Vikifontaro eowikisource https://eo.wikisource.org/wiki/Vikifontaro:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikifontaro Vikifontaro diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Aŭtoro Aŭtoro-Diskuto Paĝo Paĝo-Diskuto Indekso Indekso-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 104 20734 115031 69214 2026-05-07T01:07:03Z Castelobranco 7 /* Ne provlegita */ 115031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Baki'''. Sekigi kaj malmoligi per la varmego: ''baki panon, brikojn, potojn''. '''Bakisto'''. Homo, kies metio estas baki panon, bulkojn, k. t. p. '''Bakaĵo'''. Pano, bulkoj, k. t. p. '''Bakterio'''. Malsupera vegeta organismo, videbla nur per mikroskopo kaj kaŭzanta diversajn malsanojn, fermentadon, putradon. '''Balo'''. Kunveno kun dancoj. '''Balai'''. Forigi polvon, malpuraĵ.ojn per ilo, farita el vergoj aŭ haregoj: ''balai polvon, balai ĉambron, balai polvon el ĉambro''. '''Balailo'''. Ilo por balai. '''Balaaĵo'''. Malpuraĵo, kiun oni forigas per balaado. '''Balado'''. Epika versaĵo, kies temo estas ĉerpita el legendo. '''Balanci'''. Nerapide kaj egale movi supren kaj returnen: ''knaboj sin balancas sur tabulo; ondoj balancas ŝipon; oni jese balancas la kapon''. '''Balanciĝi'''. Nerapide kaj egale moviĝi supren kaj returnen: ŝipo balanciĝas sur maro. '''Balancilo'''. Ilo por balanci (tabulo, pendigita sur ŝnuro, tabulo sur ŝtipo). Komparu : Svingi, skui, ŝanceli. '''Balasto'''. Pezaj objektoj (ŝtonoj, sablo), per kiuj oni ŝarĝas ŝipojn, aerostatojn por konservi la egalpezon. '''Balbuti'''. Paroli neklare, haltante kaj ripetante silabojn. '''Balbuto'''. Vortoj, parolmaniero de tiu, kiu balbutas. '''Baldakeno'''. Kovrilo, tegmento, portata sur stangoj super la kapo de ĉefa pastro aŭ civila altrangulo dum soleno. '''Baldaŭ'''. Post mallonga tempo: ''Li baldaŭ venos''. '''Baldaŭa'''. Kiu baldaŭ okazos: ''Ĝis baldaŭa revido!'' '''Baleno''' (Zool.). Grandega mambesto, vivanta en la maro (''Balaena''). '''Balenosto'''. Kornaj lamenoj en la buŝego de la balenoj. '''Baleto'''. Teatra danco; spektaklo, kies temo estas esprimata per dancoj kaj mimiko. '''Balisto'''. Antikva milita maŝino, por ĵetado de ŝtonoj, lancoj, k. t. p. '''Balistiko''' - 1. Parto de la meĥaniko pri la movoj de ĵetitaj korpoj. - 2. Milita scienco pri la movoj de kugloj, pri la eksplodo de bomboj, k. t. p. '''Balkono'''. Ekstera, horizontala ebeno el tabuloj, ŝtonplatoj ĉe la superaj etaĝoj, ĉirkaŭita de balustrado kaj komunikiĝanta kun la interno de l’ domo. Komparu: Teraso, verando. '''Balono'''. - 1. Sferforma malplena korpo. - 2. Vitra sferforma vazo. - 3. Aerostato. '''Baloti'''. - 1. Voĉdoni per globetoj. - 2. Voĉdoni pri kandidatoj. '''Balustrado'''. Vico de kolonetoj aŭ palisetoj, kunigitaj supre per horizontalaj traboj, servanta kiel barilo ĉe altaroj, ŝtuparoj, balkonoj, terasoj. Komparu: Barilo, bariero. '''Balzamo'''. - 1. Bonodora rezina substanco de vegetaĵoj. - 2. Tio, kio kvietigas dolorojn, ĉagrenojn: ''La konsolo estas balzamo por doloranta koro''. '''Balzamino''' (Bot.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun belaj floroj (''Impatiens balsamina''). '''Bambuo''' (Bot.). Grandega herba vegetaĵo el la familio de l’ graminacoj, kies trunko estas uzata por konstruaĵoj, mebloj (''Bambusa''). '''Bani'''. Meti korpon en akvon, fluidaĵon kaj tie ĝin lavi: ''bani infanon, sin bani''. '''Banejo'''. Loko, ĉambro, kie oni banas aŭ sin banas. '''Banujo'''. Vazo (marmora, leda, ligna), en kiu oni banas aŭ sin banas. '''Pluvbano'''. Bano, en kiu la akvo falas de supre en multenombraj gutoj, kvazaŭ pluvo. '''Vaporbano'''. Bano en la akva vaporo. '''Banala'''. Ofte, de ĉiuj uzata, kaj tial neoriginala, neeleganta, neinteresa: ''banala vero, banala vesto, banala spritaĵo''. '''Banaleco'''. Eco de tio, kio estas banala. Komparu: Triviala, vulgara. '''Banano''' (Bot.). Frukto de l' bananarbo, '''Bananarbo'''. Tropika arbo el la samnoma familio (''Musa paradisiaca''). '''Bando'''. Aro de rabistoj, vaguloj, friponoj. '''Bandaĝo'''. Longa tola rubapdo, per kiu oni kovras, ĉirkaŭvolvas kaj senmovigas vunditan membron. '''Bandaĝi'''. Meti bandaĝon. '''Banderolo'''. Papera rubando, anstataŭanta koverton: ''Mi sendas al vi la gazeton en rekomendita banderolo''. '''Bandito'''. Rabisto. '''Banko'''. Institucio, privata aŭ ŝtata, por monaj operacioj: pruntoj, kambioj, ĉekoj k. t. p. '''Banka bileto'''. Papera mono. '''Bankiero'''. Posedanto de privata banko. '''Bankroti'''. Ĉesi pagi siajn komercajn ŝuldojn kaj lasi deklari oficiale pri tio. '''Bankroto'''. Stato de tiu, kiu bankrotas. '''Bankrotinto'''. Persono, kiu bankrotis.<noinclude><references/></noinclude> jes9jraecq24al3xidybxif9okc5rxp 115037 115031 2026-05-07T02:17:01Z Castelobranco 7 115037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Baki'''. Sekigi kaj malmoligi per la varmego: ''baki panon, brikojn, potojn''. '''Bakisto'''. Homo, kies metio estas baki panon, bulkojn, k. t. p. '''Bakaĵo'''. Pano, bulkoj, k. t. p. '''Bakterio'''. Malsupera vegeta organismo, videbla nur per mikroskopo kaj kaŭzanta diversajn malsanojn, fermentadon, putradon. '''Balo'''. Kunveno kun dancoj. '''Balai'''. Forigi polvon, malpuraĵ.ojn per ilo, farita el vergoj aŭ haregoj: ''balai polvon, balai ĉambron, balai polvon el ĉambro''. '''Balailo'''. Ilo por balai. '''Balaaĵo'''. Malpuraĵo, kiun oni forigas per balaado. '''Balado'''. Epika versaĵo, kies temo estas ĉerpita el legendo. '''Balanci'''. Nerapide kaj egale movi supren kaj returnen: ''knaboj sin balancas sur tabulo; ondoj balancas ŝipon; oni jese balancas la kapon''. '''Balanciĝi'''. Nerapide kaj egale moviĝi supren kaj returnen: ŝipo balanciĝas sur maro. '''Balancilo'''. Ilo por balanci (tabulo, pendigita sur ŝnuro, tabulo sur ŝtipo). Komparu : Svingi, skui, ŝanceli. '''Balasto'''. Pezaj objektoj (ŝtonoj, sablo), per kiuj oni ŝarĝas ŝipojn, aerostatojn por konservi la egalpezon. '''Balbuti'''. Paroli neklare, haltante kaj ripetante silabojn. '''Balbuto'''. Vortoj, parolmaniero de tiu, kiu balbutas. '''Baldakeno'''. Kovrilo, tegmento, portata sur stangoj super la kapo de ĉefa pastro aŭ civila altrangulo dum soleno. '''Baldaŭ'''. Post mallonga tempo: ''Li baldaŭ venos''. '''Baldaŭa'''. Kiu baldaŭ okazos: ''Ĝis baldaŭa revido!'' '''Baleno''' (Zool.). Grandega mambesto, vivanta en la maro (''Balaena''). '''Balenosto'''. Kornaj lamenoj en la buŝego de la balenoj. '''Baleto'''. Teatra danco; spektaklo, kies temo estas esprimata per dancoj kaj mimiko. '''Balisto'''. Antikva milita maŝino, por ĵetado de ŝtonoj, lancoj, k. t. p. '''Balistiko''' - 1. Parto de la meĥaniko pri la movoj de ĵetitaj korpoj. - 2. Milita scienco pri la movoj de kugloj, pri la eksplodo de bomboj, k. t. p. '''Balkono'''. Ekstera, horizontala ebeno el tabuloj, ŝtonplatoj ĉe la superaj etaĝoj, ĉirkaŭita de balustrado kaj komunikiĝanta kun la interno de l’ domo. Komparu: Teraso, verando. '''Balono'''. - 1. Sferforma malplena korpo. - 2. Vitra sferforma vazo. - 3. Aerostato. '''Baloti'''. - 1. Voĉdoni per globetoj. - 2. Voĉdoni pri kandidatoj. '''Balustrado'''. Vico de kolonetoj aŭ palisetoj, kunigitaj supre per horizontalaj traboj, servanta kiel barilo ĉe altaroj, ŝtuparoj, balkonoj, terasoj. Komparu: Barilo, bariero. '''Balzamo'''. - 1. Bonodora rezina substanco de vegetaĵoj. - 2. Tio, kio kvietigas dolorojn, ĉagrenojn: ''La konsolo estas balzamo por doloranta koro''. '''Balzamino''' (Bot.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun belaj floroj (''Impatiens balsamina''). '''Bambuo''' (Bot.). Grandega herba vegetaĵo el la familio de l’ graminacoj, kies trunko estas uzata por konstruaĵoj, mebloj (''Bambusa''). '''Bani'''. Meti korpon en akvon, fluidaĵon kaj tie ĝin lavi: ''bani infanon, sin bani''. '''Banejo'''. Loko, ĉambro, kie oni banas aŭ sin banas. '''Banujo'''. Vazo (marmora, leda, ligna), en kiu oni banas aŭ sin banas. '''Pluvbano'''. Bano, en kiu la akvo falas de supre en multenombraj gutoj, kvazaŭ pluvo. '''Vaporbano'''. Bano en la akva vaporo. '''Banala'''. Ofte, de ĉiuj uzata, kaj tial neoriginala, neeleganta, neinteresa: ''banala vero, banala vesto, banala spritaĵo''. '''Banaleco'''. Eco de tio, kio estas banala. Komparu: Triviala, vulgara. '''Banano''' (Bot.). Frukto de l' bananarbo, '''Bananarbo'''. Tropika arbo el la samnoma familio (''Musa paradisiaca''). '''Bando'''. Aro de rabistoj, vaguloj, friponoj. '''Bandaĝo'''. Longa tola rubapdo, per kiu oni kovras, ĉirkaŭvolvas kaj senmovigas vunditan membron. '''Bandaĝi'''. Meti bandaĝon. '''Banderolo'''. Papera rubando, anstataŭanta koverton: ''Mi sendas al vi la gazeton en rekomendita banderolo''. '''Bandito'''. Rabisto. '''Banko'''. Institucio, privata aŭ ŝtata, por monaj operacioj: pruntoj, kambioj, ĉekoj k. t. p. '''Banka bileto'''. Papera mono. '''Bankiero'''. Posedanto de privata banko. '''Bankroti'''. Ĉesi pagi siajn komercajn ŝuldojn kaj lasi deklari oficiale pri tio. '''Bankroto'''. Stato de tiu, kiu bankrotas. '''Bankrotinto'''. Persono, kiu bankrotis.<noinclude><references/></noinclude> 6tsz9ynq1em4l2zhhmebf4sx8pp7t9w 106 21167 115021 70056 2026-05-06T18:12:47Z HenriLeFoll 4277 115021 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Tipo=journal |Titolo=[[The Esperanto Monthly - septembro 1919]] |Subtitolo= |Volumo= |Aŭtoro= |Tradukinto= |Redaktoro= |Antaŭparolisto= |Lingvo= |Eldonejo= |Eldona_loko= |Jaro=1919 |Fonto=pdf |Bildo=1 |Serio={{Serio/The Esperanto Monthly}} |Paĝoj=<pagelist /> |Enhavo= |Rimarkoj= |Vikifontaro_Traduko=false }} [[Kategorio:Indeksoj - The Esperanto Monthly]] mh9rjgqqvlkp576e6bed54qb8ywd81j 104 21351 115030 70384 2026-05-06T21:31:43Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 115030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>bonan sorton, kaj menhiro<ref>''men-hir'', longa, alta ŝtono, iama ekpozejo por montri al ĉiuj la al dioj oferotan virginon, oni diras.</ref> kies altan supron oni devas tuŝi dum la nokto de sankta Johano, por fariĝi ne atakebla de la malbonsorto ! La Bretonoj estas ĝenerale malmulte kulturitaj laŭ la kutima senco de la vorto, sed dank’ al la speciala vivo de la plimulto el la enloĝantoj, kiuj vojaĝas multe kiel maristoj ĉiuspecaj, oni ne povas diri, ke mankas al ili la kulturo ! Oni precipe kulturas la imagemon, kiu de naskiĝo estas jam tre forta. Tio multe dependas de la apudesto de la mistera maro, kaj ambaŭ de la konformo de la lando. Ĝi estas tre ondiĝanta. Ne ekzistas altaj montoj sed ĉie ekzistas restaĵoj de malnovaj fortikaj kasteloj, ĉirkaŭitaj de fosaĵoj nomitaj “{{Lang|fr|douves}},” kies tero estas elĵetita ĉirkaŭen kaj formas naturan remparon; altâjoj nomataj “{{Lang|fr|tertre}},” kiuj kovras eble restaĵojn de plej altaj potencoj de niaj prauloj, kutime apud lago kies akvoj turnigas la radojn de muelilo. Kelkaj el tiuj montetoj estas kelcent metrojn altaj, kaj nune kovritaj per stipoj kaj ilekso, tiel ke estas vera sporto atingi ilian supron. De tie oni tamen malkovras tiajn horizontojn, ke oni venkas ĉiujn malfacilaĵojn por ilin atingi. Kio pruvas, ke en nia kara landeto la popolo ne estas malpli kulturita ol en iu alia regiono de Franclando, estas ke Bretonlando donis tiom da scienculoj aŭ artistoj ĉiuspecaj kiel alia regiono ! Sed estas rimarkinde, ke ili estas preskaŭ ĉiam mistikuloj, kiuj sin ĵetis en la batalon por siaj ideoj nekalkulante pri la ebleco de malbona rezulto por ili; exemple, Lamennais, kiu estas preskaŭ la John Knox de la Skotoj, kaj Renan, kiu perdis ĉion ĉar li serĉis la veron ! Ni povas citi ankaŭ (Chateaubriand, kies priskribo de la lando estas modelo senkompara pri lia amo al naskiĝejo: “ Kiom mi dolĉe memoras, pri la lando de infaneco ! Fratino, kiom belaj ili estis tiuj tagoj! Ho lando mia estu ĉiam amo mia!” Li priskribis la florantajn velurstipojn, “ kiuj similas al kvazaŭ multnombraj papilietoj oraj, kiuj ripozus sur. arĝentvelura fono! La nesto, kiu balanciĝas sur branĉo super la lageto, kaj en kiu, klinante sin, oni vidus kvin multekostajn ŝtonojn, turkisojn!” Ni trovas ankaŭ Maupertuis, Le Dantec, Le Sage, Luminais, Victor Massé, Le Flô, kaj kiel nacia heroo, Duguesclin, kiu kaptita fiksis sian liberigpagon : “ Ne malpli ol 100,000 funtojn, ĉar ne ekzistas en la lando iu virino scianta ŝpini, kiu rifuzos ŝpini por pagi tiun sumon,” kiu liberigus la liberiginton, la heroon. Vicior-Hugo mem diris pri si: ke li naskiĝis el sango Bretona kaj Lorena samtempe ! Estus tro longe priskribi ĉi tie la spiriton kaj meriton de la Bretonoj, kiuj estas kutime konsiderataj kiel tipo de “ stulteco,” ĉar ili estas pli observemaj ol parolemaj, kaj estas tre kredemaj. Tio simple pruvas, ke ili estas ĝenerale fidindaj, ĉar kiam oni facile kredas la aliajn, oni agas tiel pro tio, ke oni ne pensas pri trompo. Plej interesa karakterizo de la popola vivo estas la vesperaj kunvenoj por kune labori. En la vilaĝoj vintre, la vesperoj estas tre longaj. Oni devas utiligi ilin por la plej bona rezulto por ĉiuj. Oni do kunvenas, ĉar laborante kune oni havas multe pli da profito ĉiuspeca. Unuj ŝpinas, ĉu per la radŝpinilo, ĉu per la fuzo (manŝpinilo); aliaj trikas, la viroj faras korbojn. Estas do necese, ke ĉiu vidu sufice hele por sia laboro. Oni elektas lokon, kiu eble amuzigos la leganton. Ĝi estas la ĉevalejo kaj bovinejo. Oni elektas sufiĉe grandan kaj belan. Estas fiksata lampo, kiu pendas el la plafono lumigante rondon sur kiun oni etendis freŝan pajlaron. Ĉiuj kiuj bonvolis akcepti la gastiĝon de tiu neeleganta sed sufiĉe komforta kaj ŝpariga loko povas sidiĝi<noinclude><references/></noinclude> 0yxxoyxb75a1l9yq8dfu2xs0dmtl0iq 104 25599 115042 110371 2026-05-07T03:12:25Z Castelobranco 7 115042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="Letero C"/> {{f|'''C'''|c}} <section end="Letero C"/> <section begin="Caro"/>'''Caro'''. Rusa monarĥo. <section end="Caro"/> <section begin="Cedi"/>'''Cedi'''. - l . Ĉesi kontraŭstari, reiri : ''Post mallonga batalo la malamiko cedis.'' - 2. Lasi al iu ion, kion oni mem bezonas : ''cedi al iu sian seĝon''. '''Cedo'''. Ago de liu, kiu cedas. '''Cedema'''. Facile cedanta al la volo de alia, facile konvinkebla, ne disputema. <section end="Cedi"/> <section begin="Cedro"/>'''Cedro''' (Bot.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Cedrus''). <section end="Cedro"/> <section begin="Cejano"/>'''Cejano''' (Bot.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kompozitoj; ĝiaj floroj estas uzataj en la medicino (''Centaurea cyanus''). <section end="Cejano"/> <section begin="Celi"/>'''Celi'''. - 1 . Direkti pafon al la trafota objekto, peni trafi : ''celi al birdo, celi birdon''. - 2 Direkti la volon, deziron, agadon; peni atingi, peni plenumi : ''celi la bonon de aliaj''. '''Celo'''. Celata objekto : ''celo de pafo, celo de deziroj; atingi, trafi celon''. '''Sencela''' . Kio estas sen klara celo, senutila : ''sencela diskutado''. '''Celtabulo''' . Tabulo kun desegnaĵo (ordinare koncentraj cirkloj), al kiu oni pafas dum ekzercoj. <section end="Celi"/> <section begin="Celerio"/>'''Celerio''' (Bot.). Legomo, kulturita apio. <section end="Celerio"/> <section begin="Celuloido"/>'''Celuloido'''. Kornforma diafana maso el pafkotono kaj kamforo, el kiu oni fabrikas kombilojn, tenilojn kaj diversajn galanteriaĵojn. <section end="Celuloido"/> <section begin="Celulozo"/>'''Celulozo'''. Substanco, el kiu konsistas la solida parto de la vegetaĵoj. <section end="Celulozo"/> <section begin="Cembro"/>'''Cembro''' (Bot.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Pinus cembra''). <section end="Cembro"/> <section begin="Cemento"/>'''Cemento'''. Substanco el pulvorigitaj kalkaj kaj argilaj ŝtonoj, uzata kiel mortero. '''Cementi'''. Kunigi per cemento kovri per cemento. Komparu : Kalko, stuko. <section end="Cemento"/> <section begin="Cendo"/>'''Cendo'''. Malgranda monero : ''centono de dolaro, centono de guldeno''. <section end="Cendo"/> <section begin="Cent"/>'''Cent'''. Dekfoje dek (100) : ''cent homoj, cent homojn''. '''Centestro'''. Ĉefo de taĉmento, de cent mililistoj, laboristoj. '''Jarcento''' ('''centjaro'''). Periodo de cent jaroj. <section end="Cent"/> <section begin="Centavo"/>'''Centavo'''. Malgranda monero de multaj amerikaj ŝtatoj. <section end="Centavo"/> <section begin="Centezimala"/>'''Centezimala'''. Bazita sur sistemo, en kiu la tuto estas dividita en cent partojn : ''centezimala termometro, centezimala grado''. <section end="Centezimala"/> <section begin="Centifolio"/>'''Centifolio''' (Bot.). Speco de l' rozo (''Rosa centifolia''). <section end="Centifolio"/> <section begin="Centigramo"/>'''Centigramo'''. Centono de gramo. <section end="Centigramo"/> <section begin="Centilitro"/>'''Centilitro'''. Centono de litro. <section end="Centilitro"/> <section begin="Centimo"/>'''Centimo'''. Centono de franko. <section end="Centimo"/> <section begin="Centimetro"/>'''Centimetro'''. Centono de metro. <section end="Centimetro"/> <section begin="Centro"/>'''Centro'''. - 1. Punkto egaldistanca al ĉiuj punktoj de cirklo : ''Cirklo estas kurba linio, kies ĉiuj punktoj estas en egala distanco al interna punkto, nomata centro.'' - 2. Meza punkto. , meza loko : ''centro de tablo, centro de urbo''. - 3. Modera partio en parlamento. '''Centra'''. Kiu estas en centro : ''centra punkto, centra kvartalo''. '''Alcentrokura'''. Aganta, movanta al centro : ''alcentrokura forto''. '''Decentrokura . Aganta, movanta for de la centro. '''Alcentrigi'''. Kunigi, kolekti en komunan centron; centralizi. <section end="Centro"/> <section begin="Centralizi"/>'''Centralizi'''. Kunigi, kolekti en komunan centron, en mezan punkton : ''centralizi la fortojn, centralizi la administradon''. '''Centralizado'''. Agado de tiu, kiu centralizas. <section end="Centralizi"/> <section begin="Cenzuri"/>'''Cenzuri'''. Trarigardi manuskriptojn aŭ presprovaĵojn, por kontroli, ĉu ili ne enhavas ion kontraŭ la registaro, kontraŭ la eklezio. '''Cenzuro''' . Cenzuranta kontrolo. '''Cenzuristo'''. Persono, kies ofico estas cenzuri. <section end="Cenzuri"/> <section begin="Cerbo"/>'''Cerbo''' (Anat.). Grize-blanka substanco, formanta la centran parton de la nerva sistemo de l' homo kaj de aliaj vertebruloj : ''krania cerbo, spina cerbo.'' <section end="Cerbo"/> <section begin="Ceremonio"/>'''Ceremonio'''. - 1. Ekstera formo de religia kulto, de oliciala soleno : ''funebra ceremonio'', ''ceremonio de kronado''. - 2. Ekstera formo de neintimaj rilatoj : ''Lasu la ceremoniojn'' kaj venu al ni, kiam vi volas kaj vestita, kiel ĉiutage''. '''Ceremonia'''. - 1. Amanta la ceremoniojn : ''La Ĥinoj estas eketreme ceremoniaj''. - 2. Solena, pompa : ''ceremonia tono''. - 3. Neintima : ''ceremonia vizito''. '''Ceremonie'''. En ceremonia maniero : ''ceremonie paroli''. '''Senceremonie'''. Simple, intime. <section end="Ceremonio"/> <section begin="Cerezino"/>'''Cerezino'''. Tera vakso.<section end="Cerezino"/><noinclude><references/></noinclude> j3ksuw10m2ckm8mmrdnnk8oo21lxwei 115043 115042 2026-05-07T03:15:56Z Castelobranco 7 115043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="Letero C"/> {{f|'''C'''|c}} <section end="Letero C"/> <section begin="Caro"/>'''Caro'''. Rusa monarĥo. <section end="Caro"/> <section begin="Cedi"/>'''Cedi'''. - l . Ĉesi kontraŭstari, reiri : ''Post mallonga batalo la malamiko cedis.'' - 2. Lasi al iu ion, kion oni mem bezonas : ''cedi al iu sian seĝon''. '''Cedo'''. Ago de liu, kiu cedas. '''Cedema'''. Facile cedanta al la volo de alia, facile konvinkebla, ne disputema. <section end="Cedi"/> <section begin="Cedro"/>'''Cedro''' (Bot.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Cedrus''). <section end="Cedro"/> <section begin="Cejano"/>'''Cejano''' (Bot.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kompozitoj; ĝiaj floroj estas uzataj en la medicino (''Centaurea cyanus''). <section end="Cejano"/> <section begin="Celi"/>'''Celi'''. - 1 . Direkti pafon al la trafota objekto, peni trafi : ''celi al birdo, celi birdon''. - 2 Direkti la volon, deziron, agadon; peni atingi, peni plenumi : ''celi la bonon de aliaj''. '''Celo'''. Celata objekto : ''celo de pafo, celo de deziroj; atingi, trafi celon''. '''Sencela''' . Kio estas sen klara celo, senutila : ''sencela diskutado''. '''Celtabulo''' . Tabulo kun desegnaĵo (ordinare koncentraj cirkloj), al kiu oni pafas dum ekzercoj. <section end="Celi"/> <section begin="Celerio"/>'''Celerio''' (Bot.). Legomo, kulturita apio. <section end="Celerio"/> <section begin="Celuloido"/>'''Celuloido'''. Kornforma diafana maso el pafkotono kaj kamforo, el kiu oni fabrikas kombilojn, tenilojn kaj diversajn galanteriaĵojn. <section end="Celuloido"/> <section begin="Celulozo"/>'''Celulozo'''. Substanco, el kiu konsistas la solida parto de la vegetaĵoj. <section end="Celulozo"/> <section begin="Cembro"/>'''Cembro''' (Bot.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Pinus cembra''). <section end="Cembro"/> <section begin="Cemento"/>'''Cemento'''. Substanco el pulvorigitaj kalkaj kaj argilaj ŝtonoj, uzata kiel mortero. '''Cementi'''. Kunigi per cemento kovri per cemento. Komparu : Kalko, stuko. <section end="Cemento"/> <section begin="Cendo"/>'''Cendo'''. Malgranda monero : ''centono de dolaro, centono de guldeno''. <section end="Cendo"/> <section begin="Cent"/>'''Cent'''. Dekfoje dek (100) : ''cent homoj, cent homojn''. '''Centestro'''. Ĉefo de taĉmento, de cent mililistoj, laboristoj. '''Jarcento''' ('''centjaro'''). Periodo de cent jaroj. <section end="Cent"/> <section begin="Centavo"/>'''Centavo'''. Malgranda monero de multaj amerikaj ŝtatoj. <section end="Centavo"/> <section begin="Centezimala"/>'''Centezimala'''. Bazita sur sistemo, en kiu la tuto estas dividita en cent partojn : ''centezimala termometro, centezimala grado''. <section end="Centezimala"/> <section begin="Centifolio"/>'''Centifolio''' (Bot.). Speco de l' rozo (''Rosa centifolia''). <section end="Centifolio"/> <section begin="Centigramo"/>'''Centigramo'''. Centono de gramo. <section end="Centigramo"/> <section begin="Centilitro"/>'''Centilitro'''. Centono de litro. <section end="Centilitro"/> <section begin="Centimo"/>'''Centimo'''. Centono de franko. <section end="Centimo"/> <section begin="Centimetro"/>'''Centimetro'''. Centono de metro. <section end="Centimetro"/> <section begin="Centro"/>'''Centro'''. - 1. Punkto egaldistanca al ĉiuj punktoj de cirklo : ''Cirklo estas kurba linio, kies ĉiuj punktoj estas en egala distanco al interna punkto, nomata centro.'' - 2. Meza punkto. , meza loko : ''centro de tablo, centro de urbo''. - 3. Modera partio en parlamento. '''Centra'''. Kiu estas en centro : ''centra punkto, centra kvartalo''. '''Alcentrokura'''. Aganta, movanta al centro : ''alcentrokura forto''. '''Decentrokura . Aganta, movanta for de la centro. '''Alcentrigi'''. Kunigi, kolekti en komunan centron; centralizi. <section end="Centro"/> <section begin="Centralizi"/>'''Centralizi'''. Kunigi, kolekti en komunan centron, en mezan punkton : ''centralizi la fortojn, centralizi la administradon''. '''Centralizado'''. Agado de tiu, kiu centralizas. <section end="Centralizi"/> <section begin="Cenzuri"/>'''Cenzuri'''. Trarigardi manuskriptojn aŭ presprovaĵojn, por kontroli, ĉu ili ne enhavas ion kontraŭ la registaro, kontraŭ la eklezio. '''Cenzuro''' . Cenzuranta kontrolo. '''Cenzuristo'''. Persono, kies ofico estas cenzuri. <section end="Cenzuri"/> <section begin="Cerbo"/>'''Cerbo''' (Anat.). Grize-blanka substanco, formanta la centran parton de la nerva sistemo de l' homo kaj de aliaj vertebruloj : ''krania cerbo, spina cerbo.'' <section end="Cerbo"/> <section begin="Ceremonio"/>'''Ceremonio'''. - 1. Ekstera formo de religia kulto, de oliciala soleno : ''funebra ceremonio'', ''ceremonio de kronado''. - 2. Ekstera formo de neintimaj rilatoj : ''Lasu la ceremoniojn'' kaj venu al ni, kiam vi volas kaj vestita, kiel ĉiutage''. '''Ceremonia'''. - 1. Amanta la ceremoniojn : ''La Ĥinoj estas eketreme ceremoniaj''. - 2. Solena, pompa : ''ceremonia tono''. - 3. Neintima : ''ceremonia vizito''. '''Ceremonie'''. En ceremonia maniero : ''ceremonie paroli''. '''Senceremonie'''. Simple, intime. <section end="Ceremonio"/> <section begin="Cerezino"/>'''Cerezino'''. Tera vakso.<section end="Cerezino"/><noinclude><references/></noinclude> 6i6infzh4gvv179aqulmguzw6ms4z7v 115044 115043 2026-05-07T03:23:22Z Castelobranco 7 115044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="Letero C"/> {{f|'''C'''|c}} <section end="Letero C"/> <section begin="Caro"/>'''Caro'''. Rusa monarĥo. <section end="Caro"/> <section begin="Cedi"/>'''Cedi'''. - l . Ĉesi kontraŭstari, reiri : ''Post mallonga batalo la malamiko cedis.'' - 2. Lasi al iu ion, kion oni mem bezonas : ''cedi al iu sian seĝon''. '''Cedo'''. Ago de liu, kiu cedas. '''Cedema'''. Facile cedanta al la volo de alia, facile konvinkebla, ne disputema. <section end="Cedi"/> <section begin="Cedro"/>'''Cedro''' (Bot.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Cedrus''). <section end="Cedro"/> <section begin="Cejano"/>'''Cejano''' (Bot.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kompozitoj; ĝiaj floroj estas uzataj en la medicino (''Centaurea cyanus''). <section end="Cejano"/> <section begin="Celi"/>'''Celi'''. - 1 . Direkti pafon al la trafota objekto, peni trafi : ''celi al birdo, celi birdon''. - 2 Direkti la volon, deziron, agadon; peni atingi, peni plenumi : ''celi la bonon de aliaj''. '''Celo'''. Celata objekto : ''celo de pafo, celo de deziroj; atingi, trafi celon''. '''Sencela''' . Kio estas sen klara celo, senutila : ''sencela diskutado''. '''Celtabulo''' . Tabulo kun desegnaĵo (ordinare koncentraj cirkloj), al kiu oni pafas dum ekzercoj. <section end="Celi"/> <section begin="Celerio"/>'''Celerio''' (Bot.). Legomo, kulturita apio. <section end="Celerio"/> <section begin="Celuloido"/>'''Celuloido'''. Kornforma diafana maso el pafkotono kaj kamforo, el kiu oni fabrikas kombilojn, tenilojn kaj diversajn galanteriaĵojn. <section end="Celuloido"/> <section begin="Celulozo"/>'''Celulozo'''. Substanco, el kiu konsistas la solida parto de la vegetaĵoj. <section end="Celulozo"/> <section begin="Cembro"/>'''Cembro''' (Bot.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Pinus cembra''). <section end="Cembro"/> <section begin="Cemento"/>'''Cemento'''. Substanco el pulvorigitaj kalkaj kaj argilaj ŝtonoj, uzata kiel mortero. '''Cementi'''. Kunigi per cemento kovri per cemento. Komparu : Kalko, stuko. <section end="Cemento"/> <section begin="Cendo"/>'''Cendo'''. Malgranda monero : ''centono de dolaro, centono de guldeno''. <section end="Cendo"/> <section begin="Cent"/>'''Cent'''. Dekfoje dek (100) : ''cent homoj, cent homojn''. '''Centestro'''. Ĉefo de taĉmento, de cent mililistoj, laboristoj. '''Jarcento''' ('''centjaro'''). Periodo de cent jaroj. <section end="Cent"/> <section begin="Centavo"/>'''Centavo'''. Malgranda monero de multaj amerikaj ŝtatoj. <section end="Centavo"/> <section begin="Centezimala"/>'''Centezimala'''. Bazita sur sistemo, en kiu la tuto estas dividita en cent partojn : ''centezimala termometro, centezimala grado''. <section end="Centezimala"/> <section begin="Centifolio"/>'''Centifolio''' (Bot.). Speco de l' rozo (''Rosa centifolia''). <section end="Centifolio"/> <section begin="Centigramo"/>'''Centigramo'''. Centono de gramo. <section end="Centigramo"/> <section begin="Centilitro"/>'''Centilitro'''. Centono de litro. <section end="Centilitro"/> <section begin="Centimo"/>'''Centimo'''. Centono de franko. <section end="Centimo"/> <section begin="Centimetro"/>'''Centimetro'''. Centono de metro. <section end="Centimetro"/> <section begin="Centro"/>'''Centro'''. - 1. Punkto egaldistanca al ĉiuj punktoj de cirklo : ''Cirklo estas kurba linio, kies ĉiuj punktoj estas en egala distanco al interna punkto, nomata centro.'' - 2. Meza punkto. , meza loko : ''centro de tablo, centro de urbo''. - 3. Modera partio en parlamento. '''Centra'''. Kiu estas en centro : ''centra punkto, centra kvartalo''. '''Alcentrokura'''. Aganta, movanta al centro : ''alcentrokura forto''. '''Decentrokura . Aganta, movanta for de la centro. '''Alcentrigi'''. Kunigi, kolekti en komunan centron; centralizi. <section end="Centro"/> <section begin="Centralizi"/>'''Centralizi'''. Kunigi, kolekti en komunan centron, en mezan punkton : ''centralizi la fortojn, centralizi la administradon''. '''Centralizado'''. Agado de tiu, kiu centralizas. <section end="Centralizi"/> <section begin="Cenzuri"/>'''Cenzuri'''. Trarigardi manuskriptojn aŭ presprovaĵojn, por kontroli, ĉu ili ne enhavas ion kontraŭ la registaro, kontraŭ la eklezio. '''Cenzuro''' . Cenzuranta kontrolo. '''Cenzuristo'''. Persono, kies ofico estas cenzuri. <section end="Cenzuri"/> <section begin="Cerbo"/>'''Cerbo''' (Anat.). Grize-blanka substanco, formanta la centran parton de la nerva sistemo de l' homo kaj de aliaj vertebruloj : ''krania cerbo, spina cerbo.'' <section end="Cerbo"/> <section begin="Ceremonio"/>'''Ceremonio'''. - 1. Ekstera formo de religia kulto, de oliciala soleno : ''funebra ceremonio, ceremonio de kronado''. - 2. Ekstera formo de neintimaj rilatoj : ''Lasu la ceremoniojn kaj venu al ni, kiam vi volas kaj vestita, kiel ĉiutage''. '''Ceremonia'''. - 1. Amanta la ceremoniojn : ''La Ĥinoj estas ekstreme ceremoniaj''. - 2. Solena, pompa : ''ceremonia tono''. - 3. Neintima : ''ceremonia vizito''. '''Ceremonie'''. En ceremonia maniero : ''ceremonie paroli''. '''Senceremonie'''. Simple, intime. <section end="Ceremonio"/> <section begin="Cerezino"/>'''Cerezino'''. Tera vakso.<section end="Cerezino"/><noinclude><references/></noinclude> f47jppv3njzohsns9f1cixuto6b3q55 104 25601 115040 81678 2026-05-07T03:00:25Z Castelobranco 7 /* Ne provlegita */ 115040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="Cirko"/>'''Cirko'''. Rondforma konstruaĵo kun areno en la mezo por spektakloj de rajdistoj, akrobatoj, atletoj. <section end="Cirko"/> <section begin="Cirkelo"/>'''Cirkelo'''. Geometria instrumento, konsistanta el du brakoj, kunigitaj per ĉarniro, kaj uzata por mezuri liniojn, desegni cirklojn. <section end="Cirkelo"/> <section begin="Cirklo"/>'''Cirklo'''. Kurba fermita linio, kies ĉiuj punktoj estas en egala distanco de interna punkto, nomata centro. '''Cirkla'''. Havanta formon de cirklo. <section end="Cirklo"/> <section begin="Cirkonstanco"/>'''Cirkonstanco'''. Detalo, apartaĵo, kiu akompanas fakton : ''grava cirkonstanco''. ''Tio dependos de la cirkonstancoj''. <section end="Cirkonstanco"/> <section begin="Cirkulero"/>'''Cirkulero'''. Sciigo, letero, skribita au presita, dissendita al multaj personoj, pri la sama temo. <section end="Cirkulero"/> <section begin="Cirkuli"/>'''Cirkuli'''. - 1. Senhalte moviĝi, revenante ĉiam al la punkto de l' foriro : ''La sango cirkulas en la homa korpo''. - 2. Iri kaj reiri, veturi kaj reveturi : ''La publiko cirkulas sur la trotuaro''. ''La kaleŝoj cirkulas sur la stratoj''. - 3. Pasi de mano al mano : ''La mono cirkulas''. - 4. Disvastiĝi : ''Famo cirkulas''. <section end="Cirkuli"/> <section begin="Cirkumflekso"/>'''Cirkumflekso'''. Akcento, metata sur longaj vokaloj (^). <section end="Cirkumflekso"/> <section begin="Cisterno"/>'''Cisterno'''. Akvujo por pluvakvo, ordinare masonita sub la tero. <section end="Cisterno"/> <section begin="Citadelo"/>'''Citadelo'''. Fortikaĵo, gardanta urbon. <section end="Citadelo"/> <section begin="Citi"/>'''Citi'''. Ripeti laŭvorte frazojn, fragmentojn el verko de aŭtoro, kiel argumenton por sia propra diro. '''Citaĵo, citato'''. Frazo, fragmento citita. Komparu: Mencii. <section end="Citi"/> <section begin="Citro"/>'''Citro'''. Muzika instrumento, konsistanta el ligna kesto kun metalaj kordoj, kiujn oni pinĉas, ludante. <section end="Citro"/> <section begin="Citrono"/>'''Citrono''' (Bot.). Pale flava frukto, plena de acida suko. '''Citronarbo'''. Vegetaĵo el la familio de l' aŭrantiacoj (''Citrus medica''). <section end="Citrono"/> <section begin="Civila"/>'''Civila'''. Kiu estas nek militisto, nek pastro. <section end="Civila"/> <section begin="Civilizi"/>'''Civilizi'''. Kvietigi la morojn, doni klerecon al barbaro : ''La Romanoj civilizis la antikvan mondon''. <section end="Civilizi"/> <section begin="Civilizacio"/>'''Civilizacio'''. Stato de tio, kio estas civilizita : ''La civilizacio anstataŭas iom post iom la barbaran staton''. <section end="Civilizacio"/> <section begin="Civito"/>'''Civito'''. Libera lando, regno, regata de la reprezentantoj de la popolo. '''Civitano'''. Ano de civito. <section end="Civito"/> <section begin="Colo"/>'''Colo'''. Malgranda mezuro de longeco : ''La angla colo = 25 mm., la germana = 27 mm.'' <section end="Colo"/> <section begin="Letero Ĉ"/>{{f|'''Ĉ'''|c|g=150%}} <section end="Letero Ĉ"/> <section begin="Ĉabrako"/>'''Ĉabrako'''. Kovrilo, kiun oni metas sub la selo de ĉevalo. <section end="Ĉabrako"/> <section begin="Ĉagreno"/>'''Ĉagreno'''. Malĝojo, kaŭzita de perdo aŭ de nerealiĝinta espero : ''ĉagreno post la morto de amiko''. '''Ĉagreni'''. Kaŭzi ĉagrenon : ''La novaĵo forte ĉagrenis nin''. '''Ĉagreniĝi'''. Senti ĉagrenon. <section end="Ĉagreno"/> <section begin="Ĉamo"/>'''Ĉamo''' (Zool.). Kaprosimila besto el la familio de l' antilopoj, el kies haŭto oni faras delikatan ledon (''Rupicapra''). <section end="Ĉamo"/> <section begin="Ĉambelano"/>'''Ĉambelano'''. Nobelo, administranta loĝejon de monarĥo. <section end="Ĉambelano"/> <section begin="Ĉambro"/>'''Ĉambro'''. Ĉiu el la partoj de loĝejo, apartigitaj unu de alia per muroj kaj komunikigantaj reciproke per pordoj. '''Antaŭĉambro'''. Unua ĉambro de loĝejo ĉe la enirpordo, ordinare sen fenestroj kie oni demetas kaj lasas la paltojn, ĉapelojn k. t. p. Komparu: Vestiblo. <section end="Ĉambro"/> <section begin="Ĉampano"/>'''Ĉampano'''. Franca ŝaŭmanta vino, alte ŝatata. <section end="Ĉampano"/> <section begin="Ĉano"/>'''Ĉano'''. Parto de pafilo, per sia frapo eksplodiganta la kartoĉon. <section end="Ĉano"/> <section begin="Ĉapo"/>'''Ĉapo'''. Kapkovrilo kun nevolvita rando. <section end="Ĉapo"/> <section begin="Ĉapelo"/>'''Ĉapelo'''. Kapkovrilo kun volvita rando. <section end="Ĉapelo"/> <section begin="Ĉapitro"/>'''Ĉapitro'''. Parto de literatura verko, signita per la sama vorto kun orda numero, aŭ sole per la lasta : ''Romano estas dividata en ĉapitrojn, kiel dramo en scenojn''. <section end="Ĉapitro"/> <section begin="Ĉar"/>'''Ĉar'''. Konjunkcio, esprimanta kaŭzon. <section end="Ĉar"/> <section begin="Ĉaro"/>'''Ĉaro'''. Durada veturilo : ''La herooj de Iliado batalis sur ĉaroj''. <section end="Ĉaro"/> <section begin="Ĉarlatano"/>'''Ĉarlatano'''. - 1. Migranta vendisto de kuracaj rimedoj, elŝiranta dentojn sur publikaj placoj, k. t. p. - 2. Trompisto, trouzanta la homan kredemon. - 3. Ignoranta kuracisto, pretendanta, ke li posedas sekretajn, ĉion resanigantajn rimedojn.<section end="Ĉarlatano"/><noinclude><references/></noinclude> 1qyfpvj7e5z09uqbr9a11rt1rkbpn56 10 35444 115020 106874 2026-05-06T17:22:07Z HenriLeFoll 4277 115020 wikitext text/x-wiki {{Elektita fragmento |paĝo=Legolibreto/La_malproksimeco_de_la_steloj |titolo=La malproksimeco de la steloj |aŭtoro=Kiffenberg |teksto=Kun escepto de la planedoj (Venuso, Jupitero, Marso, Saturno) ĉiuj steloj de la ĉielo eĉ tra la plej akraj, gigantaj teleskopoj ŝajnas al ni kiel nuraj lumpunktoj, en kiuj nenia formo estas distingebla. Nenia mezurado aŭ preciza taksado de ilia grandeco estas ebla de la tero. Tamen ni scias ne nur, ke ili estas mondokorpoj kiel nia suno, sed ankaŭ ke granda parto de tiuj ĉi fiksaj steloj havas multe pli potencan masamplekson ol la fajra bulo, kiu disdonacas lumon kaj varmon al nia tero kaj al ĉiuj estaĵoj sur ĝi. Ni ankaŭ distingas sur la tero lumojn ĉe granda distanco, ne laŭ ilia formo, sed sole laŭ la brilo, kiu eliras el ili. Same aperas al ni la radiaj globoj en nemezurebla malproksimeco ne kiel globoj, sed nur kiel lumfontoj sen formo aŭ preciza grandeco. }} nihcyjypvserg6020j862my3jgjcjkb 104 37629 115038 114901 2026-05-07T02:26:38Z Castelobranco 7 115038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Banto'''. Ŝnuro, arkforme fleksita, kies esktremoj estas interligitaj, lasante liberan spacon inter si. Komparu : '''Nodo''', '''maŝo'''. '''Bapti'''. Doni la sakramenton de 1' bapto. '''Bapto'''. Sakramento, kiu forigas la primitivan pekon de niaj prapatroj ; la baptanto (pastro aŭ alia persono) aspergas la baptaton kaj donas al li nomon. '''Baptano'''. Persono, kiu partoprenas la ceremonion de la bapto kaj akompanas la baptalan infanon. '''Baptopatro'''. Persono, kiu prezentas infanon al bapto, tenas ĝin sur siaj manoj dum la ceremonio kaj sciigas al la pastro la nomon, etektitan por la baptato. '''Bari'''. Meli ion sur vojo, por malhelpi la trairon : ''bari al iu la vojon, bari riveron, bari la fluon de rivero''. '''Baro'''. Tio, kio baras, malhelpo. '''Barilo'''. Vico de lignaj palisoj aŭ stangoj, fiksitaj en la tero kaj kunigitaj transverse; muro, kradaro, apartiganta de vojo ĝardenon, korton, konstruaĵon. '''Cirkaŭbaro'''. Barilo, ĉirkaŭanta de ĉiuj flankoj. '''Plektobarilo'''. Barilo el arbetoj, kies branĉoj kunplektiĝas. Komparu : '''Balustrado''', '''bariero'''. '''Barako'''. Simpla, provizora konstruaĵo por soldatoj, laboristoj, malsanuloj. Komparu : '''Budo'''. '''Barakti'''. Kontraŭstari, peni sin liberigi per vivegaj movoj de la membroj : ''La kaptito furioze baraktis''. '''Barakto'''. {{nelegebla}}, movoj de tiu, kiu baraktas. '''Barbo'''. Haroj, kreskantaj sur la mentono kaj vangoj. '''Senbarba'''. Ne havanta barbon. '''Barbara'''. Karakterizata de sovaĝaj moroj, inanko de civilizacio, krueleco. '''Barbaro'''. Homo barbara. '''Barbareco'''. Eco de tiu, kiu estas barbara. '''Barbarismo'''. Esprimo, kontraŭa al la spirito de lingvo, precipe ĉerpita el alia lingvo. '''Barbiro'''. Homo, kies profesio estas razi, tondi kaj kombi la harojn. '''Barĉo'''. Supo el betoj. '''Barelo'''. Vazo el lignaj tabuletoj, kunigitaj per ringoj, kun du fundoj. '''Barelisto'''. Metiisto, kiu faras barelojn. Komparu : '''Tino'''. '''Bario''' (Ĥem.). Ba. Ĥemia elemento el la grupo de termetaloj. '''Bariero'''. Transversa trabo, baranta vojon. Komparu : '''Barilo'''. '''Barikado'''. Baro, rapide konstruita sur strato el veturiloj, pavimaj ŝtonoj k. t. p. '''Barikadi'''. Bari per barikado, forte bari : ''barikadi pordon''. '''Baritono'''. Malalta vira voĉo inter la baso kaj tenoro. '''Barko'''. Simpla, nekovrita ŝipo. '''Barometro'''. Instrumento por mezuri la premon de la atmosfero. '''Barono'''. Nomo de nobela terposedanto de malpli alta rango, ol princo kaj grafo. '''Baso'''. La plej malalta vira voĉo. '''Baseno'''. - 1. Granda vazo por akvo. - 2. Sendanĝera loko en haveno por gardi ŝipojn de maraj ventegoj. '''Basko'''. Malsupra pendanta parto de redingoto, de frako. '''Basto'''. Interna parto de la ŝelo de l’ arboj. '''Bastardo'''. lnfano naskita ekster edziĝo. '''Bastarda'''. Naskita ekster edziĝo. '''Bastiono'''. Aldona fortikaĵo el tero kaj masonaĵo, konstruita ekstere de ĉefa fortikaĵo. '''Bastono'''. Longa maldika ligna peco, kiun oni portas en la mano kaj sur kiu oni sin apogas. '''Lambastono'''. Bastono kun transversa ligna peco supre, sur kiu sin apogas la lamuloj. '''Baŝliko'''. Speco de kapuĉo kun longaj ekstremoj, kiujn oni ligas ĉirkaŭ la kolo. '''Bati'''. Trafi per rapida forta movo de mano aŭ de objekto, tenata en la mano : ''bati ĉevalon''. '''Mortbati'''. Mortigi per batoj. '''Rebati'''. Respondi baton, atakon per bato, atako : ''rebati atakanton, rebati argumenton''. '''Bato'''. Movo de tiu, kiu batas. Komparu. '''Frapi'''. '''Batali'''. - 1. Malamike uzi siajn fizikajn fortojn kontraŭ iu; peni venki iun korpe (sin defendante aŭ atakante kontraŭulon): ''batali kontraŭ la malamikoj de l’ patrujo''. - 2. Peni per la spiritaj fortoj forigi malhelpon : ''batali por ideo''. '''Batalo'''. Ago de tiu, kiu batalas; agoj de du batalantaj armeoj. '''Batalema'''. Kiu amas batali, kiu havas inklinon al batalo. '''Batalilo'''. Ilo por batali, armilo. '''Bataliono'''. Taĉmento de infanterio, parto de infanteria regimento. '''Baterio'''. - 1. Artileria taĉmento kun la ilaro : ''Franca baterio havas ses kanonojn''. - 2. Elektra baterio : kolekto de boteloj de Leyde.<noinclude><references/></noinclude> t7xdkf0v30x9xbkh145x8ejurx8bs8d 10 37658 115019 2026-05-06T17:15:43Z HenriLeFoll 4277 Kreis novan paĝon kun "{{Elektita fragmento |paĝo=Proverbaro Esperanta (L. Zamenhof, 2a eld.) |titolo=Proverbaro Esperanta |aŭtoro={{de|L. Zamenhof}} |teksto= 424. — Vidas okulo, sed mano ne trafas. 425. — De l' koro spegulo estas la okulo. Kion koro portas, vizago raportas. Al koro penetro per okula fenestro. 426. — Teni la okulojn en streco. Rigardi per ambau okuloj. Havi orelojn sur gusta loko. }}" 115019 wikitext text/x-wiki {{Elektita fragmento |paĝo=Proverbaro Esperanta (L. Zamenhof, 2a eld.) |titolo=Proverbaro Esperanta |aŭtoro={{de|L. Zamenhof}} |teksto= 424. — Vidas okulo, sed mano ne trafas. 425. — De l' koro spegulo estas la okulo. Kion koro portas, vizago raportas. Al koro penetro per okula fenestro. 426. — Teni la okulojn en streco. Rigardi per ambau okuloj. Havi orelojn sur gusta loko. }} 5i76dqeee1w3kxf7wm2h4iat0wnm4kx 104 37659 115022 2026-05-06T18:26:41Z HenriLeFoll 4277 /* Sen teksto */ 115022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{IwPage|en}}<noinclude><references/></noinclude> 7s9f2qrh7ylg8yqd3mwjs1q2lganfyk 104 37660 115023 2026-05-06T18:27:06Z HenriLeFoll 4277 /* Sen teksto */ 115023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{IwPage|en}}<noinclude><references/></noinclude> 7s9f2qrh7ylg8yqd3mwjs1q2lganfyk 104 37661 115024 2026-05-06T18:27:24Z HenriLeFoll 4277 /* Sen teksto */ 115024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{IwPage|en}}<noinclude><references/></noinclude> 7s9f2qrh7ylg8yqd3mwjs1q2lganfyk 104 37662 115025 2026-05-06T18:27:39Z HenriLeFoll 4277 /* Sen teksto */ 115025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{IwPage|en}}<noinclude><references/></noinclude> 7s9f2qrh7ylg8yqd3mwjs1q2lganfyk 104 37663 115026 2026-05-06T18:27:52Z HenriLeFoll 4277 /* Sen teksto */ 115026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{IwPage|en}}<noinclude><references/></noinclude> 7s9f2qrh7ylg8yqd3mwjs1q2lganfyk 104 37664 115027 2026-05-06T18:28:13Z HenriLeFoll 4277 /* Sen teksto */ 115027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{IwPage|en}}<noinclude><references/></noinclude> 7s9f2qrh7ylg8yqd3mwjs1q2lganfyk 104 37665 115028 2026-05-06T19:57:00Z HenriLeFoll 4277 /* Ne provlegita */ Kreis novan paĝon kun "{{c|La Fantazioj de la Dormanta Bardo.}} {{c|LA VIZIO DE LA MONDO<ref>El ĉefverko kimra de Elis Wynn (Bardd Cwsg), kies verko unue aperis en la jaro 1703. Li estis fama bardo kaj bone konata en la literaturo kimra.</ref>}} Iun belan premvarmegan posttagmezon de somero, mi celis la supron de unu el la kimraj montoj, kunportanta kun mi teleskopeton por helpi al mia malforta vido, vidi la malproksimon proksima, kaj malgrandaĵojn grandaj. Ira la klar... 115028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{c|La Fantazioj de la Dormanta Bardo.}} {{c|LA VIZIO DE LA MONDO<ref>El ĉefverko kimra de Elis Wynn (Bardd Cwsg), kies verko unue aperis en la jaro 1703. Li estis fama bardo kaj bone konata en la literaturo kimra.</ref>}} Iun belan premvarmegan posttagmezon de somero, mi celis la supron de unu el la kimraj montoj, kunportanta kun mi teleskopeton por helpi al mia malforta vido, vidi la malproksimon proksima, kaj malgrandaĵojn grandaj. Ira la klara maldensa aero, kaj bela serena sunbrilo, mi ekvidis for en la malproksimeco, trans la irlanda maro, multajn ravajn vidaĵojn. Fine, satiginte miajn okulojn per ĉiuj ravaĵoj ĉirkaŭ mi, ĝis la suno estis subironta en la okcidento, mi kuŝis sur la herbo, revanta kiel belaj kaj allogaj estis tiuj malproksimaj landoj, kies ĉarmajn ebenaĵojn mi ekvidis; kaj kiel bone havi plenan vidon de ili; kaj kiel feliĉaj estas tiuj, kiuj estas “vidintaj la evoluadon de la mondo, kompare kun mi kaj miaj kunhomoj. Tiel, vojaĝinte per la okuloj, kaj poste per la menso, mi sentis laciĝon, kaj en ĝia ombro ŝtele alvenis mia Dormomajstro por min kateni, kaj pere de siaj plumbaj ŝlosiloj li firme ŝlosis la fenestrojn de miaj okuloj, kaj de ĉiuj ceteraj sentoj. Tamen, vane estis, ke li celu ŝlosi la animon, kio povas vivi kaj vojaĝi sen la korpo: ĉar mia spirito forflugis el la ŝlosita korpo per flugiloj de J' fantazio: kaj la unua afero, kiun mi ekvidis, tute proksime de mi, estis ludejo kaj granda intermiksita popolamaso portanta bluajn tunikojn kaj ruĝajn ĉapojn, vivece kaj diligente dancanta. Mi staris momente, ŝanceliĝante ĉu mi iros al ili aŭ ne; ĉar, pro mia ekscitiĝo, mi timis, ke ili estas anaro da malsataj ciganoj, kiuj nedubeble min mortigos kaj min sensale englutos por la vespermanĝo. Sed, ost longa observado, mi eksciis, ke ili estas pli bonaj kaj pli blondharaj, ol tiu flavbruna kaj mensoga fipopolo. Tial, mi riskis malrapide alproksimiĝi al ili, kiel kokino marŝanta sur cindroj, por havigi al mi informojn pri ili; kaj fine mi modeste petis la parolon jene: “ Aŭskultu, mi vin petas, estimataj ĉeestantoj. Mi konjektas, ke vi venas de malprokisme. Ĉu vi, do, permesos al bardo, kiu volas vojaĝi, aliĝi vian rondon? Tuj la tumulto ĉesis, kaj ĉiu, kun ekkrio, alrigardis min. “Bardo,” diris unu ; “ Vojaĝi, ” diris alia; “ Aliĝi nian rondon,” diris tria. Jam mi rekonis kelkajn el tiuj, “kiuj plej furioze min rigardis. Tiam ii flustris unu al alia sekretajn magiojn, ankoraŭ alrigardante min ; kaj jen ĉiu tenis min kaj levis min al la ŝultroj, kvazaŭ mi estas lordo : kaj for ni iris, kiel la vento, super domojn kaj landojn, urbegojn kaj regnolandojn, marojn kaj montojn, kaj ĉar ili tiel rapide forflugis, mi ne povis observi kion ajn. Plimalbone, mi komencis suspekti miajn kunulojn, ĉar ili faris grimacojn kaj sulkis la frunton. “Nu,” mi diris al mi mem, “adiaŭ al mia vivo; ĉi tiuj malbenitaj ĉefsorĉistoj min forportos al manĝaĵejo aŭ kelo de iu grandsinjoro, kaj tie min lasos ĝis, per pendigo, mi pagos rekompencon pro illa rabado; aŭ, ili lasos min tute nuda, pereigi pro malvarmo. Sed, pripensante, ke la vizaĝoj, kiujn mi rekonis, estis enterigitaj, kaj ke ,W ilaj posedantoj nun min elĵetas, dum aliaj min portas super ĉiu intermonto, mi komprenis, ke ili ne estas sorĉistoj, sed feinoj. Subite, mi ekvidis, ke mi estas proksime de grandega kastelo, kun ĉirkaŭfoso ĉirkaŭ ĝi: ĉi tie ili komencis mian juĝadon: “Ni donacu lin al la kastelo,” diris unu ; “Ne, la obstina pendigindulo, ni ĵetu lin en la ĉirkaŭfoson, li ne taŭgas estis montrata al nia granda princo,” diris alia; “Ĉu li preĝos antaŭ ol kuŝiĝi,” diris tria.<noinclude><references/></noinclude> lbj6lsxydpysklrmy0l4g5yh6217yoa 104 37666 115029 2026-05-06T20:03:45Z HenriLeFoll 4277 /* Ne provlegita */ Kreis novan paĝon kun "sur tiun pajlaron, aŭ alporti benketon kaj labori ĝis kiam la tasko, kiun oni donis al si reciproke estas finita. La ŝparo de tiu sistemo estas, ke la sama lumo utilas por ĉiuj, kaj oni ne bezonas fajron, ĉar, kiel en antikvaj legendoj, .la spirado de la bestoj estas sufiĉe varmiga por eviti ĉiun alian hejtadon. Dum liberigita por la nokto bovideto venas de tempo al tempo ripozigi sian kapon sur la ŝultron de iuj el la ĉeestantoj, kvazaŭ ĝi volus an... 115029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>sur tiun pajlaron, aŭ alporti benketon kaj labori ĝis kiam la tasko, kiun oni donis al si reciproke estas finita. La ŝparo de tiu sistemo estas, ke la sama lumo utilas por ĉiuj, kaj oni ne bezonas fajron, ĉar, kiel en antikvaj legendoj, .la spirado de la bestoj estas sufiĉe varmiga por eviti ĉiun alian hejtadon. Dum liberigita por la nokto bovideto venas de tempo al tempo ripozigi sian kapon sur la ŝultron de iuj el la ĉeestantoj, kvazaŭ ĝi volus ankaŭ miksiĝi al tiu simpla homa vivo, aŭdiĝas el iu angulo mallumeta, voĉo de iu rakontanto. Li ne bezonas lumon por rakonti. Kutime estas maljuna maristo, kiu vidis multon en la malproksimaj landoj, kiujn li vizitis, sed plej volonte oni rakontas la legendojn enlandajn, kaj oni rakontas la saman legendon plej diversmaniere tiel ke estas neeble trovi la veran manieron. De tempo al tempo iu kantisto okaza, sed ne senarta, kantas ankaŭ lokajn romancojn pri forlasita knabino, pri la militservado dum kiu la amanto ne povis doni vivsignojn pri si, kaj kiu trovas revenante la amatinon, fianĉinon, mortintan aŭ edziniĝintan, pri la bonfaro de iu kastelano aŭ avareco de tiu alia, k.t.p. Jen unu el la legendoj, kiun mi aŭdis, sed mi ĝin aŭdis mem tiel diversmaniere, ke estas malfacile elekti unu el ili. Tamen ĉar mi devas elekti, mi elektas la jenan :— '''Pri la puna al avara kastelanino.''' lam en la kastelo de X., proksime al la maro, ekzistis familio tre riĉa, kiu konsistis el: Kastelano, kastelanino kaj du kastelanidoj. Kvankam ili estis tre riĉaj, neniam ili helpis la malriĉulojn, kiuj preterpasis, kaj kutime tiuj preterpasantoj rigardis malamike la kastelon, de kie neniam venis al ili iu bona vorto aŭ peco da pano por kvietigi ilian malsaton. La filino de la kastelanoj estis tre „ bela kaj bonkora, kaj por puni ŝian kompaton al la suferantoj, la gepatroj enfermis ŝin kaj ne permesis eliri, tiel ke baldaŭ pro manko de flegoj bezonataj de ĉiu juna knabino, ŝi mortis bedaŭrata de ĉiuj, kiuj jam esperis, ke iam, kiam ŝi estos kastelanino la aspekto de la kastelo aliiĝos, kaj ke sekve la regiono konos ankoraŭ feliĉajn tagojn. Kiam la filineto estis mortinta, la patrino venigis la virinojn, kies misio estas kutime purigi kaj vindi la mortintojn. La virinoj petis la patrinon pri bela lina tuko, ĉar ju pli estis juna kaj pura la mortinto, despli bela kaj delikata devas esti la tuko por ĝin vindi! Pro avareco, la patrino ne volis doni puran kaj belan “tukon. Ŝi prenis malbelan, uzitan, kaj ne tre puran, dirante ke por enterigi, ĝi sufiĉas. Plorante pro la ofendo al la mortintino, la. virinoj envolvis la korpon, kaj enmetis ĝin en la ĉerkon laŭ la kutimo. La morgaŭon oni entombigis ŝin. La postan nokton, la kastelanino vekiĝis noktomeze kaj ŝi vidis iun altkreskan kaj preskaŭ eteran formon, kiu serĉis inter la tolaĵaro de la granda ŝranko, troviĝanta en ŝia dormoĉambro. Ŝi timis, kaj nenion diris, sed kiam matene ŝi vidis, ke ĉio estas malordigita, ŝi konvinkiĝis, ke ŝi ne eraris, kaj ŝi decidis, ke se iam ŝi revidos la samon, ŝi iros al la individuo, kaj forpuŝos ĝin. La sekvantan nokton revenis la virino pli etera ol iam, sed sufiĉe videbla tamen. La avareco helpanta la kuraĝon de la kastelanino, ŝi faris kion ŝi estis decidinta. Demandita, la aperantaĵo rigardis la kastelaninon kaj diris: Mi serĉas puran kaj belan tukon, ĉar la alia estas tro peza al mi en la tombo. Rekonante la filinon, la kastelanino svenis, kaj baldaŭ mortis. De ŝia morto, ĉe la lavejo de la kastelo, kie kunvenas la virinoj por purigi siajn tolaĵojn, oni ĉiunokte aŭdas lavistinon, kiu batas, sapumas kaj frotas la tolaĵon, trempas ĝin en la akvon, kaj tordas por eligi<noinclude><references/></noinclude> i8ayzefhfq40o90uezc65rm30xej16k 104 37667 115032 2026-05-07T01:23:39Z Castelobranco 7 /* Ne provlegita */ 115032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Batisto'''. Tre maldika kaj densa teksaĵo el plej delikataj specoj de lino. '''Batista'''. El batisto : ''batista ĉemizo''. '''Bazo'''. - 1. Malsupro, malsupra parto; bazo de monto, de piedestalo, de triangulo. - 2. (Ĥem.). Substanco, kiu kun acido formas salon. - 3. Ĉefa. esenca principo : ''La internacieco estas la bazo de Esperanto''. '''Bazi'''. Doni, kiel bazon, konstrui sur io; bazita sur mensogo. Komparu: Fundamento. '''Bazaro'''. - 1. Placo, kie oni vendas komercaĵojn. - 2. Loko, okupita per plej diversaj butikoj. - 3. Ĉefa, granda komerca centro. '''Baziliko'''. Ĉefa preĝejo. '''Bazilisko'''. – 1. (Zool.). Amerika lacerto (''Basiliscus americanus''). - 2. Fabela drako, kies rigardo mortigas. '''Bedo'''. Longa kaj mallarĝa peco de tero, kie oni kulturas florojn, legomojn, k. t. p. '''Bedaŭri'''. – 1. (Netr.). Esti nekontenta, senti ĉagrenon, ke oni faris ion aŭ ne faris : ''Mi bedaŭras, ke mi skribis la leteron''. – 2. (Tr.). Senti ĉagrenon pro ies malsukceso: ''bedaŭri iun, bedaŭri ies morton''. '''Bedaŭro'''. Sento de tiu, kiu bedaŭras. '''Bedaŭrinde'''. Estas malfeliĉo, ke; oni devas bedaŭri, ke : ''Bedaŭrinde oni rapide forgesas la mortintojn''. Komparu: Domaĝo. '''Beko'''. Pinta longa parto de la buŝo de l' birdoj. '''Beki'''. Bati, piki per beko. '''Bekeŝo'''. Hungara vesto: longa, vasta surtuto kun rigida kolumo. '''Bela'''. Kiu tre plaĉas: ''bela virino, bela ago''. '''Belega'''. Tre bela. '''Beleta'''. Bela kaj delikata, aminda. '''Beligi'''. Fari ion bela. '''Beliĝi'''. Fariĝi bela. '''Bele'''. En bela maniero. '''Beleco'''. Eco de tio, kio estas bela. '''Beladono''' (Bot.). Venena vegetaĵo el la familio de l' solanacoj, uzata en la medicino '''Beletristiko'''. Nescienca, neteknika literaturo; bela literaturo: romanoj, versaĵoj, noveloj, k. t. p. '''Beni'''. Solene alvoki la favoron de Dio, solene diri bondezirojn: ''La pastro benas la preĝantojn. Beni la gefianĉojn''. '''Beno'''. - 1. Ago, vortoj de tiu, kiu benas. - 2. Favoro de Dio: ''Bonaj infanoj estas vera beno de Dio''. '''Benefico'''. Teatra spektaklo, kies profito estas destinita ne por la direkcio, sed por unu el la artistoj, aŭ por filantropia celo. '''Benko'''. Longa tabulo, apogita ĉe la ekstremoj, por sidi. '''Benzino'''. Senkolora, facile ekbruligebla fluidaĵo, produktata el kruda petrolo kaj uzata por forigo de makuloj, por motoroj (aŭtomobiloj). '''Benzolo''' (Ĥem.). C₆H₆. Fluida komponaĵo de karbono kaj hidrogeno, produktata el la peĉo de ŝtonkarbo kaj uzata por forigo de makuloj, por fabrikado de anilinaj farboj, k. t. p. '''Bero'''. Mola, sukplena frukto, kiu anstataŭ kerno havas grajnojn: ribo, groso, frago. '''Beraro'''. Kolekto de beroj sur komuna trunketo. '''Vinbero'''. Bero, el kiu oni produktas vinon. '''Sekvinbero'''. Sekigita vinbero. '''Berberiso'''. Arbeto el la samnoma familio kun flavaj floroj kaj ruĝaj beroj (Berberis). '''Berilo'''. Speco de smeraldo de koloro de la mara akvo. '''Berilio''' (Ĥem.). Be. Ĥemia elemento, blanka malfacile fandebla metalo. '''Besto'''. Vivanta estaĵo, posedanta la kapablon senti kaj sin movi: La regno de la bestoj kaj la regno de la vegetaĵoj. '''Besta'''. De besto, havanta karakteron de besto: besta organismo, besta apetito. '''Beto''' (Bot.). Legomo el la familio de kenopodiacoj, el kiu oni produktas sukeron (Beta). '''Betulo''' (Bot.). Arbo el la samnoma familio: ĝia ŝelo kaj ligno estas uzataj por multaj objektoj (Betula). '''Betulacoj''' (Bot.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj: betulo, atno. '''Bezoni'''. - 1. Ne posedi ion necesan: bezoni monon. - 2. Esti en stato, en kiu io estas necesa: bezoni fari ion. '''Bezono'''. - 1. Manko de io necesa. - 2. Stato de tiu, kiu bezonas ion: esti en bezono. - 3. Tio, kion oni bezonas: havi moderajn bezonojn. '''Biblio'''. La sankta skribaĵo; la malnova kaj la nova testamento. '''Bibliografio'''. Tabelo aŭ priskribo de eldonitaj libroj. '''Biblioteko'''. - 1. Kolekto de libroj. - 2. Ŝranko por libroj. - 3. Ĉambro, konstruaĵo por konservado de libroj. '''Biciklo'''. Durada velocipedo, kies antaŭa rado estas multe pli granda, ol la posta. '''Biciklisto'''. Sportisto, uzanta biciklon. '''Bicikleto'''. Durada velocipedo kun egale grandaj radoj. '''Bieno'''. Tera, kampara propraĵo. '''Bienulo'''. Posedanto de bieno.<noinclude><references/></noinclude> 2ah440nxbt0p3iip7mabkr8xj572rth 104 37668 115033 2026-05-07T01:31:12Z Castelobranco 7 /* Ne provlegita */ 115033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Biero'''. Fermenta trinkaĵo, produktata el lupolo kaj diversaj grenoj, precipe el hordeo. '''Bifsteko'''. Rostita peco de fileo. '''Bigamio'''. Krimo de viro, kiu edziĝas duafoje, kiam ankoraŭ vivas lia unua edzino, aŭ de virino, kiu edziniĝas, kiam ankoraŭ vivas ŝia unua edzo. '''Bigota'''. Tro fervora en la plenumo de religiaj ceremonioj. '''Bigotulo'''. Bigota persono. '''Bigoteco'''. Eco de tiu, kiu estas bigota. '''Bilanco'''. Tabelo de aktivoj kaj pasivoj de komerca firmo. '''Bilardo'''. Ludo, kiun oni ludas per eburaj globoj, puŝataj per longaj bastonoj, sur tablo, kovrita per verda drapo. '''Bildo'''. Io prezentanta la formon kaj figuron; rebrilo en akvo, en spegulo. '''Bileto'''. Papera folieto kun surskribo pri la rajto de eniro, de partopreno: fervoja, teatra bileto, loteria bileto, banka bileto. Komparu: Karto. '''Biliono'''. Mil milionoj (franca sistemo). '''Bindi'''. Kunkudri la foliojn de libro kaj surmeti kartonan kovrilon. '''Bindaĵo'''. Korvilo de libro. '''Bindisto'''. Persono, kies metio estas bindi. '''Biografio'''. Priskribo de ies vivo. '''Birdo'''. Varmsanga vertebrulo, posedanta flugilojn kaj plumojn: kortaj birdoj (koko, ansero, anaso); migrantaj birdoj (cikonioj, alaŭdoj); rabaj birdoj (aglo, akcipitro). '''Birdtimigilo'''. Objekto por fortimigi birdojn. '''Bireto'''. Malpeza kvarangula aŭ ronda ĉapo, portata de pastroj kaj profesoroj. '''Bis'''. Ankoraŭ unu fojon, duan fojon! Bis, bis! — kriis ĉiuj post la ĉarma kanto. '''Biskvito'''. Pano, bulko aŭ kuko, tranĉita en maldikajn pecojn kaj sekigita aŭ bakita duan fojon. '''Panbiskvito'''. Biskvito el pano por soldatoj, maristoj. '''Bismuto''' (Ĥem.). Bi. Ĥemia elemento, gnze blanka metalo. '''Bistro'''. Nigre-bruna farbo, farata el fulgo. '''Bisturio'''. Malgranda ĥirurgia tranĉilo. '''Bitumo'''. Tera peĉo. '''Bivako'''. Halto, ripozo de soldatoj sen tendoj, sub liberaĉielo. '''Bivaki'''. Halti por ripozo, pasigi nokton sub libera ĉielo. '''Blanka'''. Kiu havas la koloron de la lakto, de la neĝo: blanka papero, blanka raso. '''Blankigi'''. Fari ion blanka. '''Blankigejo'''. Ejo, fabriko, kie oni blankigas teksaĵojn. '''Blasfemi'''. Ofendi, insulti Dion, religion. '''Blasfemo'''. Vortoj de tiu, kiu blasfemas. '''Blasfemanto'''. Persono, kiu blasfemas. '''Blato''' (Zool.). Hejma insekto el la vico de rekteflugilaj (''Blatta''). '''Blazono'''. Simbola signo de nobela familio, de regno, de urbo. Komparu: Insigno. '''Bleki'''. Aŭdigi sian voĉon (pri diversaj bestoj): blekas ĉevaloj, bovoj, k. t. p. '''Bleko'''. Voĉo de diversaj bestoj. '''Blendo''' (Ĥem.). Ĥemia natura komponaĵo de sulfuro kun zinko. '''Blinda'''. Kiu ne vidas, ne posedas la vidkapablon. '''Blindulo'''. Homo blinda. '''Blinde'''. Kiel blindulo, konfide, senkritike: blinde obei, blinde kredi. '''Blindigi'''. Igi iun blinda; malklarigita vidsenton; senigi je prudento: La variolo blindigas multe da malsanuloj. Tro forta lumo blindigas la okulojn. La amo blindigas. '''Blindeco'''. Stato de tiu, kiu estas blinda. '''Bloko'''. Granda peza peco de fero, ligno, marmoro. '''Bloki'''. Bari per blokoj; bari la eniron kaj eliron en urbon, havenon, '''Blokado'''. Barado de eniro kaj eliro en urbon, havenon. '''Blonda'''. Helkolora (pri haroj). '''Blondulo'''. Persono, kiu havas blondajn harojn. '''Blovi'''. Movi la aeron: La vento blovas. Oni blovas, por ekflamigi bruletantajn karbojn. '''Blovilo'''. Ilo por blovi, ekz. por faciligi ekbruligon de fajro. '''Forblovi'''. Forporti per blovo. '''Trablovo'''. Blovo, kiu penetras en ĉambron tra fenestro aŭ pordo, precipe kiam de kontraŭa flanko estas malfermita alia fenestro aŭ pordo. '''Blua'''. Kiu havas la koloron de la sennuba ĉielo. '''Bluo'''. Blua koloro. '''Blueta'''. Kun blua nuanco; posedanta koloron, similan al la bluo. '''Bluigi'''. Fari ion blua. '''Bluigaĵo'''. Substanco, per kiu oni bluigas (ekz. tolaĵon). '''Bluzo'''. Simpla vesto por la supera parto de l' korpo, portata de kamparanoj, artistoj, lernantoj. Komparu: Burnuso, mantelo, kitelo. '''Bo-'''. Prefikso, montranta personon, kun kiu oni parenciĝis per edziĝo: '''Bopatro''' = patro de edzo aŭ de edzino. '''Boao'''. - 1. Grandega serpento. - 2. Longa peco de pelto, kiun la virinoj portas cirkaŭ la kolo.<noinclude><references/></noinclude> fpzkvf4nu602q1anw4ob8lhmt0guqnx 104 37669 115034 2026-05-07T01:45:47Z Castelobranco 7 /* Ne provlegita */ 115034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Boato'''. Malgranda malpeza, nekovrita ŝipeto kun remiloj kaj veloj. '''Bobeno'''. Cilindro, ordinare ligna, sur kiu oni volvas fadenojn. '''Boji'''. - 1. Krii, kiel hundo. - 2. Malĝentila esprimo pri parolaj atakoj: La hundo bojas, la karavano preterpasas. '''Bojkoti'''. Rifuzi, ĉesi labori por iu, vendi al iu, aĉeti de iu, entute havi rilatojn kun iu, pro malsameco de politikaj, sociaj opinioj. '''Bojkoto'''. Ago tie tiu, kiu bojkotas. '''Boksi'''. Sporte batali per pugnoj. '''Boksisto'''. Sportisto, kiu boksas. '''Boli'''. - Vaporiĝi en la tuta maso: La akvo bolas ĉe la temperaturo de 100 gradoj. - 2. Esti tre ekscitita, incitita: boli de kotero. La popolo, preta ribeli, bolas. '''Boligi'''. Varmigi akvon, fluidaĵon, por ke ĝi bolu. '''Bolto'''. Fera najlo, kun larĝa kapo ĉe unu ekstremo kaj kun ŝraubo ĉe la alia. '''Bolti'''. Kunigi per boltoj. '''Bombo'''. Fera globo, kesto, plenigita per pulvo, kiu eksplodas, falinte teren aŭ renkontinte solidan korpon. '''Bombardi'''. Pafi per kanonoj kontraŭ fortikaĵo. '''Bombardado'''. Pafado per kanonoj kontraŭ fortikaĵo. '''Bombardilo'''. Kanono por bombardado. '''Bombinatoro''' (Zool.). Speco de bufo. '''Bombono'''. Malgranda sukeraĵo. '''Bona'''. - 1. De alta, supera kvalito: taŭga, konforma al celo, utila: bona drapo, oratoro, konsilo. - 2. Feliĉa, prospera, sukcesa: bona novaĵo, bona jaro, bonan tagon! - 3. Favora, indulga, delikata, plenumanta siajn devojn, ne deziranta malutili: bona homo, bona patrioto. '''Bone'''. - 1. En bona maniero. - 2. Konsentite: Bone, mi venos. '''Boneco'''. Eco de tio, kio estas bona. '''Bonulo'''. Homo bona, simpla. '''Bonvoli'''. Esti tiel bona, afable konsenti, ne rifuzi: Bonvolu akcepti mian proponon. '''Malbonigi'''. Fari ion malbona: Troa uzado malbonigas ĉiun aparaton. Manko de singardemo malbonigas eĉ plej sukcesan entreprenon. La sukceso malbonigas la homojn. '''Plibonigi'''. Fari ion pli bona per forigo de la mankoj: plibonigi aparaton, stilon. '''Rebonigi'''. Fari ree bona ion difektitan: rebonigi rompitan velocipedon. '''Bori'''. Fari truon, enigante kaj turnante akrepintan ilon: bori tabulon, bori truon, bori truon en tabulo. '''Borilo'''. Akrepinta fera bastoneto kun akra spirala rando. '''Borakso''' (Ĥem.). Na₂B₄0₇. Natribiborato. Blanka kristala substanco, uzata en la medicino kaj industrio. '''Bordo'''. - 1. Ekstremo de supraĵo: bordo de tablo, de ŝipo. - 2. Tero limiganta akvujon: bordo de maro, de rivero, de lago. '''Albordiĝi'''. Atingi bordon en ŝipo, boato. Komparu: Rando. '''Borderi'''. - 1. Faldi kaj alkudri randon de vesto: borderi manikon. - 2. Ĉirkaŭi, limigi: Ŝtonoj borderas trotuaron. '''Borso'''. Ejo, kie estas farataj financaj operacioj, vendado kaj aĉetado de akcioj, obligacioj, k. t. p., kaj notata ilia kurso. '''Bosko'''. Arbareto. '''Bostono'''. Kartludo, de la nomo de l’ urbo Bostono en Ameriko. '''Boto'''. Leda alta piedvesto (ĝis la genuo, eĉ pli alten). '''Botisto'''. Metiisto, kiu faras botojn. '''Botaniko'''. Scienco pri la vegetaĵoj. '''Botanika'''. Kiu rilatas la botanikon: botanika ĝardeno. '''Botanikisto'''. Scienculo, kiu sin okupas per la botaniko. '''Botelo'''. Longa, ordinare vitra vazo kun mallarĝa malferma parto, por fluidaĵoj. '''Bovo'''. Hejma kornbesto: la viroj estas uzataj kiel jungbrutoj, la inoj liveras lakton. '''Bovino'''. Ino de bovo. '''Bovido'''. Ido de bovo. '''Bovaĵo, bovidaĵo'''. Bova, bovida viando. '''Braceleto'''. Ornamaĵo, kiun oni portas ĉirkaŭ la mano (ĉe antikvaj nacioj kaj sovaĝuloj ankaŭ ĉirkaŭ la piedoj). '''Brako''' (Anat.). Parto de la homa korpo, de la ŝultro ĝis la kubuto. '''Bramo''' (Zool.). Manĝebla fiŝo el la familio de l' karpoj (''Abramis brama''). '''Bramano'''. Hinda pastro de alta rango. '''Brano'''. Ŝeloj de greno, apartigitaj per la muelado. '''Branĉo'''. Parto de arbo, kreskanta el la trunko. '''Branĉeto'''. Malgranda branĉo; branĉo, kreskanta ne el la trunko, sed el alia branĉo. Komparu: Vergo. '''Brando'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el greno, terpomoj. '''Brandfarado'''. Fabrikado de brando. '''Brandfarejo'''. Fabriko de brando. '''Brandfaristo'''. Specialisto en la fabrikado de brando. '''Branko'''. Organo de la spirado de l' fiŝoj. '''Brasi'''. Turni velon al la vento.<noinclude><references/></noinclude> afopucrxn0uhrtut3pcyx1bmew0o8bn 104 37670 115035 2026-05-07T01:56:12Z Castelobranco 7 /* Ne provlegita */ 115035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Brava'''. Kuraĝa, sentima, taŭga. '''Brave'''. Bone, tre bone! (aproba ekkrio). '''Bravulo'''. Persono brava. '''Breĉo'''. Larĝa fendo en muro, en ŝtonego; kavaĵo, malakraĵo de tranĉa rando. '''Breto'''. Horizontala tabulo, sur kiu oni metas diversajn objektojn : ''breto de biblioteko, de ŝranko''. '''Brevo'''. Papa dekreto en malpli gravaj aferoj. '''Breviero'''. Latina libro por la katolikaj pastroj, enhavanta preĝojn, psalmojn por ĉiu tago de l' jaro. '''Brido'''. Rimena ilo, metata sur la kapon de ĉevalo aŭ alia rajdbesto, per kiu oni ĝin kondukas. '''Bridi'''. - 1. Surmeti bridon. - 2. Haltigi, kvietigi : ''bridi la koleron''. '''Senbridigi'''. - 1. Demeti bridon : ''senbridigi ĉevalon''. - 2. Doni liberon, ne limigi : ''senbridigi fantazion, pasiojn''. '''Brigado'''. Taĉmento de soldatoj, konsistanta el du regimentoj. '''Briko'''. - 1. Bakita peco de argilo de regula formo (ortangula paralelepipedo), uzata por la masonado. - 2. Io havanta la formon de briko : ''briko de sapo''. '''Briketo'''. Malgranda briko el kunpremitaj pecetoj kaj pulvoro de karbo. '''Brili'''. Hele lumi, kiel la poluritaj supraĵoj : ''La oro brilas''. '''Brila'''. - 1. Tiu, kiu brilas. - 2. Eleganta, luksa, bonega : ''brila festeno, brila stilo''. '''Brilo'''. Hela lumo de polurita supraĵo. '''Brileto'''. Tremanta neforta brilo. '''Rebrilo'''. Brilo, lumo de spegula supraĵo : ''La luno rebrilas de la lago''. '''Senbrila'''. Ne havanta brilon. '''Brilianto'''. Polurita diamanto. '''Broĉo'''. Ornamaĵo el oro aŭ arĝento kaj multekostaj ŝtonoj kun pinglo: La broĉo estas juvelo, portata de virinoj. Komparu: Agrafo, buko, pinglo. '''Brodi'''. Fari per la kudrado desegnaĵojn, literojn sur tolo, drapo, k. t. p.: ''brodi monogramon sur naztuko''. '''Brogi'''. Trempi en bolanta fluidaĵo; brulvundi per bolanta fluidaĵo : ''Oni brogas kokidon por ĝin senplumigi''. '''Brokanti'''. Aĉeti kaj revendi; trompe komerci; trompii. '''Bromo''' (Ĥem.). Br. Ĥemia elemento, malhele ruĝa peza fluidaĵo de malagrabla odoro. Ĝiaj komponaĵoj kun metaloj (bromidoj) estas uzataj en la fotografarto. '''Bronko'''. Ĉiu el la du tuboj por spirado, en kiujn dividiĝas la traĥeo. '''Bronkito'''. Inflamo de la bronkoj. '''Bronzo'''. Kunfandaĵo de kupro kaj stano. '''Bronza'''. - 1. Farita el bronzo : ''bronza statuo''. - 2. Havanta la koloron de bronzo : ''bronza vizaĝo''. '''Bronzi'''. Kovri per maldika tavolo de bronzo. '''Broso'''. Ilo, konsistanta el haregoj, fiksitaj en tabuleto, por forigi polvon, ordigi harojn, purigi dentojn, k. t. p. '''Brosi'''. Purigi, ordigi per broso : ''Brosi harojn, brosi tapiŝon''. '''Brosisto'''. Metiisto, kiu faras brosojn. '''Broŝuro'''. Maldika, nebindita libro. '''Broŝuri'''. Kunkudri la foliojn de libro. '''Brovo'''. Arkforma vico de haroj super la okulo: ''sulkigi la brovojn''. '''Bruo'''. Miksaĵo de diversaj fortaj sonoj: La bruo de la stratoj de granda urbo. '''Brua'''. Laŭte sonanta: ''brua kunveno''. '''Brui'''. Fari bruon. '''Bruli'''. - 1. Esti konsumata de fajro: ''La seka ligno rapide brulas''. - 2. Esti forte ekscitita: ''bruli de deziro, bruli de pasio''. '''Brulo'''. Stato de tio, kio brulas: ''brulo de urbo, de arbaro''. '''Bruligi'''. Konsumi per fajro: ''bruligi lignon, petrolon''. '''Ekbruligi'''. Igi ion brulanta: ''la fajron, la lignon''. '''Brulaĵo'''. Substanco uzata por bruligado: ''karbo, ligno''. '''Bruleti'''. Bruli malforte kaj sen flamo: ''Fajro bruletas sub la cindro''. '''Brulvundo'''. Vundo, lezo, kaŭzita de fajro aŭ de varmega korpo. '''Brulstampi'''. Fari sur io signon per varmega fero. '''Bruna'''. Nigreruĝa, malhele kaŝtana. '''Bruno'''. Bruna koloro. '''Brunigi'''. Fari ion bruna: ''La suno brunigas la haŭton''. '''Bruneta'''. Havanta brunan nuancon. '''Sunbruno'''. Bruna koloro de la haŭto, kaŭzita de la sunaj radioj. '''Brusto'''. Parto de la homa kaj besta korpo de la kolo ĝis la ventro. '''Brusta'''. De brusto: ''brusta malsano''. Komparu: Busto, torso, talio. '''Bruto'''. - 1. Hejma kvarpieda besto: ''ĉevalo, bovo, porko, ŝafo''. - 2. Malsaĝa, maldelikata homo. '''Bruta'''. De bruto; similanta bruton, senprudenta, maldelikata. '''Brutaro'''. Kolekto de samspecaj brutoj: ''ŝafaro''. '''Brutigi'''. Fari iun bruta: ''La sklaveco brutigas la homojn''. '''Brutiĝi'''. Fariĝi bruta. '''Bubo'''. Seneduka knabo. '''Bubaĵo'''. Ŝerco, petolaĵo de bubo. '''Bubalo''' (Zool.). Sovaĝa bovo (''Bubalus'').<noinclude><references/></noinclude> ia9bkxvc0goxnn6k8xjdcwi8pz8fjx4 104 37671 115036 2026-05-07T02:13:06Z Castelobranco 7 /* Ne provlegita */ 115036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Buĉi'''. Mortigi bruton por manĝado. '''Buĉejo'''. Ejo, kie oni buĉas. '''Buĉisto'''. Homo, kies profesio estas buĉi. '''Budo'''. Nezorge farita simpla konstruaĵo el tabuloj. Komparu: Barako. '''Budĝeto'''. - 1. Projekto pri enspezoj kaj elspezoj por tuta jaro: La parlamento akceptas aŭ ne akceptas la budĝeton, prezentitan de la ministraro. - 2. La tuto de la enspezoj kaj elspezoj de ŝtato, familio, persono : ''Oni devas zorgi pri la egalpezo de sia budĝeto''. '''Bufo''' (Zool.). Ranosimila amfibio (''Bufo''). '''Bufedo'''. Tablo, ŝranko kun manĝaĵoj en restoracio, stacidomo, teatro; ĉambro, en kiu estas ĉi tiu tablo. '''Buko'''. Metala kadreto kun movebla pinglo por kunigi partojn de vesto : ''buko de zono''. '''Buki'''. Kunigi per buko : ''buki zonon''. Komparu: Agrafo, broĉo, pinglo. '''Bukedo'''. Fasko de deŝiritaj kunligitaj floroj. '''Buklo'''. Kuniĝo de ringforme kurbiĝintaj haroj. '''Bukso''' (Bot.). Arbo ĉiam verda el la familio de l' eŭforbiacoj (''Buxus sempervirens''). '''Bulo'''. Neregule globforma maso : ''neĝa bulo, pasta bulo, panbulo''. '''Bulbo''' (Bot.). - 1. Legomo kun akra gusto kaj odoro, uzata kiel spicaĵo kaj kies radiko prezentas globforman tuberon kaj konsistas el foliformaj lamenoj, ĉirkaŭantaj unu la alian (''Altium''). - 2. Globforma radiko de kelkaj vegetaĵoj, konsistanta el foliformaj lamenoj, ĉirkaŭantaj unu la alian. '''Buljono'''. Supo el kuirita viando, ordinare bova : ''bova, kokina buljono''. '''Bulko'''. Malgranda bakaĵo el tritika faruno. '''Bulvardo'''. Larĝa strato, ĉirkaŭanta urbon; larĝa strato kun vico de arboj. '''Burdo (Zool'''.). Abelo simila inseko (''Bombus''). '''Burĝo'''. Homo de la meza klaso: ne nobelo, ne proletario. '''Burĝaro'''. Burĝa klaso. '''Burĝeco'''. Stato, titolo de burĝo. '''Burĝono'''. Tubero sur vegelaĵoj, el kiu disvolviĝas la floroj kaj folioj. '''Burĝoni'''. Kovriĝi de burĝonoj. '''Burleska'''. Ridinda per la karikatureco, per la kontrasto inter la graveco de la personoj kaj la malalteco de la stilo. '''Burlesko'''. Mallonga neserioza komedio, kun dancoj kaj kantoj. '''Burnuso'''. Araba vesto: longa mantelo kun kapuĉo. Komparu: Kitelo. '''Busprito'''. Oblikva masto en la antaŭa parto de ŝipo. '''Busto'''. - 1. Antaŭo de la supera parto de la homa korpo: virina busto. - 2. Skulptaĵo, prezentanta nur la kapon kaj bruston de persono, sen brakoj : ''Busto de Homero''. Komparu: Brusto, torso, talio. '''Buŝo'''. Kavo de la homa vizaĝo inter la du makzeloj, enhavanta la langon kaj dentojn. '''Buŝa'''. - 1 . Kiu rilatas la buŝon : ''buŝaj malsanoj''. - 2. Farata per la buŝo: ''buŝa respondo''. '''Buŝe'''. Per la buŝo : ''respondi buŝe''. '''Buŝego'''. Buŝo de la bestoj. '''Buŝumo'''. Aparato, metata sur la buŝegon de hundoj, ĉevaloj, por malhelpi ilin mordi. '''Buŝelo'''. Angla mezuro por sekaj ŝuteblaj korpoj = 36,5 litr. '''Butero'''. Grasa substanco el lakto. '''Butiko'''. Ejo, kie oni vendas komercaĵojn, ordinare ĝi rigardas la straton. '''Butikisto'''. Posedanto de butiko. '''Butono'''. Malgranda globforma aŭ diskforma korpo, kovrita aŭ ne per drapo, tolo, servanta por kunigi, fiksi partojn de vesto. '''Butonumi'''. Kunigi per butonoj. '''Malbutonumi'''. Disigi partojn de vesto, eligante la butonojn el la truoj. '''Butontruo'''. Truo en vesto, en kiun oni enmetas la butonon.<noinclude><references/></noinclude> 806m0n2uk6mcwtz3x58ddqro9fw4u64 104 37672 115039 2026-05-07T02:45:23Z Castelobranco 7 /* Ne provlegita */ 115039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude><section begin="Cerio"/>'''Cerio''' (Ĥem.). Ce. Ĥemia elemento, mola griza metalo. <section end="Cerio"/> <section begin="Certa"/>'''Certa'''. - 1. Ne dubanta : ''Mi estas certa, ke li venos''. - 2. Senduba, nedubebla : ''certa sciigo''. '''Certe'''. En certa maniero. '''Certeco'''. Eco de tio, kio estas certa. '''Certigi'''. Fari ion certa : ''Mi certigas vin, ke li venos''. ''La persisto certigas nian sukceson''. Komparu: Aserti. <section end="Certa"/> <section begin="Cervo"/>'''Cervo''' (Zool.). Duhufulo kun grandaj, belaj kornoj (''Cervus''). <section end="Cervo"/> <section begin="Cetera"/>'''Cetera'''. Ĉiu alia; ĉiu, pri kiu oni ankoraŭ ne parolis : ''La entuziasmo daŭris nelonge : unuj baldaŭ perdis la esperon, aliaj tuj laciĝis, la ceteraj tute forgesis pri la afero''. '''Cetere'''. Krom tio, aliflanke. <section end="Cetera"/> <section begin="Cezio"/>'''Cezio''' (Ĥem.). Cs. Ĥemia elemento, en pura stato mola metalo de la grupo alkalia. <section end="Cezio"/> <section begin="Ciano"/>'''Ciano''' (Ĥem.). CN. Senkolora venena gaso; en komponaĵoj ĝi ludas rolon kvazaŭ de elemento (KCN, CNHO, k. t. p.). <section end="Ciano"/> <section begin="Ci"/>'''Ci'''. Pronomo de la dua persono de la unumombro (familiara formo anstataŭ vi). <section end="Ci"/> <section begin="Cibeto"/>'''Cibeto'''. Bonodora substanco, produktata de glando de kato, vivanta en Afriko kaj suda Azio. '''Cibetkato'''. Kato, produktanta cibeton (''Civetta viverra''). <section end="Cibeto"/> <section begin="Cidonio"/>'''Cidonio''' (Bot.). Frukto de l' cidoniarbo. '''Cidoniarbo'''. Arbo el la familio de l' pomacoj (''Cidonia vulgaris''). <section end="Cidonio"/> <section begin="Cidro"/>'''Cidro'''. Vino el fruktoj, precipe el pomoj. <section end="Cidro"/> <section begin="Cifero"/>'''Cifero'''. Signo por skribi nombrojn : ''La arabaj ciferoj estas nun uzataj de ĉiuj civilizitaj popoloj''. '''Ciferplato'''. Disko de horloĝo kun ciferoj, montrantaj la horojn. <section end="Cifero"/> <section begin="Cigaro"/>'''Cigaro'''. Longa kunvolvaĵo de tabakaj folioj, por fumi : ''havana cigaro''. '''Cigaringo'''. Tubeto, en kiun oni enmetas cigaron, por fumi. '''Cigarujo'''. Ujo, en kiu oni portas cigarojn. <section end="Cigaro"/> <section begin="Cigaredo"/>'''Cigaredo'''. Tabako, envolvita en tre maldika papero. <section end="Cigaredo"/> <section begin="Cigno"/>'''Cigno''' (Zool.). Granda, blanka naĝbirdo el la familio de l' lamenbekaj kun tre longa kolo : ''kanto de cigno'' = lasta verko antaŭ la morto, antaŭ ĉesigo de l' verkado (''Cygnus''). <section end="Cigno"/> <section begin="Cikado"/>'''Cikado''' (Zool.). Insekto el la familio de l’ egalflugilaj (''Cicada''). <section end="Cikado"/> <section begin="Cikado"/>'''Cikatro'''. Postesigno sur homa aŭ besta korpo, resaniĝinta de vundo aŭ ulcero. '''Cikatriĝi'''. Fermiĝi, kovriĝi per cikatro : ''vundo cikatriĝas''. <section end="Cikado"/> <section begin="Ciklo"/>'''Ciklo'''. – 1. (Astr.). Periodo, post kiu ripetiĝas la samaj astronomiaj fenomenoj: ''La luna ciklo estas periodo de 19 jaroj, post kiuj la fazoj de la luno okazas en la sama tempo''. - 2. Kolekto de literaturaĵoj, precipe de epopeoj, pri la sama epoko, kun komuna plano. - 3. Velocipedo. '''Ciklisto'''. Velocipedisto. <section end="Ciklo"/> <section begin="Ciklono"/>'''Ciklono'''. Uragano en tropikaj landoj, kiu antaŭeniras, rapidege turniĝante. Komparu: Trombo. <section end="Ciklono"/> <section begin="Ciklopo"/>'''Ciklopo'''. Mitologia giganto kun okulo en la mezo de la frunto. <section end="Ciklopo"/> <section begin="Cikonio"/>'''Cikonio''' (Zool.). Birdo migranta el la familio de la longpiedaj (Ciconia). <section end="Cikonio"/> <section begin="Cikorio"/>'''Cikorio''' (Bot.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kompozitoj, kies radiko estas uzata kiel surogato de l’ kafo (Cichorium intybus). <section end="Cikorio"/> <section begin="Cikado"/>'''Cikuto (Bot'''.). Venena vegetaĵo el la familio de l' umbeliferoj: ''Sokrato estis kondamnita trinki cikuton'' (''Cicuta virosa''). <section end="Cikado"/> <section begin="Cikado"/>'''Cilindro'''. Korpo, limigita de du egalaj paralelaj rondoj kaj de kurba surfaco, kuniganta ilin. '''Cilindra'''. Havanta formon de cilindro. <section end="Cikado"/> <section begin="Cikado"/>'''Cimo (Zool'''.). Parazita insekto el la familio de l' hemipteroj, kun malagrabla odoro (''Cimex Acanthia lectularia'' = litcimo). <section end="Cikado"/> <section begin="Cikado"/>'''Cimbalo'''. Muzika instrumento, konsistanta el tabulo, sur kiu estas streĉitaj metalaj kordoj aŭ metitaj sur korkoj metalaj tabuletoj, kiujn oni frapas per lignaj bastonetoj. <section end="Cikado"/> <section begin="Cikado"/>'''Cinabro (Ĥem'''.). HgS. Ruĝa hidrarga sulfido: ''Cinabro fabrike produktata, estas uzata, kiel farbo''. <section end="Cikado"/> <section begin="Cinamo"/>'''Cinamo''' (Bot.). Sekigita ŝelo de arbo el la familio de l' miristikacoj, kreskanta en Cejlono kaj en la tropika Azio : ĝi estas uzata kiel spicaĵo (''Cinnamonum''). <section end="Cinamo"/> <section begin="Cindro"/>'''Cindro'''. Restaĵo de brulinta korpo. '''Cindrigi'''. Fari ion cindro : ''La brulo cindrigis la tutan urbon''. <section end="Cindro"/> <section begin="Cinika"/>'''Cinika'''. - 1. Kiu rilatas la grekan antikvan filozofian instruon, laŭ kiu povas esti feliĉa nur tiu, kiu malŝatas la komforton, artojn, k. t. p. - 2. Senhonta, maldeca : ''cinika parolado, cinika konfeso''. '''Cinikeco'''. Eco de tio, kio estas cinika. '''Cinikulo'''. Homo cinika. <section end="Cinika"/> <section begin="Cipreso"/>'''Cipreso''' (Bot.). Pinglarbo el la samnoma familio, de bela piramida formo (''Cupressus''). <section end="Cipreso"/> <section begin="Ciro"/>'''Ciro'''. Ŝmiraĵo por ŝuoj, por doni al ili brilon.<section end="Ciro"/><noinclude><references/></noinclude> ccwlbv0z8m8ta9v2k9y3q325l5o7fbo 0 37673 115041 2026-05-07T03:02:43Z Castelobranco 7 +1 115041 wikitext text/x-wiki <pages index="Kabe_-_Vortaro_de_Esperanto,_1922.pdf" from="29" to="31" fromsection="Letero C" prev="[[../Letero B|B]]" next="[[../Letero Ĉ|Ĉ]]" header=1 /> [[Kategorio:Vortaro de Esperanto|C]] cdzlqnq9el84jo541exgwbkpni713jo 115045 115041 2026-05-07T03:44:55Z Castelobranco 7 115045 wikitext text/x-wiki <pages index="Kabe_-_Vortaro_de_Esperanto,_1922.pdf" from="29" to="31" fromsection="Letero C" tosection="Colo" prev="[[../Letero B|B]]" next="[[../Letero Ĉ|Ĉ]]" header=1 /> [[Kategorio:Vortaro de Esperanto|C]] ftvt724zna3q3uk0gqzwll9ai6fbmjf