Vikifontaro eowikisource https://eo.wikisource.org/wiki/Vikifontaro:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikifontaro Vikifontaro diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Aŭtoro Aŭtoro-Diskuto Paĝo Paĝo-Diskuto Indekso Indekso-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 104 24136 122534 122513 2026-07-04T18:18:25Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> <section begin="argilaĵo"/>90 '''argilaĵo''', objekto el argilo malmoligita, kaj poste bakita en fornegoj por diversaj celoj. <section end="argilaĵo"/> <section begin="arĝento"/>91 '''arĝento''', blanka, sonora, nerustiĝanta metalo, tre uzata precipe por fari monerojn. (''Kem. simbol. Ag.''). <section end="arĝento"/> <section begin="arĝentaĵo"/>92 '''arĝentaĵo''', objekto el arĝento. <section end="arĝentaĵo"/> <section begin="arĝentumi"/>93 '''arĝentumi''', plenkovri ion per alteniĝa arĝenta tavolo tre maldika. <section end="arĝentumi"/> <section begin="arĥivo"/>'''arĥivo''', v. {{KVE|arkivo}}. <section end="arĥivo"/> <section begin="arkivo"/>94 '''arkivo''', 1. kolekto de malnovaj aktoj, dokumentoj. ::::2. loko, kie ili estas konservataj. <section end="arkivo"/> <section begin="arkivisto"/>95 '''arkivisto''', persono, oficisto, kies tasko estas aranĝi, gardi arkivojn. <section end="arkivisto"/> <section begin="arŝino"/>96 '''arŝino''', turka, serba kaj rusa mezuroj de longo = 0,71 m. <section end="arŝino"/> <section begin="artefarita"/>97 '''artefarita''', nenatura, produktata de arta laboro (''K''. {{KVE|artifika}}, {{KVE|falsa}}). <section end="artefarita"/> <section begin="artifiki"/>98 '''artifiki''', ruze trompi, celante malbonaĵon kontraŭ iu. <section end="artifiki"/> <section begin="artifikisto"/>99 '''artifikisto''', persono, kiu laboras artifike. <section end="artifikisto"/> <section begin="artiklo"/>100 '''artiklo''', speco de varo. <section end="artiklo"/> <section begin="artikolo"/>101 '''artikolo''', raporto, publikigaĵo en gazeto, propaganda artikolo, ktp. <section end="artikolo"/> <section begin="asekuri"/>102 '''asekuri''', per kontrakto certigi al si kompenson en kazo de perdo pro brulado, ŝippereo, hajlado, akcidento, ktp. <section end="asekuri"/> <section begin="asekuranto"/>103 '''asekuranto''', persono asekuranta iun. <section end="asekuranto"/> <section begin="asekurato"/>104 '''asekurato''', persono, kiu estas asekurata. <section end="asekurato"/> <section begin="asekuristo"/>105 '''asekuristo''', persono, kiu profesie asekuras aliajn. <section end="asekuristo"/> <section begin="asekurita letero"/>106 '''asekurita letero''', v. {{KVE|letero}}. <section end="asekurita letero"/> <section begin="asigni"/>107 '''asigni''', destini sumon por speciala celo. <section end="asigni"/> <section begin="asignanto"/>108 '''asignanto''', persono, kiu subskribas, kiu donas asignon. <section end="asignanto"/> <section begin="asignato"/>109 '''asignato''', 1. persono, al kiu estas destinata asigno ; ::::2. monbileto el la inflaciaj periodoj, kiu anstataŭas realan monon (''hist.'').<section end="asignato"/><noinclude><references/></noinclude> 7rwyukn8whpz9mupb2iozrnvlvyh26v 104 25787 122521 81927 2026-07-04T16:47:33Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{f|ĈAPITRO DEKSESA|g=100%}} En la epoko kiam Matildo edziniĝis, Raŭlo donis al sia filino sian hotelon sur la Grenela strato, por ke ĝi utilu al ŝi kiel rifuĝejo, kiam ŝi venos Parizon. Tiu malnova konstruaĵo datumis de la Regenco. Por obei la postulojn de la nuna lukso, necese estis, ke ĝi estu reordigita kaj remeblita de supro mulsupren. La grafino deziris, ke ŝia patro observu mem tiujn laborojn: sed la markizo, detenita en Prelongo de la podagro, konsilis al ŝi, ke ŝi komisiu pri tio sian edzon. Kvankam tia neceso ŝin forte tedis, tamen la juna virino cedis pro la premado de cirkonstancoj. Do la komandanto ĉefis la entreprenistojn por la restarigoj kaj la plibeligoj, kiujn ŝi plenumigis. Ĉar Viktoro troviĝis estro en la situacio, li diris al si, ke li estus tro naiva ne utiligante ĝin. Kaj dum li farigis la ŝanĝojn konsentitajn inter la grafino kaj sia arĥitekturisto, li komisiis la laboristojn pri mistera laboro, kies ili ne tre bone komprenis celon. La ideo de tiu laboro al li venis, nur kiam li estis tute konvinkita, ke lia edzino cedos nek al preĝoj, nek al minacoj, nek al ruzo. Ĉar li devis reveni en Parizon post kelkaj tagoj, la tempo restonta estis tre mallonga por la plenumo de la ago revita. Sed seminte plenmane la monon al li donitan de la grafino, li plezure eksciis, la antaŭtagon de sia eliro, ke ĉio estas finita. Sed iu troviĝis, kun kiu li deziris havi gravan {{vdk|interpa|roladon}}<noinclude><references/></noinclude> mt6hhqi59sezq23lu7vyox9c25w8ebd 104 25788 122522 81928 2026-07-04T16:48:51Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{vdf|interpa|roladon}}, antaŭ kiam li eliros el Prelongo: tiu iu estis Josefino. Li aliris al ŝi kaj diris: — Vi estas hipokrita kaj maldankema. Neniun virinon mi amis krom vi: kaj vi pagis mian fidelecon per perfido. La rolo, kiun mi ludis apud mia edzino, estis nur komedio: tion vi sciis tre bone. Mi celis nur unu celon: vin altigi altigante min. Kial do vi min ridindigis al la grafino? Kial vi trinkigis al mi la kloroformon? — Estas vi kontraŭe, kiu montriĝis malspritulo, ŝi respondis maltime. Mi verŝis la kloroformon en la du glasojn .... — Kial en la du glasojn? Kial ne en la ŝian sole? — Ĉu mi konis la glason, kiun ŝi prezentos al vi? Vi estis avertita: vi sentis ke la trinkaĵo havis strangan guston. Kial vi trinkis ĝin? Kial vi ne suspektis la veron? Mi kredis vin pli lerta, ĉar en la pasintaj okazoj vi antaŭvidis aferojn pli malfacile diveneblajn. Tiu klarigo mirigis Viktoron pro sia simpleco. Li ŝanceliĝis momente, kaj respondis: — Tre bone. Eble vi estas prava. Sed alian fojon ne estu suspektita: ĉar mi ĵuras, ke mi vin pentigos. La komandanto elparolis tiujn vortojn, sulkante la brovojn kaj pafante al sia iama amantino rigardon tiel senkompatan, ke Josefino timis. Kiam ŝi troviĝis sola kun Matildo: — Mi kredas, via Moŝto, ŝi diris, ke mi estos devigata vin forlasi. — Kial? Ĉu vi havas ion riproĉeblan al mi? Mi kredis vin sindonema. Vi, same kiel aliaj, min delasas en momento, kiam mi tiel bezonas senti apud mi apogon kaj iom da amikeco. Larĝaj larmoj ruliĝis en siaj okuloj. Fraŭlino Brantino sin sentis tre kortuŝita pri tiu doloro.<noinclude><references/></noinclude> abkyaw6oqhur4cv1aqsmrhaxqhpmixf 104 25789 122565 81929 2026-07-05T09:15:56Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> Sed kiam ŝi estis rakontinta al sia mastrino sian interparoladon kun Viktoro: — Vi estas prava, knabino, certigis la grafino. Ĉar, pro karaktero tiel kolera kiel tiu de mia edzo, nun via vivo ne estas senriska. — Se mi timus nur tion, via Moŝto, mi restus apud vi, respondis kuraĝe Josefino: sed mi obeas motivojn malpli egoismajn. Hodiaŭ, ĉar sinjoro Linŝardo ne fidas plu al mi, mi neniel povas vin servi profite. Mi kredas kontraŭe, ke mi vin utilos multe pli ageme, konservante la liberecon de miaj agoj. La grafino kaj ŝia servamikino decidis ambaŭ, ke ĉi tiu lasta venos Parizon, kaj elektos loĝejon en la apudaĵoj de la Grenela strato. Ĉar la mono estas la nervo de ĉiuj militoj, la junulino eliris el la kastelo nur post kiam ŝi estis ŝarĝita de Matildo de paperujo plene provizita. Kiam la komandanto petis de sia edzino: — Ĉu vi kunkondukos Josefinon? — Josefino ne partoprenas plu mian servistaron, ŝi diris sektone. — Nu, kial? — Al mi malplaĉis havi konstante antaŭ la okuloj la amantinon de mia edzo. Viktoro estis ĝojega pro tiu respondo. — Ĉu hazarde la grafino fariĝus ĵaluza, li diris. Se tio estas vera, mi ne longatempe atendos. La unuaj tagoj, kiuj fluis post ilia loĝigo, estis rilate kvietaj. La komandanto ŝajnis forgesi, ke li estas edzo. Li montriĝis aminda, eĉ malsevera: ĉar li neniel aludis la pasintajn fariĝojn, la grafino sin demandis, ĉu ŝi ne estis la ludilo de doloriga sonĝo, kaj renaskiĝis al la espero.<noinclude><references/></noinclude> hfuzndvvnd1tc0fz0aucd2z4t7zxi0w 104 25790 122566 81930 2026-07-05T09:21:23Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> — Fine, ŝi pensis, mia edzo leĝa akceptas do rezignacie la certigon, ke neniam li fariĝos mia edzo natura. Ian tagon, Viktoro al ŝi diris: — Vi ne estas scivola, Matildo. De kiam ni loĝas en Parizo, vi ne deziris ekzameni la ŝanĝojn de mi faritajn en la hotelo. — Senkulpigu min, sinjoro; ĉar kontraŭe mi ĝin vizitis de supro malsupren. — Tio estas neebla: ĉar mi havas la ŝlosilon de mia apartamento; kaj vi ne ĝin petis de mi. — Tio estus maldiskreta. — Nu, ĉu vi deziras ĝin viziti? — Se vi volas. Alveninte en la dormoĉambron de la komandanto, la grafino ekkriis: — Mi konfesas, ke mi ne rekonas tiun parton de l’ hotelo. En la pasinta tempo tie troviĝis teraso. — Estas vere; sed mi ĝin forigis. Sur ĝia loko mi konstruigis ĉambron apartigitan por mia propra uzo. — Ĉu mi povas ĝin vidi? — Certe. Eniru, mi petas. Ja la ĉambro, en kiu loĝas nun la komandanto, iam komunikiĝis kun teraso, sur kiun oni aliris per fenestropordo. Sed Viktoro ĝin aliformigis en vastan ĉambron sen ia malfermaĵo, en kiun oni povis eniri nur tra lia apartamento per pordo ŝlosita de sekrethava seruro, kies la filo Linŝardo sola posedis ŝlosilon. Tiu stranga loĝejo, en kiun la suno neniam penetris, estis luksege meblita. De la plafono ĝis la pargeto oni kovris la murojn per teksaĵoj remburitaj, kiuj formis dank’ al sia dikeco veran matracon. Nevideblaj truoj lerte disboritaj ebligis la renovigon de l’ aero. Dank’ al gaskameno tage kaj nokte hejtiĝanta, estis ebla la konservado de alta temperaturo; kaj pro tio neniu bezonis eniri en la ĉambron por observi la fajron. Kiam la komandanto kaj lia edzino en ĝin penetris, du<noinclude><references/></noinclude> aag7azzz38bx6aczkcgja7brgsn7l0x 104 25791 122567 81931 2026-07-05T09:28:15Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>lustroj same gasflamaj al ĝi lumigis per kruda lumo. — Kia stranga konstruaĵo, ekkriis la grafino. Por kio ĝi povas vin utili? Viktoro fermis la pordon malantaŭ si. — Ĝis nun, sinjorino, li respondis malvarmtone, tiu ĉambro neniel min utilis. Sed mi ĝin konstruigis por rompi la volegon de la fiera virino, kiu sin rifuzas al mia amo. Aŭdinte tiujn lastajn vortojn elparolitajn de terura voĉo, Matildo paliĝis. — Sidiĝu, sinjorino, daŭrigis la komandanto, kaj min aŭskultu atentege. Vi estas en mia povo. Neniu scios, ke vi troviĝas ĉi tie; neniu venos por vin liberigi. Tiu ĉambro havas nek pordon nek fenestron. Ĝi troviĝas en la parto la plej malproksima de l’ hotelo, en la parto, kiu rigardas la ĝardenojn: plie ĝi estas lerte matracumita. Ĉi tie vi loĝos ne vidante la sunon, parolante kun neniu. Ĉiusemajne oni donos al vi skribilaron kaj paperfolion; vi povos korespondi kun via familio. Sed zorgu pri viaj frazoj, ĉar ĉiuj leteroj, kiujn vi skribos aŭ kiujn vi ricevos, estos legitaj de mi. La grafino restis senmova, kvazaŭ frapita de bastonego: ŝiaj zumantaj oreloj aŭdis nur tre neperfekte la parolojn de ŝia edzo. Post silento Viktoro daŭrigis. — Mi estas laca, vidante, ke vi min konsideras kiel fremdulon, kiel senvaloraĵon. Ĝis nun mi estis nur via lakeo kaj via ludilo: de nun mi refariĝas via edzo kaj via estro. La malsukcesintaj provoj, kiuj min ridindigis, ne renoviĝos. La komandanto Linŝardo ne estas viro, kiun oni mokas: vi tion ekscios per viaj malfeliĉaĵoj. Kiam tiu mallibera ekzistado tro pezos sur vin, vi facile povos retrovi vian liberecon. Sed vi ricevos ĝin nur per la delaso de via persono kaj de riĉaĵoj al vi donitaj de mia patro. Vi havas la tutan vivadon por pripensadi: mi estas paciencema: mi atendos.<noinclude><references/></noinclude> lnpkmjcfsp2at4at7eqyfc49b6zohc4 104 25792 122568 81932 2026-07-05T09:35:39Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> Sin ŝovinte sur la dika tapiŝo, kiu malsonorigis la bruon de liaj paŝoj, la filo Linŝardo malfermis la pordon, eliris kaj ĝin senbrue ŝlosis. La grafino ne rimarkis lian eliron. De longa tempo Matildo restis senmova, kun frunto mallevita, kun manoj sur la genuoj; sidante sur la rando de apogseĝo, ne komprenante. Kiam fine ŝi levis sian kapon, kun granda miro ŝi rimarkis, ke ŝi estas sola. Ŝi provis klarigi sian situacion, sed ne sukcesis kunligi kune du ideojn. Subite ŝi stariĝis per unu salto. Ŝi volis krii, peti helpadon: sed en la silenta kaj peza atmosfero de tiu vatumita ĉambro ne eĉ sonis la eĥo de ŝia voĉo. Ĝi eksaltegis al la muroj, ilin frapis per la pugno, la piedo, la genuo: la elasta teksaĵo repuŝis ŝiajn batojn kaj redonis neniun sonon: eĉ la juna virino ne havis kiel konsolon la senton, ke ŝi kontuzas siajn pugnojn. Kaj dum tiu tempo la kandelabroj daŭrigis la bruladon de siaj altaj kaj senmovaj flamoj, ĵetante lumon ĉiam egalan, neniam ŝanceligantan, sur la pezan silenton de tiu matracumita tombo. — Estas neeble! mi sonĝas! mi havas febron! ekkriis la malfeliĉulino. Tamen mi ne povas resti enfermita tie ĉi, tiel longe kiam plaĉos al tiu monstro min deteni en tiu loko. La grafino ne povis resti senmova. Ŝi paŝis, marŝis, rondiris ĉirkaŭ la ĉambro, kiel sovaĝa besto falinta en kaptilon, kiam malforta krako altiris ŝian atenton. Ŝajnis ke kartuŝo eliĝas el la muro kaj antaŭeniras al ŝi. La juna virino saltegis, kredante trovi malantaŭe malfermaĵon ian kaj poste la liberecon. Sed tiu kartuŝo nur maskis metalan ŝrankon, enmetitan akurate en la muron kaj ruliĝantan sur kaŝitaj radoj. Ekstere puŝita de nevideblaj manoj, tiu ĉareto malrapide antaŭeniris ĝis la mezo de la ĉambro. Kiam ĝi estis alveninta al la limo de sia irado, flanka pordo aŭtomate malfermiĝis. La<noinclude><references/></noinclude> kqzczjl3bhrb2li7suw4xlvzp8k1trs 104 25793 122569 81933 2026-07-05T09:42:23Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>grafino ĵetis internen de la meblo febran rigardon: en ĝi ŝi trovis la tolaĵojn, la robojn, la nokttualetojn alportitajn de ŝi en Parizon: ilin al ŝi sendis ŝia edzo. Sur la pordo estis fiksita ardezo, al kiu krajono alliĝis per ĉeneto. Kelkaj linioj troviĝis skribitaj sur ĝi. Matildo rekonis la skribmanieron de la komandanto, kaj legis: Mi sendas ĉiujn objektojn, kiujn vi bezonas. — Per tiu vagoneto fariĝos la tuta mastrumado. — Ĝi alportos la aferojn al vi necesajn, kaj forportos tiujn da kiuj vi volos vin senigi. — Se vi deziras ion, skribu vian peton sur tiu ardezo. — Kiam la soleco kaj la pripensado vin igos saĝa, skribu tiun solan vorton: Mi konsentas. La grafino ne havis tempon ekzameni detale tiun novan mirindaĵon, jam la pordo de la veturileto fermiĝis tiel mekanike kiel ĝi malfermiĝis antaŭe; kaj la fera ŝranko, malantaŭen altirita, reeniris en la muron, remetante en ĝian lokon la remburitan kartuŝon. Vidante tiun senkompatan decidon, la juna virino sentis ke ŝi duonsvenas. Nun ŝi estas malliberigita, eligita el la restaĵo de vivantoj. Se ŝi volas vivi, paŝi sur la strato, vidi la ĉielon, aŭdi la bruaron de la urbo, kiel la plej mizera inter la plej malriĉulinoj, ŝi devos sin liveri al tiu monstro, al kiu la leĝo donas absolutajn rajtojn, ĉar li estas ŝia edzo. Pro tiu penso, ŝia fiereco kaj ŝia hontemo ribeliĝis. Ŝi stariĝis malhumila, malestimanta, ekkriante: — Mi pereos, estas kredeble; sed mi ne cedos. Kaj ŝi sidiĝis sovaĝa, direktante ĉirkaŭ si siajn okulojn kutime verdajn, sed kiujn la kolero, la malamo, la ĉagrenego faris nigraj kiel karbo. Sed ĉio estis senmova en la tomba silento de tiu matracumita ĉambro, ĉio, eĉ la flamoj de kandelabroj, kiuj brulis rigidaj en siaj vitraj tuboj. Tiam la malfeliĉa malliberigitino volis scii de kiom da horoj ŝi troviĝas tie ĉi. Ŝi serĉis okule horloĝon aŭ iun ajn aparaton, per kiu ŝi povus sin sciigi pri la fluo de la tempo. Sed la apartamento enhavis neniun tiuspecan<noinclude><references/></noinclude> qo7e7dieypzllgtoi0iieqy2a37gnzp 104 25794 122570 81934 2026-07-05T09:49:12Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>ilon. Ŝi rigardis en la objektoj al ŝi senditaj de sia edzo, serĉante ĉu en ili ŝi trovos sian poŝhorloĝon: ĝi vole estis formetita. Tamen en sia malfeliĉeco, la grafino sentis impreson de ĝojo. En la poŝo de ŝia plej ŝatita ĉambrorobo troviĝis la venenigita kriso, kiun neniam ŝi delasis. Kredeble ŝia edzo ĝin serĉis dum tempo tre longa, ne divenante, ke li preskaŭ ĝin tuŝis per sia mano. — Per tiu ilo, ŝi diris laŭte, mi estas estrino de mia vivo kaj de la vivo de aliuloj. Kaj la tempo pasis; sed nenio ĝin mezuris: nenio ebligis, ke ĝin ŝi kalkulu, nek bruo venanta el la eksteraĵo, nek pligrandigo nek malpligrandigo en la egaleco de tiu nenatura lumo ĉiam senmova, nek la unutona tiktako de pendolo, nek la metala bruo de sonorilo vibranta laŭ egalaj intertempoj. La malfeliĉulino ne havis eĉ tiun rimedon lasitan al la malsanuloj, turmentitaj de la maldormo; kalkuli la horojn. La seka bruo, jam aŭdita de Matildo, rekomencis. La ĉareto antaŭeniris en la ĉambron, alportante ĉiujn elementojn de bongusta vespermanĝo. Apenaŭ la grafino tuŝis ĝin. Sed ĉar ŝiaj okuloj ekvidis la ardezon, ŝi prenis la krajonon, kaj skribis per febra mano: — Se vi volas min posedi, atendu kiam mi estos malviva; tiam mi ne povos min defendi. Poste ŝi remetis en la vagoneton la restaĵojn de la manĝo: kaj ĉio reeniris en la muron. Rompite de tiuj multaj emocioj, Matildo volis kuŝiĝi. Antaŭ kiam ŝi enlitigos, ŝi volis, se ne estingi la lumojn, almenaŭ malpligrandigi ilian blindigan krudecon: alproksimiĝante al la unua kandelabro, ŝi penis turni ĝiajn kranojn. Sed ŝiaj penadoj renkontis neklarigeblan kontraŭstarecon. Ŝi aliris al la dua, kaj ne sukcesis plie. Fine post multaj provadoj ĉiam senutilaj, la juna virino estis devigata akcepti la evidentecon: la kranoj de flamingoj estis lutitaj.<noinclude><references/></noinclude> 5g6wdv5lkokf02amwbymk4ak5pkb4dh 104 25795 122571 81935 2026-07-05T09:56:25Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> Ne sen motivo Viktoro volis, ke la grafino ne povu mallumigi al sia luksa malliberejo. La junulo esperis, ke tiu senĉesa klareco, frapante seninterrompe la lacajn okulojn de Matildo, produktos sur ŝian nervan sistemon premadon tian, ke la fera volo de la juna virino estos rapide rompita. Aliparte li estis scivola, kaj volis observi ĉu tage ĉu nokte ĉiun el ŝiaj agoj. Tiu spionado estus neebla se la mistera ĉambro estas plenigita de senlumeco. Inter la malfermaĵoj boritaj tra la muro, unu troviĝis, laŭ alteco de homo, admirinde kaŝita sur ĉiu flanko de la mureto. Ĝi troviĝis en la ĉambro de la komandanto; kaj ĝin fermis vitraĵo. Tie la edzo de Matildo pasigis la du trionojn de sia vivo, okulmanĝante la malfeliĉan malliberigitinon, kiu ne povis suspekti, ke ŝi estas observata. Tiu terura ekzistado jam daŭris de dekkvin tagoj: sed la plendinda suferantino ne povis konjekti la veran nombron de fluintaj horoj. Ŝajnis al ŝi ke de multaj monatoj kaj eĉ de jaroj ŝi estas enfermita en tiu tombo. En iaj momentoj, ŝi demandis sin ĉu reale ŝi ne estas malviva; ĉu sia pasinta vivo ne estas sonĝo, kiu fariĝas iom post iom pli malpreciza, kaj kiun ŝi memoras pli kaj pli konfuze. Certe ŝi ankoraŭ kredis, ke ie ekzistas floroj, verdaĵo, freŝa bloveto, suno, kiu malaperante estas anstataŭita de la nokto; sed ŝi ne estis tre certa pri tio. Ho! la nokton precipe! Revidi la stelojn, kies malforta klareco ne lacigas okulojn, aŭskulti tiujn bruetojn malproksimajn kaj nedifinitajn, kiuj supreniras el la fundo de la kamparo, kaj kiujn akompanas la murmuro de Violano, kiam la vespera venteto ilin alportis ĝis ŝiaj oreloj! Al ĉiu ajn homo, krom al sia edzo, ŝi senbedaŭre estus doninta sian tutan posedaĵon por promenadi sola, banita de luna lumeco, sur la teraso de sia kastelo. Por sin iluziigi pri la mankanta ombro, ŝi kusiĝis sur kanapon, fermis la palpebrojn, kovris sian kapon per vualo, kaj penis vidi kaj aŭskulti memore la objektojn<noinclude><references/></noinclude> bxioh8t7j6oitqa7m0p71w9ez7x8rrk 104 25796 122572 81936 2026-07-05T10:03:03Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>kaj la bruojn al ŝi antaŭe kutimajn. Sed post kelkaj minutoj la sango alfluis al ŝia kapo: ŝi estis devigata malkovri sian frunton, malfermi siajn okulojn. Tiam ŝi aŭdis nur la premegantan silenton de sia vatumita malliberejo; ŝi vidis nur la senmovajn kaj rigidajn flamojn de kandelabroj eterne brulantaj. Dum la unuaj tagoj, la sola rimedo, ebliganta la proksimuman kalkulon de horoj kaj la apartigon de la tago el la nokto, estis la regula alveno de la vagoneto alportanta la tag- aŭ la vespermanĝon. Sed ĉar kelkafoje la grafino dormetis dum la intertempo, ĉio rapide konfuziĝis. Ne tion suspektante, ŝi interŝanĝis la momentojn de la tago, kredante ke vesperiĝas kiam aperas la suno, enlitigante dum la kvina matene. Laŭ la promeso farita de sia edzo, la juna virino trovis, ian tagon, en la ruliĝanta ŝranko, plumon, inkujon kaj paperfolion. Sur la ardezo estis skribitaj tiuj vortoj: “Se al vi plaĉas doni sciigojn al via familio, vi trovos ĉi tie ĉion, kion vi bezonas por skribi.” Kiam Matildo volis forporti la skribilaron por sin loki antaŭ sian tablon, ŝi vidis, ke ĉiuj tiuj objektoj estas alligitaj per ŝtalaj ĉenetoj. Ŝi do estis devigita skribi rapide kelkajn malesperajn liniojn sur la breto mem de la ĉareto. En la posta vojaĝo ŝi legis sur la ardezo: — Tiel longe kiam viaj leteroj estos verkitaj laŭ tiaj terminoj, ili ne estos senditaj. — Nu, tre bone, ŝi ekkriis. Mi konas mian patrinon: maltrankvila, ĉar ŝi ricevos de mi neniun novaĵon, ŝi ne ŝanceliĝos kaj veturos Parizon, kvankam ŝia farto estas tre malbona. Nenese estos, ke ĉio klariĝu: kaj tiam mi estos liberigita. En la frazo, kiun la grafino ekelparolis laŭte, por ke ŝi aŭdu almenaŭ la sonon de homa voĉo, kelkaj vortoj resonis penige, kiel funebra sonorado: ''kvankam ŝia farto estas tre malbona''.<noinclude><references/></noinclude> 3cicr7gbh4fs6dsitzvjsqhzq5tzdq6 104 25797 122573 81937 2026-07-05T10:11:11Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> — Kaj se tiu vojaĝo meze de la vintro estas pereiga al ŝi, pensis la juna virino. Malfeliĉa patrino! Ŝi sentas al mi tian amegon, ke vidante kiel mi estas turmentegita, ŝi estus frapita en la koro de bato, kiu eble ŝin tuje mortigus. Ne, ne: jam mi riproĉas al mi la morton de Gastono; mi edziniĝis kun tiu krima Viktoro nur por savi la vivon de mia patro; se mi kontraŭbatalis tiel longe kaj tiel malespere, ne estas por kavigi la tombon de la sola homino, kiu neniam dubis pri mi, kiam ĉiuj homoj min kulpigis. Kaj pligrandigante la memoferon ĝis la heroeco de la mensogo, tiu viva malvivulino skribis iajn mallongajn frazojn, en kiuj ŝi diris, ke ŝi tre bone fartas kaj estas tre feliĉa. Viktoro, kiu perdis neniun detalon de tiu senparola sceno, komprenis ĝian signifon. Tio, kion li antaŭvidis, efektiviĝis kiel ĉiam. Ĉar nur en la konscienduboj kaj en la sindonemo de noblaj animoj ĉerpas sian forton la malbonuloj. Dum ĉiuj horoj ne prenitaj de sia deĵoro, la komandanto restis antaŭ sia spionfenestreto, rigardadante sian suferantinon. Simila al la araneo embuskita en angulo de sia reto, li pacience atendis la tagon, en kiu la maldormo kaj la lacego ĵetos en liajn brakojn Matildon premegitan kaj venkitan. Tiu kontraŭstaro ekscitegis ĝis la frenezeco volupteman pasion ĝis nun neniam satigitan. Kiam la juna virino sin senvestigis por enlitiĝi, ĉar ŝi kredis ke la soleco, en kiu ŝi agonias, estas absoluta, ŝi neniel atentis pri tiu senvestiĝo. Plie la varmega temperaturo de tiu remburita ĉambro, kiun la gaso de la kameno kaj de kandelabroj hejtis senĉese, ŝin devigis kuŝiĝi sur kanapon preskaŭ sen ia vesto. Tiam la edzo malamegita rigardadis per okuloj brilegaj pro dezirego tiun blankan korpon de virgulino, kiu al li apartenas, sed kiun ŝi al li rifuzis. La diafanaj vitrogloboj de la lustroj lumigis al la juna {{vdk|gra|fino}}<noinclude><references/></noinclude> tkahhfkzr8hd17rgl0avzhbaxydnfch 104 25798 122574 81938 2026-07-05T10:17:09Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{vdf|gra|fino}} laŭ opala rebrilo, kiu faris ankaŭ pli laktokolora la perlamotan blankecon de ŝia haŭto. Kiam tiu viva statuo ondoliniigis sub la blindiga klareco de kandelabroj la skulptajn formaĵojn de sia diina korpo, la monstro kiu ŝin spionadis, stertoris pro malpotenco, balbutis sensencajn parolojn kaj verŝis larmojn de kolerego. Kelkajn fojojn, instigite de pasia ebrieco, li intencis malfermi la pordon kaj rapidegi al la virino, kiu lin mokegas tiel maltime: sed la vidaĵo de la Malajsa ponardeto, kiun Matildo ĉiam konservis apud si, trakurigis tra lia dorso tremeton de teruro, kaj ĝis nun ĉiam lin detenis. Ĉar la komandanton teruris tiu armilo. Laŭ stranga sento, mallogika sed tre homa, tiu sentima militisto, kiu rapidis kun rideto sur la lipoj al baterioj vomantaj la kuglaron, sin sentis paralizita de timego, antaŭ tiu akra pinto enŝpruciganta la morton per eta grateto. Ian matenon, lia servsoldato, mirante, ĉar lia superulo ne malsupreniris laŭ sia kutima horo, kuraĝis penetri en lian ĉambron por lin veki. Li trovis lin kuŝanta tere antaŭ la pordo kaj tute svenanta: dum, tra la duonmalfermiĝo de lia ĉemizo sangigita, vidiĝis lia brusto plugita de kruelaj kaj sennombraj ungotranĉoj. Ian tagon, en la militista kafejo, lia regimentestro al li diris kun grasa rido: — Nu, komandanto, ĉu vi malliberigas la grafinon? Neniam oni ŝin vidas. Kredante ke li estis perfidita, Viktoro paliĝis. Sed la bonhoma mieno de lia interparolanto lin rapide kuraĝigis. — En tiu momento, ŝi estas iom malsaneta, li respondis. — Tre bone, mi komprenas, diris la supera oficiro. Kaj, ĉar la edzo de Matildo komencis klarigojn: — Mi ripetas ke mi komprenis: en kiu dato okazos la bapto? La junulo estis balbutonta ian respondon, kiam unu el liaj kolegoj sin intermetis:<noinclude><references/></noinclude> ed3dgztldk75kek47a34nkeih8ml4j2 104 25799 122575 81939 2026-07-05T10:25:10Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> — Ĉu vi volas vidi skadroĉefon en la haŭto de feliĉulo, li diris, sin turnante al la ĉeestantoj kaj montrante per la mano Viktoron koleriĝantan, rigardu Linŝardon. Tiu fripono trovis rimedon por sin amegigi de la plej ĉarma, de la plej riĉa, de la plej nobela inter la virinoj. Mi al vi certigas: li estas feliĉegulo. Dum la komandanto estis devigita akcepti la gratulojn de siaj kunuloj entuziasmigitaj: — La malsprituloj! li balbutis; sed Danto mem ne elpensis turmentegon kompareblan kun la mia. Malgraŭ tio, tuj kiam li havis minuton disponeblan, li realiris al sia observa posteno, en kiu li restis dum tutaj noktoj, ebriiĝante per la vidaĵo ĉiam sama, kiu kuŝis antaŭ liaj okuloj. Ian vesperon li estis frapita de mirego, ekvidante la gravajn ŝanĝojn, kiuj aperis en la beleco de la grafino. La okuloj kaviĝis, la frunto sulkiĝis kaj iom post iom vestis flavan koloron de vakso; la adorindaj rondaĵoj de la membroj estis anstataŭitaj de la akraj kaj angulaj formoj de la progresema malgrasiĝado. La efikoj de tiu absoluta malliberigado rapide efektiviĝis, sed alimaniere ol la komandanto tion deziris. Timante ke dormigilo liveros ŝin sendefendan al la satiro, kiun ŝi malamegas, Matildo ne manĝis plu. Ĉar la senigo de aero kaj de ekzercado formetis el ŝi la manĝodeziron, ŝi trovis ke ĉiuj nutraĵoj havas guston maldolĉan kaj malagrablan, kiu plifortigis ŝiajn suspektojn. Detenite de tiu sama ideo, la juna virino ankaŭ ne dormis. Kiam kelkafoje, rompite de lacego, ŝi dormetis, ŝi tion faris nur tenante forte prematan en sia mano la venenplenan krison, riskante, ke ŝi sin vundos mem, sin turnante flanken. — Se tio okazas, ŝi pensis ofte, rigardadante kun rava atento la armilon, kiu povas ŝin liberigi el la vivo; se mi pikas min hazarde per la pinto de tiu ponardo, tre bone. La memmortigo estas krimo. Mia morto liverus {{vdk|sende|fende}}<noinclude><references/></noinclude> blsufp7vldas5yrpyvhr7o1c78fh36g 104 25800 122576 81940 2026-07-05T10:29:55Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{vdf|sende|fende}} ĉiujn miajn amatojn al la monstro, kiu min turmentegas: mi ne havas rajton disponi mian vivon. Sed se mi estus tiel feliĉa, ke mi mortus akcidente, Dio, kiu min juĝos kaj kiu vidas miajn suferojn, ne povus min kondamni. Tamen Josefino estis obeinta la ordonojn de sia mastrino. Ŝi luis en la Varena strato malgrandan apartamenton. Ĉiumatene ŝi provis interparoladon kun unu aŭ kun alia inter la servistoj de l’ hotelo, kun kiuj ŝi konservis korajn rilatojn. La unuajn tagojn, kiam ŝi petis novaĵojn pri la grafino, oni respondis, ke kredeble ŝia Moŝto estas malsaneta, ĉar ŝi restas enfermata en sia ĉambro ne montriĝante ĉu dum la tago ĉu dum la vespermanĝo. Ĉar ŝi konis ĉiujn ĉagrenojn suferitajn de Matildo, la junulino neniel miranta ne tro maltrankviliĝis pro tio. Sed post dekkvin tagoj, kiam ŝi eksciis, ke la nova ĉambristino estis forpermesita de Viktoro kaj ne anstataŭigita; kiam ŝi aŭdis la kuiristinon rakontantan, ke matene kaj vespere oni portis en la ĉambron de la komandanto plenan manĝon, kiu ne estis difinebla al li; fine kiam la veturigisto certigis, ke ŝia Moŝto estas tute nevidebla por ĉiu, tiam la teruro ŝin ekkaptis. Strangaj famoj, veninte de malprecizaj lokoj, rondirante vastiĝis. Oni parolis pri malliberigado, pri monstraj kaj malnoblegaj plezuregoj; oni eĉ elparolis la vorton hommortigo. La kaleŝlakeo tre amanta la teatrodramojn certigis eĉ ke la Prelonga hotelo daŭrigas la tradiciojn de la Nesla Turo. Sciante ke ŝia iama amanto estas kapabla plenumi ĉiujn eblajn malnoblaĵojn por satigi sian pasion, fraŭlino Brantino ne ŝanceligis. Ŝi skribis al la markizino, ke ŝi prudente agus venante Parizon kiel eble plej baldaŭ, ĉar okazis strangaj aferoj en la hotelo de la Grenela strato. Ricevinte tiun enigman kaj ne subskribitan leteron,<noinclude><references/></noinclude> gckkxxptsc5h6dxnzq6x759vcgve4s7 104 25801 122577 81941 2026-07-05T10:33:38Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>sinjorino de Prelongo sentis impreson de neesprimebla kortuŝeco. Pri Raŭlo, li levetis la ŝultrojn. — Kion vi intencas fari? li demandis. — Eliri tuj. — Vi ne pripensis al tio: vi estas tro malsana. Vojaĝo en tiu malvarma sezono estus por vi pereiga. — Ĉu mi zorgas pri tio, dum mia filino estas malfeliĉa kaj bezonas min! — Sed, mia kara amikino, antaŭ kelkaj tagoj vi ricevis de ŝi leteron, en kiu ŝi diris, ke ŝi fartas tre bone kaj nenion deziras. Kion vi volas plie? — Sed tiu mistera bileto? — Ĝi estas malsprita ŝerco tute simple. Vi devus ne atenti al ĝi kaj ĝin ĵeti en fajron. — Raŭlo, estu sufiĉe bona por ordoni al la veturigisto, ke li jungu la ĉevalojn al la kaleŝo. Tiam, kvankam koleretiĝante, la maljuna markizo, kiu ĉiam amegis sian edzinon, zorgis mem pri la preparadoj de ŝia eliro. La komandanto troviĝis en sia lernoĉambro, laborante la redakton de raporto, kiam iu frapis sur lian pordon. — Eniru, li kriis, ne turnante la kapon: mi estas okupata. Kion oni deziras de mi? — Komandanto, diris la servsoldato, estas ŝia markizina Moŝto, kiu ekalvenas. — Kia markizino? — Sinjorino de Prelongo. — Mia bopatrino! ekkriis Viktoro. Diru al sinjorino de Prelongo, ke mi ŝin akceptos post unu minuto. La servsoldato eliris. — Tiu maljuna ino en Parizo, dum la vintro, murmuris la filo Linŝardo; kion tio signifas. Kiu, diable! min perfidis? Nu, estos bezone ludi lertege. Sidante en la saloneto, ankoraŭ vestite de sia vojaĝa kostumo, la markizino atendis.<noinclude><references/></noinclude> l37s5v1t8x2juijxksb5msqtsvtrm36 104 25802 122578 81942 2026-07-05T10:37:41Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> — Kiel? estas vi, sinjorino, ekkriis la komandanto, rapidegante en la ĉambron, kvazaŭ li estus treege okupata. Ĉu mi povas scii pro kia agrabla hazardo ...? — Sinjoro, interrompis Suzano, kiu en sia apogseĝo fikse rigardadis sian bofilon, kiel fartas mia filino? — Tre bone. — Kie ŝi troviĝas? — Sed tie ĉi, en la hotelo. Kial tia stranga demando? — Ĉu mi povas ŝin vidi? Viktoro ŝanceliĝis momente, kaj respondis malvarme: — Ne, sinjorino. — Kiel? ne? respondis la markizino miranta; kaj kial? — Tial ke ŝi estas videbla por neniu. — Eĉ por mi? — Eĉ por vi. Sinjorino de Prelongo sin levis subite. Ambaŭ interparolantoj staris unu antaŭ la alia, la okulojn en la okulojn, kiel du militantoj pretaj por la batalo. Estis la markizino, kiu komencis la atakon. — Ĉu vi povus, sinjoro, al mi konigi la motivojn de tiu stranga konduto? — Mi estas preta vin kontentigi, sinjorino. Sidiĝu, mi petas, kaj aŭskultu. La komandanto senmoviĝis dum kelka tempo en profundaj pripensadoj. — Mi atendas, sinjoro, diris la markizino senpacienca. — Dio mia, sinjorino, tio, kion mi estas rakontonta havas tre delikatan kaj tre intiman karakteron. Mi estus preferinta, ke tiu geedza detalo estu ĉiam enfosigita en la plej profundan sekretejon. Sed ĉar vi devigas min al la malkovro de tiuj sekretoj, mi al vi konigos la tutan veron. De kiam ni estas geedzoj, tio estas de kvar monatoj, fraŭlino via filino ĉiam repuŝis miajn amindumaĵojn; kaj la plenumo de l’ edziniĝo ne ankoraŭ okazis. — Ha! ekkriis sinjorino de Prelongo per triumfa tono, mi bone sciis, ke Matildo ne povas esti la patrino de<noinclude><references/></noinclude> f7e45fp1zfe0lapfn1cucozrrlj8i6z 104 42840 122536 122500 2026-07-04T19:10:14Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="karto"/>::::''a)'' '''poŝtkarto''', maldika kartonfolio por nelongaj korespondaĵoj, sur kiu estas presita la poŝtmarko aŭ kiu havas lokon por ĝi ; oni sendas ĝin sen koverto. <section end="karto"/> <section begin="kartletero"/>552 '''kartletero''', karto por korespondaĵoj, faldebla kaj sendebla kiel koverto. <section end="kartletero"/> <section begin="kartoteko"/>553 '''kartoteko''', v. {{KVE|slipujo}}. <section end="kartoteko"/> <section begin="kasisto"/>554 '''kasisto''', oficisto, kies tasko estas teni kason, konservi la monon enspezitan. <section end="kasisto"/> <section begin="kaslibro"/>555 '''kaslibro''', libro, registro, en kiu oni notas ĉiujn elspezojn kaj enspezojn. <section end="kaslibro"/> <section begin="kasacio"/>556 '''kasacio''', leĝa nuligo de tribunala decido, verdikto, ktp. <section end="kasacio"/> <section begin="kasacia kortumo"/>557 '''kasacia kortumo''', supera tribunalo pri kasacio. <section end="kasacia kortumo"/> <section begin="kaso"/>558 '''kaso''', 1. kesto, kofro, ĉambro, konstruaĵo, en kiu oni konservas monon ; ::::2. loko, en kiu mono estas pagata kaj ricevata, oficejo de kasisto. ::::''a)'' '''ŝparkaso''', loko, oficejo, kaso, kie estas gardata ŝparita mono. <section end="kaso"/> <section begin="kaŝmiro"/>559 '''kaŝmiro''', delikata teksaĵo el lano de kaproj de Kaŝmiro (Brita Hindujo). <section end="kaŝmiro"/> <section begin="katalogo"/>560 '''katalogo''', listo de varoj, livereblaj de entrepreno, fabriko, firmo, ofte kun indiko de prezoj (''K''. {{KVE|prezaro}}). <section end="katalogo"/> <section begin="kategorio"/>561 '''kategorio''', fako de samspecaj aferoj (''K''. {{KVE|speco}}). <section end="kategorio"/> <section begin="katizilo"/>562 '''katizilo''', v. {{KVE|apretura gluo}}. ::::''a)'' '''dekatizi''', pritrakti ŝtofon en vaporo, efikante al la katizilo (apretura gluo) por malebligi kuntiriĝon. <section end="katizilo"/> <section begin="katuno"/>563 '''katuno''', kotona teksaĵo kun surpresitaj ornamaĵoj. <section end="katuno"/> <section begin="kaŭcio"/>{{korekto|664|564}} '''kaŭcio''', monsumo liverata por garantii la plenumon de interkonsentita afero (''K''. {{KVE|garantiaĵo}}, {{KVE|garantio}}). <section end="kaŭcio"/> <section begin="kaŭĉuko"/>565 '''kaŭĉuko''', speco de elasta gumo, kiu konsistas el malmoliĝinta suko de aziaj, afrikaj kaj amerikaj arboj. <section end="kaŭĉuko"/> <section begin="kazo"/>566 '''kazo''', 1. hazarda aŭ firma okazaĵo, situacio ; ::::2. jura fakto (''K''. {{KVE|okazo}}). <section end="kazo"/> <section begin="kemio"/>567 '''kemio''' scienco pri la materia konsistiĝo de la korpoj kaj pri la leĝoj, laŭ kiuj fariĝas materiaj kuniĝoj (''K''. {{KVE|hemio}}).<section end="kemio"/><noinclude><references/></noinclude> d9ztjjz7fx2tamy4nhoiuoiiqa2zihx 104 42844 122537 122504 2026-07-04T19:44:59Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="kesto"/>568 '''kesto''', ligna ujo, ordinare en formo de rektangula prismo (''K''. {{KVE|kofro}}). <section end="kesto"/> <section begin="kilo…"/>569 '''kilo…''', prefikso de metra decimala sistemo signifanta miloblon de la mezuro, reprezentata de la dua parto de l’ vorto. — ''Kilogramo, kilolitro, kilometro'' signifas ''1000 gramojn, 1000 litrojn, 1000 metrojn''. — (''K''. {{KVE|mili…}}, {{KVE|centi…}}, {{KVE|deci…}}, {{KVE|deka…}}, {{KVE|hekto…}}, {{KVE|miria…}}). <section end="kilo…"/> <section begin="klafto"/>570 '''klafto''', mezuro de longo : 1,90 m., en diversaj landoj ankoraŭ uzata en la lignokomerco. <section end="klafto"/> <section begin="klara"/>571 '''klara''', 1. bone travidebla kaj pura. — ''Klara vitro, vino'' ; ::::2. facilkomprenebla. — ''Klara demando, skribaĵo''. <section end="klara"/> <section begin="klara lingvo"/>572 '''klara lingvo''', lingvo, kies uzo estas permesita en enlandaj aŭ internaciaj telegramoj. — ''Esperanto estas klara lingvo''. <section end="klara lingvo"/> <section begin="klaso"/>573 '''klaso''', grupo de estaĵoj aŭ objektoj kunigitaj laŭ naturo, rango (''K''. {{KVE|kategorio}}). <section end="klaso"/> <section begin="klasifiki"/>574 '''klasifiki''', grupigi laŭ klasoj. <section end="klasifiki"/> <section begin="klaŭzo"/>575 '''klaŭzo''', speciala kondiĉo en kontrakto, interkonsento, leĝa akto. <section end="klaŭzo"/> <section begin="kliŝo"/>576 '''kliŝo''', 1. fotografia negativo sur vitro, metala aŭ ligna plakaĵo, sur kiu estas inverse entranĉitaj aŭ elstare tranĉitaj literoj, bildoj, grafikaĵoj. <section end="kliŝo"/> <section begin="klopodo"/>577 '''klopodo''', zorgo, peno sukcesigi ion. <section end="klopodo"/> <section begin="kluzo"/>578 '''kluzo''', instalo en kanalo, rivero, por ebligi la ŝipveturadon inter du partoj, ne havantaj la saman akvo-nivelon. <section end="kluzo"/> <section begin="knoto"/>579 '''knoto''', marmejlo : 1852 m. <section end="knoto"/> <section begin="koakso"/>580 '''koakso''', porhava karbo, restaĵo en gasfabrikado. <section end="koakso"/> <section begin="kodo"/>581 '''kodo''', 1. leĝaro. — ''Civila, milita, komerca, prikrima kodo'' ; ::::2. kolekto de interkonsentitaj numeroj, leterkombinaĵoj, korespondantaj al esprimoj, por ŝpare telegrafi aŭ kabli. — ''Kodo Internacia Lugagne kun esp. parto''. <section end="kodo"/> <section begin="koda lingvo"/>582 '''koda lingvo''', lingvo kaj vortkombinaĵoj, nur allasitaj je speciala tarifo en telegramoj. <section end="koda lingvo"/> <section begin="kofro"/>583 '''kofro''', vojaĝa kesto (''K''. {{KVE|valizo}}, {{KVE|kesto}}). <section end="kofro"/> <section begin="kolektiva"/>584 '''kolektiva''', 1. de multaj personaj farita. ::::2. konsistanta el multaj aĵoj, aferoj, objektoj.<section end="kolektiva"/><noinclude><references/></noinclude> 7n5itmfphlisb789ph7ozqyh72bsnx9 104 42845 122531 122505 2026-07-04T18:02:49Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> {{f|ANTAŬPAROLO.|g=125%|c}} La intereso por Esperanto en komercaj rondoj kreskaj pli kaj pli. Tion pruvas unuflanke ĝia pligrandiĝanta uzo mem, aliflanke ankaŭ la diversaj komercaj verkoj esperantaj, aperintaj dum la lasta tempo. Tiuj verkoj laŭ nacieco de l’ aŭtoro malsamas rilate al enhavo, stilo kaj vortaro. Stilo ne povas kaj ne devas esti unuformigata, ĉar en la varieco ja kuŝas la riĉeco de lingva esprimado. Sed tre grava por la evoluo de Esperanto estas la uzita vortmaterialo. Multaj komercaj vortoj de nia lingvo estas uzataj de post 25 jaroj. La Esperantista Akademio ankoraŭ ne oficialigis ilin, sed iom post iom ili eniris definitive en la grandajn vortarojn. Ne ĉiuj nacioj povas profiti el tio. Krom tio pri vico da vortoj ekzistas dubo, prefero aŭ neŝato. Kelkafoje uzantoj ankaŭ surpaŝis vojon, kiu nepre kondukos al komplikigo de nia lingvo. Ĝia alta kvalito ja ĝuste konsistas en la mirinda simpleco. De post pluraj jaroj oni jam montris la necesecon de Komerca Vortaro en Esperanto, tamen nenia tia vortaro aperis. Tiu ĉi libro celas plenumi la rolon de tia verko. Ĝi estas la rezultato de longjara praktiko kaj de plurjara esplorado kaj ekzamenado.<noinclude><references/></noinclude> hcvh0h1260kz50hh7ko4o9hfkum9wd9 104 42846 122532 122506 2026-07-04T18:07:07Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> Ĝi ne pretendas esti kompleta , kontraŭe enhavas, kiel baza verko por eldono pli granda, nur la plimulton de la bezonataj fakterminoj kaj la komercan interpreton de l’ vortoj, samtempe apartenantaj al la komuna lingvo. Por praktika utiligo tabeloj de l’ monsistemo de ĉefaj landoj, de mezuroj kaj pezo kaj de specifa pezo de materioj estas aldonitaj ; plue listo de l’ signaro por telegramoj kaj internacia hotela telegram-kodo. La libro reprezentas kolektivan laboron. Koregan dankon mi devas esprimi tie ĉi al la kunaŭtoro, mia amiko kaj samideano, s-ro Prof. A. Mazzolini. Malgraŭ sia granda aĝo li modele kunlaboris en tiu ĉi modesta verkaĵo. Lian laboremon mi admiras. Li okupis sin ĉefe pri la kompilado de l’ manuskripto. Mia tasko estis la faka kompletigado, revizio de l’enhavo kaj la teknika aranĝo. Kiel antaŭvideble en kolektiva laboro, la opinioj de l’aŭtoroj - praktikisto kaj teoriulo - ofte ne akordiĝis. Tiam la voĉo de l’ praktikisto decidis, ĉar la verko ja celas respeguli la praktikon mem. Tiel la vortaro enhavas nombron da esprimoj, pri kiuj, post serioza ekzameno pri la jama uzo aŭ la signifo, mi sola estas respondeca. El la rimarkoj, rekomendoj kaj konsiloj de s-ro Prof. Cart, Prezidanto de la Lingvo Komitato kaj de ĝia Akademio, kaj de s-ro Prof. Grosjean-Maupin, Direktoro de la Sekcio « Komuna Vortaro », kiuj ambaŭ<noinclude><references/></noinclude> hdyi2r40fk9743rz02x3t9ewro2xasa 122551 122532 2026-07-05T01:58:19Z Castelobranco 7 122551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />VI</noinclude><nowiki/> Ĝi ne pretendas esti kompleta , kontraŭe enhavas, kiel baza verko por eldono pli granda, nur la plimulton de la bezonataj fakterminoj kaj la komercan interpreton de l’ vortoj, samtempe apartenantaj al la komuna lingvo. Por praktika utiligo tabeloj de l’ monsistemo de ĉefaj landoj, de mezuroj kaj pezo kaj de specifa pezo de materioj estas aldonitaj ; plue listo de l’ signaro por telegramoj kaj internacia hotela telegram-kodo. La libro reprezentas kolektivan laboron. Koregan dankon mi devas esprimi tie ĉi al la kunaŭtoro, mia amiko kaj samideano, s-ro Prof. A. Mazzolini. Malgraŭ sia granda aĝo li modele kunlaboris en tiu ĉi modesta verkaĵo. Lian laboremon mi admiras. Li okupis sin ĉefe pri la kompilado de l’ manuskripto. Mia tasko estis la faka kompletigado, revizio de l’enhavo kaj la teknika aranĝo. Kiel antaŭvideble en kolektiva laboro, la opinioj de l’aŭtoroj - praktikisto kaj teoriulo - ofte ne akordiĝis. Tiam la voĉo de l’ praktikisto decidis, ĉar la verko ja celas respeguli la praktikon mem. Tiel la vortaro enhavas nombron da esprimoj, pri kiuj, post serioza ekzameno pri la jama uzo aŭ la signifo, mi sola estas respondeca. El la rimarkoj, rekomendoj kaj konsiloj de s-ro Prof. Cart, Prezidanto de la Lingvo Komitato kaj de ĝia Akademio, kaj de s-ro Prof. Grosjean-Maupin, Direktoro de la Sekcio « Komuna Vortaro », kiuj ambaŭ<noinclude><references/></noinclude> eft4uw2l83agt09gm2td2y38k2ch4un 104 42847 122533 122507 2026-07-04T18:12:20Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{sp|private}} trarigardis la vortaron, ni multe profitis. Same el la notoj de s-roj La Colla, L. K. (Palermo), Arabeno kaj Schmuckher (Genova), kiuj bonvolis kritiki la manuskripton. Ankaŭ miaj amikoj s-roj Max Butin, L. K. (Godesberg), Rud. Hromada, L. K. (Praha) kaj Frans Schoofs (Antwerpen), Georges Delanoue (Paris) kiel fakuloj, faris kelkajn utilajn sugestojn kaj rimarkojn pri la enhavo de l’ vortaro. Al ĉiuj mi kore dankas pro ilia helpemo. La vortaro kaŭzis multan, ne tuj konstateblan detal-laboron. La tasko ne estis facila. La verko certe ne estos perfekta, kvankam ni faris nian tutan eblon pri tio. Volonte kaj kun antaŭdanko ni do akceptos seriozan kritikon kaj proponojn por plibonigo de eventuala dua eldono aŭ por verko pli detala. Ke la verko faru bonan servon al nia lingvo kaj aparte al tiuj, kiuj uzas ĝin kiel informilon, tio estas la sincera deziro de ambaŭ aŭtoroj kaj de l’ eldonisto. {{malgranda|''En la naskiĝurbo de l’ Majstro''}} {{malgranda|''Białystok (Polujo), en aŭgusto 1927.''}} {{dekstra|{{Etmajuskloj|Robert Kreuz}}}}<noinclude><references/></noinclude> dpowc52eyckwe8ofczi0dq7u3nqetr7 122552 122533 2026-07-05T01:59:50Z Castelobranco 7 122552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{dekstra|VII}}</noinclude>{{sp|private}} trarigardis la vortaron, ni multe profitis. Same el la notoj de s-roj La Colla, L. K. (Palermo), Arabeno kaj Schmuckher (Genova), kiuj bonvolis kritiki la manuskripton. Ankaŭ miaj amikoj s-roj Max Butin, L. K. (Godesberg), Rud. Hromada, L. K. (Praha) kaj Frans Schoofs (Antwerpen), Georges Delanoue (Paris) kiel fakuloj, faris kelkajn utilajn sugestojn kaj rimarkojn pri la enhavo de l’ vortaro. Al ĉiuj mi kore dankas pro ilia helpemo. La vortaro kaŭzis multan, ne tuj konstateblan detal-laboron. La tasko ne estis facila. La verko certe ne estos perfekta, kvankam ni faris nian tutan eblon pri tio. Volonte kaj kun antaŭdanko ni do akceptos seriozan kritikon kaj proponojn por plibonigo de eventuala dua eldono aŭ por verko pli detala. Ke la verko faru bonan servon al nia lingvo kaj aparte al tiuj, kiuj uzas ĝin kiel informilon, tio estas la sincera deziro de ambaŭ aŭtoroj kaj de l’ eldonisto. {{malgranda|''En la naskiĝurbo de l’ Majstro''}} {{malgranda|''Białystok (Polujo), en aŭgusto 1927.''}} {{dekstra|{{Etmajuskloj|Robert Kreuz}}}}<noinclude><references/></noinclude> gd1tmh6vn4g48qg0zzqf2a0npot4r8u 104 42848 122538 122508 2026-07-04T19:56:46Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="kolizio"/>585 '''kolizio''', kunpuŝiĝo, — (''fig.'') konflikto, kontraŭrenkontîgo. <section end="kolizio"/> <section begin="kolonio"/>586 '''kolonio''', lando okupata de ŝtato aŭ de personoj, ekster ilia patrolando, por komerca celo. <section end="kolonio"/> <section begin="koloniigi"/>587 '''koloniigi''', fondi, establi kolonion : okupacii landon, nekulturitan, por ekspluata celo. <section end="koloniigi"/> <section begin="koloni-varo"/>588 '''koloni-varo''', varo, devenanta de kolonio. <section end="koloni-varo"/> <section begin="koloro"/>589 '''koloro''', impreso, kiun lumigitaj aĵoj faras al la okuloj, sendepende de la formo. <section end="koloro"/> <section begin="kolporti"/>590 '''kolporti''', disvendi varojn, ilin portante tien ĉi kaj tien. — (''fig.'') diskonigi onidirojn. <section end="kolporti"/> <section begin="komanditi"/>591 '''komanditi''', partopreni en komerca entrepreno, ne administrante ĝin, sed nur mone kunhelpante por ĝi. <section end="komanditi"/> <section begin="komandito"/>592 '''komandito''', societo por komandito, komerca societo, en kiu parto de la anoj, ne partoprenante en la administrado, liveras siajn kontribuojn por kunhelpi al ĝia starigo kaj funkciado. <section end="komandito"/> <section begin="komanditisto"/>593 '''komanditisto''', tiu, kiu donas sumon por komanditi. <section end="komanditisto"/> <section begin="komerci"/>594 '''komerci''', interŝanĝi produktojn, varojn. (''K''. {{KVE|negoci}}). <section end="komerci"/> <section begin="komerco"/>595 '''komerco''', profesia interŝanĝo de valoroj, produktaĵoj aŭ varoj kontraŭ pago, aĉetado kaj vendado. ::::''a)'' '''interŝanĝa komerco''', maniero doni produktojn, varojn kontraŭ aliaj produktoj, varoj. ::::''b)'' '''grandkomerco''', komerco pogrande. ::::''c)'' '''libera komerco''', ekonomia doktrino favora al ne-malhelpita vendado al kaj de eksterlando ; malo de protektismo. <section end="komerco"/> <section begin="komercaĵo"/>596 '''komercaĵo''', valoraĵo, kiun oni {{korekto|intersanĝas|interŝanĝas}} profesie je alia, por profiti la diferencon inter kosto kaj vendvaloro. (''K''. {{KVE|varo}}). ::::''a)'' '''bar-komercaĵoj''', komercaĵoj, varoj, ĝenerale ne pezaj, sed grandegaj, kiuj baras la lokigon de aliaj ; por ilia transporto la fervojo havas specialan tarifon. (''K''. {{KVE|bar-varoj}}). <section end="komercaĵo"/> <section begin="komercisto"/>597 '''komercisto''', persono, profesie kaj memstare okupanta sin pri interŝanĝo de varoj, aĉeto kaj vendo (''K''. {{KVE|negoco}}). ::::''a)'' '''grandkomercisto''', komercisto aĉetanta, vendanta pogrande. <section end="komercisto"/><noinclude><references/></noinclude> asnswjsexc1zmid1hud2p8gd1wd4f3e 104 42849 122539 122509 2026-07-04T21:55:52Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="komerca ĉambro"/>598 '''komerca ĉambro''', institucio, kuniganta la komercistojn de urbo, regiono, ordinare havanta duonoficialan karakteron. <section end="komerca ĉambro"/> <section begin="komerca vojaĝisto"/>599 '''komerca vojaĝisto''', v. {{KVE|vojaĝisto}}. <section end="komerca vojaĝisto"/> <section begin="komisaro"/>600 '''komisaro''', persono al kiu, ĉu daŭre, ĉu provizore, estas konfidita la tasko, zorgi pri iu publika afero. <section end="komisaro"/> <section begin="komisii"/>601 '''komisii''', konfidi al iu taskon, laboron farotan. <section end="komisii"/> <section begin="komisiisto"/>602 '''komisiisto''', persono, kies ofico estas vendadi, aĉetadi por aliaj. <section end="komisiisto"/> <section begin="komisioni"/>603 '''komisiono''', aro da personoj komisiitaj pri io. <section end="komisioni"/> <section begin="komitato"/>604 '''komitato''', aro da membroj por studi aŭ direkti aferon. <section end="komitato"/> <section begin="komizo"/>605 '''komizo''', helpanto por vendado en butiko aŭ magazeno, ne-memstara oficisto. <section end="komizo"/> <section begin="kompanio"/>606 '''kompanio''', kuniĝo de pluraj personoj en industria aŭ komerca firmo (''K''. {{KVE|asocio}}). <section end="kompanio"/> <section begin="kompari"/>607 '''kompari''', esplori ekzamenante la similecon de du aŭ pluraj aferoj. — ''Kompari ciferojn de du kontoj''. <section end="kompari"/> <section begin="kompensi"/>608 '''kompensi''', doni, pagi ion por anstataŭi perdon, mankon, malbonaĵon, domaĝon. <section end="kompensi"/> <section begin="kompreni"/>609 '''kompreni''', koni la signifon, la sencon, la valoron, la gravecon de io, havi ĝustan ideon pri io, pri iu. ::::''a)'' '''malkompreno''', neĝusta kompreno de vortoj, agoj okazintaj, pro kiu naskiĝas malakordo inter du aŭ pliaj personoj. <section end="kompreni"/> <section begin="kompromiso"/>610 '''kompromiso''', 1. reciproka cedo por interkonsenti ; ::::2. kunakordiĝo de kreditoro kun ŝuldanto. <section end="kompromiso"/> <section begin="komunumo"/>611 '''komunumo''', malgranda distrikto de lando. <section end="komunumo"/> <section begin="koncesio"/>612 '''koncesio''', privilegio, donita de la ŝtato pri ekspluato de io. <section end="koncesio"/> <section begin="kondamni"/>613 '''kondamni''', proklami iun kulpa aŭ malprava. <section end="kondamni"/> <section begin="kondiĉo"/>614 '''kondiĉo''', reciproka devo kaj rajto de interkonsentantaj personoj, bazo de interkonsento. — ''Kondiĉoj de vendo, de kontrakto, de luo'' (''K''. {{KVE|klaŭzo}}). <section end="kondiĉo"/> <section begin="konfekcio"/>615 '''konfekcio''', vestoj farataj ne laŭ mezuro. <section end="konfekcio"/> <section begin="konfidi"/>616 '''konfidi''', doni ion al iu, por ke li zorgu pri ĝi, doni al iu taskon por ĝin plenumi.<section end="konfidi"/><noinclude><references/></noinclude> 1mktfa1ha3legczbqeeopujmyxta9uz 104 42850 122542 122510 2026-07-04T22:20:05Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="konfidenca"/>617 '''konfidenca''', sciigo, kiun oni faras al iu, fidante pri lia diskreteco. <section end="konfidenca"/> <section begin="konfirmi"/>618 '''konfirmi''', certigi ion, jesi, proklamante ion vera. <section end="konfirmi"/> <section begin="konfiski"/>619 '''konfiski''', pune depreni ion je utilo de la ŝtata trezoro. <section end="konfiski"/> <section begin="konforma"/>620 '''konforma''', samforma, de sama karaktero. <section end="konforma"/> <section begin="konjukturo"/>621 '''konjukturo''', la ŝanĝanta situacio de l’ negoco, merkato, ekonomio. <section end="konjukturo"/> <section begin="konkordato"/>622 '''konkordato''', kontrakto inter bankrotinto kaj kreditoroj. <section end="konkordato"/> <section begin="konkuro"/>623 '''konkuro''', v. {{KVE|konkurenco}}. <section end="konkuro"/> <section begin="konkurantoj"/>624 '''konkurantoj''', v. {{KVE|konkurenco}}. <section end="konkurantoj"/> <section begin="konkurenco"/>625 '''konkurenco''', 1. peno superi aliajn komercistojn vendantajn sampspecajn aferojn, liverante plibonajn, malplikostajn varojn ; ::::2. personoj, entreprenoj, solaj aŭ kunaj, kiuj reciproke konkuras. ::::''a)'' '''nelojala konkurenco''', konkurenco, farata malhoneste per nelojalaj procedoj, rimedoj, leĝe punata. <section end="konkurenco"/> <section begin="konsenti"/>626 '''konsenti''', havi saman opinion, cedi, akcepti ion laŭ propono de aliaj : malo de rifuzi. <section end="konsenti"/> <section begin="konsigni"/>627 '''konsigni''', sendi al agento, al faktorio, komercaĵon, por ke ĝi estu vendata, je plej bona profito de la sendanto. <section end="konsigni"/> <section begin="konsili"/>628 '''konsili''', esprimi sian vidpunkton al alia persono, kion ĝi devos fari (''K''. {{KVE|admoni}}, {{KVE|riproĉi}}). <section end="konsili"/> <section begin="konsiliĝi"/>629 '''konsiliĝi''', paroli kun iu, por peti lian konsilon. <section end="konsiliĝi"/> <section begin="konsisti"/>630 '''konsisti''', esti kunmetita el partoj, eroj. <section end="konsisti"/> <section begin="konsistiĝo"/>631 '''konsistiĝo''', la kunesteco de io, de materio, ktp. <section end="konsistiĝo"/> <section begin="konsulo"/>632 '''konsulo''', reprezentanto de ŝtato ĉe fremda registaro, ŝirmanta la aferojn de la anoj de l’ ŝtato, kiun li reprezentas. <section end="konsulo"/> <section begin="konsumi"/>633 '''konsumi''', per uzado iom post iom malbonigi, malgrandigi ion. <section end="konsumi"/> <section begin="konto"/>634 '''konto''', kalkulo en la ĉefa komerca libro pri ŝuldoj, bonhavoj de persono, firmo. ::::''a)'' '''fermi konton''', reguligi la konton tiamaniere, ke<section end="konto"/><noinclude><references/></noinclude> 76jqvvem8dajzwq6w0oevnra9oa9xhs 104 42851 122562 122512 2026-07-05T08:35:54Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="konto"/>estu nek ŝuldo nek havaĵo inter du aŭ pli ol du personoj. ::::''b)'' '''jekonte''', por ekzistanta konto, por kuranta kalkulo. ::::''c)'' '''malfermi konton''', ekstarigi konton por iu. <section end="konto"/> <section begin="kontisto"/>635 '''kontisto''', tiu, kiu profesie sin okupas pri kontoj ; librotenisto de kurantaj kontoj. <section end="kontisto"/> <section begin="kontulo"/>636 '''kontulo''', v. {{KVE|konthavanto}}. <section end="kontulo"/> <section begin="konto kuranta"/>637 '''konto kuranta''', konto malfermita por kuranta kalkulo. <section end="konto kuranta"/> <section begin="kont(o)reguligo"/>638 '''kont(o)reguligo''', reguligo de konto en debeto kaj kredito. <section end="kont(o)reguligo"/> <section begin="konto-resumo"/>639 '''konto-resumo''', eltira sciigo por montri la ĵusan staton de konto. <section end="konto-resumo"/> <section begin="kontohavanto"/>640 '''kontohavanto''', tiu, kiu havas konton ĉe iu. <section end="kontohavanto"/> <section begin="kontante"/>641 '''kontante''', per preta mono. <section end="kontante"/> <section begin="kontesti"/>642 '''kontesti''', rifuzi rekoni ion, nei la verecon de asertita fakto. <section end="kontesti"/> <section begin="kontoro"/>643 '''kontoro''', oficejo de negoco, ejo, kie oni akceptas la klientojn. <section end="kontoro"/> <section begin="kontrabando"/>644 '''kontrabando''', importo de komercaĵoj, sekrete farata, por eviti la pagon de limimposto. <section end="kontrabando"/> <section begin="kontrakto"/>645 '''kontrakto''', kunakordo pri aĉeto, vendo, ktp. <section end="kontrakto"/> <section begin="kontribuo"/>646 '''kontribuo''', tio, kio estas donata de unu aŭ pluraj personoj por komuna celo. <section end="kontribuo"/> <section begin="kontroli"/>647 '''kontroli''', konstati, ĉu io estas tia, kia ĝi devas esti, ĉu iu faris tion, kion li devis fari. <section end="kontroli"/> <section begin="kontrolisto"/>648 '''kontrolisto''', persono, kies ofico estas kontroli. <section end="kontrolisto"/> <section begin="kontroloro"/>649 '''*kontroloro''', v. {{KVE|kontrolisto}}. <section end="kontroloro"/> <section begin="konvencio"/>650 '''konvencio''', 1. kunakordo pri speciala afero ; ::::2. interkonsento, speco de sindikata organizo. <section end="konvencio"/> <section begin="konverti"/>651 '''konverti''', 1. ŝanĝi valoron kontraŭ alia, ŝanĝi ĉekojn je frankoj kontraŭ tia je dolaroj ; ::::2. aliformigi ŝuldkondiĉojn, plejofte reduktante la rentumon. <section end="konverti"/> <section begin="kooperativo"/>652 '''kooperativo''', societo kun memstara jura karaktero, ŝirmanta ekonomie individuojn kaj kuniganta la plej malgrandajn ekonomiajn fortojn por kiom eble plej granda kapableco.<section end="kooperativo"/><noinclude><references/></noinclude> shaa3x9cagjm6qhphkk02jw4i25dud2 104 42852 122535 122514 2026-07-04T18:37:28Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="banko"/>::::''a)'' '''diskontbanko''' privata aŭ ŝtata institucio por aĉeto kaj vendo de valorpaperoj antaŭ la pagtempo. <section end="banko"/> <section begin="bankiero"/>125 '''bankiero''', posedanto de banko. <section end="bankiero"/> <section begin="bankisto"/>126 '''bankisto''', persono, kiu okupas sin pri bankaferoj. <section end="bankisto"/> <section begin="bankbileto"/>127 '''bankbileto''', monbileto, eldonita de banko, leĝe rajtigita pri tio (''K''. {{KVE|banknoto}}, {{KVE|monbileto}}). <section end="bankbileto"/> <section begin="banknoto"/>128 '''banknoto''', v. {{KVE|bankbileto}}. <section end="banknoto"/> <section begin="bankroti"/>129 '''bankroti''', ĉesi la pagadon de siaj komercaj ŝuldoj, lasante tion oficiale deklari. <section end="bankroti"/> <section begin="bankroto"/>130 '''bankroto''', ĉesigo de entrepreno pro pagonekapablo, leĝe punata, se trompa (''K''. {{KVE|pagĉeso}}). <section end="bankroto"/> <section begin="barelo"/>131 '''barelo''', dufunda ujo el daŭboj firmigita per fortikaj ferringoj ; ĝi estas transportebla sur veturilo, sur dorso de azenoj, ktp. <section end="barelo"/> <section begin="barko"/>132 '''barko''', nekovrita ŝipeto. <section end="barko"/> <section begin="bar-komercaĵoj"/>133 '''bar-komercaĵoj''', v. {{KVE|komercaĵoj}}. <section end="bar-komercaĵoj"/> <section begin="bar-varoj"/>134 '''bar-varoj''', v. {{KVE|komercaĵoj}}. <section end="bar-varoj"/> <section begin="baseno"/>135 '''baseno''', 1. havena parto, kie la ŝipoj povas restadi ŝirmitaj kontraŭ ventegoj ; ::::2. landparto larĝa, profunda, kavforma, kun speciala karaktero. — ''Karba baseno''. <section end="baseno"/> <section begin="bazaro"/>136 '''bazaro''', 1. placo, vasta loko, en Oriento, kie oni vendas varojn ; ::::2. speco de vendejo, butiko en kiu oni vendas plej diversajn artiklojn je malkara prezo (''K''. {{KVE|foiro}}, {{KVE|merkato}}, {{KVE|magazeno}}). <section end="bazaro"/> <section begin="benzino"/>137 '''benzino''', senkolora, brulema fluidaĵo, eltirata el kruda petrolo, kaj uzata por aŭtomobiloj, fornetoj, por malaperigi makulojn, por desinfekti vundojn, ktp. (''Kem. simbol. C{{sup|6}} H{{sup|6}}''). <section end="benzino"/> <section begin="bezoni"/>138 '''bezoni''', ne havi ion necesan, esti en la stato, ne kiu io estas necesa. <section end="bezoni"/> <section begin="bezono"/>139 '''bezono''', 1. manko de io necesa ; ::::2. stato de tiu, kiu bezonas ion ; ::::3. tio, kion oni bezonas. <section end="bezono"/> <section begin="bezonaĵo"/>140 '''bezonaĵo''', io, kion oni bezonas (''K''. {{KVE|bezono}}).<section end="bezonaĵo"/><noinclude><references/></noinclude> 3yv9smkneudc9invfw33yoj6125kv82 104 42853 122563 122515 2026-07-05T09:01:40Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="kopeko"/>653 '''kopeko''', rusa monero (''v. tabelon''). <section end="kopeko"/> <section begin="kopii"/>654 '''kopii''', 1. reprodukti skribe kaj samforme korespondaĵojn ; ::::2. reprodukti per ia ajn procedo, premilo aŭ maŝino, skribaĵojn, persaĵojn. <section end="kopii"/> <section begin="kopio"/>655 '''kopio''', reproduktaĵo de originalo. <section end="kopio"/> <section begin="kopilibro"/>656 '''kopilibro''', registro, kajero, en kiun oni kopias korespondaĵojn ĉu leterajn, ĉu aliformajn. <section end="kopilibro"/> <section begin="kopi-premilo"/>657 '''kopi-premilo''', aparato por ricevi kopiojn de leteroj per premo. <section end="kopi-premilo"/> <section begin="korbo"/>658 '''korbo''', transportebla ujo el laŭlonge tranĉitaj trunkoj, vergoj de salikoj aŭ kano, ofte ankaŭ el drato. <section end="korbo"/> <section begin="korespondi"/>659 '''korespondi''', interŝanĝi leterojn kaj alispecajn komunikojn. <section end="korespondi"/> <section begin="korespondanto"/>660 '''korespondanto''', persono, kun kiu oni korespondas. <section end="korespondanto"/> <section begin="korespondisto"/>661 '''korespondisto''', komerca oficisto, kiu prizorgas la korespondadon. <section end="korespondisto"/> <section begin="korporacio"/>662 '''korporacio''', societo, rondo, aro de samprofesianoj (''K''. {{KVE|sindikato}}, {{KVE|komerca ĉambro}}). <section end="korporacio"/> <section begin="kosto"/>663 '''kosto''', sumo, laboro, ofero, penado, sufero necesa por fari laboron, aĉeti ion, por fari aŭ farigi, por atingi ion (''K''. {{KVE|prezo}}, {{KVE|laboro}}). ::::''a)'' '''malplikostiĝo''', malpligrandiĝo, malplialtiĝo de la kosto. ::::''b)'' '''multekosta''', v. {{KVE|kara}}. ::::''c)'' '''plikostiĝo''', pligrandiĝo, plialtiĝo de la kosto. ::::''d)'' '''plikosto''', neantaŭvidita, plia kosto de io. <section end="kosto"/> <section begin="kostprezo"/>664 '''kostprezo''', v. {{KVE|prezo}}. <section end="kostprezo"/> <section begin="kotiz(aĵ)o"/>665 '''kotiz(aĵ)o''', monsumo pagata de ĉiu ano en anaro, starigita por plenumi entreprenon, por farigi laboron, por fari akiron. <section end="kotiz(aĵ)o"/> <section begin="kotono"/>666 '''kotono''', lanugo, kovranta la semojn de kotonarbo : el ĝi oni faras tolosimilan, sed malmultekostan komunan teksaĵon. <section end="kotono"/> <section begin="koverto"/>667 '''koverto''', kovrilo de letero, faldita paperpeco, en kiun oni metas korespondaĵon, kaj sur kiun oni skribas la adreson (''K''. {{KVE|kovrilo}}).<section end="koverto"/><noinclude><references/></noinclude> 3yqtt2ckl5swrlnxk2298a62ydmhzot 104 42854 122564 122516 2026-07-05T09:07:04Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="kovri"/>668 '''kovri''', 1. meti ion sur aŭ ĉirkaŭ ion, iun, por ĝin kaŝi, konservi, ŝirmi ; ::::2. finance egaligi, kompensi. — ''La enspezoj kovras la elspezojn''. <section end="kovri"/> <section begin="kovrilo"/>669 '''kovrilo''', ilo, per kiu oni kovras ion. — ''Kovrilo de skatolo, de poto, de kesto'' (''K''. {{KVE|koverto}}). <section end="kovrilo"/> <section begin="kredito"/>670 '''kredito''', 1. fido ĝuata de iu pri akurateco en la pago de liaj ŝuldoj ; ::::2. pruntedono de kontanta mono ; ::::3. rajtigo prokrasti la pagon por ricevita komercaĵo, por farita laboraĵo ; ::::4. parto de konto, en kiu oni enskribas la ŝuldojn. (''K''. {{KVE|bonhavo}}). <section end="kredito"/> <section begin="kreditigi"/>671 '''kreditigi''', skribi en kreditan konton. <section end="kreditigi"/> <section begin="kreditoro"/>672 '''*kreditoro''', persono, kiu donis krediton, al kiu oni ŝuldas. (''K''. {{KVE|bonhavanto}}). <section end="kreditoro"/> <section begin="kreditanto"/>673 '''kreditanto''', v. {{KVE|kreditoro}}. <section end="kreditanto"/> <section begin="kreditletero"/>674 '''kreditletero''', letero, per kiu bankiero, de unu loko, malfermas krediton, de fiksita sumo, ĉe sia korespondanto de alia loko. <section end="kreditletero"/> <section begin="kristalo"/>675 '''kristalo''', purega, senkolora vitro. <section end="kristalo"/> <section begin="krizo"/>676 '''krizo''', decida, danĝera tempo de afero. <section end="krizo"/> <section begin="krono"/>677 '''krono''', monero de Britlando, Ĉeĥoslovakio, Danujo, Norvegujo, Svedujo (''v. tabelon''). <section end="krono"/> <section begin="kruda"/>678 '''kruda''', en natura stato, ne rafinita. <section end="kruda"/> <section begin="kruda materialo"/>679 '''kruda materialo''', unua, natura, neprilaborita materialo. <section end="kruda materialo"/> <section begin="kulturi"/>680 '''kulturi''', laboradi la teron por ĝin fruktigi. <section end="kulturi"/> <section begin="kuntara"/>681 '''kuntara''', v. {{KVE|taro}}. <section end="kuntara"/> <section begin="kuntara pezo"/>682 '''kuntara pezo''', v. {{KVE|pezo}}. <section end="kuntara pezo"/> <section begin="kupono"/>683 '''kupono''', dokumento pri profitparto, kunigita kun akcio aŭ obligacio, kiun oni fortranĉas ĉe ĉiu pagdato. <section end="kupono"/> <section begin="kupro"/>684 '''kupro''', bronzruĝa metalo, multe uzata por fari tubojn, kaldronojn, monerojn ktp. (''Kem. simbol. Cu.''). <section end="kupro"/> <section begin="kuratoro"/>685 '''kuratoro''', jure elektita zorganto por gardi ian havaĵon de societo, de neplenaĝa orfo, de persono sen civitanaj rajtoj aŭ de bankrotinto.<section end="kuratoro"/><noinclude><references/></noinclude> 26huko5wh21290b94phek3yauu9kee8 104 42855 122580 122517 2026-07-05T10:42:12Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="kuriero"/>686 '''kuriero''', 1. persono, kies tasko estas porti korespondaĵojn aŭ specialajn dokumentojn ; ::::2. tuto de korespondaĵoj, presaĵoj, ktp. sendata de unu al alia poŝtoficejo. <section end="kuriero"/> <section begin="kurtaĝo"/>687 '''kurtaĝo''', procentaĵo, pago al makleristo. <section end="kurtaĝo"/> <section begin="kurso"/>688 '''kurso''', 1. sistema irado de la instruado de profesio, metio, ktp. ; ::::2. direkto de ŝipo, rivero, fervojo, ktp. <section end="kurso"/> <section begin="kurslibro"/>689 '''kurslibro''', libro montranta la direkton de vagonaroj kaj entenanta la horaron de unu aŭ pluraj teritorioj, eldonita de l’ fervojo kaj de institucioj de trafiko. (''K''. {{KVE|horarlibro}}). <section end="kurslibro"/> <section begin="kurzo"/>690 '''kurzo''', meza valoro de akcioj, kambioj, mono, ĉiutage notata en la borso. <section end="kurzo"/> <section begin="kurzaltiĝo"/>691 '''kurzaltiĝo''', supreniro de kurzo, objekto de spekulacioj en borso. <section end="kurzaltiĝo"/> <section begin="kurzofalo"/>692 '''kurzofalo''', malsupreniro de kurzo en borso. <section end="kurzofalo"/> <section begin="kurzohava"/>693 '''kurzohava''', kiu estas akceptata en la aĉetoj, kontraktoj, kiu havas laŭleĝan valoron. <section end="kurzohava"/> <section begin="kurznot(ad)o"/>694 '''kurznot(ad)o''', ĉiutaga fikso de valoro de mono, de akcioj kaj aliaj valorpaperoj en borso (''K''. {{KVE|kvotigo}}). ::::''a)'' '''senkurza''', ne plu valoranta, ne plu akceptata, ne havanta kurzon (''K''. {{KVE|maklero}}). <section end="kurznot(ad)o"/> <section begin="kvalito"/>695 '''kvalito''', 1. tio, pro kio io estas tia kaj ne alia ; ::::2. grado de eco. ::::''a)'' '''mezkvalita''', de kvalito meza, nek supera, nek malsupera. <section end="kvalito"/> <section begin="kvaranteno"/>696 '''kvaranteno''', deviga restado pli-malpli-longa, en izola loko, de personoj, bestoj, varoj kaj ĉiuspecaj aĵoj, devenantaj de infekta loko. <section end="kvaranteno"/> <section begin="kvartalo"/>697 '''kvartalo''', unu el la partoj, el kiuj konsistas granda urbo. <section end="kvartalo"/> <section begin="kvintalo"/>698 '''kvintalo''', pezo de 50 kilogramoj. ::::''a)'' '''metra kvintalo''', pezo de 100 kilogramoj. <section end="kvintalo"/> <section begin="kviti"/>699 '''kviti''', fini la kalkulon kun iu, sen ŝuldo. <section end="kviti"/> <section begin="kvita"/>700 '''kvita''', plenlibera de ŝuldo.<section end="kvita"/><noinclude><references/></noinclude> tax1t10ax5gh0r58d68098fbuwlh51q 104 42856 122582 122518 2026-07-05T10:46:44Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="kvitanci"/>701 '''kvitanci''', liveri pagateston. <section end="kvitanci"/> <section begin="kvitanco"/>702 '''kvitanco''', pagatesto, dokumento pri farita pago de ŝuldo. <section end="kvitanco"/> <section begin="kvoto"/>703 '''kvoto''', proporcia parto de tuto, kiun oni devas doni, pagi aŭ kiun oni rajtas preni, ricevi. <section end="kvoto"/> <section begin="kvotigo"/>704 '''kvotigo''', proporcia aljuĝo en aĉeto de akcioj, valutoj, valorpaperoj, ktp. en la borso, kiu influas la fiksadon de l’ taga kurzo (''K''. {{KVE|kurznotado}}). <section end="kvotigo"/> <section begin="L"/>{{brn|3}} {{f|L|c|g=150%}} <section end="L"/> <section begin="laberdano"/>705 '''laberdano''', sekigita kaj salita moruo (''K''. {{KVE|moruo}}). <section end="laberdano"/> <section begin="laboro"/>706 '''laboro''', agado, penado ĉu fizika, ĉu spirita, por atingi celon, por produkti efikon (''K''. {{KVE|ago}}). <section end="laboro"/> <section begin="laborĉesigo"/>707 '''laborĉesigo''', haltigo de laboro (''K''. {{KVE|intermito}}, {{KVE|striko}}). ::::''a)'' '''ellabori''', plene labori ion ĝis fino. ::::''b)'' '''manlaboro''', laboro, farata senpere per manoj, sen helpo de maŝino. ::::''c)'' '''maŝinlaboro''', laboro, farata per maŝino. ::::''d)'' '''prilaboro''', ago prepari aŭ fini objekton. <section end="laborĉesigo"/> <section begin="laborĉeso"/>708 '''laborĉeso''', finiĝo de laboro. <section end="laborĉeso"/> <section begin="lado"/>709 '''lado''', metalfolio, el fero, aluminio ktp. <section end="lado"/> <section begin="lano"/>710 '''lano''', hararo de iuj bestoj, precipe de ŝafoj, el kiu oni faras vestojn, matracojn, kusenojn ktp. <section end="lano"/> <section begin="lanĉi"/>711 '''lanĉi''', ĵeti, ''fig.'' subite alporti, vendi. — ''Lanĉi varon sur la merkaton''. <section end="lanĉi"/> <section begin="lando"/>712 '''lando''', parto de terglobo. <section end="lando"/> <section begin="lardo"/>713 '''lardo''', graso, formanta tavolon sur la ripoj de porkoj kaj de aliaj bestoj (''K''. {{KVE|graso}}, {{KVE|sebo}}). <section end="lardo"/> <section begin="larĝeco"/>714 '''larĝeco''', post la longeco aŭ la alteco la pli granda el la tri dimensioj de korpo, sur sama ebeno de la longeco aŭ de la alteco, perpendikle al tiu de la longeco aŭ de la alteco.<section end="larĝeco"/><noinclude><references/></noinclude> mtdf721e2bzqzih6j2c4rce5weed6ks 104 42857 122584 122519 2026-07-05T10:57:21Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="libro"/>728 '''libro''', multaj folioj de papero, kunigitaj en unu tuto. En komerco uzata por enskribo, registrado, ktp. ::::''a)'' '''ĉeflibro''', libro, en kiu oni enregistras ĉion, rilatantan al la komercado kun sia klientaro laŭ kontoj. En la « simpla » librotenado ofte ĉiu kliento havas apartan konton. En la « duobla sistemo » ĝi ampleksas la kontojn pri aktivo kaj pasivo kaj pri kapital-posedo. ::::''b)'' '''jarlibro''', libro, broŝuro, resume prezentanta la okazintaĵojn, la faktojn de unu jaro, ofte kun almanaka parto, kun statistikoj kaj aliaj diversspecaj utilaĵoj. ::::''c)'' '''kaslibro''', libro, en kiu oni enregistras ĉiujn elspezojn kaj enspezojn. ::::''ĉ)'' '''magazenlibro''', libro, en kiu estas registrataj la movoj (alveno kaj foriro) de ĉiuspecaj varoj. ::::''d)'' '''memorlibreto''', v. {{KVE|notlibro}}. ::::''e)'' '''notlibro''', libreto, kajero, en kiun oni resume skribas faritajn aŭ farotajn aferojn, por ne forgesi ilin (''K''. {{KVE|agendo}}). ::::''f)'' '''ŝparlibro''', libro, en kiu estas enskribataj la sumoj, ŝparitaj kaj enpagitaj ĉe ŝparkaso. ::::''g)'' '''taglibro''', v. {{KVE|memorialo}}. <section end="libro"/> <section begin="librotenado"/>729 '''librotenado''', enskribado de kalkuloj kaj komercaj indikoj en komercajn librojn. <section end="librotenado"/> <section begin="librotenisto"/>730 '''librotenisto''', registristo, oficisto, kies tasko estas kontregistrado. <section end="librotenisto"/> <section begin="ligno"/>731 '''ligno''', malmola substanco de arboj kaj de arbetoj. <section end="ligno"/> <section begin="lignito"/>732 '''lignito''', speco de fosilia karbo, tre ofte prezentanta la ŝajnon de duonbrulinta ligno. <section end="lignito"/> <section begin="likvidi"/>733 '''likvidi''', ĉesi komerci, vendante ĉiujn komercaĵojn kaj reguligante ĉiujn kontojn. <section end="likvidi"/> <section begin="likvoro"/>734 '''likvoro''', trinkaĵo konsistanta, ĝenerale el akvo, alkoholo, vegetaĵaj aromoj kaj sukero. <section end="likvoro"/> <section begin="limi"/>735 '''limi''', esti limo de spaco, tempo ktp. ::::''a)'' '''allimi''', pri kambio, ŝuldo : alveni al la tempo, kiam ĝi devas esti pagata. ::::''b)'' '''validlimi''', alveni al la dato, post kiu nuliĝas laŭleĝe ia pretendo-rajto pri afero, pago, ŝuldo, ktp.<section end="limi"/><noinclude><references/></noinclude> 422ymjx19nr6cksd0pekom616qpgeku 104 42858 122585 122520 2026-07-05T11:05:46Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="limo"/>736 '''limo''', ekstremaĵo de spaco, de tempo, de aĵo, ĉu materia, ĉu morala. <section end="limo"/> <section begin="limito"/>737 '''*limito''', prezlimo, kondiĉo en vendo ne malsuperi, en aĉeto ne superi, antaŭviditan prezon. <section end="limito"/> <section begin="limtempo"/>738 '''limtempo''', fino de tempodaŭro, fiksita por pagi aŭ fari ion alian. <section end="limtempo"/> <section begin="lino"/>739 '''lino''', vegetaĵo, el kiu oni faras fadenojn kaj teksaĵojn pli ŝatatajn ol tiuj el kotono. <section end="lino"/> <section begin="linoleo"/>740 '''linoleo''', oleo, eltirita el semoj de lino, tre uzata en pluraj metioj kaj precipe en pentrarto. <section end="linoleo"/> <section begin="linoleumo"/>741 '''linoleumo''', speco de nepenetrebla teksaĵo, kovrita per miksaĵo de juto, korko, kaj ''linoleo'', uzata por kovri plankojn, koridorojn, ktp. kaj ankaŭ uzata en la moderna pres-tekniko. <section end="linoleumo"/> <section begin="liro"/>742 '''liro''', itala monero (''v. tabelon''). <section end="liro"/> <section begin="listo"/>743 '''listo''', nomaro en kiu la nomoj, ankaŭ de varoj, estas skribitaj aŭ presitaj unu sub la alia. — ''Nomlisto, prezolisto, ktp.'' — (''K''. {{KVE|registro}}, {{KVE|tabelo}}). <section end="listo"/> <section begin="litografio"/>744 '''litografio''', arto skribi, desegni sur ŝtonan platon, kaj poste, per presado, reprodukti, sur paperon, la aĵon skribitan, desegnitan. <section end="litografio"/> <section begin="litro"/>745 '''litro''', mezur-unuo por fluidaĵoj, sekaj grenoj, ktp., samvalora kiel kuba decimetro. <section end="litro"/> <section begin="liveri"/>746 '''liveri''', doni, havigi ion (''K''. {{KVE|konsigni}}, {{KVE|provizi}}, {{KVE|ekipi}}). <section end="liveri"/> <section begin="liveranto"/>747 '''liveranto''', tiu, kiu donas, havigas varojn laŭ interkonsentitaj kondiĉoj. <section end="liveranto"/> <section begin="lodo"/>748 '''lodo''', 1. malgranda pezilo = 5 gramoj ; ::::2. kvantomezuro en diversaj komercbranĉoj. En lankomerco 1 lodo = 50 gramoj. <section end="lodo"/> <section begin="loĝi"/>749 '''loĝi''', kutime, ordinare, konstante, daŭre resti en loko. <section end="loĝi"/> <section begin="loĝejo"/>750 '''loĝejo''', domo, loko, kie oni loĝas, restadejo (''K''. {{KVE|adreso}}). <section end="loĝejo"/> <section begin="lokomobilo"/>751 '''lokomobilo''', vapormaŝino muntita sur veturilo, uzata por industrio kaj terkulturado. — ''Draŝmaŝina, karusela lokomobilo''. <section end="lokomobilo"/> <section begin="lokomotivo"/>752 '''lokomotivo''', maŝino vapora, gazolina aŭ elektra, sur radoj, por tiri vagonaron de fervojo, de tramveturilo.<section end="lokomotivo"/><noinclude><references/></noinclude> 90aut33ijtstcgxgq209wm1o6s0on1a 104 42859 122523 2026-07-04T16:53:20Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>Kreuz & Mazzolini {{f|'''Kormerca Vortaro'''|c|g=200%}} {{f|EN ESPERANTO|c|g=150%}}<noinclude><references/></noinclude> n8tz47sj9cjglo7wuk5gazlzvuoixdy 122545 122523 2026-07-05T01:53:13Z Castelobranco 7 +formatigo 122545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{f|KREUZ & MAZZOLINI|m|g=100%}} {{f|'''Komerca Vortaro'''|c|g=200%}} {{---|200px}} {{f|EN ESPERANTO|c|g=120%}} {{---|100px}}<noinclude><references/></noinclude> q6igc35vimacneazibpiz6n5m9f9al0 122546 122545 2026-07-05T01:53:43Z Castelobranco 7 122546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{f|KREUZ & MAZZOLINI|m|g=100%}} {{f|'''Komerca Vortaro'''|c|g=300%}} {{---|200px}} {{f|EN ESPERANTO|c|g=150%}} {{---|100px}}<noinclude><references/></noinclude> kqqda5goz3jkn6s0aq1aokv2uidavqe 122547 122546 2026-07-05T01:54:01Z Castelobranco 7 /* Validigita */ 122547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" /></noinclude>{{f|KREUZ & MAZZOLINI|m|g=100%}} {{f|'''Komerca Vortaro'''|c|g=300%}} {{---|200px}} {{f|EN ESPERANTO|c|g=150%}} {{---|100px}}<noinclude><references/></noinclude> bq3acwbhhd2v15l8hf4ni71weg2pb32 104 42860 122524 2026-07-04T16:54:49Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{c|ĈIUJ RAJTOJ REZERVITAZ}}<noinclude><references/></noinclude> 4h1d1qvrq6hwkcw5otape0cuvs21vnh 122549 122524 2026-07-05T01:55:14Z Castelobranco 7 122549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude> {{c|ĈIUJ RAJTOJ REZERVITAJ}}<noinclude><references/></noinclude> 2jul9tv12jzzq5zo3s09cafnq6x6rtu 122550 122549 2026-07-05T01:55:25Z Castelobranco 7 /* Validigita */ 122550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" /></noinclude> {{c|ĈIUJ RAJTOJ REZERVITAJ}}<noinclude><references/></noinclude> b41yrrkctt2smh6r1om30js7978gxhu 104 42861 122525 2026-07-04T17:04:01Z HenriLeFoll 4277 /* Provlegita */ 122525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{f|Kormerca Vortaro|c|g=200%}} {{f|EN ESPERANTO|c|g=150%}} {{c|DE}} {{f|'''ROBERT KREUZ, L. K.'''|c|g=125%}} {{f|ĜENERALA SEKRETARIO DE L’INTERNACIA|c}} {{f|CENTRA KOMITATO DE LA ESPERANTO-MOVADO|c}} {{f|KAJ|c}} {{f|'''ALESSANDRO MAZZOLINI, L. K.'''|c|g=125%}} {{c|PROFESORO}} {{c|.}} {{f|ESPERANTO-ELDONEJO A. PAOLET|c|g=85%}} {{f|S. VITO AL TAGLIAMENTO (ITAL.)|c|g=85%}} {{f|1927|c|g=85%}}<noinclude><references/></noinclude> 9uv5hphdcbe4f9tlzr4osdofveynusw 122548 122525 2026-07-05T01:54:52Z Castelobranco 7 /* Validigita */ 122548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" /></noinclude>{{f|Komerca Vortaro|c|g=200%}} {{f|EN ESPERANTO|c|g=150%}} {{c|DE}} {{f|'''ROBERT KREUZ, L. K.'''|c|g=125%}} {{f|ĜENERALA SEKRETARIO DE L’INTERNACIA|c}} {{f|CENTRA KOMITATO DE LA ESPERANTO-MOVADO|c}} {{f|KAJ|c}} {{f|'''ALESSANDRO MAZZOLINI, L. K.'''|c|g=125%}} {{c|PROFESORO}} {{c|.}} {{f|ESPERANTO-ELDONEJO A. PAOLET|c|g=85%}} {{f|S. VITO AL TAGLIAMENTO (ITAL.)|c|g=85%}} {{f|1927|c|g=85%}}<noinclude><references/></noinclude> hldnbw60b4tac95u1wvroj3pjawris3 12 42862 122526 2026-07-04T17:52:14Z Castelobranco 7 +1 122526 wikitext text/x-wiki '''Provlegado''' produktas la verkojn en Vikifontaro el skanaĵoj. Skanaĵoj estas kutime en formato [[:w:DjVu|DjVu]] aŭ [[:w:PDF|PDF]], kiuj estas alŝutitaj al Komunejo. Provlegado okazas en la Indekso- kaj Paĝo-nomspacoj antaŭ ol esti transigita en la ĉefan nomspacon. La provlegada procezo estas dividita en malsamajn fazojn, kiuj estas indikitaj per la paĝostato de ĉiu paĝo. Vikifontaro havas stilgvidilon kaj certajn formatajn konvenciojn, kiuj devus esti uzataj dum provlegado por certigi, ke niaj tekstoj ĝuste aspektas kaj bone funkcias. Ĉi tiun provlegadan funkcion provizas la kromprogramo ProofreadPage. Se vi volas lerni kiel provlegado funkcias en Vikifontaro, komencu en la "[[Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato|Kunlaboraĵo de la monato]]". Ĉi tiu projekto listigas novajn verkojn ĉiumonate kaj invitas ĉiujn uzantojn partopreni. == Skanaĵoj == Skanaĵoj estas uzataj por provlegado en Vikifontaro. Ĉi tiu paĝo priskribas kiel uzi, foliumi, navigi kaj redakti skanitajn paĝojn kaj ankaŭ la diversajn funkciojn de la Indekso- kaj Paĝo-nomspacoj. == Indekso == La unua paŝo en provlegado de nova verko por Vikifontaro estas la kreado de indeksa paĝo. Ĉi tiu paĝo priskribas kiel agordi kaj administri ĉi tiujn paĝojn en la Indekso-nomspaco. == Paĝnumeroj == En fizikaj dokumentoj, paĝoj estas kutime markitaj per nombroj. Ĉi tiuj nombroj oni uzas en la kampo "Paĝoj" de la indeksa paĝo kaj en la paĝokapoj aŭ piednotoj de la individuaj paĝoj. Ili estos aŭtomate videblaj ankaŭ en la ĉefa nomspaco apud la teksto. == [[Helpo:Statuso de provlegado|Statuso]] == Dum provlegado, paĝoj moviĝas tra tri statusoj, kun du aldonaj statusoj por aliaj kondiĉoj. La statuso de paĝo estas montrata kaj en la koloro de ĝia bloko sur la indeksa paĝo, kaj per strio sur la ĉefa nomspaco. [[Helpo:Statuso de provlegado|Ĉi tiu paĝo]] priskribas ĉi tiujn statojn. == Stilogvido == Tiu paĝo priskribas la plej bonaj praktikoj por formati paĝojn en la Paĝo-nomspaco. == Transkludo == Post kiam la teksto de la verko estas provlegita el la apud-flankaj paĝbildoj, "transkludado" estas uzata por montri la tekston el la Paĝo-nomspaco en paĝojn en la ĉefa nomspaco. Transkludado montras la paĝon de alia teksto, sen ke iu bezonu kopii aŭ mane ĝisdatigi ĝin poste. La celo de transkludado de la teksto estas grupigi ĝin en logikajn, racie grandajn blokojn - plej ofte ĉapitrojn aŭ sekciojn. Ĉi tiu paĝo priskribas la procezon de transkludado. [[Kategorio:Vikifontaro:Helpo]] slmv73pe7cuqld686k6t20dvqc6cnij 122528 122526 2026-07-04T17:57:33Z Castelobranco 7 +ligiloj 122528 wikitext text/x-wiki '''Provlegado''' produktas la verkojn en Vikifontaro el skanaĵoj. Skanaĵoj estas kutime en formato [[:w:DjVu|DjVu]] aŭ [[:w:PDF|PDF]], kiuj estas alŝutitaj al Komunejo. Provlegado okazas en la Indekso- kaj [[Helpo:Nomspaco “Paĝo”|Paĝo]]-nomspacoj antaŭ ol esti transigita en la ĉefan nomspacon. La provlegada procezo estas dividita en malsamajn fazojn, kiuj estas indikitaj per la paĝostato de ĉiu paĝo. Vikifontaro havas stilgvidilon kaj certajn formatajn konvenciojn, kiuj devus esti uzataj dum provlegado por certigi, ke niaj tekstoj ĝuste aspektas kaj bone funkcias. Ĉi tiun provlegadan funkcion provizas la kromprogramo ProofreadPage. Se vi volas lerni kiel provlegado funkcias en Vikifontaro, komencu en la "[[Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato|Kunlaboraĵo de la monato]]". Ĉi tiu projekto listigas novajn verkojn ĉiumonate kaj invitas ĉiujn uzantojn partopreni. == [[Helpo:Skanaĵoj|Skanaĵoj]] == Skanaĵoj estas uzataj por provlegado en Vikifontaro. [[Helpo:Skanaĵoj|Ĉi tiu paĝo]] priskribas kiel uzi, foliumi, navigi kaj redakti skanitajn paĝojn kaj ankaŭ la diversajn funkciojn de la Indekso- kaj [[Helpo:Nomspaco “Paĝo”|Paĝo]]-nomspacoj. == Indekso == La unua paŝo en provlegado de nova verko por Vikifontaro estas la kreado de indeksa paĝo. Ĉi tiu paĝo priskribas kiel agordi kaj administri ĉi tiujn paĝojn en la Indekso-nomspaco. == Paĝnumeroj == En fizikaj dokumentoj, paĝoj estas kutime markitaj per nombroj. Ĉi tiuj nombroj oni uzas en la kampo "Paĝoj" de la indeksa paĝo kaj en la paĝokapoj aŭ piednotoj de la individuaj paĝoj. Ili estos aŭtomate videblaj ankaŭ en la ĉefa nomspaco apud la teksto. == [[Helpo:Statuso de provlegado|Statuso]] == Dum provlegado, paĝoj moviĝas tra tri statusoj, kun du aldonaj statusoj por aliaj kondiĉoj. La statuso de paĝo estas montrata kaj en la koloro de ĝia bloko sur la indeksa paĝo, kaj per strio sur la ĉefa nomspaco. [[Helpo:Statuso de provlegado|Ĉi tiu paĝo]] priskribas ĉi tiujn statojn. == Stilogvido == Tiu paĝo priskribas la plej bonaj praktikoj por formati paĝojn en la [[Helpo:Nomspaco “Paĝo”|Paĝo-nomspaco]]. == Transkludo == Post kiam la teksto de la verko estas provlegita el la apud-flankaj paĝbildoj, "transkludado" estas uzata por montri la tekston el la [[Helpo:Nomspaco “Paĝo”|nomspaco Paĝo]] en aliaj paĝoj en la ĉefa nomspaco. Transkludado montras la paĝon de alia teksto, sen ke iu bezonu kopii aŭ mane ĝisdatigi ĝin poste. La celo de transkludado de la teksto estas grupigi ĝin en logikajn, racie grandajn blokojn - plej ofte ĉapitrojn aŭ sekciojn. Ĉi tiu paĝo priskribas la procezon de transkludado. [[Kategorio:Vikifontaro:Helpo]] p5bo4knkxh5he34y9lcj31xp3d9enh1 12 42863 122527 2026-07-04T17:54:26Z Castelobranco 7 +1 122527 wikitext text/x-wiki == Laborspaco == Vikifontaro uzas "nomspacojn" por apartigi malsamajn paĝtipojn. Ekzemple, ĉi tiu paĝo, kiun vi nun legas, estas en la nomspaco "Helpo". Vikifontaro uzas du nomspacojn por skanaĵoj: la "Indekso"-nomspaco kaj la "Paĝo"-nomspaco. Kune, ili foje nomiĝas la "laborspaco". La laborspaco estas la malantaŭa ĉambro, kie verkoj estas provlegataj el siaj skanaĵoj. Ĝi ne supozeble estas la loko, kie legantoj legos la finitan verkon (kvankam ili povas, se ili volas). Finitaj verkoj finas en la "ĉefa" nomspaco (la nura nomspaco, kiu ne uzas prefikson kiel "Helpo:", "Indekso:", "Paĝo:", ktp) per procezo nomata "transkludado". == Nomspaco “Indekso" == Tiu nomspaco enhavas "indeksojn" por ĉiuj verkoj. Indeksoj estas altnivelaj paĝoj kiuj: * ligas al ĉiuj individuaj paĝoj en la verko; * ligas reen al la skanaĵoj (el la nomspaco "Dosiero:"); * listas kelkajn simplajn metadatenojn (kiel titolo, aŭtoro ktp). Oni povas modifi la indekson por montri la originalajn paĝnumerojn kaj reprodukti la enhavtabelon de la verko (se havebla). Por pliaj informoj, vidu [[Helpo:Indekso]]. Ĉiuj indeksoj estas ordigitaj en [[:Kategorio:Indeksoj]]. Ekzempla indekso troveblas ĉe [[Indekso:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf]]. == [[Helpo:Nomspaco “Paĝo”|Nomspaco “Paĝo”]] == Tiu nomspaco estas uzata por montri individuajn skanaĵojn. Ĉiu paĝo montras la tekston flank-al-flanke kun la skanita bildo. Ĉi tio facilas la transskribadon de la originala teksto. Vi povas zomi la paĝbildon alklakante kaj rulumante sur la bildo en la dekstra panelo. Oni indikas la numeron de la skanaĵoj en la paĝnomo per antaŭa oblikva streko sekvata de numero post la dosiernomo. Ekzemple, "Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/8" montras la 8-an paĝon de la dosiero. Ĉi tiu numero estas la paĝnumero en la skanaĵo kaj '''ne''' la paĝnumero en la verko mem. Alklakante sur la opcio "Redakti", oni povas redakti la maldekstran tekston per redaktilo. En la ĉefa nomspaco, nur la enhavo de la paĝo estas montrata (la skanaĵo nur aperas sur la redaktofenestro). Ekzempla paĝo troveblas ĉe [[Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/8]]. == Foliumado == Depende de la etoso, kiun vi uzas, aperos butonoj aŭ tekstaj etikedoj por navigi kaj redakti la "Paĝo"-nomspacon: :[[Dosiero:Wikisource previous page button.png|18px]] antaŭa paĝo :[[Dosiero:Wikisource next page button.png|18px]] sekva paĝo :[[Dosiero:Wikisource navigate to index button.png|18px]] indekso de la verko :[[Dosiero:Deprecated Wikisource show hide header footer button.png|18px]] montri/kaŝi la fenestrojn por redakti kapliniojn kaj piedliniojn :[[Dosiero:Wikisource vertical horizontal layout button.png|18px]] vertikala/horizontala aspekto :[[Dosiero:Wikisource zoom out button.png|18px]] malzomi de la skanaĵo :[[Dosiero:Wikisource zoom in button.png|18px]] zomi al la skanaĵo :[[Dosiero:Wikisource reset zoom original size button.png|18px]] refreŝi zomnivelon == Kaplinio kaj piedlinio == Ekster la ĉefa redaktofenestro, oni povas meti tekston en du aliaj redaktofenestroj: por la kaplinio kaj por la piedlinio, kiuj normale ne videblas dum la redaktado. La teksto tajpita en ĉi tiujn redaktofenestroj aperos nur en la "Paĝo"-nomspaco. Ĝi ne estos transkludita al la ĉefa nomspaco. Ĉi tio estas uzata por aferoj kiel paĝnumeroj, kiuj igos la ĉefan tekston nelegebla se ili estus transkludita. Alklakante la butonon [[Dosiero:Deprecated Wikisource show hide header footer button.png|18px]], kiu troviĝas en la ilobreto "Iloj por provlegado", oni povas montri la fenestrojn por redakti la paĝokapon kaj la paĝopiedon. Reklakante la butonon, la redaktofenestroj kaŝiĝos. <!-- Se vi volas, ke la paĝokapo kaj paĝopiedo estu ĉiam videblaj kiam ajn vi aliros la "Paĝo"-nomspaco, estas opcio en viaj preferoj: selektu la grupon "Redaktado" kaj trovu la opcion "Montri paĝokapo- kaj paĝopiedo-kampojn dum redaktado en la Paĝa nomspaco" sub la listo de ĝeneralaj opcioj. Certigu, ke ĉi tiu opcio estas markita kaj konservu la ŝanĝojn. Post kiam ĉi tiu opcio estas konservita, la paĝokapo kaj paĝopiedo komencos videblaj defaŭlte; alklakante la butonon, vi ankoraŭ ŝaltos aŭ malŝaltos la videblecon. --> Teknike, la paĝokapo kaj paĝopiedo estas aŭtomate metitaj ene de etikedoj <nowiki><noinclude></noinclude></nowiki>, tial la enhavo ne transkludas al iu ajn alia paĝo. Ekzemplo estas [[Paĝo:Statuto de UEA/7]] kiu kaŝas la paĝnumeron. Dum redaktado, certaj etikedoj, inkluzive de tabela sintakso, devas esti ekvilibraj (egala nombro da komencaj kaj fermaj etikedoj) tra la kombinaĵo de la paĝokapo, paĝokorpo kaj paĝopiedo, aŭ ene de ĉiu sekcio. == La ĉefa nomspaco == Tiu nomspaco ne estas parto de la laborspaco. Oni kelkfoje nomas ĝin la "ĉefspaco". Ĝi estas la fina etapo por provlegado: tie oni atendas, ke legantoj trovu, aliru kaj legu la tekston produktitan en la laborspaco. La teksto estas "[[Helpo:Transkludo|transkludita]]" en la ĉefan nomspacon el la Paĝo-nomspaco. Kvankam kelkfoje tuta verko povas esti transkludita al unu paĝo en la ĉefa spaco, oni kutime transkludas unu ĉapitro aŭ sekcio po paĝo. Ligiloj flosantaj maldekstre de la paĝo ligas reen al la Paĝo-nomspaco (tiuj kutime estas paĝnumeroj, uzante informojn el la indekso). La ligilo "Fonto" ĉe la supro de la paĝo ligas reen al la Indekso-nomspaco. Nur la teksto en la ĉefa redaktofenestro "korpo" el la Paĝo-nomspaco estas transkludita en la ĉefan nomspacon. La teksto en la paĝokapo kaj piednoto de la Paĝo-nomspaco ne estas transkludita. Ekzempla paĝo troveblas ĉe [[Statuto de UEA]]. [[Kategorio:Vikifontaro:Helpo]] 40v147fyxzd75pd2revokqc678v1j5k 122529 122527 2026-07-04T17:59:41Z Castelobranco 7 /* Kaplinio kaj piedlinio */ 122529 wikitext text/x-wiki == Laborspaco == Vikifontaro uzas "nomspacojn" por apartigi malsamajn paĝtipojn. Ekzemple, ĉi tiu paĝo, kiun vi nun legas, estas en la nomspaco "Helpo". Vikifontaro uzas du nomspacojn por skanaĵoj: la "Indekso"-nomspaco kaj la "Paĝo"-nomspaco. Kune, ili foje nomiĝas la "laborspaco". La laborspaco estas la malantaŭa ĉambro, kie verkoj estas provlegataj el siaj skanaĵoj. Ĝi ne supozeble estas la loko, kie legantoj legos la finitan verkon (kvankam ili povas, se ili volas). Finitaj verkoj finas en la "ĉefa" nomspaco (la nura nomspaco, kiu ne uzas prefikson kiel "Helpo:", "Indekso:", "Paĝo:", ktp) per procezo nomata "transkludado". == Nomspaco “Indekso" == Tiu nomspaco enhavas "indeksojn" por ĉiuj verkoj. Indeksoj estas altnivelaj paĝoj kiuj: * ligas al ĉiuj individuaj paĝoj en la verko; * ligas reen al la skanaĵoj (el la nomspaco "Dosiero:"); * listas kelkajn simplajn metadatenojn (kiel titolo, aŭtoro ktp). Oni povas modifi la indekson por montri la originalajn paĝnumerojn kaj reprodukti la enhavtabelon de la verko (se havebla). Por pliaj informoj, vidu [[Helpo:Indekso]]. Ĉiuj indeksoj estas ordigitaj en [[:Kategorio:Indeksoj]]. Ekzempla indekso troveblas ĉe [[Indekso:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf]]. == [[Helpo:Nomspaco “Paĝo”|Nomspaco “Paĝo”]] == Tiu nomspaco estas uzata por montri individuajn skanaĵojn. Ĉiu paĝo montras la tekston flank-al-flanke kun la skanita bildo. Ĉi tio facilas la transskribadon de la originala teksto. Vi povas zomi la paĝbildon alklakante kaj rulumante sur la bildo en la dekstra panelo. Oni indikas la numeron de la skanaĵoj en la paĝnomo per antaŭa oblikva streko sekvata de numero post la dosiernomo. Ekzemple, "Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/8" montras la 8-an paĝon de la dosiero. Ĉi tiu numero estas la paĝnumero en la skanaĵo kaj '''ne''' la paĝnumero en la verko mem. Alklakante sur la opcio "Redakti", oni povas redakti la maldekstran tekston per redaktilo. En la ĉefa nomspaco, nur la enhavo de la paĝo estas montrata (la skanaĵo nur aperas sur la redaktofenestro). Ekzempla paĝo troveblas ĉe [[Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/8]]. == Foliumado == Depende de la etoso, kiun vi uzas, aperos butonoj aŭ tekstaj etikedoj por navigi kaj redakti la "Paĝo"-nomspacon: :[[Dosiero:Wikisource previous page button.png|18px]] antaŭa paĝo :[[Dosiero:Wikisource next page button.png|18px]] sekva paĝo :[[Dosiero:Wikisource navigate to index button.png|18px]] indekso de la verko :[[Dosiero:Deprecated Wikisource show hide header footer button.png|18px]] montri/kaŝi la fenestrojn por redakti kapliniojn kaj piedliniojn :[[Dosiero:Wikisource vertical horizontal layout button.png|18px]] vertikala/horizontala aspekto :[[Dosiero:Wikisource zoom out button.png|18px]] malzomi de la skanaĵo :[[Dosiero:Wikisource zoom in button.png|18px]] zomi al la skanaĵo :[[Dosiero:Wikisource reset zoom original size button.png|18px]] refreŝi zomnivelon == Kaplinio kaj piedlinio == Ekster la ĉefa redaktofenestro, oni povas meti tekston en du aliaj redaktofenestroj: por la kaplinio kaj por la piedlinio, kiuj normale ne videblas dum la redaktado. La teksto tajpita en ĉi tiujn redaktofenestroj aperos nur en la "Paĝo"-nomspaco. Ĝi ne estos transkludita al la ĉefa nomspaco. Ĉi tio estas uzata por aferoj kiel paĝnumeroj, kiuj igos la ĉefan tekston nelegebla se ili estus transkludita. Alklakante la butonon [[Dosiero:Deprecated Wikisource show hide header footer button.png|18px]], kiu troviĝas en la ilobreto "Iloj por provlegado", oni povas montri la fenestrojn por redakti la paĝokapon kaj la paĝopiedon. Reklakante la butonon, la redaktofenestroj kaŝiĝos. <!-- Se vi volas, ke la paĝokapo kaj paĝopiedo estu ĉiam videblaj kiam ajn vi aliros la "Paĝo"-nomspaco, estas opcio en viaj preferoj: selektu la grupon "Redaktado" kaj trovu la opcion "Montri paĝokapo- kaj paĝopiedo-kampojn dum redaktado en la Paĝa nomspaco" sub la listo de ĝeneralaj opcioj. Certigu, ke ĉi tiu opcio estas markita kaj konservu la ŝanĝojn. Post kiam ĉi tiu opcio estas konservita, la paĝokapo kaj paĝopiedo komencos videblaj defaŭlte; alklakante la butonon, vi ankoraŭ ŝaltos aŭ malŝaltos la videblecon. --> Teknike, la paĝokapo kaj paĝopiedo estas aŭtomate metitaj ene de etikedoj <nowiki><noinclude></noinclude></nowiki>, tial la enhavo ne transkludas al iu ajn alia paĝo. Ekzemplo estas [[Paĝo:Statuto de UEA, 1934.djvu/7]] kiu kaŝas la paĝnumeron. Dum redaktado, certaj etikedoj, inkluzive de tabela sintakso, devas esti ekvilibraj (egala nombro da komencaj kaj fermaj etikedoj) tra la kombinaĵo de la paĝokapo, paĝokorpo kaj paĝopiedo, aŭ ene de ĉiu sekcio. == La ĉefa nomspaco == Tiu nomspaco ne estas parto de la laborspaco. Oni kelkfoje nomas ĝin la "ĉefspaco". Ĝi estas la fina etapo por provlegado: tie oni atendas, ke legantoj trovu, aliru kaj legu la tekston produktitan en la laborspaco. La teksto estas "[[Helpo:Transkludo|transkludita]]" en la ĉefan nomspacon el la Paĝo-nomspaco. Kvankam kelkfoje tuta verko povas esti transkludita al unu paĝo en la ĉefa spaco, oni kutime transkludas unu ĉapitro aŭ sekcio po paĝo. Ligiloj flosantaj maldekstre de la paĝo ligas reen al la Paĝo-nomspaco (tiuj kutime estas paĝnumeroj, uzante informojn el la indekso). La ligilo "Fonto" ĉe la supro de la paĝo ligas reen al la Indekso-nomspaco. Nur la teksto en la ĉefa redaktofenestro "korpo" el la Paĝo-nomspaco estas transkludita en la ĉefan nomspacon. La teksto en la paĝokapo kaj piednoto de la Paĝo-nomspaco ne estas transkludita. Ekzempla paĝo troveblas ĉe [[Statuto de UEA]]. [[Kategorio:Vikifontaro:Helpo]] 42zbh0ooeixxdbqph73ljqd04mpmw5u 122530 122529 2026-07-04T18:01:33Z Castelobranco 7 /* Kaplinio kaj piedlinio */ 122530 wikitext text/x-wiki == Laborspaco == Vikifontaro uzas "nomspacojn" por apartigi malsamajn paĝtipojn. Ekzemple, ĉi tiu paĝo, kiun vi nun legas, estas en la nomspaco "Helpo". Vikifontaro uzas du nomspacojn por skanaĵoj: la "Indekso"-nomspaco kaj la "Paĝo"-nomspaco. Kune, ili foje nomiĝas la "laborspaco". La laborspaco estas la malantaŭa ĉambro, kie verkoj estas provlegataj el siaj skanaĵoj. Ĝi ne supozeble estas la loko, kie legantoj legos la finitan verkon (kvankam ili povas, se ili volas). Finitaj verkoj finas en la "ĉefa" nomspaco (la nura nomspaco, kiu ne uzas prefikson kiel "Helpo:", "Indekso:", "Paĝo:", ktp) per procezo nomata "transkludado". == Nomspaco “Indekso" == Tiu nomspaco enhavas "indeksojn" por ĉiuj verkoj. Indeksoj estas altnivelaj paĝoj kiuj: * ligas al ĉiuj individuaj paĝoj en la verko; * ligas reen al la skanaĵoj (el la nomspaco "Dosiero:"); * listas kelkajn simplajn metadatenojn (kiel titolo, aŭtoro ktp). Oni povas modifi la indekson por montri la originalajn paĝnumerojn kaj reprodukti la enhavtabelon de la verko (se havebla). Por pliaj informoj, vidu [[Helpo:Indekso]]. Ĉiuj indeksoj estas ordigitaj en [[:Kategorio:Indeksoj]]. Ekzempla indekso troveblas ĉe [[Indekso:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf]]. == [[Helpo:Nomspaco “Paĝo”|Nomspaco “Paĝo”]] == Tiu nomspaco estas uzata por montri individuajn skanaĵojn. Ĉiu paĝo montras la tekston flank-al-flanke kun la skanita bildo. Ĉi tio facilas la transskribadon de la originala teksto. Vi povas zomi la paĝbildon alklakante kaj rulumante sur la bildo en la dekstra panelo. Oni indikas la numeron de la skanaĵoj en la paĝnomo per antaŭa oblikva streko sekvata de numero post la dosiernomo. Ekzemple, "Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/8" montras la 8-an paĝon de la dosiero. Ĉi tiu numero estas la paĝnumero en la skanaĵo kaj '''ne''' la paĝnumero en la verko mem. Alklakante sur la opcio "Redakti", oni povas redakti la maldekstran tekston per redaktilo. En la ĉefa nomspaco, nur la enhavo de la paĝo estas montrata (la skanaĵo nur aperas sur la redaktofenestro). Ekzempla paĝo troveblas ĉe [[Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/8]]. == Foliumado == Depende de la etoso, kiun vi uzas, aperos butonoj aŭ tekstaj etikedoj por navigi kaj redakti la "Paĝo"-nomspacon: :[[Dosiero:Wikisource previous page button.png|18px]] antaŭa paĝo :[[Dosiero:Wikisource next page button.png|18px]] sekva paĝo :[[Dosiero:Wikisource navigate to index button.png|18px]] indekso de la verko :[[Dosiero:Deprecated Wikisource show hide header footer button.png|18px]] montri/kaŝi la fenestrojn por redakti kapliniojn kaj piedliniojn :[[Dosiero:Wikisource vertical horizontal layout button.png|18px]] vertikala/horizontala aspekto :[[Dosiero:Wikisource zoom out button.png|18px]] malzomi de la skanaĵo :[[Dosiero:Wikisource zoom in button.png|18px]] zomi al la skanaĵo :[[Dosiero:Wikisource reset zoom original size button.png|18px]] refreŝi zomnivelon == Kaplinio kaj piedlinio == Ekster la ĉefa redaktofenestro, oni povas meti tekston en du aliaj redaktofenestroj: por la kaplinio kaj por la piedlinio, kiuj normale ne videblas dum la redaktado. La teksto tajpita en ĉi tiujn redaktofenestroj aperos nur en la "Paĝo"-nomspaco. Ĝi ne estos transkludita al la ĉefa nomspaco. Ĉi tio estas uzata por aferoj kiel paĝnumeroj, kiuj igos la ĉefan tekston nelegebla se ili estus transkludita. Alklakante la butonon [[Dosiero:Deprecated Wikisource show hide header footer button.png|18px]], kiu troviĝas en la ilobreto "Iloj por provlegado", oni povas montri la fenestrojn por redakti la paĝokapon kaj la paĝopiedon. Reklakante la butonon, la redaktofenestroj kaŝiĝos. <!-- Se vi volas, ke la paĝokapo kaj paĝopiedo estu ĉiam videblaj kiam ajn vi aliros la "Paĝo"-nomspaco, estas opcio en viaj preferoj: selektu la grupon "Redaktado" kaj trovu la opcion "Montri paĝokapo- kaj paĝopiedo-kampojn dum redaktado en la Paĝa nomspaco" sub la listo de ĝeneralaj opcioj. Certigu, ke ĉi tiu opcio estas markita kaj konservu la ŝanĝojn. Post kiam ĉi tiu opcio estas konservita, la paĝokapo kaj paĝopiedo komencos videblaj defaŭlte; alklakante la butonon, vi ankoraŭ ŝaltos aŭ malŝaltos la videblecon. --> Teknike, la paĝokapo kaj paĝopiedo estas aŭtomate metitaj ene de etikedoj <code><nowiki><noinclude>...</noinclude></nowiki></code>, tial la enhavo ne transkludas al iu ajn alia paĝo. Ekzemplo estas [[Paĝo:Statuto de UEA, 1934.djvu/7]] kiu kaŝas la paĝnumeron. Dum redaktado, certaj etikedoj, inkluzive de tabela sintakso, devas esti ekvilibraj (egala nombro da komencaj kaj fermaj etikedoj) tra la kombinaĵo de la paĝokapo, paĝokorpo kaj paĝopiedo, aŭ ene de ĉiu sekcio. == La ĉefa nomspaco == Tiu nomspaco ne estas parto de la laborspaco. Oni kelkfoje nomas ĝin la "ĉefspaco". Ĝi estas la fina etapo por provlegado: tie oni atendas, ke legantoj trovu, aliru kaj legu la tekston produktitan en la laborspaco. La teksto estas "[[Helpo:Transkludo|transkludita]]" en la ĉefan nomspacon el la Paĝo-nomspaco. Kvankam kelkfoje tuta verko povas esti transkludita al unu paĝo en la ĉefa spaco, oni kutime transkludas unu ĉapitro aŭ sekcio po paĝo. Ligiloj flosantaj maldekstre de la paĝo ligas reen al la Paĝo-nomspaco (tiuj kutime estas paĝnumeroj, uzante informojn el la indekso). La ligilo "Fonto" ĉe la supro de la paĝo ligas reen al la Indekso-nomspaco. Nur la teksto en la ĉefa redaktofenestro "korpo" el la Paĝo-nomspaco estas transkludita en la ĉefan nomspacon. La teksto en la paĝokapo kaj piednoto de la Paĝo-nomspaco ne estas transkludita. Ekzempla paĝo troveblas ĉe [[Statuto de UEA]]. [[Kategorio:Vikifontaro:Helpo]] rr0zg7fr9o6vl8euuqlwhf9yj3g8j2p 104 42864 122540 2026-07-04T21:59:31Z Poslovitch 3651 /* Provlegita */ 122540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Poslovitch" /></noinclude><nowiki/> <section begin="lombardo"/>753 '''lombardo''', monprunto kontraŭ movebla garantiaĵo. <section end="lombardo"/> <section begin="longeco"/>754 '''longeco''', la plej granda el la tri liniaj dimensioj de korpo (longeco, larĝeco, dikeco), kuŝanta sur la sama ebeno de larĝeco. <section end="longeco"/> <section begin="loto"/>755 '''loto''', bileto numerita, kies posedo rajtigas partopreni en loterio. <section end="loto"/> <section begin="lotaĵo"/>756 '''lotaĵo''', objekto de loterio. <section end="lotaĵo"/> <section begin="lui"/>757 '''lui''', preni por ĝin uzi dum difinita tempo maŝinon, objekton, loĝejon, paganta interkonsentitan sumon. <section end="lui"/> <section begin="luanto"/>758 '''luanto''', tiu, kiu luas, kiu prenas por sia uzo, dum difinita tempo, maŝinon, objekton, loĝejon, pagante interkonsentitan sumon. <section end="luanto"/> <section begin="ludonanto"/>759 '''ludonanto''', tiu, kiu donas, por difinita tempo, ricevante pro tio konsentitan monon, maŝinon, objekton, loĝejon, ktp. <section end="ludonanto"/> <section begin="lukontrakto"/>760 '''lukontrakto''', kontrakto inter ludonanto kaj luanto. <section end="lukontrakto"/> <section begin="lukso"/>761 '''lukso''', plej eleganta aranĝo, en kiu oni neniel ŝparis, rilate al aspekto, kvalito ktp. <section end="lukso"/> <section begin="M"/>{{brn|3}} {{f|M|c|g=150%}} <section end="M"/> <section begin="magazeno"/>762 '''magazeno''', 1. ejo, kie oni konservas provizojn, varojn, ktp ; <section end="magazeno"/> <section begin="magazenlibro"/>763 '''magazenlibro''', v. {{KVE|libro}}. <section end="magazenlibro"/> <section begin="maizo"/>764 '''maizo''', turka greno, vegetaĵo, el kies flavaj grenoj oni faras farunon por manĝaĵoj. <section end="maizo"/> <section begin="majoliko"/>765 '''majoliko''', v. {{KVE|fajenco}}. <section end="majoliko"/> <section begin="makieri"/>766 '''makieri''', profesie agi kiel peranto inter vendistoj kaj aĉetantoj. <section end="makieri"/> <section begin="makleristo"/>767 '''makleristo''', tiu, kies specialeco estas makleri.<section end="makleristo"/><noinclude><references/></noinclude> cffmj8k280v0ej5pwrrtumk4bl8c0nf 122541 122540 2026-07-04T22:04:11Z Poslovitch 3651 mankanta alineo 122541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Poslovitch" /></noinclude><nowiki/> <section begin="lombardo"/>753 '''lombardo''', monprunto kontraŭ movebla garantiaĵo. <section end="lombardo"/> <section begin="longeco"/>754 '''longeco''', la plej granda el la tri liniaj dimensioj de korpo (longeco, larĝeco, dikeco), kuŝanta sur la sama ebeno de larĝeco. <section end="longeco"/> <section begin="loto"/>755 '''loto''', bileto numerita, kies posedo rajtigas partopreni en loterio. <section end="loto"/> <section begin="lotaĵo"/>756 '''lotaĵo''', objekto de loterio. <section end="lotaĵo"/> <section begin="lui"/>757 '''lui''', preni por ĝin uzi dum difinita tempo maŝinon, objekton, loĝejon, paganta interkonsentitan sumon. <section end="lui"/> <section begin="luanto"/>758 '''luanto''', tiu, kiu luas, kiu prenas por sia uzo, dum difinita tempo, maŝinon, objekton, loĝejon, pagante interkonsentitan sumon. <section end="luanto"/> <section begin="ludonanto"/>759 '''ludonanto''', tiu, kiu donas, por difinita tempo, ricevante pro tio konsentitan monon, maŝinon, objekton, loĝejon, ktp. <section end="ludonanto"/> <section begin="lukontrakto"/>760 '''lukontrakto''', kontrakto inter ludonanto kaj luanto. <section end="lukontrakto"/> <section begin="lukso"/>761 '''lukso''', plej eleganta aranĝo, en kiu oni neniel ŝparis, rilate al aspekto, kvalito ktp. <section end="lukso"/> <section begin="M"/>{{brn|3}} {{f|M|c|g=150%}} <section end="M"/> <section begin="magazeno"/>762 '''magazeno''', 1. ejo, kie oni konservas provizojn, varojn, ktp ; ::::2. moderna formo de vendejo, en kiu oni trovas multspecajn varojn, ofte je popularaj prezoj (''K''. {{KVE|butiko}}, {{KVE|bazaro}}). <section end="magazeno"/> <section begin="magazenlibro"/>763 '''magazenlibro''', v. {{KVE|libro}}. <section end="magazenlibro"/> <section begin="maizo"/>764 '''maizo''', turka greno, vegetaĵo, el kies flavaj grenoj oni faras farunon por manĝaĵoj. <section end="maizo"/> <section begin="majoliko"/>765 '''majoliko''', v. {{KVE|fajenco}}. <section end="majoliko"/> <section begin="makieri"/>766 '''makieri''', profesie agi kiel peranto inter vendistoj kaj aĉetantoj. <section end="makieri"/> <section begin="makleristo"/>767 '''makleristo''', tiu, kies specialeco estas makleri.<section end="makleristo"/><noinclude><references/></noinclude> 05v3c00yxlogyvih51dewllnya3x4zv 122587 122541 2026-07-05T11:10:11Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="lombardo"/>753 '''lombardo''', monprunto kontraŭ movebla garantiaĵo. <section end="lombardo"/> <section begin="longeco"/>754 '''longeco''', la plej granda el la tri liniaj dimensioj de korpo (longeco, larĝeco, dikeco), kuŝanta sur la sama ebeno de larĝeco. <section end="longeco"/> <section begin="loto"/>755 '''loto''', bileto numerita, kies posedo rajtigas partopreni en loterio. <section end="loto"/> <section begin="lotaĵo"/>756 '''lotaĵo''', objekto de loterio. <section end="lotaĵo"/> <section begin="lui"/>757 '''lui''', preni por ĝin uzi dum difinita tempo maŝinon, objekton, loĝejon, paganta interkonsentitan sumon. <section end="lui"/> <section begin="luanto"/>758 '''luanto''', tiu, kiu luas, kiu prenas por sia uzo, dum difinita tempo, maŝinon, objekton, loĝejon, pagante interkonsentitan sumon. <section end="luanto"/> <section begin="ludonanto"/>759 '''ludonanto''', tiu, kiu donas, por difinita tempo, ricevante pro tio konsentitan monon, maŝinon, objekton, loĝejon, ktp. <section end="ludonanto"/> <section begin="lukontrakto"/>760 '''lukontrakto''', kontrakto inter ludonanto kaj luanto. <section end="lukontrakto"/> <section begin="lukso"/>761 '''lukso''', plej eleganta aranĝo, en kiu oni neniel ŝparis, rilate al aspekto, kvalito ktp. <section end="lukso"/> <section begin="M"/>{{brn|3}} {{f|M|c|g=150%}} <section end="M"/> <section begin="magazeno"/>762 '''magazeno''', 1. ejo, kie oni konservas provizojn, varojn, ktp ; ::::2. moderna formo de vendejo, en kiu oni trovas multspecajn varojn, ofte je popularaj prezoj (''K''. {{KVE|butiko}}, {{KVE|bazaro}}). <section end="magazeno"/> <section begin="magazenlibro"/>763 '''magazenlibro''', v. {{KVE|libro}}. <section end="magazenlibro"/> <section begin="maizo"/>764 '''maizo''', turka greno, vegetaĵo, el kies flavaj grenoj oni faras farunon por manĝaĵoj. <section end="maizo"/> <section begin="majoliko"/>765 '''majoliko''', v. {{KVE|fajenco}}. <section end="majoliko"/> <section begin="makleri"/>766 '''makleri''', profesie agi kiel peranto inter vendistoj kaj aĉetantoj. <section end="makleri"/> <section begin="makleristo"/>767 '''makleristo''', tiu, kies specialeco estas makleri.<section end="makleristo"/><noinclude><references/></noinclude> acpqe4qdnnzingzv6p5yo3bz5k0okgl 104 42865 122543 2026-07-04T22:30:37Z Poslovitch 3651 /* Provlegita */ 122543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Poslovitch" /></noinclude><nowiki/> <section begin="maklero"/>768 '''maklero''', v. {{KVE|kurtaĝo}}. <section end="maklero"/> <section begin="maklerpago"/>769 '''maklerpago''', v. {{KVE|kurtaĝo}}. <section end="maklerpago"/> <section begin="maklerprocentaĵo"/>770 '''maklerporcentaĵo''', v. {{KVE|kurtaĝo}}. <section end="maklerprocentaĵo"/> <section begin="maksimumo"/>771 '''*maksimumo''', plejgranda kvanta aŭ grado atingebla (''K''. {{KVE|minimumo}}). <section end="maksimumo"/> <section begin="makulo"/>772 '''makulo''', malpurigita aŭ malbonigita parto sur io. <section end="makulo"/> <section begin="malabunda"/>773 '''malabunda''', v. {{KVE|abunda}}. <section end="malabunda"/> <section begin="malkatizi"/>774 '''malkatizi''', v. {{KVE|katizilo}}. <section end="malkatizi"/> <section begin="malkompreno"/>775 '''malkompreno''', v. {{KVE|kompreno}}. <section end="malkompreno"/> <section begin="malmendi"/>776 '''malmendi''', v. {{KVE|mendi}}. <section end="malmendi"/> <section begin="malneta pezo"/>777 '''malneto pezo''', v. {{KVE|pezo}}. <section end="malneta pezo"/> <section begin="malplikariĝo"/>778 '''malplikariĝo''', v. {{KVE|kara}}. <section end="malplikariĝo"/> <section begin="malplikostiĝo"/>779 '''malplikostiĝo''', v. {{KVE|kosto}}. <section end="malplikostiĝo"/> <section begin="malneto"/>780 '''malneto''', v. {{KVE|neto}}. <section end="malneto"/> <section begin="malneta pezo"/>781 '''malneta pezo''', v. {{KVE|pezo}}. <section end="malneta pezo"/> <section begin="manlaboro"/>782 '''manlaboro''', v. {{KVE|laboro}}. <section end="manlaboro"/> <section begin="mandato"/>783 '''mandato''', 1. rajtigo, agi en la nomo de iu ; ::::2. dokumento, per kiu oni rajtigas alian personon agi en sia nomo (''K''. {{KVE|prokuro}}). ::::''a)'' '''poŝtmandato''', dokumento, per kiu oni enpagas mono ĉe la poŝto por transpago al alia persono. <section end="mandato"/> <section begin="manki"/>784 '''manki''', ne esti ; esti en ne sufiĉa kvanto, proporcio, malgraŭ la bezono. <section end="manki"/> <section begin="manipuli"/>785 '''manipuli''', procedi per la manoj, farante ion, ankaŭ per iu instrumento ; — ''fig.'' havi manon en afero (ofte en malbona senco). <section end="manipuli"/> <section begin="manko"/>786 '''manko''', tio, kio ne estas, forestas en kvanto ktp. <section end="manko"/> <section begin="manufakturo"/>787 '''manufakturo''', vasta industria establo, granda fabriko. <section end="manufakturo"/> <section begin="marĉandi"/>788 '''marĉandi''', diskutadi, celante atingi favorajn prezojn aŭ pagon. <section end="marĉandi"/> <section begin="marki"/>789 '''marki''', fari sur komercaĵon signon, kiu montras la fabrikon, la firmon, ktp.<section end="marki"/><noinclude><references/></noinclude> h3s498loprr5desh8ad04g5odt6ne6j 122588 122543 2026-07-05T11:46:09Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="maklero"/>768 '''maklero''', v. {{KVE|kurtaĝo}}. <section end="maklero"/> <section begin="maklerpago"/>769 '''maklerpago''', v. {{KVE|kurtaĝo}}. <section end="maklerpago"/> <section begin="maklerprocentaĵo"/>770 '''maklerporcentaĵo''', v. {{KVE|kurtaĝo}}. <section end="maklerprocentaĵo"/> <section begin="maksimumo"/>771 '''*maksimumo''', plejgranda kvanta aŭ grado atingebla (''K''. {{KVE|minimumo}}). <section end="maksimumo"/> <section begin="makulo"/>772 '''makulo''', malpurigita aŭ malbonigita parto sur io. <section end="makulo"/> <section begin="malabunda"/>773 '''malabunda''', v. {{KVE|abunda}}. <section end="malabunda"/> <section begin="malkatizi"/>774 '''malkatizi''', v. {{KVE|katizilo}}. <section end="malkatizi"/> <section begin="malkompreno"/>775 '''malkompreno''', v. {{KVE|kompreno}}. <section end="malkompreno"/> <section begin="malmendi"/>776 '''malmendi''', v. {{KVE|mendi}}. <section end="malmendi"/> <section begin="malneta pezo"/>777 '''malneto pezo''', v. {{KVE|pezo}}. <section end="malneta pezo"/> <section begin="malplikariĝo"/>778 '''malplikariĝo''', v. {{KVE|kara}}. <section end="malplikariĝo"/> <section begin="malplikostiĝo"/>779 '''malplikostiĝo''', v. {{KVE|kosto}}. <section end="malplikostiĝo"/> <section begin="malneto"/>780 '''malneto''', v. {{KVE|neto}}. <section end="malneto"/> <section begin="malneta pezo"/>781 '''malneta pezo''', v. {{KVE|pezo}}. <section end="malneta pezo"/> <section begin="manlaboro"/>782 '''manlaboro''', v. {{KVE|laboro}}. <section end="manlaboro"/> <section begin="mandato"/>783 '''mandato''', 1. rajtigo, agi en la nomo de iu ; ::::2. dokumento, per kiu oni rajtigas alian personon agi en sia nomo (''K''. {{KVE|prokuro}}). ::::''a)'' '''poŝtmandato''', dokumento, per kiu oni enpagas mono ĉe la poŝto por transpago al alia persono. <section end="mandato"/> <section begin="manki"/>784 '''manki''', ne esti ; esti en ne sufiĉa kvanto, proporcio, malgraŭ la bezono. <section end="manki"/> <section begin="manipuli"/>785 '''manipuli''', procedi per la manoj, farante ion, ankaŭ per iu instrumento ; — ''fig.'' havi manon en afero (ofte en malbona senco). <section end="manipuli"/> <section begin="manko"/>786 '''manko''', tio, kio ne estas, forestas en kvanto ktp. <section end="manko"/> <section begin="manufakturo"/>787 '''manufakturo''', vasta industria establo, granda fabriko. <section end="manufakturo"/> <section begin="marĉandi"/>788 '''marĉandi''', diskutadi, celante atingi favorajn prezojn aŭ pagon. <section end="marĉandi"/> <section begin="marki"/>789 '''marki''', fari sur komercaĵon signon, kiu montras la fabrikon, la firmon, ktp.<section end="marki"/><noinclude><references/></noinclude> nxglbxa3jz8m8pxtokk33uvfw6kgh6b 104 42866 122544 2026-07-05T01:44:28Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ +1 122544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude><nowiki/> <section begin="lasi"/>715 '''lasi''', 1. ne plu teni, ne plu preni; ::::2. ne kontraŭstari, ne malhelpi, permesi. ::::a) '''allasi''', konsenti pri io (''K''. {{KVE|aprobi}}, {{KVE|akcepti}}). ::::b) '''ellasi''', lasi ion eliri. <section end="lasi"/> <section begin="launoma"/>716 '''launoma''', v. {{KVE|nomo}}. <section end="launoma"/> <section begin="ledo"/>717 '''ledo''', felo tanita kaj preparita por fari multajn aĵojn, precipe ŝuojn. <section end="ledo"/> <section begin="legitimi"/>718 '''legitimi''', 1. pruvi la memecon de persono; ::::2. konfirmi la aŭtentikecon de dokumento. <section end="legitimi"/> <section begin="legitima"/>719 '''legitima''', laŭlega. <section end="legitima"/> <section begin="legitimacio"/>720 '''legitimacio''', 1. ago legitimi; ::::2. dokumento pruvanta memecon. <section end="legitimacio"/> <section begin="leĝo"/>721 '''leĝo''', deviga regulo, proklamita de la ŝtatoj pri la devo kaj la rajtoj de la civitanoj. <section end="leĝo"/> <section begin="letero"/>722 '''letero''', korespondaĵo skribita sur paperon (''K''. {{KVE|poŝtkarto}}, {{KVE|telegramo}}, {{KVE|bileto}}). ::::a) '''asekurita letero''', v. {{KVE|valorletero}}. ::::b) '''ekspresletero''', letero, liverata al la adresato pli rapide ol aliaj leteroj. ::::c) '''kambio-letero''', v. {{KVE|kambio}}. ::::ĉ) '''registrita letero''', v. {{KVE|rekomendita letero}}. ::::d) '''rekomendita letero''', letero pri kiu la poŝtoficejo liveras al la sendanto ricevateston En kazo de perdo, la poŝta administracio devas pagi kompenson al la sendinto. ::::e) '''valorletero''', letero, sur kiun la sendanto skribas la valoron aŭ la enhavatan sumon, kiu estos al li pagota de la poŝta administracio, en kazo de perdo. <section end="letero"/> <section begin="leterkesto"/>723 '''leterkesto''', ujo, en kiun oni ĵetas la leterojn, ekspedotajn per la poŝto, fiksita diversloke en urbo ktp. aŭ ĉe poŝtoficejo. <section end="leterkesto"/> <section begin="leterkopio"/>724 '''leterkopio''', v. {{KVE|kopio}}. <section end="leterkopio"/> <section begin="leterordigilo"/>725 '''leterordigilo''', ujo el kartono kun mekanismo por bonorde konservi leterojn. <section end="leterordigilo"/> <section begin="leterpapero"/>726 '''leterpapero''', v. {{KVE|letero}}. <section end="leterpapero"/> <section begin="leterportisto"/>727 '''leterportisto''', v. {{KVE|portisto}}.<section end="leterportisto"/><noinclude><references/></noinclude> 46bc3gqujb36jlrov4vcctm5vlcd3pi 122581 122544 2026-07-05T10:43:59Z Poslovitch 3651 kursiva 122581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude><nowiki/> <section begin="lasi"/>715 '''lasi''', 1. ne plu teni, ne plu preni; ::::2. ne kontraŭstari, ne malhelpi, permesi. ::::''a)'' '''allasi''', konsenti pri io (''K''. {{KVE|aprobi}}, {{KVE|akcepti}}). ::::''b)'' '''ellasi''', lasi ion eliri. <section end="lasi"/> <section begin="launoma"/>716 '''launoma''', v. {{KVE|nomo}}. <section end="launoma"/> <section begin="ledo"/>717 '''ledo''', felo tanita kaj preparita por fari multajn aĵojn, precipe ŝuojn. <section end="ledo"/> <section begin="legitimi"/>718 '''legitimi''', 1. pruvi la memecon de persono; ::::2. konfirmi la aŭtentikecon de dokumento. <section end="legitimi"/> <section begin="legitima"/>719 '''legitima''', laŭlega. <section end="legitima"/> <section begin="legitimacio"/>720 '''legitimacio''', 1. ago legitimi; ::::2. dokumento pruvanta memecon. <section end="legitimacio"/> <section begin="leĝo"/>721 '''leĝo''', deviga regulo, proklamita de la ŝtatoj pri la devo kaj la rajtoj de la civitanoj. <section end="leĝo"/> <section begin="letero"/>722 '''letero''', korespondaĵo skribita sur paperon (''K''. {{KVE|poŝtkarto}}, {{KVE|telegramo}}, {{KVE|bileto}}). ::::''a)'' '''asekurita letero''', v. {{KVE|valorletero}}. ::::''b)'' '''ekspresletero''', letero, liverata al la adresato pli rapide ol aliaj leteroj. ::::''c)'' '''kambio-letero''', v. {{KVE|kambio}}. ::::''ĉ)'' '''registrita letero''', v. {{KVE|rekomendita letero}}. ::::''d)'' '''rekomendita letero''', letero pri kiu la poŝtoficejo liveras al la sendanto ricevateston En kazo de perdo, la poŝta administracio devas pagi kompenson al la sendinto. ::::''e)'' '''valorletero''', letero, sur kiun la sendanto skribas la valoron aŭ la enhavatan sumon, kiu estos al li pagota de la poŝta administracio, en kazo de perdo. <section end="letero"/> <section begin="leterkesto"/>723 '''leterkesto''', ujo, en kiun oni ĵetas la leterojn, ekspedotajn per la poŝto, fiksita diversloke en urbo ktp. aŭ ĉe poŝtoficejo. <section end="leterkesto"/> <section begin="leterkopio"/>724 '''leterkopio''', v. {{KVE|kopio}}. <section end="leterkopio"/> <section begin="leterordigilo"/>725 '''leterordigilo''', ujo el kartono kun mekanismo por bonorde konservi leterojn. <section end="leterordigilo"/> <section begin="leterpapero"/>726 '''leterpapero''', v. {{KVE|letero}}. <section end="leterpapero"/> <section begin="leterportisto"/>727 '''leterportisto''', v. {{KVE|portisto}}.<section end="leterportisto"/><noinclude><references/></noinclude> lrzzcfo0u7xohxh4tpgeuqnk8ge3syz 122583 122581 2026-07-05T10:51:55Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="lasi"/>715 '''lasi''', 1. ne plu teni, ne plu preni; ::::2. ne kontraŭstari, ne malhelpi, permesi. ::::''a)'' '''allasi''', konsenti pri io (''K''. {{KVE|aprobi}}, {{KVE|akcepti}}). ::::''b)'' '''ellasi''', lasi ion eliri. <section end="lasi"/> <section begin="launoma"/>716 '''launoma''', v. {{KVE|nomo}}. <section end="launoma"/> <section begin="ledo"/>717 '''ledo''', felo tanita kaj preparita por fari multajn aĵojn, precipe ŝuojn. <section end="ledo"/> <section begin="legitimi"/>718 '''legitimi''', 1. pruvi la memecon de persono; ::::2. konfirmi la aŭtentikecon de dokumento. <section end="legitimi"/> <section begin="legitima"/>719 '''legitima''', laŭlega. <section end="legitima"/> <section begin="legitimacio"/>720 '''legitimacio''', 1. ago legitimi; ::::2. dokumento pruvanta memecon. <section end="legitimacio"/> <section begin="leĝo"/>721 '''leĝo''', deviga regulo, proklamita de la ŝtatoj pri la devo kaj la rajtoj de la civitanoj. <section end="leĝo"/> <section begin="letero"/>722 '''letero''', korespondaĵo skribita sur paperon (''K''. {{KVE|poŝtkarto}}, {{KVE|telegramo}}, {{KVE|bileto}}). ::::''a)'' '''asekurita letero''', v. {{KVE|valorletero}}. ::::''b)'' '''ekspresletero''', letero, liverata al la adresato pli rapide ol aliaj leteroj. ::::''c)'' '''kambio-letero''', v. {{KVE|kambio}}. ::::''ĉ)'' '''registrita letero''', v. {{KVE|rekomendita letero}}. ::::''d)'' '''rekomendita letero''', letero pri kiu la poŝtoficejo liveras al la sendanto ricevateston. En kazo de perdo, la poŝta administracio devas pagi kompenson al la sendinto. ::::''e)'' '''valorletero''', letero, sur kiun la sendanto skribas la valoron aŭ la enhavatan sumon, kiu estos al li pagota de la poŝta administracio, en kazo de perdo. <section end="letero"/> <section begin="leterkesto"/>723 '''leterkesto''', ujo, en kiun oni ĵetas la leterojn, ekspedotajn per la poŝto, fiksita diversloke en urbo ktp. aŭ ĉe poŝtoficejo. <section end="leterkesto"/> <section begin="leterkopio"/>724 '''leterkopio''', v. {{KVE|kopio}}. <section end="leterkopio"/> <section begin="leterordigilo"/>725 '''leterordigilo''', ujo el kartono kun mekanismo por bonorde konservi leterojn. <section end="leterordigilo"/> <section begin="leterpapero"/>726 '''leterpapero''', v. {{KVE|letero}}. <section end="leterpapero"/> <section begin="leterportisto"/>727 '''leterportisto''', v. {{KVE|portisto}}.<section end="leterportisto"/><noinclude><references/></noinclude> 6b75tuwd2ueyygxsktgatskd1bnhwy2 104 42867 122553 2026-07-05T02:07:40Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 122553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" />X</noinclude><nowiki/> a) Kreo de nova vorto aŭ esprimo estas necesa, se temas fakte pri ideo ne-esprimebla ĝis nun, at kiu per si mem reprezentas apartan konceptajon. b) Se por certa faka konceptaĵo en iu nacia lingvo ekzistas aparta vorto aù esprimo, tio ne nepre necesigas la kreon de speciala esperanto-termino. c) Vortoj kun unusignifa senco en la komuna lingvo ne malebligas sian metaforan uzon en la diversaj kampoj de la faklingvo. ĉ) La ebleco sin esprimi per naturaj esperanto-formoj ne malhelpas la uzon de vere internaciaj terminoj kaj formoj, generale uzataj en la praktiko (§ 15), sed ili devas adaptiği al la karaktero de Esperanto. d) Ĝuste la principo de oportuneco postulas eviton de superflua balasto en la faklingvo.<noinclude><references/></noinclude> 1tobl4g5h77858ww9zonpyeu63xotlv 122554 122553 2026-07-05T02:08:56Z Castelobranco 7 122554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" />X</noinclude><nowiki/> a) Kreo de nova vorto aŭ esprimo estas necesa, se temas fakte pri ideo ne-esprimebla ĝis nun, aŭ kiu per si mem reprezentas apartan konceptaĵon. b) Se por certa faka konceptaĵo en iu nacia lingvo ekzistas aparta vorto aŭ esprimo, tio ne nepre necesigas la kreon de speciala esperanto-termino. c) Vortoj kun unusignifa senco en la komuna lingvo ne malebligas sian metaforan uzon en la diversaj kampoj de la faklingvo. ĉ) La ebleco sin esprimi per naturaj esperanto-formoj ne malhelpas la uzon de vere internaciaj terminoj kaj formoj, ĝenerale uzataj en la praktiko (§ 15), sed ili devas adaptiĝi al la karaktero de Esperanto. d) Ĝuste la principo de oportuneco postulas eviton de superflua balasto en la faklingvo.<noinclude><references/></noinclude> 94v5c52eka90nket6yjzlvh5nimz4ih 122559 122554 2026-07-05T08:20:19Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />X</noinclude><nowiki/> a) Kreo de nova vorto aŭ esprimo estas necesa, se temas fakte pri ideo ne-esprimebla ĝis nun, aŭ kiu per si mem reprezentas apartan konceptaĵon. b) Se por certa faka konceptaĵo en iu nacia lingvo ekzistas aparta vorto aŭ esprimo, tio ne nepre necesigas la kreon de speciala esperanto-termino. c) Vortoj kun unusignifa senco en la komuna lingvo ne malebligas sian metaforan uzon en la diversaj kampoj de la faklingvo. ĉ) La ebleco sin esprimi per naturaj esperanto-formoj ne malhelpas la uzon de vere internaciaj terminoj kaj formoj, ĝenerale uzataj en la praktiko (§ 15), sed ili devas adaptiĝi al la karaktero de Esperanto. d) Ĝuste la principo de oportuneco postulas eviton de superflua balasto en la faklingvo.<noinclude><references/></noinclude> 46e27qf3ni1i0gtqcbgts1cgz8dmrjr 104 42868 122555 2026-07-05T02:17:46Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 122555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" />{{dekstra|XI}}</noinclude><nowiki/> {{f|'''Verkoj, ĉefe uzitaj kiel fontoj aŭ por komparo.'''|g=125%|c}} {{f|ESPERANTO|g=125%|c}} ''Enciklopedioj:'' :Boirac, Kabe, Verax,, Wüster ''Vortaroj:'' :Bennemann, Christaller, Minor (germane). :Cart, Grosjean-Maupin (france) :Fulcher & Long (angle)) ''Faklibroj:'' :Borel, Komerca korespondo :Berthelot & Lambert, Praktikaj komercaj leteroj en Esperanto :Butin & Jahn, Esperanto-Briefwechsel für den Kaufmann :Christaller, 50 ausgewählte Handelsbriefe :Common Commercial Terms in English & Esperanto :Eiselin, Nederlandsch-Esperanto Handelstermen :Kreuz, Esperanto in Handel und Verkehr :Marissiaux, Cours Commercial d'Esperanto :Merkurio, Handelsbrievenboek, Esperanto-Nederlandsch :O' Connor & Hugon, Lettres commerciales pratiques en Esperanto :Page, Pitman's Commercial Esperanto :Pfeffer, Einführung in die Esperanto-Handelskorrespondenz :Sudria, la Komerca Sekretario. {{f|EN NACIA LINGVO:|g=125%|c}} :Brockhaus, Handbuch des Wissens (germane) :Chambers Century Dictionary (angle) :Code Napoléon (franca legaro) :Code Suisse (svisa leĝaro) :Deutsches Handels-Gesetzbuch (germana komerca leĝaro) :Fanfani, Vocabolario della lingua italiana :Il Novissimo Melzi (itale) :Junod-Porier-Delay, Petit Dictionnaire Commercial (france) :Kristner, Fünf-Sprachen-Wörterbuch der Kaufmännischen Korrespondenz (5-lingva) :Larousse Universel (france) :Maier-Rotschilds Taschenbuch für Kaufleute (germane) :Pequeño Larousse ilustrado (hispane) :Sittel-Strauss, Handelswörterbuch (germane) :Zingarelli, Dizionario della lingua italiana (itale).<noinclude><references/></noinclude> jqlahz4mkzyphxs74lmolz9t4hpw1n4 122556 122555 2026-07-05T02:18:07Z Castelobranco 7 122556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" />{{dekstra|XI}}</noinclude><nowiki/> {{f|'''Verkoj, ĉefe uzitaj kiel fontoj aŭ por komparo.'''|g=125%|c}} {{f|ESPERANTO|g=125%|c}} ''Enciklopedioj:'' :Boirac, Kabe, Verax, Wüster ''Vortaroj:'' :Bennemann, Christaller, Minor (germane). :Cart, Grosjean-Maupin (france) :Fulcher & Long (angle)) ''Faklibroj:'' :Borel, Komerca korespondo :Berthelot & Lambert, Praktikaj komercaj leteroj en Esperanto :Butin & Jahn, Esperanto-Briefwechsel für den Kaufmann :Christaller, 50 ausgewählte Handelsbriefe :Common Commercial Terms in English & Esperanto :Eiselin, Nederlandsch-Esperanto Handelstermen :Kreuz, Esperanto in Handel und Verkehr :Marissiaux, Cours Commercial d'Esperanto :Merkurio, Handelsbrievenboek, Esperanto-Nederlandsch :O' Connor & Hugon, Lettres commerciales pratiques en Esperanto :Page, Pitman's Commercial Esperanto :Pfeffer, Einführung in die Esperanto-Handelskorrespondenz :Sudria, la Komerca Sekretario. {{f|EN NACIA LINGVO:|g=125%|c}} :Brockhaus, Handbuch des Wissens (germane) :Chambers Century Dictionary (angle) :Code Napoléon (franca legaro) :Code Suisse (svisa leĝaro) :Deutsches Handels-Gesetzbuch (germana komerca leĝaro) :Fanfani, Vocabolario della lingua italiana :Il Novissimo Melzi (itale) :Junod-Porier-Delay, Petit Dictionnaire Commercial (france) :Kristner, Fünf-Sprachen-Wörterbuch der Kaufmännischen Korrespondenz (5-lingva) :Larousse Universel (france) :Maier-Rotschilds Taschenbuch für Kaufleute (germane) :Pequeño Larousse ilustrado (hispane) :Sittel-Strauss, Handelswörterbuch (germane) :Zingarelli, Dizionario della lingua italiana (itale).<noinclude><references/></noinclude> sr6ggb4rpdi9slkrqb1yzawlvg7krkj 122560 122556 2026-07-05T08:24:59Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{dekstra|XI}}</noinclude><nowiki/> {{f|'''Verkoj, ĉefe uzitaj kiel fontoj aŭ por komparo.'''|g=125%|c}} {{f|ESPERANTO|g=125%|c}} ''Enciklopedioj:'' :Boirac, Kabe, Verax, Wüster ''Vortaroj:'' :Bennemann, Christaller, Minor (germane). :Cart, Grosjean-Maupin (france) :Fulcher & Long (angle)) ''Faklibroj:'' :Borel, Komerca korespondo :Berthelot & Lambert, Praktikaj komercaj leteroj en Esperanto :Butin & Jahn, Esperanto-Briefwechsel für den Kaufmann :Christaller, 50 ausgewählte Handelsbriefe :Common Commercial Terms in English & Esperanto :Eiselin, Nederlandsch-Esperanto Handelstermen :Kreuz, Esperanto in Handel und Verkehr :Marissiaux, Cours Commercial d'Esperanto :Merkurio, Handelsbrievenboek, Esperanto-Nederlandsch :O' Connor & Hugon, Lettres commerciales pratiques en Esperanto :Page, Pitman's Commercial Esperanto :Pfeffer, Einführung in die Esperanto-Handelskorrespondenz :Sudria, la Komerca Sekretario. {{f|EN NACIA LINGVO:|g=125%|c}} :Brockhaus, Handbuch des Wissens (germane) :Chambers Century Dictionary (angle) :Code Napoléon (franca leĝaro) :Code Suisse (svisa leĝaro) :Deutsches Handels-Gesetzbuch (germana komerca leĝaro) :Fanfani, Vocabolario della lingua italiana :Il Novissimo Melzi (itale) :Junod-Porier-Delay, Petit Dictionnaire Commercial (france) :Kristner, Fünf-Sprachen-Wörterbuch der Kaufmännischen Korrespondenz (5-lingva) :Larousse Universel (france) :Maier-Rotschilds Taschenbuch für Kaufleute (germane) :Pequeño Larousse ilustrado (hispane) :Sittel-Strauss, Handelswörterbuch (germane) :Zingarelli, Dizionario della lingua italiana (itale).<noinclude><references/></noinclude> aqklpqyfaslk1sqebj20rvlhwta9wy3 104 42869 122557 2026-07-05T02:20:06Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 122557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> {{f|NOTO|g=125%|c}} :1) La vortaro montras unue la radikvorton, poste laŭbezone la gramatikajn derivaĵojn kaj tiam la vort-kunmetaĵojn. :2) La numeroj korespondas kun la listoj kun nacilingva traduko de l'vortoj, aperantaj aparte. :3) Internaciaj formoj laŭ § 15 de l' Fundamento estas signitaj per steleto.<noinclude><references/></noinclude> 0oamba99jlyxkf7sifn3rgl1t24kd2h 122561 122557 2026-07-05T08:27:46Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> {{f|NOTO|g=125%|c}} :1) La vortaro montras unue la radikvorton, poste laŭbezone la gramatikajn derivaĵojn kaj tiam la vort-kunmetaĵojn. :2) La numeroj korespondas kun la listoj kun nacilingva traduko de l'vortoj, aperantaj aparte. :3) Internaciaj formoj laŭ § 15 de l' Fundamento estas signitaj per steleto.<noinclude><references/></noinclude> cmf03cja17kge68fib2tgiithkpxe7k 0 42870 122558 2026-07-05T07:35:11Z Venca24 375 Kreis novan paĝon kun "{{Apartigilo}} * [[La Liro de la Esperantistoj/Ho mia kor’|Ho mia kor’]], publikigita en [[La Liro de la Esperantistoj]] en 1893; * [[Fundamenta Krestomatio (1903)/Ho mia kor’|Ho mia kor’]], publikigita en [[Fundamenta Krestomatio (1903)|Fundamenta Krestomatio]] en 1903." 122558 wikitext text/x-wiki {{Apartigilo}} * [[La Liro de la Esperantistoj/Ho mia kor’|Ho mia kor’]], publikigita en [[La Liro de la Esperantistoj]] en 1893; * [[Fundamenta Krestomatio (1903)/Ho mia kor’|Ho mia kor’]], publikigita en [[Fundamenta Krestomatio (1903)|Fundamenta Krestomatio]] en 1903. t7wnhcy0e238uqksud2v3wyqn6vhj4c 104 42871 122579 2026-07-05T10:40:48Z Poslovitch 3651 /* Provlegita */ 122579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Poslovitch" /></noinclude><nowiki/> <section begin="marko"/>790 '''marko''', 1. monero de Estonio, Finlando, Germanujo (''v. tabelon'') ; ::::2. signo montranta devenon, kvaliton, ktp. de varo. ::::''a)'' '''fabrikmarko''', signo de fabriko por distingi ĝiajn produktojn de aliaj. ::::''b)'' '''fiska marko''', kartpeceto, similanta al poŝtmarko, gluebla sur fakturojn, ricevatestojn, kambiojn, varojn, atestanta la faritan pagon de ŝtata, provinca, komunuma ktp. imposto. ::::''c)'' '''poŝtmarko''', papera peceto kun presitaĵo, montranta ĝian koston, kiun oni gluas sur leterojn, paketojn, k. c. por ilin afranki, nome, por pagi la poŝtajn elspezojn. ::::''ĉ)'' '''punmarko''', speco de poŝtmarko por kvitanci la alpagon por neafrankita aŭ ne sufiĉe afrankita sendaĵo. ::::''d)'' '''stampomarko''', ia oficiala marko kun imposta aŭ depaga valoro por glui sur stampotan dokumenton, afiŝon ktp. konforme al la leĝoj. ::::''e)'' '''surtaksmarko''', v. {{KVE|punmarko}}. <section end="marko"/> <section begin="markonigramo"/>791 '''*markonigramo''', v. {{KVE|radio}}. <section end="markonigramo"/> <section begin="marmoro"/>792 '''marmoro''', ŝtono tre malmola kaj de supera kvalito, uzata en skulptarto, arkitekturo kaj masonado. <section end="marmoro"/> <section begin="masiva"/>793 '''masiva''', konsistanta el plena substanco, firma, fortika. <section end="masiva"/> <section begin="maso"/>794 '''maso''', kvanto de materio de korpo, ekzemple gelateno. <section end="maso"/> <section begin="mastro"/>795 '''mastro''', 1. posedanto de domo, loĝejo, hotelo, ktp. ; ::::2. estro de laborejo. <section end="mastro"/> <section begin="maŝino"/>796 '''maŝino''', aparato produktanta, transsendanta, pliiganta, utiliganta forton, kiu anstataŭas, faciligas, pli-efikigas la manlaboron. <section end="maŝino"/> <section begin="maŝinaro"/>797 '''maŝinaro''', tutaĵo de maŝinoj, uzataj por laborado. <section end="maŝinaro"/> <section begin="maŝinlabor(aĵ)o"/>798 '''maŝinlabor(aĵ)o''', laboraĵo farata per maŝino. <section end="maŝinlabor(aĵ)o"/> <section begin="maŝinskribi"/>799 '''maŝinskribi''', v. {{KVE|skribi}}. <section end="maŝinskribi"/> <section begin="maŝinskribado"/>800 '''maŝinskribado''', v. {{KVE|skribado}}. <section end="maŝinskribado"/> <section begin="maŝinskribisto"/>801 '''maŝinskribisto''', v. {{KVE|skribi}}. <section end="maŝinskribisto"/> <section begin="mato"/>802 '''mato''', ordinara kovraĵo el junko, pajlo k. s.<section end="mato"/><noinclude><references/></noinclude> 6i6fex0iq8muhu2mg4bw2m4ymhcygsn 122589 122579 2026-07-05T11:50:49Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="marko"/>790 '''marko''', 1. monero de Estonio, Finlando, Germanujo (''v. tabelon'') ; ::::2. signo montranta devenon, kvaliton, ktp. de varo. ::::''a)'' '''fabrikmarko''', signo de fabriko por distingi ĝiajn produktojn de aliaj. ::::''b)'' '''fiska marko''', kartpeceto, similanta al poŝtmarko, gluebla sur fakturojn, ricevatestojn, kambiojn, varojn, atestanta la faritan pagon de ŝtata, provinca, komunuma ktp. imposto. ::::''c)'' '''poŝtmarko''', papera peceto kun presitaĵo, montranta ĝian koston, kiun oni gluas sur leterojn, paketojn, k. c. por ilin afranki, nome, por pagi la poŝtajn elspezojn. ::::''ĉ)'' '''punmarko''', speco de poŝtmarko por kvitanci la alpagon por neafrankita aŭ ne sufiĉe afrankita sendaĵo. ::::''d)'' '''stampomarko''', ia oficiala marko kun imposta aŭ depaga valoro por glui sur stampotan dokumenton, afiŝon ktp. konforme al la leĝoj. ::::''e)'' '''surtaksmarko''', v. {{KVE|punmarko}}. <section end="marko"/> <section begin="markonigramo"/>791 '''*markonigramo''', v. {{KVE|radio}}. <section end="markonigramo"/> <section begin="marmoro"/>792 '''marmoro''', ŝtono tre malmola kaj de supera kvalito, uzata en skulptarto, arkitekturo kaj masonado. <section end="marmoro"/> <section begin="masiva"/>793 '''masiva''', konsistanta el plena substanco, firma, fortika. <section end="masiva"/> <section begin="maso"/>794 '''maso''', kvanto de materio de korpo, ekzemple gelateno. <section end="maso"/> <section begin="mastro"/>795 '''mastro''', 1. posedanto de domo, loĝejo, hotelo, ktp. ; ::::2. estro de laborejo. <section end="mastro"/> <section begin="maŝino"/>796 '''maŝino''', aparato produktanta, transsendanta, pliiganta, utiliganta forton, kiu anstataŭas, faciligas, pli-efikigas la manlaboron. <section end="maŝino"/> <section begin="maŝinaro"/>797 '''maŝinaro''', tutaĵo de maŝinoj, uzataj por laborado. <section end="maŝinaro"/> <section begin="maŝinlabor(aĵ)o"/>798 '''maŝinlabor(aĵ)o''', laboraĵo farata per maŝino. <section end="maŝinlabor(aĵ)o"/> <section begin="maŝinskribi"/>799 '''maŝinskribi''', v. {{KVE|skribi}}. <section end="maŝinskribi"/> <section begin="maŝinskribado"/>800 '''maŝinskribado''', v. {{KVE|skribado}}. <section end="maŝinskribado"/> <section begin="maŝinskribisto"/>801 '''maŝinskribisto''', v. {{KVE|skribi}}. <section end="maŝinskribisto"/> <section begin="mato"/>802 '''mato''', ordinara kovraĵo el junko, pajlo k. s.<section end="mato"/><noinclude><references/></noinclude> qwishirbhm3ada84hvnvlqt6b9w9g8a 104 42872 122586 2026-07-05T11:06:59Z Poslovitch 3651 /* Provlegita */ 122586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Poslovitch" /></noinclude><nowiki/> <section begin="materialo"/>803 '''materialo''', objekto aŭ objektoj, el kiuj oni povas ion produkton per laboro, ion verki. <section end="materialo"/> <section begin="materio"/>804 '''materio''', 1. ĉio, kio ekzistas ekster la spirito ; ::::2. tio, el kio konsistas la korpoj. <section end="materio"/> <section begin="matura"/>805 '''matura''', plene evoluita, finstudita, finesplorita. ::::''a)'' '''frumaturaĵo''', frukto aŭ vegetaĵo manĝebla, kiu tre frutempe maturiĝas. (''K''. {{KVE|fruaĵoj}}, {{KVE|frufruktoj}}). <section end="matura"/> <section begin="mejlo"/>806 '''mejlo''', voja mezuro, ne egala en diversaj landoj. Germana mejlo = 7420 m. ; angla = 1609 m. ; en centra Italiujo proksimume 1500 m. ; mara mejlo = 1852 m. <section end="mejlo"/> <section begin="meĥaniko"/>'''meĥaniko''', v. {{KVE|mekaniko}}. <section end="meĥaniko"/> <section begin="mekaniko"/>807 '''mekaniko''', branĉo de fiziko pri la movado kaj ĝiaj leĝoj. <section end="mekaniko"/> <section begin="mekanikisto"/>808 '''mekanikisto''', specialisto en la mekaniko. <section end="mekanikisto"/> <section begin="mekanismo"/>809 '''mekanismo''', kunigaĵo de la partoj, formantaj maŝinon, aparaton. <section end="mekanismo"/> <section begin="memorialo"/>810 '''memorialo''', libro, en kiu oni enregistras la ĵus faritajn komercaferojn, unu post la alia, laŭ ilia sinsekvo, por poste ilin transskribi en aliajn registrojn. En la tiel nomata « amerika sistemo » la memorialo kun kontokolonoj estas la ĉefa libro kaj la bazo por bilanco. (''K''. {{KVE|taglibro}}). <section end="memorialo"/> <section begin="memorlibreto"/>811 '''memorlibreto''', v. {{KVE|libro}}. <section end="memorlibreto"/> <section begin="mencii"/>812 '''mencii''', diri, skribi nur malmultajn vortojn, parolante pri lia afero. <section end="mencii"/> <section begin="mendi"/>813 '''mendi''', postuli, ke oni faru, rezervu, liveru, alportu, sendu objekton, varon ktp. ::::''a)'' '''malmendi''', nuligi faritan mendon. <section end="mendi"/> <section begin="mendanto"/>814 '''mendanto''', persono, kiu mendas. ::::''{{korekto|b)|a)}}'' '''antaŭmendanto''', persono, kiu certigas al iu la aĉeton de poste sendota varo, la pagon de farota laboro. <section end="mendanto"/> <section begin="mendilo"/>815 '''mendilo''', parte presita folieto, plenigita per skribitaj vortoj kaj subskribita, kun la celo, mendi ion. <section end="mendilo"/> <section begin="mendo"/>816 '''mendo''', ago de mendanto. <section end="mendo"/> <section begin="merceri"/>817 '''merceri''', briligi kotonon per lesivo. <section end="merceri"/> <section begin="mercer(aĵ)o"/>818 '''mercer(aĵ)o''', kolektiva nomo de diversaj akcesoraĵoj kaj objektoj, uzataj en vestofarado kaj virinlaboroj.<section end="mercer(aĵ)o"/><noinclude><references/></noinclude> hzf3g88aac1egrmi477259w4fqxowpx 122590 122586 2026-07-05T11:56:13Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 122590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> <section begin="materialo"/>803 '''materialo''', objekto aŭ objektoj, el kiuj oni povas ion produkti per laboro, ion verki. <section end="materialo"/> <section begin="materio"/>804 '''materio''', 1. ĉio, kio ekzistas ekster la spirito ; ::::2. tio, el kio konsistas la korpoj. <section end="materio"/> <section begin="matura"/>805 '''matura''', plene evoluita, finstudita, finesplorita. ::::''a)'' '''frumaturaĵo''', frukto aŭ vegetaĵo manĝebla, kiu tre frutempe maturiĝas. (''K''. {{KVE|fruaĵoj}}, {{KVE|frufruktoj}}). <section end="matura"/> <section begin="mejlo"/>806 '''mejlo''', voja mezuro, ne egala en diversaj landoj. Germana mejlo = 7420 m. ; angla = 1609 m. ; en centra Italiujo proksimume 1500 m. ; mara mejlo = 1852 m. <section end="mejlo"/> <section begin="meĥaniko"/>'''meĥaniko''', v. {{KVE|mekaniko}}. <section end="meĥaniko"/> <section begin="mekaniko"/>807 '''mekaniko''', branĉo de fiziko pri la movado kaj ĝiaj leĝoj. <section end="mekaniko"/> <section begin="mekanikisto"/>808 '''mekanikisto''', specialisto en la mekaniko. <section end="mekanikisto"/> <section begin="mekanismo"/>809 '''mekanismo''', kunigaĵo de la partoj, formantaj maŝinon, aparaton. <section end="mekanismo"/> <section begin="memorialo"/>810 '''memorialo''', libro, en kiu oni enregistras la ĵus faritajn komercaferojn, unu post la alia, laŭ ilia sinsekvo, por poste ilin transskribi en aliajn registrojn. En la tiel nomata « amerika sistemo » la memorialo kun kontokolonoj estas la ĉefa libro kaj la bazo por bilanco. (''K''. {{KVE|taglibro}}). <section end="memorialo"/> <section begin="memorlibreto"/>811 '''memorlibreto''', v. {{KVE|libro}}. <section end="memorlibreto"/> <section begin="mencii"/>812 '''mencii''', diri, skribi nur malmultajn vortojn, parolante pri lia afero. <section end="mencii"/> <section begin="mendi"/>813 '''mendi''', postuli, ke oni faru, rezervu, liveru, alportu, sendu objekton, varon ktp. ::::''a)'' '''malmendi''', nuligi faritan mendon. <section end="mendi"/> <section begin="mendanto"/>814 '''mendanto''', persono, kiu mendas. ::::''{{korekto|b)|a)}}'' '''antaŭmendanto''', persono, kiu certigas al iu la aĉeton de poste sendota varo, la pagon de farota laboro. <section end="mendanto"/> <section begin="mendilo"/>815 '''mendilo''', parte presita folieto, plenigita per skribitaj vortoj kaj subskribita, kun la celo, mendi ion. <section end="mendilo"/> <section begin="mendo"/>816 '''mendo''', ago de mendanto. <section end="mendo"/> <section begin="merceri"/>817 '''merceri''', briligi kotonon per lesivo. <section end="merceri"/> <section begin="mercer(aĵ)o"/>818 '''mercer(aĵ)o''', kolektiva nomo de diversaj akcesoraĵoj kaj objektoj, uzataj en vestofarado kaj virinlaboroj.<section end="mercer(aĵ)o"/><noinclude><references/></noinclude> mfhmf4a15vhh89q2eaqufpf8n44fvms