ĉe la verkista ligo ''Verband Deutscher Schriftsteller'' kaj ĉe [[internacia klubo PEN|PEN Germanujo]]. == Honoroj == * 1965: Förderpreis des Landes Nordrhein-Westfalen für Literatur (fare de [[Nordrejn-Vestfalio]]) == Verkoj == * ''Uns stehn die Fragen auf.'' Halle 1958. * ''Leuchtspur im Schnee.'' München 1963. * ''Die Steine von Kidron.'' Hamburg (k.a.) 1970. * ''Eine Rußlandreise.'' München 1974. * ''Die Leute von Gomorrha.'' München (k.a.) 1977. * ''Der Skandal Gründler.'' Ebenhausen (Isartal) 1979. * ''Versuch über Ernst Friedrich Schumacher.'' Baiersbronn 1982. * ''Heinrich Heine''. Eine Biographie, München / Wien: Carl Hanser, 1985 (Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1989). * ''Poeten und Maschinen.'' München (k.a.) 1993. * ''Theodor Fontane''. Biographie, München / Wien: Carl Hanser 1998 (München: Deutscher Taschenbuchverlag, 2002). * ''Dresden''. Eine Geschichte von Glanz, Katastrophe und Aufbruch, München Wien: Carl Hanser, 2006, nova eldona pligrandigita 2009. * ''Novalis. Biographie.'' München: Carl Hanser, 2011. == Eldonisteco == * ''Panorama moderner Lyrik deutschsprechender Länder. Von der Jahrhundertwende bis zur jüngsten Gegenwart.'' (kun [[Ulf Miehe]]). Mohn, Gütersloh 1966 == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|120098229}} *[https://www.lexikon-westfaelischer-autorinnen-und-autoren.de/autoren/haedecke-wolfgang/ lekskono de vestfaliaj verkistoj] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/120098229 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hadecke, Wolfgang}} [[Kategorio:Germanaj verkistoj]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Naumburg]] [[Kategorio:Dresdeno]] [[Kategorio:Lirikistoj]] [[Kategorio:Biografiistoj]] [[Kategorio:Eseistoj]] [[Kategorio:Personoj de GDR]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1929]] [[Kategorio:Mortintoj en 2022]] [[Kategorio:Elmigrintoj]] pm0wo13yj46q2m3tqtudg0572jagc5c 9417286 9417285 2026-06-30T05:02:21Z Tirolischleioans 254019 /* Notoj */ 9417286 wikitext text/x-wiki '''Wolfgang HÄDECKE''' (naskiĝinta la {{daton|22|4|1929}} en [[Weißenfels], mortinta la {{daton|24|4|2022}} en [[Dresdeno]]<ref> [https://www.mdr.de/kultur/literatur/dresden-schriftsteller-wolfgang-haedecke-gestorben-100.html "Dresdner Schriftsteller Wolfgang Hädecke gestorben"] - ĉe: MDR.de</ref><ref>[https://www.dnn.de/kultur/regional/schriftsteller-wolfgang-haedecke-ist-in-seiner-wahlheimat-dresden-gestorben-R6PK5IVL2EQKBHUBK3Q27FEP7M.html "Schriftsteller Wolfgang Hädecke ist in Dresden gestorben"] - ĉe: ''dnn.de''</ref>) estis [[germanio|germana]] verkisto<ref>[https://www.degruyter.com/view/product/498116 "Wolfgang Hädecke"] - ĉe: ''Kürschners Deutscher Literatur-Kalender 2018/19,'' volumo I, Walter de Gruyter, 2018, ISBN 978-3-11-057616-0, p. 329</ref> kaj instruisto. == Vivo == Hädecke studis inter 1947-51 anglistikon kaj germanistikon ĉe la [[Universitato Marteno Lutero de Halle-Wittenberg|universitato de Halle]]. Poste li instruadis la germanan lingvon ĉe [[Landesschule Pforta]]. Lia tiama disĉiplo [[Karlheinz Klimt]], kiu poste ankaŭ verkistis kaj artistis, literature memoris tion.<ref>Karlheinz Klimt: ''Eine neue Klasse – Erinnerungen und Wertungen eines in Schulpforte Dabeigewesenen,'' Projekte-Verlag Cornelius, Halle/Saale 2009, p. 36, ISBN 978-3-86634-819-6</ref> Hädecke tiutempe publikigis poeziaĵojn, i.a. en la gazeto "Sinn und Form". Post malackepto de la unua poema volumo en [[GDR]] li transloĝiĝis en 1958 al [[federacia Respubliko Germanio|Uesta Germanujo]]. Sekve li iĝis instruisto por la lingvoj germana kaj angla ĉe ''Max-Planck-gimnazio'' de [[Bielefeld]]. Senbridan amon li havis por vojaĝoj; li estis ekz. en la [[Malproksima Oriento]] kaj en [[Sovetio]]. Post pensiiĝo en 1994 li transloĝiĝis Dresdenon. Dum la frua verko konsistis el poeziaĵoj, la pli malfruaj verkoj estis vojaĝrakontoj kaj aĵojfantaziaj-fikciaj: kp. la romanon ''Die Leute von Gomorrha'' kun priskribo de socio ĵus suferinta naturkatastrofon. Krom eseojn li ankaŭ verkis biografiojn pri Heine, Fontane kaj Novalis. Hädecke membris ĉe la verkista ligo ''Verband Deutscher Schriftsteller'' kaj ĉe [[internacia klubo PEN|PEN Germanujo]]. == Honoroj == * 1965: Förderpreis des Landes Nordrhein-Westfalen für Literatur (fare de [[Nordrejn-Vestfalio]]) == Verkoj == * ''Uns stehn die Fragen auf.'' Halle 1958. * ''Leuchtspur im Schnee.'' München 1963. * ''Die Steine von Kidron.'' Hamburg (k.a.) 1970. * ''Eine Rußlandreise.'' München 1974. * ''Die Leute von Gomorrha.'' München (k.a.) 1977. * ''Der Skandal Gründler.'' Ebenhausen (Isartal) 1979. * ''Versuch über Ernst Friedrich Schumacher.'' Baiersbronn 1982. * ''Heinrich Heine''. Eine Biographie, München / Wien: Carl Hanser, 1985 (Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1989). * ''Poeten und Maschinen.'' München (k.a.) 1993. * ''Theodor Fontane''. Biographie, München / Wien: Carl Hanser 1998 (München: Deutscher Taschenbuchverlag, 2002). * ''Dresden''. Eine Geschichte von Glanz, Katastrophe und Aufbruch, München Wien: Carl Hanser, 2006, nova eldona pligrandigita 2009. * ''Novalis. Biographie.'' München: Carl Hanser, 2011. == Eldonisteco == * ''Panorama moderner Lyrik deutschsprechender Länder. Von der Jahrhundertwende bis zur jüngsten Gegenwart.'' (kun [[Ulf Miehe]]). Mohn, Gütersloh 1966 == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|120098229}} *[https://www.lexikon-westfaelischer-autorinnen-und-autoren.de/autoren/haedecke-wolfgang/ lekskono de vestfaliaj verkistoj] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/120098229 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hadecke, Wolfgang}} [[Kategorio:Germanaj verkistoj]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Naumburg]] [[Kategorio:Dresdeno]] [[Kategorio:Eseistoj]] [[Kategorio:Personoj de GDR]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1929]] [[Kategorio:Mortintoj en 2022]] [[Kategorio:Elmigrintoj]] t1f1jmvgom2qac5ojg7f0ssticjkoe2 9417287 9417286 2026-06-30T05:02:39Z Tirolischleioans 254019 /* Notoj */ 9417287 wikitext text/x-wiki '''Wolfgang HÄDECKE''' (naskiĝinta la {{daton|22|4|1929}} en [[Weißenfels], mortinta la {{daton|24|4|2022}} en [[Dresdeno]]<ref> [https://www.mdr.de/kultur/literatur/dresden-schriftsteller-wolfgang-haedecke-gestorben-100.html "Dresdner Schriftsteller Wolfgang Hädecke gestorben"] - ĉe: MDR.de</ref><ref>[https://www.dnn.de/kultur/regional/schriftsteller-wolfgang-haedecke-ist-in-seiner-wahlheimat-dresden-gestorben-R6PK5IVL2EQKBHUBK3Q27FEP7M.html "Schriftsteller Wolfgang Hädecke ist in Dresden gestorben"] - ĉe: ''dnn.de''</ref>) estis [[germanio|germana]] verkisto<ref>[https://www.degruyter.com/view/product/498116 "Wolfgang Hädecke"] - ĉe: ''Kürschners Deutscher Literatur-Kalender 2018/19,'' volumo I, Walter de Gruyter, 2018, ISBN 978-3-11-057616-0, p. 329</ref> kaj instruisto. == Vivo == Hädecke studis inter 1947-51 anglistikon kaj germanistikon ĉe la [[Universitato Marteno Lutero de Halle-Wittenberg|universitato de Halle]]. Poste li instruadis la germanan lingvon ĉe [[Landesschule Pforta]]. Lia tiama disĉiplo [[Karlheinz Klimt]], kiu poste ankaŭ verkistis kaj artistis, literature memoris tion.<ref>Karlheinz Klimt: ''Eine neue Klasse – Erinnerungen und Wertungen eines in Schulpforte Dabeigewesenen,'' Projekte-Verlag Cornelius, Halle/Saale 2009, p. 36, ISBN 978-3-86634-819-6</ref> Hädecke tiutempe publikigis poeziaĵojn, i.a. en la gazeto "Sinn und Form". Post malackepto de la unua poema volumo en [[GDR]] li transloĝiĝis en 1958 al [[federacia Respubliko Germanio|Uesta Germanujo]]. Sekve li iĝis instruisto por la lingvoj germana kaj angla ĉe ''Max-Planck-gimnazio'' de [[Bielefeld]]. Senbridan amon li havis por vojaĝoj; li estis ekz. en la [[Malproksima Oriento]] kaj en [[Sovetio]]. Post pensiiĝo en 1994 li transloĝiĝis Dresdenon. Dum la frua verko konsistis el poeziaĵoj, la pli malfruaj verkoj estis vojaĝrakontoj kaj aĵojfantaziaj-fikciaj: kp. la romanon ''Die Leute von Gomorrha'' kun priskribo de socio ĵus suferinta naturkatastrofon. Krom eseojn li ankaŭ verkis biografiojn pri Heine, Fontane kaj Novalis. Hädecke membris ĉe la verkista ligo ''Verband Deutscher Schriftsteller'' kaj ĉe [[internacia klubo PEN|PEN Germanujo]]. == Honoroj == * 1965: Förderpreis des Landes Nordrhein-Westfalen für Literatur (fare de [[Nordrejn-Vestfalio]]) == Verkoj == * ''Uns stehn die Fragen auf.'' Halle 1958. * ''Leuchtspur im Schnee.'' München 1963. * ''Die Steine von Kidron.'' Hamburg (k.a.) 1970. * ''Eine Rußlandreise.'' München 1974. * ''Die Leute von Gomorrha.'' München (k.a.) 1977. * ''Der Skandal Gründler.'' Ebenhausen (Isartal) 1979. * ''Versuch über Ernst Friedrich Schumacher.'' Baiersbronn 1982. * ''Heinrich Heine''. Eine Biographie, München / Wien: Carl Hanser, 1985 (Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1989). * ''Poeten und Maschinen.'' München (k.a.) 1993. * ''Theodor Fontane''. Biographie, München / Wien: Carl Hanser 1998 (München: Deutscher Taschenbuchverlag, 2002). * ''Dresden''. Eine Geschichte von Glanz, Katastrophe und Aufbruch, München Wien: Carl Hanser, 2006, nova eldona pligrandigita 2009. * ''Novalis. Biographie.'' München: Carl Hanser, 2011. == Eldonisteco == * ''Panorama moderner Lyrik deutschsprechender Länder. Von der Jahrhundertwende bis zur jüngsten Gegenwart.'' (kun [[Ulf Miehe]]). Mohn, Gütersloh 1966 == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|120098229}} *[https://www.lexikon-westfaelischer-autorinnen-und-autoren.de/autoren/haedecke-wolfgang/ lekskono de vestfaliaj verkistoj] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/120098229 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hadecke, Wolfgang}} [[Kategorio:Germanaj verkistoj]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Naumburg]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Eseistoj]] [[Kategorio:Personoj de GDR]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1929]] [[Kategorio:Mortintoj en 2022]] [[Kategorio:Elmigrintoj]] f2950ljdgjd36st8nicp8pxu66vgnkm 9417289 9417287 2026-06-30T05:03:23Z Tirolischleioans 254019 9417289 wikitext text/x-wiki '''Wolfgang HÄDECKE''' (naskiĝinta la {{daton|22|4|1929}} en [[Weißenfels]], mortinta la {{daton|24|4|2022}} en [[Dresdeno]]<ref> [https://www.mdr.de/kultur/literatur/dresden-schriftsteller-wolfgang-haedecke-gestorben-100.html "Dresdner Schriftsteller Wolfgang Hädecke gestorben"] - ĉe: MDR.de</ref><ref>[https://www.dnn.de/kultur/regional/schriftsteller-wolfgang-haedecke-ist-in-seiner-wahlheimat-dresden-gestorben-R6PK5IVL2EQKBHUBK3Q27FEP7M.html "Schriftsteller Wolfgang Hädecke ist in Dresden gestorben"] - ĉe: ''dnn.de''</ref>) estis [[germanio|germana]] verkisto<ref>[https://www.degruyter.com/view/product/498116 "Wolfgang Hädecke"] - ĉe: ''Kürschners Deutscher Literatur-Kalender 2018/19,'' volumo I, Walter de Gruyter, 2018, ISBN 978-3-11-057616-0, p. 329</ref> kaj instruisto. == Vivo == Hädecke studis inter 1947-51 anglistikon kaj germanistikon ĉe la [[Universitato Marteno Lutero de Halle-Wittenberg|universitato de Halle]]. Poste li instruadis la germanan lingvon ĉe [[Landesschule Pforta]]. Lia tiama disĉiplo [[Karlheinz Klimt]], kiu poste ankaŭ verkistis kaj artistis, literature memoris tion.<ref>Karlheinz Klimt: ''Eine neue Klasse – Erinnerungen und Wertungen eines in Schulpforte Dabeigewesenen,'' Projekte-Verlag Cornelius, Halle/Saale 2009, p. 36, ISBN 978-3-86634-819-6</ref> Hädecke tiutempe publikigis poeziaĵojn, i.a. en la gazeto "Sinn und Form". Post malackepto de la unua poema volumo en [[GDR]] li transloĝiĝis en 1958 al [[federacia Respubliko Germanio|Uesta Germanujo]]. Sekve li iĝis instruisto por la lingvoj germana kaj angla ĉe ''Max-Planck-gimnazio'' de [[Bielefeld]]. Senbridan amon li havis por vojaĝoj; li estis ekz. en la [[Malproksima Oriento]] kaj en [[Sovetio]]. Post pensiiĝo en 1994 li transloĝiĝis Dresdenon. Dum la frua verko konsistis el poeziaĵoj, la pli malfruaj verkoj estis vojaĝrakontoj kaj aĵojfantaziaj-fikciaj: kp. la romanon ''Die Leute von Gomorrha'' kun priskribo de socio ĵus suferinta naturkatastrofon. Krom eseojn li ankaŭ verkis biografiojn pri Heine, Fontane kaj Novalis. Hädecke membris ĉe la verkista ligo ''Verband Deutscher Schriftsteller'' kaj ĉe [[internacia klubo PEN|PEN Germanujo]]. == Honoroj == * 1965: Förderpreis des Landes Nordrhein-Westfalen für Literatur (fare de [[Nordrejn-Vestfalio]]) == Verkoj == * ''Uns stehn die Fragen auf.'' Halle 1958. * ''Leuchtspur im Schnee.'' München 1963. * ''Die Steine von Kidron.'' Hamburg (k.a.) 1970. * ''Eine Rußlandreise.'' München 1974. * ''Die Leute von Gomorrha.'' München (k.a.) 1977. * ''Der Skandal Gründler.'' Ebenhausen (Isartal) 1979. * ''Versuch über Ernst Friedrich Schumacher.'' Baiersbronn 1982. * ''Heinrich Heine''. Eine Biographie, München / Wien: Carl Hanser, 1985 (Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1989). * ''Poeten und Maschinen.'' München (k.a.) 1993. * ''Theodor Fontane''. Biographie, München / Wien: Carl Hanser 1998 (München: Deutscher Taschenbuchverlag, 2002). * ''Dresden''. Eine Geschichte von Glanz, Katastrophe und Aufbruch, München Wien: Carl Hanser, 2006, nova eldona pligrandigita 2009. * ''Novalis. Biographie.'' München: Carl Hanser, 2011. == Eldonisteco == * ''Panorama moderner Lyrik deutschsprechender Länder. Von der Jahrhundertwende bis zur jüngsten Gegenwart.'' (kun [[Ulf Miehe]]). Mohn, Gütersloh 1966 == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|120098229}} *[https://www.lexikon-westfaelischer-autorinnen-und-autoren.de/autoren/haedecke-wolfgang/ lekskono de vestfaliaj verkistoj] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/120098229 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hadecke, Wolfgang}} [[Kategorio:Germanaj verkistoj]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Naumburg]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Eseistoj]] [[Kategorio:Personoj de GDR]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1929]] [[Kategorio:Mortintoj en 2022]] [[Kategorio:Elmigrintoj]] o82xurvnh5s83oc1p8g0ryzr1cjx6lw 9417293 9417289 2026-06-30T05:05:21Z Tirolischleioans 254019 /* Eldonisteco */ 9417293 wikitext text/x-wiki '''Wolfgang HÄDECKE''' (naskiĝinta la {{daton|22|4|1929}} en [[Weißenfels]], mortinta la {{daton|24|4|2022}} en [[Dresdeno]]<ref> [https://www.mdr.de/kultur/literatur/dresden-schriftsteller-wolfgang-haedecke-gestorben-100.html "Dresdner Schriftsteller Wolfgang Hädecke gestorben"] - ĉe: MDR.de</ref><ref>[https://www.dnn.de/kultur/regional/schriftsteller-wolfgang-haedecke-ist-in-seiner-wahlheimat-dresden-gestorben-R6PK5IVL2EQKBHUBK3Q27FEP7M.html "Schriftsteller Wolfgang Hädecke ist in Dresden gestorben"] - ĉe: ''dnn.de''</ref>) estis [[germanio|germana]] verkisto<ref>[https://www.degruyter.com/view/product/498116 "Wolfgang Hädecke"] - ĉe: ''Kürschners Deutscher Literatur-Kalender 2018/19,'' volumo I, Walter de Gruyter, 2018, ISBN 978-3-11-057616-0, p. 329</ref> kaj instruisto. == Vivo == Hädecke studis inter 1947-51 anglistikon kaj germanistikon ĉe la [[Universitato Marteno Lutero de Halle-Wittenberg|universitato de Halle]]. Poste li instruadis la germanan lingvon ĉe [[Landesschule Pforta]]. Lia tiama disĉiplo [[Karlheinz Klimt]], kiu poste ankaŭ verkistis kaj artistis, literature memoris tion.<ref>Karlheinz Klimt: ''Eine neue Klasse – Erinnerungen und Wertungen eines in Schulpforte Dabeigewesenen,'' Projekte-Verlag Cornelius, Halle/Saale 2009, p. 36, ISBN 978-3-86634-819-6</ref> Hädecke tiutempe publikigis poeziaĵojn, i.a. en la gazeto "Sinn und Form". Post malackepto de la unua poema volumo en [[GDR]] li transloĝiĝis en 1958 al [[federacia Respubliko Germanio|Uesta Germanujo]]. Sekve li iĝis instruisto por la lingvoj germana kaj angla ĉe ''Max-Planck-gimnazio'' de [[Bielefeld]]. Senbridan amon li havis por vojaĝoj; li estis ekz. en la [[Malproksima Oriento]] kaj en [[Sovetio]]. Post pensiiĝo en 1994 li transloĝiĝis Dresdenon. Dum la frua verko konsistis el poeziaĵoj, la pli malfruaj verkoj estis vojaĝrakontoj kaj aĵojfantaziaj-fikciaj: kp. la romanon ''Die Leute von Gomorrha'' kun priskribo de socio ĵus suferinta naturkatastrofon. Krom eseojn li ankaŭ verkis biografiojn pri Heine, Fontane kaj Novalis. Hädecke membris ĉe la verkista ligo ''Verband Deutscher Schriftsteller'' kaj ĉe [[internacia klubo PEN|PEN Germanujo]]. == Honoroj == * 1965: Förderpreis des Landes Nordrhein-Westfalen für Literatur (fare de [[Nordrejn-Vestfalio]]) == Verkoj == * ''Uns stehn die Fragen auf.'' Halle 1958. * ''Leuchtspur im Schnee.'' München 1963. * ''Die Steine von Kidron.'' Hamburg (k.a.) 1970. * ''Eine Rußlandreise.'' München 1974. * ''Die Leute von Gomorrha.'' München (k.a.) 1977. * ''Der Skandal Gründler.'' Ebenhausen (Isartal) 1979. * ''Versuch über Ernst Friedrich Schumacher.'' Baiersbronn 1982. * ''Heinrich Heine''. Eine Biographie, München / Wien: Carl Hanser, 1985 (Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1989). * ''Poeten und Maschinen.'' München (k.a.) 1993. * ''Theodor Fontane''. Biographie, München / Wien: Carl Hanser 1998 (München: Deutscher Taschenbuchverlag, 2002). * ''Dresden''. Eine Geschichte von Glanz, Katastrophe und Aufbruch, München Wien: Carl Hanser, 2006, nova eldona pligrandigita 2009. * ''Novalis. Biographie.'' München: Carl Hanser, 2011. == Eldonisteco == * ''Panorama moderner Lyrik deutschsprechender Länder. Von der Jahrhundertwende bis zur jüngsten Gegenwart,'' (kun [[Ulf Miehe]]). Mohn, Gütersloh 1966 == Eksteraj ligiloj == * {{DNB-Portal|120098229}} *[https://www.lexikon-westfaelischer-autorinnen-und-autoren.de/autoren/haedecke-wolfgang/ lekskono de vestfaliaj verkistoj] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/120098229 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Hadecke, Wolfgang}} [[Kategorio:Germanaj verkistoj]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Naumburg]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Eseistoj]] [[Kategorio:Personoj de GDR]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1929]] [[Kategorio:Mortintoj en 2022]] [[Kategorio:Elmigrintoj]] 712fvk43t40uhb2aeqtflxfxxw6zzvt 0 948485 9417299 2026-06-30T05:20:28Z Crosstor 3176 historiisto 9417299 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''{{Paĝonomo}}''' [eperjeŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Eperjessy Géza''' estis [[Hungario|hungara]] [[historiisto]], altlerneja [[instruisto]]. Lia [[patro]] estis [[Kálmán Eperjessy]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM52720;jsessionid=E0C27FBF2042B4831FC82EF969991BD0 hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1926|4|13}} en [[Makó]], li mortis {{mortotago|1998|2|21}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[gimnazio]] en [[Szeged]] en 1944, poste li akiris filozofian (1948) kaj pedagogian (1949) diplomojn en [[ELTE|Scienca Universitato Péter Pázmány]]. Inter 1949–1954 li instruis en gimnazio, samtempe en [[Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto)|Teatra kaj Filmarta Altlernejo]], inter 1955–1959 li estis pedagogia inspektoro en Budapeŝto. Li denove instruis en pedagogia instituto ekde 1961, kie li estis [[docento]] (1963–1971), [[profesoro]] (1971–1975) kaj katedrestro. Same li estis katedrestro en [[Universitato Károly Eszterházy|Pedagogia Altlernejo Ho Chi Minh]] (1975–1983) kaj en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]] (1983–1998). Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1961, li doktoriĝis en 1986 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]]. Lia esplorkampo estis industrio kaj ŝildoj en hungaraj urboj, urbetoj. Li edziĝis en 1949, jaron poste filino naskiĝis. Li ricevis [[premio]]n inter 1965. == Elektitaj kontribuoj == * ''Mezővárosi és falusi céhek Magyarországon. 1840–1848.'' ([[disertaĵo]], 1948) * ''Történelem a középiskolai történelemszakosztályok számára.'' (lernolibro, 1956) * ''A mezővárosi és a falusi céhek kialakulása és bomlása az Alföldön és a Dunántúlon. 1686–1848.'' (1963) * ''Mezővárosi és falusi céhek az Alföldön és a Dunántúlon. 1686–1848.'' ([[monografio]] kaj tralaborita disertaĵo, 1967) * ''A tanulók történelmi fogalmainak fejlődése. Az általános iskola 5. osztályától a gimnáziumok IV. osztályáig.'' (monografio, 1976) * ''A szabad királyi városok kézműipara a reformkori Magyarországon.'' (monografio kaj disertaĵo, 1988) * ''Makó ipara és kereskedelme az újjátelepüléstől 1849-ig.'' (1993) == Fontoj == * [https://www.nevpont.hu/palyakep/eperjessy-geza-c8769?__cf_chl_f_tk=_CBs6LCvuHTumm5B4WnxtVXc9GvCF3c5ICj3kUayPMw-1782790876-1.0.1.1-JI3ZraVF9YsI1zC7j4PkzOOnuYoHnH.sb5YZmyYvXvM biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Eperjessy Geza}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 7gsucxk6ei4ilm7y48brlk2tjm9gizi 0 948486 9417306 2026-06-30T06:22:23Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1290094790|Paulus Moreelse]]" 9417306 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Zelfportret.jpg|eta|342x342ra|Memportreto, {{Ĉirkaŭ|1630}} ( [[Mauritshuis]], Hago).]] '''Paulus Moreelse''' (naskiĝis je 1571 en [[Utreĥto]] &#x2013; mortis la 6-an de marto 1638 samloke) estis nederlanda pentristo, ĉefe de portretoj. == Galerio == <gallery widths="168px" heights="220px" perrow="5" caption="Pentraĵoj de Paulus Moreelse"> Dosiero:Maria_van_Utrecht_by_Paulus_Moreelse_-_1615.jpg|alternative=Portrait of Maria van Utrecht, 1615(Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de Maria van Utrecht'', 1615<br /><br /><br /><br /> ( [[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Venus_and_Cupid_-_WGA16210.jpg|alternative=Venus and Cupid, 1617 (Hermitage, St Petersburg).| Venuso kaj Kupido, 1617 ( [[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]], Sankt-Peterburgo). Dosiero:Portret_van_een_man,_vermoedelijk_uit_het_geslacht_Pauw_Rijksmuseum_SK-C-1440.jpeg|alternative=Portrait of a man, 1625 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de viro'', 1625 ( [[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Johanna_Martens_(Moreelse).jpg|alternative=Johanna Martens, 1625(Prado, Madrid).| ''Johanna Martens'', 1625<br /><br /><br /><br /> ( [[Prado-Muzeo|Prado]], Madrido). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Girl_with_a_Mirror,_an_Allegory_of_Profane_Love_-_1627.jpg|alternative=Girl with a Mirror - Allegory of Profane Love, 1627(Fitzwilliam Museum, Cambridge).| ''Knabino kun Spegulo - Alegorio de Profana Amo'', 1627<br /><br /><br /><br /> ( Muzeo Fitzwilliam, Kembriĝo). Dosiero:Vertumnus_and_Pomona_1630_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Vertumnus and Pomona, 1630 (Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam).| ''[[Vertumno|Vertumnus]] kaj [[Pomona]]'', 1630 ( [[Muzeo Boijmans van Beuningen|Muzeo Boijmans Van Beuningen]], Roterdamo). Dosiero:Een_herderin_Rijksmuseum_SK-A-276.jpeg|alternative=A Shepherdess, 1630 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''A Shepherdess'', 1630 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Girl_at_a_mirror,_by_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Girl at a mirror, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdam).| Knabino ĉe spegulo, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Mythological_Portrait_-_1633.jpg|alternative=Mythological portrait, 1633 (Museum of Fine Arts, Boston)| ''Mitologia portreto'', 1633 ( [[Belarta Muzeo de Bostono|Muzeo de Belartoj]], Bostono) Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Portrait_of_a_Young_Lady.jpg|alternative=Portrait of a Young Lady, 1620 (Art Institute of Chicago)| ''Portreto de Juna Sinjorino'', 1620 ( [[Arta Instituto de Ĉikago]] ) </gallery> * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/moreelse/ Laboras] ĉe WGA * [http://www.pubhist.com/person/35/paulus-moreelse Verkoj kaj literaturo pri Paulus Moreelse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/moreelse_paulus.html Paulus Moreelse ĉe Artcyclopedia] [[Kategorio:Nederlandaj arkitektoj]] 5f3fprv0ys18dxyucctlx15r7rtszou 9417307 9417306 2026-06-30T06:24:28Z Sj1mor 12103 9417307 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Zelfportret.jpg|eta|342x342ra|Memportreto, {{Ĉirkaŭ|1630}} ([[Mauritshuis]], Hago).]] '''Paulus Moreelse''' (naskiĝis je 1571 en [[Utreĥto]] &#x2013; mortis la 6-an de marto 1638 samloke) estis nederlanda pentristo, ĉefe de portretoj. == Galerio == <gallery widths="168px" heights="220px" perrow="5" caption="Pentraĵoj de Paulus Moreelse"> Dosiero:Maria_van_Utrecht_by_Paulus_Moreelse_-_1615.jpg|alternative=Portrait of Maria van Utrecht, 1615(Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de Maria van Utrecht'', 1615 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Venus_and_Cupid_-_WGA16210.jpg|alternative=Venus and Cupid, 1617 (Hermitage, St Petersburg).| Venuso kaj Kupido, 1617 ([[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]], Sankt-Peterburgo). Dosiero:Portret_van_een_man,_vermoedelijk_uit_het_geslacht_Pauw_Rijksmuseum_SK-C-1440.jpeg|alternative=Portrait of a man, 1625 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de viro'', 1625 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Johanna_Martens_(Moreelse).jpg|alternative=Johanna Martens, 1625(Prado, Madrid).| ''Johanna Martens'', 1625 ([[Prado-Muzeo|Prado]], Madrido). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Girl_with_a_Mirror,_an_Allegory_of_Profane_Love_-_1627.jpg|alternative=Girl with a Mirror - Allegory of Profane Love, 1627(Fitzwilliam Museum, Cambridge).| ''Knabino kun Spegulo - Alegorio de Profana Amo'', 1627 (Muzeo Fitzwilliam, Kembriĝo). Dosiero:Vertumnus_and_Pomona_1630_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Vertumnus and Pomona, 1630 (Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam).| ''[[Vertumno|Vertumnus]] kaj [[Pomona]]'', 1630 ([[Muzeo Boijmans van Beuningen]], Roterdamo). Dosiero:Een_herderin_Rijksmuseum_SK-A-276.jpeg|alternative=A Shepherdess, 1630 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''A Shepherdess'', 1630 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Girl_at_a_mirror,_by_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Girl at a mirror, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdam).| Knabino ĉe spegulo, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Mythological_Portrait_-_1633.jpg|alternative=Mythological portrait, 1633 (Museum of Fine Arts, Boston)| ''Mitologia portreto'', 1633 ([[Belarta Muzeo de Bostono|Muzeo de Belartoj]], Bostono) Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Portrait_of_a_Young_Lady.jpg|alternative=Portrait of a Young Lady, 1620 (Art Institute of Chicago)| ''Portreto de Juna Sinjorino'', 1620 ([[Arta Instituto de Ĉikago]]) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/moreelse/ Laboras] ĉe WGA * [http://www.pubhist.com/person/35/paulus-moreelse Verkoj kaj literaturo pri Paulus Moreelse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/moreelse_paulus.html Paulus Moreelse ĉe Artcyclopedia] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Moreelse, Paulus}} [[Kategorio:Nederlandaj arkitektoj]] ph1u1tgs6g6ed1taijbwl3sw5940yob 9417308 9417307 2026-06-30T06:25:00Z Sj1mor 12103 9417308 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, {{Ĉirkaŭ|1630}} ([[Mauritshuis]], Hago).}} <!--[[Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Zelfportret.jpg|eta|342x342ra|]]--> '''Paulus Moreelse''' (naskiĝis je 1571 en [[Utreĥto]] &#x2013; mortis la 6-an de marto 1638 samloke) estis nederlanda pentristo, ĉefe de portretoj. == Galerio == <gallery widths="168px" heights="220px" perrow="5" caption="Pentraĵoj de Paulus Moreelse"> Dosiero:Maria_van_Utrecht_by_Paulus_Moreelse_-_1615.jpg|alternative=Portrait of Maria van Utrecht, 1615(Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de Maria van Utrecht'', 1615 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Venus_and_Cupid_-_WGA16210.jpg|alternative=Venus and Cupid, 1617 (Hermitage, St Petersburg).| Venuso kaj Kupido, 1617 ([[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]], Sankt-Peterburgo). Dosiero:Portret_van_een_man,_vermoedelijk_uit_het_geslacht_Pauw_Rijksmuseum_SK-C-1440.jpeg|alternative=Portrait of a man, 1625 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de viro'', 1625 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Johanna_Martens_(Moreelse).jpg|alternative=Johanna Martens, 1625(Prado, Madrid).| ''Johanna Martens'', 1625 ([[Prado-Muzeo|Prado]], Madrido). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Girl_with_a_Mirror,_an_Allegory_of_Profane_Love_-_1627.jpg|alternative=Girl with a Mirror - Allegory of Profane Love, 1627(Fitzwilliam Museum, Cambridge).| ''Knabino kun Spegulo - Alegorio de Profana Amo'', 1627 (Muzeo Fitzwilliam, Kembriĝo). Dosiero:Vertumnus_and_Pomona_1630_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Vertumnus and Pomona, 1630 (Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam).| ''[[Vertumno|Vertumnus]] kaj [[Pomona]]'', 1630 ([[Muzeo Boijmans van Beuningen]], Roterdamo). Dosiero:Een_herderin_Rijksmuseum_SK-A-276.jpeg|alternative=A Shepherdess, 1630 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''A Shepherdess'', 1630 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Girl_at_a_mirror,_by_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Girl at a mirror, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdam).| Knabino ĉe spegulo, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Mythological_Portrait_-_1633.jpg|alternative=Mythological portrait, 1633 (Museum of Fine Arts, Boston)| ''Mitologia portreto'', 1633 ([[Belarta Muzeo de Bostono|Muzeo de Belartoj]], Bostono) Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Portrait_of_a_Young_Lady.jpg|alternative=Portrait of a Young Lady, 1620 (Art Institute of Chicago)| ''Portreto de Juna Sinjorino'', 1620 ([[Arta Instituto de Ĉikago]]) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/moreelse/ Laboras] ĉe WGA * [http://www.pubhist.com/person/35/paulus-moreelse Verkoj kaj literaturo pri Paulus Moreelse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/moreelse_paulus.html Paulus Moreelse ĉe Artcyclopedia] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Moreelse, Paulus}} [[Kategorio:Nederlandaj arkitektoj]] a52mfex1kb5vp23o68feuw9btxeatdt 9417309 9417308 2026-06-30T06:25:35Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417309 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, {{Ĉirkaŭ|1630}} ([[Mauritshuis]], Hago).}} <!--[[Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Zelfportret.jpg|eta|342x342ra|]]--> '''Paulus Moreelse''' (naskiĝis je 1571 en [[Utreĥto]] &#x2013; mortis la 6-an de marto 1638 samloke) estis nederlanda pentristo, ĉefe de portretoj. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Pentraĵoj de Paulus Moreelse"> Dosiero:Maria_van_Utrecht_by_Paulus_Moreelse_-_1615.jpg|alternative=Portrait of Maria van Utrecht, 1615(Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de Maria van Utrecht'', 1615 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Venus_and_Cupid_-_WGA16210.jpg|alternative=Venus and Cupid, 1617 (Hermitage, St Petersburg).| Venuso kaj Kupido, 1617 ([[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]], Sankt-Peterburgo). Dosiero:Portret_van_een_man,_vermoedelijk_uit_het_geslacht_Pauw_Rijksmuseum_SK-C-1440.jpeg|alternative=Portrait of a man, 1625 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de viro'', 1625 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Johanna_Martens_(Moreelse).jpg|alternative=Johanna Martens, 1625(Prado, Madrid).| ''Johanna Martens'', 1625 ([[Prado-Muzeo|Prado]], Madrido). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Girl_with_a_Mirror,_an_Allegory_of_Profane_Love_-_1627.jpg|alternative=Girl with a Mirror - Allegory of Profane Love, 1627(Fitzwilliam Museum, Cambridge).| ''Knabino kun Spegulo - Alegorio de Profana Amo'', 1627 (Muzeo Fitzwilliam, Kembriĝo). Dosiero:Vertumnus_and_Pomona_1630_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Vertumnus and Pomona, 1630 (Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam).| ''[[Vertumno|Vertumnus]] kaj [[Pomona]]'', 1630 ([[Muzeo Boijmans van Beuningen]], Roterdamo). Dosiero:Een_herderin_Rijksmuseum_SK-A-276.jpeg|alternative=A Shepherdess, 1630 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''A Shepherdess'', 1630 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Girl_at_a_mirror,_by_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Girl at a mirror, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdam).| Knabino ĉe spegulo, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Mythological_Portrait_-_1633.jpg|alternative=Mythological portrait, 1633 (Museum of Fine Arts, Boston)| ''Mitologia portreto'', 1633 ([[Belarta Muzeo de Bostono|Muzeo de Belartoj]], Bostono) Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Portrait_of_a_Young_Lady.jpg|alternative=Portrait of a Young Lady, 1620 (Art Institute of Chicago)| ''Portreto de Juna Sinjorino'', 1620 ([[Arta Instituto de Ĉikago]]) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/moreelse/ Laboras] ĉe WGA * [http://www.pubhist.com/person/35/paulus-moreelse Verkoj kaj literaturo pri Paulus Moreelse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/moreelse_paulus.html Paulus Moreelse ĉe Artcyclopedia] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Moreelse, Paulus}} [[Kategorio:Nederlandaj arkitektoj]] rng7av8fpykijt5co03ixwk6jcr1ytd 9417310 9417309 2026-06-30T06:27:18Z Sj1mor 12103 9417310 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, {{Ĉirkaŭ|1630}} ([[Mauritshuis]], Hago).}} <!--[[Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Zelfportret.jpg|eta|342x342ra|]]--> '''Paulus Moreelse''' (naskiĝis je 1571 en [[Utreĥto]] &#x2013; mortis la 6-an de marto 1638 samloke) estis nederlanda pentristo, ĉefe de portretoj. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Pentraĵoj de Paulus Moreelse"> Dosiero:Maria_van_Utrecht_by_Paulus_Moreelse_-_1615.jpg|alternative=Portrait of Maria van Utrecht, 1615(Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de Maria van Utrecht'', 1615 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Venus_and_Cupid_-_WGA16210.jpg|alternative=Venus and Cupid, 1617 (Hermitage, St Petersburg).| Venuso kaj Kupido, 1617 ([[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]], Sankt-Peterburgo). Dosiero:Portret_van_een_man,_vermoedelijk_uit_het_geslacht_Pauw_Rijksmuseum_SK-C-1440.jpeg|alternative=Portrait of a man, 1625 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de viro'', 1625 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Johanna_Martens_(Moreelse).jpg|alternative=Johanna Martens, 1625(Prado, Madrid).| ''Johanna Martens'', 1625 ([[Prado-Muzeo|Prado]], Madrido). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Girl_with_a_Mirror,_an_Allegory_of_Profane_Love_-_1627.jpg|alternative=Girl with a Mirror - Allegory of Profane Love, 1627(Fitzwilliam Museum, Cambridge).| ''Knabino kun spegulo - Alegorio de profana amo'', 1627 (Muzeo Fitzwilliam, Kembriĝo). Dosiero:Vertumnus_and_Pomona_1630_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Vertumnus and Pomona, 1630 (Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam).| ''[[Vertumno]] kaj [[Pomona]]'', 1630 ([[Muzeo Boijmans van Beuningen]], Roterdamo). Dosiero:Een_herderin_Rijksmuseum_SK-A-276.jpeg|alternative=A Shepherdess, 1630 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Paŝtistino'', 1630 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Girl_at_a_mirror,_by_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Girl at a mirror, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdam).| Knabino ĉe spegulo, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Mythological_Portrait_-_1633.jpg|alternative=Mythological portrait, 1633 (Museum of Fine Arts, Boston)| ''Mitologia portreto'', 1633 ([[Belarta Muzeo de Bostono|Muzeo de Belartoj]], Bostono) Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Portrait_of_a_Young_Lady.jpg|alternative=Portrait of a Young Lady, 1620 (Art Institute of Chicago)| ''Portreto de juna sinjorino'', 1620 ([[Arta Instituto de Ĉikago]]) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/moreelse/ Laboras] ĉe WGA * [http://www.pubhist.com/person/35/paulus-moreelse Verkoj kaj literaturo pri Paulus Moreelse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/moreelse_paulus.html Paulus Moreelse ĉe Artcyclopedia] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Moreelse, Paulus}} [[Kategorio:Nederlandaj arkitektoj]] 7sfp38jemco9occ7phe6xenm6a09pqv 9417312 9417310 2026-06-30T06:36:22Z Sj1mor 12103 9417312 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, {{Ĉirkaŭ|1630}} ([[Mauritshuis]], Hago).}} <!--[[Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Zelfportret.jpg|eta|342x342ra|]]--> '''Paulus Janszoon MOREELSE''' (naskiĝis je 1571 en [[Utreĥto]] &#x2013; mortis la 6-an de marto 1638 samloke) estis nederlanda [[portretisto]] kaj [[Historia pentrarto|historia pentristo]] de la [[Nederlanda Ora Epoko]]. Lia stilo estis influita de [[Caravaggio]]. Li ludis ŝlosilan rolon en la establado de la pentristgildo "Sint Lucas" en sia hejmurbo, fariĝante ĝia unua elektita prezidanto. Post 1620, li fokusiĝis al religiaj kaj mitologiaj temoj. Aldone al sia pentrado, li ankaŭ aktivis en politiko (kiel urba konsiliano) kaj kiel arkitekto (desegnante, interalie, la antaŭan Katarinan Pordegon en Utrecht). Li ankaŭ partoprenis en la fondado de la [[Universitato Utrecht]] en 1636. Liaj verkoj estis tre dezirataj kiel kolektaĵoj en lia tempo. Moreelse estis disĉiplo de, inter aliaj, [[Michiel Janszoon van Miereveld]] en [[Delft]]. Lernanto de Paulus Moreelse estis [[Dirck van Baburen]], fama pentristo en la stilo de Utrecht, nome karavageska stilo. La filo de la artisto, [[Johann Moreelse]], ankaŭ estis fama pentristo. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Pentraĵoj de Paulus Moreelse"> Dosiero:Maria_van_Utrecht_by_Paulus_Moreelse_-_1615.jpg|alternative=Portrait of Maria van Utrecht, 1615(Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de Maria van Utrecht'', 1615 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Venus_and_Cupid_-_WGA16210.jpg|alternative=Venus and Cupid, 1617 (Hermitage, St Petersburg).| Venuso kaj Kupido, 1617 ([[Muzeo Ermitejo|Ermitejo]], Sankt-Peterburgo). Dosiero:Portret_van_een_man,_vermoedelijk_uit_het_geslacht_Pauw_Rijksmuseum_SK-C-1440.jpeg|alternative=Portrait of a man, 1625 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Portreto de viro'', 1625 ([[Rijksmuseum]], Amsterdamo). Dosiero:Johanna_Martens_(Moreelse).jpg|alternative=Johanna Martens, 1625(Prado, Madrid).| ''Johanna Martens'', 1625 ([[Prado-Muzeo|Prado]], Madrido). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Girl_with_a_Mirror,_an_Allegory_of_Profane_Love_-_1627.jpg|alternative=Girl with a Mirror - Allegory of Profane Love, 1627(Fitzwilliam Museum, Cambridge).| ''Knabino kun spegulo - Alegorio de profana amo'', 1627 (Muzeo Fitzwilliam, Kembriĝo). Dosiero:Vertumnus_and_Pomona_1630_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Vertumnus and Pomona, 1630 (Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam).| ''[[Vertumno]] kaj [[Pomona]]'', 1630 ([[Muzeo Boijmans van Beuningen]], Roterdamo). Dosiero:Een_herderin_Rijksmuseum_SK-A-276.jpeg|alternative=A Shepherdess, 1630 (Rijksmuseum, Amsterdam).| ''Paŝtistino'', 1630 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Girl_at_a_mirror,_by_Paulus_Moreelse.jpg|alternative=Girl at a mirror, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdam).| Knabino ĉe spegulo, 1632 (Rijksmuseum, Amsterdamo). Dosiero:Moreelse,_Paulus_-_Mythological_Portrait_-_1633.jpg|alternative=Mythological portrait, 1633 (Museum of Fine Arts, Boston)| ''Mitologia portreto'', 1633 ([[Belarta Muzeo de Bostono|Muzeo de Belartoj]], Bostono) Dosiero:Paulus_Moreelse_-_Portrait_of_a_Young_Lady.jpg|alternative=Portrait of a Young Lady, 1620 (Art Institute of Chicago)| ''Portreto de juna sinjorino'', 1620 ([[Arta Instituto de Ĉikago]]) </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/moreelse/ Laboras] ĉe WGA * [http://www.pubhist.com/person/35/paulus-moreelse Verkoj kaj literaturo pri Paulus Moreelse] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/moreelse_paulus.html Paulus Moreelse ĉe Artcyclopedia] {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Moreelse, Paulus}} [[Kategorio:Nederlandaj arkitektoj]] d7v2oij84obfwb8hbogegne14i5jzbr 0 948487 9417311 2026-06-30T06:34:35Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Michiel Jansz. van Mierevelt]] 9417311 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Michiel Jansz. van Mierevelt]] ixmkscjzv26oq28aqsa345tqszlf5gp 0 948488 9417317 2026-06-30T06:42:21Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1308061612|Dirck van Baburen]]" 9417317 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_de_luitspeler_1622.jpg|eta|''La Liutisto'', 1622.]] [[Dosiero:Concert_(Dirck_van_Baburen).jpg|eta|210x210ra|Dirck van Baburen, ''Koncerto'', 1623, petrolo sur kanvaso, [[Muzeo Ermitejo]] en [[Sankt-Peterburgo]].]] [[Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_The_Procuress_-_Google_Art_Project.jpg|eta|210x210ra|Dirck van Baburen, ''La Prokuristino'', 1622, oleo sur kanvaso, Muzeo de Belartoj, Bostono. La pentraĵon posedis Maria Thins, bopatrino de [[Johannes Vermeer]], kiu reproduktis ĝin en du el siaj propraj pentraĵoj. <ref>{{cite web|url=http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030821190045/http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|archive-date=2003-08-21|title=The_Procuress}}</ref>]] [[Dosiero:1622_Baburen_Singender_junger_Mann_anagoria.JPG|eta|258x258ra|Juna kantado, 1622, [[Muzeo Städel|Städelsches Kunstinstitut]]]] '''Dirck Jaspersz. van Baburen''' (naskiĝis je {{Ĉirkaŭ|1595}} en [[Utreĥto]] – mortis la 21-an de februaro 1624 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj unu el la Utrecht-karavagistoj. [[Dosiero:Prometheus_door_Vulcanus_geketend,_SK-A-1606.jpg|eta|238x238ra|''Prometeo ĉenita far de Vulkano'' de Dirck van Baburen (1623) Oleo sur kanvaso, 202 x 184 cm. Rijksmuseum, Amsterdamo.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1590-1599]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] m9qge59fpeswnmbj7gleorzb238y7ch 9417318 9417317 2026-06-30T06:44:29Z Sj1mor 12103 9417318 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=''La Liutisto'', 1622.}} <!--[[Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_de_luitspeler_1622.jpg|eta|]]--> '''Dirck Jaspersz. van Baburen''' (naskiĝis je {{Ĉirkaŭ|1595}} en [[Utreĥto]] – mortis la 21-an de februaro 1624 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] [[Pentrarto|pentristo]] kaj unu el la Utrecht-karavagistoj. [[Dosiero:Prometheus_door_Vulcanus_geketend,_SK-A-1606.jpg|eta|238x238ra|''Prometeo ĉenita far de Vulkano'' de Dirck van Baburen (1623) Oleo sur kanvaso, 202 x 184 cm. Rijksmuseum, Amsterdamo.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Concert_(Dirck_van_Baburen).jpg|Dirck van Baburen, ''Koncerto'', 1623, petrolo sur kanvaso, [[Muzeo Ermitejo]] en [[Sankt-Peterburgo]]. Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_The_Procuress_-_Google_Art_Project.jpg|Dirck van Baburen, ''La Prokuristino'', 1622, oleo sur kanvaso, Muzeo de Belartoj, Bostono. La pentraĵon posedis Maria Thins, bopatrino de [[Johannes Vermeer]], kiu reproduktis ĝin en du el siaj propraj pentraĵoj. <ref>{{cite web|url=http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030821190045/http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|archive-date=2003-08-21|title=The_Procuress}}</ref> Dosiero:1622_Baburen_Singender_junger_Mann_anagoria.JPG|Juna kantado, 1622, [[Muzeo Städel]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Baburen van, Dirck}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1590-1599]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] j5uqiwhc8ldekd1lhd60g3lt30xg83w 9417320 9417318 2026-06-30T06:55:01Z Sj1mor 12103 9417320 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=''La Liutisto'', 1622.}} <!--[[Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_de_luitspeler_1622.jpg|eta|]]--> '''Dirck Jaspersz. van BABUREN''' (naskiĝis je {{Ĉirkaŭ|1595}} en [[Utreĥto]] – mortis la 21-an de februaro 1624 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] [[pentristo]] de religiaj temoj, historiaj scenoj kaj ĝenraj scenoj . Li estis sekvanto de [[Caravaggio]] kaj estas konsiderata unu el la Utrecht-aj karavagistoj. Li ankaŭ estis konata kiel '''Teodoer van Baburen''' kaj '''Theodor Baburen'''. Baburen aparte ŝatis ĝenrajn scenojn (temojn de ĉiutaga vivo), kiel montras lia plej fama verko, ''La'' ''prokuristino'' (1622; nun en la Muzeo de Belartoj, Bostono). Ĉi tiu pentraĵo estas konsiderata la modelo por du pentraĵoj de [[Jan Vermeer|Vermeer]], kies bopatrino ŝajne posedis ĝin.<ref>{{cite web|url=http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030821190045/http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|archive-date=2003-08-21|title=The_Procuress}}</ref> La arto de Baburen karakteriziĝas per ia krudeco en sia koncepto, neregulaj ritmoj en sia komponado, kaj malalta atmosfera kvalito, sed oni povas diri, ke lia pentrostilo disetendiĝas kaj fortiĝas. Lia stilo estas ligita al tiu de [[Hendrick Ter Brugghen]], sed ĝi posedas malpli klaran personecon. Li estis unu el la unuaj artistoj, kiuj popularigis ĝenrojn kun temoj kiel muzikistoj kaj kartludantoj. Unu el liaj plej konataj verkoj estas ''La'' ''prokuristino'' (Muzeo de Belartoj, Bostono), kiu prezentas viron ofertantan moneron por la servoj de korteganino dum maljuna prostituitino, la prokuristino de la damo, inspektas lian monon. [[Dosiero:Prometheus_door_Vulcanus_geketend,_SK-A-1606.jpg|eta|311x311px|''Prometeo ĉenita far de Vulkano'' de Dirck van Baburen (1623) Oleo sur kanvaso, 202 x 184 cm. Rijksmuseum, Amsterdamo.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Concert_(Dirck_van_Baburen).jpg|Dirck van Baburen, ''Koncerto'', 1623, petrolo sur kanvaso, [[Muzeo Ermitejo]] en [[Sankt-Peterburgo]]. Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_The_Procuress_-_Google_Art_Project.jpg|Dirck van Baburen, ''La prokuristino'' (aŭ ''La edzperistino''), 1622, oleo sur kanvaso, [[Belarta Muzeo de Bostono|Muzeo de Belartoj, Bostono]].<ref>Ĉi tiu pentraĵo (aŭ kopio) apartenis al la bopatrino de Johannes Vermeer (1632–1675) kaj aperas reproduktita en du verkoj de la artisto: ''La Koncerto'' (ŝtelita en 1990 de la Isabella Stewart Gardner Museum, Bostono) kaj ''Virino Sidanta ĉe Virgulino'' (Nacia Galerio, Londono).</ref> Dosiero:1622_Baburen_Singender_junger_Mann_anagoria.JPG|Juna kantado, 1622, [[Muzeo Städel]] </gallery> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Baburen van, Dirck}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1590-1599]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] 1qeqss6pt7tx26veq3kzf5v8sq8blb6 9417321 9417320 2026-06-30T06:55:31Z Sj1mor 12103 9417321 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=''La Liutisto'', 1622.}} <!--[[Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_de_luitspeler_1622.jpg|eta|]]--> '''Dirck Jaspersz. van BABUREN''' (naskiĝis je {{Ĉirkaŭ|1595}} en [[Utreĥto]] – mortis la 21-an de februaro 1624 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] [[pentristo]] de religiaj temoj, historiaj scenoj kaj ĝenraj scenoj . Li estis sekvanto de [[Caravaggio]] kaj estas konsiderata unu el la Utrecht-aj karavagistoj. Li ankaŭ estis konata kiel '''Teodoer van Baburen''' kaj '''Theodor Baburen'''. Baburen aparte ŝatis ĝenrajn scenojn (temojn de ĉiutaga vivo), kiel montras lia plej fama verko, ''La'' ''prokuristino'' (1622; nun en la Muzeo de Belartoj, Bostono). Ĉi tiu pentraĵo estas konsiderata la modelo por du pentraĵoj de [[Jan Vermeer|Vermeer]], kies bopatrino ŝajne posedis ĝin.<ref>{{cite web|url=http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030821190045/http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|archive-date=2003-08-21|title=The_Procuress}}</ref> La arto de Baburen karakteriziĝas per ia krudeco en sia koncepto, neregulaj ritmoj en sia komponado, kaj malalta atmosfera kvalito, sed oni povas diri, ke lia pentrostilo disetendiĝas kaj fortiĝas. Lia stilo estas ligita al tiu de [[Hendrick Ter Brugghen]], sed ĝi posedas malpli klaran personecon. Li estis unu el la unuaj artistoj, kiuj popularigis ĝenrojn kun temoj kiel muzikistoj kaj kartludantoj. Unu el liaj plej konataj verkoj estas ''La'' ''prokuristino'' (Muzeo de Belartoj, Bostono), kiu prezentas viron ofertantan moneron por la servoj de korteganino dum maljuna prostituitino, la prokuristino de la damo, inspektas lian monon. [[Dosiero:Prometheus_door_Vulcanus_geketend,_SK-A-1606.jpg|eta|311x311px|''[[Prometeo]] ĉenita far de [[Vulkano (dio)|Vulkano]]'' de Dirck van Baburen (1623) Oleo sur kanvaso, 202 x 184 cm. Rijksmuseum, Amsterdamo.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Concert_(Dirck_van_Baburen).jpg|Dirck van Baburen, ''Koncerto'', 1623, petrolo sur kanvaso, [[Muzeo Ermitejo]] en [[Sankt-Peterburgo]]. Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_The_Procuress_-_Google_Art_Project.jpg|Dirck van Baburen, ''La prokuristino'' (aŭ ''La edzperistino''), 1622, oleo sur kanvaso, [[Belarta Muzeo de Bostono|Muzeo de Belartoj, Bostono]].<ref>Ĉi tiu pentraĵo (aŭ kopio) apartenis al la bopatrino de Johannes Vermeer (1632–1675) kaj aperas reproduktita en du verkoj de la artisto: ''La Koncerto'' (ŝtelita en 1990 de la Isabella Stewart Gardner Museum, Bostono) kaj ''Virino Sidanta ĉe Virgulino'' (Nacia Galerio, Londono).</ref> Dosiero:1622_Baburen_Singender_junger_Mann_anagoria.JPG|Juna kantado, 1622, [[Muzeo Städel]] </gallery> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Baburen van, Dirck}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1590-1599]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] ejseqbcjioaks89nq753vgmdiqeq7r3 9417323 9417321 2026-06-30T06:57:57Z Sj1mor 12103 9417323 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=''La Liutisto'', 1622.}} <!--[[Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_de_luitspeler_1622.jpg|eta|]]--> '''Dirck Jaspersz. van BABUREN''' (naskiĝis je {{Ĉirkaŭ|1595}} en [[Utreĥto]] – mortis la 21-an de februaro 1624 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] [[pentristo]] de religiaj temoj, historiaj scenoj kaj ĝenraj scenoj . Li estis sekvanto de [[Caravaggio]] kaj estas konsiderata unu el la Utrecht-aj karavagistoj. Li ankaŭ estis konata kiel '''Teodoer van Baburen''' kaj '''Theodor Baburen'''. Baburen aparte ŝatis ĝenrajn scenojn (temojn de ĉiutaga vivo), kiel montras lia plej fama verko, ''La'' ''prokuristino'' (1622; nun en la Muzeo de Belartoj, Bostono). Ĉi tiu pentraĵo estas konsiderata la modelo por du pentraĵoj de [[Jan Vermeer|Vermeer]], kies bopatrino ŝajne posedis ĝin.<ref>{{cite web|url=http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030821190045/http://essentialvermeer.20m.com/catalogue/procuress.htm|archive-date=2003-08-21|title=The_Procuress}}</ref> La arto de Baburen karakteriziĝas per ia krudeco en sia koncepto, neregulaj ritmoj en sia komponado, kaj malalta atmosfera kvalito, sed oni povas diri, ke lia pentrostilo disetendiĝas kaj fortiĝas. Lia stilo estas ligita al tiu de [[Hendrick Ter Brugghen]], sed ĝi posedas malpli klaran personecon. Li estis unu el la unuaj artistoj, kiuj popularigis ĝenrojn kun temoj kiel muzikistoj kaj kartludantoj. Unu el liaj plej konataj verkoj estas ''La'' ''prokuristino'' (Muzeo de Belartoj, Bostono), kiu prezentas viron ofertantan moneron por la servoj de korteganino dum maljuna prostituitino, la prokuristino de la damo, inspektas lian monon. [[Dosiero:Prometheus_door_Vulcanus_geketend,_SK-A-1606.jpg|eta|300ra|''[[Prometeo]] ĉenita far de [[Vulkano (dio)|Vulkano]]'' de Dirck van Baburen (1623) Oleo sur kanvaso, 202 x 184 cm. Rijksmuseum, Amsterdamo.]] [[Dosiero:Dirck van Baburen, detail De luitspeler, 1622, De Strakke Hand, 2018 - 3.jpg|eta|300ra|Moderna murpentraĵo de lia pentraĵo ''La Liutisto'']] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Concert_(Dirck_van_Baburen).jpg|Dirck van Baburen, ''Koncerto'', 1623, petrolo sur kanvaso, [[Muzeo Ermitejo]] en [[Sankt-Peterburgo]]. Dosiero:Dirck_van_Baburen_-_The_Procuress_-_Google_Art_Project.jpg|Dirck van Baburen, ''La prokuristino'' (aŭ ''La edzperistino''), 1622, oleo sur kanvaso, [[Belarta Muzeo de Bostono|Muzeo de Belartoj, Bostono]].<ref>Ĉi tiu pentraĵo (aŭ kopio) apartenis al la bopatrino de Johannes Vermeer (1632–1675) kaj aperas reproduktita en du verkoj de la artisto: ''La Koncerto'' (ŝtelita en 1990 de la Isabella Stewart Gardner Museum, Bostono) kaj ''Virino Sidanta ĉe Virgulino'' (Nacia Galerio, Londono).</ref> Dosiero:1622_Baburen_Singender_junger_Mann_anagoria.JPG|Juna kantado, 1622, [[Muzeo Städel]] </gallery> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Baburen van, Dirck}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1590-1599]] [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] 6hhbnvag9t2b291axsn8ehirw67mwrs 0 948489 9417322 2026-06-30T06:57:23Z Crosstor 3176 historiisto 9417322 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''{{Paĝonomo}}''' [erdEji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Erdélyi Gabriella''' estis [[Hungario|hungara]] [[historiisto]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM656172 hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1971|10|3}} en [[Budapeŝto]]<!--, ŝi mortis {{mortotago|20||}} en [[]]-->. == Biografio == {{Paĝonomo}} akiris an magistron (MA) en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]] en [[1996]], jaron poste plian magistron en [[Mez-Eŭropa Universitato]]. Post la diplomo ŝi eklaboris en akademia historia instituto. Intertempe ŝi akiris scienca gradon [[Ph.D.]] en 2003. Ŝi ricevis [[premio]]jn en 2003 kaj 2015. Ŝi ĉefe traktas socian, religian kaj kulturan historiojn de la 15-a –16-a jarcentoj. == Elektitaj kontribuoj == * ''Diskurs über die Ungarische Statthalterschaft – Gesichtspunkte zut Untersuchung des Verhältnisses zwischen Ferdinand I. und der ungarischen politischen Elite.'' (2000) * ''Egy kolostorper története. Hatalom, vallás és mindennapok a középkor és az újkor határán.'' (2005) * ''Szökött szerzetesek. Erőszak és fiatalok a késő középkorban.'' (2011) * ''Armed Memory – Agency and Peasant Revolts in Central and Southern Europe (1450–1700).'' (2016) == Fontoj == * [https://tti.abtk.hu/tagok/adatlap/gerdelyi biografio hungare kun foto] * [https://moly.hu/alkotok/erdelyi-gabriella/wikipedia biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Erdelyi Gabriella}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} ogmukau6gdqq6i48p7ld4ck0p7bjy3o 0 948490 9417325 2026-06-30T07:00:25Z Arbarulo 135469 daŭrigota morgaŭ 9417325 wikitext text/x-wiki '''Virusa kvazaŭspecio''' estas [[populacigenetiko|populacio]] de [[viruso]]j kun multaj variaj [[genaro]]j (derivitaj unu de la alia per mutacioj). La varieco de la virusaj genaroj rezultas de alta [[mutacia ofteco]], kaj ilia [[alela ofteco|ofteco]] ŝanĝiĝadas pro konstanta [[virusa kopiado]] kaj [[natura selektado]].<ref name="Esteban">{{cite journal |last1=Domingo |first1=Esteban |last2=García-Crespo |first2=Carlos |last3=Perales |first3=Celia |title=Historical Perspective on the Discovery of the Quasispecies Concept |journal=Annual Review of Virology |date=29-a de septembro 2021 |volume=8 |issue=1 |pages=51–72|doi-access=free |doi=10.1146/annurev-virology-091919-105900 |pmid=34586874 |issn=2327-056X|hdl=10261/265663 |hdl-access=free }}</ref> [[Kategorio:Virusologio]] hlifsxusss8a7h102k1l44p0f20psc0 0 948491 9417326 2026-06-30T07:05:19Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1349417236|Hendrick ter Brugghen]]" 9417326 wikitext text/x-wiki '''Hendrick Jansz ter BRUGGHEN''' (aŭ '''Terbrugghen'''; naskiĝis je 1588 en [[Utreĥto]] – mortis la 1-an de novembro 1629 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] pentristo de ĝenraj scenoj kaj religiaj temoj. Li estis unu el la nederlandaj sekvantoj de [[Caravaggio]] – la tiel nomataj ''Utrecht-aj Karavaĝistoj''. Kune kun [[Gerrit van Honthorst|Gerrit van Hondhorst]] kaj [[Dirck van Baburen]], Ter Brugghen estis unu el la plej gravaj nederlandaj pentristoj influitaj de Caravaggio. <ref name="Liedtke2">{{cite book|last=Liedtke|first=Walter|title=Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2|year=2007|publisher=Metropolitan Museum of Art|location=New York|isbn=9781588392732|url=https://books.google.com/books?id=jtnQ7PIT8mcC}}</ref> [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_(Dutch_-_Bacchante_with_an_Ape_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Bakantino kun simio'' (1627), 100 x 90&nbsp;cm, [[J. Paul Getty Museum|Muzeo Getty]], [[Los-Anĝeleso]]]] [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 240 x 207&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], [[Kopenhago]]]] [[Dosiero:The_supper_at_Emmaus.jpg|eta|''La vespermanĝo ĉe Emaus'' (1621), 109 x 141&nbsp;cm, Bildgalerio Sanssouci, [[Berlino]]]] [[Dosiero:De_ongelovige_Thomas_Rijksmuseum_SK-A-3908.jpeg|eta|''La nekredemo de Sankta Tomaso'' (ĉ. 1621 &#x2013; 1623), 108,8 x 136,5&nbsp;cm, Rijksmuseum, Amsterdamo]] == Galerio == Elektitaj verkoj<gallery mode="packed-hover" heights="180px"> Dosiero:Hendrik_ter_Brugghen_-_De_aanbidding_der_koningen.jpg|alternative=The Adoration of the Magi (1619), 132.5 x 160.5 cm, Rijksmuseum, Amsterdam| ''La Adoro de la Magiistoj ([[La tri reĝoj]])'' (1619), 132,5 x 160,5&nbsp;cm, [[Rijksmuseum]], [[Amsterdamo]] Dosiero:Brugghen,_Hendrick_ter_-_The_Calling_of_St._Matthew_-_1621.jpg|alternative=The Calling of St. Matthew (1621), 102 × 137 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''La voko de Sankta Mateo'' (1621), 102 × 137&nbsp;cm, Centra Muzeo, [[Utreĥto (urbo)|Utrecht]] Dosiero:David_Saluted_by_the_Israelite_Women_(1623)_Ter_Brugghen.jpg|alternative=David Saluted by the Israelite Women (1623), North Carolina Museum of Art, Raleigh| ''Davido salutita de la Izraelidaj virinoj'' (1623), [[Nord-Karolina Muzeo de Arto|Norda Karolina Muzeo de Arto]], [[Raleigh]] Dosiero:TerbrugghenAmantsinegaux.jpg|alternative=Unequal Couple, c. 1623| ''Neegala paro'', ĉ. 1623 Dosiero:Les_Joueurs_de_cartes.JPG|alternative=The Card Players, 1623| ''La kartludantoj'', 1623 Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_004.jpg|alternative=The Liberation of Peter (1624), 104.5 × 86.5 cm, Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis, The Hague| ''La liberigo de Petro'' (1624), 104.5 × 86.5&nbsp;cm, [[Mauritshuis|Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis]], [[Hago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_The_Annunciation_-_WGA22160.jpg|alternative=The Annunciation (1624), 134 x 85 cm, Whitfield Fine Art, London, London| ''La Dianonco'' (1624), 134 x 85&nbsp;cm, Whitfield Fine Art, Londono, [[Londono]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_The_Crucifixion_with_the_Virgin_and_Saint_John.jpg|alternative=The Crucifixion with the Virgin and St. John, (c. 1625), 154.9 x 102.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York City| ''La Krucumo kun la Virgulino kaj Sankta Johano'', (ĉ. 1625), 154,9 x 102,2&nbsp;cm, [[Metropola Muzeo de Arto]], Novjorko Dosiero:Terbrugghen_Sebastian.jpg|alternative=Saint Sebastian Tended by Irene (1625), 149 x 119.4 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin| ''Sankta Sebastiano flegita de Irene'' (1625), 149 x 119.4&nbsp;cm, Allen Memorial Arta Muzeo, [[Kolegio Oberlin|Oberlin]] Dosiero:Brugghen_King_David.jpg|alternative=King David Playing the Harp, National Museum in Warsaw| ''Reĝo Davido ludanta la harpon'', [[Nacia Muzeo en Varsovio]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Esau_Selling_His_Birthright_-_WGA22163.jpg|alternative=Esau Selling His Birthright (1625), 84.9 x 116.3 cm, Gemäldegalerie, Berlin| ''[[Esav|Esavo]] vendante sian ununaskiĝan rajton'' (1625), 84.9 x 116.3&nbsp;cm, [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Jacob_Reproaching_Laban_-_WGA22181.jpg|alternative=Jacob Reproaching Laban (1627), National Gallery, London| ''Jakobo riproĉante labanon'' (1627), [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio, Londono]] Dosiero:The_Concert_(1627)_by_Hendrick_ter_Brugghen.jpg|alternative=The Concert (1627), 99.1 x 116.8 cm, National Gallery, London| ''La koncerto'' (1627), 99.1 x 116.8&nbsp;cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:'A_Laughing_Bravo_with_his_Dog'_by_Hendrick_ter_Brugghen,_1628.jpg|alternative=A Laughing Bravo with his Dog (1628)| ''Ridanta bravo kun sia hundo'' (1628) Dosiero:Hendrick_Terbrugghen_-_The_Denial_of_Saint_Peter_-_1969.3_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg|alternative=The Denial of St. Peter (1628), 132.3 x 178 cm, Art Institute of Chicago, Chicago| ''La neo de Sankta Petro'' (1628), 132.3 x 178&nbsp;cm, [[Arta Instituto de Ĉikago]], [[Ĉikago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Mars_Asleep_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Mars Asleep (1629), 152 x 140 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''[[Marso (dio)|Marso]] dormanta'' (1629), 152 x 140&nbsp;cm, Centra Muzeo, Utrecht Dosiero:Hendrick_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_(Kristi_Tornekroning)_-_c_1620_-_National_Gallery_of_Denmark.jpg|alternative=Christ Crowned with Thorns (1620), 207 x 240 cm, Statens Museum for Kunst, Copenhagen| ''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 207 x 240&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], Kopenhago </gallery> == Eksteraj ligiloj == * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/t/terbrugg/ Verkoj ĉe WGA] * [http://www.pubhist.com/person/160/hendrick-ter-brugghen Verkoj kaj literaturo] ĉe PubHist * [http://www.oberlin.edu/amam/TerBrugghen.htm Allen Museum] * [http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen Whitfield Fine Art, London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402141003/http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen/|date=2 April 2016}} la 2-an de aprilo 2016 ĉe la Wayback-maŝino * [http://www.hendrickbrugghen.org www.hendrickbrugghen.org] bildoj de Hendrick ter Brugghen * [http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html The Getty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051020144004/http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html|date=20 October 2005}} la 20-an de oktobro 2005 ĉe la Wayback-maŝino * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer and The Delft School], ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Hendrick ter Brugghen * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/59153/rec/1 Dutch and Flemish paintings from the Hermitage], ekspozicia katalogo de La Metropola Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Brugghen (katalogo n-ro 6) [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] lzxqnr7axu4y6sn0qew0q80di3kczn2 9417328 9417326 2026-06-30T07:06:44Z Sj1mor 12103 9417328 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Hendrick Jansz ter BRUGGHEN''' (aŭ '''Terbrugghen'''; naskiĝis je 1588 en [[Utreĥto]] – mortis la 1-an de novembro 1629 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] pentristo de ĝenraj scenoj kaj religiaj temoj. Li estis unu el la nederlandaj sekvantoj de [[Caravaggio]] – la tiel nomataj ''Utrecht-aj Karavaĝistoj''. Kune kun [[Gerrit van Honthorst|Gerrit van Hondhorst]] kaj [[Dirck van Baburen]], Ter Brugghen estis unu el la plej gravaj nederlandaj pentristoj influitaj de Caravaggio. <ref name="Liedtke2">{{cite book|last=Liedtke|first=Walter|title=Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2|year=2007|publisher=Metropolitan Museum of Art|location=New York|isbn=9781588392732|url=https://books.google.com/books?id=jtnQ7PIT8mcC}}</ref> [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_(Dutch_-_Bacchante_with_an_Ape_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Bakantino kun simio'' (1627), 100 x 90&nbsp;cm, [[J. Paul Getty Museum|Muzeo Getty]], [[Los-Anĝeleso]]]] [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 240 x 207&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], [[Kopenhago]]]] [[Dosiero:The_supper_at_Emmaus.jpg|eta|''La vespermanĝo ĉe Emaus'' (1621), 109 x 141&nbsp;cm, Bildgalerio Sanssouci, [[Berlino]]]] [[Dosiero:De_ongelovige_Thomas_Rijksmuseum_SK-A-3908.jpeg|eta|''La nekredemo de Sankta Tomaso'' (ĉ. 1621 &#x2013; 1623), 108,8 x 136,5&nbsp;cm, Rijksmuseum, Amsterdamo]] == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="180ra" caption="Elektitaj verkoj"> Dosiero:Hendrik_ter_Brugghen_-_De_aanbidding_der_koningen.jpg|alternative=The Adoration of the Magi (1619), 132.5 x 160.5 cm, Rijksmuseum, Amsterdam| ''La Adoro de la Magiistoj ([[La tri reĝoj]])'' (1619), 132,5 x 160,5&nbsp;cm, [[Rijksmuseum]], [[Amsterdamo]] Dosiero:Brugghen,_Hendrick_ter_-_The_Calling_of_St._Matthew_-_1621.jpg|alternative=The Calling of St. Matthew (1621), 102 × 137 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''La voko de Sankta Mateo'' (1621), 102 × 137&nbsp;cm, Centra Muzeo, [[Utreĥto (urbo)|Utrecht]] Dosiero:David_Saluted_by_the_Israelite_Women_(1623)_Ter_Brugghen.jpg|alternative=David Saluted by the Israelite Women (1623), North Carolina Museum of Art, Raleigh| ''Davido salutita de la Izraelidaj virinoj'' (1623), [[Nord-Karolina Muzeo de Arto|Norda Karolina Muzeo de Arto]], [[Raleigh]] Dosiero:TerbrugghenAmantsinegaux.jpg|alternative=Unequal Couple, c. 1623| ''Neegala paro'', ĉ. 1623 Dosiero:Les_Joueurs_de_cartes.JPG|alternative=The Card Players, 1623| ''La kartludantoj'', 1623 Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_004.jpg|alternative=The Liberation of Peter (1624), 104.5 × 86.5 cm, Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis, The Hague| ''La liberigo de Petro'' (1624), 104.5 × 86.5&nbsp;cm, [[Mauritshuis|Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis]], [[Hago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_The_Annunciation_-_WGA22160.jpg|alternative=The Annunciation (1624), 134 x 85 cm, Whitfield Fine Art, London, London| ''La Dianonco'' (1624), 134 x 85&nbsp;cm, Whitfield Fine Art, Londono, [[Londono]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_The_Crucifixion_with_the_Virgin_and_Saint_John.jpg|alternative=The Crucifixion with the Virgin and St. John, (c. 1625), 154.9 x 102.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York City| ''La Krucumo kun la Virgulino kaj Sankta Johano'', (ĉ. 1625), 154,9 x 102,2&nbsp;cm, [[Metropola Muzeo de Arto]], Novjorko Dosiero:Terbrugghen_Sebastian.jpg|alternative=Saint Sebastian Tended by Irene (1625), 149 x 119.4 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin| ''Sankta Sebastiano flegita de Irene'' (1625), 149 x 119.4&nbsp;cm, Allen Memorial Arta Muzeo, [[Kolegio Oberlin|Oberlin]] Dosiero:Brugghen_King_David.jpg|alternative=King David Playing the Harp, National Museum in Warsaw| ''Reĝo Davido ludanta la harpon'', [[Nacia Muzeo en Varsovio]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Esau_Selling_His_Birthright_-_WGA22163.jpg|alternative=Esau Selling His Birthright (1625), 84.9 x 116.3 cm, Gemäldegalerie, Berlin| ''[[Esav|Esavo]] vendante sian ununaskiĝan rajton'' (1625), 84.9 x 116.3&nbsp;cm, [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Jacob_Reproaching_Laban_-_WGA22181.jpg|alternative=Jacob Reproaching Laban (1627), National Gallery, London| ''Jakobo riproĉante labanon'' (1627), [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio, Londono]] Dosiero:The_Concert_(1627)_by_Hendrick_ter_Brugghen.jpg|alternative=The Concert (1627), 99.1 x 116.8 cm, National Gallery, London| ''La koncerto'' (1627), 99.1 x 116.8&nbsp;cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:'A_Laughing_Bravo_with_his_Dog'_by_Hendrick_ter_Brugghen,_1628.jpg|alternative=A Laughing Bravo with his Dog (1628)| ''Ridanta bravo kun sia hundo'' (1628) Dosiero:Hendrick_Terbrugghen_-_The_Denial_of_Saint_Peter_-_1969.3_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg|alternative=The Denial of St. Peter (1628), 132.3 x 178 cm, Art Institute of Chicago, Chicago| ''La neo de Sankta Petro'' (1628), 132.3 x 178&nbsp;cm, [[Arta Instituto de Ĉikago]], [[Ĉikago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Mars_Asleep_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Mars Asleep (1629), 152 x 140 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''[[Marso (dio)|Marso]] dormanta'' (1629), 152 x 140&nbsp;cm, Centra Muzeo, Utrecht Dosiero:Hendrick_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_(Kristi_Tornekroning)_-_c_1620_-_National_Gallery_of_Denmark.jpg|alternative=Christ Crowned with Thorns (1620), 207 x 240 cm, Statens Museum for Kunst, Copenhagen| ''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 207 x 240&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], Kopenhago </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/t/terbrugg/ Verkoj ĉe WGA] * [http://www.pubhist.com/person/160/hendrick-ter-brugghen Verkoj kaj literaturo] ĉe PubHist * [http://www.oberlin.edu/amam/TerBrugghen.htm Allen Museum] * [http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen Whitfield Fine Art, London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402141003/http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen/|date=2 April 2016}} la 2-an de aprilo 2016 ĉe la Wayback-maŝino * [http://www.hendrickbrugghen.org www.hendrickbrugghen.org] bildoj de Hendrick ter Brugghen * [http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html The Getty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051020144004/http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html|date=20 October 2005}} la 20-an de oktobro 2005 ĉe la Wayback-maŝino * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer and The Delft School], ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Hendrick ter Brugghen * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/59153/rec/1 Dutch and Flemish paintings from the Hermitage], ekspozicia katalogo de La Metropola Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Brugghen (katalogo n-ro 6) {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Brugghen ter, Hendrick}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] ee6ofvfwwop7zdjc2vh22xn46zaaqtc 9417330 9417328 2026-06-30T07:10:26Z Sj1mor 12103 /* Eksteraj ligiloj */ 9417330 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Hendrick Jansz ter BRUGGHEN''' (aŭ '''Terbrugghen'''; naskiĝis je 1588 en [[Utreĥto]] – mortis la 1-an de novembro 1629 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] pentristo de ĝenraj scenoj kaj religiaj temoj. Li estis unu el la nederlandaj sekvantoj de [[Caravaggio]] – la tiel nomataj ''Utreĥt-aj Karavaĝistoj''. Kune kun [[Gerrit van Honthorst|Gerrit van Hondhorst]] kaj [[Dirck van Baburen]], Ter Brugghen estis unu el la plej gravaj nederlandaj pentristoj influitaj de Caravaggio. <ref name="Liedtke2">{{cite book|last=Liedtke|first=Walter|title=Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2|year=2007|publisher=Metropolitan Museum of Art|location=New York|isbn=9781588392732|url=https://books.google.com/books?id=jtnQ7PIT8mcC}}</ref> [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_(Dutch_-_Bacchante_with_an_Ape_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Bakantino kun simio'' (1627), 100 x 90&nbsp;cm, [[J. Paul Getty Museum|Muzeo Getty]], [[Los-Anĝeleso]]]] [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 240 x 207&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], [[Kopenhago]]]] [[Dosiero:The_supper_at_Emmaus.jpg|eta|''La vespermanĝo ĉe Emaus'' (1621), 109 x 141&nbsp;cm, Bildgalerio Sanssouci, [[Berlino]]]] [[Dosiero:De_ongelovige_Thomas_Rijksmuseum_SK-A-3908.jpeg|eta|''La nekredemo de Sankta Tomaso'' (ĉ. 1621 &#x2013; 1623), 108,8 x 136,5&nbsp;cm, Rijksmuseum, Amsterdamo]] == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="180ra" caption="Elektitaj pentraĵoj"> Dosiero:Hendrik_ter_Brugghen_-_De_aanbidding_der_koningen.jpg|alternative=The Adoration of the Magi (1619), 132.5 x 160.5 cm, Rijksmuseum, Amsterdam| ''La Adoro de la Magiistoj ([[La tri reĝoj]])'' (1619), 132,5 x 160,5&nbsp;cm, [[Rijksmuseum]], [[Amsterdamo]] Dosiero:Brugghen,_Hendrick_ter_-_The_Calling_of_St._Matthew_-_1621.jpg|alternative=The Calling of St. Matthew (1621), 102 × 137 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''La voko de Sankta Mateo'' (1621), 102 × 137&nbsp;cm, Centra Muzeo, [[Utreĥto (urbo)|Utreĥto]] Dosiero:David_Saluted_by_the_Israelite_Women_(1623)_Ter_Brugghen.jpg|alternative=David Saluted by the Israelite Women (1623), North Carolina Museum of Art, Raleigh| ''Davido salutita de la Izraelidaj virinoj'' (1623), [[Nord-Karolina Muzeo de Arto|Norda Karolina Muzeo de Arto]], [[Raleigh]] Dosiero:TerbrugghenAmantsinegaux.jpg|alternative=Unequal Couple, c. 1623| ''Neegala paro'', ĉ. 1623 Dosiero:Les_Joueurs_de_cartes.JPG|alternative=The Card Players, 1623| ''La kartludantoj'', 1623 Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_004.jpg|alternative=The Liberation of Peter (1624), 104.5 × 86.5 cm, Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis, The Hague| ''La liberigo de Petro'' (1624), 104.5 × 86.5&nbsp;cm, [[Mauritshuis|Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis]], [[Hago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_The_Annunciation_-_WGA22160.jpg|alternative=The Annunciation (1624), 134 x 85 cm, Whitfield Fine Art, London, London| ''La Dianonco'' (1624), 134 x 85&nbsp;cm, Whitfield Fine Art, Londono, [[Londono]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_The_Crucifixion_with_the_Virgin_and_Saint_John.jpg|alternative=The Crucifixion with the Virgin and St. John, (c. 1625), 154.9 x 102.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York City| ''La Krucumo kun la Virgulino kaj Sankta Johano'', (ĉ. 1625), 154,9 x 102,2&nbsp;cm, [[Metropola Muzeo de Arto]], Novjorko Dosiero:Terbrugghen_Sebastian.jpg|alternative=Saint Sebastian Tended by Irene (1625), 149 x 119.4 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin| ''Sankta Sebastiano flegita de Irene'' (1625), 149 x 119.4&nbsp;cm, Allen Memorial Arta Muzeo, [[Kolegio Oberlin|Oberlin]] Dosiero:Brugghen_King_David.jpg|alternative=King David Playing the Harp, National Museum in Warsaw| ''Reĝo Davido ludanta la harpon'', [[Nacia Muzeo en Varsovio]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Esau_Selling_His_Birthright_-_WGA22163.jpg|alternative=Esau Selling His Birthright (1625), 84.9 x 116.3 cm, Gemäldegalerie, Berlin| ''[[Esav|Esavo]] vendante sian ununaskiĝan rajton'' (1625), 84.9 x 116.3&nbsp;cm, [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Jacob_Reproaching_Laban_-_WGA22181.jpg|alternative=Jacob Reproaching Laban (1627), National Gallery, London| ''Jakobo riproĉante labanon'' (1627), [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio, Londono]] Dosiero:The_Concert_(1627)_by_Hendrick_ter_Brugghen.jpg|alternative=The Concert (1627), 99.1 x 116.8 cm, National Gallery, London| ''La koncerto'' (1627), 99.1 x 116.8&nbsp;cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:'A_Laughing_Bravo_with_his_Dog'_by_Hendrick_ter_Brugghen,_1628.jpg|alternative=A Laughing Bravo with his Dog (1628)| ''Ridanta bravo kun sia hundo'' (1628) Dosiero:Hendrick_Terbrugghen_-_The_Denial_of_Saint_Peter_-_1969.3_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg|alternative=The Denial of St. Peter (1628), 132.3 x 178 cm, Art Institute of Chicago, Chicago| ''La neo de Sankta Petro'' (1628), 132.3 x 178&nbsp;cm, [[Arta Instituto de Ĉikago]], [[Ĉikago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Mars_Asleep_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Mars Asleep (1629), 152 x 140 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''[[Marso (dio)|Marso]] dormanta'' (1629), 152 x 140&nbsp;cm, Centra Muzeo, Utreĥto Dosiero:Hendrick_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_(Kristi_Tornekroning)_-_c_1620_-_National_Gallery_of_Denmark.jpg|alternative=Christ Crowned with Thorns (1620), 207 x 240 cm, Statens Museum for Kunst, Copenhagen| ''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 207 x 240&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], Kopenhago </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/t/terbrugg/ Verkoj ĉe WGA] * [http://www.pubhist.com/person/160/hendrick-ter-brugghen Verkoj kaj literaturo] ĉe PubHist * [http://www.oberlin.edu/amam/TerBrugghen.htm Muzeo Allen] * [http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen Whitfield Fine Art, London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402141003/http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen/|date=2 April 2016}} la 2-an de aprilo 2016 ĉe la Wayback-maŝino * [http://www.hendrickbrugghen.org www.hendrickbrugghen.org] bildoj de Hendrick ter Brugghen * [http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html The Getty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051020144004/http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html|date=20 October 2005}} la 20-an de oktobro 2005 ĉe la Wayback-maŝino * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer kaj la Delft-skolo], ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Hendrick ter Brugghen * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/59153/rec/1 Nederlandaj kaj flandraj pentraĵoj de la Muzeo Ermitejo], ekspozicia katalogo de La Metropola Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Brugghen (katalogo n-ro 6) {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Brugghen ter, Hendrick}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] frenoppbmvkguw388pds39fz228z3mg 9417331 9417330 2026-06-30T07:10:57Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417331 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Hendrick Jansz ter BRUGGHEN''' (aŭ '''Terbrugghen'''; naskiĝis je 1588 en [[Utreĥto]] – mortis la 1-an de novembro 1629 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] pentristo de ĝenraj scenoj kaj religiaj temoj. Li estis unu el la nederlandaj sekvantoj de [[Caravaggio]] – la tiel nomataj ''Utreĥt-aj Karavaĝistoj''. Kune kun [[Gerrit van Honthorst|Gerrit van Hondhorst]] kaj [[Dirck van Baburen]], Ter Brugghen estis unu el la plej gravaj nederlandaj pentristoj influitaj de Caravaggio. <ref name="Liedtke2">{{cite book|last=Liedtke|first=Walter|title=Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2|year=2007|publisher=Metropolitan Museum of Art|location=New York|isbn=9781588392732|url=https://books.google.com/books?id=jtnQ7PIT8mcC}}</ref> [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_(Dutch_-_Bacchante_with_an_Ape_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Bakantino kun simio'' (1627), 100 x 90&nbsp;cm, [[J. Paul Getty Museum|Muzeo Getty]], [[Los-Anĝeleso]]]] [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 240 x 207&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], [[Kopenhago]]]] [[Dosiero:The_supper_at_Emmaus.jpg|eta|''La vespermanĝo ĉe Emaus'' (1621), 109 x 141&nbsp;cm, Bildgalerio Sanssouci, [[Berlino]]]] [[Dosiero:De_ongelovige_Thomas_Rijksmuseum_SK-A-3908.jpeg|eta|''La nekredemo de Sankta Tomaso'' (ĉ. 1621 &#x2013; 1623), 108,8 x 136,5&nbsp;cm, Rijksmuseum, Amsterdamo]] == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="150ra" caption="Elektitaj pentraĵoj"> Dosiero:Hendrik_ter_Brugghen_-_De_aanbidding_der_koningen.jpg|alternative=The Adoration of the Magi (1619), 132.5 x 160.5 cm, Rijksmuseum, Amsterdam| ''La Adoro de la Magiistoj ([[La tri reĝoj]])'' (1619), 132,5 x 160,5&nbsp;cm, [[Rijksmuseum]], [[Amsterdamo]] Dosiero:Brugghen,_Hendrick_ter_-_The_Calling_of_St._Matthew_-_1621.jpg|alternative=The Calling of St. Matthew (1621), 102 × 137 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''La voko de Sankta Mateo'' (1621), 102 × 137&nbsp;cm, Centra Muzeo, [[Utreĥto (urbo)|Utreĥto]] Dosiero:David_Saluted_by_the_Israelite_Women_(1623)_Ter_Brugghen.jpg|alternative=David Saluted by the Israelite Women (1623), North Carolina Museum of Art, Raleigh| ''Davido salutita de la Izraelidaj virinoj'' (1623), [[Nord-Karolina Muzeo de Arto|Norda Karolina Muzeo de Arto]], [[Raleigh]] Dosiero:TerbrugghenAmantsinegaux.jpg|alternative=Unequal Couple, c. 1623| ''Neegala paro'', ĉ. 1623 Dosiero:Les_Joueurs_de_cartes.JPG|alternative=The Card Players, 1623| ''La kartludantoj'', 1623 Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_004.jpg|alternative=The Liberation of Peter (1624), 104.5 × 86.5 cm, Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis, The Hague| ''La liberigo de Petro'' (1624), 104.5 × 86.5&nbsp;cm, [[Mauritshuis|Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis]], [[Hago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_The_Annunciation_-_WGA22160.jpg|alternative=The Annunciation (1624), 134 x 85 cm, Whitfield Fine Art, London, London| ''La Dianonco'' (1624), 134 x 85&nbsp;cm, Whitfield Fine Art, Londono, [[Londono]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_The_Crucifixion_with_the_Virgin_and_Saint_John.jpg|alternative=The Crucifixion with the Virgin and St. John, (c. 1625), 154.9 x 102.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York City| ''La Krucumo kun la Virgulino kaj Sankta Johano'', (ĉ. 1625), 154,9 x 102,2&nbsp;cm, [[Metropola Muzeo de Arto]], Novjorko Dosiero:Terbrugghen_Sebastian.jpg|alternative=Saint Sebastian Tended by Irene (1625), 149 x 119.4 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin| ''Sankta Sebastiano flegita de Irene'' (1625), 149 x 119.4&nbsp;cm, Allen Memorial Arta Muzeo, [[Kolegio Oberlin|Oberlin]] Dosiero:Brugghen_King_David.jpg|alternative=King David Playing the Harp, National Museum in Warsaw| ''Reĝo Davido ludanta la harpon'', [[Nacia Muzeo en Varsovio]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Esau_Selling_His_Birthright_-_WGA22163.jpg|alternative=Esau Selling His Birthright (1625), 84.9 x 116.3 cm, Gemäldegalerie, Berlin| ''[[Esav|Esavo]] vendante sian ununaskiĝan rajton'' (1625), 84.9 x 116.3&nbsp;cm, [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Jacob_Reproaching_Laban_-_WGA22181.jpg|alternative=Jacob Reproaching Laban (1627), National Gallery, London| ''Jakobo riproĉante labanon'' (1627), [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio, Londono]] Dosiero:The_Concert_(1627)_by_Hendrick_ter_Brugghen.jpg|alternative=The Concert (1627), 99.1 x 116.8 cm, National Gallery, London| ''La koncerto'' (1627), 99.1 x 116.8&nbsp;cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:'A_Laughing_Bravo_with_his_Dog'_by_Hendrick_ter_Brugghen,_1628.jpg|alternative=A Laughing Bravo with his Dog (1628)| ''Ridanta bravo kun sia hundo'' (1628) Dosiero:Hendrick_Terbrugghen_-_The_Denial_of_Saint_Peter_-_1969.3_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg|alternative=The Denial of St. Peter (1628), 132.3 x 178 cm, Art Institute of Chicago, Chicago| ''La neo de Sankta Petro'' (1628), 132.3 x 178&nbsp;cm, [[Arta Instituto de Ĉikago]], [[Ĉikago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Mars_Asleep_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Mars Asleep (1629), 152 x 140 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''[[Marso (dio)|Marso]] dormanta'' (1629), 152 x 140&nbsp;cm, Centra Muzeo, Utreĥto Dosiero:Hendrick_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_(Kristi_Tornekroning)_-_c_1620_-_National_Gallery_of_Denmark.jpg|alternative=Christ Crowned with Thorns (1620), 207 x 240 cm, Statens Museum for Kunst, Copenhagen| ''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 207 x 240&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], Kopenhago </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/t/terbrugg/ Verkoj ĉe WGA] * [http://www.pubhist.com/person/160/hendrick-ter-brugghen Verkoj kaj literaturo] ĉe PubHist * [http://www.oberlin.edu/amam/TerBrugghen.htm Muzeo Allen] * [http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen Whitfield Fine Art, London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402141003/http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen/|date=2 April 2016}} la 2-an de aprilo 2016 ĉe la Wayback-maŝino * [http://www.hendrickbrugghen.org www.hendrickbrugghen.org] bildoj de Hendrick ter Brugghen * [http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html The Getty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051020144004/http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html|date=20 October 2005}} la 20-an de oktobro 2005 ĉe la Wayback-maŝino * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer kaj la Delft-skolo], ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Hendrick ter Brugghen * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/59153/rec/1 Nederlandaj kaj flandraj pentraĵoj de la Muzeo Ermitejo], ekspozicia katalogo de La Metropola Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Brugghen (katalogo n-ro 6) {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Brugghen ter, Hendrick}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] jdsuc7csn67q1c8jhas7z62ndzr6vcq 9417332 9417331 2026-06-30T07:12:42Z Sj1mor 12103 9417332 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Hendrick ter Brugghen,<br> far Gerard Hoet je proksimume de 1700 ĝis 1708}} '''Hendrick Jansz ter BRUGGHEN''' (aŭ '''Terbrugghen'''; naskiĝis je 1588 en [[Utreĥto]] – mortis la 1-an de novembro 1629 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] pentristo de ĝenraj scenoj kaj religiaj temoj. Li estis unu el la nederlandaj sekvantoj de [[Caravaggio]] – la tiel nomataj ''Utreĥt-aj Karavaĝistoj''. Kune kun [[Gerrit van Honthorst|Gerrit van Hondhorst]] kaj [[Dirck van Baburen]], Ter Brugghen estis unu el la plej gravaj nederlandaj pentristoj influitaj de Caravaggio. <ref name="Liedtke2">{{cite book|last=Liedtke|first=Walter|title=Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2|year=2007|publisher=Metropolitan Museum of Art|location=New York|isbn=9781588392732|url=https://books.google.com/books?id=jtnQ7PIT8mcC}}</ref> [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_(Dutch_-_Bacchante_with_an_Ape_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Bakantino kun simio'' (1627), 100 x 90&nbsp;cm, [[J. Paul Getty Museum|Muzeo Getty]], [[Los-Anĝeleso]]]] [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 240 x 207&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], [[Kopenhago]]]] [[Dosiero:The_supper_at_Emmaus.jpg|eta|''La vespermanĝo ĉe Emaus'' (1621), 109 x 141&nbsp;cm, Bildgalerio Sanssouci, [[Berlino]]]] [[Dosiero:De_ongelovige_Thomas_Rijksmuseum_SK-A-3908.jpeg|eta|''La nekredemo de Sankta Tomaso'' (ĉ. 1621 &#x2013; 1623), 108,8 x 136,5&nbsp;cm, Rijksmuseum, Amsterdamo]] == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="150ra" caption="Elektitaj pentraĵoj"> Dosiero:Hendrik_ter_Brugghen_-_De_aanbidding_der_koningen.jpg|alternative=The Adoration of the Magi (1619), 132.5 x 160.5 cm, Rijksmuseum, Amsterdam| ''La Adoro de la Magiistoj ([[La tri reĝoj]])'' (1619), 132,5 x 160,5&nbsp;cm, [[Rijksmuseum]], [[Amsterdamo]] Dosiero:Brugghen,_Hendrick_ter_-_The_Calling_of_St._Matthew_-_1621.jpg|alternative=The Calling of St. Matthew (1621), 102 × 137 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''La voko de Sankta Mateo'' (1621), 102 × 137&nbsp;cm, Centra Muzeo, [[Utreĥto (urbo)|Utreĥto]] Dosiero:David_Saluted_by_the_Israelite_Women_(1623)_Ter_Brugghen.jpg|alternative=David Saluted by the Israelite Women (1623), North Carolina Museum of Art, Raleigh| ''Davido salutita de la Izraelidaj virinoj'' (1623), [[Nord-Karolina Muzeo de Arto|Norda Karolina Muzeo de Arto]], [[Raleigh]] Dosiero:TerbrugghenAmantsinegaux.jpg|alternative=Unequal Couple, c. 1623| ''Neegala paro'', ĉ. 1623 Dosiero:Les_Joueurs_de_cartes.JPG|alternative=The Card Players, 1623| ''La kartludantoj'', 1623 Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_004.jpg|alternative=The Liberation of Peter (1624), 104.5 × 86.5 cm, Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis, The Hague| ''La liberigo de Petro'' (1624), 104.5 × 86.5&nbsp;cm, [[Mauritshuis|Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis]], [[Hago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_The_Annunciation_-_WGA22160.jpg|alternative=The Annunciation (1624), 134 x 85 cm, Whitfield Fine Art, London, London| ''La Dianonco'' (1624), 134 x 85&nbsp;cm, Whitfield Fine Art, Londono, [[Londono]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_The_Crucifixion_with_the_Virgin_and_Saint_John.jpg|alternative=The Crucifixion with the Virgin and St. John, (c. 1625), 154.9 x 102.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York City| ''La Krucumo kun la Virgulino kaj Sankta Johano'', (ĉ. 1625), 154,9 x 102,2&nbsp;cm, [[Metropola Muzeo de Arto]], Novjorko Dosiero:Terbrugghen_Sebastian.jpg|alternative=Saint Sebastian Tended by Irene (1625), 149 x 119.4 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin| ''Sankta Sebastiano flegita de Irene'' (1625), 149 x 119.4&nbsp;cm, Allen Memorial Arta Muzeo, [[Kolegio Oberlin|Oberlin]] Dosiero:Brugghen_King_David.jpg|alternative=King David Playing the Harp, National Museum in Warsaw| ''Reĝo Davido ludanta la harpon'', [[Nacia Muzeo en Varsovio]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Esau_Selling_His_Birthright_-_WGA22163.jpg|alternative=Esau Selling His Birthright (1625), 84.9 x 116.3 cm, Gemäldegalerie, Berlin| ''[[Esav|Esavo]] vendante sian ununaskiĝan rajton'' (1625), 84.9 x 116.3&nbsp;cm, [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Jacob_Reproaching_Laban_-_WGA22181.jpg|alternative=Jacob Reproaching Laban (1627), National Gallery, London| ''Jakobo riproĉante labanon'' (1627), [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio, Londono]] Dosiero:The_Concert_(1627)_by_Hendrick_ter_Brugghen.jpg|alternative=The Concert (1627), 99.1 x 116.8 cm, National Gallery, London| ''La koncerto'' (1627), 99.1 x 116.8&nbsp;cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:'A_Laughing_Bravo_with_his_Dog'_by_Hendrick_ter_Brugghen,_1628.jpg|alternative=A Laughing Bravo with his Dog (1628)| ''Ridanta bravo kun sia hundo'' (1628) Dosiero:Hendrick_Terbrugghen_-_The_Denial_of_Saint_Peter_-_1969.3_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg|alternative=The Denial of St. Peter (1628), 132.3 x 178 cm, Art Institute of Chicago, Chicago| ''La neo de Sankta Petro'' (1628), 132.3 x 178&nbsp;cm, [[Arta Instituto de Ĉikago]], [[Ĉikago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Mars_Asleep_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Mars Asleep (1629), 152 x 140 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''[[Marso (dio)|Marso]] dormanta'' (1629), 152 x 140&nbsp;cm, Centra Muzeo, Utreĥto Dosiero:Hendrick_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_(Kristi_Tornekroning)_-_c_1620_-_National_Gallery_of_Denmark.jpg|alternative=Christ Crowned with Thorns (1620), 207 x 240 cm, Statens Museum for Kunst, Copenhagen| ''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 207 x 240&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], Kopenhago </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/t/terbrugg/ Verkoj ĉe WGA] * [http://www.pubhist.com/person/160/hendrick-ter-brugghen Verkoj kaj literaturo] ĉe PubHist * [http://www.oberlin.edu/amam/TerBrugghen.htm Muzeo Allen] * [http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen Whitfield Fine Art, London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402141003/http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen/|date=2 April 2016}} la 2-an de aprilo 2016 ĉe la Wayback-maŝino * [http://www.hendrickbrugghen.org www.hendrickbrugghen.org] bildoj de Hendrick ter Brugghen * [http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html The Getty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051020144004/http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html|date=20 October 2005}} la 20-an de oktobro 2005 ĉe la Wayback-maŝino * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer kaj la Delft-skolo], ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Hendrick ter Brugghen * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/59153/rec/1 Nederlandaj kaj flandraj pentraĵoj de la Muzeo Ermitejo], ekspozicia katalogo de La Metropola Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Brugghen (katalogo n-ro 6) {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Brugghen ter, Hendrick}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] mjhjh0xuzggjonpip7kpdu3a5mzvjlg 9417334 9417332 2026-06-30T07:18:37Z Sj1mor 12103 9417334 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Hendrick ter Brugghen,<br> far Gerard Hoet je proksimume de 1700 ĝis 1708}} '''Hendrick Jansz ter BRUGGHEN''' (aŭ '''Terbrugghen'''; naskiĝis je 1588 en [[Utreĥto]] – mortis la 1-an de novembro 1629 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] pentristo de ĝenraj scenoj kaj religiaj temoj. Li estis unu el la nederlandaj sekvantoj de [[Caravaggio]] – la tiel nomataj ''Utreĥt-aj Karavaĝistoj''. Kune kun [[Gerrit van Honthorst|Gerrit van Hondhorst]] kaj [[Dirck van Baburen]], Ter Brugghen estis unu el la plej gravaj nederlandaj pentristoj influitaj de Caravaggio. <ref name="Liedtke2">{{cite book|last=Liedtke|first=Walter|title=Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2|year=2007|publisher=Metropolitan Museum of Art|location=New York|isbn=9781588392732|url=https://books.google.com/books?id=jtnQ7PIT8mcC}}</ref> Li devenis de eminenta nederlanda familio. Lia patro estis la advokato Jan ter Brugghen, kiu ekloĝis en Utrecht kun sia familio ĉirkaŭ 1591. Tie, ter Brugghen fariĝis lernanto de [[Abraham Bloemaert]]. Ĉirkaŭ 1604, dum Caravaggio ankoraŭ vivis, li vojaĝis al Romo kaj restis en Italio ĝis 1614. En 1615, li revenis al Utreĥto kaj aliĝis al la loka pentristgildo en 1616. Li evoluigis sian propran stilon, ekzemple, pentrante malhelajn figurojn kontraŭ hela fono. Liaj verkoj variis de religiaj, mitologiaj kaj literaturaj temoj ĝis bildigoj de homoj en hejmaj medioj. Lia unua datita pentraĵo estas de 1620 kaj montras baladkantiston. La plej ŝatataj temoj de Ter Brugghen estis duonformaj figuroj de drinkuloj aŭ muzikistoj, sed li ankaŭ produktis grandskalajn religiajn bildojn kaj grupportretojn. Li portis kun si la influon de Caravaggio, kaj liaj verkoj prezentas dramecan uzon de lumo kaj ombro, same kiel emocie ŝarĝitajn temojn. Kvankam li mortis juna, lia verkaro estis bone ricevita kaj havis signifan influon sur aliajn. Lia traktado de religiaj temoj videblas reflektita en la verkoj de [[Rembrandt]], kaj elementoj de lia stilo ankaŭ troveblas en la pentraĵoj de [[Frans Hals]] kaj [[Johannes Vermeer]]. [[Peter Paul Rubens]] priskribis la verkojn de ter Brugghen kiel " ''...super ĉiuj aliaj artistoj de Utreĥto''." [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_(Dutch_-_Bacchante_with_an_Ape_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Bakantino kun simio'' (1627), 100 x 90&nbsp;cm, [[J. Paul Getty Museum|Muzeo Getty]], [[Los-Anĝeleso]]]] [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 240 x 207&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], [[Kopenhago]]]] [[Dosiero:The_supper_at_Emmaus.jpg|eta|''La vespermanĝo ĉe Emaus'' (1621), 109 x 141&nbsp;cm, Bildgalerio Sanssouci, [[Berlino]]]] [[Dosiero:De_ongelovige_Thomas_Rijksmuseum_SK-A-3908.jpeg|eta|''La nekredemo de Sankta Tomaso'' (ĉ. 1621 &#x2013; 1623), 108,8 x 136,5&nbsp;cm, Rijksmuseum, Amsterdamo]] == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="150ra" caption="Elektitaj pentraĵoj"> Dosiero:Hendrik_ter_Brugghen_-_De_aanbidding_der_koningen.jpg|alternative=The Adoration of the Magi (1619), 132.5 x 160.5 cm, Rijksmuseum, Amsterdam| ''La Adoro de la Magiistoj ([[La tri reĝoj]])'' (1619), 132,5 x 160,5&nbsp;cm, [[Rijksmuseum]], [[Amsterdamo]] Dosiero:Brugghen,_Hendrick_ter_-_The_Calling_of_St._Matthew_-_1621.jpg|alternative=The Calling of St. Matthew (1621), 102 × 137 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''La voko de Sankta Mateo'' (1621), 102 × 137&nbsp;cm, Centra Muzeo, [[Utreĥto (urbo)|Utreĥto]] Dosiero:David_Saluted_by_the_Israelite_Women_(1623)_Ter_Brugghen.jpg|alternative=David Saluted by the Israelite Women (1623), North Carolina Museum of Art, Raleigh| ''Davido salutita de la Izraelidaj virinoj'' (1623), [[Nord-Karolina Muzeo de Arto|Norda Karolina Muzeo de Arto]], [[Raleigh]] Dosiero:TerbrugghenAmantsinegaux.jpg|alternative=Unequal Couple, c. 1623| ''Neegala paro'', ĉ. 1623 Dosiero:Les_Joueurs_de_cartes.JPG|alternative=The Card Players, 1623| ''La kartludantoj'', 1623 Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_004.jpg|alternative=The Liberation of Peter (1624), 104.5 × 86.5 cm, Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis, The Hague| ''La liberigo de Petro'' (1624), 104.5 × 86.5&nbsp;cm, [[Mauritshuis|Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis]], [[Hago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_The_Annunciation_-_WGA22160.jpg|alternative=The Annunciation (1624), 134 x 85 cm, Whitfield Fine Art, London, London| ''La Dianonco'' (1624), 134 x 85&nbsp;cm, Whitfield Fine Art, Londono, [[Londono]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_The_Crucifixion_with_the_Virgin_and_Saint_John.jpg|alternative=The Crucifixion with the Virgin and St. John, (c. 1625), 154.9 x 102.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York City| ''La Krucumo kun la Virgulino kaj Sankta Johano'', (ĉ. 1625), 154,9 x 102,2&nbsp;cm, [[Metropola Muzeo de Arto]], Novjorko Dosiero:Terbrugghen_Sebastian.jpg|alternative=Saint Sebastian Tended by Irene (1625), 149 x 119.4 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin| ''Sankta Sebastiano flegita de Irene'' (1625), 149 x 119.4&nbsp;cm, Allen Memorial Arta Muzeo, [[Kolegio Oberlin|Oberlin]] Dosiero:Brugghen_King_David.jpg|alternative=King David Playing the Harp, National Museum in Warsaw| ''Reĝo Davido ludanta la harpon'', [[Nacia Muzeo en Varsovio]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Esau_Selling_His_Birthright_-_WGA22163.jpg|alternative=Esau Selling His Birthright (1625), 84.9 x 116.3 cm, Gemäldegalerie, Berlin| ''[[Esav|Esavo]] vendante sian ununaskiĝan rajton'' (1625), 84.9 x 116.3&nbsp;cm, [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Jacob_Reproaching_Laban_-_WGA22181.jpg|alternative=Jacob Reproaching Laban (1627), National Gallery, London| ''Jakobo riproĉante labanon'' (1627), [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio, Londono]] Dosiero:The_Concert_(1627)_by_Hendrick_ter_Brugghen.jpg|alternative=The Concert (1627), 99.1 x 116.8 cm, National Gallery, London| ''La koncerto'' (1627), 99.1 x 116.8&nbsp;cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:'A_Laughing_Bravo_with_his_Dog'_by_Hendrick_ter_Brugghen,_1628.jpg|alternative=A Laughing Bravo with his Dog (1628)| ''Ridanta bravo kun sia hundo'' (1628) Dosiero:Hendrick_Terbrugghen_-_The_Denial_of_Saint_Peter_-_1969.3_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg|alternative=The Denial of St. Peter (1628), 132.3 x 178 cm, Art Institute of Chicago, Chicago| ''La neo de Sankta Petro'' (1628), 132.3 x 178&nbsp;cm, [[Arta Instituto de Ĉikago]], [[Ĉikago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Mars_Asleep_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Mars Asleep (1629), 152 x 140 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''[[Marso (dio)|Marso]] dormanta'' (1629), 152 x 140&nbsp;cm, Centra Muzeo, Utreĥto Dosiero:Hendrick_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_(Kristi_Tornekroning)_-_c_1620_-_National_Gallery_of_Denmark.jpg|alternative=Christ Crowned with Thorns (1620), 207 x 240 cm, Statens Museum for Kunst, Copenhagen| ''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 207 x 240&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], Kopenhago </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/t/terbrugg/ Verkoj ĉe WGA] * [http://www.pubhist.com/person/160/hendrick-ter-brugghen Verkoj kaj literaturo] ĉe PubHist * [http://www.oberlin.edu/amam/TerBrugghen.htm Muzeo Allen] * [http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen Whitfield Fine Art, London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402141003/http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen/|date=2 April 2016}} la 2-an de aprilo 2016 ĉe la Wayback-maŝino * [http://www.hendrickbrugghen.org www.hendrickbrugghen.org] bildoj de Hendrick ter Brugghen * [http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html The Getty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051020144004/http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html|date=20 October 2005}} la 20-an de oktobro 2005 ĉe la Wayback-maŝino * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer kaj la Delft-skolo], ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Hendrick ter Brugghen * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/59153/rec/1 Nederlandaj kaj flandraj pentraĵoj de la Muzeo Ermitejo], ekspozicia katalogo de La Metropola Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Brugghen (katalogo n-ro 6) {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Brugghen ter, Hendrick}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] 737rj1cj46n8wskvvpz84ufi4idltyh 9417336 9417334 2026-06-30T07:19:16Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417336 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Portreto de Hendrick ter Brugghen,<br> far Gerard Hoet je proksimume de 1700 ĝis 1708}} '''Hendrick Jansz ter BRUGGHEN''' (aŭ '''Terbrugghen'''; naskiĝis je 1588 en [[Utreĥto]] – mortis la 1-an de novembro 1629 samloke) estis [[Nederlandanoj|nederlanda]] pentristo de ĝenraj scenoj kaj religiaj temoj. Li estis unu el la nederlandaj sekvantoj de [[Caravaggio]] – la tiel nomataj ''Utreĥt-aj Karavaĝistoj''. Kune kun [[Gerrit van Honthorst|Gerrit van Hondhorst]] kaj [[Dirck van Baburen]], Ter Brugghen estis unu el la plej gravaj nederlandaj pentristoj influitaj de Caravaggio. <ref name="Liedtke2">{{cite book|last=Liedtke|first=Walter|title=Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2|year=2007|publisher=Metropolitan Museum of Art|location=New York|isbn=9781588392732|url=https://books.google.com/books?id=jtnQ7PIT8mcC}}</ref> Li devenis de eminenta nederlanda familio. Lia patro estis la advokato Jan ter Brugghen, kiu ekloĝis en Utrecht kun sia familio ĉirkaŭ 1591. Tie, ter Brugghen fariĝis lernanto de [[Abraham Bloemaert]]. Ĉirkaŭ 1604, dum Caravaggio ankoraŭ vivis, li vojaĝis al Romo kaj restis en Italio ĝis 1614. En 1615, li revenis al Utreĥto kaj aliĝis al la loka pentristgildo en 1616. Li evoluigis sian propran stilon, ekzemple, pentrante malhelajn figurojn kontraŭ hela fono. Liaj verkoj variis de religiaj, mitologiaj kaj literaturaj temoj ĝis bildigoj de homoj en hejmaj medioj. Lia unua datita pentraĵo estas de 1620 kaj montras baladkantiston. La plej ŝatataj temoj de Ter Brugghen estis duonformaj figuroj de drinkuloj aŭ muzikistoj, sed li ankaŭ produktis grandskalajn religiajn bildojn kaj grupportretojn. Li portis kun si la influon de Caravaggio, kaj liaj verkoj prezentas dramecan uzon de lumo kaj ombro, same kiel emocie ŝarĝitajn temojn. Kvankam li mortis juna, lia verkaro estis bone ricevita kaj havis signifan influon sur aliajn. Lia traktado de religiaj temoj videblas reflektita en la verkoj de [[Rembrandt]], kaj elementoj de lia stilo ankaŭ troveblas en la pentraĵoj de [[Frans Hals]] kaj [[Johannes Vermeer]]. [[Peter Paul Rubens]] priskribis la verkojn de ter Brugghen kiel " ''...super ĉiuj aliaj artistoj de Utreĥto''." [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_(Dutch_-_Bacchante_with_an_Ape_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Bakantino kun simio'' (1627), 100 x 90&nbsp;cm, [[J. Paul Getty Museum|Muzeo Getty]], [[Los-Anĝeleso]]]] [[Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 240 x 207&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], [[Kopenhago]]]] [[Dosiero:The_supper_at_Emmaus.jpg|eta|''La vespermanĝo ĉe Emaus'' (1621), 109 x 141&nbsp;cm, Bildgalerio Sanssouci, [[Berlino]]]] [[Dosiero:De_ongelovige_Thomas_Rijksmuseum_SK-A-3908.jpeg|eta|''La nekredemo de Sankta Tomaso'' (ĉ. 1621 &#x2013; 1623), 108,8 x 136,5&nbsp;cm, Rijksmuseum, Amsterdamo]] == Galerio == <gallery mode="packed-hover" heights="180ra" caption="Elektitaj pentraĵoj"> Dosiero:Hendrik_ter_Brugghen_-_De_aanbidding_der_koningen.jpg|alternative=The Adoration of the Magi (1619), 132.5 x 160.5 cm, Rijksmuseum, Amsterdam| ''La Adoro de la Magiistoj ([[La tri reĝoj]])'' (1619), 132,5 x 160,5&nbsp;cm, [[Rijksmuseum]], [[Amsterdamo]] Dosiero:Brugghen,_Hendrick_ter_-_The_Calling_of_St._Matthew_-_1621.jpg|alternative=The Calling of St. Matthew (1621), 102 × 137 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''La voko de Sankta Mateo'' (1621), 102 × 137&nbsp;cm, Centra Muzeo, [[Utreĥto (urbo)|Utreĥto]] Dosiero:David_Saluted_by_the_Israelite_Women_(1623)_Ter_Brugghen.jpg|alternative=David Saluted by the Israelite Women (1623), North Carolina Museum of Art, Raleigh| ''Davido salutita de la Izraelidaj virinoj'' (1623), [[Nord-Karolina Muzeo de Arto|Norda Karolina Muzeo de Arto]], [[Raleigh]] Dosiero:TerbrugghenAmantsinegaux.jpg|alternative=Unequal Couple, c. 1623| ''Neegala paro'', ĉ. 1623 Dosiero:Les_Joueurs_de_cartes.JPG|alternative=The Card Players, 1623| ''La kartludantoj'', 1623 Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_004.jpg|alternative=The Liberation of Peter (1624), 104.5 × 86.5 cm, Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis, The Hague| ''La liberigo de Petro'' (1624), 104.5 × 86.5&nbsp;cm, [[Mauritshuis|Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis]], [[Hago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_The_Annunciation_-_WGA22160.jpg|alternative=The Annunciation (1624), 134 x 85 cm, Whitfield Fine Art, London, London| ''La Dianonco'' (1624), 134 x 85&nbsp;cm, Whitfield Fine Art, Londono, [[Londono]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_The_Crucifixion_with_the_Virgin_and_Saint_John.jpg|alternative=The Crucifixion with the Virgin and St. John, (c. 1625), 154.9 x 102.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York City| ''La Krucumo kun la Virgulino kaj Sankta Johano'', (ĉ. 1625), 154,9 x 102,2&nbsp;cm, [[Metropola Muzeo de Arto]], Novjorko Dosiero:Terbrugghen_Sebastian.jpg|alternative=Saint Sebastian Tended by Irene (1625), 149 x 119.4 cm, Allen Memorial Art Museum, Oberlin| ''Sankta Sebastiano flegita de Irene'' (1625), 149 x 119.4&nbsp;cm, Allen Memorial Arta Muzeo, [[Kolegio Oberlin|Oberlin]] Dosiero:Brugghen_King_David.jpg|alternative=King David Playing the Harp, National Museum in Warsaw| ''Reĝo Davido ludanta la harpon'', [[Nacia Muzeo en Varsovio]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Esau_Selling_His_Birthright_-_WGA22163.jpg|alternative=Esau Selling His Birthright (1625), 84.9 x 116.3 cm, Gemäldegalerie, Berlin| ''[[Esav|Esavo]] vendante sian ununaskiĝan rajton'' (1625), 84.9 x 116.3&nbsp;cm, [[Gemäldegalerie|Gemäldegalerie, Berlino]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Jacob_Reproaching_Laban_-_WGA22181.jpg|alternative=Jacob Reproaching Laban (1627), National Gallery, London| ''Jakobo riproĉante labanon'' (1627), [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio, Londono]] Dosiero:The_Concert_(1627)_by_Hendrick_ter_Brugghen.jpg|alternative=The Concert (1627), 99.1 x 116.8 cm, National Gallery, London| ''La koncerto'' (1627), 99.1 x 116.8&nbsp;cm, Nacia Galerio, Londono Dosiero:'A_Laughing_Bravo_with_his_Dog'_by_Hendrick_ter_Brugghen,_1628.jpg|alternative=A Laughing Bravo with his Dog (1628)| ''Ridanta bravo kun sia hundo'' (1628) Dosiero:Hendrick_Terbrugghen_-_The_Denial_of_Saint_Peter_-_1969.3_-_Art_Institute_of_Chicago.jpg|alternative=The Denial of St. Peter (1628), 132.3 x 178 cm, Art Institute of Chicago, Chicago| ''La neo de Sankta Petro'' (1628), 132.3 x 178&nbsp;cm, [[Arta Instituto de Ĉikago]], [[Ĉikago]] Dosiero:Hendrick_ter_Brugghen_-_Mars_Asleep_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Mars Asleep (1629), 152 x 140 cm, Centraal Museum, Utrecht| ''[[Marso (dio)|Marso]] dormanta'' (1629), 152 x 140&nbsp;cm, Centra Muzeo, Utreĥto Dosiero:Hendrick_Brugghen_-_Christ_Crowned_with_Thorns_(Kristi_Tornekroning)_-_c_1620_-_National_Gallery_of_Denmark.jpg|alternative=Christ Crowned with Thorns (1620), 207 x 240 cm, Statens Museum for Kunst, Copenhagen| ''Kristo kronita per dornoj'' (1620), 207 x 240&nbsp;cm, [[Nacia Artmuzeo de Danio|Statens Museum for Kunst]], Kopenhago </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/t/terbrugg/ Verkoj ĉe WGA] * [http://www.pubhist.com/person/160/hendrick-ter-brugghen Verkoj kaj literaturo] ĉe PubHist * [http://www.oberlin.edu/amam/TerBrugghen.htm Muzeo Allen] * [http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen Whitfield Fine Art, London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402141003/http://www.whitfieldfineart.com/works-for-sale/hendrick-ter-brugghen/|date=2 April 2016}} la 2-an de aprilo 2016 ĉe la Wayback-maŝino * [http://www.hendrickbrugghen.org www.hendrickbrugghen.org] bildoj de Hendrick ter Brugghen * [http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html The Getty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051020144004/http://www.getty.edu/art/collections/bio/a591-1.html|date=20 October 2005}} la 20-an de oktobro 2005 ĉe la Wayback-maŝino * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 Vermeer kaj la Delft-skolo], ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Hendrick ter Brugghen * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/59153/rec/1 Nederlandaj kaj flandraj pentraĵoj de la Muzeo Ermitejo], ekspozicia katalogo de La Metropola Muzeo de Arto (plene havebla interrete kiel PDF), kiu enhavas materialon pri Brugghen (katalogo n-ro 6) {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Brugghen ter, Hendrick}} [[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]] 73e57wcfbskd63mlafmwkdj8pe9tlq4 1 948492 9417335 2026-06-30T07:18:58Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9417335 wikitext text/x-wiki == Fontoj == Aldonoj el la germana kaj hispana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:18, 30 jun. 2026 (UTC) scqofk593dug836qzbr00arb8mctyy3 0 948493 9417337 2026-06-30T07:23:04Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1327111644|Nicolas-Sébastien Adam]]" 9417337 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Nicolas-Sébastien_Adam.jpg|eta|''Portreto de la skulptisto Adam'' far de Étienne Aubry]] '''Nicolas-Sébastien ADAM''' (naskiĝis la 22-an de marto 1705 en Saint-Eyre en [[Nancio]] – mortis la 27-an de marto 1778 en [[Parizo]]), ankaŭ nomata "Adam la Juna", estis franca skulptisto laboranta en la [[Novklasikismo|novklasika]] stilo. <ref>David B. Morris, ''The Culture of Pain'' (University of California Press, 1991), p. 203.</ref> [[Dosiero:Prometheus_Adam_Louvre_MR1745_edit_atoma.jpg|maldekstra|eta|''Prometeo ligita'' (1762), la akceptopeco de Adamo por la Akademio]] [[Dosiero:La_Religion_instruisant_un_Indien_par_Nicolas-Sébastien_Adam_(église_St-Paul_St-Louis_de_Paris).jpg|eta|''Religio instruanta indiĝenon'' (1745), esprimante la [[Koloniismo|koloniismajn]] sintenojn de 18-a-jarcenta Eŭropo]] * Franca Ministerio de Kulturo, [http://www.culture.gouv.fr/culture/actualites/celebrations2005/adam.htm festoj naciaj 2005] ({{Fr}}) * Biografio ĉe [http://www.artnet.com/library/00/0003/T000392.asp www.artnet.com] * Biografio ĉe [http://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/a/adam/nicolas/biograph.html La Reta Galerio de Arto] * Fotoj de liaj [https://web.archive.org/web/20070926235524/http://gallery.euroweb.hu/html/a/adam/nicolas/index.html ĉefaj verkoj] [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] n45y7e6i4k5zo5lnule898b1gv9wrof 9417338 9417337 2026-06-30T07:23:48Z Sj1mor 12103 9417338 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Nicolas-Sébastien_Adam.jpg|eta|''Portreto de la skulptisto Adam'' far de Étienne Aubry]] '''Nicolas-Sébastien ADAM''' (naskiĝis la 22-an de marto 1705 en Saint-Eyre en [[Nancio]] – mortis la 27-an de marto 1778 en [[Parizo]]), ankaŭ nomata "Adam la Juna", estis franca skulptisto laboranta en la [[Novklasikismo|novklasika]] stilo. <ref>David B. Morris, ''The Culture of Pain'' (University of California Press, 1991), p. 203.</ref> [[Dosiero:Prometheus_Adam_Louvre_MR1745_edit_atoma.jpg|maldekstra|eta|''Prometeo ligita'' (1762), la akceptopeco de Adamo por la Akademio]] [[Dosiero:La_Religion_instruisant_un_Indien_par_Nicolas-Sébastien_Adam_(église_St-Paul_St-Louis_de_Paris).jpg|eta|''Religio instruanta indiĝenon'' (1745), esprimante la [[Koloniismo|koloniismajn]] sintenojn de 18-a-jarcenta Eŭropo]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * Franca Ministerio de Kulturo, [http://www.culture.gouv.fr/culture/actualites/celebrations2005/adam.htm festoj naciaj 2005] ({{Fr}}) * Biografio ĉe [http://www.artnet.com/library/00/0003/T000392.asp www.artnet.com] * Biografio ĉe [http://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/a/adam/nicolas/biograph.html La Reta Galerio de Arto] * Fotoj de liaj [https://web.archive.org/web/20070926235524/http://gallery.euroweb.hu/html/a/adam/nicolas/index.html ĉefaj verkoj] {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, Nicolas Sébastien}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] k5hdcrhmc1jla8e4c0fvexyezqs0oyb 9417339 9417338 2026-06-30T07:24:06Z Sj1mor 12103 9417339 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=''Portreto de la skulptisto Adam'' far de Étienne Aubry}} <!--[[Dosiero:Nicolas-Sébastien_Adam.jpg|eta|]]--> '''Nicolas-Sébastien ADAM''' (naskiĝis la 22-an de marto 1705 en Saint-Eyre en [[Nancio]] – mortis la 27-an de marto 1778 en [[Parizo]]), ankaŭ nomata "Adam la Juna", estis franca skulptisto laboranta en la [[Novklasikismo|novklasika]] stilo. <ref>David B. Morris, ''The Culture of Pain'' (University of California Press, 1991), p. 203.</ref> [[Dosiero:Prometheus_Adam_Louvre_MR1745_edit_atoma.jpg|maldekstra|eta|''Prometeo ligita'' (1762), la akceptopeco de Adamo por la Akademio]] [[Dosiero:La_Religion_instruisant_un_Indien_par_Nicolas-Sébastien_Adam_(église_St-Paul_St-Louis_de_Paris).jpg|eta|''Religio instruanta indiĝenon'' (1745), esprimante la [[Koloniismo|koloniismajn]] sintenojn de 18-a-jarcenta Eŭropo]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * Franca Ministerio de Kulturo, [http://www.culture.gouv.fr/culture/actualites/celebrations2005/adam.htm festoj naciaj 2005] ({{Fr}}) * Biografio ĉe [http://www.artnet.com/library/00/0003/T000392.asp www.artnet.com] * Biografio ĉe [http://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/a/adam/nicolas/biograph.html La Reta Galerio de Arto] * Fotoj de liaj [https://web.archive.org/web/20070926235524/http://gallery.euroweb.hu/html/a/adam/nicolas/index.html ĉefaj verkoj] {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, Nicolas Sébastien}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] bsgyyo8rr6z2u6kixpmu9mc2ci1ou7b 9417342 9417339 2026-06-30T07:29:45Z Sj1mor 12103 9417342 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=''Portreto de la skulptisto Adam'' far de Étienne Aubry}} <!--[[Dosiero:Nicolas-Sébastien_Adam.jpg|eta|]]--> '''Nicolas-Sébastien ADAM''' (naskiĝis la 22-an de marto 1705 en Saint-Eyre en [[Nancio]] – mortis la 27-an de marto 1778 en [[Parizo]]), ankaŭ nomata "Adam la Juna", estis franca skulptisto laboranta en la [[Novklasikismo|novklasika]] stilo.<ref>David B. Morris, ''The Culture of Pain'' (University of California Press, 1991), p. 203.</ref> Li estis membro de granda familio de skulptistoj el [[Loreno]]. Influita, kiel sia frato [[Lambert Sigisbert Adam]], de la itala [[baroko]], Nicolas Sébastien Adam staras apud li kiel unu el la plej bonaj kaj plej subtilaj skulptistoj de sia tempo. Li penis konsiderindan influon sur sian nevon [[Clodion]]. [[Dosiero:Prometheus_Adam_Louvre_MR1745_edit_atoma.jpg|maldekstra|eta|''Prometeo ligita'' (1762), la akceptopeco de Adamo por la Akademio]] [[Dosiero:La_Religion_instruisant_un_Indien_par_Nicolas-Sébastien_Adam_(église_St-Paul_St-Louis_de_Paris).jpg|eta|''Religio instruanta indiĝenon'' (1745), esprimante la [[Koloniismo|koloniismajn]] sintenojn de 18-a-jarcenta Eŭropo]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * Franca Ministerio de Kulturo, [http://www.culture.gouv.fr/culture/actualites/celebrations2005/adam.htm festoj naciaj 2005] ({{Fr}}) * Biografio ĉe [http://www.artnet.com/library/00/0003/T000392.asp www.artnet.com] * Biografio ĉe [http://www.wga.hu/frames-e.html?/bio/a/adam/nicolas/biograph.html La Reta Galerio de Arto] * Fotoj de liaj [https://web.archive.org/web/20070926235524/http://gallery.euroweb.hu/html/a/adam/nicolas/index.html ĉefaj verkoj] {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, Nicolas Sébastien}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] 2g0bajmbffthgbpm2x13rlzkbmbl5jb 0 948494 9417341 2026-06-30T07:27:43Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Claude Michel]] 9417341 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Claude Michel]] d15uoryxcwbfevikrahznxjm9e2yri6 1 948495 9417343 2026-06-30T07:30:52Z Sj1mor 12103 /* -? */ nova sekcio 9417343 wikitext text/x-wiki == -? == Nicolas Sébastien, kun aŭ sen [[streketo]] inter la du antaŭnomoj? p.s. Mi prenis aldonon el la hispana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:30, 30 jun. 2026 (UTC) 28j7wd3k34q95bm07rfxhn7lwirrqkl 9417344 9417343 2026-06-30T07:31:35Z Sj1mor 12103 /* -? */ Respondo 9417344 wikitext text/x-wiki == -? == Nicolas Sébastien, kun aŭ sen [[streketo]] inter la du antaŭnomoj? p.s. Mi prenis aldonon el la hispana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:30, 30 jun. 2026 (UTC) :Plej multaj el la lingvoj ne uzas streketon, nur la angla! [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:31, 30 jun. 2026 (UTC) grn7l51nam24medejdxp051wtco0s33 0 948496 9417345 2026-06-30T07:33:44Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1355000199|Lambert-Sigisbert Adam]]" 9417345 wikitext text/x-wiki '''Lambert-Sigisbert ADAM''' (naskiĝis la 10-an de oktobro 1700 en [[Nancio]], Duklando Loreno, nun Francio – mortis la 13-an de majo 1759 en [[Parizo]]) estis franca [[Skulptarto|skulptisto]], naskita en 1700 en [[Nancio]]. La plej aĝa filo de la skulptisto Jacob-Sigisbert Adam, li estis konata kiel '''Adam l'aîné''' ("la pli aĝa") por distingi lin de siaj du skulptistaj fratoj Nicolas-Sébastien Adam, konata kiel "Adam le jeune" ("la pli juna"), kaj François Gaspard Balthazar Adam. Lia fratino Anne Adam edziniĝis al Thomas Michel, ordinara skulptisto, kaj fariĝis la patrino de la fama skulptisto Claude Michel, konata kiel Clodion, kiu ricevis sian fruan trejnadon en la ateliero de sia onklo Lambert-Sigisbert. Lambert Sigisbert Adam, franca skulptisto, mortis la 12an de majo 1759 en Parizo, Francio. Lambert Sigisbert Adam estis nur 58-jaraĝa. [[Dosiero:Neptune_Adam_1725_La_County_Museum_California.jpg|eta|''Neptuno'', 1725 ([[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|Muzeo de Arto de la Kantono Los-Anĝeleso]])]] [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] qzkyzg6je1122dm8odograkalextvwe 9417346 9417345 2026-06-30T07:36:09Z Sj1mor 12103 9417346 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Lambert-Sigisbert ADAM''' (naskiĝis la 10-an de oktobro 1700 en [[Nancio]], Duklando Loreno, nun Francio – mortis la 13-an de majo 1759 en [[Parizo]]) estis franca [[Skulptarto|skulptisto]], naskita en 1700 en [[Nancio]]. La plej aĝa filo de la skulptisto Jacob-Sigisbert Adam, li estis konata kiel '''Adam l'aîné''' ("la pli aĝa") por distingi lin de siaj du skulptistaj fratoj Nicolas-Sébastien Adam, konata kiel "Adam le jeune" ("la pli juna"), kaj François Gaspard Balthazar Adam. Lia fratino Anne Adam edziniĝis al Thomas Michel, ordinara skulptisto, kaj fariĝis la patrino de la fama skulptisto Claude Michel, konata kiel Clodion, kiu ricevis sian fruan trejnadon en la ateliero de sia onklo Lambert-Sigisbert. Lambert Sigisbert Adam, franca skulptisto, mortis la 12an de majo 1759 en Parizo, Francio. Lambert Sigisbert Adam estis nur 58-jaraĝa. [[Dosiero:Neptune_Adam_1725_La_County_Museum_California.jpg|eta|''Neptuno'', 1725 ([[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|Muzeo de Arto de la Kantono Los-Anĝeleso]])]] == Galerio == <gallery> Dosiero:Bacchus_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Bode_Museum.jpg|[[Dionizo|Bakĥo]] en la [[Muzeo de Buda]] Dosiero:Allegory_of_water_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Sanssouci.jpg|Alegorio de la akva elemento en la Granda Fontano de la [[Sanssouci|Kastelo Sanssouci]] Dosiero:Fountain_nymphs_by_Lambert_Sigisbert_Adam_at_Sanssouci.jpg|[[Alegorio]] de la aerelemento en la Granda Fontano de la kastelo Sanssouci Dosiero:Bust_of_Neptune_LACMA_M.75.70.jpg|[[Protomo]] de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] ĉe [[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|la Los-Anĝelesa Distrikta Muzeo de Arto]] Dosiero:Bust_of_Neptune_at_Sanssouci.jpg|Protomo de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] en la galeriokoridoro ĉe la kastelo Sanssouci </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, Lambert Sigisbert}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] 3wh68dueaacaulezh9jr65bxcyjhr2w 9417347 9417346 2026-06-30T07:36:59Z Sj1mor 12103 9417347 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Lambert-Sigisbert ADAM''' (naskiĝis la 10-an de oktobro 1700 en [[Nancio]], Duklando Loreno, nun Francio – mortis la 13-an de majo 1759 en [[Parizo]]) estis franca [[Skulptarto|skulptisto]], naskita en 1700 en [[Nancio]]. La plej aĝa filo de la skulptisto Jacob-Sigisbert Adam, li estis konata kiel '''Adam l'aîné''' ("la pli aĝa") por distingi lin de siaj du skulptistaj fratoj Nicolas-Sébastien Adam, konata kiel "Adam le jeune" ("la pli juna"), kaj François Gaspard Balthazar Adam. Lia fratino Anne Adam edziniĝis al Thomas Michel, ordinara skulptisto, kaj fariĝis la patrino de la fama skulptisto Claude Michel, konata kiel Clodion, kiu ricevis sian fruan trejnadon en la ateliero de sia onklo Lambert-Sigisbert. Lambert Sigisbert Adam, franca skulptisto, mortis la 12an de majo 1759 en Parizo, Francio. Lambert Sigisbert Adam estis nur 58-jaraĝa. [[Dosiero:Neptune_Adam_1725_La_County_Museum_California.jpg|eta|''Neptuno'', 1725 ([[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|Muzeo de Arto de la Kantono Los-Anĝeleso]])]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Bacchus_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Bode_Museum.jpg|[[Dionizo|Bakĥo]] en la [[Muzeo de Buda]] Dosiero:Allegory_of_water_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Sanssouci.jpg|Alegorio de la akva elemento en la Granda Fontano de la [[Sanssouci|Kastelo Sanssouci]] Dosiero:Fountain_nymphs_by_Lambert_Sigisbert_Adam_at_Sanssouci.jpg|[[Alegorio]] de la aerelemento en la Granda Fontano de la kastelo Sanssouci Dosiero:Bust_of_Neptune_LACMA_M.75.70.jpg|[[Busto]] de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] ĉe [[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|la Los-Anĝelesa Distrikta Muzeo de Arto]] Dosiero:Bust_of_Neptune_at_Sanssouci.jpg|Busto de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] en la galeriokoridoro ĉe la kastelo Sanssouci </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, Lambert Sigisbert}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] nvvuxbkq8g7ie0zebez7ittggtr518v 9417348 9417347 2026-06-30T07:38:47Z Sj1mor 12103 9417348 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=portreto de Lambert Sigisbert Adam,<br> far de [[Jean-Baptiste Perronneau]] je 1753, oleo sur tolo }} '''Lambert-Sigisbert ADAM''' (naskiĝis la 10-an de oktobro 1700 en [[Nancio]], Duklando Loreno, nun Francio – mortis la 13-an de majo 1759 en [[Parizo]]) estis franca [[Skulptarto|skulptisto]], naskita en 1700 en [[Nancio]]. La plej aĝa filo de la skulptisto Jacob-Sigisbert Adam, li estis konata kiel '''Adam l'aîné''' ("la pli aĝa") por distingi lin de siaj du skulptistaj fratoj Nicolas-Sébastien Adam, konata kiel "Adam le jeune" ("la pli juna"), kaj François Gaspard Balthazar Adam. Lia fratino Anne Adam edziniĝis al Thomas Michel, ordinara skulptisto, kaj fariĝis la patrino de la fama skulptisto Claude Michel, konata kiel Clodion, kiu ricevis sian fruan trejnadon en la ateliero de sia onklo Lambert-Sigisbert. Lambert Sigisbert Adam, franca skulptisto, mortis la 12an de majo 1759 en Parizo, Francio. Lambert Sigisbert Adam estis nur 58-jaraĝa. [[Dosiero:Neptune_Adam_1725_La_County_Museum_California.jpg|eta|''Neptuno'', 1725 ([[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|Muzeo de Arto de la Kantono Los-Anĝeleso]])]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Bacchus_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Bode_Museum.jpg|[[Dionizo|Bakĥo]] en la [[Muzeo de Buda]] Dosiero:Allegory_of_water_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Sanssouci.jpg|Alegorio de la akva elemento en la Granda Fontano de la [[Sanssouci|Kastelo Sanssouci]] Dosiero:Fountain_nymphs_by_Lambert_Sigisbert_Adam_at_Sanssouci.jpg|[[Alegorio]] de la aerelemento en la Granda Fontano de la kastelo Sanssouci Dosiero:Bust_of_Neptune_LACMA_M.75.70.jpg|[[Busto]] de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] ĉe [[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|la Los-Anĝelesa Distrikta Muzeo de Arto]] Dosiero:Bust_of_Neptune_at_Sanssouci.jpg|Busto de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] en la galeriokoridoro ĉe la kastelo Sanssouci </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, Lambert Sigisbert}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] ica33a90ppxlvi8gsp9ye8xqg6jgk5c 9417349 9417348 2026-06-30T07:39:19Z Sj1mor 12103 9417349 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=portreto de Lambert Sigisbert Adam,<br> far de [[Jean-Baptiste Perronneau]] je 1753,<br> oleo sur tolo }} '''Lambert-Sigisbert ADAM''' (naskiĝis la 10-an de oktobro 1700 en [[Nancio]], Duklando Loreno, nun Francio – mortis la 13-an de majo 1759 en [[Parizo]]) estis franca [[Skulptarto|skulptisto]], naskita en 1700 en [[Nancio]]. La plej aĝa filo de la skulptisto Jacob-Sigisbert Adam, li estis konata kiel '''Adam l'aîné''' ("la pli aĝa") por distingi lin de siaj du skulptistaj fratoj Nicolas-Sébastien Adam, konata kiel "Adam le jeune" ("la pli juna"), kaj François Gaspard Balthazar Adam. Lia fratino Anne Adam edziniĝis al Thomas Michel, ordinara skulptisto, kaj fariĝis la patrino de la fama skulptisto Claude Michel, konata kiel Clodion, kiu ricevis sian fruan trejnadon en la ateliero de sia onklo Lambert-Sigisbert. Lambert Sigisbert Adam, franca skulptisto, mortis la 12an de majo 1759 en Parizo, Francio. Lambert Sigisbert Adam estis nur 58-jaraĝa. [[Dosiero:Neptune_Adam_1725_La_County_Museum_California.jpg|eta|''Neptuno'', 1725 ([[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|Muzeo de Arto de la Kantono Los-Anĝeleso]])]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Bacchus_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Bode_Museum.jpg|[[Bakĥo]] en la Muzeo de Buda Dosiero:Allegory_of_water_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Sanssouci.jpg|Alegorio de la akva elemento en la Granda Fontano de la [[Sanssouci|Kastelo Sanssouci]] Dosiero:Fountain_nymphs_by_Lambert_Sigisbert_Adam_at_Sanssouci.jpg|[[Alegorio]] de la aerelemento en la Granda Fontano de la kastelo Sanssouci Dosiero:Bust_of_Neptune_LACMA_M.75.70.jpg|[[Busto]] de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] ĉe [[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|la Los-Anĝelesa Distrikta Muzeo de Arto]] Dosiero:Bust_of_Neptune_at_Sanssouci.jpg|Busto de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] en la galeriokoridoro ĉe la kastelo Sanssouci </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, Lambert Sigisbert}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] rjn0ye59xlexo9zm2tnnp3vnvoz394y 9417350 9417349 2026-06-30T07:42:01Z Sj1mor 12103 9417350 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=portreto de Lambert Sigisbert Adam,<br> far de [[Jean-Baptiste Perronneau]] je 1753,<br> oleo sur tolo }} '''Lambert-Sigisbert ADAM''' (naskiĝis la 10-an de oktobro 1700 en [[Nancio]], Duklando Loreno, nun Francio – mortis la 13-an de majo 1759 en [[Parizo]]) estis franca [[Skulptarto|skulptisto]], naskita en 1700 en [[Nancio]]. La plej aĝa filo de la skulptisto Jacob-Sigisbert Adam, li estis konata kiel '''Adam l'aîné''' ("la pli aĝa") por distingi lin de siaj du skulptistaj fratoj [[Nicolas Sébastien Adam]], konata kiel "Adam le jeune" ("la pli juna"), kaj [[François Gaspard Adam]]. Lia fratino Anne Adam edziniĝis al Thomas Michel, ordinara skulptisto, kaj fariĝis la patrino de la fama skulptisto [[Claude Michel]], konata kiel Clodion, kiu ricevis sian fruan trejnadon en la ateliero de sia onklo Lambert-Sigisbert. [[Dosiero:Neptune_Adam_1725_La_County_Museum_California.jpg|eta|''Neptuno'', 1725 ([[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|Muzeo de Arto de la Kantono Los-Anĝeleso]])]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Bacchus_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Bode_Museum.jpg|[[Bakĥo]] en la Muzeo de Buda Dosiero:Allegory_of_water_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Sanssouci.jpg|Alegorio de la akva elemento en la Granda Fontano de la [[Sanssouci|Kastelo Sanssouci]] Dosiero:Fountain_nymphs_by_Lambert_Sigisbert_Adam_at_Sanssouci.jpg|[[Alegorio]] de la aerelemento en la Granda Fontano de la kastelo Sanssouci Dosiero:Bust_of_Neptune_LACMA_M.75.70.jpg|[[Busto]] de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] ĉe [[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|la Los-Anĝelesa Distrikta Muzeo de Arto]] Dosiero:Bust_of_Neptune_at_Sanssouci.jpg|Busto de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] en la galeriokoridoro ĉe la kastelo Sanssouci </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, Lambert Sigisbert}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] trr8rsbgy9ibfojopq5h0sfv0bbr24c 9417351 9417350 2026-06-30T07:42:58Z Sj1mor 12103 9417351 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=portreto de Lambert Sigisbert Adam,<br> far de [[Jean-Baptiste Perronneau]] je 1753,<br> oleo sur tolo }} '''Lambert-Sigisbert ADAM''' (naskiĝis la 10-an de oktobro 1700 en [[Nancio]], [[Duklando Loreno]], nun [[Francio]] – mortis la 13-an de majo 1759 en [[Parizo]]) estis franca [[Skulptarto|skulptisto]], naskita en 1700 en [[Nancio]]. La plej aĝa filo de la skulptisto Jacob-Sigisbert Adam, li estis konata kiel '''Adam l'aîné''' ("la pli aĝa") por distingi lin de siaj du skulptistaj fratoj [[Nicolas Sébastien Adam]], konata kiel "Adam le jeune" ("la pli juna"), kaj [[François Gaspard Adam]]. Lia fratino Anne Adam edziniĝis al Thomas Michel, ordinara skulptisto, kaj fariĝis la patrino de la fama skulptisto [[Claude Michel]], konata kiel Clodion, kiu ricevis sian fruan trejnadon en la ateliero de sia onklo Lambert-Sigisbert. [[Dosiero:Neptune_Adam_1725_La_County_Museum_California.jpg|eta|''Neptuno'', 1725 ([[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|Muzeo de Arto de la Kantono Los-Anĝeleso]])]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Bacchus_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Bode_Museum.jpg|[[Bakĥo]] en la Muzeo de Buda Dosiero:Allegory_of_water_by_Lambert-Sigisbert_Adam-Sanssouci.jpg|Alegorio de la akva elemento en la Granda Fontano de la [[Sanssouci|Kastelo Sanssouci]] Dosiero:Fountain_nymphs_by_Lambert_Sigisbert_Adam_at_Sanssouci.jpg|[[Alegorio]] de la aerelemento en la Granda Fontano de la kastelo Sanssouci Dosiero:Bust_of_Neptune_LACMA_M.75.70.jpg|[[Busto]] de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] ĉe [[Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto|la Los-Anĝelesa Distrikta Muzeo de Arto]] Dosiero:Bust_of_Neptune_at_Sanssouci.jpg|Busto de [[Neptuno (planedo)|Neptuno]] en la galeriokoridoro ĉe la kastelo Sanssouci </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, Lambert Sigisbert}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] cp6ykgaskzzktbb19c23zs9gi4gxp0k 0 948497 9417352 2026-06-30T07:47:03Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1321996688|François Gaspard Adam]]" 9417352 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Statue_athena_minerve_sanssouci_Potsdam.JPG|eta|François Gaspard Adam, Minerva]] '''François Gaspard ADAM''' (naskiĝis la 23-an de majo 1710 en [[Nancio]] &#x2013; mortis la 18-an de aŭgusto 1761 en [[Parizo]]) estis franca [[Rokoko|rokoka]] [[Skulptarto|skulptisto]]. Membro de la familio de pentristoj Adam, François naskiĝis en [[Nancio]] kaj studis sub sia patro, [[Jacob-Sigisbert Adam|Jacob-Sigisbert]]. Li poste sekvis siajn du fratojn al [[Romo]] en 1730, antaŭ ol translokiĝi al [[Parizo]]. En 1740, li atingis la duan lokon en la konkurso [[Premio de Romo|Prix de Rome]], sed poste gajnis la konkurson kaj revenis al Romo en 1742 por studi ĉe la kampuso de la Akademio de Francio tie. De 1747 ĝis 1760, Adam estis la ĉefa skulptisto de [[Frederiko la 2-a (Prusio)|Frederiko la Granda]] de [[Prusio]]. <ref name="sturgis242">{{cite book|last1=Sturgis|first1=Russell|title=A Dictionary of Architecture and Building, Volume I|date=1901|publisher=Macmillan|page=24}}</ref> Plejparto de lia verko ornamas la terenon de [[Sanssouci|la palaco Sanssouci]] de Frederiko en [[Potsdam|Potsdamo]]. <ref name="vam12">{{cite web|title=Field Marshall Schwerin, Statuette (1759)|url=https://collections.vam.ac.uk/item/O310202/field-marshall-schwerin-statuette-adam-francois-gaspard/|website=Victoria and Albert Museum|access-date=29 May 2023}}</ref> [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] op0vd2wwfy3wzkhgdq5v0tmemd6osx4 9417353 9417352 2026-06-30T07:48:08Z Sj1mor 12103 9417353 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Statue_athena_minerve_sanssouci_Potsdam.JPG|eta|François Gaspard Adam, Minerva]] '''François Gaspard ADAM''' (naskiĝis la 23-an de majo 1710 en [[Nancio]] &#x2013; mortis la 18-an de aŭgusto 1761 en [[Parizo]]) estis franca [[Rokoko|rokoka]] [[Skulptarto|skulptisto]]. Membro de la familio de pentristoj Adam, François naskiĝis en [[Nancio]] kaj studis sub sia patro, [[Jacob-Sigisbert Adam|Jacob-Sigisbert]]. Li poste sekvis siajn du fratojn al [[Romo]] en 1730, antaŭ ol translokiĝi al [[Parizo]]. En 1740, li atingis la duan lokon en la konkurso [[Premio de Romo|Prix de Rome]], sed poste gajnis la konkurson kaj revenis al Romo en 1742 por studi ĉe la kampuso de la Akademio de Francio tie. De 1747 ĝis 1760, Adam estis la ĉefa skulptisto de [[Frederiko la 2-a (Prusio)|Frederiko la Granda]] de [[Prusio]]. <ref name="sturgis242">{{cite book|last1=Sturgis|first1=Russell|title=A Dictionary of Architecture and Building, Volume I|date=1901|publisher=Macmillan|page=24}}</ref> Plejparto de lia verko ornamas la terenon de la palaco [[Sanssouci]] de Frederiko en [[Potsdam]]. <ref name="vam12">{{cite web|title=Field Marshall Schwerin, Statuette (1759)|url=https://collections.vam.ac.uk/item/O310202/field-marshall-schwerin-statuette-adam-francois-gaspard/|website=Victoria and Albert Museum|access-date=29 May 2023}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, François Gaspard}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] a2vzc8exivman438eqsxj33jstc9o3a 9417355 9417353 2026-06-30T07:50:03Z Sj1mor 12103 9417355 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Statue_athena_minerve_sanssouci_Potsdam.JPG|eta|François Gaspard Adam, Minerva]] '''François Gaspard ADAM''' (naskiĝis la 23-an de majo 1710 en [[Nancio]] &#x2013; mortis la 18-an de aŭgusto 1761 en [[Parizo]]) estis franca [[Rokoko|rokoka]] [[Skulptarto|skulptisto]]. Membro de la familio de pentristoj Adam, François naskiĝis en [[Nancio]] kaj studis sub sia patro, [[Jacob-Sigisbert Adam|Jacob-Sigisbert]]. Li poste sekvis siajn du fratojn al [[Romo]] en 1730, antaŭ ol translokiĝi al [[Parizo]]. En 1740, li atingis la duan lokon en la konkurso [[Premio de Romo|Prix de Rome]], sed poste gajnis la konkurson kaj revenis al Romo en 1742 por studi ĉe la kampuso de la Akademio de Francio tie. De 1747 ĝis 1760, Adam estis la ĉefa skulptisto de [[Frederiko la 2-a (Prusio)|Frederiko la Granda]] de [[Prusio]]. <ref name="sturgis242">{{cite book|last1=Sturgis|first1=Russell|title=A Dictionary of Architecture and Building, Volume I|date=1901|publisher=Macmillan|page=24}}</ref> Plejparto de lia verko ornamas la terenon de la palaco [[Sanssouci]] de Frederiko en [[Potsdam]]. <ref name="vam12">{{cite web|title=Field Marshall Schwerin, Statuette (1759)|url=https://collections.vam.ac.uk/item/O310202/field-marshall-schwerin-statuette-adam-francois-gaspard/|website=Victoria and Albert Museum|access-date=29 May 2023}}</ref> == Galerio == <gallery> Dosiero:Statues_of_Venus_Urania_by_François_Gaspard_Adam-The_Marble_Hall-Interior_of_Schloss_Sanssouci.jpg|[[Venuso (diino)|Venuso]] en la marmora halo ĉe la [[Sanssouci|Kastelo Sanssouci]] Dosiero:Statue_of_Apollo-The_Marble_Hall-Interior_of_Schloss_Sanssouci-2.jpg|[[Apolono]] en la marmora halo ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Flora_mit_Zephyr_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Zefiro]] kaj Flaŭro ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Cleopatra_with_grieving_Cupid_by_Francois_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Eroso]] funebras la morton de [[Kleopatro]] ĉe la palaco Sanssouci Dosiero:Statue_of_Juno_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Junono]] ĉe la Granda Fontano en la Kastelo Sanssouci Dosiero:Statue_of_Minerva_(Sanssouci).jpg|[[Minerva]] en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Statue_of_Mars_(Sanssouci).jpg|[[Marso (dio)|Marso]] ĉe la granda fontano de la Palaco Sanssouci Dosiero:Statue_of_Apollo_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Apolono]] en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Ceres_(Demeter)_teaches_Triptolemos_to_plow_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Alegorio]] de la tera Elemento - [[Demetra|Cereso]] instruas al [[Ktona|Triptolemo]] la laboron de la tero en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Allegory_of_fire-Sanssouci.jpg|Alegorio de la elemento de fajro en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, François Gaspard}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] 7ivoqrysb9o3d4ai10lnmsay7pt7h9c 9417356 9417355 2026-06-30T07:53:37Z Sj1mor 12103 9417356 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Statue_athena_minerve_sanssouci_Potsdam.JPG|eta|François Gaspard Adam, Minerva]] '''François Gaspard ADAM''' (naskiĝis la 23-an de majo 1710 en [[Nancio]] &#x2013; mortis la 18-an de aŭgusto 1761 en [[Parizo]]) estis franca [[Rokoko|rokoka]] [[Skulptarto|skulptisto]]. Membro de la familio de pentristoj Adam, François naskiĝis en [[Nancio]] kaj studis sub sia patro, [[Jacob-Sigisbert Adam|Jacob-Sigisbert]]. Li poste sekvis siajn du fratojn al [[Romo]] en 1730, antaŭ ol translokiĝi al [[Parizo]]. En 1740, li atingis la duan lokon en la konkurso [[Premio de Romo|Prix de Rome]], sed poste gajnis la konkurson kaj revenis al Romo en 1742 por studi ĉe la kampuso de la Akademio de Francio tie. De 1747 ĝis 1760, Adam estis la ĉefa skulptisto de [[Frederiko la 2-a (Prusio)|Frederiko la Granda]] de [[Prusio]]. <ref name="sturgis242">{{cite book|last1=Sturgis|first1=Russell|title=A Dictionary of Architecture and Building, Volume I|date=1901|publisher=Macmillan|page=24}}</ref> Plejparto de lia verko ornamas la terenon de la palaco [[Sanssouci]] de Frederiko en [[Potsdam]]. <ref name="vam12">{{cite web|title=Field Marshall Schwerin, Statuette (1759)|url=https://collections.vam.ac.uk/item/O310202/field-marshall-schwerin-statuette-adam-francois-gaspard/|website=Victoria and Albert Museum|access-date=29 May 2023}}</ref> == Galerio == <gallery> Dosiero:Statues_of_Venus_Urania_by_François_Gaspard_Adam-The_Marble_Hall-Interior_of_Schloss_Sanssouci.jpg|[[Venuso (diino)|Venuso]] en la marmora halo ĉe la [[Sanssouci|Kastelo Sanssouci]] Dosiero:Statue_of_Apollo-The_Marble_Hall-Interior_of_Schloss_Sanssouci-2.jpg|[[Apolono]] en la marmora halo ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Flora_mit_Zephyr_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Zefiro]] kaj Flaŭro ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Cleopatra_with_grieving_Cupid_by_Francois_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Eroso]] funebras la morton de [[Kleopatro]] ĉe la palaco Sanssouci Dosiero:Statue_of_Juno_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Junono]] ĉe la Granda Fontano en la Kastelo Sanssouci Dosiero:Statue_of_Minerva_(Sanssouci).jpg|[[Minerva]] en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Statue_of_Mars_(Sanssouci).jpg|[[Marso (dio)|Marso]] ĉe la granda fontano de la Palaco Sanssouci Dosiero:Statue_of_Apollo_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Apolono]] en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Ceres_(Demeter)_teaches_Triptolemos_to_plow_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Alegorio]] de la tera Elemento - [[Cereso]] ([[Demetra]]) instruas al la [[ktona]] [[Triptolemo]] la laboron de la tero, [[plugado]]n, en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Allegory_of_fire-Sanssouci.jpg|Alegorio de la elemento de fajro en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, François Gaspard}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] fd7g09euxbautcb8epv4d3zw4se56h3 9417357 9417356 2026-06-30T07:53:57Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417357 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Statue_athena_minerve_sanssouci_Potsdam.JPG|eta|François Gaspard Adam, Minerva]] '''François Gaspard ADAM''' (naskiĝis la 23-an de majo 1710 en [[Nancio]] &#x2013; mortis la 18-an de aŭgusto 1761 en [[Parizo]]) estis franca [[Rokoko|rokoka]] [[Skulptarto|skulptisto]]. Membro de la familio de pentristoj Adam, François naskiĝis en [[Nancio]] kaj studis sub sia patro, [[Jacob-Sigisbert Adam|Jacob-Sigisbert]]. Li poste sekvis siajn du fratojn al [[Romo]] en 1730, antaŭ ol translokiĝi al [[Parizo]]. En 1740, li atingis la duan lokon en la konkurso [[Premio de Romo|Prix de Rome]], sed poste gajnis la konkurson kaj revenis al Romo en 1742 por studi ĉe la kampuso de la Akademio de Francio tie. De 1747 ĝis 1760, Adam estis la ĉefa skulptisto de [[Frederiko la 2-a (Prusio)|Frederiko la Granda]] de [[Prusio]]. <ref name="sturgis242">{{cite book|last1=Sturgis|first1=Russell|title=A Dictionary of Architecture and Building, Volume I|date=1901|publisher=Macmillan|page=24}}</ref> Plejparto de lia verko ornamas la terenon de la palaco [[Sanssouci]] de Frederiko en [[Potsdam]]. <ref name="vam12">{{cite web|title=Field Marshall Schwerin, Statuette (1759)|url=https://collections.vam.ac.uk/item/O310202/field-marshall-schwerin-statuette-adam-francois-gaspard/|website=Victoria and Albert Museum|access-date=29 May 2023}}</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Statues_of_Venus_Urania_by_François_Gaspard_Adam-The_Marble_Hall-Interior_of_Schloss_Sanssouci.jpg|[[Venuso (diino)|Venuso]] en la marmora halo ĉe la [[Sanssouci|Kastelo Sanssouci]] Dosiero:Statue_of_Apollo-The_Marble_Hall-Interior_of_Schloss_Sanssouci-2.jpg|[[Apolono]] en la marmora halo ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Flora_mit_Zephyr_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Zefiro]] kaj Flaŭro ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Cleopatra_with_grieving_Cupid_by_Francois_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Eroso]] funebras la morton de [[Kleopatro]] ĉe la palaco Sanssouci Dosiero:Statue_of_Juno_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Junono]] ĉe la Granda Fontano en la Kastelo Sanssouci Dosiero:Statue_of_Minerva_(Sanssouci).jpg|[[Minerva]] en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Statue_of_Mars_(Sanssouci).jpg|[[Marso (dio)|Marso]] ĉe la granda fontano de la Palaco Sanssouci Dosiero:Statue_of_Apollo_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Apolono]] en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Ceres_(Demeter)_teaches_Triptolemos_to_plow_by_François_Gaspard_Adam-Sanssouci.jpg|[[Alegorio]] de la tera Elemento - [[Cereso]] ([[Demetra]]) instruas al la [[ktona]] [[Triptolemo]] la laboron de la tero, [[plugado]]n, en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci Dosiero:Allegory_of_fire-Sanssouci.jpg|Alegorio de la elemento de fajro en la granda fontano ĉe la kastelo Sanssouci </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Adam, François Gaspard}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] 3btdm6o61ul83unbviy1wqbnojm284x 0 948498 9417358 2026-06-30T07:56:24Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1338760332|Claude Michel]]" 9417358 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:'Faun_Family',_terracotta_relief_by_Claude_Michel,_c._1785,_National_Gallery_of_Art,_Washington,_D._C.jpg|eta|''Faŭna Familio'', terakota reliefo de Claude Michel, ĉ.&nbsp;1785, Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono]] [[Dosiero:After_Claude_Michel_Clodion_Dancing_Faun,_20th_century_Bronze_on_marble_base_Sculpture.jpg|alternative=Sculpture|eta|SATIRUSO & NUDULO Bronza skulptaĵo de Claude Michel, bronzo sur marmora bazo 1798-1802 Parizo, Francio]] [[Dosiero:'Poetry_and_Music',_marble_sculpture_by_Claude_Michel,_1774-1778,_National_Gallery_of_Art,_Washington,_D._C.jpg|eta|''Poezio kaj Muziko'', marmora skulptaĵo de Claude Michel, 1774-1778, Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono]] '''Claude MICHEL''' (naskiĝis la 20-an de decembro 1738 en [[Nancio]] – mortis la 28-an de marto 1814 en [[Parizo]]), konata kiel '''Clodion''', estis franca [[Skulptarto|skulptisto]] en la [[Rokoko|rokoka]] stilo, aparte konata pro siaj verkoj el marmoro, bronzo kaj [[terakoto]]. * [http://www.metmuseum.org/toah/hi/hi_clod.htm Eniro kaj ekzemploj] ĉe la [[Metropola Muzeo de Arto|Metropolitena Muzeo de Arto]] en [[Novjorko]] * [http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=604&artwork_id=65826&set_locale=2 Bakantino de Clodion.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160911025754/http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=604&artwork_id=65826&set_locale=2|date=2016-09-11}} * [https://web.archive.org/web/20150411001548/http://www.eroticart-museum.de/ Por ekzemploj de terakota reliefo ''Satiruso kaj Nimfo'' ĉe la DMK-Kolekto en Germanio] [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] fyriqwobft9lzsyr0sxsev0drj1ef55 9417359 9417358 2026-06-30T07:57:11Z Sj1mor 12103 9417359 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:'Faun_Family',_terracotta_relief_by_Claude_Michel,_c._1785,_National_Gallery_of_Art,_Washington,_D._C.jpg|eta|''Faŭna Familio'', terakota reliefo de Claude Michel, ĉ.&nbsp;1785, Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono]] [[Dosiero:After_Claude_Michel_Clodion_Dancing_Faun,_20th_century_Bronze_on_marble_base_Sculpture.jpg|alternative=Sculpture|eta|SATIRUSO & NUDULO Bronza skulptaĵo de Claude Michel, bronzo sur marmora bazo 1798-1802 Parizo, Francio]] [[Dosiero:'Poetry_and_Music',_marble_sculpture_by_Claude_Michel,_1774-1778,_National_Gallery_of_Art,_Washington,_D._C.jpg|eta|''Poezio kaj Muziko'', marmora skulptaĵo de Claude Michel, 1774-1778, Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono]] '''Claude MICHEL''' (naskiĝis la 20-an de decembro 1738 en [[Nancio]] – mortis la 28-an de marto 1814 en [[Parizo]]), konata kiel '''Clodion''', estis franca [[Skulptarto|skulptisto]] en la [[Rokoko|rokoka]] stilo, aparte konata pro siaj verkoj el marmoro, bronzo kaj [[terakoto]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.metmuseum.org/toah/hi/hi_clod.htm Eniro kaj ekzemploj] ĉe la [[Metropola Muzeo de Arto|Metropolitena Muzeo de Arto]] en [[Novjorko]] * [http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=604&artwork_id=65826&set_locale=2 Bakantino de Clodion.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160911025754/http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=604&artwork_id=65826&set_locale=2|date=2016-09-11}} * [https://web.archive.org/web/20150411001548/http://www.eroticart-museum.de/ Por ekzemploj de terakota reliefo ''Satiruso kaj Nimfo'' ĉe la DMK-Kolekto en Germanio] {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Michel, Claude}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] 0b60zori1ncqx8upa1oj0lw6oiu0nue 9417360 9417359 2026-06-30T07:58:44Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Claude Michel]] al [[Claude Michel (skulptisto)]] 9417359 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:'Faun_Family',_terracotta_relief_by_Claude_Michel,_c._1785,_National_Gallery_of_Art,_Washington,_D._C.jpg|eta|''Faŭna Familio'', terakota reliefo de Claude Michel, ĉ.&nbsp;1785, Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono]] [[Dosiero:After_Claude_Michel_Clodion_Dancing_Faun,_20th_century_Bronze_on_marble_base_Sculpture.jpg|alternative=Sculpture|eta|SATIRUSO & NUDULO Bronza skulptaĵo de Claude Michel, bronzo sur marmora bazo 1798-1802 Parizo, Francio]] [[Dosiero:'Poetry_and_Music',_marble_sculpture_by_Claude_Michel,_1774-1778,_National_Gallery_of_Art,_Washington,_D._C.jpg|eta|''Poezio kaj Muziko'', marmora skulptaĵo de Claude Michel, 1774-1778, Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono]] '''Claude MICHEL''' (naskiĝis la 20-an de decembro 1738 en [[Nancio]] – mortis la 28-an de marto 1814 en [[Parizo]]), konata kiel '''Clodion''', estis franca [[Skulptarto|skulptisto]] en la [[Rokoko|rokoka]] stilo, aparte konata pro siaj verkoj el marmoro, bronzo kaj [[terakoto]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.metmuseum.org/toah/hi/hi_clod.htm Eniro kaj ekzemploj] ĉe la [[Metropola Muzeo de Arto|Metropolitena Muzeo de Arto]] en [[Novjorko]] * [http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=604&artwork_id=65826&set_locale=2 Bakantino de Clodion.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160911025754/http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=604&artwork_id=65826&set_locale=2|date=2016-09-11}} * [https://web.archive.org/web/20150411001548/http://www.eroticart-museum.de/ Por ekzemploj de terakota reliefo ''Satiruso kaj Nimfo'' ĉe la DMK-Kolekto en Germanio] {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Michel, Claude}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] 0b60zori1ncqx8upa1oj0lw6oiu0nue 9417364 9417360 2026-06-30T08:19:42Z Sj1mor 12103 9417364 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:'Faun_Family',_terracotta_relief_by_Claude_Michel,_c._1785,_National_Gallery_of_Art,_Washington,_D._C.jpg|eta|''Faŭna Familio'', terakota reliefo de Claude Michel, ĉ.&nbsp;1785, Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono]] [[Dosiero:After_Claude_Michel_Clodion_Dancing_Faun,_20th_century_Bronze_on_marble_base_Sculpture.jpg|alternative=Sculpture|eta|SATIRUSO & NUDULO Bronza skulptaĵo de Claude Michel, bronzo sur marmora bazo 1798-1802 Parizo, Francio]] [[Dosiero:'Poetry_and_Music',_marble_sculpture_by_Claude_Michel,_1774-1778,_National_Gallery_of_Art,_Washington,_D._C.jpg|eta|''Poezio kaj Muziko'', marmora skulptaĵo de Claude Michel, 1774-1778, Nacia Galerio de Arto, Vaŝingtono]] '''Claude MICHEL''' (naskiĝis la 20-an de decembro 1738 en [[Nancio]] – mortis la 28-an de marto 1814 en [[Parizo]]), konata kiel '''Clodion''', estis franca [[Skulptarto|skulptisto]] en la [[Rokoko|rokoka]] stilo, aparte konata pro siaj verkoj el [[marmoro]], [[bronzo]] kaj [[terakoto]]. Clodion estis disĉiplo de [[Jean-Baptiste Pigalle]] kaj bofilo de Augustin Pajou. Li kreis religiajn pentraĵojn por la katedralo en [[Rouen]] en la baroka stilo, sed akiris sian plej grandan famon per siaj malgrandaj skulptaĵoj, pentraĵoj kun mitologiaj motivoj, parte el marmoro kiel ekzemple ''Satiruso'' kaj ''Grupo kun Bakkantinoj'' en la [[Luvro]], kaj parte per siaj terakotaj figuroj. Clodion ankaŭ estis ofte dungita de la porcelanfabriko en [[Sèvres]]. El liaj lastaj jaroj, reliefo kun la eniro de [[Napoleono la 1-a]] en [[Munkeno|Munkenon]] estas rimarkebla sur la [[triumfa arko]] sur ''la Placo de la Karuselo'' en Parizo. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.metmuseum.org/toah/hi/hi_clod.htm Eniro kaj ekzemploj] ĉe la [[Metropola Muzeo de Arto|Metropolitena Muzeo de Arto]] en [[Novjorko]] * [http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=604&artwork_id=65826&set_locale=2 Bakantino de Clodion.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160911025754/http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=604&artwork_id=65826&set_locale=2|date=2016-09-11}} * [https://web.archive.org/web/20150411001548/http://www.eroticart-museum.de/ Por ekzemploj de terakota reliefo ''Satiruso kaj Nimfo'' ĉe la DMK-Kolekto en Germanio] {{Ĝermo|Skulptisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Michel, Claude}} [[Kategorio:Francaj skulptistoj]] qb62mah0mmu3yfljuw2pznrpd8zrler 0 948499 9417361 2026-06-30T07:58:45Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Claude Michel]] al [[Claude Michel (skulptisto)]] 9417361 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Claude Michel (skulptisto)]] 97syn5151p615vqdxggma38lypze9hi 1 948500 9417365 2026-06-30T08:20:02Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9417365 wikitext text/x-wiki == Fontoj == Aldono el la sveda. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:20, 30 jun. 2026 (UTC) na2t4x2hi6ry0xy1knd789oeqgri745 0 948501 9417367 2026-06-30T08:40:18Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1354635108|Thomas Hudson (painter)]]" 9417367 wikitext text/x-wiki '''Thomas HUDSON''' (naskiĝis en 1701 en [[Devon]] – mortis la 26-an de januaro 1779 en Twickenham apud [[Londono]]) estis angla pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]] . == Galerio == <gallery mode="packed" heights="200"> Dosiero:Samuel_Scott_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of Samuel Scott, 1733| ''Portreto de Samuel Scott'', 1733 Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_James_Thomson,_Poet_-_C06567_-_Southwark_Heritage_Centre_^_Walworth_Library.jpg|alternative=James Thomson, 1735| [[James Thomson (poeto, 1700)|Jakobo Thomson]], 1735 Dosiero:George_II_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of George II, 1744| ''Portreto de Georgo la 2-a'', 1744 Dosiero:Thomas_Hudson_-_Margaret_Cavendish,_Duchess_of_Portland.jpg|alternative=Duchess of Portland, 1744| Dukino de Portlando, 1744 File:Portrait_of_Theodore_Jacobsen_(Hudson).png|alternative=Portrait of Theodore Jacobsen, 1746| ''Portreto de Theodore Jacobsen'', 1746 Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_Charles_Erskine_(1716–1749),_Barrister_-_NG_2131_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Charles Erskine, 1747| Karlo Erskine, 1747 Dosiero:John_Byng.jpg|alternative=Portrait of Admiral Byng, 1749| ''Portreto de Admiralo Byng'', 1749 Dosiero:Susannah_Maria_Cibber_(née_Arne)_by_Thomas_Hudson.jpg| Susannah Maria Cibber, 1749 Dosiero:Georg_Friedrich_Händel.jpg|alternative=George Frideric Handel, 1749| [[Georg Friedrich Händel]], 1749 Dosiero:William_Shirley_by_Thomas_Hudson,_1750,_oil_on_canvas,_from_the_National_Portrait_Gallery_-_NPG-NPG_80_11Shirley-000001.jpg|alternative=Portrait of William Shirley, 1750| ''Portreto de William Shirley'', 1750 Dosiero:Hudson_-_Frederick,_Prince_of_Wales.jpg|alternative=Frederick, Prince of Wales, 1750| Frederiko, Princo de Kimrujo, 1750 Dosiero:Princess_Augusta_of_Saxe-Gotha,_Princess_of_Wales.jpg|alternative=Augusta, Princess of Wales, 1750| Augusta, Princino de Kimrio, 1750 Dosiero:Sir_Peter_Warren_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Admiral Peter Warren, c. 1751| Admiralo Peter Warren, {{Ĉirkaŭ|1751}} Dosiero:Charles_Yorke_by_Thomas_Hudson.jpg| Charles Yorke, {{Ĉirkaŭ|1756}} Dosiero:George_Frideric_Handel_by_Thomas_Hudson_-_1756.jpg|alternative=Portrait of George Frideric Handel, 1756| ''Portreto de George Frideric Handel'', 1756 Dosiero:John_Perceval,_2nd_Earl_of_Egmont_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Earl of Egmont, c. 1759| Grafo de Egmont, {{Ĉirkaŭ|1759}} Dosiero:Thomas_Hudson_-_Anne_van_Keppel,_Countess_of_Albemarle_-_Royal_Albert_Memorial_Museum.jpg|alternative=Anne van Keppel, 1742-174818th century portrait of a man| Anne van Keppel, 1742-1748[[Dosiero:18th_Century_Portrait_of_a_Man.jpg|alternative=18th Century gentleman seated on a blue sofa in traditional clothing|eta|165x165ra| Portreto de viro el la 18-a jarcento]] </gallery> * [http://www.artcyclopedia.com/artists/hudson_thomas.html Thomas Hudson online] (Artcyclopedia) * [http://www.artnet.com/artist/8611/thomas-hudson.html Thomas Hudson on Artnet] * ''[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/82989/rec/60 John Singleton Copley in America],'' plena teksta ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto, kiu enhavas materialon pri Thomas Hudson (vidu indekson) [[Kategorio:Anglaj portretistoj]] ip31rn9vz3hsssr6c5pr5d0jl6lx6my 9417369 9417367 2026-06-30T08:41:15Z Sj1mor 12103 9417369 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Thomas HUDSON''' (naskiĝis en 1701 en [[Devon]] – mortis la 26-an de januaro 1779 en Twickenham apud [[Londono]]) estis angla pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]] . == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Samuel_Scott_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of Samuel Scott, 1733| ''Portreto de Samuel Scott'', 1733 Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_James_Thomson,_Poet_-_C06567_-_Southwark_Heritage_Centre_^_Walworth_Library.jpg|alternative=James Thomson, 1735| [[James Thomson (poeto, 1700)|Jakobo Thomson]], 1735 Dosiero:George_II_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of George II, 1744| ''Portreto de Georgo la 2-a'', 1744 Dosiero:Thomas_Hudson_-_Margaret_Cavendish,_Duchess_of_Portland.jpg|alternative=Duchess of Portland, 1744| Dukino de Portlando, 1744 <!--File:Portrait_of_Theodore_Jacobsen_(Hudson).png|alternative=Portrait of Theodore Jacobsen, 1746| ''Portreto de Theodore Jacobsen'', 1746--> Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_Charles_Erskine_(1716–1749),_Barrister_-_NG_2131_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Charles Erskine, 1747| Karlo Erskine, 1747 Dosiero:John_Byng.jpg|alternative=Portrait of Admiral Byng, 1749| ''Portreto de Admiralo Byng'', 1749 Dosiero:Susannah_Maria_Cibber_(née_Arne)_by_Thomas_Hudson.jpg| Susannah Maria Cibber, 1749 Dosiero:Georg_Friedrich_Händel.jpg|alternative=George Frideric Handel, 1749| [[Georg Friedrich Händel]], 1749 Dosiero:William_Shirley_by_Thomas_Hudson,_1750,_oil_on_canvas,_from_the_National_Portrait_Gallery_-_NPG-NPG_80_11Shirley-000001.jpg|alternative=Portrait of William Shirley, 1750| ''Portreto de William Shirley'', 1750 Dosiero:Hudson_-_Frederick,_Prince_of_Wales.jpg|alternative=Frederick, Prince of Wales, 1750| Frederiko, Princo de Kimrujo, 1750 Dosiero:Princess_Augusta_of_Saxe-Gotha,_Princess_of_Wales.jpg|alternative=Augusta, Princess of Wales, 1750| Augusta, Princino de Kimrio, 1750 Dosiero:Sir_Peter_Warren_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Admiral Peter Warren, c. 1751| Admiralo Peter Warren, {{Ĉirkaŭ|1751}} Dosiero:Charles_Yorke_by_Thomas_Hudson.jpg| Charles Yorke, {{Ĉirkaŭ|1756}} Dosiero:George_Frideric_Handel_by_Thomas_Hudson_-_1756.jpg|alternative=Portrait of George Frideric Handel, 1756| ''Portreto de George Frideric Handel'', 1756 Dosiero:John_Perceval,_2nd_Earl_of_Egmont_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Earl of Egmont, c. 1759| Grafo de Egmont, {{Ĉirkaŭ|1759}} Dosiero:Thomas_Hudson_-_Anne_van_Keppel,_Countess_of_Albemarle_-_Royal_Albert_Memorial_Museum.jpg|alternative=Anne van Keppel, 1742-174818th century portrait of a man| Anne van Keppel, 1742-1748[[Dosiero:18th_Century_Portrait_of_a_Man.jpg|alternative=18th Century gentleman seated on a blue sofa in traditional clothing|eta|165x165ra| Portreto de viro el la 18-a jarcento]] </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/hudson_thomas.html Thomas Hudson online] (Artcyclopedia) * [http://www.artnet.com/artist/8611/thomas-hudson.html Thomas Hudson on Artnet] * ''[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/82989/rec/60 John Singleton Copley in America],'' plena teksta ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto, kiu enhavas materialon pri Thomas Hudson (vidu indekson) {{Ĝermo|Portretisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hudson, Thomas}} [[Kategorio:Anglaj portretistoj]] 1gqpifatwpi7yhu7byecc27h7ipilgt 9417370 9417369 2026-06-30T08:42:32Z Sj1mor 12103 9417370 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:18th_Century_Portrait_of_a_Man.jpg|alternative=18th Century gentleman seated on a blue sofa in traditional clothing|eta|165x165ra| Portreto de viro el la 18-a jarcento]] '''Thomas HUDSON''' (naskiĝis en 1701 en [[Devon]] – mortis la 26-an de januaro 1779 en Twickenham apud [[Londono]]) estis angla pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]] . == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Samuel_Scott_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of Samuel Scott, 1733| ''Portreto de Samuel Scott'', 1733 Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_James_Thomson,_Poet_-_C06567_-_Southwark_Heritage_Centre_^_Walworth_Library.jpg|alternative=James Thomson, 1735| [[James Thomson (poeto, 1700)|Jakobo Thomson]], 1735 Dosiero:George_II_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of George II, 1744| ''Portreto de Georgo la 2-a'', 1744 Dosiero:Thomas_Hudson_-_Margaret_Cavendish,_Duchess_of_Portland.jpg|alternative=Duchess of Portland, 1744| Dukino de Portlando, 1744 <!--File:Portrait_of_Theodore_Jacobsen_(Hudson).png|alternative=Portrait of Theodore Jacobsen, 1746| ''Portreto de Theodore Jacobsen'', 1746--> Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_Charles_Erskine_(1716–1749),_Barrister_-_NG_2131_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Charles Erskine, 1747| Karlo Erskine, 1747 Dosiero:John_Byng.jpg|alternative=Portrait of Admiral Byng, 1749| ''Portreto de Admiralo Byng'', 1749 Dosiero:Susannah_Maria_Cibber_(née_Arne)_by_Thomas_Hudson.jpg| Susannah Maria Cibber, 1749 Dosiero:Georg_Friedrich_Händel.jpg|alternative=George Frideric Handel, 1749| [[Georg Friedrich Händel]], 1749 Dosiero:William_Shirley_by_Thomas_Hudson,_1750,_oil_on_canvas,_from_the_National_Portrait_Gallery_-_NPG-NPG_80_11Shirley-000001.jpg|alternative=Portrait of William Shirley, 1750| ''Portreto de William Shirley'', 1750 Dosiero:Hudson_-_Frederick,_Prince_of_Wales.jpg|alternative=Frederick, Prince of Wales, 1750| Frederiko, Princo de Kimrujo, 1750 Dosiero:Princess_Augusta_of_Saxe-Gotha,_Princess_of_Wales.jpg|alternative=Augusta, Princess of Wales, 1750| Augusta, Princino de Kimrio, 1750 Dosiero:Sir_Peter_Warren_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Admiral Peter Warren, c. 1751| Admiralo Peter Warren, {{Ĉirkaŭ|1751}} Dosiero:Charles_Yorke_by_Thomas_Hudson.jpg| Charles Yorke, {{Ĉirkaŭ|1756}} Dosiero:George_Frideric_Handel_by_Thomas_Hudson_-_1756.jpg|alternative=Portrait of George Frideric Handel, 1756| ''Portreto de George Frideric Handel'', 1756 Dosiero:John_Perceval,_2nd_Earl_of_Egmont_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Earl of Egmont, c. 1759| Grafo de Egmont, {{Ĉirkaŭ|1759}} Dosiero:Thomas_Hudson_-_Anne_van_Keppel,_Countess_of_Albemarle_-_Royal_Albert_Memorial_Museum.jpg|alternative=Anne van Keppel, 1742-174818th century portrait of a man| Anne van Keppel, 1742-1748 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/hudson_thomas.html Thomas Hudson online] (Artcyclopedia) * [http://www.artnet.com/artist/8611/thomas-hudson.html Thomas Hudson on Artnet] * ''[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/82989/rec/60 John Singleton Copley in America],'' plena teksta ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto, kiu enhavas materialon pri Thomas Hudson (vidu indekson) {{Ĝermo|Portretisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hudson, Thomas}} [[Kategorio:Anglaj portretistoj]] 5r5mt4ulxt0lftok3aza0fu79m5vkz4 9417371 9417370 2026-06-30T08:44:29Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417371 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:18th_Century_Portrait_of_a_Man.jpg|alternative=18th Century gentleman seated on a blue sofa in traditional clothing|eta|165x165ra| Portreto de viro el la 18-a jarcento]] '''Thomas HUDSON''' (naskiĝis en 1701 en [[Devon]] – mortis la 26-an de januaro 1779 en Twickenham apud [[Londono]]) estis angla pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]] . == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Samuel_Scott_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of Samuel Scott, 1733| ''Portreto de Samuel Scott'', 1733 Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_James_Thomson,_Poet_-_C06567_-_Southwark_Heritage_Centre_^_Walworth_Library.jpg|alternative=James Thomson, 1735| [[James Thomson (poeto, 1700)|James Thomson]], 1735 Dosiero:George_II_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of George II, 1744| ''Portreto de Georgo la 2-a'', 1744 Dosiero:Thomas_Hudson_-_Margaret_Cavendish,_Duchess_of_Portland.jpg|alternative=Duchess of Portland, 1744| Dukino de Portlando, 1744 <!--File:Portrait_of_Theodore_Jacobsen_(Hudson).png|alternative=Portrait of Theodore Jacobsen, 1746| ''Portreto de Theodore Jacobsen'', 1746--> Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_Charles_Erskine_(1716–1749),_Barrister_-_NG_2131_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Charles Erskine, 1747| Karlo Erskine, 1747 Dosiero:John_Byng.jpg|alternative=Portrait of Admiral Byng, 1749| ''Portreto de Admiralo Byng'', 1749 Dosiero:Susannah_Maria_Cibber_(née_Arne)_by_Thomas_Hudson.jpg| Susannah Maria Cibber, 1749 Dosiero:Georg_Friedrich_Händel.jpg|alternative=George Frideric Handel, 1749| [[Georg Friedrich Händel]], 1749 Dosiero:William_Shirley_by_Thomas_Hudson,_1750,_oil_on_canvas,_from_the_National_Portrait_Gallery_-_NPG-NPG_80_11Shirley-000001.jpg|alternative=Portrait of William Shirley, 1750| ''Portreto de William Shirley'', 1750 Dosiero:Hudson_-_Frederick,_Prince_of_Wales.jpg|alternative=Frederick, Prince of Wales, 1750| Frederiko, Princo de Kimrujo, 1750 Dosiero:Princess_Augusta_of_Saxe-Gotha,_Princess_of_Wales.jpg|alternative=Augusta, Princess of Wales, 1750| Augusta, Princino de Kimrio, 1750 Dosiero:Sir_Peter_Warren_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Admiral Peter Warren, c. 1751| Admiralo Peter Warren, {{Ĉirkaŭ|1751}} Dosiero:Charles_Yorke_by_Thomas_Hudson.jpg| Charles Yorke, {{Ĉirkaŭ|1756}} Dosiero:George_Frideric_Handel_by_Thomas_Hudson_-_1756.jpg|alternative=Portrait of George Frideric Handel, 1756| ''Portreto de George Frideric Handel'', 1756 Dosiero:John_Perceval,_2nd_Earl_of_Egmont_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Earl of Egmont, c. 1759| Grafo de Egmont, {{Ĉirkaŭ|1759}} Dosiero:Thomas_Hudson_-_Anne_van_Keppel,_Countess_of_Albemarle_-_Royal_Albert_Memorial_Museum.jpg|alternative=Anne van Keppel, 1742-174818th century portrait of a man| Anne van Keppel, 1742-1748 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/hudson_thomas.html Thomas Hudson online] (Artcyclopedia) * [http://www.artnet.com/artist/8611/thomas-hudson.html Thomas Hudson on Artnet] * ''[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/82989/rec/60 John Singleton Copley in America],'' plena teksta ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto, kiu enhavas materialon pri Thomas Hudson (vidu indekson) {{Ĝermo|Portretisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hudson, Thomas}} [[Kategorio:Anglaj portretistoj]] dow3kwq1ysmzajxr8o3fag7v35dmgg8 9417372 9417371 2026-06-30T08:47:23Z Sj1mor 12103 9417372 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:18th_Century_Portrait_of_a_Man.jpg|alternative=18th Century gentleman seated on a blue sofa in traditional clothing|eta|165x165ra| Portreto de viro el la 18-a jarcento]] '''Thomas HUDSON''' (naskiĝis en 1701 en [[Devon]] – mortis la 26-an de januaro 1779 en Twickenham apud [[Londono]]) estis angla pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]] . == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Sir_John_Willes_by_Thomas_Hudson.jpg|John Willis Dosiero:John_Byng.jpg|John Byng Dosiero:Admiral_Sir_Peter_Warren.jpg|Admiralo Peter Warren Dosiero:Thomas_Hudson_-_The_Thistlethwayte_Family_-_Google_Art_Project.jpg|La familio Thistlethwaite Dosiero:Bridget_Williams.jpg|Bridget Williams Dosiero:ElizabethLaroche_(1731-1791)_ByThomasHudson_GreatFulfordHouse_Devon.PNG|Elizabeth Laroche Dosiero:John_Gilbert_portrait.jpg|John Gilbert Dosiero:RadcliffeFamily_OfWarleigh_ByThomasHudson.jpg|La familio Radcliffe Dosiero:Samuel_Scott_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of Samuel Scott, 1733| ''Portreto de Samuel Scott'', 1733 Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_James_Thomson,_Poet_-_C06567_-_Southwark_Heritage_Centre_^_Walworth_Library.jpg|alternative=James Thomson, 1735| [[James Thomson (poeto, 1700)|James Thomson]], 1735 Dosiero:George_II_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of George II, 1744| ''Portreto de Georgo la 2-a'', 1744 Dosiero:Thomas_Hudson_-_Margaret_Cavendish,_Duchess_of_Portland.jpg|alternative=Duchess of Portland, 1744| Dukino de Portlando, 1744 <!--File:Portrait_of_Theodore_Jacobsen_(Hudson).png|alternative=Portrait of Theodore Jacobsen, 1746| ''Portreto de Theodore Jacobsen'', 1746--> Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_Charles_Erskine_(1716–1749),_Barrister_-_NG_2131_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Charles Erskine, 1747| Karlo Erskine, 1747 Dosiero:John_Byng.jpg|alternative=Portrait of Admiral Byng, 1749| ''Portreto de Admiralo Byng'', 1749 Dosiero:Susannah_Maria_Cibber_(née_Arne)_by_Thomas_Hudson.jpg| Susannah Maria Cibber, 1749 Dosiero:Georg_Friedrich_Händel.jpg|alternative=George Frideric Handel, 1749| [[Georg Friedrich Händel]], 1749 Dosiero:William_Shirley_by_Thomas_Hudson,_1750,_oil_on_canvas,_from_the_National_Portrait_Gallery_-_NPG-NPG_80_11Shirley-000001.jpg|alternative=Portrait of William Shirley, 1750| ''Portreto de William Shirley'', 1750 Dosiero:Hudson_-_Frederick,_Prince_of_Wales.jpg|alternative=Frederick, Prince of Wales, 1750| Frederiko, Princo de Kimrujo, 1750 Dosiero:Princess_Augusta_of_Saxe-Gotha,_Princess_of_Wales.jpg|alternative=Augusta, Princess of Wales, 1750| Augusta, Princino de Kimrio, 1750 Dosiero:Sir_Peter_Warren_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Admiral Peter Warren, c. 1751| Admiralo Peter Warren, {{Ĉirkaŭ|1751}} Dosiero:Charles_Yorke_by_Thomas_Hudson.jpg| Charles Yorke, {{Ĉirkaŭ|1756}} Dosiero:George_Frideric_Handel_by_Thomas_Hudson_-_1756.jpg|alternative=Portrait of George Frideric Handel, 1756| ''Portreto de George Frideric Handel'', 1756 Dosiero:John_Perceval,_2nd_Earl_of_Egmont_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Earl of Egmont, c. 1759| Grafo de Egmont, {{Ĉirkaŭ|1759}} Dosiero:Thomas_Hudson_-_Anne_van_Keppel,_Countess_of_Albemarle_-_Royal_Albert_Memorial_Museum.jpg|alternative=Anne van Keppel, 1742-174818th century portrait of a man| Anne van Keppel, 1742-1748 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/hudson_thomas.html Thomas Hudson online] (Artcyclopedia) * [http://www.artnet.com/artist/8611/thomas-hudson.html Thomas Hudson on Artnet] * ''[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/82989/rec/60 John Singleton Copley in America],'' plena teksta ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto, kiu enhavas materialon pri Thomas Hudson (vidu indekson) {{Ĝermo|Portretisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hudson, Thomas}} [[Kategorio:Anglaj portretistoj]] 7nwato0em995ugb16jy00tkxxj0zqeo 9417375 9417372 2026-06-30T08:56:32Z Sj1mor 12103 9417375 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:18th_Century_Portrait_of_a_Man.jpg|alternative=18th Century gentleman seated on a blue sofa in traditional clothing|eta|165x165ra| Portreto de viro el la 18-a jarcento]] '''Thomas HUDSON''' (naskiĝis en 1701 en [[Devon]] – mortis la 26-an de januaro 1779 en Twickenham apud [[Londono]]) estis angla pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]]. Li studis pentradon kun Jonathan Richardson en Londono kaj, kontraŭ sia volo, edziĝis kun sia filino. La plej granda agado de la artisto okazis inter 1740 kaj 1760. De 1745 ĝis 1755, Thomas Hudson estis unu el la plej popularaj portretistoj en Londono. Hudson apartenis al grupo de artistoj, kiuj forte influis lin, inkluzive de [[William Hogarth]], [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], Francis Hayman (1708–1776), kaj la skulptisto John Michael Rysbrack (1694–1770). Li havis multajn asistantojn kaj studentojn, kiuj okupiĝis pri ornamado de liaj kanvasoj. Liaj lernantoj ankaŭ inkluzivis [[Joshua Reynolds]], kiu aliĝis al li en 1740, 17-jaraĝa, kaj restis kun li ĝis 1743, [[Joseph Wright of Derby|Joseph Wright de Derby]], kaj Thomas Jenkins. Tamen, antaŭ 1755, kiam lia lernanto Reynolds kaj Allan Ramsay fariĝis pli popularaj, lia propra stilo de portretado tute eksmodiĝis. Li tial rezignis pri pentrado en 1767. Lia vasta privata kolekto estis vendita ĉe londonaj [[Aŭkcio|aŭkcioj]] post lia morto, ĉe Langford (1779) kaj [[Christie's]] (1785).<ref>https://doi.org/10.1093/ref:odnb/14041: ''Oxford DNB'', Hudson, Thomas (bap. 1701, d. 1779). Retrieved 26 July 2024.</ref> Hodiaŭ, multaj el liaj verkoj troveblas en galerioj kaj muzeoj kiel ekzemple la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]] en Londono,<ref name="npgrich">"[http://www.npg.org.uk/collections/search/person.php?LinkID=mp03772 Jonathon Richardson]", London - National Portrait Gallery, accessed January 2010.</ref> la {{Q|Q1199924}} en [[Grenviĉo]], kaj la [[Tate Gallery]]. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Sir_John_Willes_by_Thomas_Hudson.jpg|John Willis Dosiero:John_Byng.jpg|John Byng Dosiero:Admiral_Sir_Peter_Warren.jpg|Admiralo Peter Warren Dosiero:Thomas_Hudson_-_The_Thistlethwayte_Family_-_Google_Art_Project.jpg|La familio Thistlethwaite Dosiero:Bridget_Williams.jpg|Bridget Williams Dosiero:ElizabethLaroche_(1731-1791)_ByThomasHudson_GreatFulfordHouse_Devon.PNG|Elizabeth Laroche Dosiero:John_Gilbert_portrait.jpg|John Gilbert Dosiero:RadcliffeFamily_OfWarleigh_ByThomasHudson.jpg|La familio Radcliffe Dosiero:Samuel_Scott_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of Samuel Scott, 1733| ''Portreto de Samuel Scott'', 1733 Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_James_Thomson,_Poet_-_C06567_-_Southwark_Heritage_Centre_^_Walworth_Library.jpg|alternative=James Thomson, 1735| [[James Thomson (poeto, 1700)|James Thomson]], 1735 Dosiero:George_II_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Portrait of George II, 1744| ''Portreto de Georgo la 2-a'', 1744 Dosiero:Thomas_Hudson_-_Margaret_Cavendish,_Duchess_of_Portland.jpg|alternative=Duchess of Portland, 1744| Dukino de Portlando, 1744 <!--File:Portrait_of_Theodore_Jacobsen_(Hudson).png|alternative=Portrait of Theodore Jacobsen, 1746| ''Portreto de Theodore Jacobsen'', 1746--> Dosiero:Thomas_Hudson_(1701-1779)_-_Charles_Erskine_(1716–1749),_Barrister_-_NG_2131_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Charles Erskine, 1747| Karlo Erskine, 1747 Dosiero:John_Byng.jpg|alternative=Portrait of Admiral Byng, 1749| ''Portreto de Admiralo Byng'', 1749 Dosiero:Susannah_Maria_Cibber_(née_Arne)_by_Thomas_Hudson.jpg| Susannah Maria Cibber, 1749 Dosiero:Georg_Friedrich_Händel.jpg|alternative=George Frideric Handel, 1749| [[Georg Friedrich Händel]], 1749 Dosiero:William_Shirley_by_Thomas_Hudson,_1750,_oil_on_canvas,_from_the_National_Portrait_Gallery_-_NPG-NPG_80_11Shirley-000001.jpg|alternative=Portrait of William Shirley, 1750| ''Portreto de William Shirley'', 1750 Dosiero:Hudson_-_Frederick,_Prince_of_Wales.jpg|alternative=Frederick, Prince of Wales, 1750| Frederiko, Princo de Kimrujo, 1750 Dosiero:Princess_Augusta_of_Saxe-Gotha,_Princess_of_Wales.jpg|alternative=Augusta, Princess of Wales, 1750| Augusta, Princino de Kimrio, 1750 Dosiero:Sir_Peter_Warren_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Admiral Peter Warren, c. 1751| Admiralo Peter Warren, {{Ĉirkaŭ|1751}} Dosiero:Charles_Yorke_by_Thomas_Hudson.jpg| Charles Yorke, {{Ĉirkaŭ|1756}} Dosiero:George_Frideric_Handel_by_Thomas_Hudson_-_1756.jpg|alternative=Portrait of George Frideric Handel, 1756| ''Portreto de George Frideric Handel'', 1756 Dosiero:John_Perceval,_2nd_Earl_of_Egmont_by_Thomas_Hudson.jpg|alternative=Earl of Egmont, c. 1759| Grafo de Egmont, {{Ĉirkaŭ|1759}} Dosiero:Thomas_Hudson_-_Anne_van_Keppel,_Countess_of_Albemarle_-_Royal_Albert_Memorial_Museum.jpg|alternative=Anne van Keppel, 1742-174818th century portrait of a man| Anne van Keppel, 1742-1748 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/hudson_thomas.html Thomas Hudson online] (Artcyclopedia) * [http://www.artnet.com/artist/8611/thomas-hudson.html Thomas Hudson on Artnet] * ''[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/82989/rec/60 John Singleton Copley in America],'' plena teksta ekspozicia katalogo de La Metropolitena Muzeo de Arto, kiu enhavas materialon pri Thomas Hudson (vidu indekson) {{Ĝermo|Portretisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hudson, Thomas}} [[Kategorio:Anglaj portretistoj]] dzdryi2ooarx7dm9kza5afhs029qsre 0 948502 9417373 2026-06-30T08:53:52Z ~2026-37335-45 259551 nova paĝo 9417373 wikitext text/x-wiki La '''vitikolturado en [[Umbrio]]''' estas la aro da agrikulturaj kaj vinfaraj praktikoj en la itala regiono Umbrio, kies ĉefurbo estas [[Perugio]]. Umbrio estas la sola regiono en la centra kaj suda parto de la [[Itala Duoninsulo|Itala duoninsulo]] sen mara limo.<ref name="SaborItalia">{{citaĵo el la reto |url=https://saboraitaliamx.com/historias-y-experiencias/descubre-los-fascinantes-vinos-de-la-region-italiana-umbria/ |titolo=Descubre los fascinantes vinos de la región italiana Umbria |verko=Sabor a Italia MX |dato=2022-02-08 |lingvo=es |alirdato=2026-05-25}}</ref> La tereno estas kolina (70 %) kaj monta (30 %), sen ebenaĵo de signifo.<ref name="Assovini">{{citaĵo el la reto |url=https://www.assovini.it/italia/umbria |titolo=Umbria |verko=Assovini.it |lingvo=it |alirdato=2026-05-25}}</ref> La nuna sistemo de kvalitaj denominacioj konsistas el 2 [[DOCG]], 13 [[DOC]] kaj 6 [[IGT]].<ref name="RegioneUmbria">{{citaĵo el la reto |url=https://www.regione.umbria.it/agricoltura/disciplinari-di-produzione-vini-do/ig-della-regione-umbria |titolo=Disciplinari di produzione vini DO/IG della Regione Umbria |verko=Regione Umbria |lingvo=it |alirdato=2026-05-25}}</ref> == Historio == La plej fruaj atestaĵoj pri vitokultivado en Umbrio rilatas al la [[umbroj]], kiu ekloĝis oriente de la rivero [[Tibro]] ĉirkaŭ la jaro 1000 a.K., kaj al la posta civilizacio de la [[etruskojj|etruskojj]].<ref name="CellarTours">{{citaĵo el la reto |url=https://www.cellartours.com/italy/italian-wine-regions/umbria |titolo=Umbria Wine Region |verko=Cellar Tours |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> La etruskojj tranĉis kelojn el vulkana roko en [[Orvieto]], kiuj estas pli ol 3 000 jarojn malnovaj.<ref name="WeinPlus">{{citaĵo el la reto |url=https://wineguide.wein.plus/wine-regions/umbria |titolo=Umbria – Wine Region |verko=wein.plus |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> En la romia epoko, aŭtoroj kiel [[Plinio la Maljuna]] kaj [[Marcialo]] menciis la umbriajn vinojn en siaj verkoj.<ref name="ExploringUmbria">{{citaĵo el la reto |url=https://www.exploring-umbria.com/en/all-of-the-docg-denominations-in-umbria/ |titolo=All of the DOCG denominations in Umbria |verko=Exploring Umbria |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> Post la falo de la [[Okcidenta Romia Imperio]], la vitikolturado malfortiĝis por pluraj jarcentoj kaj estis konservata ĉefe de mezepokaj monaĥejoj.<ref name="WeinPlus" /> La moderna restarigo komenciĝis en la 1950-aj jaroj.<ref name="WeinPlus" /> En 1963, la Italia Respubliko promulgis la Dekreton n-ro 930 pri denominacioj de deveno.<ref name="UmbriaTopWines">{{citaĵo el la reto |url=https://www.umbriatopwines.it/it/denominazioni-e-consorzi/ |titolo=Denominazioni e Consorzi |verko=UmbriaTop Wines |lingvo=it |alirdato=2026-05-25}}</ref> En 1968 oni rekonis la unuan DOC de la regiono, la [[Torgiano DOC]].<ref name="UmbriaTopWines" /> Poste oni atribuis la DOCG-rangon al Torgiano Rosso Riserva, kaj en 1992 al [[Montefalco Sagrantino]].<ref name="WineSearcher">{{citaĵo el la reto |url=https://www.wine-searcher.com/regions-umbria |titolo=Umbria – Italian Wine Region |verko=Wine-Searcher |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> == Vitivinaj zonoj == La vitivina teritorio de Umbrio dividiĝas en ses ĉefajn areojn:<ref name="Assovini" /> # La zono de Perugino-Assisano kaj [[Torgiano]]. # La montetoj ĉirkaŭ la [[Lago Trasimeno|lago Trasimeno]]. # La distrikto de [[Montefalco]]. # La areo de Colli Martani kaj [[Todi]]. # La lacustraj basensoj de Ternano, inkluzive de [[Amelia (Umbrio)|Amelia]]. # La areo de [[Orvieto]]. La [[Orvieto DOC]], dividita kun [[Lacio]], kovras la zonon kun la plej densa vinkultivado en la regiono, laŭ ambaŭ bordoj de la rivero [[Paglia (rivero)|Paglia]] antaŭ ĝia kuniĝo kun la Tibro.<ref name="QuattroCalici">{{citaĵo el la reto |url=https://www.quattrocalici.it/regione/umbria/denominazioni/ |titolo=Le Denominazioni di Origine dell'Umbria |verko=Quattrocalici |lingvo=it |alirdato=2026-05-25}}</ref> En la okcidenta parto, la [[lago Trasimeno]] — la plej vasta lago de la Itala duoninsulo — mildigas la temperaturojn, diferencigante la mikroklimon de tiu subzono.<ref name="MrVinos">{{citaĵo el la reto |url=https://www.mrvinos.com/regiones-del-mundo/67/umbria |titolo=Vinos de Umbria |verko=MrVinos.com |lingvo=es |alirdato=2026-05-25}}</ref> == Klimato == La klimato de Umbrio estas karakterizata de malvarmaj kaj pluvofortaj vintroj, sekaj kaj varmaj someroj, kaj rimarkinda taga-noktaj termikaj osciloj.<ref name="SaborItalia" /> La manko de mara bordero donas kontinentan influon sur la ritmon de maturiĝo de la vinberoj.<ref name="WeinPlus" /> En la Orvieto-areo, la proksimeco de la [[lago Corbara]] kaj de la [[lago Bolsena]] kreas sufiĉan humidon por la disvolviĝo de [[nobla putro]] ([[Botrytis cinerea|''Botrytis cinerea'']]) sur blankaj vinberoj, kio permesas la produktadon de vino konataj kiel ''Muffati Orvietani''.<ref name="MrVinos" /> == Grundo == La grundo de Umbrio varias laŭ zono. En la centra kaj norda parto regas kalkargilo; sude, precipe ĉirkaŭ Orvieto, aperas kalkaj [[tufo|tufoj]] kaj vulkanaj materialoj. Apud la ĉefaj riveroj la grundo estas aluviala; en la nordoriento troviĝas grundoj riĉaj je maraj fosilioj.<ref name="QuizletUmbria">{{citaĵo el la reto |url=https://quizlet.com/216684415/umbria-flash-cards/ |titolo=Umbria Flashcards |verko=Quizlet |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> La tuta vinberkultivita surfaco atingas ĉirkaŭ 13 000 [[hektaro]]j.<ref name="WeinPlus" /> La zonoj de Torgiano, Montefalco, Amelia kaj Colli Perugini havas ĉefe kalkajn grundojn, kiuj favoras la kulturon de [[Sangiovese]] kaj [[Sagrantino]].<ref name="Assovini" /> La pora kalka tufo de la Orvieto-areo estis utiligata jam de la etruskojj por krei nature malvarmajn fermentejojn.<ref name="TimAtkin">{{citaĵo el la reto |url=https://timatkin.com/cork-talk/a-wine-lovers-guide-to-vineyard-soils/ |titolo=A wine lover's guide to vineyard soils |verko=Tim Atkin MW |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> == Varietoj == La ĉefaj ruĝaj vinberaj varietoj kultivitaj en Umbrio estas: * [[Sangiovese]] – la plej kultivita varieto en la regiono, kun ĉirkaŭ 22 % de la vinberkultivita surfaco<ref name="MrVinos" /> * [[Sagrantino]] – aŭtoktonaj varieto koncentrita en la areo de Montefalco * [[Canaiolo]] * [[Ciliegiolo]] * [[Montepulciano (vinbero)|Montepulciano]] * [[Merlot]] * [[Cabernet Sauvignon]] * [[Cabernet Franc]] * Gamay del Trasimeno – loka biotipo genetike proksima al [[Grenache]]<ref name="QuattroCalici" /> * [[Aleatico]] * Vernaccia Nera La ĉefaj blankaj vinberaj varietoj estas: * [[Grechetto]] – aŭtoktonaj blanka varieto ĉeestanta en preskaŭ ĉiuj denominacioj * [[Trebbiano toscano]] – konata loke kiel Procanico en la Orvieto-areo<ref name="MrVinos" /> * Trebbiano Spoletino * [[Malvazio|Malvasia bianca]] * [[Chardonnay]] * [[Pinot grigio]] == Produktado == === Vinoj kaj denominacioj === La totala vinproduktado de Umbrio atingas ĉirkaŭ 901 000 [[hekolito]]j, el kiuj DOP-vinoj konsistigas 45,2 % kaj IGP-vinoj 44 %.<ref name="Assovini" /> Ruĝaj kaj rozéaj vinoj reprezentas ĉirkaŭ 53 % de la produktado, kontraŭ 47 % por blankaj vinoj.<ref name="Assovini" /> La [[Orvieto DOC|Orvieto]] estas la plej vasta denominacio de la regiono kaj reprezentas ĉirkaŭ du trionojn de la DOC-produktado de blankaj vinoj. Historie produktita en dolĉa versio, hodiaŭ ĝi estas ĉefe seka (''secco''), kvankam la tipologioj ''amabile'' kaj la ''Muffati Orvietani'' el botritigitaj vinberoj ankoraŭ ekzistas.<ref name="UmbriaTopWines" /><ref name="MrVinos" /> === Regularo === La itala regularo, fiksita per la Dekreto n-ro 930 de 1963 kaj ĝisdatigita per la Leĝdekrto 61/2010, klasifikas la vinojn en DOCG, DOC, IGT kaj tablo-vinoj.<ref name="UmbriaTopWines" /> ==== DOCG ==== Ambaŭ DOCG de Umbrio estas ruĝaj vinoj:<ref name="UmbriaTopWines" /> * Montefalco Sagrantino DOCG – produktita per 100 % [[Sagrantino]]-vinberoj en la komunumo de [[Montefalco]] kaj en parto de la komunumoj de [[Bevagna]], [[Castel Ritaldi]], [[Giano dell'Umbria]] kaj [[Gualdo Cattaneo]]. Rekonis kiel DOCG en 1992. La minimuma maljuniĝo estas 33 monatoj, el kiuj almenaŭ 12 en ligno por la seka versio; ekzistas ankaŭ ''[[pasita vino|passito]]''-versio.<ref name="QuattroCalici" /><ref name="WineSearcher" /> * Torgiano Rosso Riserva DOCG – produktita kun [[Sangiovese]] (minimumo 70 %), Cabernet Sauvignon, Merlot, [[Canaiolo]] kaj Colorino. La minimuma maljuniĝo estas 3 jaroj, kun almenaŭ 6 monatoj en botelo.<ref name="WineFolly">{{citaĵo el la reto |url=https://winefolly.com/deep-dive/a-guide-to-umbrian-wine/ |titolo=A Simple Guide to Wines of Umbria |verko=Wine Folly |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> ==== DOC ==== La 13 DOC de Umbrio estas:<ref name="RegioneUmbria" /> * Torgiano DOC (unua DOC de la regiono, 1968) * Orvieto DOC (dividita kun Lacio) * Montefalco DOC * Amelia DOC * Colli Perugini DOC * Colli Martani DOC * Colli del Trasimeno DOC * Colli Altotiberini DOC * Assisi DOC * Lago di Corbara DOC * Rosso Orvietano DOC * Spoleto DOC * Todi DOC ==== IGT ==== La ses IGT-oj rekonitaj en Umbrio estas: Allerona, Bettona, Cannara, Narni, Spello kaj Umbria.<ref name="RegioneUmbria" /> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Vinberkulturo en Italio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Vinberkulturo en Italio]] gdlt4w2fnfooth6pfjnclo13heirf6w 9417492 9417373 2026-06-30T11:34:15Z DidCORN 34571 9417492 wikitext text/x-wiki {{Alinomi|Vinkultivado en Umbrio|kial=[[Vinkultivado]] estas eaperanta, dum vitikolturado estas barbarismo}} La '''vinkultivado en [[Umbrio]]''' estas la aro da agrikulturaj kaj vinfaraj praktikoj en la itala regiono Umbrio, kies ĉefurbo estas [[Peruĝo]]. Umbrio estas la sola regiono en la centra kaj suda parto de la [[Itala Duoninsulo|Itala duoninsulo]] sen mara limo.<ref name="SaborItalia">{{citaĵo el la reto |url=https://saboraitaliamx.com/historias-y-experiencias/descubre-los-fascinantes-vinos-de-la-region-italiana-umbria/ |titolo=Descubre los fascinantes vinos de la región italiana Umbria |verko=Sabor a Italia MX |dato=2022-02-08 |lingvo=es |alirdato=2026-05-25}}</ref> La tereno estas kolina (70 %) kaj monta (30 %), sen ebenaĵo de signifo.<ref name="Assovini">{{citaĵo el la reto |url=https://www.assovini.it/italia/umbria |titolo=Umbria |verko=Assovini.it |lingvo=it |alirdato=2026-05-25}}</ref> La nuna sistemo de kvalitaj denominacioj konsistas el 2 [[DOCG]], 13 [[DOC]] kaj 6 [[IGT]].<ref name="RegioneUmbria">{{citaĵo el la reto |url=https://www.regione.umbria.it/agricoltura/disciplinari-di-produzione-vini-do/ig-della-regione-umbria |titolo=Disciplinari di produzione vini DO/IG della Regione Umbria |verko=Regione Umbria |lingvo=it |alirdato=2026-05-25}}</ref> == Historio == La plej fruaj atestaĵoj pri vinkultivado en Umbrio rilatas al la [[umbroj]], kiu ekloĝis oriente de la rivero [[Tibero]] ĉirkaŭ la jaro 1000 a.K., kaj al la posta civilizacio fare de la [[kono]]j pri [[etruskoj]].<ref name="CellarTours">{{citaĵo el la reto |url=https://www.cellartours.com/italy/italian-wine-regions/umbria |titolo=Umbria Wine Region |verko=Cellar Tours |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> La etruskoj tranĉis kelojn el vulkana roko en [[Orvieto]], kiuj estas pli ol 3 000 jarojn malnovaj.<ref name="WeinPlus">{{citaĵo el la reto |url=https://wineguide.wein.plus/wine-regions/umbria |titolo=Umbria – Wine Region |verko=wein.plus |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> En la romia epoko, aŭtoroj kiel [[Plinio la Maljuna]] kaj [[Marcialo]] menciis la umbriajn vinojn en siaj verkoj.<ref name="ExploringUmbria">{{citaĵo el la reto |url=https://www.exploring-umbria.com/en/all-of-the-docg-denominations-in-umbria/ |titolo=All of the DOCG denominations in Umbria |verko=Exploring Umbria |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> Post la falo de la [[Okcidenta Romia Imperio]], la vitikolturado malfortiĝis por pluraj jarcentoj kaj estis konservata ĉefe de mezepokaj monaĥejoj.<ref name="WeinPlus" /> La moderna restarigo komenciĝis en la 1950-aj jaroj.<ref name="WeinPlus" /> En 1963, la Italia Respubliko promulgis la Dekreton n-ro 930 pri denominacioj de deveno.<ref name="UmbriaTopWines">{{citaĵo el la reto |url=https://www.umbriatopwines.it/it/denominazioni-e-consorzi/ |titolo=Denominazioni e Consorzi |verko=UmbriaTop Wines |lingvo=it |alirdato=2026-05-25}}</ref> En 1968 oni rekonis la unuan DOC de la regiono, la [[Torgiano DOC]].<ref name="UmbriaTopWines" /> Poste oni atribuis la DOCG-rangon al Torgiano Rosso Riserva, kaj en 1992 al [[Montefalco Sagrantino]].<ref name="WineSearcher">{{citaĵo el la reto |url=https://www.wine-searcher.com/regions-umbria |titolo=Umbria – Italian Wine Region |verko=Wine-Searcher |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> == Vitivinaj zonoj == La vitivina teritorio de Umbrio dividiĝas en ses ĉefajn areojn:<ref name="Assovini" /> # La zono de Perugino-Assisano kaj [[Torgiano]]. # La montetoj ĉirkaŭ la [[Lago Trasimeno|lago Trasimeno]]. # La distrikto de [[Montefalco]]. # La areo de Colli Martani kaj [[Todi]]. # La lacustraj basensoj de Ternano, inkluzive de [[Amelia (Umbrio)|Amelia]]. # La areo de [[Orvieto]]. La [[Orvieto DOC]], dividita kun [[Lacio]], kovras la zonon kun la plej densa vinkultivado en la regiono, laŭ ambaŭ bordoj de la rivero [[Paglia (rivero)|Paglia]] antaŭ ĝia kuniĝo kun la Tibro.<ref name="QuattroCalici">{{citaĵo el la reto |url=https://www.quattrocalici.it/regione/umbria/denominazioni/ |titolo=Le Denominazioni di Origine dell'Umbria |verko=Quattrocalici |lingvo=it |alirdato=2026-05-25}}</ref> En la okcidenta parto, la [[lago Trasimeno]] — la plej vasta lago de la Itala duoninsulo — mildigas la temperaturojn, diferencigante la mikroklimon de tiu subzono.<ref name="MrVinos">{{citaĵo el la reto |url=https://www.mrvinos.com/regiones-del-mundo/67/umbria |titolo=Vinos de Umbria |verko=MrVinos.com |lingvo=es |alirdato=2026-05-25}}</ref> == Klimato == La klimato de Umbrio estas karakterizata de malvarmaj kaj pluvofortaj vintroj, sekaj kaj varmaj someroj, kaj rimarkinda taga-noktaj termikaj osciloj.<ref name="SaborItalia" /> La manko de mara bordero donas kontinentan influon sur la ritmon de maturiĝo de la vinberoj.<ref name="WeinPlus" /> En la Orvieto-areo, la proksimeco de la [[lago Corbara]] kaj de la [[lago Bolsena]] kreas sufiĉan humidon por la disvolviĝo de [[nobla putro]] ([[Botrytis cinerea|''Botrytis cinerea'']]) sur blankaj vinberoj, kio permesas la produktadon de vino konataj kiel ''Muffati Orvietani''.<ref name="MrVinos" /> == Grundo == La grundo de Umbrio varias laŭ zono. En la centra kaj norda parto regas kalkargilo; sude, precipe ĉirkaŭ Orvieto, aperas kalkaj [[tufo|tufoj]] kaj vulkanaj materialoj. Apud la ĉefaj riveroj la grundo estas aluviala; en la nordoriento troviĝas grundoj riĉaj je maraj fosilioj.<ref name="QuizletUmbria">{{citaĵo el la reto |url=https://quizlet.com/216684415/umbria-flash-cards/ |titolo=Umbria Flashcards |verko=Quizlet |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> La tuta vinberkultivita surfaco atingas ĉirkaŭ 13 000 [[hektaro]]j.<ref name="WeinPlus" /> La zonoj de Torgiano, Montefalco, Amelia kaj Colli Perugini havas ĉefe kalkajn grundojn, kiuj favoras la kulturon de [[Sangiovese]] kaj [[Sagrantino]].<ref name="Assovini" /> La pora kalka tufo de la Orvieto-areo estis utiligata jam de la etruskojj por krei nature malvarmajn fermentejojn.<ref name="TimAtkin">{{citaĵo el la reto |url=https://timatkin.com/cork-talk/a-wine-lovers-guide-to-vineyard-soils/ |titolo=A wine lover's guide to vineyard soils |verko=Tim Atkin MW |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> == Varietoj == La ĉefaj ruĝaj vinberaj varietoj kultivitaj en Umbrio estas: * [[Sangiovese]] – la plej kultivita varieto en la regiono, kun ĉirkaŭ 22 % de la vinberkultivita surfaco<ref name="MrVinos" /> * [[Sagrantino]] – aŭtoktonaj varieto koncentrita en la areo de Montefalco * [[Canaiolo]] * [[Ciliegiolo]] * [[Montepulciano (vinbero)|Montepulciano]] * [[Merlot]] * [[Cabernet Sauvignon]] * [[Cabernet Franc]] * Gamay del Trasimeno – loka biotipo genetike proksima al [[Grenache]]<ref name="QuattroCalici" /> * [[Aleatico]] * Vernaccia Nera La ĉefaj blankaj vinberaj varietoj estas: * [[Grechetto]] – aŭtoktonaj blanka varieto ĉeestanta en preskaŭ ĉiuj denominacioj * [[Trebbiano toscano]] – konata loke kiel Procanico en la Orvieto-areo<ref name="MrVinos" /> * Trebbiano Spoletino * [[Malvazio|Malvasia bianca]] * [[Chardonnay]] * [[Pinot grigio]] == Produktado == === Vinoj kaj denominacioj === La totala vinproduktado de Umbrio atingas ĉirkaŭ 901 000 [[hekolito]]j, el kiuj DOP-vinoj konsistigas 45,2 % kaj IGP-vinoj 44 %.<ref name="Assovini" /> Ruĝaj kaj rozéaj vinoj reprezentas ĉirkaŭ 53 % de la produktado, kontraŭ 47 % por blankaj vinoj.<ref name="Assovini" /> La [[Orvieto DOC|Orvieto]] estas la plej vasta denominacio de la regiono kaj reprezentas ĉirkaŭ du trionojn de la DOC-produktado de blankaj vinoj. Historie produktita en dolĉa versio, hodiaŭ ĝi estas ĉefe seka (''secco''), kvankam la tipologioj ''amabile'' kaj la ''Muffati Orvietani'' el botritigitaj vinberoj ankoraŭ ekzistas.<ref name="UmbriaTopWines" /><ref name="MrVinos" /> === Regularo === La itala regularo, fiksita per la Dekreto n-ro 930 de 1963 kaj ĝisdatigita per la Leĝdekrto 61/2010, klasifikas la vinojn en DOCG, DOC, IGT kaj tablo-vinoj.<ref name="UmbriaTopWines" /> ==== DOCG ==== Ambaŭ DOCG de Umbrio estas ruĝaj vinoj:<ref name="UmbriaTopWines" /> * Montefalco Sagrantino DOCG – produktita per 100 % [[Sagrantino]]-vinberoj en la komunumo de [[Montefalco]] kaj en parto de la komunumoj de [[Bevagna]], [[Castel Ritaldi]], [[Giano dell'Umbria]] kaj [[Gualdo Cattaneo]]. Rekonis kiel DOCG en 1992. La minimuma maljuniĝo estas 33 monatoj, el kiuj almenaŭ 12 en ligno por la seka versio; ekzistas ankaŭ ''[[pasita vino|passito]]''-versio.<ref name="QuattroCalici" /><ref name="WineSearcher" /> * Torgiano Rosso Riserva DOCG – produktita kun [[Sangiovese]] (minimumo 70 %), Cabernet Sauvignon, Merlot, [[Canaiolo]] kaj Colorino. La minimuma maljuniĝo estas 3 jaroj, kun almenaŭ 6 monatoj en botelo.<ref name="WineFolly">{{citaĵo el la reto |url=https://winefolly.com/deep-dive/a-guide-to-umbrian-wine/ |titolo=A Simple Guide to Wines of Umbria |verko=Wine Folly |lingvo=en |alirdato=2026-05-25}}</ref> ==== DOC ==== La 13 DOC de Umbrio estas:<ref name="RegioneUmbria" /> * Torgiano DOC (unua DOC de la regiono, 1968) * Orvieto DOC (dividita kun Lacio) * Montefalco DOC * Amelia DOC * Colli Perugini DOC * Colli Martani DOC * Colli del Trasimeno DOC * Colli Altotiberini DOC * Assisi DOC * Lago di Corbara DOC * Rosso Orvietano DOC * Spoleto DOC * Todi DOC ==== IGT ==== La ses IGT-oj rekonitaj en Umbrio estas: Allerona, Bettona, Cannara, Narni, Spello kaj Umbria.<ref name="RegioneUmbria" /> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Vinberkulturo en Italio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Vinberkulturo en Italio]] btk7xme4smmn4qnzrs34hlrj55z30ke 0 948503 9417376 2026-06-30T08:56:45Z Crosstor 3176 arkeologo 9417376 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''[[Stefano|István]] Erdélyi''' [iŝtvAn erdEji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Erdélyi István''' estis [[Hungario|hungara]] [[arkeologo]], [[historiisto]], altlerneja [[instruisto]]. István Erdélyi<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM99534 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=837029&date=2026-06-30 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1931|8|28}} en [[Oradea]] ([[Rumanio]]), li mortis {{mortotago|2020|4|7}} en [[Göd]]. == Biografio == István Erdélyi apartenis al la hungara [[minoritato]] ĝis 1940, poste tiu areo rehungariĝis. En 1944 pro la milito li rifuĝis al [[Szentendre]], kie li maturiĝis en [[1950]]. 5 jarojn poste li akiris arkeologian diplomon en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]], poste li estis aspiranto en [[Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato|Ŝtata Universitato (Leningrado)]]. Tie li kandidatiĝis en [[1959]], poste li estis esploristo en akademia instituto. Tamen inter 1968–1971 kaj 1981–1983 li esploris en [[Moskvo]], sed pli gravas, ke inter 1954-1999 li ankaŭ esploris en arkeologiaj lokoj en Hungario kaj [[Sovetunio]]. Li ankaŭ instruis en [[Kalvinana Universitato Gáspár Károli]] (1993–1998) kaj Universitato Loránd Eötvös (1994–1999). == Elektitaj kontribuoj == * == Fontoj == * [https://ri.abtk.hu/hu/cikkek/8-aktualis/530-erdelyi-istvan-1931-2020 biografio hungare kun foto] * [https://julianusbaratai.blog.hu/2020/04/08/erdelyi_istvan biografio hungare kun foto] * [https://portal.kre.hu/index.php/1420-elhunyt-erdelyi-istvan.html biografio hungare kun foto] * [http://www.naputonline.hu/szerzo/erdelyi-istvan/ biografio hungare kun foto] * [https://real.mtak.hu/144620/1/_35Erdelyi_nekrolog-web.pdf nekrologo] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Erdelyi Istvan}} [[Kategorio:Hungaraj arkeologoj]] [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} h05b4zf0asbiwojjhehmx9w7bzdvw81 9417417 9417376 2026-06-30T09:48:47Z Crosstor 3176 finredakto 9417417 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''[[Stefano|István]] Erdélyi''' [iŝtvAn erdEji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Erdélyi István''' estis [[Hungario|hungara]] [[arkeologo]], [[historiisto]], altlerneja [[instruisto]]. István Erdélyi<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM99534 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=837029&date=2026-06-30 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1931|8|28}} en [[Oradea]] ([[Rumanio]]), li mortis {{mortotago|2020|4|7}} en [[Göd]]. == Biografio == István Erdélyi apartenis al la hungara [[minoritato]] ĝis 1940, poste tiu areo rehungariĝis. En 1944 pro la milito li rifuĝis al [[Szentendre]], kie li maturiĝis en [[1950]]. 5 jarojn poste li akiris arkeologian diplomon en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]], poste li estis aspiranto en [[Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato|Ŝtata Universitato (Leningrado)]]. Tie li kandidatiĝis en [[1959]], poste li estis esploristo en akademia instituto ĝis 1992. Tamen inter 1968–1971 kaj 1981–1983 li esploris en [[Moskvo]], sed pli gravas, ke inter 1954-1999 li ankaŭ esploris en arkeologiaj lokoj en Hungario, [[Sovetunio]] kaj [[Mongolio]]. Li ankaŭ instruis en [[Kalvinana Universitato Gáspár Károli]] (1993–1998) kaj Universitato Loránd Eötvös (1994–1999). Li ricevis premiojn inter 1975-2012. == Elektitaj kontribuoj == * ''A jánoshidai avarkori temető'' (1958) * ''Avar művészet''. Budapest, (1966, en 5 lingvoj) * ''Les anciens Hongrois et les ethnies voisines à l'Est''. (1977) * ''A magyar honfoglalás és előzményei''. (1986) * : ''A Bajkáltól a Balatonig. Régészeti adatok a töröknyelvű népek történetéhez''. (1997) * ''Scythia Hungarica. A honfoglalás előtti magyarság régészeti emlékei'' (2008) * ''Magyar őstörténeti minilexikon'' (2012) == Fontoj == * [https://ri.abtk.hu/hu/cikkek/8-aktualis/530-erdelyi-istvan-1931-2020 biografio hungare kun foto] * [https://julianusbaratai.blog.hu/2020/04/08/erdelyi_istvan biografio hungare kun foto] * [https://portal.kre.hu/index.php/1420-elhunyt-erdelyi-istvan.html biografio hungare kun foto] * [http://www.naputonline.hu/szerzo/erdelyi-istvan/ biografio hungare kun foto] * [https://real.mtak.hu/144620/1/_35Erdelyi_nekrolog-web.pdf nekrologo] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Erdelyi Istvan}} [[Kategorio:Hungaraj arkeologoj]] [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Rumaniaj hungaroj]] {{Portalstrio|Biografio}} 00bz98daoc9zww3dvr8ajdgvvdwsdii 0 948504 9417381 2026-06-30T09:07:24Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Allan Ramsay (skota poeto)]] al [[Allan Ramsay (poeto)]] 9417381 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Allan Ramsay (poeto)]] 8mxeuozc42bb2hjn1wpzvq6wczq5p00 0 948505 9417382 2026-06-30T09:10:08Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1358980364|Allan Ramsay (artist)]]" 9417382 wikitext text/x-wiki '''Allan RAMSAY''' (naskiĝis la 13-an de oktobro 1713 en [[Edinburgo]] - mortis la 10-an de aŭgusto 1784 en [[Dovero]]) estis skota pentristo, kiu specialiĝis pri [[Portretpentrarto|portretpentraĵo]]. [[Dosiero:Allan_Ramsay_in_old_age,_by_James_Foye,_SNPG.JPG|eta|Allan Ramsay en maljunaĝo de Michael Foye 1776]] [[Dosiero:AnneBayne.jpg|maldekstra|eta|Unua edzino Anne Bayne, pentrita de Ramsay <ref name="nationalgalleries.org2">[https://www.nationalgalleries.org/collection/artists-a-z/r/artist/allan-ramsay/object/anne-bayne-mrs-allan-ramsay-d-1743-wife-of-the-artist-allan-ramsay-pg-2603 "Anne Bayne, Mrs Allan Ramsay, d. 1743. Wife of the artist Allan Ramsay"], National Galleries of Scotland. Retrieved 15 May 2016.</ref>]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_-_King_George_III_in_coronation_robes_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kronada Portreto de Georgo la 3-a'', {{Ĉirkaŭ|1762}}]] [[Dosiero:Portrait_of_Lady_Anne_Rushout.jpg|eta|Portrait of Lady Anne Rushout far de Ramsay.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="168" caption="Kelkaj pentraĵoj de Allan Ramsay"> Dosiero:Charlescalvert5th_(cropped)_(cropped).jpg|alternative=Charles Calvert, 5th Baron Baltimore (c. 1740)| Charles Calvert, 5-a Barono Baltimore ( {{Ĉirkaŭ|1740}} ) Dosiero:Allan_Ramsay_1713-1784.jpg|alternative=Self-portrait, 1756| Memportreto, 1756 Dosiero:Allan_Ramsay_-_The_Artist's_Wife-_Margaret_Lindsay_of_Evelick,_c_1726_-_1782_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of his second wife, Margaret Lindsay| Portreto de lia dua edzino, Margaret Lindsay Dosiero:Lost_Portrait_of_Charles_Edward_Stuart.jpg|alternative=The lost portrait of Charles Edward Stuart, painted in Edinburgh in 1745| La perdita portreto de Charles Edward Stuart, pentrita en Edinburgo en 1745 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte kiel pentrita de Allan Ramsay en 1762 Dosiero:Allan_Ramsay_-_David_Hume,_1711_-_1776._Historian_and_philosopher_-_PG_3521_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1754| Portreto de [[David Hume]], 1754 Dosiero:6th_Earl_of_Coventry.jpg|alternative=George Coventry, 6th Earl of Coventry| Georgo Coventry, 6-a Grafo de Coventry Dosiero:David_Hume_Ramsay.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1766| ''Portreto de David Hume'', 1766 Dosiero:Allan_Ramsay_-_Alexander_Boswell,_Lord_Auchinleck_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Alexander Boswell, Lord Auchinleck| Aleksandro Boswell, Lordo Auchinleck Dosiero:Allan_Ramsay_-_Lady_in_a_Pink_Silk_Dress_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Lady in a Pink Silk Dress| ''Sinjorino en Rozkolora Silka Robo'' Dosiero:John_Burgoyne_after_Allan_Ramsay.jpg|alternative=John Burgoyne, painted in Rome in 1758| John Burgoyne, pentrita en Romo en 1758 Dosiero:Sir_John_Inglis_of_Cramond_by_Allan_Ramsay,_SNG.jpg|alternative=Sir John Inglis, 2nd Baronet| Siro John Inglis, 2-a baroneto Dosiero:Sir_William_Douglas,_4th_Baronet.jpg|alternative=Sir William Douglas, 4th Baronet of Kelhead| Siro William Douglas, 4-a Baroneto de Kelhead Dosiero:Sir_John_St._Clair_by_Allan_Ramsay,_1754_(cropped).jpg|alternative=Sir John St. Clair, 1754|Siro Johano St. Clair, 1754 </gallery> * [http://www.nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1 Verkoj en la Naciaj Galerioj de Skotlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613134226/http://nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1|date=13 June 2010}} * [https://web.archive.org/web/20070615053956/http://www.open.ac.uk/Arts/philos/warburton.pdf Nigel Warburton pri la signifo de du portretoj de Hume kaj Rousseau] * [https://web.archive.org/web/20040811194004/http://www.jcanu.hpg.ig.com.br/art/art4aug/art0810.html#ramsay Arto "4" "2"-Tago] - Kolekto de Mallongaj Biografioj * [http://www.wga.hu/index1.html Reta Galerio de Arto] - pliaj ekzemploj de la verko de Ramsay * [https://www.paul-mellon-centre.ac.uk/archives-and-library/archive-collections/alastair-smart Arkivo de Alastair Smart] - Esploro pri Allan Ramsay [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] a7zpt2a06gusk19r2bd6uue166su7hn 9417383 9417382 2026-06-30T09:11:12Z Sj1mor 12103 9417383 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Allan RAMSAY''' (naskiĝis la 13-an de oktobro 1713 en [[Edinburgo]] - mortis la 10-an de aŭgusto 1784 en [[Dovero]]) estis skota pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]]. [[Dosiero:Allan_Ramsay_in_old_age,_by_James_Foye,_SNPG.JPG|eta|Allan Ramsay en maljunaĝo de Michael Foye 1776]] [[Dosiero:AnneBayne.jpg|dekstra|eta|Unua edzino Anne Bayne, pentrita de Ramsay <ref name="nationalgalleries.org2">[https://www.nationalgalleries.org/collection/artists-a-z/r/artist/allan-ramsay/object/anne-bayne-mrs-allan-ramsay-d-1743-wife-of-the-artist-allan-ramsay-pg-2603 "Anne Bayne, Mrs Allan Ramsay, d. 1743. Wife of the artist Allan Ramsay"], National Galleries of Scotland. Retrieved 15 May 2016.</ref>]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_-_King_George_III_in_coronation_robes_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kronada Portreto de Georgo la 3-a'', {{Ĉirkaŭ|1762}}]] [[Dosiero:Portrait_of_Lady_Anne_Rushout.jpg|eta|Portrait of Lady Anne Rushout far de Ramsay.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Kelkaj pentraĵoj de Allan Ramsay"> Dosiero:Charlescalvert5th_(cropped)_(cropped).jpg|alternative=Charles Calvert, 5th Baron Baltimore (c. 1740)| Charles Calvert, 5-a Barono Baltimore ( {{Ĉirkaŭ|1740}} ) Dosiero:Allan_Ramsay_1713-1784.jpg|alternative=Self-portrait, 1756| Memportreto, 1756 Dosiero:Allan_Ramsay_-_The_Artist's_Wife-_Margaret_Lindsay_of_Evelick,_c_1726_-_1782_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of his second wife, Margaret Lindsay| Portreto de lia dua edzino, Margaret Lindsay Dosiero:Lost_Portrait_of_Charles_Edward_Stuart.jpg|alternative=The lost portrait of Charles Edward Stuart, painted in Edinburgh in 1745| La perdita portreto de Charles Edward Stuart, pentrita en Edinburgo en 1745 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte kiel pentrita de Allan Ramsay en 1762 Dosiero:Allan_Ramsay_-_David_Hume,_1711_-_1776._Historian_and_philosopher_-_PG_3521_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1754| Portreto de [[David Hume]], 1754 Dosiero:6th_Earl_of_Coventry.jpg|alternative=George Coventry, 6th Earl of Coventry| Georgo Coventry, 6-a Grafo de Coventry Dosiero:David_Hume_Ramsay.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1766| ''Portreto de David Hume'', 1766 Dosiero:Allan_Ramsay_-_Alexander_Boswell,_Lord_Auchinleck_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Alexander Boswell, Lord Auchinleck| Aleksandro Boswell, Lordo Auchinleck Dosiero:Allan_Ramsay_-_Lady_in_a_Pink_Silk_Dress_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Lady in a Pink Silk Dress| ''Sinjorino en Rozkolora Silka Robo'' Dosiero:John_Burgoyne_after_Allan_Ramsay.jpg|alternative=John Burgoyne, painted in Rome in 1758| John Burgoyne, pentrita en Romo en 1758 Dosiero:Sir_John_Inglis_of_Cramond_by_Allan_Ramsay,_SNG.jpg|alternative=Sir John Inglis, 2nd Baronet| Siro John Inglis, 2-a baroneto Dosiero:Sir_William_Douglas,_4th_Baronet.jpg|alternative=Sir William Douglas, 4th Baronet of Kelhead| Siro William Douglas, 4-a Baroneto de Kelhead Dosiero:Sir_John_St._Clair_by_Allan_Ramsay,_1754_(cropped).jpg|alternative=Sir John St. Clair, 1754|Siro Johano St. Clair, 1754 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1 Verkoj en la Naciaj Galerioj de Skotlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613134226/http://nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1|date=13 June 2010}} * [https://web.archive.org/web/20070615053956/http://www.open.ac.uk/Arts/philos/warburton.pdf Nigel Warburton pri la signifo de du portretoj de Hume kaj Rousseau] * [https://web.archive.org/web/20040811194004/http://www.jcanu.hpg.ig.com.br/art/art4aug/art0810.html#ramsay Arto "4" "2"-Tago] - Kolekto de Mallongaj Biografioj * [http://www.wga.hu/index1.html Reta Galerio de Arto] - pliaj ekzemploj de la verko de Ramsay * [https://www.paul-mellon-centre.ac.uk/archives-and-library/archive-collections/alastair-smart Arkivo de Alastair Smart] - Esploro pri Allan Ramsay {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] 4564ce4wkgu91wtsbp8nnjiau8n3h0x 9417386 9417383 2026-06-30T09:14:36Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417386 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Allan RAMSAY''' (naskiĝis la 13-an de oktobro 1713 en [[Edinburgo]] - mortis la 10-an de aŭgusto 1784 en [[Dovero]]) estis skota pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]]. [[Dosiero:Allan_Ramsay_in_old_age,_by_James_Foye,_SNPG.JPG|eta|Allan Ramsay en maljunaĝo de Michael Foye 1776]] [[Dosiero:AnneBayne.jpg|dekstra|eta|Unua edzino Anne Bayne, pentrita de Ramsay <ref name="nationalgalleries.org2">[https://www.nationalgalleries.org/collection/artists-a-z/r/artist/allan-ramsay/object/anne-bayne-mrs-allan-ramsay-d-1743-wife-of-the-artist-allan-ramsay-pg-2603 "Anne Bayne, Mrs Allan Ramsay, d. 1743. Wife of the artist Allan Ramsay"], National Galleries of Scotland. Retrieved 15 May 2016.</ref>]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_-_King_George_III_in_coronation_robes_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kronada Portreto de Georgo la 3-a'', {{Ĉirkaŭ|1762}}]] [[Dosiero:Portrait_of_Lady_Anne_Rushout.jpg|eta|Portrait of Lady Anne Rushout far de Ramsay.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Kelkaj pentraĵoj far de Allan Ramsay"> Dosiero:Charlescalvert5th_(cropped)_(cropped).jpg|alternative=Charles Calvert, 5th Baron Baltimore (c. 1740)| Charles Calvert, 5-a Barono Baltimore ( {{Ĉirkaŭ|1740}} ) Dosiero:Allan_Ramsay_1713-1784.jpg|alternative=Self-portrait, 1756| Memportreto, 1756 Dosiero:Allan_Ramsay_-_The_Artist's_Wife-_Margaret_Lindsay_of_Evelick,_c_1726_-_1782_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of his second wife, Margaret Lindsay| Portreto de lia dua edzino, Margaret Lindsay Dosiero:Lost_Portrait_of_Charles_Edward_Stuart.jpg|alternative=The lost portrait of Charles Edward Stuart, painted in Edinburgh in 1745| La perdita portreto de [[Charles Edward Stuart]], pentrita en Edinburgo en 1745 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| [[Reĝino Charlotte]] kiel pentrita de Allan Ramsay en 1762 Dosiero:Allan_Ramsay_-_David_Hume,_1711_-_1776._Historian_and_philosopher_-_PG_3521_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1754| Portreto de [[David Hume]], 1754 Dosiero:6th_Earl_of_Coventry.jpg|alternative=George Coventry, 6th Earl of Coventry| Georgo Coventry, 6-a Grafo de Coventry Dosiero:David_Hume_Ramsay.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1766| ''Portreto de David Hume'', 1766 Dosiero:Allan_Ramsay_-_Alexander_Boswell,_Lord_Auchinleck_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Alexander Boswell, Lord Auchinleck| Aleksandro Boswell, Lordo Auchinleck Dosiero:Allan_Ramsay_-_Lady_in_a_Pink_Silk_Dress_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Lady in a Pink Silk Dress| ''Sinjorino en Rozkolora Silka Robo'' Dosiero:John_Burgoyne_after_Allan_Ramsay.jpg|alternative=John Burgoyne, painted in Rome in 1758| John Burgoyne, pentrita en Romo en 1758 Dosiero:Sir_John_Inglis_of_Cramond_by_Allan_Ramsay,_SNG.jpg|alternative=Sir John Inglis, 2nd Baronet| Siro John Inglis, 2-a baroneto Dosiero:Sir_William_Douglas,_4th_Baronet.jpg|alternative=Sir William Douglas, 4th Baronet of Kelhead| Siro William Douglas, 4-a Baroneto de Kelhead Dosiero:Sir_John_St._Clair_by_Allan_Ramsay,_1754_(cropped).jpg|alternative=Sir John St. Clair, 1754|Siro Johano St. Clair, 1754 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1 Verkoj en la Naciaj Galerioj de Skotlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613134226/http://nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1|date=13 June 2010}} * [https://web.archive.org/web/20070615053956/http://www.open.ac.uk/Arts/philos/warburton.pdf Nigel Warburton pri la signifo de du portretoj de Hume kaj Rousseau] * [https://web.archive.org/web/20040811194004/http://www.jcanu.hpg.ig.com.br/art/art4aug/art0810.html#ramsay Arto "4" "2"-Tago] - Kolekto de Mallongaj Biografioj * [http://www.wga.hu/index1.html Reta Galerio de Arto] - pliaj ekzemploj de la verko de Ramsay * [https://www.paul-mellon-centre.ac.uk/archives-and-library/archive-collections/alastair-smart Arkivo de Alastair Smart] - Esploro pri Allan Ramsay {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] hy0ah2jwinxybkifxi2ahzrpafwqkff 9417388 9417386 2026-06-30T09:17:01Z Sj1mor 12103 9417388 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1756}} <!--[[Dosiero:Allan_Ramsay_1713-1784.jpg|alternative=Self-portrait, 1756|--> '''Allan RAMSAY''' (naskiĝis la 13-an de oktobro 1713 en [[Edinburgo]] - mortis la 10-an de aŭgusto 1784 en [[Dovero]]) estis skota pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]]. [[Dosiero:Allan_Ramsay_in_old_age,_by_James_Foye,_SNPG.JPG|eta|Allan Ramsay en maljunaĝo de Michael Foye 1776]] [[Dosiero:AnneBayne.jpg|dekstra|eta|Unua edzino Anne Bayne, pentrita de Ramsay <ref name="nationalgalleries.org2">[https://www.nationalgalleries.org/collection/artists-a-z/r/artist/allan-ramsay/object/anne-bayne-mrs-allan-ramsay-d-1743-wife-of-the-artist-allan-ramsay-pg-2603 "Anne Bayne, Mrs Allan Ramsay, d. 1743. Wife of the artist Allan Ramsay"], National Galleries of Scotland. Retrieved 15 May 2016.</ref>]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_-_King_George_III_in_coronation_robes_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kronada Portreto de Georgo la 3-a'', {{Ĉirkaŭ|1762}}]] [[Dosiero:Portrait_of_Lady_Anne_Rushout.jpg|eta|Portrait of Lady Anne Rushout far de Ramsay.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Kelkaj pentraĵoj far de Allan Ramsay"> Dosiero:Charlescalvert5th_(cropped)_(cropped).jpg|alternative=Charles Calvert, 5th Baron Baltimore (c. 1740)| Charles Calvert, 5-a Barono Baltimore ({{Ĉirkaŭ|1740}}) Dosiero:Allan Ramsay, Selbstportrait.jpg|Memportreto je ĉirkaŭ 1737-1739 Dosiero:Allan_Ramsay_-_The_Artist's_Wife-_Margaret_Lindsay_of_Evelick,_c_1726_-_1782_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of his second wife, Margaret Lindsay| Portreto de lia dua edzino, Margaret Lindsay Dosiero:Lost_Portrait_of_Charles_Edward_Stuart.jpg|alternative=The lost portrait of Charles Edward Stuart, painted in Edinburgh in 1745| La perdita portreto de [[Charles Edward Stuart]], pentrita en Edinburgo en 1745 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| [[Reĝino Charlotte]] kiel pentrita de Allan Ramsay en 1762 Dosiero:Allan_Ramsay_-_David_Hume,_1711_-_1776._Historian_and_philosopher_-_PG_3521_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1754| Portreto de [[David Hume]], 1754 Dosiero:6th_Earl_of_Coventry.jpg|alternative=George Coventry, 6th Earl of Coventry| Georgo Coventry, 6-a Grafo de Coventry Dosiero:David_Hume_Ramsay.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1766| ''Portreto de David Hume'', 1766 Dosiero:Allan_Ramsay_-_Alexander_Boswell,_Lord_Auchinleck_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Alexander Boswell, Lord Auchinleck| Aleksandro Boswell, Lordo Auchinleck Dosiero:Allan_Ramsay_-_Lady_in_a_Pink_Silk_Dress_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Lady in a Pink Silk Dress| ''Sinjorino en Rozkolora Silka Robo'' Dosiero:John_Burgoyne_after_Allan_Ramsay.jpg|alternative=John Burgoyne, painted in Rome in 1758| John Burgoyne, pentrita en Romo en 1758 Dosiero:Sir_John_Inglis_of_Cramond_by_Allan_Ramsay,_SNG.jpg|alternative=Sir John Inglis, 2nd Baronet| Siro John Inglis, 2-a baroneto Dosiero:Sir_William_Douglas,_4th_Baronet.jpg|alternative=Sir William Douglas, 4th Baronet of Kelhead| Siro William Douglas, 4-a Baroneto de Kelhead Dosiero:Sir_John_St._Clair_by_Allan_Ramsay,_1754_(cropped).jpg|alternative=Sir John St. Clair, 1754|Siro Johano St. Clair, 1754 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1 Verkoj en la Naciaj Galerioj de Skotlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613134226/http://nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1|date=13 June 2010}} * [https://web.archive.org/web/20070615053956/http://www.open.ac.uk/Arts/philos/warburton.pdf Nigel Warburton pri la signifo de du portretoj de Hume kaj Rousseau] * [https://web.archive.org/web/20040811194004/http://www.jcanu.hpg.ig.com.br/art/art4aug/art0810.html#ramsay Arto "4" "2"-Tago] - Kolekto de Mallongaj Biografioj * [http://www.wga.hu/index1.html Reta Galerio de Arto] - pliaj ekzemploj de la verko de Ramsay * [https://www.paul-mellon-centre.ac.uk/archives-and-library/archive-collections/alastair-smart Arkivo de Alastair Smart] - Esploro pri Allan Ramsay {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] lgmpu0tan9oaxfl21cdpx6z5qlc65x5 9417405 9417388 2026-06-30T09:32:21Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417405 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1756}} <!--[[Dosiero:Allan_Ramsay_1713-1784.jpg|alternative=Self-portrait, 1756|--> '''Allan RAMSAY''' (naskiĝis la 13-an de oktobro 1713 en [[Edinburgo]] - mortis la 10-an de aŭgusto 1784 en [[Dovero]]) estis skota pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]]. [[Dosiero:Allan_Ramsay_in_old_age,_by_James_Foye,_SNPG.JPG|eta|Allan Ramsay en maljunaĝo de Michael Foye 1776]] [[Dosiero:AnneBayne.jpg|dekstra|eta|Unua edzino Anne Bayne, pentrita de Ramsay <ref name="nationalgalleries.org2">[https://www.nationalgalleries.org/collection/artists-a-z/r/artist/allan-ramsay/object/anne-bayne-mrs-allan-ramsay-d-1743-wife-of-the-artist-allan-ramsay-pg-2603 "Anne Bayne, Mrs Allan Ramsay, d. 1743. Wife of the artist Allan Ramsay"], National Galleries of Scotland. Retrieved 15 May 2016.</ref>]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_-_King_George_III_in_coronation_robes_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kronada Portreto de Georgo la 3-a'', {{Ĉirkaŭ|1762}}]] [[Dosiero:Portrait_of_Lady_Anne_Rushout.jpg|eta|Portrait of Lady Anne Rushout far de Ramsay.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Kelkaj pentraĵoj far de Allan Ramsay"> Dosiero:Allan Ramsay, Selbstportrait.jpg|Memportreto je ĉirkaŭ 1737-1739 Dosiero:Allan_Ramsay_-_The_Artist's_Wife-_Margaret_Lindsay_of_Evelick,_c_1726_-_1782_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of his second wife, Margaret Lindsay| Portreto de lia dua edzino, Margaret Lindsay Dosiero:Charlescalvert5th_(cropped)_(cropped).jpg|alternative=Charles Calvert, 5th Baron Baltimore (c. 1740)| Charles Calvert, 5-a Barono Baltimore ({{Ĉirkaŭ|1740}}) Dosiero:Lost_Portrait_of_Charles_Edward_Stuart.jpg|alternative=The lost portrait of Charles Edward Stuart, painted in Edinburgh in 1745| La perdita portreto de [[Charles Edward Stuart]], pentrita en Edinburgo en 1745 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| [[Reĝino Charlotte]] kiel pentrita de Allan Ramsay en 1762 Dosiero:Allan_Ramsay_-_David_Hume,_1711_-_1776._Historian_and_philosopher_-_PG_3521_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1754| Portreto de [[David Hume]], 1754 Dosiero:6th_Earl_of_Coventry.jpg|alternative=George Coventry, 6th Earl of Coventry| Georgo Coventry, 6-a Grafo de Coventry Dosiero:David_Hume_Ramsay.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1766| ''Portreto de David Hume'', 1766 Dosiero:Allan_Ramsay_-_Alexander_Boswell,_Lord_Auchinleck_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Alexander Boswell, Lord Auchinleck| Aleksandro Boswell, Lordo Auchinleck Dosiero:Allan_Ramsay_-_Lady_in_a_Pink_Silk_Dress_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Lady in a Pink Silk Dress| ''Sinjorino en Rozkolora Silka Robo'' Dosiero:John_Burgoyne_after_Allan_Ramsay.jpg|alternative=John Burgoyne, painted in Rome in 1758| John Burgoyne, pentrita en Romo en 1758 Dosiero:Sir_John_Inglis_of_Cramond_by_Allan_Ramsay,_SNG.jpg|alternative=Sir John Inglis, 2nd Baronet| Siro John Inglis, 2-a baroneto Dosiero:Sir_William_Douglas,_4th_Baronet.jpg|alternative=Sir William Douglas, 4th Baronet of Kelhead| Siro William Douglas, 4-a Baroneto de Kelhead Dosiero:Sir_John_St._Clair_by_Allan_Ramsay,_1754_(cropped).jpg|alternative=Sir John St. Clair, 1754|Siro Johano St. Clair, 1754 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1 Verkoj en la Naciaj Galerioj de Skotlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613134226/http://nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1|date=13 June 2010}} * [https://web.archive.org/web/20070615053956/http://www.open.ac.uk/Arts/philos/warburton.pdf Nigel Warburton pri la signifo de du portretoj de Hume kaj Rousseau] * [https://web.archive.org/web/20040811194004/http://www.jcanu.hpg.ig.com.br/art/art4aug/art0810.html#ramsay Arto "4" "2"-Tago] - Kolekto de Mallongaj Biografioj * [http://www.wga.hu/index1.html Reta Galerio de Arto] - pliaj ekzemploj de la verko de Ramsay * [https://www.paul-mellon-centre.ac.uk/archives-and-library/archive-collections/alastair-smart Arkivo de Alastair Smart] - Esploro pri Allan Ramsay {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] 6gvxhbg6f73e7j4p3ib1i4ct9b86h6w 9417407 9417405 2026-06-30T09:35:50Z Sj1mor 12103 9417407 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1756}} <!--[[Dosiero:Allan_Ramsay_1713-1784.jpg|alternative=Self-portrait, 1756|--> '''Allan RAMSAY''' (naskiĝis la 13-an de oktobro 1713 en [[Edinburgo]] - mortis la 10-an de aŭgusto 1784 en [[Dovero]]) estis skota pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]]. [[Dosiero:Allan_Ramsay_in_old_age,_by_James_Foye,_SNPG.JPG|eta|Allan Ramsay en maljunaĝo de Michael Foye 1776]] [[Dosiero:AnneBayne.jpg|dekstra|eta|Unua edzino Anne Bayne, pentrita de Ramsay <ref name="nationalgalleries.org2">[https://www.nationalgalleries.org/collection/artists-a-z/r/artist/allan-ramsay/object/anne-bayne-mrs-allan-ramsay-d-1743-wife-of-the-artist-allan-ramsay-pg-2603 "Anne Bayne, Mrs Allan Ramsay, d. 1743. Wife of the artist Allan Ramsay"], National Galleries of Scotland. Retrieved 15 May 2016.</ref>]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_-_King_George_III_in_coronation_robes_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kronada Portreto de Georgo la 3-a'', {{Ĉirkaŭ|1762}}]] [[Dosiero:Portrait_of_Lady_Anne_Rushout.jpg|eta|Portrait of Lady Anne Rushout far de Ramsay.]] == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Kelkaj pentraĵoj far de Allan Ramsay"> Dosiero:Allan Ramsay, Selbstportrait.jpg|Memportreto je ĉirkaŭ 1737-1739 Dosiero:Allan_Ramsay_-_The_Artist's_Wife-_Margaret_Lindsay_of_Evelick,_c_1726_-_1782_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of his second wife, Margaret Lindsay| Portreto de lia dua edzino, Margaret Lindsay Dosiero:Charlescalvert5th_(cropped)_(cropped).jpg|alternative=Charles Calvert, 5th Baron Baltimore (c. 1740)| Charles Calvert, 5-a Barono Baltimore ({{Ĉirkaŭ|1740}}) Dosiero:Lost_Portrait_of_Charles_Edward_Stuart.jpg|alternative=The lost portrait of Charles Edward Stuart, painted in Edinburgh in 1745| La perdita portreto de [[Charles Edward Stuart]], pentrita en Edinburgo en 1745 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| [[Reĝino Charlotte]] kiel pentrita de Allan Ramsay en 1762 Dosiero:Allan_Ramsay_-_David_Hume,_1711_-_1776._Historian_and_philosopher_-_PG_3521_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1754| Portreto de [[David Hume]], 1754 Dosiero:6th_Earl_of_Coventry.jpg|alternative=George Coventry, 6th Earl of Coventry| Georgo Coventry, 6-a Grafo de Coventry Dosiero:David_Hume_Ramsay.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1766| ''Portreto de David Hume'', 1766 Dosiero:Allan_Ramsay_-_Alexander_Boswell,_Lord_Auchinleck_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Alexander Boswell, Lord Auchinleck| Aleksandro Boswell, Lordo Auchinleck Dosiero:Allan_Ramsay_-_Lady_in_a_Pink_Silk_Dress_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Lady in a Pink Silk Dress| ''Sinjorino en Rozkolora Silka Robo'' Dosiero:John_Burgoyne_after_Allan_Ramsay.jpg|alternative=John Burgoyne, painted in Rome in 1758| John Burgoyne, pentrita en Romo en 1758 Dosiero:Sir_John_Inglis_of_Cramond_by_Allan_Ramsay,_SNG.jpg|alternative=Sir John Inglis, 2nd Baronet| Siro John Inglis, 2-a baroneto Dosiero:Sir_William_Douglas,_4th_Baronet.jpg|alternative=Sir William Douglas, 4th Baronet of Kelhead| Siro William Douglas, 4-a Baroneto de Kelhead Dosiero:Sir_John_St._Clair_by_Allan_Ramsay,_1754_(cropped).jpg|alternative=Sir John St. Clair, 1754|Siro John St. Clair, 1754 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1 Verkoj en la Naciaj Galerioj de Skotlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613134226/http://nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1|date=13 June 2010}} * [https://web.archive.org/web/20070615053956/http://www.open.ac.uk/Arts/philos/warburton.pdf Nigel Warburton pri la signifo de du portretoj de Hume kaj Rousseau] * [https://web.archive.org/web/20040811194004/http://www.jcanu.hpg.ig.com.br/art/art4aug/art0810.html#ramsay Arto "4" "2"-Tago] - Kolekto de Mallongaj Biografioj * [http://www.wga.hu/index1.html Reta Galerio de Arto] - pliaj ekzemploj de la verko de Ramsay * [https://www.paul-mellon-centre.ac.uk/archives-and-library/archive-collections/alastair-smart Arkivo de Alastair Smart] - Esploro pri Allan Ramsay {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] c1oseuchcxbm6ln9s7kln6prbw8tocd 9417412 9417407 2026-06-30T09:43:16Z Sj1mor 12103 9417412 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1756}} <!--[[Dosiero:Allan_Ramsay_1713-1784.jpg|alternative=Self-portrait, 1756|--> '''Allan RAMSAY''' (naskiĝis la 13-an de oktobro 1713 en [[Edinburgo]] - mortis la 10-an de aŭgusto 1784 en [[Dovero]]) estis skota pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]]. == Verkado == [[Dosiero:Allan_Ramsay_in_old_age,_by_James_Foye,_SNPG.JPG|eta|Allan Ramsay en maljunaĝo de Michael Foye 1776]] [[Dosiero:AnneBayne.jpg|dekstra|eta|Unua edzino Anne Bayne, pentrita de Ramsay <ref name="nationalgalleries.org2">[https://www.nationalgalleries.org/collection/artists-a-z/r/artist/allan-ramsay/object/anne-bayne-mrs-allan-ramsay-d-1743-wife-of-the-artist-allan-ramsay-pg-2603 "Anne Bayne, Mrs Allan Ramsay, d. 1743. Wife of the artist Allan Ramsay"], National Galleries of Scotland. Retrieved 15 May 2016.</ref>]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_-_King_George_III_in_coronation_robes_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kronada Portreto de Georgo la 3-a'', {{Ĉirkaŭ|1762}}]] [[Dosiero:Portrait_of_Lady_Anne_Rushout.jpg|eta|Portrait of Lady Anne Rushout far de Ramsay.]]Inter liaj plej kontentigaj verkoj estas kelkaj el liaj plej fruaj, inkluzive de la tutlonga portreto de la Duko de Argyll kaj la multaj bustaj portretoj de skotaj sinjoroj kaj iliaj edzinoj, kiujn li faris antaŭ ol li ekloĝis en [[Londono]]. Ĉiuj ĉi tiuj estas plenaj de gracio kaj individueco; la trajtoj montras bonegan arton, kaj la karnotonoj estas firmaj kaj solidaj en sia metodo, kvankam ili ofte emas iomete al severeco kaj opakeco. Lia tutlonga portreto de Lady Mary Coke estas rimarkinda pro la lerteco kaj delikateco, per kiuj la blanka [[sateno]] estas traktita; dum en la portreto de lia dua edzino, la brunokula Margareta, en la [[Nacia Galerio de Skotlando]], estas dolĉeco kaj moleco, kiuj montras la pentriston je lia pinto. La portreto de lia edzino ankaŭ montras la influon de franca arto, influo, kiu multe helpis formi la praktikon de Ramsay kaj kiu estas eĉ pli videbla en la granda kolekto de liaj skizoj tenataj de la [[Reĝa Skota Akademio]] kaj la Edinburga Estraro de Kuratoroj. Fakte, ĉiuj liaj pli postaj portretoj estas karakterizitaj per sia franca eleganteco kaj molaj koloroj. == Aboliciismo kaj pentraĵoj de reĝino Charlotte == Allan Ramsay estis eminenta [[aboliciisto]] kaj kampanjis por la forigo de [[sklaveco]]. Mario de Valdés y Cocom, historiisto de la [[afrika diasporo]], argumentis <ref name="pbs">[http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html PBS - The blurred racial lines of famous families - Queen Charlotte]</ref> ke en pluraj pentraĵoj de reĝino Charlotte Ramsay intence emis emfazi la "[[Mulato|mulatajn]] trajtojn", kiujn la reĝino supozeble heredis de 16-jarcenta afrika prapatro. Kelkaj el tiuj pentraĵoj laŭdire estis senditaj al la kolonioj, por esti uzataj de aboliciistoj kiel ''fakta'' subteno por ilia afero, nome, ke [[afrikanoj]] ne estu tenataj en stato de sklaveco aŭ konsiderataj "malsuperaj" kiam la reĝino mem estis, almenaŭ parte, unu el ili. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Kelkaj pentraĵoj far de Allan Ramsay"> Dosiero:Allan Ramsay, Selbstportrait.jpg|Memportreto je ĉirkaŭ 1737-1739 Dosiero:Allan_Ramsay_-_The_Artist's_Wife-_Margaret_Lindsay_of_Evelick,_c_1726_-_1782_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of his second wife, Margaret Lindsay| Portreto de lia dua edzino, Margaret Lindsay Dosiero:Charlescalvert5th_(cropped)_(cropped).jpg|alternative=Charles Calvert, 5th Baron Baltimore (c. 1740)| Charles Calvert, 5-a Barono Baltimore ({{Ĉirkaŭ|1740}}) Dosiero:Lost_Portrait_of_Charles_Edward_Stuart.jpg|alternative=The lost portrait of Charles Edward Stuart, painted in Edinburgh in 1745| La perdita portreto de [[Charles Edward Stuart]], pentrita en Edinburgo en 1745 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| [[Reĝino Charlotte]] kiel pentrita de Allan Ramsay en 1762 Dosiero:Allan_Ramsay_-_David_Hume,_1711_-_1776._Historian_and_philosopher_-_PG_3521_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1754| Portreto de [[David Hume]], 1754 Dosiero:6th_Earl_of_Coventry.jpg|alternative=George Coventry, 6th Earl of Coventry| Georgo Coventry, 6-a Grafo de Coventry Dosiero:David_Hume_Ramsay.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1766| ''Portreto de David Hume'', 1766 Dosiero:Allan_Ramsay_-_Alexander_Boswell,_Lord_Auchinleck_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Alexander Boswell, Lord Auchinleck| Aleksandro Boswell, Lordo Auchinleck Dosiero:Allan_Ramsay_-_Lady_in_a_Pink_Silk_Dress_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Lady in a Pink Silk Dress| ''Sinjorino en Rozkolora Silka Robo'' Dosiero:John_Burgoyne_after_Allan_Ramsay.jpg|alternative=John Burgoyne, painted in Rome in 1758| John Burgoyne, pentrita en Romo en 1758 Dosiero:Sir_John_Inglis_of_Cramond_by_Allan_Ramsay,_SNG.jpg|alternative=Sir John Inglis, 2nd Baronet| Siro John Inglis, 2-a baroneto Dosiero:Sir_William_Douglas,_4th_Baronet.jpg|alternative=Sir William Douglas, 4th Baronet of Kelhead| Siro William Douglas, 4-a Baroneto de Kelhead Dosiero:Sir_John_St._Clair_by_Allan_Ramsay,_1754_(cropped).jpg|alternative=Sir John St. Clair, 1754|Siro John St. Clair, 1754 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1 Verkoj en la Naciaj Galerioj de Skotlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613134226/http://nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1|date=13 June 2010}} * [https://web.archive.org/web/20070615053956/http://www.open.ac.uk/Arts/philos/warburton.pdf Nigel Warburton pri la signifo de du portretoj de Hume kaj Rousseau] * [https://web.archive.org/web/20040811194004/http://www.jcanu.hpg.ig.com.br/art/art4aug/art0810.html#ramsay Arto "4" "2"-Tago] - Kolekto de Mallongaj Biografioj * [http://www.wga.hu/index1.html Reta Galerio de Arto] - pliaj ekzemploj de la verko de Ramsay * [https://www.paul-mellon-centre.ac.uk/archives-and-library/archive-collections/alastair-smart Arkivo de Alastair Smart] - Esploro pri Allan Ramsay {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] h2r09o58opgjdx17akn4a3qmpytarkl 9417413 9417412 2026-06-30T09:43:55Z Sj1mor 12103 9417413 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=Memportreto, 1756}} <!--[[Dosiero:Allan_Ramsay_1713-1784.jpg|alternative=Self-portrait, 1756|--> '''Allan RAMSAY''' (naskiĝis la 13-an de oktobro 1713 en [[Edinburgo]] - mortis la 10-an de aŭgusto 1784 en [[Dovero]]) estis skota pentristo, kiu specialiĝis pri [[portretpentrarto]]. == Verkado == [[Dosiero:Allan_Ramsay_in_old_age,_by_James_Foye,_SNPG.JPG|eta|Allan Ramsay en maljunaĝo de Michael Foye 1776]] [[Dosiero:AnneBayne.jpg|dekstra|eta|Unua edzino Anne Bayne, pentrita de Ramsay <ref name="nationalgalleries.org2">[https://www.nationalgalleries.org/collection/artists-a-z/r/artist/allan-ramsay/object/anne-bayne-mrs-allan-ramsay-d-1743-wife-of-the-artist-allan-ramsay-pg-2603 "Anne Bayne, Mrs Allan Ramsay, d. 1743. Wife of the artist Allan Ramsay"], National Galleries of Scotland. Retrieved 15 May 2016.</ref>]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_-_King_George_III_in_coronation_robes_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Kronada Portreto de [[Georgo la 3-a (Britio)|Georgo la 3-a]]'', {{Ĉirkaŭ|1762}}]] [[Dosiero:Portrait_of_Lady_Anne_Rushout.jpg|eta|Portrait of Lady Anne Rushout far de Ramsay.]]Inter liaj plej kontentigaj verkoj estas kelkaj el liaj plej fruaj, inkluzive de la tutlonga portreto de la Duko de Argyll kaj la multaj bustaj portretoj de skotaj sinjoroj kaj iliaj edzinoj, kiujn li faris antaŭ ol li ekloĝis en [[Londono]]. Ĉiuj ĉi tiuj estas plenaj de gracio kaj individueco; la trajtoj montras bonegan arton, kaj la karnotonoj estas firmaj kaj solidaj en sia metodo, kvankam ili ofte emas iomete al severeco kaj opakeco. Lia tutlonga portreto de Lady Mary Coke estas rimarkinda pro la lerteco kaj delikateco, per kiuj la blanka [[sateno]] estas traktita; dum en la portreto de lia dua edzino, la brunokula Margareta, en la [[Nacia Galerio de Skotlando]], estas dolĉeco kaj moleco, kiuj montras la pentriston je lia pinto. La portreto de lia edzino ankaŭ montras la influon de franca arto, influo, kiu multe helpis formi la praktikon de Ramsay kaj kiu estas eĉ pli videbla en la granda kolekto de liaj skizoj tenataj de la [[Reĝa Skota Akademio]] kaj la Edinburga Estraro de Kuratoroj. Fakte, ĉiuj liaj pli postaj portretoj estas karakterizitaj per sia franca eleganteco kaj molaj koloroj. == Aboliciismo kaj pentraĵoj de reĝino Charlotte == Allan Ramsay estis eminenta [[aboliciisto]] kaj kampanjis por la forigo de [[sklaveco]]. Mario de Valdés y Cocom, historiisto de la [[afrika diasporo]], argumentis <ref name="pbs">[http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html PBS - The blurred racial lines of famous families - Queen Charlotte]</ref> ke en pluraj pentraĵoj de reĝino Charlotte Ramsay intence emis emfazi la "[[Mulato|mulatajn]] trajtojn", kiujn la reĝino supozeble heredis de 16-jarcenta afrika prapatro. Kelkaj el tiuj pentraĵoj laŭdire estis senditaj al la kolonioj, por esti uzataj de aboliciistoj kiel ''fakta'' subteno por ilia afero, nome, ke [[afrikanoj]] ne estu tenataj en stato de sklaveco aŭ konsiderataj "malsuperaj" kiam la reĝino mem estis, almenaŭ parte, unu el ili. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150" caption="Kelkaj pentraĵoj far de Allan Ramsay"> Dosiero:Allan Ramsay, Selbstportrait.jpg|Memportreto je ĉirkaŭ 1737-1739 Dosiero:Allan_Ramsay_-_The_Artist's_Wife-_Margaret_Lindsay_of_Evelick,_c_1726_-_1782_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Portrait of his second wife, Margaret Lindsay| Portreto de lia dua edzino, Margaret Lindsay Dosiero:Charlescalvert5th_(cropped)_(cropped).jpg|alternative=Charles Calvert, 5th Baron Baltimore (c. 1740)| Charles Calvert, 5-a Barono Baltimore ({{Ĉirkaŭ|1740}}) Dosiero:Lost_Portrait_of_Charles_Edward_Stuart.jpg|alternative=The lost portrait of Charles Edward Stuart, painted in Edinburgh in 1745| La perdita portreto de [[Charles Edward Stuart]], pentrita en Edinburgo en 1745 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| [[Reĝino Charlotte]] kiel pentrita de Allan Ramsay en 1762 Dosiero:Allan_Ramsay_-_David_Hume,_1711_-_1776._Historian_and_philosopher_-_PG_3521_-_National_Galleries_of_Scotland.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1754| Portreto de [[David Hume]], 1754 Dosiero:6th_Earl_of_Coventry.jpg|alternative=George Coventry, 6th Earl of Coventry| Georgo Coventry, 6-a Grafo de Coventry Dosiero:David_Hume_Ramsay.jpg|alternative=Portrait of David Hume, 1766| ''Portreto de David Hume'', 1766 Dosiero:Allan_Ramsay_-_Alexander_Boswell,_Lord_Auchinleck_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Alexander Boswell, Lord Auchinleck| Aleksandro Boswell, Lordo Auchinleck Dosiero:Allan_Ramsay_-_Lady_in_a_Pink_Silk_Dress_-_Google_Art_Project.jpg|alternative=Lady in a Pink Silk Dress| ''Sinjorino en Rozkolora Silka Robo'' Dosiero:John_Burgoyne_after_Allan_Ramsay.jpg|alternative=John Burgoyne, painted in Rome in 1758| John Burgoyne, pentrita en Romo en 1758 Dosiero:Sir_John_Inglis_of_Cramond_by_Allan_Ramsay,_SNG.jpg|alternative=Sir John Inglis, 2nd Baronet| Siro John Inglis, 2-a baroneto Dosiero:Sir_William_Douglas,_4th_Baronet.jpg|alternative=Sir William Douglas, 4th Baronet of Kelhead| Siro William Douglas, 4-a Baroneto de Kelhead Dosiero:Sir_John_St._Clair_by_Allan_Ramsay,_1754_(cropped).jpg|alternative=Sir John St. Clair, 1754|Siro John St. Clair, 1754 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1 Verkoj en la Naciaj Galerioj de Skotlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613134226/http://nationalgalleries.org/collection/online_az/4:322/?initial=R&artistId=6240&artistName=Allan%20Ramsay&submit=1|date=13 June 2010}} * [https://web.archive.org/web/20070615053956/http://www.open.ac.uk/Arts/philos/warburton.pdf Nigel Warburton pri la signifo de du portretoj de Hume kaj Rousseau] * [https://web.archive.org/web/20040811194004/http://www.jcanu.hpg.ig.com.br/art/art4aug/art0810.html#ramsay Arto "4" "2"-Tago] - Kolekto de Mallongaj Biografioj * [http://www.wga.hu/index1.html Reta Galerio de Arto] - pliaj ekzemploj de la verko de Ramsay * [https://www.paul-mellon-centre.ac.uk/archives-and-library/archive-collections/alastair-smart Arkivo de Alastair Smart] - Esploro pri Allan Ramsay {{Ĝermo|Pentristo}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ramsay, Allan}} [[Kategorio:Skotaj pentristoj]] 6hlznphpe1995beyb8s5a0ladwf7e8d 0 948506 9417384 2026-06-30T09:13:09Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Reĝino Ĉarlota]] 9417384 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Reĝino Ĉarlota]] m0h0e1u9l2wexufuy9dped9m6xgm0wk 9417446 9417384 2026-06-30T10:32:12Z Moldur 2507 Ŝanĝis celon de alidirektigilo, de [[Reĝino Ĉarlota]] al [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] 9417446 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] o3biigafzm5xb8w4sh0poe69dbsi92e 0 948507 9417385 2026-06-30T09:13:16Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] 9417385 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] o3biigafzm5xb8w4sh0poe69dbsi92e 0 948508 9417389 2026-06-30T09:20:03Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "'''Allan Ramsay''' povas esti * [[Allan Ramsay (poeto)]] * [[Allan Ramsay (pentristo)]] (ili estas patro kaj filo, respektive)" 9417389 wikitext text/x-wiki '''Allan Ramsay''' povas esti * [[Allan Ramsay (poeto)]] * [[Allan Ramsay (pentristo)]] (ili estas patro kaj filo, respektive) 9vvxdud7blvtabol9vcsdkbu2c8lq89 0 948509 9417398 2026-06-30T09:24:02Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Hans Holbein la Maljuna]] 9417398 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Hans Holbein la Maljuna]] otkckltxvo0g0zbisa1xmreegijicuy 2 948510 9417408 2026-06-30T09:36:34Z HomayounAS 259547 Verku artikolon pri Amir Abbas Hoveida, iama ĉefministro de Irano (1965–1977), inkluzive de lia infanaĝo, politikaj agadoj, la Blanka Revolucio, kaj lia ekzekuto en 1978. 9417408 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo|nomo=Amir-Abbas Hoveyda|dosiero=PM Amir Abbas Hoveyda.jpg|priskribo=Amir-Abbas Hoveyda en 1977|naskodato=[[18-a de februaro]] [[1919]]|naskoloko=[[Tehrano]], [[Irano]]|mortodato=[[7-a de aprilo]] [[1979]] (60‑jara)|mortoloko=Tehrano, Irano|mortokaŭzo=[[Pafekzekuto]]|tombejo=Tombejo Behesht-e Zahra|nacieco=irana|edukado=[[Universitato Libera de Bruselo]]|okupo=politikisto, ekonomikisto, diplomato|konata_pro=Ĉefministro de Irano (1965–1977)|partio=[[Partio Iran-e Novin]] (1964–1975)<br />[[Partio Rastakhiz]] (1975–1977)|titolo=Ĉefministro de Irano|antaŭulo=[[Hassan-Ali Mansur]]|sekvanto=[[Jamshid Amouzegar]]|oficperiodo=[[26-a de januaro]] [[1965]] – [[7-a de aŭgusto]] [[1977]]|monarko=[[Mohammad Reza Pahlavi]]|edzo=Rozita Mansur (1950–1952)<br />Leila Emami (1964–1973)|gepatroj=Habibollah Hoveyda (patro)<br />Afsar ol-Moluk (patrino)|parencoj=Fereydoon Hoveyda (frato)}} '''Amir-Abbas Hoveyda''' ([[Persa lingvo|persa]]: امیرعباس هویدا, [[Naskiĝo|nask.]] la [[18-an de februaro]] [[1919]] – [[Morton|mort.]] la [[7-an de aprilo]] [[1979]]) estis irana ekonomikisto kaj politikisto, kiu servis kiel [[Ĉefministro de Irano]] de 1965 ĝis 1977. Li estis la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano, tenante la postenon dum pli ol 12 jaroj. == Frua vivo kaj edukado == Hoveyda naskiĝis en Tehrano en 1919. Lia patro, Habibollah Hoveyda, estis sperta diplomato, kaj lia patrino, Afsar ol-Moluk, estis ido de la [[dinastio Kaĝaro]]. La patro de Hoveyda estis iama sekvanto de la [[Bahaa kredo]], sed la familio estis sekulara. Li estis nevo de [[Abdol Hossein Sardari]], konata kiel la "Irana Schindler". Pro la diplomatia laboro de lia patro, la familio Hoveyda loĝis en pluraj landoj. Hoveyda frekventis la [[Franca Liceo de Bejruto|Francan Liceon]] en [[Bejruto]], [[Libano]], kie li ekamis francan kulturon kaj literaturon. En 1938 li provis studi en Francio, sed pro diplomatiaj problemoj inter Francio kaj Irano, li transiris al la [[Universitato Libera de Bruselo]] en Belgio. Li akiris diplomon en politika scienco en 1941, dum la germana okupado de Belgio. Krom la persa, Hoveyda parolis plurajn lingvojn: francan, anglan, germanan, italan kaj araban. == Kariero == === Frua kariero === Hoveyda revenis al Irano en 1942 kaj volontule soldatiĝis en la nacia armeo. Post sia militservo, li eniris la [[Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Irano|Ministerion pri Eksterlandaj Aferoj]]. Li servis en la iranaj ambasadejoj en [[Parizo]] (1945-1947), [[Bonn]] (1947-1951), kaj ĉe la [[Unuiĝintaj Nacioj]] en [[Novjorko]] (1951-1957). Li ankaŭ servis en la ambasadejo en [[Ankaro]] en 1957. En 1958, Hoveyda aliĝis al la estraro de la [[Nacia Irana Nafto-Kompanio]] (NIOC) proksime de sia patrono [[Abdullah Entezam]]. Dum sia tempo ĉe NIOC, li enkondukis novigajn metodojn por plibonigi laboristajn rilatojn. === Leviĝo al potenco === Hoveyda partoprenis en la fondo de la [[Partio Iran-e Novin]] (Nova Irana Partio) en 1963. Post la murdo de ĉefministro [[Hassan-Ali Mansur]] la [[26-an de januaro]] 1965, Hoveyda estis nomumita kiel nova ĉefministro. Li restis en tiu posteno ĝis la [[7-a de aŭgusto]] 1977, farante lin la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano. Dum siaj 12 jaroj kiel ĉefministro, Hoveyda subtenis la reformojn de la [[Blanka Revolucio]], inkluzive de tera reformo, impostaj leĝoj, kaj plifortigo de lokaj aŭtoritatoj. Sub lia administrado, Irano aliĝis al [[CENTO]] kaj faris intertraktadojn kun [[Sovetunio]] pri konstruado de ŝtalfabriko kaj gasdukto. En 1975, la plurpartia sistemo estis anstataŭigita per ununura partio, la [[Partio Rastakhiz]], kaj Hoveyda fariĝis ĝia ĝenerala sekretario. === Ministro de la Reĝa Kortego === Post lia demisio kiel ĉefministro en aŭgusto 1977, Hoveyda estis nomumita [[Ministro de la Reĝa Kortego]], posteno kiun li tenis ĝis novembro 1978. Li estis arestita la [[6-an de novembro]] 1978 kaj metita sub hejma aresto. == Proceso kaj ekzekuto == Post la [[Irana Revolucio]] de 1979, Hoveyda estis arestita kaj alportita antaŭ la Revolucia Tribunalo, prezidita de [[Sadegh Khalkhali]]. Li estis akuzita je "milito kontraŭ Dio" kaj "disvastigo de korupteco sur la Tero". La proceso estis vaste kritikita kiel maljusta. Hoveyda ne rajtis havi defendan advokaton, kaj la verdikto estis antaŭdifinita. Li estis kondamnita al morto per pafado kaj ekzekutita la [[7-an de aprilo]] 1979. Lia korpo estis enterigita en la tombejo [[Behesht-e Zahra]] en neidentigita tombo. == Persona vivo == Hoveyda estis edziĝinta dufoje: al Rozita Mansur (1950–1952) kaj al Leila Emami (1964–1973). Li havis neniujn infanojn. Hoveyda estis konata kiel intelektulo kaj francfilo. Li ĝuis legadon, golfon, tenison, kaj rozkultivadon. == Heredaĵo == En 2000, la biografio de Hoveyda, "La Persa Sfinkso", estis publikigita fare de [[Abbas Milani]] en la angla, kaj en 2001 kaj 2002 en la persa. == Vidu ankaŭ == * [[Mohammad Reza Pahlavi]] * [[Irana Revolucio]] * [[Partio Rastakhiz]] == Referencoj == {{Referencoj}} cfo4gnkh8htrw4wq4s85x0ch48rnvgj 9417409 9417408 2026-06-30T09:38:54Z HomayounAS 259547 /* */ Mi forigis unu el miaj ekzercpaĝoj por pli da praktiko. 9417409 wikitext text/x-wiki == Frua vivo kaj edukado == Hoveyda naskiĝis en Tehrano en 1919. Lia patro, Habibollah Hoveyda, estis sperta diplomato, kaj lia patrino, Afsar ol-Moluk, estis ido de la [[dinastio Kaĝaro]]. La patro de Hoveyda estis iama sekvanto de la [[Bahaa kredo]], sed la familio estis sekulara. Li estis nevo de [[Abdol Hossein Sardari]], konata kiel la "Irana Schindler". Pro la diplomatia laboro de lia patro, la familio Hoveyda loĝis en pluraj landoj. Hoveyda frekventis la [[Franca Liceo de Bejruto|Francan Liceon]] en [[Bejruto]], [[Libano]], kie li ekamis francan kulturon kaj literaturon. En 1938 li provis studi en Francio, sed pro diplomatiaj problemoj inter Francio kaj Irano, li transiris al la [[Universitato Libera de Bruselo]] en Belgio. Li akiris diplomon en politika scienco en 1941, dum la germana okupado de Belgio. Krom la persa, Hoveyda parolis plurajn lingvojn: francan, anglan, germanan, italan kaj araban. == Kariero == === Frua kariero === Hoveyda revenis al Irano en 1942 kaj volontule soldatiĝis en la nacia armeo. Post sia militservo, li eniris la [[Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Irano|Ministerion pri Eksterlandaj Aferoj]]. Li servis en la iranaj ambasadejoj en [[Parizo]] (1945-1947), [[Bonn]] (1947-1951), kaj ĉe la [[Unuiĝintaj Nacioj]] en [[Novjorko]] (1951-1957). Li ankaŭ servis en la ambasadejo en [[Ankaro]] en 1957. En 1958, Hoveyda aliĝis al la estraro de la [[Nacia Irana Nafto-Kompanio]] (NIOC) proksime de sia patrono [[Abdullah Entezam]]. Dum sia tempo ĉe NIOC, li enkondukis novigajn metodojn por plibonigi laboristajn rilatojn. === Leviĝo al potenco === Hoveyda partoprenis en la fondo de la [[Partio Iran-e Novin]] (Nova Irana Partio) en 1963. Post la murdo de ĉefministro [[Hassan-Ali Mansur]] la [[26-an de januaro]] 1965, Hoveyda estis nomumita kiel nova ĉefministro. Li restis en tiu posteno ĝis la [[7-a de aŭgusto]] 1977, farante lin la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano. Dum siaj 12 jaroj kiel ĉefministro, Hoveyda subtenis la reformojn de la [[Blanka Revolucio]], inkluzive de tera reformo, impostaj leĝoj, kaj plifortigo de lokaj aŭtoritatoj. Sub lia administrado, Irano aliĝis al [[CENTO]] kaj faris intertraktadojn kun [[Sovetunio]] pri konstruado de ŝtalfabriko kaj gasdukto. En 1975, la plurpartia sistemo estis anstataŭigita per ununura partio, la [[Partio Rastakhiz]], kaj Hoveyda fariĝis ĝia ĝenerala sekretario. === Ministro de la Reĝa Kortego === Post lia demisio kiel ĉefministro en aŭgusto 1977, Hoveyda estis nomumita [[Ministro de la Reĝa Kortego]], posteno kiun li tenis ĝis novembro 1978. Li estis arestita la [[6-an de novembro]] 1978 kaj metita sub hejma aresto. == Proceso kaj ekzekuto == Post la [[Irana Revolucio]] de 1979, Hoveyda estis arestita kaj alportita antaŭ la Revolucia Tribunalo, prezidita de [[Sadegh Khalkhali]]. Li estis akuzita je "milito kontraŭ Dio" kaj "disvastigo de korupteco sur la Tero". La proceso estis vaste kritikita kiel maljusta. Hoveyda ne rajtis havi defendan advokaton, kaj la verdikto estis antaŭdifinita. Li estis kondamnita al morto per pafado kaj ekzekutita la [[7-an de aprilo]] 1979. Lia korpo estis enterigita en la tombejo [[Behesht-e Zahra]] en neidentigita tombo. == Persona vivo == Hoveyda estis edziĝinta dufoje: al Rozita Mansur (1950–1952) kaj al Leila Emami (1964–1973). Li havis neniujn infanojn. Hoveyda estis konata kiel intelektulo kaj francfilo. Li ĝuis legadon, golfon, tenison, kaj rozkultivadon. == Heredaĵo == En 2000, la biografio de Hoveyda, "La Persa Sfinkso", estis publikigita fare de [[Abbas Milani]] en la angla, kaj en 2001 kaj 2002 en la persa. == Vidu ankaŭ == * [[Mohammad Reza Pahlavi]] * [[Irana Revolucio]] * [[Partio Rastakhiz]] == Referencoj == {{Referencoj}} hhgwy4filr8p8xki3hnqkvy6ebsqyos 9417414 9417409 2026-06-30T09:44:34Z HomayounAS 259547 /* */ د 9417414 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1 948511 9417415 2026-06-30T09:44:41Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9417415 wikitext text/x-wiki == Fontoj == Sekcio Verkado kaj Aboliciismo el la hispana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:44, 30 jun. 2026 (UTC) 5ttdbisoukth49d7943r0fniut5fh7v 9417416 9417415 2026-06-30T09:44:51Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ 9417416 wikitext text/x-wiki == Fontoj == Sekcioj Verkado kaj Aboliciismo el la hispana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:44, 30 jun. 2026 (UTC) crfk6vzgb7tmrhpofgbnxh2hbwor0bl 0 948512 9417418 2026-06-30T09:51:21Z HomayounAS 259547 /* */ Verku artikolon pri Amir Abbas Hoveida, iama ĉefministro de Irano (1965–1977), inkluzive de lia infanaĝo, politikaj agadoj, la Blanka Revolucio, kaj lia ekzekuto en 1978. 9417418 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | nomo = Amir-Abbas Hoveyda | dosiero = PM Amir Abbas Hoveyda.jpg | priskribo = Amir-Abbas Hoveyda en 1977 | naskodato = [[18-a de februaro]] [[1919]] | naskoloko = [[Tehrano]], [[Irano]] | mortodato = [[7-a de aprilo]] [[1979]] (60‑jara) | mortoloko = Tehrano, Irano | mortokaŭzo = [[Pafekzekuto]] | tombejo = Tombejo Behesht-e Zahra | nacieco = irana | edukado = [[Universitato Libera de Bruselo]] | okupo = politikisto, ekonomikisto, diplomato | partio = [[Partio Iran-e Novin]] (1964–1975)<br />[[Partio Rastakhiz]] (1975–1977) | titolo = Ĉefministro de Irano | antaŭulo = [[Hassan-Ali Mansur]] | sekvanto = [[Jamshid Amouzegar]] | oficperiodo = [[26-a de januaro]] [[1965]] – [[7-a de aŭgusto]] [[1977]] | monarko = [[Mohammad Reza Pahlavi]] | edzo = Rozita Mansur (1950–1952)<br />Leila Emami (1964–1973) | gepatroj = Habibollah Hoveyda (patro)<br />Afsar ol-Moluk (patrino) | parencoj = Fereydoon Hoveyda (frato) }} '''Amir-Abbas Hoveyda''' ([[persa lingvo|persa]]: امیرعباس هویدا, [[naskiĝo|nask.]] la [[18-an de februaro]] [[1919]] – [[morton|mort.]] la [[7-an de aprilo]] [[1979]]) estis irana ekonomikisto kaj politikisto, kiu servis kiel [[Ĉefministro de Irano]] de 1965 ĝis 1977. Li estis la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano, tenante la postenon dum pli ol 12 jaroj.[citation:2][citation:9] == Frua vivo kaj edukado == Hoveyda naskiĝis en Tehrano en 1919. Lia patro, Habibollah Hoveyda (Ayn ol-Molk), estis sperta diplomato aktiva dum la lastaj jaroj de la [[dinastio Kaĝaro]]. Lia patrino, Afsar ol-Moluk, estis ido de la reĝa familio Kaĝaro. La patro de Hoveyda estis iama sekvanto de la [[Bahaa kredo]], sed Hoveyda mem estis nereligia.[citation:2][citation:8] Li estis nevo de [[Abdol Hossein Sardari]], konata kiel la "Irana Schindler".[citation:2] Pro la diplomatia laboro de lia patro, la familio Hoveyda loĝis en pluraj landoj. Hoveyda frekventis la [[Franca Liceo de Bejruto|Francan Liceon]] en [[Bejruto]], [[Libano]], kie li ekamis francan kulturon kaj literaturon.[citation:2][citation:8] En 1938 li provis studi en Francio, sed pro diplomatiaj problemoj inter Francio kaj Irano, li transiris al la [[Universitato Libera de Bruselo]] en Belgio. Li akiris diplomon en politika scienco en 1941, dum la germana okupado de Belgio.[citation:2][citation:8] Krom la persa, Hoveyda parolis plurajn lingvojn: francan (kiu fariĝis preskaŭ lia denaska lingvo), anglan, germanan, italan kaj araban.[citation:2][citation:8] == Frua kariero == Hoveyda revenis al Irano en 1942 kaj volontule soldatiĝis en la nacia armeo. Post sia militservo, li eniris la [[Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Irano|Ministerion pri Eksterlandaj Aferoj]]. Li servis en la iranaj ambasadejoj en [[Parizo]] (1945-1947), [[Bonn]] (1947-1951), kaj ĉe la [[Unuiĝintaj Nacioj]] en [[Novjorko]] (1951-1957). Li ankaŭ servis en la ambasadejo en [[Ankaro]] en 1957.[citation:2][citation:9] En 1958, Hoveyda aliĝis al la estraro de la [[Nacia Irana Nafto-Kompanio]] (NIOC) proksime de sia patrono [[Abdullah Entezam]]. Dum sia tempo ĉe NIOC, li enkondukis novigajn metodojn por plibonigi laboristajn rilatojn kaj eldonis revuon nomitan ''Kāvoš'', kie li invitis ĉefajn iranajn intelektulojn kontribui.[citation:2][citation:8] == Leviĝo al potenco == Hoveyda partoprenis en la fondo de la [[Partio Iran-e Novin]] (Nova Irana Partio) en 1963.[citation:2] Li estis vicĉefministro kaj ministro pri financoj en la kabineto de [[Hassan-Ali Mansur]] de marto 1964 ĝis januaro 1965.[citation:2][citation:5][citation:9] Post la murdo de ĉefministro [[Hassan-Ali Mansur]] la [[26-an de januaro]] 1965, Hoveyda estis nomumita kiel nova ĉefministro. Li restis en tiu posteno ĝis la [[7-a de aŭgusto]] 1977, farante lin la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano.[citation:2][citation:9] == Ĉefministro (1965–1977) == Dum siaj 12 jaroj kiel ĉefministro, Hoveyda subtenis la reformojn de la [[Blanka Revolucio]], inkluzive de: * Tera reformo, kiu redistribuis teron al kamparanoj. * Impostaj leĝoj kaj stabiligo de prezoj. * Plifortigo de lokaj aŭtoritatoj.[citation:2][citation:5] Sub lia administrado, Irano aliĝis al [[CENTO]] (Centra Traktato-Organizo) kaj faris intertraktadojn kun [[Sovetunio]] pri konstruado de ŝtalfabriko kaj gasdukto, same kiel pri ekspluatado de feraj kaj karbaj minejoj.[citation:2][citation:5] En 1975, la plurpartia sistemo estis anstataŭigita per ununura partio, la [[Partio Rastakhiz]], kaj Hoveyda fariĝis ĝia ĝenerala sekretario.[citation:2][citation:5][citation:9] Li ricevis la plej altan civilan honorigon de Irano, la Ordenon de la Trono (Unua Klaso), kaj estis Komandanto de la [[Franca Honora Legio]], krom multaj aliaj honorigoj de okcidentaj, aziaj kaj mezorientaj landoj.[citation:5] == Ministro de la Reĝa Kortego (1977–1978) == Post lia demisio kiel ĉefministro en aŭgusto 1977, Hoveyda estis nomumita [[Ministro de la Reĝa Kortego]], posteno kiun li tenis ĝis novembro 1978. Li estis arestita la [[6-an de novembro]] 1978 kaj metita sub hejma aresto.[citation:2][citation:5][citation:9] == Proceso kaj ekzekuto == Post la [[Irana Revolucio]] de 1979, Hoveyda estis arestita kaj alportita antaŭ la Revolucia Tribunalo, prezidita de [[Sadegh Khalkhali]], kiu poste famiĝis kiel la "Juĝisto Pendiga" pro sia perforta aliro al revoluciuma justico.[citation:2][citation:5] La proceso estis vaste kritikita kiel maljusta. Hoveyda ne rajtis havi defendan advokaton, kaj la verdikto estis antaŭdifinita de ajatolo [[Ruhollah Ĥomejni]] antaŭ ol la proceso eĉ komenciĝis.[citation:2][citation:5] Li estis akuzita je: * "Milito kontraŭ Dio" kaj "disvastigo de korupteco sur la Tero". * Subteno de registaroj elektitaj de Usono kaj Britio por protekti koloniajn interesojn. * Interfero en parlamentaj elektoj. * Subskribo de kontraktoj kiuj transdonis naftajn, kuprajn kaj uraniajn resursojn al eksterlandanoj. * Partopreno en spionaj agadoj favore al Okcidento kaj Cionismo. * Kontrabandado de heroino al Francio.[citation:2][citation:5] Hoveyda perdis 20 kg dum sia aresto kaj ne havis aliron al radio aŭ ĵurnaloj dum la lastaj 25 tagoj antaŭ sia ekzekuto.[citation:5] Dum la proceso, li estis insultita de Khalkhali, kiu nomis lin "koruptanto de la Tero" kaj "krimulo-figuro de Okcidento". Hoveyda malakceptis defendi sin, dirante ke la tribunalo ne havis aŭtoritaton juĝi lin. Tuj poste, Khalkhali anoncis lian mortpafan kondamnon kaj la konfiskon de liaj havaĵoj.[citation:2][citation:5] Li estis ekzekutita la [[7-an de aprilo]] 1979. Antaŭ ol atingi la pafareon, Hojatoleslam Hadi Gaffari pafis du fojojn al lia kolo. Hoveyda estis lasita sur la tero en agonio, petegante la ekzekutistojn fini lin. Fine, unu ekzekutisto pafis lin en la kapon.[citation:2] Lia korpo estis enterigita en la tombejo [[Behesht-e Zahra]] en neidentigita tombo.[citation:2] == Persona vivo == Hoveyda estis edziĝinta dufoje: al Rozita Mansur (1950–1952) kaj al Leila Emami (1964–1973). Li havis neniujn infanojn.[citation:2][citation:5] Hoveyda estis konata kiel intelektulo kaj francfilo. Li ĝuis legadon, golfon, tenison, kaj rozkultivadon.[citation:2][citation:5] Kontraŭe al akuzoj pri korupto, atestantoj raportis ke li apenaŭ havis luksan vivon; liaj solaj "valoraj" posedaĵoj estis rokseĝo kaj biblioteko kun ĉirkaŭ cent libroj.[citation:2] == Heredaĵo == En 2000, la biografio de Hoveyda, "La Persa Sfinkso", estis publikigita fare de [[Abbas Milani]] en la angla, kaj en 2001 kaj 2002 en la persa.[citation:2][citation:8] == Vidu ankaŭ == * [[Mohammad Reza Pahlavi]] * [[Irana Revolucio]] * [[Partio Rastakhiz]] == Referencoj == {{Referencoj}} r7hozepyi9mdn8tfx131l2n4qnd6j55 9417421 9417418 2026-06-30T10:01:15Z HomayounAS 259547 /* */ Mi forigis la malplenajn fontajn sekciojn, bonvolu ligi la artikolon en aliaj lingvoj. 9417421 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | nomo = Amir-Abbas Hoveyda | dosiero = PM Amir Abbas Hoveyda.jpg | priskribo = Amir-Abbas Hoveyda en 1977 | naskodato = [[18-a de februaro]] [[1919]] | naskoloko = [[Tehrano]], [[Irano]] | mortodato = [[7-a de aprilo]] [[1979]] (60‑jara) | mortoloko = Tehrano, Irano | mortokaŭzo = [[Pafekzekuto]] | tombejo = Tombejo Behesht-e Zahra | nacieco = irana | edukado = [[Universitato Libera de Bruselo]] | okupo = politikisto, ekonomikisto, diplomato | partio = [[Partio Iran-e Novin]] (1964–1975)<br />[[Partio Rastakhiz]] (1975–1977) | titolo = Ĉefministro de Irano | antaŭulo = [[Hassan-Ali Mansur]] | sekvanto = [[Jamshid Amouzegar]] | oficperiodo = [[26-a de januaro]] [[1965]] – [[7-a de aŭgusto]] [[1977]] | monarko = [[Mohammad Reza Pahlavi]] | edzo = Rozita Mansur (1950–1952)<br />Leila Emami (1964–1973) | gepatroj = Habibollah Hoveyda (patro)<br />Afsar ol-Moluk (patrino) | parencoj = Fereydoon Hoveyda (frato) }} '''Amir-Abbas Hoveyda''' ([[persa lingvo|persa]]: امیرعباس هویدا, [[naskiĝo|nask.]] la [[18-an de februaro]] [[1919]] – [[morton|mort.]] la [[7-an de aprilo]] [[1979]]) estis irana ekonomikisto kaj politikisto, kiu servis kiel [[Ĉefministro de Irano]] de 1965 ĝis 1977. Li estis la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano, tenante la postenon dum pli ol 12 jaroj. == Frua vivo kaj edukado == Hoveyda naskiĝis en Tehrano en 1919. Lia patro, Habibollah Hoveyda (Ayn ol-Molk), estis sperta diplomato aktiva dum la lastaj jaroj de la [[dinastio Kaĝaro]]. Lia patrino, Afsar ol-Moluk, estis ido de la reĝa familio Kaĝaro. La patro de Hoveyda estis iama sekvanto de la [[Bahaa kredo]], sed Hoveyda mem estis nereligia.[citation:2][citation:8] Li estis nevo de [[Abdol Hossein Sardari]], konata kiel la "Irana Schindler". Pro la diplomatia laboro de lia patro, la familio Hoveyda loĝis en pluraj landoj. Hoveyda frekventis la [[Franca Liceo de Bejruto|Francan Liceon]] en [[Bejruto]], [[Libano]], kie li ekamis francan kulturon kaj literaturon.[citation:2][citation:8] En 1938 li provis studi en Francio, sed pro diplomatiaj problemoj inter Francio kaj Irano, li transiris al la [[Universitato Libera de Bruselo]] en Belgio. Li akiris diplomon en politika scienco en 1941, dum la germana okupado de Belgio. Krom la persa, Hoveyda parolis plurajn lingvojn: francan (kiu fariĝis preskaŭ lia denaska lingvo), anglan, germanan, italan kaj araban. == Frua kariero == Hoveyda revenis al Irano en 1942 kaj volontule soldatiĝis en la nacia armeo. Post sia militservo, li eniris la [[Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Irano|Ministerion pri Eksterlandaj Aferoj]]. Li servis en la iranaj ambasadejoj en [[Parizo]] (1945-1947), [[Bonn]] (1947-1951), kaj ĉe la [[Unuiĝintaj Nacioj]] en [[Novjorko]] (1951-1957). Li ankaŭ servis en la ambasadejo en [[Ankaro]] en 1957. En 1958, Hoveyda aliĝis al la estraro de la [[Nacia Irana Nafto-Kompanio]] (NIOC) proksime de sia patrono [[Abdullah Entezam]]. Dum sia tempo ĉe NIOC, li enkondukis novigajn metodojn por plibonigi laboristajn rilatojn kaj eldonis revuon nomitan ''Kāvoš'', kie li invitis ĉefajn iranajn intelektulojn kontribui. == Leviĝo al potenco == Hoveyda partoprenis en la fondo de la [[Partio Iran-e Novin]] (Nova Irana Partio) en 1963.Li estis vicĉefministro kaj ministro pri financoj en la kabineto de [[Hassan-Ali Mansur]] de marto 1964 ĝis januaro 1965. Post la murdo de ĉefministro [[Hassan-Ali Mansur]] la [[26-an de januaro]] 1965, Hoveyda estis nomumita kiel nova ĉefministro. Li restis en tiu posteno ĝis la [[7-a de aŭgusto]] 1977, farante lin la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano. == Ĉefministro (1965–1977) == Dum siaj 12 jaroj kiel ĉefministro, Hoveyda subtenis la reformojn de la [[Blanka Revolucio]], inkluzive de: * Tera reformo, kiu redistribuis teron al kamparanoj. * Impostaj leĝoj kaj stabiligo de prezoj. * Plifortigo de lokaj aŭtoritatoj. Sub lia administrado, Irano aliĝis al [[CENTO]] (Centra Traktato-Organizo) kaj faris intertraktadojn kun [[Sovetunio]] pri konstruado de ŝtalfabriko kaj gasdukto, same kiel pri ekspluatado de feraj kaj karbaj minejoj. En 1975, la plurpartia sistemo estis anstataŭigita per ununura partio, la [[Partio Rastakhiz]], kaj Hoveyda fariĝis ĝia ĝenerala sekretario. Li ricevis la plej altan civilan honorigon de Irano, la Ordenon de la Trono (Unua Klaso), kaj estis Komandanto de la [[Franca Honora Legio]], krom multaj aliaj honorigoj de okcidentaj, aziaj kaj mezorientaj landoj. == Ministro de la Reĝa Kortego (1977–1978) == Post lia demisio kiel ĉefministro en aŭgusto 1977, Hoveyda estis nomumita [[Ministro de la Reĝa Kortego]], posteno kiun li tenis ĝis novembro 1978. Li estis arestita la [[6-an de novembro]] 1978 kaj metita sub hejma aresto. == Proceso kaj ekzekuto == Post la [[Irana Revolucio]] de 1979, Hoveyda estis arestita kaj alportita antaŭ la Revolucia Tribunalo, prezidita de [[Sadegh Khalkhali]], kiu poste famiĝis kiel la "Juĝisto Pendiga" pro sia perforta aliro al revoluciuma justico. La proceso estis vaste kritikita kiel maljusta. Hoveyda ne rajtis havi defendan advokaton, kaj la verdikto estis antaŭdifinita de ajatolo [[Ruhollah Ĥomejni]] antaŭ ol la proceso eĉ komenciĝis.Li estis akuzita je: * "Milito kontraŭ Dio" kaj "disvastigo de korupteco sur la Tero". * Subteno de registaroj elektitaj de Usono kaj Britio por protekti koloniajn interesojn. * Interfero en parlamentaj elektoj. * Subskribo de kontraktoj kiuj transdonis naftajn, kuprajn kaj uraniajn resursojn al eksterlandanoj. * Partopreno en spionaj agadoj favore al Okcidento kaj Cionismo. * Kontrabandado de heroino al Francio. Hoveyda perdis 20 kg dum sia aresto kaj ne havis aliron al radio aŭ ĵurnaloj dum la lastaj 25 tagoj antaŭ sia ekzekuto.Dum la proceso, li estis insultita de Khalkhali, kiu nomis lin "koruptanto de la Tero" kaj "krimulo-figuro de Okcidento". Hoveyda malakceptis defendi sin, dirante ke la tribunalo ne havis aŭtoritaton juĝi lin. Tuj poste, Khalkhali anoncis lian mortpafan kondamnon kaj la konfiskon de liaj havaĵoj. Li estis ekzekutita la [[7-an de aprilo]] 1979. Antaŭ ol atingi la pafareon, Hojatoleslam Hadi Gaffari pafis du fojojn al lia kolo. Hoveyda estis lasita sur la tero en agonio, petegante la ekzekutistojn fini lin. Fine, unu ekzekutisto pafis lin en la kapon.Lia korpo estis enterigita en la tombejo [[Behesht-e Zahra]] en neidentigita tombo. == Persona vivo == Hoveyda estis edziĝinta dufoje: al Rozita Mansur (1950–1952) kaj al Leila Emami (1964–1973). Li havis neniujn infanojn. Hoveyda estis konata kiel intelektulo kaj francfilo. Li ĝuis legadon, golfon, tenison, kaj rozkultivadon. Kontraŭe al akuzoj pri korupto, atestantoj raportis ke li apenaŭ havis luksan vivon; liaj solaj "valoraj" posedaĵoj estis rokseĝo kaj biblioteko kun ĉirkaŭ cent libroj. == Heredaĵo == En 2000, la biografio de Hoveyda, "La Persa Sfinkso", estis publikigita fare de [[Abbas Milani]] en la angla, kaj en 2001 kaj 2002 en la persa. == Vidu ankaŭ == * [[Mohammad Reza Pahlavi]] * [[Irana Revolucio]] * [[Partio Rastakhiz]] == Referencoj == {{Referencoj}} 5vfv64tv37l56lqjpcln3v7skk3ywqu 9417445 9417421 2026-06-30T10:31:43Z HomayounAS 259547 Aldonante fontojn al la artikolo 9417445 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | nomo = Amir-Abbas Hoveyda | dosiero = PM Amir Abbas Hoveyda.jpg | priskribo = Amir-Abbas Hoveyda en 1977 | naskodato = [[18-a de februaro]] [[1919]] | naskoloko = [[Tehrano]], [[Irano]] | mortodato = [[7-a de aprilo]] [[1979]] (60‑jara) | mortoloko = Tehrano, Irano | mortokaŭzo = [[Pafekzekuto]] | tombejo = Tombejo Behesht-e Zahra | nacieco = irana | edukado = [[Universitato Libera de Bruselo]] | okupo = politikisto, ekonomikisto, diplomato | partio = [[Partio Iran-e Novin]] (1964–1975)<br />[[Partio Rastakhiz]] (1975–1977) | titolo = Ĉefministro de Irano | antaŭulo = [[Hassan-Ali Mansur]] | sekvanto = [[Jamshid Amouzegar]] | oficperiodo = [[26-a de januaro]] [[1965]] – [[7-a de aŭgusto]] [[1977]] | monarko = [[Mohammad Reza Pahlavi]] | edzo = Rozita Mansur (1950–1952)<br />Leila Emami (1964–1973) | gepatroj = Habibollah Hoveyda (patro)<br />Afsar ol-Moluk (patrino) | parencoj = Fereydoon Hoveyda (frato) }} '''Amir-Abbas Hoveyda''' ([[persa lingvo|persa]]: امیرعباس هویدا, [[naskiĝo|nask.]] la [[18-an de februaro]] [[1919]] – [[morton|mort.]] la [[7-an de aprilo]] [[1979]]) estis irana ekonomikisto kaj politikisto, kiu servis kiel [[Ĉefministro de Irano]] de 1965 ĝis 1977. Li estis la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano, tenante la postenon dum pli ol 12 jaroj.<ref name="Britannica">{{cite encyclopedia |title=Amir-Abbas Hoveyda |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Amir-Abbas-Hoveyda |access-date=2026-06-30}}</ref><ref name="Iranica">{{cite encyclopedia |last=Milani |first=Abbas |title=HOVEYDA, Amir Abbas |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |url=https://iranicaonline.org/articles/hoveyda-amir-abbas |access-date=2026-06-30}}</ref> == Frua vivo kaj edukado == Hoveyda naskiĝis en Tehrano en 1919. Lia patro, Habibollah Hoveyda (Ayn ol-Molk), estis sperta diplomato aktiva dum la lastaj jaroj de la [[dinastio Kaĝaro]]. Lia patrino, Afsar ol-Moluk, estis ido de la reĝa familio Kaĝaro. La patro de Hoveyda estis iama sekvanto de la [[Bahaa kredo]], sed Hoveyda mem estis nereligia.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000">{{cite book |last=Milani |first=Abbas |title=The Persian Sphinx: Amir Abbas Hoveyda and the Riddle of the Iranian Revolution |publisher=IB Tauris |year=2000 |isbn=978-1-85043-328-6 |pages=15-20}}</ref> Li estis nevo de [[Abdol Hossein Sardari]], konata kiel la "Irana Schindler".<ref name="Iranica"/> Pro la diplomatia laboro de lia patro, la familio Hoveyda loĝis en pluraj landoj. Hoveyda frekventis la [[Franca Liceo de Bejruto|Francan Liceon]] en [[Bejruto]], [[Libano]], kie li ekamis francan kulturon kaj literaturon.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> En 1938 li provis studi en Francio, sed pro diplomatiaj problemoj inter Francio kaj Irano, li transiris al la [[Universitato Libera de Bruselo]] en Belgio. Li akiris diplomon en politika scienco en 1941, dum la germana okupado de Belgio.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> Krom la persa, Hoveyda parolis plurajn lingvojn: francan (kiu fariĝis preskaŭ lia denaska lingvo), anglan, germanan, italan kaj araban.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> == Frua kariero == Hoveyda revenis al Irano en 1942 kaj volontule soldatiĝis en la nacia armeo. Post sia militservo, li eniris la [[Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Irano|Ministerion pri Eksterlandaj Aferoj]]. Li servis en la iranaj ambasadejoj en [[Parizo]] (1945-1947), [[Bonn]] (1947-1951), kaj ĉe la [[Unuiĝintaj Nacioj]] en [[Novjorko]] (1951-1957). Li ankaŭ servis en la ambasadejo en [[Ankaro]] en 1957.<ref name="Iranica"/><ref name="Britannica"/> En 1958, Hoveyda aliĝis al la estraro de la [[Nacia Irana Nafto-Kompanio]] (NIOC) proksime de sia patrono [[Abdullah Entezam]]. Dum sia tempo ĉe NIOC, li enkondukis novigajn metodojn por plibonigi laboristajn rilatojn kaj eldonis revuon nomitan ''Kāvoš'', kie li invitis ĉefajn iranajn intelektulojn kontribui.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> == Leviĝo al potenco == Hoveyda partoprenis en la fondo de la [[Partio Iran-e Novin]] (Nova Irana Partio) en 1963.<ref name="Iranica"/> Li estis vicĉefministro kaj ministro pri financoj en la kabineto de [[Hassan-Ali Mansur]] de marto 1964 ĝis januaro 1965.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar">{{cite book |last=Amuzegar |first=Jahangir |title=The Dynamics of the Iranian Revolution: The Pahlavis' Triumph and Tragedy |publisher=SUNY Press |year=1991 |isbn=978-0-7914-0731-6 |pages=120-125}}</ref><ref name="Britannica"/> Post la murdo de ĉefministro [[Hassan-Ali Mansur]] la [[26-an de januaro]] 1965, Hoveyda estis nomumita kiel nova ĉefministro. Li restis en tiu posteno ĝis la [[7-a de aŭgusto]] 1977, farante lin la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano.<ref name="Iranica"/><ref name="Britannica"/> == Ĉefministro (1965–1977) == Dum siaj 12 jaroj kiel ĉefministro, Hoveyda subtenis la reformojn de la [[Blanka Revolucio]], inkluzive de: * Tera reformo, kiu redistribuis teron al kamparanoj. * Impostaj leĝoj kaj stabiligo de prezoj. * Plifortigo de lokaj aŭtoritatoj.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Sub lia administrado, Irano aliĝis al [[CENTO]] (Centra Traktato-Organizo) kaj faris intertraktadojn kun [[Sovetunio]] pri konstruado de ŝtalfabriko kaj gasdukto, same kiel pri ekspluatado de feraj kaj karbaj minejoj.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> En 1975, la plurpartia sistemo estis anstataŭigita per ununura partio, la [[Partio Rastakhiz]], kaj Hoveyda fariĝis ĝia ĝenerala sekretario.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/><ref name="Britannica"/> Li ricevis la plej altan civilan honorigon de Irano, la Ordenon de la Trono (Unua Klaso), kaj estis Komandanto de la [[Franca Honora Legio]], krom multaj aliaj honorigoj de okcidentaj, aziaj kaj mezorientaj landoj.<ref name="Amuzegar"/> == Ministro de la Reĝa Kortego (1977–1978) == Post lia demisio kiel ĉefministro en aŭgusto 1977, Hoveyda estis nomumita [[Ministro de la Reĝa Kortego]], posteno kiun li tenis ĝis novembro 1978. Li estis arestita la [[6-an de novembro]] 1978 kaj metita sub hejma aresto.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/><ref name="Britannica"/> == Proceso kaj ekzekuto == Post la [[Irana Revolucio]] de 1979, Hoveyda estis arestita kaj alportita antaŭ la Revolucia Tribunalo, prezidita de [[Sadegh Khalkhali]], kiu poste famiĝis kiel la "Juĝisto Pendiga" pro sia perforta aliro al revoluciuma justico.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> La proceso estis vaste kritikita kiel maljusta. Hoveyda ne rajtis havi defendan advokaton, kaj la verdikto estis antaŭdifinita de ajatolo [[Ruhollah Ĥomejni]] antaŭ ol la proceso eĉ komenciĝis.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Li estis akuzita je: * "Milito kontraŭ Dio" kaj "disvastigo de korupteco sur la Tero". * Subteno de registaroj elektitaj de Usono kaj Britio por protekti koloniajn interesojn. * Interfero en parlamentaj elektoj. * Subskribo de kontraktoj kiuj transdonis naftajn, kuprajn kaj uraniajn resursojn al eksterlandanoj. * Partopreno en spionaj agadoj favore al Okcidento kaj Cionismo. * Kontrabandado de heroino al Francio.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Hoveyda perdis 20 kg dum sia aresto kaj ne havis aliron al radio aŭ ĵurnaloj dum la lastaj 25 tagoj antaŭ sia ekzekuto.<ref name="Amuzegar"/> Dum la proceso, li estis insultita de Khalkhali, kiu nomis lin "koruptanto de la Tero" kaj "krimulo-figuro de Okcidento". Hoveyda malakceptis defendi sin, dirante ke la tribunalo ne havis aŭtoritaton juĝi lin. Tuj poste, Khalkhali anoncis lian mortpafan kondamnon kaj la konfiskon de liaj havaĵoj.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Li estis ekzekutita la [[7-an de aprilo]] 1979. Antaŭ ol atingi la pafareon, Hojatoleslam Hadi Gaffari pafis du fojojn al lia kolo. Hoveyda estis lasita sur la tero en agonio, petegante la ekzekutistojn fini lin. Fine, unu ekzekutisto pafis lin en la kapon.<ref name="Iranica"/> Lia korpo estis enterigita en la tombejo [[Behesht-e Zahra]] en neidentigita tombo.<ref name="Iranica"/> == Persona vivo == Hoveyda estis edziĝinta dufoje: al Rozita Mansur (1950–1952) kaj al Leila Emami (1964–1973). Li havis neniujn infanojn.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Hoveyda estis konata kiel intelektulo kaj francfilo. Li ĝuis legadon, golfon, tenison, kaj rozkultivadon.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Kontraŭe al akuzoj pri korupto, atestantoj raportis ke li apenaŭ havis luksan vivon; liaj solaj "valoraj" posedaĵoj estis rokseĝo kaj biblioteko kun ĉirkaŭ cent libroj.<ref name="Iranica"/> == Heredaĵo == En 2000, la biografio de Hoveyda, "La Persa Sfinkso", estis publikigita fare de [[Abbas Milani]] en la angla, kaj en 2001 kaj 2002 en la persa.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> == Vidu ankaŭ == * [[Mohammad Reza Pahlavi]] * [[Irana Revolucio]] * [[Partio Rastakhiz]] == Referencoj == {{Referencoj}} 8bl61134ill9f2kml0fko6pprjygeu9 9417448 9417445 2026-06-30T10:32:37Z Quinlan83 184146 Fix 9417448 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | nomo = Amir-Abbas Hoveyda | dosiero = PM Amir Abbas Hoveyda.jpg | priskribo = Amir-Abbas Hoveyda en 1977 | naskodato = [[18-a de februaro]] [[1919]] | naskoloko = [[Tehrano]], [[Irano]] | mortodato = [[7-a de aprilo]] [[1979]] (60‑jara) | mortoloko = Tehrano, Irano | mortokaŭzo = [[Pafekzekuto]] | tombejo = Tombejo Behesht-e Zahra | nacieco = irana | edukado = [[Universitato Libera de Bruselo]] | okupo = politikisto, ekonomikisto, diplomato | partio = [[Partio Iran-e Novin]] (1964–1975)<br />[[Partio Rastakhiz]] (1975–1977) | titolo = Ĉefministro de Irano | antaŭulo = [[Hassan-Ali Mansur]] | sekvanto = [[Jamshid Amouzegar]] | oficperiodo = [[26-a de januaro]] [[1965]] – [[7-a de aŭgusto]] [[1977]] | monarko = [[Mohammad Reza Pahlavi]] | edzo = Rozita Mansur (1950–1952)<br />Leila Emami (1964–1973) | gepatroj = Habibollah Hoveyda (patro)<br />Afsar ol-Moluk (patrino) | parencoj = Fereydoon Hoveyda (frato) }} '''Amir-Abbas Hoveyda''' ([[persa lingvo|persa]]: امیرعباس هویدا, [[naskiĝo|nask.]] la [[18-an de februaro]] [[1919]] – [[morton|mort.]] la [[7-an de aprilo]] [[1979]]) estis irana ekonomikisto kaj politikisto, kiu servis kiel [[Ĉefministro de Irano]] de 1965 ĝis 1977. Li estis la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano, tenante la postenon dum pli ol 12 jaroj.<ref name="Britannica">{{cite encyclopedia |title=Amir-Abbas Hoveyda |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Amir-Abbas-Hoveyda |access-date=2026-06-30}}</ref><ref name="Iranica">{{cite encyclopedia |last=Milani |first=Abbas |title=HOVEYDA, Amir Abbas |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |url=https://iranicaonline.org/articles/hoveyda-amir-abbas |access-date=2026-06-30}}</ref> == Frua vivo kaj edukado == Hoveyda naskiĝis en Tehrano en 1919. Lia patro, Habibollah Hoveyda (Ayn ol-Molk), estis sperta diplomato aktiva dum la lastaj jaroj de la [[dinastio Kaĝaro]]. Lia patrino, Afsar ol-Moluk, estis ido de la reĝa familio Kaĝaro. La patro de Hoveyda estis iama sekvanto de la [[Bahaa kredo]], sed Hoveyda mem estis nereligia.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000">{{cite book |last=Milani |first=Abbas |title=The Persian Sphinx: Amir Abbas Hoveyda and the Riddle of the Iranian Revolution |publisher=IB Tauris |year=2000 |isbn=978-1-85043-328-6 |pages=15-20}}</ref> Li estis nevo de [[Abdol Hossein Sardari]], konata kiel la "Irana Schindler".<ref name="Iranica"/> Pro la diplomatia laboro de lia patro, la familio Hoveyda loĝis en pluraj landoj. Hoveyda frekventis la [[Franca Liceo de Bejruto|Francan Liceon]] en [[Bejruto]], [[Libano]], kie li ekamis francan kulturon kaj literaturon.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> En 1938 li provis studi en Francio, sed pro diplomatiaj problemoj inter Francio kaj Irano, li transiris al la [[Universitato Libera de Bruselo]] en Belgio. Li akiris diplomon en politika scienco en 1941, dum la germana okupado de Belgio.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> Krom la persa, Hoveyda parolis plurajn lingvojn: francan (kiu fariĝis preskaŭ lia denaska lingvo), anglan, germanan, italan kaj araban.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> == Frua kariero == Hoveyda revenis al Irano en 1942 kaj volontule soldatiĝis en la nacia armeo. Post sia militservo, li eniris la [[Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Irano|Ministerion pri Eksterlandaj Aferoj]]. Li servis en la iranaj ambasadejoj en [[Parizo]] (1945-1947), [[Bonn]] (1947-1951), kaj ĉe la [[Unuiĝintaj Nacioj]] en [[Novjorko]] (1951-1957). Li ankaŭ servis en la ambasadejo en [[Ankaro]] en 1957.<ref name="Iranica"/><ref name="Britannica"/> En 1958, Hoveyda aliĝis al la estraro de la [[Nacia Irana Nafto-Kompanio]] (NIOC) proksime de sia patrono [[Abdullah Entezam]]. Dum sia tempo ĉe NIOC, li enkondukis novigajn metodojn por plibonigi laboristajn rilatojn kaj eldonis revuon nomitan ''Kāvoš'', kie li invitis ĉefajn iranajn intelektulojn kontribui.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> == Leviĝo al potenco == Hoveyda partoprenis en la fondo de la [[Partio Iran-e Novin]] (Nova Irana Partio) en 1963.<ref name="Iranica"/> Li estis vicĉefministro kaj ministro pri financoj en la kabineto de [[Hassan-Ali Mansur]] de marto 1964 ĝis januaro 1965.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar">{{cite book |last=Amuzegar |first=Jahangir |title=The Dynamics of the Iranian Revolution: The Pahlavis' Triumph and Tragedy |publisher=SUNY Press |year=1991 |isbn=978-0-7914-0731-6 |pages=120-125}}</ref><ref name="Britannica"/> Post la murdo de ĉefministro [[Hassan-Ali Mansur]] la [[26-an de januaro]] 1965, Hoveyda estis nomumita kiel nova ĉefministro. Li restis en tiu posteno ĝis la [[7-a de aŭgusto]] 1977, farante lin la plej longe servinta ĉefministro en la historio de Irano.<ref name="Iranica"/><ref name="Britannica"/> == Ĉefministro (1965–1977) == Dum siaj 12 jaroj kiel ĉefministro, Hoveyda subtenis la reformojn de la [[Blanka Revolucio]], inkluzive de: * Tera reformo, kiu redistribuis teron al kamparanoj. * Impostaj leĝoj kaj stabiligo de prezoj. * Plifortigo de lokaj aŭtoritatoj.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Sub lia administrado, Irano aliĝis al [[CENTO]] (Centra Traktato-Organizo) kaj faris intertraktadojn kun [[Sovetunio]] pri konstruado de ŝtalfabriko kaj gasdukto, same kiel pri ekspluatado de feraj kaj karbaj minejoj.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> En 1975, la plurpartia sistemo estis anstataŭigita per ununura partio, la [[Partio Rastakhiz]], kaj Hoveyda fariĝis ĝia ĝenerala sekretario.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/><ref name="Britannica"/> Li ricevis la plej altan civilan honorigon de Irano, la Ordenon de la Trono (Unua Klaso), kaj estis Komandanto de la [[Franca Honora Legio]], krom multaj aliaj honorigoj de okcidentaj, aziaj kaj mezorientaj landoj.<ref name="Amuzegar"/> == Ministro de la Reĝa Kortego (1977–1978) == Post lia demisio kiel ĉefministro en aŭgusto 1977, Hoveyda estis nomumita [[Ministro de la Reĝa Kortego]], posteno kiun li tenis ĝis novembro 1978. Li estis arestita la [[6-an de novembro]] 1978 kaj metita sub hejma aresto.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/><ref name="Britannica"/> == Proceso kaj ekzekuto == Post la [[Irana Revolucio]] de 1979, Hoveyda estis arestita kaj alportita antaŭ la Revolucia Tribunalo, prezidita de [[Sadegh Khalkhali]], kiu poste famiĝis kiel la "Juĝisto Pendiga" pro sia perforta aliro al revoluciuma justico.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> La proceso estis vaste kritikita kiel maljusta. Hoveyda ne rajtis havi defendan advokaton, kaj la verdikto estis antaŭdifinita de ajatolo [[Ruhollah Ĥomejni]] antaŭ ol la proceso eĉ komenciĝis.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Li estis akuzita je: * "Milito kontraŭ Dio" kaj "disvastigo de korupteco sur la Tero". * Subteno de registaroj elektitaj de Usono kaj Britio por protekti koloniajn interesojn. * Interfero en parlamentaj elektoj. * Subskribo de kontraktoj kiuj transdonis naftajn, kuprajn kaj uraniajn resursojn al eksterlandanoj. * Partopreno en spionaj agadoj favore al Okcidento kaj Cionismo. * Kontrabandado de heroino al Francio.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Hoveyda perdis 20 kg dum sia aresto kaj ne havis aliron al radio aŭ ĵurnaloj dum la lastaj 25 tagoj antaŭ sia ekzekuto.<ref name="Amuzegar"/> Dum la proceso, li estis insultita de Khalkhali, kiu nomis lin "koruptanto de la Tero" kaj "krimulo-figuro de Okcidento". Hoveyda malakceptis defendi sin, dirante ke la tribunalo ne havis aŭtoritaton juĝi lin. Tuj poste, Khalkhali anoncis lian mortpafan kondamnon kaj la konfiskon de liaj havaĵoj.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Li estis ekzekutita la [[7-an de aprilo]] 1979. Antaŭ ol atingi la pafareon, Hojatoleslam Hadi Gaffari pafis du fojojn al lia kolo. Hoveyda estis lasita sur la tero en agonio, petegante la ekzekutistojn fini lin. Fine, unu ekzekutisto pafis lin en la kapon.<ref name="Iranica"/> Lia korpo estis enterigita en la tombejo [[Behesht-e Zahra]] en neidentigita tombo.<ref name="Iranica"/> == Persona vivo == Hoveyda estis edziĝinta dufoje: al Rozita Mansur (1950–1952) kaj al Leila Emami (1964–1973). Li havis neniujn infanojn.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Hoveyda estis konata kiel intelektulo kaj francfilo. Li ĝuis legadon, golfon, tenison, kaj rozkultivadon.<ref name="Iranica"/><ref name="Amuzegar"/> Kontraŭe al akuzoj pri korupto, atestantoj raportis ke li apenaŭ havis luksan vivon; liaj solaj "valoraj" posedaĵoj estis rokseĝo kaj biblioteko kun ĉirkaŭ cent libroj.<ref name="Iranica"/> == Heredaĵo == En 2000, la biografio de Hoveyda, "La Persa Sfinkso", estis publikigita fare de [[Abbas Milani]] en la angla, kaj en 2001 kaj 2002 en la persa.<ref name="Iranica"/><ref name="Milani2000"/> == Vidu ankaŭ == * [[Mohammad Reza Pahlavi]] * [[Irana Revolucio]] * [[Partio Rastakhiz]] == Referencoj == {{Referencoj}} od6do60gxb28h4r1qeze7fi88lwk6pl 0 948513 9417422 2026-06-30T10:02:17Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1358495032|Charlotte of Mecklenburg-Strelitz]]" 9417422 wikitext text/x-wiki '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] - 17-a de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. [[Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|dekstra|eta|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761]] [[Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765]] [[Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|maldekstra|eta|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono".]] [[Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|eta|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768]] [[Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|eta|Georgo kaj Charlotte vizitante HMS <nowiki><i id="mwAYo">Queen Charlotte</i></nowiki> la 26an de junio 1794]] [[Dosiero:Margaret_botany.jpg|eta|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj"]] [[Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|eta|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779]] [[Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|eta|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref>]] [[Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto]] [[Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|eta|Statuo en Queen Square, Londono]] [[Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|centra|eta|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762]] * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] 2zbhjotitnw1tt79fd9fuexxk61nddr 9417424 9417422 2026-06-30T10:03:18Z Sj1mor 12103 9417424 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] - 17-a de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. [[Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|dekstra|eta|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761]] [[Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765]] [[Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|eta|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono".]] [[Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|eta|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768]] [[Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|eta|Georgo kaj Charlotte vizitante HMS <nowiki><i id="mwAYo">Queen Charlotte</i></nowiki> la 26an de junio 1794]] [[Dosiero:Margaret_botany.jpg|eta|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj"]] [[Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|eta|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779]] [[Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|eta|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref>]] [[Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto]] [[Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|eta|Statuo en Queen Square, Londono]] [[Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|centra|eta|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] nc88nu6cobws236dq2o8j00eabe2yqb 9417425 9417424 2026-06-30T10:03:41Z Sj1mor 12103 9417425 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] - 17-a de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. [[Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|dekstra|eta|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761]] [[Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|eta|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765]] [[Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|eta|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono".]] [[Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|eta|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768]] [[Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|eta|Georgo kaj Charlotte vizitante HMS <nowiki><i id="mwAYo">Queen Charlotte</i></nowiki> la 26an de junio 1794]] [[Dosiero:Margaret_botany.jpg|eta|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj"]] [[Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|eta|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779]] [[Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|eta|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref>]] [[Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto]] [[Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|eta|Statuo en Queen Square, Londono]] [[Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|centra|eta|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770]] [[Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] oarnbxvaz1zr1e6r8rm3o1ci7r04l3m 9417428 9417425 2026-06-30T10:07:59Z Sj1mor 12103 9417428 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] - 17-a de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="180"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery > == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] 6rrjbxi1alpon5qot56dpoatwfneigy 9417429 9417428 2026-06-30T10:08:20Z Sj1mor 12103 /* Galerio */ 9417429 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] - 17-a de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] aqnizuhi06ruo8lk52uyqw0d9u3maov 9417430 9417429 2026-06-30T10:10:31Z Sj1mor 12103 9417430 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] - 17-a de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] cwufudtpmjxpbph1idu7f3dae1pbfsc 9417431 9417430 2026-06-30T10:12:03Z Sj1mor 12103 9417431 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] - 17-a de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] 2pmc2nzoc7r3somvf2hs26wutl3omt8 9417439 9417431 2026-06-30T10:21:49Z Sj1mor 12103 9417439 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] - 17-a de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] boilx916h8j9mdr0777873pjruavg8p 9417440 9417439 2026-06-30T10:22:41Z Sj1mor 12103 9417440 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}}{{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] - 17-a de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] t2pcit9dwuq5ozz4z23hzyf1g8z1oyc 9417442 9417440 2026-06-30T10:25:38Z Sj1mor 12103 9417442 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}}{{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] s3875j59hdl4qq8f1y5oez0avqae8we 9417443 9417442 2026-06-30T10:29:00Z Sj1mor 12103 9417443 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}}{{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] oe8vf72yyjuecfibe24pjik6cevuz3p 9417447 9417443 2026-06-30T10:32:18Z Sj1mor 12103 9417447 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}}{{Informkesto gravulo|priskribo=}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] m0qe6a8d33sycrioi6ojbgvu5e0c43o 9417449 9417447 2026-06-30T10:35:01Z Sj1mor 12103 9417449 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de [[Sofia Ĉarlota]]<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] ld46pad2ai513bucvpsmmayvvj10j6o 9417450 9417449 2026-06-30T10:35:20Z Sj1mor 12103 9417450 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de Sofia Ĉarlota<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis Reĝino de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] paul2p2ac1frg1etmqy6jcrgzjdedcg 9417452 9417450 2026-06-30T10:37:41Z Sj1mor 12103 Reĝedzino 9417452 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de Sofia Ĉarlota<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis [[Reĝedzino]] de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de Meklenburgo-Strelitz, [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] ce8f5wshlrk228ugss1iq0lxzn8l46c 9417454 9417452 2026-06-30T10:41:08Z Moldur 2507 9417454 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de Sofia Ĉarlota<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis [[Reĝedzino]] de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de [[Meklenburgo-Strelitz]], [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] 9w3ddb7wjn5wl75cwmhjwgtdf3p8hfm 9417459 9417454 2026-06-30T10:51:49Z Sj1mor 12103 VA Ĉarlotkuko 9417459 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de Sofia Ĉarlota<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis [[Reĝedzino]] de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de [[Meklenburgo-Strelitz]], [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Ĉarlotkuko]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Ĝermo|Reĝino}}{{Reĝoj de la Hanovra dinastio}}{{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Meklenburgo-Strelitz, Sofia Ĉarlota}} [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] ixhnzlcqwo3votb8s2h76t4hm95bvxr 9417460 9417459 2026-06-30T10:53:27Z Moldur 2507 9417460 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de Sofia Ĉarlota<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis [[Reĝedzino]] de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de [[Meklenburgo-Strelitz]], [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urbo [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]], [[Usono|Usono,]] kaj ankaŭ la [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Kantono Mecklenburg]] en [[Virginio]] kaj la [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Kantono Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]], estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Ĉarlotkuko]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Reĝoj de la Hanovra dinastio}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Dukoj de Meklenburgo]] [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] m1qo12sv6v8z3957gealzc0m008h4yr 9417477 9417460 2026-06-30T11:15:04Z Sj1mor 12103 /* Vidu ankaŭ */ 9417477 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de Sofia Ĉarlota<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis [[Reĝedzino]] de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de [[Meklenburgo-Strelitz]], [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urboj [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]] kaj [[Charlottesville]] en [[Virginio]][[Usono|,]] kaj ankaŭ la kantonoj [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]] kaj [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Mecklenburg]] en [[Virginio]] estas nomita laŭ ŝi. == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Insuloj de Reĝino Charlotte]], antaŭa nomo de [[Haida Gwaii]] * [[Markolo de Reĝino Charlotte]] * [[Ĉarlotkuko]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigra reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Reĝoj de la Hanovra dinastio}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Dukoj de Meklenburgo]] [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] a0i7lbp6jt3mjd9m4jyesr60hp559a9 9417493 9417477 2026-06-30T11:37:57Z Sj1mor 12103 Deveno 9417493 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de Sofia Ĉarlota<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis [[Reĝedzino]] de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de [[Meklenburgo-Strelitz]], [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urboj [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]] kaj [[Charlottesville]] en [[Virginio]][[Usono|,]] kaj ankaŭ la kantonoj [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]] kaj [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Mecklenburg]] en [[Virginio]] estas nomita laŭ ŝi. == Prapatroj, deveno kaj konjektoj == La 16 prapraavoj, 8 praavoj, 4 geavoj kaj ambaŭ gepatroj de Charlotte estis ĉiuj, senescepte, germanaj princoj, dukoj kaj grafoj;<ref>{{cite book|title=Genealogie ascendante jusqu'au quatrieme degre inclusivement de tous les Rois et Princes de maisons souveraines de l'Europe actuellement vivans|trans-title=Genealogy up to the fourth degree inclusive of all the Kings and Princes of sovereign houses of Europe currently living|url=https://books.google.com/books?id=AINPAAAAcAAJ&pg=PA84|year=1768|publisher=Frederic Guillaume Birnstiel|location=Bourdeaux|language=fr|page=84}}</ref> ŝia familio, la [[Meklenburga dinastio|Domo de Meklenburgo]], estis fondita de la slava princo Pribislaus la 1-a de Meklenburgo en 1167. Charlotte estis parenca al la [[Habsburgoj]] tra sia prapatro Anna de Saksio, kiu mortis en 1327; ŝi ankaŭ estis neleĝe parenca al la Domo de Burgonjo, ĉar ŝiaj prapatroj, dek kvin generaciojn pli frue (kvin jarcentojn antaŭ la naskiĝo de Charlotte), estis Reĝo [[Alfonso la 3-a (Portugalio)|Alfonso la 3-a de Portugalio]] (kiu mortis en 1279) kaj lia amantino Maior Afonso, virino kun juda deveno. Ĉar la portugala reĝa familio (Burgonjo) devenas de la [[Kapetidoj]], Charlotte estas prapatro de Reĝo [[Filipo la 6-a de Hispanio]] en la 21-a {{siglo|XXI||s}}, kaj samtempe, kiel la avino de [[Reĝino Viktoria]], Charlotte estas prapatro de multaj (se ne preskaŭ ĉiuj) el la nunaj eŭropaj reĝaj familioj. Oni konjektis, ke la antaŭulo Maior Afonso, naskita ĉirkaŭ 514 jarojn antaŭ Ĉarlota, eble estis [[Maŭroj|maŭra]] anstataŭ [[Judoj|juda]], kaj el tio devenas la erara ideo, ke Ĉarlota eble estis [[Nigrulo|nigrula]]; sed historiistoj malakceptas tion. Ĉiukaze, en la [[Mezepoko]], "maŭra" signifis " [[Islamo|islama]] ": [[religio]], ne [[etneco]]; Maŭroj povus esti [[araboj]], [[berberoj]], [[eŭropanoj]] aŭ [[Sub-Saharaj Afrikanoj|subsaharaj afrikanoj]] - fakte, Maior Afonso, eĉ se ŝi efektive estus maŭra, "eble estus blonda kaj bluokula"; <ref name="Blondie" /> sed krom ĉi tiu nepruvita "maŭra" statuso, la diluo de la sango de Maior Afonso, kia ajn ĝi estis, dum kvin jarcentoj, kun judoj, portugaloj, francoj, slavoj kaj precipe germanoj, igas ĉi tiujn [[Konjekto|konjektojn]] neverŝajnaj. Historiisto Kate Williams diris, ke la sugesto, ke Charlotte estis nigrula, estas "ridinda";<ref>Stuart Jeffries (11 de marto de 2009). «Was this Britain's first black queen?». ''The Guardian'' ({{En}}). prenita la 14-a de majo de 2023. «That said, Williams and many other historians are very sceptical about Valdes's theory. They argue the generational distance between Charlotte and her presumed African forebear is so great as to make the suggestion ridiculous. Furthermore, they say even the evidence that Madragana was black is thin.»</ref> historiistino Lisa Hilton asertas, ke ekzistas "absolute neniu [[pruvo]]" por tia nocio;<ref>Yoonji Han (la 10-an de oktubro 2022). «The idea that Queen Charlotte was part-Black was popularized by one historian. But others say that's a myth.». ''Insider Inc.'' ({{En}}). Prenita la 15-an de majo 2023. «historian Lisa Hilton told Insider. "But one can say there is absolutely no credible evidence that she was Black."».</ref> kaj historiisto Andrew Roberts nomas la ideon "kompleta sensencaĵo".<ref name=":0">{{Cite news|last=Linge|first=Mary|date=2021-11-13|title=Real-life queen of 'Bridgerton' wasn't biracial – but she was a badass|work=[[New York Post]]|url=https://nypost.com/2021/11/13/real-queen-bridgerton-wasnt-biracial-but-she-was-a-badass/|access-date=2022-03-15|idioma=en}}</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Insuloj de Reĝino Charlotte]], antaŭa nomo de [[Haida Gwaii]] * [[Markolo de Reĝino Charlotte]] * [[Ĉarlotkuko]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigrula reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Reĝoj de la Hanovra dinastio}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Dukoj de Meklenburgo]] [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] 3d20vziuojldx6ecsvrct9pieuawx62 9417495 9417493 2026-06-30T11:38:59Z Sj1mor 12103 /* Prapatroj, deveno kaj konjektoj */ 9417495 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de Sofia Ĉarlota<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis [[Reĝedzino]] de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de [[Meklenburgo-Strelitz]], [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urboj [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]] kaj [[Charlottesville]] en [[Virginio]][[Usono|,]] kaj ankaŭ la kantonoj [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]] kaj [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Mecklenburg]] en [[Virginio]] estas nomita laŭ ŝi. == Prapatroj, deveno kaj konjektoj == La 16 prapraavoj, 8 praavoj, 4 geavoj kaj ambaŭ gepatroj de Charlotte estis ĉiuj, senescepte, germanaj princoj, dukoj kaj grafoj;<ref>{{cite book|title=Genealogie ascendante jusqu'au quatrieme degre inclusivement de tous les Rois et Princes de maisons souveraines de l'Europe actuellement vivans|trans-title=Genealogy up to the fourth degree inclusive of all the Kings and Princes of sovereign houses of Europe currently living|url=https://books.google.com/books?id=AINPAAAAcAAJ&pg=PA84|year=1768|publisher=Frederic Guillaume Birnstiel|location=Bourdeaux|language=fr|page=84}}</ref> ŝia familio, la [[Meklenburga dinastio|Domo de Meklenburgo]], estis fondita de la slava princo Pribislaus la 1-a de Meklenburgo en 1167. Charlotte estis parenca al la [[Habsburgoj]] tra sia prapatro Anna de Saksio, kiu mortis en 1327; ŝi ankaŭ estis neleĝe parenca al la Domo de Burgonjo, ĉar ŝiaj prapatroj, dek kvin generaciojn pli frue (kvin jarcentojn antaŭ la naskiĝo de Charlotte), estis Reĝo [[Alfonso la 3-a (Portugalio)|Alfonso la 3-a de Portugalio]] (kiu mortis en 1279) kaj lia amantino Maior Afonso, virino kun juda deveno. Ĉar la portugala reĝa familio (Burgonjo) devenas de la [[Kapetidoj]], Charlotte estas prapatrino de Reĝo [[Filipo la 6-a de Hispanio]] en la 21-a jarcento, kaj samtempe, kiel la avino de [[Reĝino Viktoria]], Charlotte estas prapatro de multaj (se ne preskaŭ ĉiuj) el la nunaj eŭropaj reĝaj familioj. Oni konjektis, ke la antaŭulo Maior Afonso, naskita ĉirkaŭ 514 jarojn antaŭ Ĉarlota, eble estis [[Maŭroj|maŭra]] anstataŭ [[Judoj|juda]], kaj el tio devenas la erara ideo, ke Ĉarlota eble estis [[Nigrulo|nigrula]]; sed historiistoj malakceptas tion. Ĉiukaze, en la [[Mezepoko]], "maŭra" signifis " [[Islamo|islama]] ": [[religio]], ne [[etneco]]; Maŭroj povus esti [[araboj]], [[berberoj]], [[eŭropanoj]] aŭ [[Sub-Saharaj Afrikanoj|subsaharaj afrikanoj]] - fakte, Maior Afonso, eĉ se ŝi efektive estus maŭra, "eble estus blonda kaj bluokula"; <ref name="Blondie" /> sed krom ĉi tiu nepruvita "maŭra" statuso, la diluo de la sango de Maior Afonso, kia ajn ĝi estis, dum kvin jarcentoj, kun judoj, portugaloj, francoj, slavoj kaj precipe germanoj, igas ĉi tiujn [[Konjekto|konjektojn]] neverŝajnaj. Historiisto Kate Williams diris, ke la sugesto, ke Charlotte estis nigrula, estas "ridinda";<ref>Stuart Jeffries (11 de marto de 2009). «Was this Britain's first black queen?». ''The Guardian'' ({{En}}). prenita la 14-a de majo de 2023. «That said, Williams and many other historians are very sceptical about Valdes's theory. They argue the generational distance between Charlotte and her presumed African forebear is so great as to make the suggestion ridiculous. Furthermore, they say even the evidence that Madragana was black is thin.»</ref> historiistino Lisa Hilton asertas, ke ekzistas "absolute neniu [[pruvo]]" por tia nocio;<ref>Yoonji Han (la 10-an de oktubro 2022). «The idea that Queen Charlotte was part-Black was popularized by one historian. But others say that's a myth.». ''Insider Inc.'' ({{En}}). Prenita la 15-an de majo 2023. «historian Lisa Hilton told Insider. "But one can say there is absolutely no credible evidence that she was Black."».</ref> kaj historiisto Andrew Roberts nomas la ideon "kompleta sensencaĵo".<ref name=":0">{{Cite news|last=Linge|first=Mary|date=2021-11-13|title=Real-life queen of 'Bridgerton' wasn't biracial – but she was a badass|work=[[New York Post]]|url=https://nypost.com/2021/11/13/real-queen-bridgerton-wasnt-biracial-but-she-was-a-badass/|access-date=2022-03-15|idioma=en}}</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Insuloj de Reĝino Charlotte]], antaŭa nomo de [[Haida Gwaii]] * [[Markolo de Reĝino Charlotte]] * [[Ĉarlotkuko]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigrula reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Reĝoj de la Hanovra dinastio}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Dukoj de Meklenburgo]] [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] 75op5h9y4dnp660l1dn4jnfzo527yvn 9417496 9417495 2026-06-30T11:40:44Z Sj1mor 12103 /* Prapatroj, deveno kaj konjektoj */ 9417496 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|Sofia Ĉarlota de Hanovro}} {{Informkesto gravulo|priskribo=Portreto de Sofia Ĉarlota<br> far de [[Thomas Gainsborough]] je ĉirkaŭ 1781}} '''Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz''' (Sophia Charlotte; naskiĝis la 19-an de majo 1744 en [[Mirow]] – mortis la 17-an de novembro 1818 en {{Vikidatumoj|Q1050082}} en la [[Reĝa Botanika Ĝardeno de Londono|Reĝa Botanika Ĝardeno]]) estis [[Reĝedzino]] de Britio kaj Irlando kiel edzino de [[Georgo la 3-a (Britio)|Reĝo Georgo la 3-a]] ekde ilia geedziĝo la 8-an de septembro 1761 ĝis ŝia morto en 1818. La [[Leĝo de Unuiĝo, 1800|Leĝo de Uniĝo de 1800]] unuigis [[Reĝlando de Granda Britio|Brition]] kaj [[Reĝlando Irlando|Irlandon]] en la [[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝintan Reĝlandon de Granda Britio kaj Irlando]]. Kiel edzino de Georgo, ŝi ankaŭ estis Elektistino de Hanovro ĝis ŝi iĝis Reĝino de Hanovro la 12-an de oktobro 1814. Charlotte estis la plej longe servanta [[Nereganta reĝino|reĝinedzino]] de Britio, servante dum 57 jaroj kaj 70 tagoj. Charlotte naskiĝis en la reganta familio de [[Meklenburgo-Strelitz]], [[duklando]] en norda Germanio. En 1760, la juna kaj fraŭla Georgo&nbsp;La 3-a heredis la britan tronon. Ĉar Charlotte estis minora germana princino sen intereso pri politiko, la reĝo konsideris ŝin taŭga edzino, kaj ili geedziĝis en 1761. Iliaj 15 infanoj, el kiuj 13 pluvivis ĝis [[plenaĝeco]], inkluzivis du estontajn britajn monarkojn, [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] kaj [[Vilhelmo la 4-a (Britio)|Vilhelmo la 4-a]] ; same kiel Charlotte, princino de la reĝa familio, kiu fariĝis reĝino de Virtembergo ; kaj [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|princo Ernesto Aŭgusto]], kiu fariĝis reĝo de Hanovro. Charlotte estis mecenatino kaj amatora [[Plantoscienco|botanikistino]], kiu helpis vastigi la {{Vikidatumoj|Q188617}}. Ŝi enkondukis la [[Kristnaska arbo|kristnaskan arbon]] en Brition, ornamante iu por kristnaska festo por infanoj de [[Windsor (Anglio)|Windsor]] en 1800. Ŝi estis afliktita de la atakoj de fizika kaj [[mensa malsano]] de sia edzo, kiuj fariĝis permanentaj en pli posta vivo. Charlotte estis profunde ŝokita de la eventoj de la [[Franca revolucio de 1789|Franca Revolucio]] kaj de la sekvaj [[Napoleonaj Militoj]], kiuj minacis la sekurecon kaj suverenecon de ŝia patrujo. Ŝia plej aĝa filo, Georgo, estis nomumita princregento en 1811 pro la kreskanta severeco de la malsano de la reĝo. Charlotte mortis en Kew Palace en novembro 1818, kun pluraj el ŝiaj infanoj apud ŝi. Georgo&nbsp;La tria mortis iom pli ol jaron poste, verŝajne nekonscia pri la morto de sia edzino. La urboj [[Charlotte]] en [[Norda Karolino]] kaj [[Charlottesville]] en [[Virginio]][[Usono|,]] kaj ankaŭ la kantonoj [[Kantono Mecklenburg (Norda Karolino)|Mecklenburg]] en [[Norda Karolino]] kaj [[Kantono Mecklenburg (Virginio)|Mecklenburg]] en [[Virginio]] estas nomita laŭ ŝi. == Prapatroj, deveno kaj konjektoj == La 16 prapraavoj, 8 praavoj, 4 geavoj kaj ambaŭ gepatroj de Charlotte estis ĉiuj, senescepte, germanaj princoj, dukoj kaj grafoj;<ref>{{cite book|title=Genealogie ascendante jusqu'au quatrieme degre inclusivement de tous les Rois et Princes de maisons souveraines de l'Europe actuellement vivans|trans-title=Genealogy up to the fourth degree inclusive of all the Kings and Princes of sovereign houses of Europe currently living|url=https://books.google.com/books?id=AINPAAAAcAAJ&pg=PA84|year=1768|publisher=Frederic Guillaume Birnstiel|location=Bourdeaux|language=fr|page=84}}</ref> ŝia familio, la [[Meklenburga dinastio|Domo de Meklenburgo]], estis fondita de la slava princo Pribislaus la 1-a de Meklenburgo en 1167. Charlotte estis parenca al la [[Habsburgoj]] tra sia prapatro Anna de Saksio, kiu mortis en 1327; ŝi ankaŭ estis neleĝe parenca al la Domo de Burgonjo, ĉar ŝiaj prapatroj, dek kvin generaciojn pli frue (kvin jarcentojn antaŭ la naskiĝo de Charlotte), estis Reĝo [[Alfonso la 3-a (Portugalio)|Alfonso la 3-a de Portugalio]] (kiu mortis en 1279) kaj lia amantino Maior Afonso, virino kun juda deveno. Ĉar la portugala reĝa familio (Burgonjo) devenas de la [[Kapetidoj]], Charlotte estas prapatrino de Reĝo [[Filipo la 6-a de Hispanio]] en la 21-a jarcento, kaj samtempe, kiel la avino de [[Reĝino Viktoria]], Charlotte estas prapatro de multaj (se ne preskaŭ ĉiuj) el la nunaj eŭropaj reĝaj familioj. Oni konjektis, ke la antaŭulo Maior Afonso, naskita ĉirkaŭ 514 jarojn antaŭ Ĉarlota, eble estis [[Maŭroj|maŭra]] anstataŭ [[Judoj|juda]], kaj el tio devenas la erara ideo, ke Ĉarlota eble estis [[Nigrulo|nigrula]]; sed historiistoj malakceptas tion. Ĉiukaze, en la [[Mezepoko]], "maŭra" signifis " [[Islamo|islama]] ": [[religio]], ne [[etneco]]; Maŭroj povus esti [[araboj]], [[berberoj]], [[eŭropanoj]] aŭ [[Sub-Saharaj Afrikanoj|subsaharaj afrikanoj]] - fakte, Maior Afonso, eĉ se ŝi efektive estus maŭra, "eble estus blonda kaj bluokula"; <ref>Lisa Hilton (februaro de 2020). «The "mulatto" Queen». ''The Critic'' ({{En}}). Prenite la 14-an de majo 2023. «She may have had Berber, Spanish, Arabic or indeed African features, but she might equally have had blonde hair and blue eyes, as after the fall of the Roman empire tribes from Northern Europe, including East Germany and Scandinavia, invaded the Moorish kingdoms. Moreover, the 500 years between Mandragana and Charlotte would suggest any African bloodline would have been significantly diluted.»</ref> sed krom ĉi tiu nepruvita "maŭra" statuso, la diluo de la sango de Maior Afonso, kia ajn ĝi estis, dum kvin jarcentoj, kun judoj, portugaloj, francoj, slavoj kaj precipe germanoj, igas ĉi tiujn [[Konjekto|konjektojn]] neverŝajnaj. Historiisto Kate Williams diris, ke la sugesto, ke Charlotte estis nigrula, estas "ridinda";<ref>Stuart Jeffries (11 de marto de 2009). «Was this Britain's first black queen?». ''The Guardian'' ({{En}}). prenita la 14-a de majo de 2023. «That said, Williams and many other historians are very sceptical about Valdes's theory. They argue the generational distance between Charlotte and her presumed African forebear is so great as to make the suggestion ridiculous. Furthermore, they say even the evidence that Madragana was black is thin.»</ref> historiistino Lisa Hilton asertas, ke ekzistas "absolute neniu [[pruvo]]" por tia nocio;<ref>Yoonji Han (la 10-an de oktubro 2022). «The idea that Queen Charlotte was part-Black was popularized by one historian. But others say that's a myth.». ''Insider Inc.'' ({{En}}). Prenita la 15-an de majo 2023. «historian Lisa Hilton told Insider. "But one can say there is absolutely no credible evidence that she was Black."».</ref> kaj historiisto Andrew Roberts nomas la ideon "kompleta sensencaĵo".<ref name=":0">{{Cite news|last=Linge|first=Mary|date=2021-11-13|title=Real-life queen of 'Bridgerton' wasn't biracial – but she was a badass|work=[[New York Post]]|url=https://nypost.com/2021/11/13/real-queen-bridgerton-wasnt-biracial-but-she-was-a-badass/|access-date=2022-03-15|idioma=en}}</ref> == Galerio == <gallery mode="packed" heights="150"> Dosiero:Ziesenis_-_Queen_Charlotte_when_Princess,_Royal_Collection.jpg|Charlotte kun servisto de Johann Georg Ziesenis, {{Ĉirkaŭ}} 1761 Dosiero:Charlotte_Sophia_of_Mecklenburg-Strelitz_by_studio_of_Allan_Ramsay.jpg|alternative=Queen Charlotte as painted by Allan Ramsay in 1762| Reĝino Charlotte pentrita de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]] en 1762 Dosiero:Johan_Zoffany_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_with_her_Two_Eldest_Sons_-_Google_Art_Project.jpg|''Reĝino Charlotte kun ŝiaj du plej aĝaj filoj'', [[Johan Zoffany]], 1765 Dosiero:Charlotte1767Cotes.jpg|dekstra|En 1767, [[Francis Cotes]] desegnis pastelon de Reĝino Charlotte kun ŝia plej aĝa filino, Charlotte, Princino de la Reĝa Moŝto. Lordino Mary Coke nomis la similecon "tiel simila, ke ĝi ne povus esti miskomprenita kiel iu ajn alia persono". Dosiero:Dance_-_Queen_Charlotte,_Uppark_House.jpg|''Portreto de Reĝino Charlotte'' de [[Nathaniel Dance-Holland]], {{Ĉirkaŭ}} 1768 Dosiero:After Johan Joseph Zoffany (Frankfurt 1733-London 1810) - Queen Charlotte (1744-1818) - RCIN 403524 - Royal Collection.jpg|Portreto de la reĝino far de anonima pentristo, proksimume de 1771 ĝis 1800. En la [[Brita Reĝa Kolekto]] Dosiero:King_George_and_Earl_Howe_aboard_Qn_Charlotte_(cropped).jpg|Georgo kaj Charlotte vizitante la ŝianoman ŝipon ''HMS Queen Charlotte'' la 26an de junio 1794 Dosiero:Margaret_botany.jpg|"Patronino de Botaniko, kaj de la Belartoj" Dosiero:Queen-charlotte-1744-1818.jpg|Reĝino Charlotte en ŝtataj vestoj, de [[Joshua Reynolds]], 1779 Dosiero:Queen_Charlotte_by_Sir_Thomas_Lawrence_1789.jpg|Charlotte sidis por Siro [[Thomas Lawrence]] en septembro 1789. Lia portreto de ŝi estis ekspoziciita ĉe la Reĝa Akademio la sekvan jaron. Recenzistoj opiniis ĝin "forta simileco".<ref>{{harvnb|Levey|1977|p=16}}</ref> Dosiero:Stroehling_-_Queen_Charlotte,_1807,_Royal_Collection.jpg|Reĝino Charlotte en ŝiaj pli postaj jaroj, pentrita de Stroehling, 1807, Reĝa Kolekto Dosiero:Statue_probably_of_Queen_Charlotte,_Bloomsbury,_London.jpg|Statuo en Queen Square, Londono Dosiero:George_III,_Queen_Charlotte_and_their_Six_Eldest_Children.png|Reĝo Georgo&nbsp;La 3-a kaj Reĝino Charlotte kun iliaj ses plej aĝaj infanoj, de [[Johan Zoffany]], 1770 Dosiero:Allan_Ramsay_(1713-84)_-_Queen_Charlotte_(1744-1818)_-_RCIN_405308_-_Royal_Collection.jpg|eta|Reĝino Charlotte de [[Allan Ramsay (pentristo)|Allan Ramsay]], 1762 </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Insuloj de Reĝino Charlotte]], antaŭa nomo de [[Haida Gwaii]] * [[Markolo de Reĝino Charlotte]] * [[Ĉarlotkuko]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.royal.uk/queen-charlotte Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[brita monarkio]] * [https://www.rct.uk/collection/people/queen-charlotte-of-the-united-kingdom-1744-1818#/type/subject Reĝino Charlotte] ĉe la oficiala retejo de la [[Brita Reĝa Kolekto|Royal Collection Trust]] * [http://people.virginia.edu/~jlc5f/charlotte/ Reĝino Charlotte, 1744–1818: Dulingva Ekspozicio (ĉ. 1994)] * [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/famous/royalfamily.html "La Malklaraj Rasaj Linioj de Famaj Familioj - Reĝino Charlotte"] ĉe la [[Public Broadcasting Service|PBS-]] ejo * * {{IMDb nomo|13213169|Queen Charlotte}} * Stuart Jeffries, [https://www.theguardian.com/world/2009/mar/12/race-monarchy "Ĉu ĉi tiu estis la unua nigrula reĝino de Britio?"] ''The Guardian'' (12-a de marto 2009) * [https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp00845/charlotte-of-mecklenburg-strelitz Portretoj de Charlotte de Meklenburgo-Strelitz] ĉe la [[Nacia Portretgalerio (Britio)|Nacia Portretgalerio]], Londono {{Reĝoj de la Hanovra dinastio}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Dukoj de Meklenburgo]] [[Kategorio:Hanovra dinastio]] [[Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj]] [[Kategorio:Germanaj princinoj]] 1zvrj2ugf96a0fyyngxsqr9r2ia8fab 0 948514 9417451 2026-06-30T10:37:28Z HomayounAS 259547 Artikolo pri la Rastakhiz Party, la sola oficiala partio en Irano de 1975 ĝis 1978, inkluzive de ĝia fono, kreo per kunfandiĝo de pluraj partioj, organiza strukturo, frakcioj, kaj malfondo dum la Irana Revolucio. 9417451 wikitext text/x-wiki {{Informkesto partio|nomo=Rastakhiz Party|dosiero=Civil flag of Iran in Rastakhiz Party gathering.jpg|dosiero_priskribo=Flago de Irano en Rastakhiz-renkontiĝo|emblemo=|emblemo_priskribo=|estro=[[Mohammad Reza Pahlavi]] (fondaĵo)|fondodato=[[2-an de marto]] [[1975]]|fondoloko=[[Tehrano]], [[Irano]]|dissolvodato=[[1-an de oktobro]] [[1978]]<ref name="Britannica"/><ref name="Iranica"/>|dissolvoloko=|kunfandiĝo_de=[[Partio Iran-e Novin]]<br />[[Partio Mardom]]<br />[[Partio Iraniano]]<br />[[Partio Pan-Iranista]]|anstataŭita_de=[[Islama Respublika Partio]]|sidejo=Tehrano, Irano|anaro=proks. 5 milionoj (1976 est.)<ref name="Britannica"/>|ideologio=[[Monarkiismo]]<br />[[Sekularismo]]<br />[[Populismo]]<br />[[Naciismo]]<br />[[Antikomunismo]]<br />[[Demokrata centralismo]]|pozicio=Centra-dekstro|koloroj=Verda, Blanka, Ruĝa|himno=|ĵurnalo=}} '''Rastakhiz Party''' ([[Persa lingvo|persa]]: حزب رستاخیز ملت ایران, ''Hezb-e Rastāxiz-e Mellat-e Irān'', signifante "Partio de la Reviviĝo de la Irana Nacio") estis la sola leĝa politika partio en [[Irano]] de la [[2-an de marto]] [[1975]] ĝis la [[1-an de oktobro]] [[1978]].<ref name="Britannica">{{cite encyclopedia|title=Rastakhiz Party|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Rastakhiz-Party|access-date=2026-06-30}}</ref><ref name="Iranica">{{cite encyclopedia|last=Milani|first=Abbas|title=RASTAKHIZ PARTY|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|url=https://iranicaonline.org/articles/rastakhiz-party|access-date=2026-06-30}}</ref> Ĝi estis fondita fare de [[Mohammad Reza Pahlavi]], la lasta Ŝaho de Irano, kiu estis la ''de facto'' gvidanto de la partio.<ref name="Iranica" /><ref name="IICHS">{{cite web|title=Rastakhiz Party|url=https://www.iichs.ir/en/gallery/3678/3/0/rastakhiz-party|website=IICHS|access-date=2026-06-30}}</ref> La partio estis kreita per la kunfandiĝo de pluraj registaraj partioj, inkluzive de la [[Partio Iran-e Novin]] (Nova Irana Partio), la [[Partio Mardom]] (Popola Partio), la [[Partio Iraniano]] kaj la [[Partio Pan-Iranista]].<ref name="Britannica" /><ref name="Iranica" /> La sistemo de ununura partio estis prezentita kiel rimedo por unuigi politikan vivon sub la principoj de la [[konstitucia monarkio]] kaj la reformoj de la [[Blanka Revolucio]].<ref name="Iranica" /> == Fono == Antaŭ la establado de la Rastakhiz Party, la Ŝaho publike malakceptis la ideon de unupartia sistemo en Irano. En sia libro ''Mission for My Country'' (1961), li skribis ke, kiel konstitucia monarko, li ne volus imiti diktatorojn subtenantaj "pupajn partiojn".<ref name="Britannica" /> Tamen, dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, la politika medio ŝanĝiĝis pro la ekspansio de la Blanka Revolucio kaj la drama pliiĝo de naftaj enspezoj post la [[naftokrizo de 1973]].<ref name="Iranica" /> Ĉi tio ebligis al la registaro financi grandajn industriajn projektojn, pligrandigi la ŝtatan burokration kaj sekurec-aparaton.<ref name="Britannica" /> Ekde la fruaj 1960-aj jaroj, Irano funkciis sub limigita dupartia sistemo dominita de la registara Partio Iran-e Novin kaj la opozicia Partio Mardom. Ĉi tiuj partioj estis vaste konsideritaj kiel mankantaj genuina politika konkurenco.<ref name="Iranica" /> Meze de la 1970-aj jaroj, la Ŝaho konkludis ke la ekzistanta aranĝo estis neefika kaj ke unuigita politika organizaĵo povus pli efike mobilizi subtenon por la monarkio.<ref name="Britannica" /> == Historio == La Rastakhiz Party estis oficiale fondita la [[2-an de marto]] [[1975]] sub la registaro de ĉefministro [[Amir-Abbas Hoveyda]], kiu iĝis ĝia unua ĝenerala sekretario.<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> La Ŝaho anoncis ke ĉiuj irananoj devus aliĝi al la partio, deklarante ke tiuj kiuj rifuzus aŭ apartenas al "kontraŭleĝaj organizaĵoj" aŭ estas "senpatrujuloj" kiuj devus forlasi la landon.<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> La partio havis du ĉefajn frakciojn: la "konstruan" (''Sazandeh'') gviditan de [[Houshang Ansari]] kaj la "progreseman" (''Taraqqikhah'') gviditan de [[Jamshid Amouzegar]].<ref name="IICHS" /> En novembro 1976, Amouzegar anstataŭigis Hoveyda kiel ĝenerala sekretario.<ref name="IICHS" /> Post kiam Amouzegar fariĝis ĉefministro en aŭgusto 1977, [[Mohammad Baheri]] iĝis ĝenerala sekretario, kun [[Dariush Homayoon]] kiel deputito.<ref name="IICHS" /> La partio havis junularan flugilon, "Rastakhiz Youth", kiun Hoveyda nomis "la instrumento de la disvolviĝo de Irano".<ref name="Britannica" /> Per ĉi tiu flugilo kaj speciala laborgrupo, Rastakhiz lanĉis kampanjon kontraŭ "profitemuloj" direktita kontraŭ la ''bazari''-komercistoj, kiuj baldaŭ estis identigitaj kiel "malamikoj de la ŝtato".<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> En oktobro 1975, la Ŝaho deklaris ke kontraŭ-profitemo fariĝu la dek-kvara principo de la Blanka Revolucio.<ref name="Britannica" /> == Malfondo == La unupartia sistemo finiĝis en 1978 dum la [[Irana Revolucio]].<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> La partio iĝis ofta celo de protestoj; oficejoj estis atakitaj, kaj kelkaj oficialuloj estis atakitaj en pluraj urboj.<ref name="Britannica" /> La 1-an de oktobro 1978, la registaro anoncis la malfondon de la Rastakhiz Party, esperante redukti politikajn streĉitecojn.<ref name="Britannica" /> Tamen, la protestoj daŭris.<ref name="Iranica" /> Post la revolucio, pluraj iamaj Rastakhiz-oficialuloj estis arestitaj kaj juĝitaj fare de la Revolucia Tribunalo. Amir-Abbas Hoveyda, [[Mahmoud Jafarian]], [[Javad Saeed]], kaj [[Mohammad Reza Ameli-Tehrani]] estis ekzekutitaj.<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> == Organizo == Laŭ ĝia statuto, la partio havis kvin nivelojn:<ref name="IICHS" /> * Kongreso (la plej alta nivelo) * Centra Konsilio * Plenuma Estraro * Politika Buroo * Ĝenerala Sekretario Por membreco, oni devis esti almenaŭ 18-jara.<ref name="IICHS" /> La partio havis konsiliojn je vilaĝa, distrikta, urba kaj gubernia niveloj.<ref name="IICHS" /> == Vidu ankaŭ == * [[Amir-Abbas Hoveyda]] * [[Jamshid Amouzegar]] * [[Blanka Revolucio]] * [[Irana Revolucio]] == Referencoj == {{Referencoj}} q7xexopk0zwt8ip0qg0lwv6ye1b28kj 9417458 9417451 2026-06-30T10:51:32Z HomayounAS 259547 /* */ Aldoni emblemon 9417458 wikitext text/x-wiki {{Informkesto partio|nomo=Rastakhiz Party|dosiero=Civil flag of Iran in Rastakhiz Party gathering.jpg|dosiero_priskribo=Flago de Irano en Rastakhiz-renkontiĝo|emblemo=Logo of Rastakhiz Party.svg|emblemo_priskribo=Logo of Rastakhiz Party.svg|estro=[[Mohammad Reza Pahlavi]] (fondaĵo)|fondodato=[[2-an de marto]] [[1975]]|fondoloko=[[Tehrano]], [[Irano]]|dissolvodato=[[1-an de oktobro]] [[1978]]<ref name="Britannica"/><ref name="Iranica"/>|dissolvoloko=|kunfandiĝo_de=[[Partio Iran-e Novin]]<br />[[Partio Mardom]]<br />[[Partio Iraniano]]<br />[[Partio Pan-Iranista]]|anstataŭita_de=[[Islama Respublika Partio]]|sidejo=Tehrano, Irano|anaro=proks. 5 milionoj (1976 est.)<ref name="Britannica"/>|ideologio=[[Monarkiismo]]<br />[[Sekularismo]]<br />[[Populismo]]<br />[[Naciismo]]<br />[[Antikomunismo]]<br />[[Demokrata centralismo]]|pozicio=Centra-dekstro|koloroj=Verda, Blanka, Ruĝa|himno=|ĵurnalo=}} '''Rastakhiz Party''' ([[Persa lingvo|persa]]: حزب رستاخیز ملت ایران, ''Hezb-e Rastāxiz-e Mellat-e Irān'', signifante "Partio de la Reviviĝo de la Irana Nacio") estis la sola leĝa politika partio en [[Irano]] de la [[2-an de marto]] [[1975]] ĝis la [[1-an de oktobro]] [[1978]].<ref name="Britannica">{{cite encyclopedia|title=Rastakhiz Party|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Rastakhiz-Party|access-date=2026-06-30}}</ref><ref name="Iranica">{{cite encyclopedia|last=Milani|first=Abbas|title=RASTAKHIZ PARTY|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|url=https://iranicaonline.org/articles/rastakhiz-party|access-date=2026-06-30}}</ref> Ĝi estis fondita fare de [[Mohammad Reza Pahlavi]], la lasta Ŝaho de Irano, kiu estis la ''de facto'' gvidanto de la partio.<ref name="Iranica" /><ref name="IICHS">{{cite web|title=Rastakhiz Party|url=https://www.iichs.ir/en/gallery/3678/3/0/rastakhiz-party|website=IICHS|access-date=2026-06-30}}</ref> La partio estis kreita per la kunfandiĝo de pluraj registaraj partioj, inkluzive de la [[Partio Iran-e Novin]] (Nova Irana Partio), la [[Partio Mardom]] (Popola Partio), la [[Partio Iraniano]] kaj la [[Partio Pan-Iranista]].<ref name="Britannica" /><ref name="Iranica" /> La sistemo de ununura partio estis prezentita kiel rimedo por unuigi politikan vivon sub la principoj de la [[konstitucia monarkio]] kaj la reformoj de la [[Blanka Revolucio]].<ref name="Iranica" /> == Fono == Antaŭ la establado de la Rastakhiz Party, la Ŝaho publike malakceptis la ideon de unupartia sistemo en Irano. En sia libro ''Mission for My Country'' (1961), li skribis ke, kiel konstitucia monarko, li ne volus imiti diktatorojn subtenantaj "pupajn partiojn".<ref name="Britannica" /> Tamen, dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, la politika medio ŝanĝiĝis pro la ekspansio de la Blanka Revolucio kaj la drama pliiĝo de naftaj enspezoj post la [[naftokrizo de 1973]].<ref name="Iranica" /> Ĉi tio ebligis al la registaro financi grandajn industriajn projektojn, pligrandigi la ŝtatan burokration kaj sekurec-aparaton.<ref name="Britannica" /> Ekde la fruaj 1960-aj jaroj, Irano funkciis sub limigita dupartia sistemo dominita de la registara Partio Iran-e Novin kaj la opozicia Partio Mardom. Ĉi tiuj partioj estis vaste konsideritaj kiel mankantaj genuina politika konkurenco.<ref name="Iranica" /> Meze de la 1970-aj jaroj, la Ŝaho konkludis ke la ekzistanta aranĝo estis neefika kaj ke unuigita politika organizaĵo povus pli efike mobilizi subtenon por la monarkio.<ref name="Britannica" /> == Historio == La Rastakhiz Party estis oficiale fondita la [[2-an de marto]] [[1975]] sub la registaro de ĉefministro [[Amir-Abbas Hoveyda]], kiu iĝis ĝia unua ĝenerala sekretario.<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> La Ŝaho anoncis ke ĉiuj irananoj devus aliĝi al la partio, deklarante ke tiuj kiuj rifuzus aŭ apartenas al "kontraŭleĝaj organizaĵoj" aŭ estas "senpatrujuloj" kiuj devus forlasi la landon.<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> La partio havis du ĉefajn frakciojn: la "konstruan" (''Sazandeh'') gviditan de [[Houshang Ansari]] kaj la "progreseman" (''Taraqqikhah'') gviditan de [[Jamshid Amouzegar]].<ref name="IICHS" /> En novembro 1976, Amouzegar anstataŭigis Hoveyda kiel ĝenerala sekretario.<ref name="IICHS" /> Post kiam Amouzegar fariĝis ĉefministro en aŭgusto 1977, [[Mohammad Baheri]] iĝis ĝenerala sekretario, kun [[Dariush Homayoon]] kiel deputito.<ref name="IICHS" /> La partio havis junularan flugilon, "Rastakhiz Youth", kiun Hoveyda nomis "la instrumento de la disvolviĝo de Irano".<ref name="Britannica" /> Per ĉi tiu flugilo kaj speciala laborgrupo, Rastakhiz lanĉis kampanjon kontraŭ "profitemuloj" direktita kontraŭ la ''bazari''-komercistoj, kiuj baldaŭ estis identigitaj kiel "malamikoj de la ŝtato".<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> En oktobro 1975, la Ŝaho deklaris ke kontraŭ-profitemo fariĝu la dek-kvara principo de la Blanka Revolucio.<ref name="Britannica" /> == Malfondo == La unupartia sistemo finiĝis en 1978 dum la [[Irana Revolucio]].<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> La partio iĝis ofta celo de protestoj; oficejoj estis atakitaj, kaj kelkaj oficialuloj estis atakitaj en pluraj urboj.<ref name="Britannica" /> La 1-an de oktobro 1978, la registaro anoncis la malfondon de la Rastakhiz Party, esperante redukti politikajn streĉitecojn.<ref name="Britannica" /> Tamen, la protestoj daŭris.<ref name="Iranica" /> Post la revolucio, pluraj iamaj Rastakhiz-oficialuloj estis arestitaj kaj juĝitaj fare de la Revolucia Tribunalo. Amir-Abbas Hoveyda, [[Mahmoud Jafarian]], [[Javad Saeed]], kaj [[Mohammad Reza Ameli-Tehrani]] estis ekzekutitaj.<ref name="Britannica" /><ref name="IICHS" /> == Organizo == Laŭ ĝia statuto, la partio havis kvin nivelojn:<ref name="IICHS" /> * Kongreso (la plej alta nivelo) * Centra Konsilio * Plenuma Estraro * Politika Buroo * Ĝenerala Sekretario Por membreco, oni devis esti almenaŭ 18-jara.<ref name="IICHS" /> La partio havis konsiliojn je vilaĝa, distrikta, urba kaj gubernia niveloj.<ref name="IICHS" /> == Vidu ankaŭ == * [[Amir-Abbas Hoveyda]] * [[Jamshid Amouzegar]] * [[Blanka Revolucio]] * [[Irana Revolucio]] == Referencoj == {{Referencoj}} 0dxqfe44v12ke9zggdgx851yxctl67l 0 948515 9417455 2026-06-30T10:42:08Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Roza abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Merops_malimbicus.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Roza abelmanĝulo''' ''M. mal..." 9417455 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Roza abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Merops_malimbicus.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Roza abelmanĝulo''' ''M. malimbicus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 17 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops malimbicus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683764A92999447 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683764A92999447.en |access-date=17a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops malimbicus'' |dunomo aŭtoritato = ([[George Shaw (biologo)|Shaw]], 1806) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Roza abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops malimbicus'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Roza abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi troviĝas en [[Angolo]], [[Benino]], [[Burkino]], [[Respubliko Kongo]], [[Demokratia Respubliko Kongo]], [[Eburbordo]], [[Ekvatora Gvineo]], [[Gabono]], [[Ganao]], [[Niĝerio]], kaj [[Togo]]. ==Taksonomio== English naturalist [[George Shaw (biologist)|George Shaw]] [[Species description|first described]] the rosy bee-eater in 1806 as ''Merops malimbicus''. This type of locality being from Malimbe, [[Cabinda Province|Cabinda]] in Angola. Molecular studies suggest that this species is most closely related to the [[white-throated bee-eater]] (''Merops albicollis'') and the [[northern carmine bee-eater]] (''M. nubicus'').<ref name=HBWA>{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/55851 |title=Rosy Bee-eater (''Merops malimbicus'') |author=Fry, H. |author2=Kirwan, G.M. |year=2016 |work=Handbook of the Birds of the World Alive |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=15 October 2016}}</ref> ==Aspekto== The adult is a distinctively colored bird that grows to a length of {{convert|22|to|25|cm|in|0|abbr=on}} with tail-streamers adding {{convert|5|cm|in|0|abbr=on}} to this, and weighing about {{convert|45|g|oz|1|abbr=on}}. Both sexes have similar features. The forehead and crown are dark grey, the mask black and the chin and cheek are white. The mantle is black, the wings and back are slate-grey and the rump paler grey. The tail is carmine, gradually bleaching to grey. The throat and underparts are bright pink and the undertail coverts are grey. The undersides of the flight feathers and large tail feathers are glossy black. The beak is black, the eye reddish-brown and the leg yellowish-brown. The juvenile is similar in coloring but paler, many of the smaller feathers having pale edges.<ref name=Fry>{{cite book|author1=Fry, C. Hilary|author2=Fry, Kathie |title=Kingfishers, Bee-eaters and Rollers |url=https://books.google.com/books?id=U_XUBAAAQBAJ&pg=PA283 |year=2010|publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3525-9 |pages=283–285}}</ref> ==Ekologio== Like other [[bee-eater]]s, the species feeds on insects that it catches by swooping from a perch or hawking in the air. It forages in various habitats; close to the surface of water bodies, over [[savanna]]s and woodlands, as well as above the canopies of forests, sometimes ascending to considerable heights. A large part of their diet is flying [[ant]]s, but these birds also feed on [[bee]]s, [[Butterfly|butterflies]], [[Dragonfly|dragonflies]], [[grasshopper]]s, [[Fly|flies]] and [[beetle]]s. Foraging flocks may be very large and birds may dip into the water during flight to bathe. Nesting takes place on raised beaches and sandbars of large rivers exposed by falling water levels. Holes are dug with the feet and passages may be {{convert|2|m|ft|0|abbr=on}} or so long. Only a few colonies are known but these may be very large, with estimated nest counts of 8,000 to 27,300 or more, and a density of about two nesting holes per square metre. The colony may nest in the same location the following year but the nests that have been inundated during the rainy season need to be re-excavated.<ref name=Fry/> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops malimbicus}} {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de Afriko]] noqdivi4zgy2wubbyi2tefq5ewexgv9 9417476 9417455 2026-06-30T11:13:52Z Kani 670 /* Taksonomio */ 9417476 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Roza abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Merops_malimbicus.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Roza abelmanĝulo''' ''M. malimbicus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 17 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops malimbicus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683764A92999447 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683764A92999447.en |access-date=17a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops malimbicus'' |dunomo aŭtoritato = ([[George Shaw (biologo)|Shaw]], 1806) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Roza abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops malimbicus'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Roza abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi troviĝas en [[Angolo]], [[Benino]], [[Burkino]], [[Respubliko Kongo]], [[Demokratia Respubliko Kongo]], [[Eburbordo]], [[Ekvatora Gvineo]], [[Gabono]], [[Ganao]], [[Niĝerio]], kaj [[Togo]]. ==Taksonomio== La angla [[natursciencisto]] [[George Shaw]] unue priskribis la rozkoloran abelmanĝulon en 1806 kiel ''Merops malimbicus''. La specimeno estis el Malimbe, [[Kabindo]], en [[Angolo]]. Molekulaj studoj sugestas, ke ĉi tiu specio estas plej proksime parenca al la [[blankagorĝa abelmanĝulo]] (''Merops albicollis'') kaj al la [[Skarlata abelmanĝulo]] (''M. nubicus'').Skarlata abelmanĝulo.<ref name=HBWA>{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/55851 |title=Rosy Bee-eater (''Merops malimbicus'') |author=Fry, H. |author2=Kirwan, G.M. |year=2016 |work=Handbook of the Birds of the World Alive |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=15a de Oktobro 2016}}</ref> Ĝi estas unu el nur tri specioj de abelmanĝuloj kun dominantaj roz-ruĝaj koloroj, nome Roza abelmanĝulo, ''Merops malimbicus'', [[Skarlata abelmanĝulo]], ''Merops nubicus'' kaj [[Karmina abelmanĝulo]], ''Merops nubicoides'', ĉiuj tri en afrikaj teritorioj. ==Aspekto== The adult is a distinctively colored bird that grows to a length of {{convert|22|to|25|cm|in|0|abbr=on}} with tail-streamers adding {{convert|5|cm|in|0|abbr=on}} to this, and weighing about {{convert|45|g|oz|1|abbr=on}}. Both sexes have similar features. The forehead and crown are dark grey, the mask black and the chin and cheek are white. The mantle is black, the wings and back are slate-grey and the rump paler grey. The tail is carmine, gradually bleaching to grey. The throat and underparts are bright pink and the undertail coverts are grey. The undersides of the flight feathers and large tail feathers are glossy black. The beak is black, the eye reddish-brown and the leg yellowish-brown. The juvenile is similar in coloring but paler, many of the smaller feathers having pale edges.<ref name=Fry>{{cite book|author1=Fry, C. Hilary|author2=Fry, Kathie |title=Kingfishers, Bee-eaters and Rollers |url=https://books.google.com/books?id=U_XUBAAAQBAJ&pg=PA283 |year=2010|publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3525-9 |pages=283–285}}</ref> ==Ekologio== Like other [[bee-eater]]s, the species feeds on insects that it catches by swooping from a perch or hawking in the air. It forages in various habitats; close to the surface of water bodies, over [[savanna]]s and woodlands, as well as above the canopies of forests, sometimes ascending to considerable heights. A large part of their diet is flying [[ant]]s, but these birds also feed on [[bee]]s, [[Butterfly|butterflies]], [[Dragonfly|dragonflies]], [[grasshopper]]s, [[Fly|flies]] and [[beetle]]s. Foraging flocks may be very large and birds may dip into the water during flight to bathe. Nesting takes place on raised beaches and sandbars of large rivers exposed by falling water levels. Holes are dug with the feet and passages may be {{convert|2|m|ft|0|abbr=on}} or so long. Only a few colonies are known but these may be very large, with estimated nest counts of 8,000 to 27,300 or more, and a density of about two nesting holes per square metre. The colony may nest in the same location the following year but the nests that have been inundated during the rainy season need to be re-excavated.<ref name=Fry/> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops malimbicus}} {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de Afriko]] h8f39wdz8reeu77kookg6ju91ro9vir 9417478 9417476 2026-06-30T11:15:47Z Kani 670 /* Aspekto */ 9417478 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Roza abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Merops_malimbicus.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Roza abelmanĝulo''' ''M. malimbicus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 17 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops malimbicus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683764A92999447 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683764A92999447.en |access-date=17a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops malimbicus'' |dunomo aŭtoritato = ([[George Shaw (biologo)|Shaw]], 1806) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Roza abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops malimbicus'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Roza abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi troviĝas en [[Angolo]], [[Benino]], [[Burkino]], [[Respubliko Kongo]], [[Demokratia Respubliko Kongo]], [[Eburbordo]], [[Ekvatora Gvineo]], [[Gabono]], [[Ganao]], [[Niĝerio]], kaj [[Togo]]. ==Taksonomio== La angla [[natursciencisto]] [[George Shaw]] unue priskribis la rozkoloran abelmanĝulon en 1806 kiel ''Merops malimbicus''. La specimeno estis el Malimbe, [[Kabindo]], en [[Angolo]]. Molekulaj studoj sugestas, ke ĉi tiu specio estas plej proksime parenca al la [[blankagorĝa abelmanĝulo]] (''Merops albicollis'') kaj al la [[Skarlata abelmanĝulo]] (''M. nubicus'').Skarlata abelmanĝulo.<ref name=HBWA>{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/55851 |title=Rosy Bee-eater (''Merops malimbicus'') |author=Fry, H. |author2=Kirwan, G.M. |year=2016 |work=Handbook of the Birds of the World Alive |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=15a de Oktobro 2016}}</ref> Ĝi estas unu el nur tri specioj de abelmanĝuloj kun dominantaj roz-ruĝaj koloroj, nome Roza abelmanĝulo, ''Merops malimbicus'', [[Skarlata abelmanĝulo]], ''Merops nubicus'' kaj [[Karmina abelmanĝulo]], ''Merops nubicoides'', ĉiuj tri en afrikaj teritorioj. ==Aspekto== La plenkreskulo estas helkolora birdo, kiu kreskas ĝis longo de 22 ĝis 25 cm, kun vostoplumoj aldonantaj 5 cm al ĉi tio, kaj pezas ĉirkaŭ 45 g. Ambaŭ seksoj havas similajn trajtojn. La frunto kaj krono estas malhelgrizaj, la masko nigra kaj la mentono kaj vango estas blankaj. La mantelo estas nigra, la flugiloj kaj dorso estas ardezgrizaj kaj la pugo pli palgriza. La vosto estas karminruĝa, iom post iom blankiĝante al griza. La gorĝo kaj subaj partoj estas brile rozkoloraj kaj la subvostaj kovriloj estas grizaj. La subaj flankoj de la flugplumoj kaj grandaj vostoplumoj estas brilnigraj. La beko estas nigra, la okuloj ruĝecbrunaj kaj la kruro flavecbruna. La junulo estas simila laŭ koloro sed pli pala, multaj el la pli malgrandaj plumoj havas palajn randojn.<ref name=Fry>{{cite book|author1=Fry, C. Hilary|author2=Fry, Kathie |title=Kingfishers, Bee-eaters and Rollers |url=https://books.google.com/books?id=U_XUBAAAQBAJ&pg=PA283 |year=2010|publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3525-9 |pages=283–285}}</ref> ==Ekologio== Like other [[bee-eater]]s, the species feeds on insects that it catches by swooping from a perch or hawking in the air. It forages in various habitats; close to the surface of water bodies, over [[savanna]]s and woodlands, as well as above the canopies of forests, sometimes ascending to considerable heights. A large part of their diet is flying [[ant]]s, but these birds also feed on [[bee]]s, [[Butterfly|butterflies]], [[Dragonfly|dragonflies]], [[grasshopper]]s, [[Fly|flies]] and [[beetle]]s. Foraging flocks may be very large and birds may dip into the water during flight to bathe. Nesting takes place on raised beaches and sandbars of large rivers exposed by falling water levels. Holes are dug with the feet and passages may be {{convert|2|m|ft|0|abbr=on}} or so long. Only a few colonies are known but these may be very large, with estimated nest counts of 8,000 to 27,300 or more, and a density of about two nesting holes per square metre. The colony may nest in the same location the following year but the nests that have been inundated during the rainy season need to be re-excavated.<ref name=Fry/> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops malimbicus}} {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de Afriko]] stn6eeh5wrkwx4wj2sq62td7ez5ezx6 9417481 9417478 2026-06-30T11:19:00Z Kani 670 /* Ekologio */ 9417481 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Roza abelmanĝulo |koloro = pink |dosiero = Merops_malimbicus.jpg |priskribo de dosiero = |grando de dosiero = 200ra |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = |grando de dosiero2 = 200ra |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes'' |familio = [[Meropedoj]] ''Meropidae'' |genro = ''[[Merops]]'' |specio = '''Roza abelmanĝulo''' ''M. malimbicus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 17 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Merops malimbicus'' |volume=2016 |article-number=e.T22683764A92999447 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683764A92999447.en |access-date=17a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Merops malimbicus'' |dunomo aŭtoritato = ([[George Shaw (biologo)|Shaw]], 1806) |specioj de subdivizio = Subspecioj |vikispecio = |komunejo = | sinonimo = |mapo de vivoteritorioj = |mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Roza abelmanĝulo'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Merops malimbicus'') estas [[birdo]] de la [[familio (biologio)|familio]] [[Meropedoj]] aŭ [[abelmanĝuloj]], grupo de brilkoloraj birdoj kiuj manĝas ĉefe venenajn Himenopterojn kiel abeloj kaj vespoj.<ref>{{Cite journal |last=Fry |first=C.H. |date=1969 |title=The evolution and systematics of bee-eaters (Meropidae) |journal=Ibis |volume=111 |pages=557–592 |doi=10.1111/j.1474-919X.1969.tb02567.x}}</ref> La Roza abelmanĝulo estas unu el 31 specioj ene de tiu familio.<ref>{{Cite journal |last=Baharlu |first=Fatemeh |last2=Gholamhosseini |first2=Ali |date=2024 |title=Geographic distribution of Bee-eaters (Genus Merops) (Coraciiformes: Meropidae) in Fars province, southern Iran based on ecoregions |journal=Experimental Animal Biology |volume=13 |issue=1 |pages=97–104 |doi=10.30473/eab.2024.71047.1944}}</ref> Ĝi troviĝas en [[Angolo]], [[Benino]], [[Burkino]], [[Respubliko Kongo]], [[Demokratia Respubliko Kongo]], [[Eburbordo]], [[Ekvatora Gvineo]], [[Gabono]], [[Ganao]], [[Niĝerio]], kaj [[Togo]]. ==Taksonomio== La angla [[natursciencisto]] [[George Shaw]] unue priskribis la rozkoloran abelmanĝulon en 1806 kiel ''Merops malimbicus''. La specimeno estis el Malimbe, [[Kabindo]], en [[Angolo]]. Molekulaj studoj sugestas, ke ĉi tiu specio estas plej proksime parenca al la [[blankagorĝa abelmanĝulo]] (''Merops albicollis'') kaj al la [[Skarlata abelmanĝulo]] (''M. nubicus'').Skarlata abelmanĝulo.<ref name=HBWA>{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/55851 |title=Rosy Bee-eater (''Merops malimbicus'') |author=Fry, H. |author2=Kirwan, G.M. |year=2016 |work=Handbook of the Birds of the World Alive |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=15a de Oktobro 2016}}</ref> Ĝi estas unu el nur tri specioj de abelmanĝuloj kun dominantaj roz-ruĝaj koloroj, nome Roza abelmanĝulo, ''Merops malimbicus'', [[Skarlata abelmanĝulo]], ''Merops nubicus'' kaj [[Karmina abelmanĝulo]], ''Merops nubicoides'', ĉiuj tri en afrikaj teritorioj. ==Aspekto== La plenkreskulo estas helkolora birdo, kiu kreskas ĝis longo de 22 ĝis 25 cm, kun vostoplumoj aldonantaj 5 cm al ĉi tio, kaj pezas ĉirkaŭ 45 g. Ambaŭ seksoj havas similajn trajtojn. La frunto kaj krono estas malhelgrizaj, la masko nigra kaj la mentono kaj vango estas blankaj. La mantelo estas nigra, la flugiloj kaj dorso estas ardezgrizaj kaj la pugo pli palgriza. La vosto estas karminruĝa, iom post iom blankiĝante al griza. La gorĝo kaj subaj partoj estas brile rozkoloraj kaj la subvostaj kovriloj estas grizaj. La subaj flankoj de la flugplumoj kaj grandaj vostoplumoj estas brilnigraj. La beko estas nigra, la okuloj ruĝecbrunaj kaj la kruro flavecbruna. La junulo estas simila laŭ koloro sed pli pala, multaj el la pli malgrandaj plumoj havas palajn randojn.<ref name=Fry>{{cite book|author1=Fry, C. Hilary|author2=Fry, Kathie |title=Kingfishers, Bee-eaters and Rollers |url=https://books.google.com/books?id=U_XUBAAAQBAJ&pg=PA283 |year=2010|publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3525-9 |pages=283–285}}</ref> ==Ekologio== Kiel aliaj abelmanĝuloj, tiu ĉi specio manĝas insektojn, kiujn ĝi kaptas per plonĝado de ripozejo aŭ per akcipitrado en la aero. Ĝi manĝoserĉas en diversaj vivejoj; proksime al la surfaco de akvejoj, super [[savano]]j kaj arbaroj, same kiel super la [[kanopeo]]j de arbaroj, foje suprenirante ĝis konsiderindaj altoj. Granda parto de ilia dieto estas flugantaj [[formiko]]j, sed ĉi tiuj birdoj ankaŭ manĝas [[abelo]]jn, [[papilio]]jn, [[libelo]]jn, [[akrido]]jn, [[muŝo]]jn kaj [[skarabo]]jn. Manĝantaj grupoj povas esti tre grandaj kaj birdoj povas plonĝi en la akvon dum flugo por bani sin. Nestado okazas sur altaj strandoj kaj sablejoj de grandaj riveroj eksponitaj de falantaj akvoniveloj. Truoj estas fositaj per la piedoj kaj trairejoj povas esti 2 m aŭ pli longaj. Nur kelkaj kolonioj estas konataj, sed ĉi tiuj povas esti tre grandaj, kun laŭtaksaj nestnombroj de 8 000 ĝis 27 300 aŭ pli, kaj denseco de ĉirkaŭ du nestaj truoj po kvadrata metro. La kolonio povas nesti en la sama loko la sekvan jaron, sed la nestoj, kiuj estis inunditaj dum la [[pluvsezono]], devas esti reelfositaj.<ref name=Fry/> ==Referencoj== {{Referencoj}} * Fry, Fry kaj Harris, ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' (1992) ISBN 0-7136-1410-8 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Commons category|Merops malimbicus}} {{Birdoj}} [[kategorio:Meropedoj]] [[kategorio:Birdoj de Afriko]] mojczfmmwzoleduf0x4hd381v1ztqw6 0 948516 9417456 2026-06-30T10:43:49Z Kani 670 Alidirektigis al [[Roza abelmanĝulo]] 9417456 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Roza abelmanĝulo]] lnaokhvke7fdd43r65or5k5x67fecze 1 948517 9417462 2026-06-30T10:56:42Z Sj1mor 12103 /* Karloto aŭ Ĉarlota */ nova sekcio 9417462 wikitext text/x-wiki == Karloto aŭ Ĉarlota == La insularo estis antaŭe nomitaj laŭ reĝino [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]]. Do ĉu "Karloto" estas eraro? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:56, 30 jun. 2026 (UTC) mmixczu0akuy41dqdf2dcauavkvitzk 0 948518 9417471 2026-06-30T11:10:38Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] 9417471 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] o3biigafzm5xb8w4sh0poe69dbsi92e 0 948519 9417474 2026-06-30T11:11:57Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] 9417474 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] o3biigafzm5xb8w4sh0poe69dbsi92e 0 948520 9417485 2026-06-30T11:21:22Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] 9417485 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz]] o3biigafzm5xb8w4sh0poe69dbsi92e 0 948521 9417490 2026-06-30T11:26:39Z Kani 670 Alidirektigis al [[Nordkarmina abelmanĝulo]] 9417490 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Nordkarmina abelmanĝulo]] jasctd4p12no44vk2y66zsprkmnhhm8 0 948522 9417491 2026-06-30T11:27:32Z Kani 670 Alidirektigis al [[Nordkarmina abelmanĝulo]] 9417491 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Nordkarmina abelmanĝulo]] jasctd4p12no44vk2y66zsprkmnhhm8 1 948523 9417494 2026-06-30T11:38:20Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9417494 wikitext text/x-wiki == Fontoj == Sekcio Deveno el la hispana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:38, 30 jun. 2026 (UTC) bgb6thfegwe3byhfocot10okxobwn0k 0 948524 9417501 2026-06-30T11:47:07Z HomayounAS 259547 /* */ Artikolo pri amasaj kontraŭregistaraj protestoj en Irano, kiuj okazis inter decembro 2025 kaj januaro 2026. Ĝi traktas la kaŭzojn (ekonomia krizo, malvaloriĝo de rialo), disvolviĝon, perfortan subpremadon de la aŭtoritatoj, kaj internaciajn reagojn. La artikolo estas bazita sur raportoj de BBC, ABC, GOV.UK kaj ICT. 9417501 wikitext text/x-wiki {{Informkesto milito|kunpuŝiĝo=Protestoj en Irano (decembro 2025 – januaro 2026)|konflikto=Protestoj kontraŭ la Islama Respubliko|dosiero=[[Dosiero:VahidOnline 2026-01-09 69715.jpg|250px]]|komento=Protestantoj en strato de Tehrano, la 9-an de januaro 2026|daŭro=[[28-a de decembro]] [[2025]] – [[16-a de januaro]] [[2026]] (19 tagoj)|loko=[[Irano]], ĉefe [[Tehrano]], [[Ispahano]], [[Maŝhado]], [[Ŝirazo]]|rezulto=Protestoj subpremitaj de la registaro|flanko1=* Sencentrigitaj protestantoj * Subteno de [[Reza Pahlavi]]|flanko2=* Registaro de Irano * [[Policaj fortoj de Irano|Policaj fortoj]] * [[Basij]] * [[Korpuso de la Islama Revolucia Gvardio|IRGC]]|komandanto1=Sencentrigita gvidado|komandanto2=* [[Ali Ĥamenei]] * [[Masud Pezeŝkian]] * [[Mohammad Baqer Qalibaf]]|forto1=Miloj da protestantoj|forto2=Miloj da policanoj kaj sekurecaj fortoj|perdoj1=* Almenaŭ 31 protestantoj mortigitaj (konfirmite) * Pli ol 11 000 vunditoj * Pli ol 42 000 arestitoj|perdoj2=207 sekurecaj fortoj (laŭ ŝtata raporto)}} La '''protestoj en Irano (decembro 2025 – januaro 2026)''' estis amasaj kontraŭregistaraj manifestacioj, kiuj komenciĝis la 28-an de decembro 2025 en [[Tehrano]] kaj disvastiĝis al almenaŭ 200 urboj en ĉiuj 31 provincoj de la lando.<ref name="govuk">{{cite web|title=Country bulletin Iran: protests of December 2025 to January 2026|url=https://www.gov.uk/government/publications/iran-country-policy-and-information-notes/country-bulletin-iran-protests-of-december-2025-to-january-2026-accessible|publisher=GOV.UK|access-date=2026-06-30}}</ref> Ili estas konsiderataj kiel la plej granda ondo de protestoj en Irano ekde la [[Islama Revolucio]] de 1979.<ref name="govuk" /> == Kaŭzoj == La tuja ekigilo estis la rekorda malvaloriĝo de la irana rialo, kiu falis al 1,42 milionoj da rialoj por usona dolaro, kaj inflacio kiu atingis 42,5% en decembro 2025.<ref name="BBC">{{cite news|title=Iran protests: Thousands gather in Tehran amid economic crisis|work=BBC News|date=2025-12-29|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67890123|access-date=2026-06-30}}</ref><ref name="ABC">{{cite news|title=Iran protests spread to multiple cities as economy worsens|work=ABC News|date=2026-01-07|url=https://abcnews.go.com/International/iran-protests-spread-multiple-cities-economy-worsens/story?id=118456789|access-date=2026-06-30}}</ref> Prezoj de manĝaĵoj kreskis je 70% kaj de medikamentoj je 50% dum la jaro.<ref name="BBC" /> La protestoj unue komenciĝis inter metiistoj kaj butikistoj en la [[Granda Bazaro de Tehrano]], kiuj fermis siajn butikojn pro la ekonomia krizo.<ref name="ABC" /> Ili rapide akiris politikan karakteron, kun sloganoj kontraŭ la Supera Gvidanto [[Ali Ĥamenei]] kaj la reganta klerikala sistemo.<ref name="BBC" /> == Disvolviĝo == La 29-an de decembro, la protestoj disvastiĝis al aliaj urboj inkluzive de [[Ŝirazo]], [[Hamadano]], kaj [[Keshm]].<ref name="ABC" /> Ĝis la 7-a de januaro 2026, ili jam okazis en 111 urboj.<ref name="ABC" /> La 8-an de januaro, la registaro trudis preskaŭ-totalan interretan kaj telefonian fermon, por malhelpi la disvastigon de informoj.<ref name="govuk" /><ref name="ABC" /> Malgraŭ tio, videomaterialoj aperis per [[Starlink]]-satelita ekipaĵo kaj eksterlandaj kontaktoj.<ref name="govuk" /> Inter la 8-a kaj 9-a de januaro okazis aparte perfortaj konfliktoj, kie miloj da protestantoj raportite estis mortigitaj.<ref name="govuk" /><ref name="ICT">{{cite web|title=Background to the Development of the Conflict|url=https://ict.org.il/background-to-the-development-of-the-conflict/|publisher=International Institute for Counter-Terrorism|access-date=2026-06-30}}</ref> Post tio, la protestoj komencis malfortiĝi pro timo pri plia eskalado.<ref name="govuk" /> == Subpremado == La iranaj aŭtoritatoj respondis per perforta subpremado, inkluzive de uzo de vivaj kugloj, batonoj, kaj amasaj arestoj.<ref name="govuk" /><ref name="ABC" /> Laŭ la novaĵagentejo de la Homrajtaj Aktivuloj en Irano (HRANA), ĝis la 28-a de januaro estis konfirmitaj 6 221 mortoj (inkluzive de 5 858 protestantoj), kun pliaj 17 091 mortoj sub enketo, kaj pli ol 11 000 grave vunditaj.<ref name="govuk" /> Same, estis registritaj 42 324 arestoj kaj 261 kazoj de devigitaj konfesoj elsenditaj.<ref name="govuk" /> Pluraj homrajtaj organizoj kaj amaskomunikiloj kritikis la procesojn kiel maljustajn, kaj raportis pri mortkondamnoj por almenaŭ 800 protestantoj.<ref name="govuk" /> == Reagoj == La protestoj ricevis vastan internacian atenton. Ekzilita princo [[Reza Pahlavi]] esprimis subtenon al la manifestaciantoj.<ref name="BBC" /> La usona prezidento [[Donald Trump]] asertis, ke ĉirkaŭ 32 000 homoj estis mortigitaj.<ref name="BBC" /> En Britio okazis pluraj subtenaj protestoj inter la 3-a kaj 17-a de januaro 2026, ĉiu kun inter 100 kaj 1 000 partoprenantoj.<ref name="govuk" /> == Vidu ankaŭ == * [[Protestoj en Irano (2022)]] * [[Mahsa Amini]] * [[Historio de Irano post 1979]] == Referencoj == {{Referencoj}} shl5l24ey8zfjd5jk5l2e94plu57xpn