Vikivojaĝo eowikivoyage https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikivojaĝo Vikivojaĝo-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 4312 72829 70569 2026-07-08T19:42:16Z KevinKamal55 1513 /* Referencoj kaj notoj */ 72829 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Vatican banner Rafael's "School of Athens".jpg}} '''{{W|Eŭropo}}''' estas foje rigardata kiel kontinento, foje kiel duoninsulo. Ĝi estas tre dense loĝata kaj oni parolas tie per 209 diversaj lingvoj. Norde limigas Eŭropon {{Orto|Arkta Oceano}}, oriente montaro {{Orto|Uralo|Rusio}} kaj rivero {{Orto|Uralo}}, sudoriente {{Orto|Kaspio}} kaj {{Orto|Nigra Maro}}, sude {{Orto|Mediteraneo}} kaj okcidente {{Orto|Atlantiko}}. Granda parto de Eŭropo estas kuniĝinta en politika unuo [[Eŭropa Unio]]. <gallery> File:Stonehenge Total.jpg|Stonehenge en [[Anglio]], [[Britio]] File:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|Eiffel-Turo en [[Parizo]], [[Francio]] File:Rom (IT), Kolosseum -- 2024 -- 0610.jpg|Koloseo en [[Romo]], [[Italio]] File:The Parthenon in Athens.jpg|Partenono en [[Ateno]], [[Grekio]] File:Рожевий_пелікан_-_символ_дельти_Дунаю.jpg|Pelikanoj en la {{Li|Riverdelto de Danubo}} </gallery> == Regionoj kaj landoj == {{AlklakeblaMapoEŭropo}} La regionoj kaj landoj de '''Eŭropo''' estas jenaj: {{ListoRegionoj |nomoregiono1 = [[Balkana duoninsulo]] |kolororegiono1 = #69999f |elementojregiono1 = [[Albanio]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Bulgario]], [[Kosovo]], [[Kroatio]], [[Nord-Makedonio]], [[Moldavio]], [[Montenegro]], [[Rumanio]], [[Serbio]] |priskriboregiono1 = |nomoregiono2 = [[Baltaj ŝtatoj]] |kolororegiono2 = #b5d29f |elementojregiono2 = [[Estonio]], [[Latvio]], [[Litovio]] |priskriboregiono2 = |nomoregiono3 = [[Benelukso]] |kolororegiono3 = #d5dc76 |elementojregiono3 = [[Belgio]], [[Luksemburgo]], [[Nederlando]] |priskriboregiono3 = |nomoregiono4 = [[Brita Insularo]] |kolororegiono4 = #b383b3 |elementojregiono4 = [[Britio]], [[Irlando]] |priskriboregiono4 = |nomoregiono5 = [[Francio]] kaj [[Monako]] |kolororegiono5 = #a9a567 |elementojregiono5 = |priskriboregiono5 = |nomoregiono6 = [[Grekio]], [[Kipro]], [[Turkio]] |kolororegiono6 = #8a84a3 |elementojregiono6 = |priskriboregiono6 = |nomoregiono7 = [[Ibera duoninsulo]] |kolororegiono7 = #d56d76 |elementojregiono7 = [[Andoro]], [[Ĝibraltaro]], [[Hispanio]], [[Portugalio]] |priskriboregiono7 = |nomoregiono8 = [[Itala duoninsulo]] |kolororegiono8 = #d09440 |elementojregiono8 = [[Italio]], [[Malto]], [[Sanmarino]], [[Vatikano]] |priskriboregiono8 = |nomoregiono10 = [[Mezeŭropo]] |kolororegiono10 = #71b37b |elementojregiono10 = [[Aŭstrio]], [[Ĉeĥio]], [[Germanio]], [[Hungario]], [[Liĥtenŝtejno]], [[Pollando]], [[Slovakio]], [[Slovenio]], [[Svislando]] |priskriboregiono10 = |nomoregiono11 = [[Orienta Eŭropo]] |kolororegiono11 = #4f93c0 |elementojregiono11 = [[Belorusio]], [[Rusio]], [[Ukrainio]] |priskriboregiono11 = Regiono sur la limo inter Eŭropo kaj Azio. |nomoregiono12 = [[Skandinavio]] |kolororegiono12 = #578e86 |elementojregiono12 = [[Danio]], [[Ferooj]], [[Finnlando]], [[Islando]], [[Norvegio]], [[Svalbardo kaj Janmajeno]], [[Svedio]] |priskriboregiono12 = }} === Dependaj teritorioj === [[Ferooj]] dependas de [[Danio]], [[Ĝibraltaro]] de [[Britio]] kaj [[Svalbardo kaj Janmajeno]] de [[Norvegio]]. == Urboj == * Urboj kun pli ol miliono da loĝantoj (laŭ alfabeta ordo): <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> ** [[Ateno]], Grekio (ĉefurbo) ** [[Barcelono]], Hispanio ** [[Beogrado]], Serbio (ĉefurbo) ** [[Berlino]], Germanio (ĉefurbo) ** [[Bruselo]], Belgio (ĉefurbo) ** [[Budapeŝto]], Hungario (ĉefurbo) ** [[Bukareŝto]], Rumanio (ĉefurbo) ** [[Dnipro]], Ukrainio ** [[Hamburgo]], Germanio ** [[Ĥarkivo]], Ukrainio ** [[Istanbulo]], Turkio ** [[Kazano]], Rusio ** [[Kievo]], Ukrainio (ĉefurbo) ** [[Kolonjo]], Germanio ** [[Lillo]], Francio ** [[Liono]], Francio ** [[Londono]], Anglio (ĉefurbo) ** [[Madrido]], Hispanio (ĉefurbo) ** [[Milano]], Italio ** [[Minsko]], Belorusio (ĉefurbo) ** [[Moskvo]], Rusio (ĉefurbo) ** [[Munkeno]], Germanio ** [[Napolo]], Italio ** [[Niĵnij-Novgorodo]], Rusio ** [[Odeso]], Ukrainio ** [[Parizo]], Francio (ĉefurbo) ** [[!Permjo|Permjo]], Rusio ** [[Prago]], Ĉeĥio (ĉefurbo) ** [[Romo]], Italio (ĉefurbo) ** [[Rostovo ĉe Dono]], Rusio ** [[Peterburgo|Sankt-Peterburgo]], Rusio ** [[Samara]], Rusio ** [[Sofio]], Bulgario (ĉefurbo) ** [[Stokholmo]], Svedio (ĉefurbo) ** [[Ufa]], Rusio ** [[Varsovio]], Pollando (ĉefurbo) ** [[Vieno]], Aŭstrio (ĉefurbo) ** [[Volgogrado]], Rusio ** [[Voroneĵo]], Rusio </div> <br/> * Kelkaj aliaj gravaj urboj: <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> ** [[Amsterdamo]] ** [[Bolonjo]] ** [[Bratislavo]] ** [[Dublino]] ** [[Edinburgo]] ** [[Florenco]] ** [[Frankfurto ĉe Majno]] ** [[Gdansko]] ** [[Granado]] ** [[Ĝenovo]] ** [[Helsinko]] ** [[Kopenhago]] ** [[Kordovo]] ** [[Krakovo]] ** [[Lisbono]] ** [[Lvivo]] ** [[Marsejlo]] ** [[Oslo]] ** [[Palermo]] ** [[Rigo]] ** [[Sevilo]] ** [[Strasburgo]] ** [[Talino]] ** [[Tirano]] ** [[Torino]] ** [[Tuluzo]] ** [[Venecio]] ** [[Vilno]] ** [[Vroclavo]] ** [[Zuriko]] </div> == Lingvoj == En Eŭropo oni parolas per pluraj dekoj da diversaj lingvoj (centoj se oni inkluzivas ĉiujn dialektojn). Plejmulto de la lingvoj en Eŭropo apartenas al grupo de [[w:eo:Hindeŭropa lingvaro|Hindeŭropaj lingvoj]], kiu dividiĝas al jenaj subgrupoj: * [[w:eo:Ĝermana lingvaro|Ĝermanaj lingvoj]]: angla, dana, germana, islanda, nederlanda, norvega, sveda * [[w:eo:Latinida lingvaro|Latinidaj lingvoj]]: franca, hispana, itala, kataluna, ladina, portugala, rumana, sarda * [[w:eo:Slava lingvaro|Slavaj lingvoj]]: bulgara, ĉeĥa, kroata, makedona, pola, rusa, serba, slovaka, slovena, soraba, ukraina * [[w:eo:Kelta lingvaro|Keltaj lingvoj]]: bretona, irlanda, kimra, skotgaela * [[w:eo:Balta lingvaro|Baltaj lingvoj]]: latva, litova Memstaraj hindoeŭropaj lingvoj estas la greka kaj la albana. La malta estas miksita lingvo. Nehindoeŭropaj estas en Eŭropo la eŭska, la finna kaj parencaj lingvoj (estona, karela, komia, samea, udmurta ktp), la hungara, la neneca, la turka kaj parencaj lingvoj (la tatara, la ĉuvaŝa, la baŝkira). == Moviĝi == === Permesiloj kaj vizoj ene de Eŭropo === [[Dosiero:Schengen_Area_participation.svg |eta|maldekstre|Spaco Schengen: {{Priskribo|#0088cc|Membra ŝtato de EU partoprenanta en Schengen}} {{Priskribo|#ffff00|Membra ŝtato de EU ne partoprenanta en Schengen sed devigita aliĝi}} {{Priskribo|#ff6666|Membra ŝtato de EU memekskludita de Schengen}} {{Priskribo|#7CFC00|Ne-membra ŝtato de EU partoprenanta en Schengen}} {{Priskribo|#FFA500|Ne-membra ŝtato de EU fakte partoprenanta en Schengen}} {{Priskribo|#4B0082|Ne-membra ŝtato de EU kun malfermita landlimo}}]] Estas en Eŭropo du similaj sed malsamaj regularoj, afektantaj du similajn sed malsamajn arojn de landoj. 1) '''[[Eŭropa Unio]]''' donas permeson al la turistoj kiuj estas civitanoj de Eŭropo vojaĝi ene de Eŭropa Unio sen bezono de vizo; legitimiloj (identigiloj aŭ pasportoj) estas kutime bezonataj, ankaŭ por infanoj. La vojaĝantoj povas ankaŭ kunporti personajn aĵojn sen doganaj kontroloj. 2) La '''Traktato de Schengen''' donas permeson al la turistoj transiri landlimojn sen personaj kontroloj (legitimiloj estas kutime bezonataj sed estas kontrolataj nur en apartaj okazoj). La traktato ne koncernas aĵojn. Pluaj interkonsentoj pri vojaĝoj validas inter Britio kaj Irlando, kaj inter la nordaj landoj. Al Eŭropo Unio apartenas 27 landoj (vidu la [[Eŭropa Unio|artikolon]]). Aldone, kelkaj malgrandaj ŝtatoj (Andoro, Monaco, San Marino, Vatikano, Svislando, Liĥtensteino) havas apartajn interkonsentojn kun Eŭropo Unio pri la vojaĝantoj. Ankaŭ Britio interkonsentis kun Eŭropo Unio apartajn regulojn. La Traktato de Schengen validas en la plimulto de la landoj de Eŭropa Unio, sed (ĝis nun) ne en Rumanio, Bulgario, Kroatio, Kipro, Irlando; aliflanke, aliĝis ĝin ankaŭ Svislando, Liĥtensteino, Islando kaj Norvegio, kiuj ne estas parto de Eŭropo Unio. Andoro, Monaco, San Marino ne estas parto de la Spaco Schengen sed pro aliaj kialoj ne estas kontroloj ĉe iliaj landlimoj. Atentu pri esceptoj! # Ĉiu ŝtato rajtas provizore interrompi la validon de la traktato de Schengen pro gravaj kialoj (kontrolu!). # Pri kelkaj areoj de aliĝintaj landoj la traktato ne validas: la plimulto de la ekstereŭropaj posedaĵoj de Francio kaj Nederlando, Ferooj, Gronlando, Svalbardoj. # Pri Ceuta, Melilla, Monto Athos validas apartaj reguloj. La reguloj por turismaj vizitoj el landoj ekster la Spaco Schengen validas por ĉiuj landoj en tiu spaco: aŭ vizo ne estas bezonata (do eblas viziti senvize ĉiujn tiujn landojn) aŭ ĝi estas bezonata por ĉiuj. La civitanoj de Usono, Kanado, Japanio, Brazilo, ktp ne bezonas vizon. Ankaŭ ĉi tie estas esceptoj - nepre kontrolu! === Veturi aŭte === Memoru ke en Eŭropo aŭtistoj devas veturi apud la '''dekstra bordo''' de la vojo, krom en Britio kaj Irlando, kie ili devas veturi apud la '''maldekstra bordo'''. [[Dosiero:CZ_traffic_sign_IS17_-_E50.svg |eta|maldekstre|120px |Ŝildo pri eŭropa ŝoseo]] En Eŭropo estas multaj aŭtoŝoseoj. La ĉefaj internaciaj vojoj estas numeritaj je eŭropa nivelo (ne nur ene de Eŭropa Unio). <br style="clear:both;" /> === Piediri === [[Dosiero:Map_of_the_European_Long_Distance_Paths.png| thumb|right| 300px |Internaciaj vojoj por piedirantoj numeritaj de ERA-EWV-FERP]] Multaj landoj en Eŭropo havas longajn, zorgatajn vojojn por piedirantoj. Ofte, la plej longaj estas antikvaj vojoj de pilgrimantoj, inter kiuj: * la {{W|Jakoba Vojo|Jakoba Vojaro}}, fasko de vojoj direktaj al la tombo de la apostolo Jakobo en [[Santiago-de-Kompostelo|Santiago de Kompostelo]] (Hispanio); * la {{W|Via Francigena}}, laŭirita de la mezepokaj pilgrimantoj direktaj al Romo (kaj al Brindizio) de Anglio kaj Francio. Estas aldone alispecaj antikvaj vojoj, inter kiuj longaj montaraj vojoj, kiel la ''Via Alpina'', Alpa Vojaro, kaj la ''GTA'' en la Alpoj. Pluraj biciklovojoj, ĉefe tiuj konataj sub la nomo '[[verda vojo]]' (en: greenway) taŭgas ankaŭ por piedirado. <gallery> File:Ways_of_St._James_in_Europe.png |La Jakoba Vojaro File:VF_Ruta_completa_con_principales_poblaciones_-_fr.svg |Via Francigena File:VAkomprimiert.jpg |Alpa Vojaro (''Via Alpina'', 5 itineroj) </gallery> === Bicikli === [[Dosiero:Karte_Verlauf_EuroVelo.png |thumb|left|350px |Reto Eŭrovelo]] Eŭropo oferas bonajn kaj eĉ bonegajn vojojn por biciklamantoj. Estas pluraj specoj de biciklovojoj: oficialaj (ĉe iu institucio) aŭ neoficialaj; nur por bicikloj, miksaj (bicikloj + piedirantoj), sur ŝoseoj (flanke al aŭtoj), ktp; asfaltaj, teraj ktp. De alia vidpunkto, biciklovojoj povas esti pli aŭ malpli facilaj, kaj postuli malsamajn nivelojn de sperteco. Malfacilaĵoj povas deveni de la deklivo, precipe en montaraj areoj, de la longo de ĉiu etapo, de la manko de klaraj indikoj. Ankaŭ la vetero, depende de la loko kaj de la monato, povas malfaciligi la iradon. Eblas trovi interrete informojn pri la kondiĉoj de la ĉefaj biciklovojoj, naciaj kaj internaciaj. En Eŭropo estas menciinda la reto '''{{W|EuroVelo|EŭroVelo}}''', entenanta ĉ. 60 000 km da biciklovojoj kaj la tiel nomataj 'verdaj vojoj' (france voies vertes). <br style="clear:both;" /> <center>EŬROVELO-VOJOJ<ref>EuroVelo ([https://en.eurovelo.com angle] / [https://fr.eurovelo.com france] / [https://de.eurovelo.com/ germane])</ref></center> {| border="1" |-EuroVelo-vojoj |- ! N-ro ! Vojo ! Trapaso ! Landoj kaj notoj ! Longeco |- ! EV1 | Atlantika <br />vojo | [[Norda Kabo]] - [[Bergen]] - [[Aberdeen]] - [[Glasgovo]] - [[Belfasto]] - [[Cork|Cork/Corcaigh]] - [[Bristol]] - [[Nanto|Nantes]] - [[Salamanko]] - [[Sagres]] | Norvegio, Britio, Irlando, Francio, Hispanio, Portugalio (la tuta vojo entenas plurajn transmarajn pasojn) | '''8 186'''<br />km |- ! EV2<br />(R1) | Ĉefurba <br />vojo | [[Galway|Galway/Gaillimh]] - [[Dublino]] - [[Bristol]] - [[Londono]] - [[Roterdamo]] - [[Hago]] - [[Monastero]] - [[Berlino]] - [[Poznano]] - [[Varsovio]] - [[Minsko]] - [[Moskvo]] | Irlando, Britio, Nederlando, Germanio, Pollando, Belorusio, Rusio (kun transmaraj pasoj de Irlando al Anglio kaj de Anglio al Nederlando) | '''5 500'''<br />km |- ! EV3 | Pilgrima <br />vojo | [[Santiago de Compostela]] - [[Bordozo]] - [[Parizo]] - [[Namuro]] - [[Hamburgo]] - [[Odense]] - [[Gotenburgo]] - [[Oslo]] - [[Trondheim]] | Hispanio, Francio, Belgio, Germanio, Danio, Svedio, Norvegio (kun transmara paso inter Danio kaj Svedio) | '''5 300'''<br />km |- ! EV4 | Centreŭropa<br/> vojo | [[Roscoff]] - [[Havro]] - [[Bulonjo ĉe Maro]] - [[Ostendo]] - [[Aĥeno]] - [[Frankfurto]] - [[Prago]] - [[Brno]] - [[Krakovo]] - [[Lvivo]] - [[Kievo]] | Francio, Belgio, Germanio, Ĉeĥio, Pollando, Ukrainio | '''5 100'''<br />km |- ! EV5 | Vojo "Romea" (al Romo)/<br />"Francigena" (de Francio) | [[Londono]] - [[Canterbury]] - [[Kalezo]] - [[Bruselo]] - [[Luksemburgo]] - [[Strasburgo]] - [[Bazelo]] - [[Lucerno]] - [[Milano]] - [[Parmo]] - [[Florenco]] - [[Romo]] (EV7) - [[Brindizio]] | Britio, Francio, Belgio, Luksemburgio, Svisio, Italio (kun transmara paso inter Anglio kaj Francio) | '''3 200'''<br />km |- ! EV6 | Atlantiko-<br />Nigra Maro<br />(Rivera vojo) | [[Nanto]] - [[Bazelo]] - [[Ŝafhaŭzo]] - [[Ulmo]] - [[Vieno]] - [[Bratislavo]] - [[Budapeŝto]] - [[Beogrado]] - [[Bukareŝto]] - [[Konstanco]] | Francio, Svisio, Germanio, Aŭstrio, Slovakio, Hungario, Serbio, Rumanio | '''4 450'''<br />km |- ! EV7 | Vojo <br />de la suno | [[Norda kabo]] - [[Haparanda]] - [[Gotenburgo]] - [[Kopenhago]] - [[Berlino]] - [[Prago]] - [[Salcburgo]] - [[Mantovo]] - [[Bolonjo]] - [[Florenco]] - [[Romo]] - [[Napolo]] - [[Sirakuzo]] - [[Malto]] | Norvegio, Finnlando, Svedio, Danio, Germanio, Ĉeĥio, Aŭstrio, Italio, Malto (la tuta vojo entenas plurajn transmarajn pasojn) | '''7 000'''<br />km |- ! EV8 | Mediteranea <br />vojo | [[Kadizo]] - [[Valencio|Valencio (Hispanio)]] - [[Barcelona]] - [[Nico|Monako]] - [[Torino]] - [[Venecio]] - [[Rijeko]] - [[Dubrovnik]] - [[Tirano]] - [[Patraso]] - [[Ateno]] | Hispanio, Francio, Monako, Italio, Slovenio, Kroatio, Montenegro, Albanio, Grekio | '''5388'''<br />km |- ! EV9 | Balta Maro-<br />Adriatiko | [[Gdansko]] - [[Vroclavo]] - [[Brno]] - [[Vieno]] - [[Ljubljano]] - [[Triesto]] - [[Pula (Kroatio)|Pula]] | Pollando, Ĉeĥio, Aŭstrio, Slovenio, Italio, Kroatio | '''2050'''<br />km |- ! EV10 | Baltmara <br />vojo<br />([[Hansa ligo|Hansa]]-rondvojo) | [[Sankt-Peterburgo]] - [[Helsinko]] - [[Haparanda]] - [[Stokholmo]] - [[Kopenhago]] - [[Rostock]] - [[Gdansko]] - [[Kaliningrado]] - [[Rigo]] - [[Talino]] - Sankt-Peterburgo | Rusio, Finnlando, Svedio, Danio, Germanio, Pollando, Litovio, Latvio, Estonio (kun kelkaj mallongaj transmaraj pasoj) | '''7930'''<br />km |- ! EV11 | Orienteŭropa <br />vojo | [[Norda kabo]] - [[Helsinko]] - [[Talino]] - [[Tartu]] - [[Vilno]] - [[Varsovio]] - [[Krakovo]] - [[Kosice]] - [[Beogrado]] - [[Skopjo]] - [[Ateno]] | Norvegio, Finnlando, Estonio, Litovio, Latvio, Pollando, Slovakio, Hungario, Serbio, Makedonio, Grekio (kun transmara paso de Finnlando al Estonio) | '''5964'''<br />km |- ! EV12 | Nordmara<br />vojo | [[Bergen]] - [[Kristiansand]] - [[Gotenburgo]] - [[Frederikshavn]] - [[Hamburgo]] - [[Hago]] - [[Roterdamo]] - [[Harwich]] - [[Edinburgo]] - [[Aberdeen]] - [[Orkadoj]] - [[Ŝetlandaj Insuloj|Ŝetlandaj]] - Bergen | Norvegio, Svedio, Danio, Germanio, Nederlando, Britio (entenas plurajn transmarajn pasojn) | '''5932'''<br />km |} En la lastaj jaroj novaj vojoj estis aldonitaj: EV13, EV14, EV15, EV17, EV19. Tamen memoru ke preskaŭ en ĉiuj vojoj troveblas etapoj ankoraŭ ne pretaj aŭ nur parte pretaj. Nepre informiĝu! === Veturi boate === === Publika transportado === ==== Trajnoj ==== Ofte necesas aĉeti trajnbiletojn surloke en ĉiu specifa lando. Por longdistancaj kaj internaciaj biletoj, foje vojaĝagentejoj povas helpi. Por eltrovi la konektojn tamen preskaŭ ĉiuj Eŭropaj landoj havas ian interfacon kun la trajndatumbazo de Deutsche Bahn, kiun vi povas mem rekte konsili en [https://bahn.de bahn.de]. Ĝi ne ebligas ĉiujn biletojn rekte aĉeti, sed ĝi ja montras preskaŭ ĉiujn trajnkonektojn kaj pli en tuta Eŭropo ĝis eĉ tra Rusio al Pjongjango kaj Pekino. Internaciaj trajnoj en okcidenta Eŭropo ofte estas versio de ICE/TGV/Thalys/Eurostar dum en orienta Eŭropo troviĝas pli da Eurocity-trajnoj kaj noktaj trajnoj. ==== Busoj ==== Longdistancaj busoj estas malmultekosta kaj praktika maniero vojaĝi tra Eŭropo, minimumigante la kvanton de transiroj kaj donante interreton kaj energion, kaj ĉar trajnoj ofte malbone estas konektitaj oni ne nepre multe pli malrapide kaj malkomforte alvenas ol per trajno. La grandaj retoj estas precipe de [[FlixBus]] kaj Eurolines, kiu estas aĉetita de FlixBus, kaj pli lokaj entreprenoj rande de la Eŭropa reto kiel [[BlaBlaBus]] (eksa OuiBus de [[SNCF]], nun parto de [[BlaBlaCar]]), [[IC Bus]] de [[Deutsche Bahn]] kaj aliaj provoj de trajnentreprenoj doni transporton tie kie trajnoj ne facile iras. Lokaj/landaj busoj kutime sed ne ĉiam permesas pagi al la ŝoforo por bileto, kaj kie tio ne eblas ofte sed ne ĉiam estas maŝinoj por aranĝi biletojn. Se oni aparte malbonŝancas oni bezonas trovi lokan vendejon kiu vendas la biletojn. Por pli specifaj detaloj, vidu la paĝon por la lando kiun vi planas viziti. Grandaj Eŭropaj landoj kiel Hispanio, Francio kaj Germanio ofte dependas ankaŭ de longdistancaj busentreprenoj por parto de la enlanda transporto. ==== Ŝipoj ==== ==== Kablovojoj ==== == Italaj turismaj celoj == === Urboj === [[File:Milano - Torre Velasca - panoramio - MarkusMark.jpg|150px|thumb|La Turo Velasca en [[Milano]]]] [[File:Canal Grande Chiesa della Salute e Dogana dal ponte dell Accademia.jpg|150px|thumb|[[Venecio]]]] [[File:Florence Duomo from Michelangelo hill.jpg|150px|thumb|[[Florenco]]]] * [[Romo]] — La ĉefurbo de Italio kaj unu el la plej gravaj historiaj kaj kulturaj centroj de Eŭropo. * [[Milano]] — La ekonomia centro de Italio kaj unu el la ĉefaj mondaj centroj de modo kaj dezajno. * [[Venecio]] — La mondfama urbo de kanaloj. * [[Florenco]] — La lulilo de la Renesanco kaj unu el la plej gravaj artaj centroj de la mondo. * [[Palermo]] — La historia ĉefurbo de Sicilio. * [[Lecco]] — Urbo ĉe [[Komo-lago]] kaj pordego al la fama laga regiono. * [[Mesino]] kaj [[Reggio Calabria]] — Historiaj urboj situantaj ĉe la du flankoj de la Mesina Markolo. === Aliaj celoj === [[File:Castello di Lierna.jpg|150px|thumb|[[Kastelo de Lierna]]]] [[File:Varenna alle prima luci della sera.jpg|150px|thumb|[[Varenna]]]] [[File:Bellagio la Sera.jpg|150px|thumb|Vido al la [[duoninsulo Bellagio]] kaj [[Lierna]]]] * [[Komo-lago]] — Unu el la plej famaj lagoj de Italio, konata pro siaj historiaj vilaoj, belegaj pejzaĝoj kaj elegantaj feriejoj. * [[Lierna]] — Historia vilaĝo ĉe la bordo de Komo-lago, konata pro sia kastelo, strandoj, historiaj vilaoj kaj trankvila ekskluziva etoso. * [[Varenna]] — Pitoreska historia vilaĝo ĉe Komo-lago, fama pro siaj mallarĝaj stratoj, vilaoj kaj bela promenvojo apud la lago. * [[Bellagio]] — Unu el la plej famaj feriejoj ĉe Komo-lago, situanta sur duoninsulo inter la du branĉoj de la lago. * [[Kapri]] — Mondfama insulo en la Golfo de Napolo, konata pro sia natura beleco kaj la Blua Groto. * [[Costa Smeralda]] — Prestiĝa feriejo en Sardinio, kun [[Porto Cervo]] kiel centro de luksa turismo. == Referencoj kaj notoj == <references/> {{Parto de|Eŭrazio}} [[Kategorio:Kontinentoj|Eŭropo]] [[Kategorio:Eŭropo| ]] [[Kategorio:Tero|Eŭropo]] he57b4y64jne924hysdd0crfq7a1rbk 0 5344 72830 64145 2026-07-09T09:43:42Z Globetrotter19 458 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Biking bridge Tiszafüred.jpg]] → [[File:Biking bridge Poroszló.jpg]] partly misidentified 72830 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Biking bridge Poroszló.jpg}} {{Informkesto urbo | nomo = Tiszafüred | flago = Dosiero:HUN Tiszafüred Címer.svg | bildo = Dosiero:Tiszafüred, hidak - panoramio.jpg | bildotitolo =Voja kaj fervoja pontoj | lando = Hungario | regiono = Orienta Hungario | loĝantaro = 10 745 | alto = }}'''{{W|Tiszafüred}}''' estas malgranda urbo kaj somera ripozejo, banloko en orienta parto de [[Hungario]]. == Kompreni == Tiszafüred situas sur ebenaĵo laŭ maldekstra bordo de Tiso. [[Mezőkövesd]] troviĝas 26, [[Hortobágy]] 30, [[Eger]] 43, [[Debrecen]] 65, [[Budapeŝto]] 130 kilometrojn (aere). === Historio === [[Dosiero:Tiszafüred városháza.jpg|eta|<center>Urbodomo</center>]] [[Dosiero:Fürdőhely - panoramio.jpg|eta|<center>Somera strando</center>]] Arkeologoj trovis restaĵojn el la hungara ŝtatfondiĝo (1000), sed la unua mencio pri fiŝkaptista vilaĝo okazis en 1273. Tamen en 1264 estas mencio pri tre proksima vilaĝo kun doganprena rajto, kies tasko estis helpi la trapasojn tra la rivero. Dum dominado de turkoj la loko senhomiĝis kvinfoje. En 1744 Füred ricevis la rangon opidumo, en 1833 stabila ponto estis konstruita. Tio kreis viglan komercadon. Dum la socialismo aperis la industrio. La urbeto ricevis urban statuson en 1984. Inter 1558-1871 la komunumo estis kampurbo kaj ekde 1969 urbo. Pli granda ŝanĝo okazis en 1973, oni konstruis artefaritan lagon per digoj, Tiszafüred estis la plej grava urbo laŭ la bordo, kvazaŭ ĉefurbo. Oni trovis ankaŭ termalan kuracakvon. === Klimato === Tiszafüred troviĝas en modera, kontinenta klimato, kiel plena Hungario, sed la precipitaĵo estas iomete pli malgranda. == Eniri == Tiszafüred estas bone alirebla voje kaj trajne, foje ŝipe. === Eniri avie === La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Budapeŝto, estas ankaŭ en Debrecen kun pli malgranda trafiko. [[Dosiero:Tiszafüred vasútállomás.JPG|eta|<center>Fervoja stacidomo</center>]] === Eniri trajne === Tiszafüred situas laŭ fervoja linio Füzesabony-Debrecen, krome estas flanka linio el [[Karcag]]. === Eniri voje === Tiszafüred situas laŭ vojo inter Füzesabony-Debrecen, krome estas vojo al [[Törökszentmiklós]]. === Eniri ŝipe === Haveno de Tiszafüred akceptas precipe ekskursajn ŝipojn, sed estas granda trafiko de boatoj, ŝipetoj. == Transportiĝi == === Transportiĝi perpiede === Tiszafüred havas trotuarojn laŭ la vojoj por perpieduloj. Estas aparta bicikla ponto tra la rivero 200 metrojn longa. [[Dosiero:Tiszafüred bus station.JPG|eta|<center>Aŭtobusa stacio de Tiszafüred</center>]] === Publika transporto === En Tiszafüred unusola aŭtobusa linio funkcias loke. El aliaj vilaĝoj kaj urboj alvenas longdistancaj aŭtobusoj. === Transportiĝi aŭte === Tiszafüred havas urban vojreton por aŭtoj. == Vidi == [[Dosiero:R. k. templom (Magyarok Nagyasszonya) (6070. számú műemlék) 2.jpg|eta|<center>Katolika preĝejo</center>]] * [[w:eo:Kalvinana preĝejo (Tiszafüred)]] kun kelkaj mezepokaj partoj * aliaj kristanaj kirkoj * sinagogo (1912, nun vendejego) * urbodomo (1896) * kastelo (1920) * muzeo * termala banejo == Fari == * bani en la termala banejo [[Dosiero:Tiszafüred volt zsinagóga.jpg|eta|<center>Iama sinagogo, nun vendejego</center>]] == Aĉeti == La plej necesaj vendejoj troviĝas en Tiszafüred. === Vendejaroj === * Penny Market Tiszafüred, Ady Endre u.; Húszöles út 16. * SPAR szupermarket Tiszafüred, Ady Endre u. 14. * CBA Tiszafüred, Igari Út 18. * COOP Szolnok Zrt Tiszafüred, Baross utca 32; Debreceni út 59. [[Dosiero:Yes Most Kávézó Restaurant Tiszafüred.jpg|eta|<center>Restoracio</center>]] == Manĝi == * HelloHal Halfalatozó * Park Étterem * Molnár Vendéglő * Hotel Hableány Étterem * Patkós csárda * Freitag étterem * Nemzeti Étterem * Öreg Halász Étterem == Trinki == Same, kiel manĝi. == Loĝi == Estas lueblaj loĝejoj ĉe la privata servo. === Kampadejoj === * Thermal Kemping Tiszafüred * Tóparti Camping Tiszafüred * Albatrosz Kemping * Horgász és Családi Camping * Dieter's Camping Tiszafüred * Tisza Kemping === Hosteloj === * Pepita Ifjúsági Szálló === Hoteloj === * Tisza Balneum Hotel**** * Hableány Hotel*** * Tiszavirág Panzió és Üdülőközpont * Boró Apartman * Szitakötő Panzió * Nádas Panzió * Lakóhajó úszóház == Sekureco == * Tiszafüred konformas al sekureco de Hungario. == Esperanto == === Lokaj esperantistoj === == Konsulejoj == == Viziti plu == Proksime estas Mezőkövesd, Hortobágy. == Rimarkoj == <references/> {{Skizo}} {{Parto de|Hungario}} pn54b3yoffo07ieoww40vwbki2oilp4