Vikivojaĝo eowikivoyage https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikivojaĝo Vikivojaĝo-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk Honkongo 0 3643 72838 72812 2026-07-11T10:54:29Z Tiguliano 53 72838 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Hong_Kong_Banner.jpg}} {{Situo sur mapo celloko Ĉinio|{{SUBPAGENAME}}}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Honkongo}}''' (ĉine:香港, ''Hēunggóng'' en la [[Kantona frazlibro|Kantona]]), estas aŭtonoma urbo apartenanta al [[Ĉinio]] sed kun aŭtonoma reg-sistemo. La loĝantaro estas ĉefe ĉina, sed brita influo estas ankoraŭ sufiĉe videbla. Ĝi sorbis homojn kaj kulturajn influojn el lokoj tiel diversaj kiel [[Vjetnamio]] kaj [[Vankuvero]] kaj ofte estas krom-nomata ''Monda Urbo de Azio''. Honkongo estas tutmonda financa centro, kaj estis grava celloko por turistoj kaj komercistoj el la tuta mondo dum almenaŭ jarcento. Hodiaŭ ĝi estas ankaŭ grava turisma celloko por la ĉiam pli riĉa loĝantaro de kontinenta Ĉinio. Honkongo estas multe pli ol havenurbo kun plenplenaj stratoj: ĉi tiu teritorio kun siaj nubaj montoj kaj rokaj insuloj ankaŭ ofertas kamparajn pejzaĝojn kun impresaj vidoj. Granda parto de la kamparo estas klasifikita kiel Nacia Parko kaj, kvankam la urbo estas vere tre multe loĝata (7.4 milionoj da homoj en 2021), eblas ankaŭ trovi verdajn angulojn, se oni penas serĉi ilin. Honkongo havas subtropikan klimaton kun almenaŭ unu sezono, kiu kongruas kun via komforta zono. Ĝi havas unu el la plej bonaj flughavenoj de la mondo, ĝi estas la ideala unua haltejo por tiuj, kiuj iras pli profunden en [[Ĉinion]] kaj plie en Azion. == Esperanto == * [https://uea.org/landoj/honkongo Honkonga Esperanto-Asocio] :Adreso: c/o M. Fidow, City University Ac Dpt, 83 Tat Chee Ave, Kowloon Tong, Honkongo (Ĉin.) * Honkonga Junulara Esperanto-Asocio :Adreso: p/a 6/F, Hong Lok Bldg., 79 Marble Rd, North Point, Hong Kong, Honkongo (Ĉin.) :Retadreso: bill.m.mak@gmail.com {{Ĝermo|Ĉinio}} {{Parto de|Ĉinio}} [[Kategorio:Teritorioj dependaj de Ĉinio|Honkongo]] 68mmrs2ouwxaxrftmbugp6x6n4dif3j 72839 72838 2026-07-11T11:45:04Z Tiguliano 53 72839 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Hong_Kong_Banner.jpg}} {{Situo sur mapo celloko Ĉinio|{{SUBPAGENAME}}}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Honkongo}}''' (ĉine:香港, ''Hēunggóng'' en la [[Kantona frazlibro|Kantona]]), estas aŭtonoma urbo apartenanta al [[Ĉinio]] sed kun aŭtonoma reg-sistemo. La loĝantaro estas ĉefe ĉina, sed brita influo estas ankoraŭ sufiĉe videbla. Ĝi sorbis homojn kaj kulturajn influojn el lokoj tiel diversaj kiel [[Vjetnamio]] kaj [[Vankuvero]] kaj ofte estas krom-nomata ''Monda Urbo de Azio''. Honkongo estas tutmonda financa centro, kaj estis grava celloko por turistoj kaj komercistoj el la tuta mondo dum almenaŭ jarcento. Hodiaŭ ĝi estas ankaŭ grava turisma celloko por la ĉiam pli riĉa loĝantaro de kontinenta Ĉinio. Honkongo estas multe pli ol havenurbo kun plenplenaj stratoj: ĉi tiu teritorio kun siaj nubaj montoj kaj rokaj insuloj ankaŭ ofertas kamparajn pejzaĝojn kun impresaj vidoj. Granda parto de la kamparo estas klasifikita kiel Nacia Parko kaj, kvankam la urbo estas vere tre multe loĝata (7.4 milionoj da homoj en 2021), eblas ankaŭ trovi verdajn angulojn, se oni penas serĉi ilin. Honkongo havas subtropikan klimaton kun almenaŭ unu sezono, kiu kongruas kun via komforta zono. Ĝi havas unu el la plej bonaj flughavenoj de la mondo, ĝi estas la ideala unua haltejo por tiuj, kiuj iras pli profunden en [[Ĉinion]] kaj plie en Azion. == Distriktoj == {{Listo de regionoj | mapo=Hong Kong districts map.png | titolomapo= Distriktoj de Honkongo | tekstomapo= | grandecomapo= 475px | nomoregiono1= [[Honkonga Insulo]] | kolororegiono1= #b85095 | elementojregiono1= | priskriboregiono1= La origina brita setlejo, la ĉefa centro de financo kaj registaro, kaj la ĉefa fokuso de plej multaj turistoj. Ĉi tie vi trovos la plej altajn nubskrapulojn de Honkongo, same kiel ĝiajn plej historie signifajn koloniajn konstruaĵojn. '''La Pinto''' estas la plej alta punkto sur la insulo, kun la plej bonaj vidoj. | nomoregiono2= [[Honkongo/Kowloon|Kowloon]] | kolororegiono2= #d5dc76 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La duoninsulo norde de Honkonga Insulo, kun bonegaj vidoj de la insulo. Ĝi ofertas kaosan miksaĵon de butikcentroj, strataj merkatoj kaj loĝdomoj. Kowloon estas unu el la plej dense loĝataj lokoj en la mondo. Kowloon inkluzivas '''Tsim Sha Tsui''' (尖沙咀) kaj ĝiajn multajn buĝetajn hotelojn kaj luksajn butikojn, kaj '''Mong Kok''' (旺角), butikumad-distrikton. | nomoregiono3= [[Honkongo/Novaj Teritorioj|Novaj Teritorioj]] | kolororegiono3= #71b37b | elementojregiono3= | priskriboregiono3= La Novaj Teritorioj enhavas kuriozan miksaĵon de malgrandaj bienoj, vilaĝoj, industriaj instalaĵoj, montaraj parkoj kaj urboj. | nomoregiono4= [[Honkongo/Lantau|Insulo Lantau]] | kolororegiono4= #d09440 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= Granda insulo okcidente de Honkongo. Vi ne trovos multajn idiliajn vilaĝojn, sed post kiam vi transiros la kadukajn konstruaĵojn, vi trovos belajn montojn kaj strandojn. La flughaveno, Hongkonga Disneyland, kaj la telfero Ngong Ping troviĝas ĉi tie. | nomoregiono5= [[Honkongo/Malproksimaj Insuloj|Malproksimaj Insuloj]] | kolororegiono5= #d56d76 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Ĉi tiuj insuloj ĉirkaŭ Honkongo estas konataj semajnfinaj cellokoj por honkonganoj. Inter la plej ŝatataj estas [[Lamma]] (南丫島), konata pro siaj marmanĝaĵoj, kaj [[Cheung Chau]] (長洲), malgranda insulo kiu allogas marmanĝaĵajn ŝatantojn, vent-surfistojn kaj sun-banantajn tag-ekskursantojn. }} == Esperanto == * [https://uea.org/landoj/honkongo Honkonga Esperanto-Asocio] :Adreso: c/o M. Fidow, City University Ac Dpt, 83 Tat Chee Ave, Kowloon Tong, Honkongo (Ĉin.) * Honkonga Junulara Esperanto-Asocio :Adreso: p/a 6/F, Hong Lok Bldg., 79 Marble Rd, North Point, Hong Kong, Honkongo (Ĉin.) :Retadreso: bill.m.mak@gmail.com {{Ĝermo|Ĉinio}} {{Parto de|Ĉinio}} [[Kategorio:Teritorioj dependaj de Ĉinio|Honkongo]] qyypixt1ubv6o3p5bdomr8yxovk0cy4 Barato 0 4171 72834 72788 2026-07-11T10:09:41Z Tiguliano 53 72834 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Situo sur mapo celloko Barato}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= 1 210 milionoj (2011) | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} {{Vikinovpaĝ|Portalo:Barato}} '''{{W|Barato}}''' estas vasta lando en [[Suda Azio]]. '''Barato''' ([[Hindia frazaro|Hindie]]: भारत ''Bhārat''), la plej granda lando en [[Sud-Azio]], havas multajn el la plej altaj montoj de la mondo, plej loĝatajn urbojn, kaj plej longajn riverojn. Kiel unu el la grandaj civilizacioj de la antikva mondo, la heredaĵo kaj kulturo de Barato estas riĉa amalgamo de la pasinteco kaj la nuntempo. Ĉi tiu vasta lando, la plej loĝata en la mondo, ofertas al la vojaĝanto vidon de fascinaj religioj kaj etnoj, miksaĵon de lingvoj, diversan manĝaĵon kaj arkitekturajn majstraĵojn, kiuj estis konstruitaj antaŭ jarmiloj kaj restas sendifektaj hodiaŭ. Dum la nacio malfermiĝas al tutmondigita mondo, Barato ankoraŭ havas profundon de historio kaj intensecon de kulturo, kiuj mirigas kaj fascinas la multajn, kiuj vizitas ĝin. {{EHT}} ==Regionoj== Barato estas administre dividita en 28 ŝtatojn kaj 8 teritoriojn. La ŝtatoj estas larĝe difinitaj laŭ lingvaj linioj. Ili varias laŭ grandeco; kelkaj estas pli grandaj ol kelkaj landoj de [[Eŭropo]]. La teritorioj estas kutime multe pli malgrandaj ol la ŝtatoj — kelkfoje ili estas nur unu urbo — kaj ili havas multe malpli da aŭtonomeco. Barato havas du insularojn apud la kontinento — la [[Andamanaj kaj Nikobaraj insuloj]] en la [[Bengala Golfo]], kaj la [[Lakŝadivoj]] en la Araba Maro. La ŝtatoj kaj la teritorioj estas grupigitaj laŭ konvencio en la jenajn regionojn: {{Listo de regionoj | mapo= India Wikivoyage map.svg | titolomapo= Regionoj de Barato | tekstomapo= | grandecomapo= 400px | nomoregiono1= [[Himalaja Nordo]] | kolororegiono1= #d5b66b | elementojregiono1= | priskriboregiono1= Monta, bela, turisma celloko por aventuremuloj kaj spirituloj. Ĉi tiu regiono enhavas kelkajn el la plej vizitataj montaj stacioj kaj religiaj lokoj de Barato. | nomoregiono2= [[Barataj Ebenaĵoj]] | kolororegiono2= #d5dc76 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La ebenaĵoj, la "panujo" de Barato, estas akvumataj de la sanktaj riveroj Gango kaj Jamuna kaj iliaj alfluantoj. La regiono ankaŭ havas la ĉefurbon de la lando [[Nov-Delhio]], [[Agra]] fama pro la Taĝ-Mahalo, kaj la sanktajn urbojn [[Mathura]], [[Prayagraj]], [[Varanasio]], [[Bodh Gaya]] kaj [[Amritsar]]. Multaj el la eventoj, kiuj formis la historion de Barato, okazis en ĉi tiu regiono. | nomoregiono3= [[Okcidenta Barato]] | kolororegiono3= #71b37b | elementojregiono3= | priskriboregiono3= Hejmo de la vasta Dezerto Tar; la buntaj palacoj, fortikaĵoj kaj urboj de Raĝastano; la plej vigla kaj plej granda urbo de la lando, [[Mumbajo]]; la ravaj rok-eltranĉitaj kavernoj de Ajanta kaj Ellora en Maharaŝtro; netuŝitaj arbaroj; la mirindaj strandoj de Goao; la aziaj leonoj de Guĝarato en la ĝangaloj Gir; kaj la rapide evoluantaj urboj de [[Ahmedabado]], [[Surato]], [[Ĝajpuro]] kaj [[Puneo]]. | nomoregiono4= [[Centra Barato]] | kolororegiono4= #8a84a3 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= Malspiriga kaj vigla, senmara regiono kiu ofertas ĉion de ondiĝantaj montetoj, dramaj akvofaloj kaj abunda faŭno, ĝis klasika arkitekturo, triba heredaĵo kaj moderna ŝtalindustrio. Hejmo de la montoj Vindhya kaj Satpura; la akvofaloj Chitrakote; la prahistoriaj kavernoj Bhimbetka; la erotikaj skulptaĵoj de Khajuraho; kaj la industria areo Bhilai-Durg. | nomoregiono5= [[Orienta Barato]] | kolororegiono5= #4da9c4 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Ekonomie malpli evoluinta, sed kulture riĉa kaj eble la plej bonveniga por eksteruloj. Ĝi prezentas [[Kolkato]], iam la ĉefurbo de Brita Barato, kaj la templo-urbojn [[Puri]], [[Bhubaneswar]] kaj [[Konark]]. La regiono etendiĝas de la montoj ĝis la marbordo, rezultante en fascinaj varioj en klimato. Ĝi estas ankaŭ la minerala magazeno de Barato, havante la plej grandajn kaj plej riĉajn minejojn de la lando. | nomoregiono6= [[Nord-Orienta Barato]] | kolororegiono6= #d56d76 | elementojregiono6= | priskriboregiono6= Iom aparta, kaj relative virga, ĉi tiu estas la triba angulo de la lando, kun belaj, verdaj pejzaĝoj, endemia flaŭro kaj faŭno de la hind-malaja grupo kaj famaj te-ĝardenoj. Konsistas el sep ŝtatoj populare konataj kiel la "Sep Fratinoj". La plej malnova polo-ejo de la mondo, la sola flosanta nacia parko de la mondo, la sola virin-gvidata merkato de la mondo kaj la plej alta topiaro (forma plantpritranĉo) de la mondo videblas en [[Manipuro]]. La ŝtato Meghalajo estas prezentita kiel la "Skotlando de Barato" pro sia fascina medio. | nomoregiono7= [[Suda Barato]] | kolororegiono7= #b383b3 | elementojregiono7= | priskriboregion o7= Havas famajn kaj historiajn templojn, tropikajn arbarojn, izolejojn, strandojn, montajn staciojn, kaj tri grandajn urbojn Bengaluro, Ĉenajo, Hajderabado kaj aliaj pli malgrandaj urboj. La urbo Mysore estas mondfama pro siaj palacoj, precipe la Mysore-Palaco. La insularoj Andaman kaj Nikobar oriente kaj Lakŝadivoj okcidente, inkluditaj en ĉi tiu regiono pro oportuno, estas malproksime de la kontinento kaj havas siajn unikajn karakterizaĵojn, konatajn pro belaj strandoj kaj turisma rifuĝejo ekster la batitaj vojoj. }} == Urboj == Kelkaj urboj: * [[Nov-Delhio]] * [[Ĉenajo]] (angle: ''Chennai''; malnova nomo: ''Madras'') == Esperanto *Federacio Esperanto de Barato :Adreso: 5 Archana Corner, Sahayadri Park, Salunkhe Vihar Rd, 411 048 Pune, Hinda Unio (Barato) :Retadreso: kotha.nagasiva@gmail.com :Retejo: https://baratejo.wordpress.com/ {{Parto de|Suda Azio}} ru839t6pngf8rww4j1q1mb68ozie9wv 72835 72834 2026-07-11T10:11:02Z Tiguliano 53 /* Urboj */ 72835 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Situo sur mapo celloko Barato}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= 1 210 milionoj (2011) | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} {{Vikinovpaĝ|Portalo:Barato}} '''{{W|Barato}}''' estas vasta lando en [[Suda Azio]]. '''Barato''' ([[Hindia frazaro|Hindie]]: भारत ''Bhārat''), la plej granda lando en [[Sud-Azio]], havas multajn el la plej altaj montoj de la mondo, plej loĝatajn urbojn, kaj plej longajn riverojn. Kiel unu el la grandaj civilizacioj de la antikva mondo, la heredaĵo kaj kulturo de Barato estas riĉa amalgamo de la pasinteco kaj la nuntempo. Ĉi tiu vasta lando, la plej loĝata en la mondo, ofertas al la vojaĝanto vidon de fascinaj religioj kaj etnoj, miksaĵon de lingvoj, diversan manĝaĵon kaj arkitekturajn majstraĵojn, kiuj estis konstruitaj antaŭ jarmiloj kaj restas sendifektaj hodiaŭ. Dum la nacio malfermiĝas al tutmondigita mondo, Barato ankoraŭ havas profundon de historio kaj intensecon de kulturo, kiuj mirigas kaj fascinas la multajn, kiuj vizitas ĝin. {{EHT}} ==Regionoj== Barato estas administre dividita en 28 ŝtatojn kaj 8 teritoriojn. La ŝtatoj estas larĝe difinitaj laŭ lingvaj linioj. Ili varias laŭ grandeco; kelkaj estas pli grandaj ol kelkaj landoj de [[Eŭropo]]. La teritorioj estas kutime multe pli malgrandaj ol la ŝtatoj — kelkfoje ili estas nur unu urbo — kaj ili havas multe malpli da aŭtonomeco. Barato havas du insularojn apud la kontinento — la [[Andamanaj kaj Nikobaraj insuloj]] en la [[Bengala Golfo]], kaj la [[Lakŝadivoj]] en la Araba Maro. La ŝtatoj kaj la teritorioj estas grupigitaj laŭ konvencio en la jenajn regionojn: {{Listo de regionoj | mapo= India Wikivoyage map.svg | titolomapo= Regionoj de Barato | tekstomapo= | grandecomapo= 400px | nomoregiono1= [[Himalaja Nordo]] | kolororegiono1= #d5b66b | elementojregiono1= | priskriboregiono1= Monta, bela, turisma celloko por aventuremuloj kaj spirituloj. Ĉi tiu regiono enhavas kelkajn el la plej vizitataj montaj stacioj kaj religiaj lokoj de Barato. | nomoregiono2= [[Barataj Ebenaĵoj]] | kolororegiono2= #d5dc76 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La ebenaĵoj, la "panujo" de Barato, estas akvumataj de la sanktaj riveroj Gango kaj Jamuna kaj iliaj alfluantoj. La regiono ankaŭ havas la ĉefurbon de la lando [[Nov-Delhio]], [[Agra]] fama pro la Taĝ-Mahalo, kaj la sanktajn urbojn [[Mathura]], [[Prayagraj]], [[Varanasio]], [[Bodh Gaya]] kaj [[Amritsar]]. Multaj el la eventoj, kiuj formis la historion de Barato, okazis en ĉi tiu regiono. | nomoregiono3= [[Okcidenta Barato]] | kolororegiono3= #71b37b | elementojregiono3= | priskriboregiono3= Hejmo de la vasta Dezerto Tar; la buntaj palacoj, fortikaĵoj kaj urboj de Raĝastano; la plej vigla kaj plej granda urbo de la lando, [[Mumbajo]]; la ravaj rok-eltranĉitaj kavernoj de Ajanta kaj Ellora en Maharaŝtro; netuŝitaj arbaroj; la mirindaj strandoj de Goao; la aziaj leonoj de Guĝarato en la ĝangaloj Gir; kaj la rapide evoluantaj urboj de [[Ahmedabado]], [[Surato]], [[Ĝajpuro]] kaj [[Puneo]]. | nomoregiono4= [[Centra Barato]] | kolororegiono4= #8a84a3 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= Malspiriga kaj vigla, senmara regiono kiu ofertas ĉion de ondiĝantaj montetoj, dramaj akvofaloj kaj abunda faŭno, ĝis klasika arkitekturo, triba heredaĵo kaj moderna ŝtalindustrio. Hejmo de la montoj Vindhya kaj Satpura; la akvofaloj Chitrakote; la prahistoriaj kavernoj Bhimbetka; la erotikaj skulptaĵoj de Khajuraho; kaj la industria areo Bhilai-Durg. | nomoregiono5= [[Orienta Barato]] | kolororegiono5= #4da9c4 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Ekonomie malpli evoluinta, sed kulture riĉa kaj eble la plej bonveniga por eksteruloj. Ĝi prezentas [[Kolkato]], iam la ĉefurbo de Brita Barato, kaj la templo-urbojn [[Puri]], [[Bhubaneswar]] kaj [[Konark]]. La regiono etendiĝas de la montoj ĝis la marbordo, rezultante en fascinaj varioj en klimato. Ĝi estas ankaŭ la minerala magazeno de Barato, havante la plej grandajn kaj plej riĉajn minejojn de la lando. | nomoregiono6= [[Nord-Orienta Barato]] | kolororegiono6= #d56d76 | elementojregiono6= | priskriboregiono6= Iom aparta, kaj relative virga, ĉi tiu estas la triba angulo de la lando, kun belaj, verdaj pejzaĝoj, endemia flaŭro kaj faŭno de la hind-malaja grupo kaj famaj te-ĝardenoj. Konsistas el sep ŝtatoj populare konataj kiel la "Sep Fratinoj". La plej malnova polo-ejo de la mondo, la sola flosanta nacia parko de la mondo, la sola virin-gvidata merkato de la mondo kaj la plej alta topiaro (forma plantpritranĉo) de la mondo videblas en [[Manipuro]]. La ŝtato Meghalajo estas prezentita kiel la "Skotlando de Barato" pro sia fascina medio. | nomoregiono7= [[Suda Barato]] | kolororegiono7= #b383b3 | elementojregiono7= | priskriboregion o7= Havas famajn kaj historiajn templojn, tropikajn arbarojn, izolejojn, strandojn, montajn staciojn, kaj tri grandajn urbojn Bengaluro, Ĉenajo, Hajderabado kaj aliaj pli malgrandaj urboj. La urbo Mysore estas mondfama pro siaj palacoj, precipe la Mysore-Palaco. La insularoj Andaman kaj Nikobar oriente kaj Lakŝadivoj okcidente, inkluditaj en ĉi tiu regiono pro oportuno, estas malproksime de la kontinento kaj havas siajn unikajn karakterizaĵojn, konatajn pro belaj strandoj kaj turisma rifuĝejo ekster la batitaj vojoj. }} == Urboj == Kelkaj urboj: * [[Nov-Delhio]] * [[Ĉenajo]] (angle: ''Chennai''; malnova nomo: ''Madras'') == Esperanto == *'''Federacio Esperanto de Barato''' :Adreso: 5 Archana Corner, Sahayadri Park, Salunkhe Vihar Rd, 411 048 Pune, Hinda Unio (Barato) :Retadreso: kotha.nagasiva@gmail.com :Retejo: https://baratejo.wordpress.com/ {{Parto de|Suda Azio}} 38wjtk8zy44ho6qidml85uu6ffhd2tb 72836 72835 2026-07-11T10:30:31Z Tiguliano 53 /* Urboj */ 72836 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Situo sur mapo celloko Barato}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= 1 210 milionoj (2011) | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} {{Vikinovpaĝ|Portalo:Barato}} '''{{W|Barato}}''' estas vasta lando en [[Suda Azio]]. '''Barato''' ([[Hindia frazaro|Hindie]]: भारत ''Bhārat''), la plej granda lando en [[Sud-Azio]], havas multajn el la plej altaj montoj de la mondo, plej loĝatajn urbojn, kaj plej longajn riverojn. Kiel unu el la grandaj civilizacioj de la antikva mondo, la heredaĵo kaj kulturo de Barato estas riĉa amalgamo de la pasinteco kaj la nuntempo. Ĉi tiu vasta lando, la plej loĝata en la mondo, ofertas al la vojaĝanto vidon de fascinaj religioj kaj etnoj, miksaĵon de lingvoj, diversan manĝaĵon kaj arkitekturajn majstraĵojn, kiuj estis konstruitaj antaŭ jarmiloj kaj restas sendifektaj hodiaŭ. Dum la nacio malfermiĝas al tutmondigita mondo, Barato ankoraŭ havas profundon de historio kaj intensecon de kulturo, kiuj mirigas kaj fascinas la multajn, kiuj vizitas ĝin. {{EHT}} ==Regionoj== Barato estas administre dividita en 28 ŝtatojn kaj 8 teritoriojn. La ŝtatoj estas larĝe difinitaj laŭ lingvaj linioj. Ili varias laŭ grandeco; kelkaj estas pli grandaj ol kelkaj landoj de [[Eŭropo]]. La teritorioj estas kutime multe pli malgrandaj ol la ŝtatoj — kelkfoje ili estas nur unu urbo — kaj ili havas multe malpli da aŭtonomeco. Barato havas du insularojn apud la kontinento — la [[Andamanaj kaj Nikobaraj insuloj]] en la [[Bengala Golfo]], kaj la [[Lakŝadivoj]] en la Araba Maro. La ŝtatoj kaj la teritorioj estas grupigitaj laŭ konvencio en la jenajn regionojn: {{Listo de regionoj | mapo= India Wikivoyage map.svg | titolomapo= Regionoj de Barato | tekstomapo= | grandecomapo= 400px | nomoregiono1= [[Himalaja Nordo]] | kolororegiono1= #d5b66b | elementojregiono1= | priskriboregiono1= Monta, bela, turisma celloko por aventuremuloj kaj spirituloj. Ĉi tiu regiono enhavas kelkajn el la plej vizitataj montaj stacioj kaj religiaj lokoj de Barato. | nomoregiono2= [[Barataj Ebenaĵoj]] | kolororegiono2= #d5dc76 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La ebenaĵoj, la "panujo" de Barato, estas akvumataj de la sanktaj riveroj Gango kaj Jamuna kaj iliaj alfluantoj. La regiono ankaŭ havas la ĉefurbon de la lando [[Nov-Delhio]], [[Agra]] fama pro la Taĝ-Mahalo, kaj la sanktajn urbojn [[Mathura]], [[Prayagraj]], [[Varanasio]], [[Bodh Gaya]] kaj [[Amritsar]]. Multaj el la eventoj, kiuj formis la historion de Barato, okazis en ĉi tiu regiono. | nomoregiono3= [[Okcidenta Barato]] | kolororegiono3= #71b37b | elementojregiono3= | priskriboregiono3= Hejmo de la vasta Dezerto Tar; la buntaj palacoj, fortikaĵoj kaj urboj de Raĝastano; la plej vigla kaj plej granda urbo de la lando, [[Mumbajo]]; la ravaj rok-eltranĉitaj kavernoj de Ajanta kaj Ellora en Maharaŝtro; netuŝitaj arbaroj; la mirindaj strandoj de Goao; la aziaj leonoj de Guĝarato en la ĝangaloj Gir; kaj la rapide evoluantaj urboj de [[Ahmedabado]], [[Surato]], [[Ĝajpuro]] kaj [[Puneo]]. | nomoregiono4= [[Centra Barato]] | kolororegiono4= #8a84a3 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= Malspiriga kaj vigla, senmara regiono kiu ofertas ĉion de ondiĝantaj montetoj, dramaj akvofaloj kaj abunda faŭno, ĝis klasika arkitekturo, triba heredaĵo kaj moderna ŝtalindustrio. Hejmo de la montoj Vindhya kaj Satpura; la akvofaloj Chitrakote; la prahistoriaj kavernoj Bhimbetka; la erotikaj skulptaĵoj de Khajuraho; kaj la industria areo Bhilai-Durg. | nomoregiono5= [[Orienta Barato]] | kolororegiono5= #4da9c4 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Ekonomie malpli evoluinta, sed kulture riĉa kaj eble la plej bonveniga por eksteruloj. Ĝi prezentas [[Kolkato]], iam la ĉefurbo de Brita Barato, kaj la templo-urbojn [[Puri]], [[Bhubaneswar]] kaj [[Konark]]. La regiono etendiĝas de la montoj ĝis la marbordo, rezultante en fascinaj varioj en klimato. Ĝi estas ankaŭ la minerala magazeno de Barato, havante la plej grandajn kaj plej riĉajn minejojn de la lando. | nomoregiono6= [[Nord-Orienta Barato]] | kolororegiono6= #d56d76 | elementojregiono6= | priskriboregiono6= Iom aparta, kaj relative virga, ĉi tiu estas la triba angulo de la lando, kun belaj, verdaj pejzaĝoj, endemia flaŭro kaj faŭno de la hind-malaja grupo kaj famaj te-ĝardenoj. Konsistas el sep ŝtatoj populare konataj kiel la "Sep Fratinoj". La plej malnova polo-ejo de la mondo, la sola flosanta nacia parko de la mondo, la sola virin-gvidata merkato de la mondo kaj la plej alta topiaro (forma plantpritranĉo) de la mondo videblas en [[Manipuro]]. La ŝtato Meghalajo estas prezentita kiel la "Skotlando de Barato" pro sia fascina medio. | nomoregiono7= [[Suda Barato]] | kolororegiono7= #b383b3 | elementojregiono7= | priskriboregion o7= Havas famajn kaj historiajn templojn, tropikajn arbarojn, izolejojn, strandojn, montajn staciojn, kaj tri grandajn urbojn Bengaluro, Ĉenajo, Hajderabado kaj aliaj pli malgrandaj urboj. La urbo Mysore estas mondfama pro siaj palacoj, precipe la Mysore-Palaco. La insularoj Andaman kaj Nikobar oriente kaj Lakŝadivoj okcidente, inkluditaj en ĉi tiu regiono pro oportuno, estas malproksime de la kontinento kaj havas siajn unikajn karakterizaĵojn, konatajn pro belaj strandoj kaj turisma rifuĝejo ekster la batitaj vojoj. }} == Urboj == [[File:Mumbai 03-2016 40 Bombay High Court.jpg|thumb|[[Mumbajo]] enhavas ankaŭ plurajn arkitekturaĵoj en stilo Viktoria- Gotika.]] Kelkaj urboj: * [[Nov-Delhio]] - la ĉefurbo de Barato kaj la koro de Norda Barato * [[Bangaloro]]| (''Bengaluru'') – la bela ĝardenurbo, iam dormema hejmo de pensiuloj, nun transformita en IT-centron por altteknologiaj kompanioj kaj novaj drinkejoj. * [[Ĉenajo]] (angle: ''Chennai''; malnova nomo: ''Madras'') – la ĉefa haveno en Suda Barato, kultura centro, aŭtomobila ĉefurbo de Barato. * [[Hajderabado]] – konata pro perlo- kaj diamantkomerco, kaj pro la klasika hinda rizplado birjani, nun kun gravaj fabrikaj kaj financaj institucioj * [[Jaipur]] – la Rozkolora Urbo, grava ekspoziciaĵo de la hindua Rajput-kulturo de mezepoka Norda Hindio * [[Kolkato]] (''Kalkuto'') – la kultura ĉefurbo de Hindio, konata kiel la Urbo de Ĝojo, kaj hejmo al multaj koloniaj konstruaĵoj * [[Mumbajo]] (''Bombajo'') – la plej granda urbo kaj la financa ĉefurbo de Hindio, la urbo kiu neniam dormas, hejmo de "Bollywood", la hinda filmindustrio * [[Shimla]] – ĉefurbo de Himaĉal-Pradeŝo, alte situanta sur la Himalajo, pli ol 2 km super marnivelo * [[Varanasio]] (''Benaraso'') – konsiderata la plej sankta hinduisma urbo, ĉe la bordoj de la Gango, unu el la plej malnovaj kontinue loĝataj urboj en la mondo == Esperanto == *'''Federacio Esperanto de Barato''' :Adreso: 5 Archana Corner, Sahayadri Park, Salunkhe Vihar Rd, 411 048 Pune, Hinda Unio (Barato) :Retadreso: kotha.nagasiva@gmail.com :Retejo: https://baratejo.wordpress.com/ {{Parto de|Suda Azio}} 4p1n9cyw6xty5f1av4sfnl5j26oiv4s 72837 72836 2026-07-11T10:31:09Z Tiguliano 53 /* Urboj */ 72837 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Situo sur mapo celloko Barato}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= 1 210 milionoj (2011) | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} {{Vikinovpaĝ|Portalo:Barato}} '''{{W|Barato}}''' estas vasta lando en [[Suda Azio]]. '''Barato''' ([[Hindia frazaro|Hindie]]: भारत ''Bhārat''), la plej granda lando en [[Sud-Azio]], havas multajn el la plej altaj montoj de la mondo, plej loĝatajn urbojn, kaj plej longajn riverojn. Kiel unu el la grandaj civilizacioj de la antikva mondo, la heredaĵo kaj kulturo de Barato estas riĉa amalgamo de la pasinteco kaj la nuntempo. Ĉi tiu vasta lando, la plej loĝata en la mondo, ofertas al la vojaĝanto vidon de fascinaj religioj kaj etnoj, miksaĵon de lingvoj, diversan manĝaĵon kaj arkitekturajn majstraĵojn, kiuj estis konstruitaj antaŭ jarmiloj kaj restas sendifektaj hodiaŭ. Dum la nacio malfermiĝas al tutmondigita mondo, Barato ankoraŭ havas profundon de historio kaj intensecon de kulturo, kiuj mirigas kaj fascinas la multajn, kiuj vizitas ĝin. {{EHT}} ==Regionoj== Barato estas administre dividita en 28 ŝtatojn kaj 8 teritoriojn. La ŝtatoj estas larĝe difinitaj laŭ lingvaj linioj. Ili varias laŭ grandeco; kelkaj estas pli grandaj ol kelkaj landoj de [[Eŭropo]]. La teritorioj estas kutime multe pli malgrandaj ol la ŝtatoj — kelkfoje ili estas nur unu urbo — kaj ili havas multe malpli da aŭtonomeco. Barato havas du insularojn apud la kontinento — la [[Andamanaj kaj Nikobaraj insuloj]] en la [[Bengala Golfo]], kaj la [[Lakŝadivoj]] en la Araba Maro. La ŝtatoj kaj la teritorioj estas grupigitaj laŭ konvencio en la jenajn regionojn: {{Listo de regionoj | mapo= India Wikivoyage map.svg | titolomapo= Regionoj de Barato | tekstomapo= | grandecomapo= 400px | nomoregiono1= [[Himalaja Nordo]] | kolororegiono1= #d5b66b | elementojregiono1= | priskriboregiono1= Monta, bela, turisma celloko por aventuremuloj kaj spirituloj. Ĉi tiu regiono enhavas kelkajn el la plej vizitataj montaj stacioj kaj religiaj lokoj de Barato. | nomoregiono2= [[Barataj Ebenaĵoj]] | kolororegiono2= #d5dc76 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La ebenaĵoj, la "panujo" de Barato, estas akvumataj de la sanktaj riveroj Gango kaj Jamuna kaj iliaj alfluantoj. La regiono ankaŭ havas la ĉefurbon de la lando [[Nov-Delhio]], [[Agra]] fama pro la Taĝ-Mahalo, kaj la sanktajn urbojn [[Mathura]], [[Prayagraj]], [[Varanasio]], [[Bodh Gaya]] kaj [[Amritsar]]. Multaj el la eventoj, kiuj formis la historion de Barato, okazis en ĉi tiu regiono. | nomoregiono3= [[Okcidenta Barato]] | kolororegiono3= #71b37b | elementojregiono3= | priskriboregiono3= Hejmo de la vasta Dezerto Tar; la buntaj palacoj, fortikaĵoj kaj urboj de Raĝastano; la plej vigla kaj plej granda urbo de la lando, [[Mumbajo]]; la ravaj rok-eltranĉitaj kavernoj de Ajanta kaj Ellora en Maharaŝtro; netuŝitaj arbaroj; la mirindaj strandoj de Goao; la aziaj leonoj de Guĝarato en la ĝangaloj Gir; kaj la rapide evoluantaj urboj de [[Ahmedabado]], [[Surato]], [[Ĝajpuro]] kaj [[Puneo]]. | nomoregiono4= [[Centra Barato]] | kolororegiono4= #8a84a3 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= Malspiriga kaj vigla, senmara regiono kiu ofertas ĉion de ondiĝantaj montetoj, dramaj akvofaloj kaj abunda faŭno, ĝis klasika arkitekturo, triba heredaĵo kaj moderna ŝtalindustrio. Hejmo de la montoj Vindhya kaj Satpura; la akvofaloj Chitrakote; la prahistoriaj kavernoj Bhimbetka; la erotikaj skulptaĵoj de Khajuraho; kaj la industria areo Bhilai-Durg. | nomoregiono5= [[Orienta Barato]] | kolororegiono5= #4da9c4 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Ekonomie malpli evoluinta, sed kulture riĉa kaj eble la plej bonveniga por eksteruloj. Ĝi prezentas [[Kolkato]], iam la ĉefurbo de Brita Barato, kaj la templo-urbojn [[Puri]], [[Bhubaneswar]] kaj [[Konark]]. La regiono etendiĝas de la montoj ĝis la marbordo, rezultante en fascinaj varioj en klimato. Ĝi estas ankaŭ la minerala magazeno de Barato, havante la plej grandajn kaj plej riĉajn minejojn de la lando. | nomoregiono6= [[Nord-Orienta Barato]] | kolororegiono6= #d56d76 | elementojregiono6= | priskriboregiono6= Iom aparta, kaj relative virga, ĉi tiu estas la triba angulo de la lando, kun belaj, verdaj pejzaĝoj, endemia flaŭro kaj faŭno de la hind-malaja grupo kaj famaj te-ĝardenoj. Konsistas el sep ŝtatoj populare konataj kiel la "Sep Fratinoj". La plej malnova polo-ejo de la mondo, la sola flosanta nacia parko de la mondo, la sola virin-gvidata merkato de la mondo kaj la plej alta topiaro (forma plantpritranĉo) de la mondo videblas en [[Manipuro]]. La ŝtato Meghalajo estas prezentita kiel la "Skotlando de Barato" pro sia fascina medio. | nomoregiono7= [[Suda Barato]] | kolororegiono7= #b383b3 | elementojregiono7= | priskriboregion o7= Havas famajn kaj historiajn templojn, tropikajn arbarojn, izolejojn, strandojn, montajn staciojn, kaj tri grandajn urbojn Bengaluro, Ĉenajo, Hajderabado kaj aliaj pli malgrandaj urboj. La urbo Mysore estas mondfama pro siaj palacoj, precipe la Mysore-Palaco. La insularoj Andaman kaj Nikobar oriente kaj Lakŝadivoj okcidente, inkluditaj en ĉi tiu regiono pro oportuno, estas malproksime de la kontinento kaj havas siajn unikajn karakterizaĵojn, konatajn pro belaj strandoj kaj turisma rifuĝejo ekster la batitaj vojoj. }} == Urboj == [[File:Mumbai 03-2016 40 Bombay High Court.jpg|thumb|[[Mumbajo]] enhavas ankaŭ plurajn arkitekturaĵoj en stilo Viktoria-Gotika.]] Kelkaj urboj: * [[Nov-Delhio]] - la ĉefurbo de Barato kaj la koro de Norda Barato * [[Bangaloro]]| (''Bengaluru'') – la bela ĝardenurbo, iam dormema hejmo de pensiuloj, nun transformita en IT-centron por altteknologiaj kompanioj kaj novaj drinkejoj. * [[Ĉenajo]] (angle: ''Chennai''; malnova nomo: ''Madras'') – la ĉefa haveno en Suda Barato, kultura centro, aŭtomobila ĉefurbo de Barato. * [[Hajderabado]] – konata pro perlo- kaj diamantkomerco, kaj pro la klasika hinda rizplado birjani, nun kun gravaj fabrikaj kaj financaj institucioj * [[Jaipur]] – la Rozkolora Urbo, grava ekspoziciaĵo de la hindua Rajput-kulturo de mezepoka Norda Hindio * [[Kolkato]] (''Kalkuto'') – la kultura ĉefurbo de Hindio, konata kiel la Urbo de Ĝojo, kaj hejmo al multaj koloniaj konstruaĵoj * [[Mumbajo]] (''Bombajo'') – la plej granda urbo kaj la financa ĉefurbo de Hindio, la urbo kiu neniam dormas, hejmo de "Bollywood", la hinda filmindustrio * [[Shimla]] – ĉefurbo de Himaĉal-Pradeŝo, alte situanta sur la Himalajo, pli ol 2 km super marnivelo * [[Varanasio]] (''Benaraso'') – konsiderata la plej sankta hinduisma urbo, ĉe la bordoj de la Gango, unu el la plej malnovaj kontinue loĝataj urboj en la mondo == Esperanto == *'''Federacio Esperanto de Barato''' :Adreso: 5 Archana Corner, Sahayadri Park, Salunkhe Vihar Rd, 411 048 Pune, Hinda Unio (Barato) :Retadreso: kotha.nagasiva@gmail.com :Retejo: https://baratejo.wordpress.com/ {{Parto de|Suda Azio}} mz7z1gfww6u1zba65i1qpkdj2pucref Esperantujo 0 6311 72831 72828 2026-07-11T09:58:46Z Tiguliano 53 /* Aĉeti */ 72831 wikitext text/x-wiki {{Rubando|1905-uk-eliro-el-la-kongresejo (cropped).jpg}} {{Informkesto lando | nomo= Esperantujo | bildo= Image:Landoj kie estas naciaj asocioj ligitaj al UEA.PNG | bildotitolo= Landoj kun landaj sekcioj de UEA | flago= Image:Flag of Esperanto.svg | situo= | ĉefurbo = | ĉeflingvo = Esperanto | areo = | loĝantaro = | monunuo = [[w:Stelo (monunuo)|Stelo]], [[w:Eŭro|eŭro]], [[w:Usona dolaro|usona dolaro]] kaj&nbsp;aliaj | elektro = | antaŭkodo = | horzono = }} '''{{W|Esperantujo}}''' estas neformala nomo de la komunumo de Esperanto-uzantoj kaj ties kulturo, de tiuj lokoj kaj institucioj kie la lingvo estas uzata, kvazaŭ temus pri lando. == Regionoj == [[Dosiero:Continenti con i confini degli stati.png|eta]] '''Landaj asocioj, laŭ kontinento''' Esperanto-organizoj ĉeestas en ĉiuj kvin kontinentoj de la mondo; jen la listo de landaj asocioj, laŭ kontinento: {{Listo de regionoj | mapo= | titolomapo= Mapo de la kvin kontinentoj de la mondo | tekstomapo= | grandecomapo= | nomoregiono1= [[Afriko]] | kolororegiono1= | elementojregiono1= | priskriboregiono1= [https://uea.org/landoj/afriko Estas 19 landaj asocioj de Esperanto] | nomoregiono2= [[Ameriko]] | kolororegiono2= | elementojregiono2= | priskriboregiono2= [https://uea.org/landoj/ameriko Estas 15 landaj asocioj de Esperanto] | nomoregiono3= [[Azio]] | kolororegiono3= | elementojregiono3= | priskriboregiono3= [https://uea.org/landoj/azio Estas 19 landaj asocioj de Esperanto] | nomoregiono4= [[Eŭropo]] | kolororegiono4= | elementojregiono4= | priskriboregiono4= [https://uea.org/landoj/europo Estas 39 landaj asocioj de Esperanto, plus la Eŭropa Esperanto-Unio] | nomoregiono5= [[Oceanio]] | kolororegiono5= | elementojregiono5= | priskriboregiono5= '''{{W|Aŭstralia Esperanto-Asocio|Aŭstralia Esperanto-Asocio}}''' - '''{{W|Nov-Kaledonia Esperanto-Asocio|Nov-Kaledonia Esperanto-Asocio}}''' - '''{{W|Nov-Zelanda Esperanto-Asocio|Nov-Zelanda Esperanto-Asocio}}'''. }} == Urboj == [[Dosiero:Centra Oficejo de UEA.jpg|eta|Centra Oficejo de UEA (2002)]] [[Dosiero:Varsovio, tombo de Ludoviko Zamenhof, omaĝo 2017.jpg|eta|Varsovio, esperantistoj dum vizito al la tombo de Ludoviko Zamenhof, (2017)]] * [[Roterdamo]] – sidejo de {{W|Universala Esperanto-Asocio}} kaj {{W|Tutmonda Esperantista Junulara Organizo}} * [[Varsovio]] – urbo, kie L. L. Zamenhof publikigis Esperanton kaj kie troviĝas lia tombo * [[Bjalistoko]] – naskiĝurbo de L. L. Zamenhof * [[Herzberg am Harz]] - tie estas la '''{{W|Interkultura Centro Herzberg|Interkultura Centro Herzberg}}''' (ICH) * [[Vieno]] - ĉe la Aŭstria Nacia Biblioteko estas la {{W|Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko|Esperantomuzeo kaj Kolekto pri Planlingvoj}} * [[Nová Dubnica]] – sidejo de {{W|E@I}} * [[Svitavy]] - tie estas '''[http://muzeum.esperanto.cz/eo/ Esperanto-Muzeo]''' * [[Baugé]] - la Esperanta kastelo Grésillon estas grava esperanta renkontiĝejo * [[Ĉaŭdefono|La Chaux-de-Fond]] - Ĉaŭdefono povas esti konsiderata kiel la Esperanta ĉefurbo de Svislando. Ĝi estas la sidejo de diversaj gravaj Esperanto-institucioj kun nacia kaj internacia signifo kaj renomo, ekzemple la Esperanta Civito. * [[Maso]] (Massa, en Italio) - tie estas la itala [https://eo.wikipedia.org/wiki/Nacia%20Biblioteko%20de%20Esperanto Nacia Biblioteko de Esperanto] * [[Halbe]] – urbeto apud [[Berlino]] kun {{W|Esperanto-Stacio}} === Eventaj urboj === * [[Graz]] – urbo de {{W|UK 2026}} * [[Tiana (Katalunio)|Tiana]] – urbo de {{W|IJK 2026}} === Aliaj eventaj cellokoj === * [https://eventaservo.org/afriko Afrika Kongreso] - en decembro 2026 ĉe [[Kpalimé]] (Togolando) * [https://eventaservo.org/ameriko/Argentino Argentina Kongreso] - en oktobro 2026 ĉe [[Bonaero]] (Argentino) * [https://eventaservo.org/ameriko/Meksiko Meksika Kongreso de Esperanto] - en novembro 2026 ĉe Querétaro (Meksiko) la tuta listo de eventoj ĉe: https://eventaservo.org/ == Kompreni == === Historio === [[File:Unua libro per russi - 1887 - 1a edizione - copertina fronte.jpg|eta|''Unua libro. Por Rusoj'', eldonita en Varsovio en 1887]] [[Dosiero:1905-uk-eliro-el-la-kongresejo.jpg|eta|Unua Universala kongreso de Esperanto en 1905 en Boulogne-sur-mer]] [[Dosiero:Group photo on IS 2005-2006 in Xanten.jpg|eta|Kelkaj el la partoprenantoj de la Internacia Semajno, kiu okazas ĉiujare dum la novjara semajno ekde 1957]] La historio de la Esperanto-movado, estas ankaŭ la historio de ĝia komunumo kaj de ĝiaj asocioj; La historio kompreneble komencas kun la publikigado de la "Unua Libro" en julio 1887 fare de Ludoviko Lazaro Zamenhof, en [[Varsovio]]. Fine de 1888 la volapukista klubo de Nurenbergo (Germanio) transiris al Esperanto. Kun ili Zamenhof eldonis la revuon La Esperantisto. Ĉar tamen la plej granda nombro de esperantistoj tiutempe estis en la Rusia Imperio, oni nomas tiun unuan periodon "rusa periodo" de la Esperanto-movado . Sed al la rusa censuro ne plaĉis ke la revuo venis el Germanio, do en 1895 ĝi por mallonga tempo malpermesis la revuon en Rusio. La taskon provizi gazeton al la movado transprenis do junaj svedoj en Upsalo, temis pri la revuo "Lingvo Internacia". Ekaperis kelkaj aliaj kluboj, ekzemple en Moskvo, Sankt-Peterburgo kaj Schalke (nun parto de Gelsenkirchen). Ĝenerale, la kreskado de la movado estis malrapida. En 1898 la franca esperantisto Louis de Beaufront fondis societon. Ĝi havis ankaŭ membrojn en nefranclingvaj landoj, sed ĝia organo L'espérantiste estis preskaŭ nur en la franca. Al Beaufront oni aljuĝas la varbadon de intelektuloj, ekzemple Théophile Cart, Carlo Bourlet kaj Hippolyte Sebert. Tiu estis la "franca periodo" de la movado. De proks. 1903 ĝis la unua mondmilito fondiĝis multaj landaj asocioj, ekzemple en 1903 la svisa, en 1906 la germana kaj en 1910 la usona. En tiu ĉi periodo komenciĝis ankaŭ la vico de la Universalaj Kongresoj. La unua grandeta internacia renkontiĝo de esperantistoj okazis en 1904 en la franca urbo Calais kaj la brita Dover. La unua Universala Kongreso de Esperanto okazis en 1905 en Bulonjo-ĉe-maro ĉe la nordfranca marbordo. Dum tiu kongreso oni akceptis interalie Lingvan Komitaton kaj la Fundamenton de Esperanto, por servi al la stabileco kaj evoluo de la lingvo. Universala Esperanto-Asocio fondiĝis en 1908. Malgraŭ la komenca intenco, ĝi ne sukcesis tiri ĉiun Esperanto-agadon sub sian ombrelon. La momento estis favora al Esperanto, kiu havis la ŝancon esti elektita kiel laborlingvo de la Ligo de la Nacioj, sed tiam okazis la Ido-krizo de 1907/1908 kaj la sekvaj jaroj. Ankaŭ se la esperantistoj kiuj transiris al tiu nova lingva projekto (IDO), estis tre limigita, tamen tio sufiĉis por perdi la ŝancon. Dum la unua mondmilito ne eblis multe agadi, krom ke diverslandaj esperantistoj uzis Esperanton por la militpropagando, donacis ruĝkrucan ambulancon aŭ instruis Esperanton al militkaptitoj aŭ aliaj internigitoj. La Deka UK en Parizo en 1914 okazis dum la komenco de la unua mondmilito. Je la 14a de aprilo 1917 L.L. Zamenhof mortis. Post la milito oni provis atingi akordon inter UEA kaj la landaj asocioj serve al komunaj celoj de la movado. Oni volis internacian lobiadon por la lingvo, propagandon kaj instruadon en landoj sen propra movado, atentigon pri radio-elsendaĵoj en Esperanto ktp., kaj por tio oni bezonis strukturon kaj financadon. En 1922 UEA kaj la landaj asocioj interkonsentis kunlabori laŭ la "kontrakto de Helsinki". En tiu Helsinko-sistemo, UEA unuflanke kaj la landaj asocioj aliflanke komune elektis kaj financis Internacian Centran Komitaton. Tiu ICK poste havis oficejon kaj direktoron (Robert Kreuz). Pro malkontentoj pri la helsinka organizo la naciaj societoj serĉis novan solvon. Ili minacis fondi novan internacian asocion, tiel ke UEA devis konsenti al kompromiso. En la UK de Kolonjo en 1933 oni subskribis interkonsenton, laŭ kiu la naciaj societoj aliĝas al UEA, pagas por siaj aligitaj membroj, kaj sendas anojn en la Komitaton. (La Interkonsento de Kolonjo estas la bazo ankaŭ por la nuntempa UEA, kun kelkaj intertempaj modifoj). Dum la 1930-aj jaroj en pluraj eŭropaj landoj kun ekstrem-dekstraj registaroj okazis malhelpoj al la libera disvolviĝo de la agado de de la asocioj kaj movadoj; tio frapis la laboristan Esperanto-movadon, sed ankaŭ neŭtralaj Esperanto-asocioj suferis malpermeson. Ankaŭ en Sovetunio esperantistoj ne plu povis havi organizan strukturon. La Dua mondmilito estis plia bato por la movado, precipe dum 1940-1944. Ankaŭ en la neŭtralaj aŭ nemilitantaj landoj la milito havis sekvojn, ekz. per rekrutigo de junaj viroj. Nur dum mallonga fazo post la milito, en orienta Eŭropo la esperantistoj rajtis reorganizi la landajn movadojn. Jam en 1949, kiam la komunismaj diktaturoj estis firme establitaj, multaj el tiuj landaj movadoj devis ĉesi labori. Nur post la morto de Stalin en 1953 la situacio fariĝis pli bona, sed en unuopaj landoj refondiĝo de landa asocio estis permesita nur post multaj jaroj. Daŭris sufiĉe longe ĝis tiuj landaj asocioj povis aliĝi al UEA, ekz. la soveta nur en 1989. uzo de Esperanto en Tajvano dum regado de Ĉiang Kai-ŝek estis ankaŭ tabua. Post la reveno de la orienteŭropaj asocioj (ĉ. aŭ post 1955) la movado penis laŭeble kunlabori kaj havi rilatojn malgraŭ problemoj en komunismaj diktaturoj. Okazis ekzemple, ke Universalaj Kongresoj kelkfoje estis aranĝataj en komunismaj landoj. La unua kazo estis en Zagrebo, Jugoslavio, en 1953. La unua UK aranĝita en lando de la sovetia bloko estis tiu de Varsovio en 1959. Poste proks. ĉiun kvaran fojon UK estis en orienteŭropa lando. Dum tiu ĉi periodo plifortiĝis Esperanto ankaŭ en Ĉinio kaj ankaŭ en la suda duono de la tero. Tio vidiĝis en la 1970aj jaroj ekzemple en la aliĝo de pluraj sudamerikaj landaj asocioj al UEA. En 1981 okazis la unua UK en la suda terduono, nome en Brasília. Teknika evoluo favoris Esperanto-muzikon, ĉar produktado de sondiskoj iĝis malpli multekosta. En la 1970aj jaroj ekaperis la kompaktkasedo (sonkasedo), kaj en la 1980aj jaroj la kompaktdisko (lumdisko). La orienteŭropa eksigo de komunismo en la komenco de la 1990-aj jaroj signifis novan epokon por la orienteŭropaj Esperanto-asocioj. La disfalo de burokrataj socialistaj reĝimoj en Sovetunio kaj la orienta Eǔropo forprenis per unu bato signifajn materiajn rimedojn, kiel subvenciitajn propraĵojn kaj eldonaĵojn, salajratajn funkciulojn kaj instruistojn. Esperantistaj organizaĵoj estis dekumitaj kaj kluboj fermitaj. Aliflanke, oni liberiĝis el oficialaj propagandaj politikoj. La interreto ekstaris kiel komunikilo por la ĝenerala publiko, kio profitigis la internacian Esperanto-komunumon. Konsidera parto de la Esperantaj komunikado kaj publikigado okazis de tiam nur interrete. En 2007 la Pola Radio havis sian lastan aeran elsendon kaj estis transigita al la interreto. == Eniri == La ĝenerala regulo por internacia vojaĝado estas, ke oni bezonos pasporton kaj vizon eldonitan de la cellando, ambaŭ validaj almenaŭ kiam vi transiras la limon (kvankam en multaj kazoj la postuloj estas multe pli striktaj). Kelkaj landoj donas al iulandaj civitanoj vizan escepton, do en tiu kazo, simple prezenti pasporton ĉe la landlimo povas esti sufiĉa, aŭ oni eble bezonos peti antaŭan vojaĝpermeson, kiu estas multe pli facile akirebla ol vizo. Krome, kelkaj landoj, kiuj estas tre allogaj por turistoj, permesas al turism-vojaĝantoj de eniri kaj resti por turismaj celoj nur per identigilo (nur se ĝi validas por vojaĝi eksterlanden). === Pasporto === [[Dosiero:Passaportoitaliano2006.jpg|eta|Ekzemplo de itala pasporto]] Pasporto estas ĉefe identeca dokumento, donita al civitanoj dezirantaj vojaĝi eksterlanden. Formale, ĝi reprezentas peton de la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj al la aŭtoritatoj de la fremda lando por permesi al la vojaĝanto transiri la limon kaj resti en la fremda lando. Kelkaj gravaj rekomendoj: * Ĉiam kontrolu, ke via pasporto ne eksvalidiĝis aŭ baldaŭ eksvalidiĝos: multaj landoj postulas kelkajn monatojn da valideco antaŭ ol eldoni enirpermeson aŭ permesi al vi transiri la limon. Inter la landoj kun la plej striktaj regularoj estas Ĉinio: por akiri vizon, krom plenumi aliajn postulojn, via pasporto devas esti valida dum ses monatoj de via planita forirdato el Ĉinio (tial, via pasporto devas eksvalidiĝi almenaŭ ses monatojn post la dato de via planita revena flugo). * Kelkaj landoj povas rifuzi al vi eniron se vi havas vizojn aŭ stampojn de specifaj landoj en via pasporto. Tipa ekzemplo estas stampo de Israelo, kiu malhelpos vin eniri en multajn arabajn landojn (male, limstampo de araba lando ofte kaŭzas prokrastojn dum eniro en Israelon). Por tio, vi povas peti duan pasporton ĉe la policejo, por ke vi povu uzi unu por eniri kaj eliri Israelon kaj la alian por najbaraj arabaj landoj. * Certigu, ke vi havas sufiĉe da liberaj paĝoj en via pasporto por alglui ĉiujn necesajn stampojn kaj glumarkojn: vizoj por multaj landoj ofte okupas plenan paĝon, kaj vi bezonas almenaŭ unu plian liberan paĝon por eniraj kaj eliraj stampoj, por ĉiu lando, kiun vi vizitas. * Konservu vian pasporton tiel, ke ĝi ne fleksiĝu, trapikiĝu, varmiĝiĝu aŭ malsekiĝi: vi riskas difekti la elektronikan peceton interne de la kovrilo, kio povus malhelpi (aŭ malrapidigi) vian trairon tra la sekva landlimo. Ne necesas esti tro maltrankvila: ĝi estas desegnita por vojaĝado, do ĝi normale daŭros sian dekjaran validecon. * Kiam vi estas eksterlande kaj simple vagas tra la urbo, eble estas saĝe lasi vian pasporton en la hotela monŝranko kaj kunporti Fotokopio kaj alia dokumento pruvanta vian identecon: kvankam ili ne havas juran valoron, ili estos pli ol sufiĉaj en kazo de hazardaj kontroloj (se necese, vi estos akompanata al via hotelo por repreni la originalan dokumenton). Kompreneble, se vi vojaĝas ene de la lando, vi devas havi la originalojn kun vi. ====Eŭropa Unio==== Ĉiuj pasportoj el landoj de la Eŭropa Unio havas kelkajn komunajn trajtojn: ruĝa ("burgonj-vina") kovril-koloro, la surskribo "Eŭropa Unio" sur la kovrilo, teksto en la nacia lingvo kaj almenaŭ la angla, plus legendo tradukanta ĉiujn vortojn en la 24 oficialajn lingvojn de la Unio). Novaj pasportoj estas konataj kiel "elektronikaj" aŭ "biometriaj", kio signifas, ke ili inkluzivas elektronikan RFID (radiofrekvenca identigo) peceton sur la kovrilo, kiu povas esti legita sen rekta kontakto kun la metala surfaco de la peceto. La peceto enhavas alt-rezolucian version de la foto de la pasporto, ĉiujn informojn enhavitajn sur la ĉefa paĝo de la pasporto (tiu, kiu enhavas la foton), kaj la fingrospurojn de la posedanto. La tuta afero estas ĉifrita tiel ke la datumoj konservitaj sur la ĉipo povas esti legitaj nur per enigo de iuj informoj en la pasporto mem (tio estas, ĝi certigas, ke nur tiuj, kiuj povas fizike legi la ĉefan paĝon, ankaŭ povas legi la elektronikan ĉipon, teorie malhelpante malicajn individuojn ŝteli la informojn malproksime) kaj ke la informoj origine enigitaj ne estis ŝanĝitaj (tio estas, ĝi malhelpas, ke la cifereca foto en ŝtelita pasporto estu ŝanĝita por kongrui kun la aspekto de la ŝtelisto). La ĉefa paĝo de la pasporto ankaŭ enhavas sekcion enhavantan iujn personajn datumojn en maŝinlegebla formato, kiu, kombinita kun la biometria ĉipo, ebligas pli rapidajn limtransirojn: ekzemple, vojaĝante per aviadilo kun biometria pasporto (nun la plimulto), plenkreskaj eŭropaj civitanoj povas transiri la limon de la Schengen-areo (kaj enirante kaj elirante) uzante aŭtomatajn turnkrucojn. Biometria pasporto estas necesa por uzi la Programon pri Vizo-Senigo por Usono kaj tial peti ESTA. Pli detalaj informoj estas provizitaj Rete kaj ĉe ambasadejo de la loĝlando. == Vidi == === Spekti === * '''''[https://www.youtube.com/watch?v=FAu6vWQbdqg June kaj kune]''''' (2022) estas satira muzikalo pri IJK kaj internaciaj Esperanto-renkontiĝoj ĝenerale * '''''[https://www.youtube.com/watch?v=kFK5C2khdug&t=308 Petveturaj Aventuroj]''''' (2023) estas komedia muzikalo pri petvetura vojaĝo el la IJK al la oficejo de TEJO * '''''[https://www.youtube.com/watch?v=C4SUrL_3C3M La sorto gvidos vin]''''' (2023) === Zamenhof/Esperanto-objektoj === {{W|Zamenhof/Esperanto-objekto|Zamenhof/Esperanto-objektoj}} estas memoraĵoj kreitaj omaĝe al Esperanto aŭ al ĝia kreinto – {{W|L. L. Zamenhof}}. Ili troviĝas sur ĉiuj kontinentoj de la Tero kaj kelkaj eĉ [[Kosmo|ekstertere]]. Ilia listo troviĝas en {{W|Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj|Esperanto-Vikipedio}}. == Fari == === Esperanto-renkontiĝoj === '''{{W|Universala Kongreso de Esperanto}}''' estas la plej granda kaj signifa Esperanto-renkontiĝo. Ĝi okazas ĉiujare en alia loko ekde 1905. Por vojaĝantoj kun infanoj ĝi estas ofte akompanata de {{W|Internacia Infana Kongreseto}}. '''{{W|Internacia Junulara Kongreso}}''' estas la plej granda junulara Esperanto-renkontiĝo. Simile al UK ĝi okazas ĉiujare en alia loko. Krom UEA kaj la Landaj Asocioj, estas [https://uea.org/fakoj Fakaj Esperanto-asocioj] kiuj estas specialigitaj esperantistaj organizaĵoj, kiuj kunigas homojn laŭ specifaj profesioj, ŝatokupoj, mondkonceptoj aŭ interesoj. Ili funkcias kiel internaciaj retoj, ofte kunlaborantaj kun UEA (Universala Esperanto-Asocio) por pligrandigi la uzon de Esperanto en diversaj sferoj. Ili kompreneble ankaŭ organizas multajn eventoj. '''[https://eventaservo.org/ eventaservo.org]''' estas retejo, kiu listigas Esperanto-renkontiĝojn tutmonde – ekde la plej malgrandaj ĝis la plej grandaj. == Komuniki == La ĉefa lingvo de Esperantujo kompreneble estas Esperanto. Estas ankaŭ homoj kiuj parolas ĝin denaske, kiel filoj de diversnaciaj esperantistoj. {{W|Ido}} estas grandparte interkomprenebla kun Esperanto. Krom la denaskan lingvon, la E-parolantoj ofte parolas ankaŭ aliajn naciajn lingvojn, ja estas pruvite ke Esperanto faciligas la lernadon de aliajn lingvojn. == Aĉeti == "Esperantaĵoj" signifas "aĵojn rilatajn al Esperanto". Ĉi tiu termino ofte kovras kulturaĵojn, varojn, kantojn, aŭ kuriozaĵojn en la Esperanto-mondo, ekzemple tra UEA aŭ la Landaj Asocioj. Ili ofte estas aĉeteblajn Rete, ekzemple de la [https://katalogo.uea.org/ katalogo de UEA] aŭ de naciaj aliaj esperantaj organizoj. Ankaŭ, dum kongresoj, kutime eblas aŭ estas aĉeti librojn ktp. Estas ankaŭ privataj retaj vendejojn, ekzemple: : [https://esperantoworld.odoo.com/shop Vendejo de Lulu] – == Manĝi == Jen kelkaj fontoj kaj informoj pri receptoj en Esperanto: === Tradiciaj manĝaĵoj === : Ekzistas kuirlibroj en Esperanto, kiel ekzemple '''Kuirado kun koro''': familiaj receptoj kaj memoroj. === Vegetarismo kaj veganismo === '''[https://eo.wikipedia.org/wiki/Kiel_kuiri_sen_viando Kiel Kuiri Sen Viando]''' de Clara de Hess, enhavas pli ol mil receptojn. ankaŭ interesa la retejo: :[https://apetito.ikso.net/ Bonan Apetiton] - por vegetaraj kaj veganaj receptoj en Esperanto. == Trinki == === Drinkejo === [[Dosiero:Teoj en la gufujo (3167193668).jpg|eta|dekstre|240px|Teoj en gufujo dum la 52-a Internacia Seminario.]] '''Drinkejo''' estas dum pluraj Esperanto-aranĝoj loko por trinki alkoholajn kaj senalkoholajn trinkaĵojn. Ĝi povas esti proksime aŭ eĉ tute kunigita kun diskejo. === Gufujo === '''{{W|Gufujo}}''' estas loko dum Esperanto-aranĝoj, kie oni povas nokte trinki teon kaj eventuale manĝeti dolĉaĵojn. La loko estas kutime trankvila kun kandeloj anstataŭ normala lumo de lampoj. Foje en gufujo ankaŭ okazas koncertoj de kelkaj muzikistoj, kies ĝenro de muziko taŭgas por etoso de gufujo. == Loĝi == === Kampadejoj === [[Dosiero:Feliĉigaj Ferioj.jpg|eta|Libro pri la Primoŝtena esperanta kampadejo (1961-1980)]] En Esperantujo, kampadejoj ofte rilatas al la tendaraj ejoj uzataj dum Esperanto-renkontiĝoj aŭ al organizitaj tendaroj de junularaj Esperanto-grupoj. Jen kelkaj aspektoj de kampadejoj kaj tendaroj en Esperantujo: :Esperanto-renkontiĝoj: Multaj aranĝoj, precipe somere, okazas en lokoj kiuj ofertas kampadejojn por partoprenantoj, permesante pli malmultekostan loĝadon. :Junularaj tendaroj: Iuj Esperanto-asocioj organizas tendarojn, kie junuloj lernas kaj praktikas la lingvon en natura medio. :Lokoj: Kampadejoj ofte situas proksime de turismaj lokoj, kiel en la ĉirkaŭaĵo de Poreč, Kroatio, kiu ofertas belajn kampadejojn. :Kuba Esperanto-Asocio: La asocio ofte organizis sian nacian renkontiĝon, nomatan "Zamenhofa Metiejo", en diversaj kampadejoj kaj regionoj de la provinco Guantánamo. Tendaroj kaj kampadejoj estas grava parto de la Esperanto-kulturo, provizante lokon por komunuma vivo kaj lingva enmergiĝo. === Hosteloj === === Hoteloj === Esperanto estas la nomo de diversaj restoracioj kaj hoteloj en la mondo. Estas rimarkinde, ke plej multaj servistoj kaj eĉ estroj de la restoracioj apenaŭ scias, ke Esperanto estas neŭtrala internacia lingvo. Ofte la posedantoj de restoracioj kun la nomo "Esperanto" tute ne estas konataj kiel esperantistoj, sed ŝajne elektis la nomon pro ĝia ekzoteco. Hoteloj kun la nomo "Esperanto" troviĝas en Slovaklando, Germanio, Pollando kaj Senegalo == Sekureco == [[File:1987 Gerda Malaperis!.jpeg|thumb|Gerda Malaperis!]] Esperantujo estas sekura komunumo, ja esperantistoj estas pacemaj homoj, kaj pri krimoj en Esperantujo oni povas nur legi en la fantaziaj krimromanoj de esperantaj verkistoj kiel la fama [http://claudepiron.free.fr/ Claude Piron]. Tion dirite, ankaŭ esperantistoj estas homoj, kompreneble, do la minimumaj normalaj atentigoj estas memorindaj. == Sano == == Respekto == == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Vikipedio}} * [https://eventaservo.org/ Eventa Servo] * [[b:Esperantuja gvidlibro por komencantoj|Esperantuja gvidlibro por komencantoj]] – libro ĉe [[w:Vikilibroj|Vikilibroj]] {{Skizo}} [[Kategorio:Esperanto-veturceloj|Esperantujo]] 4455882hdtn7u07is92991f9au905yz 72832 72831 2026-07-11T09:59:31Z Tiguliano 53 /* Aĉeti */ 72832 wikitext text/x-wiki {{Rubando|1905-uk-eliro-el-la-kongresejo (cropped).jpg}} {{Informkesto lando | nomo= Esperantujo | bildo= Image:Landoj kie estas naciaj asocioj ligitaj al UEA.PNG | bildotitolo= Landoj kun landaj sekcioj de UEA | flago= Image:Flag of Esperanto.svg | situo= | ĉefurbo = | ĉeflingvo = Esperanto | areo = | loĝantaro = | monunuo = [[w:Stelo (monunuo)|Stelo]], [[w:Eŭro|eŭro]], [[w:Usona dolaro|usona dolaro]] kaj&nbsp;aliaj | elektro = | antaŭkodo = | horzono = }} '''{{W|Esperantujo}}''' estas neformala nomo de la komunumo de Esperanto-uzantoj kaj ties kulturo, de tiuj lokoj kaj institucioj kie la lingvo estas uzata, kvazaŭ temus pri lando. == Regionoj == [[Dosiero:Continenti con i confini degli stati.png|eta]] '''Landaj asocioj, laŭ kontinento''' Esperanto-organizoj ĉeestas en ĉiuj kvin kontinentoj de la mondo; jen la listo de landaj asocioj, laŭ kontinento: {{Listo de regionoj | mapo= | titolomapo= Mapo de la kvin kontinentoj de la mondo | tekstomapo= | grandecomapo= | nomoregiono1= [[Afriko]] | kolororegiono1= | elementojregiono1= | priskriboregiono1= [https://uea.org/landoj/afriko Estas 19 landaj asocioj de Esperanto] | nomoregiono2= [[Ameriko]] | kolororegiono2= | elementojregiono2= | priskriboregiono2= [https://uea.org/landoj/ameriko Estas 15 landaj asocioj de Esperanto] | nomoregiono3= [[Azio]] | kolororegiono3= | elementojregiono3= | priskriboregiono3= [https://uea.org/landoj/azio Estas 19 landaj asocioj de Esperanto] | nomoregiono4= [[Eŭropo]] | kolororegiono4= | elementojregiono4= | priskriboregiono4= [https://uea.org/landoj/europo Estas 39 landaj asocioj de Esperanto, plus la Eŭropa Esperanto-Unio] | nomoregiono5= [[Oceanio]] | kolororegiono5= | elementojregiono5= | priskriboregiono5= '''{{W|Aŭstralia Esperanto-Asocio|Aŭstralia Esperanto-Asocio}}''' - '''{{W|Nov-Kaledonia Esperanto-Asocio|Nov-Kaledonia Esperanto-Asocio}}''' - '''{{W|Nov-Zelanda Esperanto-Asocio|Nov-Zelanda Esperanto-Asocio}}'''. }} == Urboj == [[Dosiero:Centra Oficejo de UEA.jpg|eta|Centra Oficejo de UEA (2002)]] [[Dosiero:Varsovio, tombo de Ludoviko Zamenhof, omaĝo 2017.jpg|eta|Varsovio, esperantistoj dum vizito al la tombo de Ludoviko Zamenhof, (2017)]] * [[Roterdamo]] – sidejo de {{W|Universala Esperanto-Asocio}} kaj {{W|Tutmonda Esperantista Junulara Organizo}} * [[Varsovio]] – urbo, kie L. L. Zamenhof publikigis Esperanton kaj kie troviĝas lia tombo * [[Bjalistoko]] – naskiĝurbo de L. L. Zamenhof * [[Herzberg am Harz]] - tie estas la '''{{W|Interkultura Centro Herzberg|Interkultura Centro Herzberg}}''' (ICH) * [[Vieno]] - ĉe la Aŭstria Nacia Biblioteko estas la {{W|Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko|Esperantomuzeo kaj Kolekto pri Planlingvoj}} * [[Nová Dubnica]] – sidejo de {{W|E@I}} * [[Svitavy]] - tie estas '''[http://muzeum.esperanto.cz/eo/ Esperanto-Muzeo]''' * [[Baugé]] - la Esperanta kastelo Grésillon estas grava esperanta renkontiĝejo * [[Ĉaŭdefono|La Chaux-de-Fond]] - Ĉaŭdefono povas esti konsiderata kiel la Esperanta ĉefurbo de Svislando. Ĝi estas la sidejo de diversaj gravaj Esperanto-institucioj kun nacia kaj internacia signifo kaj renomo, ekzemple la Esperanta Civito. * [[Maso]] (Massa, en Italio) - tie estas la itala [https://eo.wikipedia.org/wiki/Nacia%20Biblioteko%20de%20Esperanto Nacia Biblioteko de Esperanto] * [[Halbe]] – urbeto apud [[Berlino]] kun {{W|Esperanto-Stacio}} === Eventaj urboj === * [[Graz]] – urbo de {{W|UK 2026}} * [[Tiana (Katalunio)|Tiana]] – urbo de {{W|IJK 2026}} === Aliaj eventaj cellokoj === * [https://eventaservo.org/afriko Afrika Kongreso] - en decembro 2026 ĉe [[Kpalimé]] (Togolando) * [https://eventaservo.org/ameriko/Argentino Argentina Kongreso] - en oktobro 2026 ĉe [[Bonaero]] (Argentino) * [https://eventaservo.org/ameriko/Meksiko Meksika Kongreso de Esperanto] - en novembro 2026 ĉe Querétaro (Meksiko) la tuta listo de eventoj ĉe: https://eventaservo.org/ == Kompreni == === Historio === [[File:Unua libro per russi - 1887 - 1a edizione - copertina fronte.jpg|eta|''Unua libro. Por Rusoj'', eldonita en Varsovio en 1887]] [[Dosiero:1905-uk-eliro-el-la-kongresejo.jpg|eta|Unua Universala kongreso de Esperanto en 1905 en Boulogne-sur-mer]] [[Dosiero:Group photo on IS 2005-2006 in Xanten.jpg|eta|Kelkaj el la partoprenantoj de la Internacia Semajno, kiu okazas ĉiujare dum la novjara semajno ekde 1957]] La historio de la Esperanto-movado, estas ankaŭ la historio de ĝia komunumo kaj de ĝiaj asocioj; La historio kompreneble komencas kun la publikigado de la "Unua Libro" en julio 1887 fare de Ludoviko Lazaro Zamenhof, en [[Varsovio]]. Fine de 1888 la volapukista klubo de Nurenbergo (Germanio) transiris al Esperanto. Kun ili Zamenhof eldonis la revuon La Esperantisto. Ĉar tamen la plej granda nombro de esperantistoj tiutempe estis en la Rusia Imperio, oni nomas tiun unuan periodon "rusa periodo" de la Esperanto-movado . Sed al la rusa censuro ne plaĉis ke la revuo venis el Germanio, do en 1895 ĝi por mallonga tempo malpermesis la revuon en Rusio. La taskon provizi gazeton al la movado transprenis do junaj svedoj en Upsalo, temis pri la revuo "Lingvo Internacia". Ekaperis kelkaj aliaj kluboj, ekzemple en Moskvo, Sankt-Peterburgo kaj Schalke (nun parto de Gelsenkirchen). Ĝenerale, la kreskado de la movado estis malrapida. En 1898 la franca esperantisto Louis de Beaufront fondis societon. Ĝi havis ankaŭ membrojn en nefranclingvaj landoj, sed ĝia organo L'espérantiste estis preskaŭ nur en la franca. Al Beaufront oni aljuĝas la varbadon de intelektuloj, ekzemple Théophile Cart, Carlo Bourlet kaj Hippolyte Sebert. Tiu estis la "franca periodo" de la movado. De proks. 1903 ĝis la unua mondmilito fondiĝis multaj landaj asocioj, ekzemple en 1903 la svisa, en 1906 la germana kaj en 1910 la usona. En tiu ĉi periodo komenciĝis ankaŭ la vico de la Universalaj Kongresoj. La unua grandeta internacia renkontiĝo de esperantistoj okazis en 1904 en la franca urbo Calais kaj la brita Dover. La unua Universala Kongreso de Esperanto okazis en 1905 en Bulonjo-ĉe-maro ĉe la nordfranca marbordo. Dum tiu kongreso oni akceptis interalie Lingvan Komitaton kaj la Fundamenton de Esperanto, por servi al la stabileco kaj evoluo de la lingvo. Universala Esperanto-Asocio fondiĝis en 1908. Malgraŭ la komenca intenco, ĝi ne sukcesis tiri ĉiun Esperanto-agadon sub sian ombrelon. La momento estis favora al Esperanto, kiu havis la ŝancon esti elektita kiel laborlingvo de la Ligo de la Nacioj, sed tiam okazis la Ido-krizo de 1907/1908 kaj la sekvaj jaroj. Ankaŭ se la esperantistoj kiuj transiris al tiu nova lingva projekto (IDO), estis tre limigita, tamen tio sufiĉis por perdi la ŝancon. Dum la unua mondmilito ne eblis multe agadi, krom ke diverslandaj esperantistoj uzis Esperanton por la militpropagando, donacis ruĝkrucan ambulancon aŭ instruis Esperanton al militkaptitoj aŭ aliaj internigitoj. La Deka UK en Parizo en 1914 okazis dum la komenco de la unua mondmilito. Je la 14a de aprilo 1917 L.L. Zamenhof mortis. Post la milito oni provis atingi akordon inter UEA kaj la landaj asocioj serve al komunaj celoj de la movado. Oni volis internacian lobiadon por la lingvo, propagandon kaj instruadon en landoj sen propra movado, atentigon pri radio-elsendaĵoj en Esperanto ktp., kaj por tio oni bezonis strukturon kaj financadon. En 1922 UEA kaj la landaj asocioj interkonsentis kunlabori laŭ la "kontrakto de Helsinki". En tiu Helsinko-sistemo, UEA unuflanke kaj la landaj asocioj aliflanke komune elektis kaj financis Internacian Centran Komitaton. Tiu ICK poste havis oficejon kaj direktoron (Robert Kreuz). Pro malkontentoj pri la helsinka organizo la naciaj societoj serĉis novan solvon. Ili minacis fondi novan internacian asocion, tiel ke UEA devis konsenti al kompromiso. En la UK de Kolonjo en 1933 oni subskribis interkonsenton, laŭ kiu la naciaj societoj aliĝas al UEA, pagas por siaj aligitaj membroj, kaj sendas anojn en la Komitaton. (La Interkonsento de Kolonjo estas la bazo ankaŭ por la nuntempa UEA, kun kelkaj intertempaj modifoj). Dum la 1930-aj jaroj en pluraj eŭropaj landoj kun ekstrem-dekstraj registaroj okazis malhelpoj al la libera disvolviĝo de la agado de de la asocioj kaj movadoj; tio frapis la laboristan Esperanto-movadon, sed ankaŭ neŭtralaj Esperanto-asocioj suferis malpermeson. Ankaŭ en Sovetunio esperantistoj ne plu povis havi organizan strukturon. La Dua mondmilito estis plia bato por la movado, precipe dum 1940-1944. Ankaŭ en la neŭtralaj aŭ nemilitantaj landoj la milito havis sekvojn, ekz. per rekrutigo de junaj viroj. Nur dum mallonga fazo post la milito, en orienta Eŭropo la esperantistoj rajtis reorganizi la landajn movadojn. Jam en 1949, kiam la komunismaj diktaturoj estis firme establitaj, multaj el tiuj landaj movadoj devis ĉesi labori. Nur post la morto de Stalin en 1953 la situacio fariĝis pli bona, sed en unuopaj landoj refondiĝo de landa asocio estis permesita nur post multaj jaroj. Daŭris sufiĉe longe ĝis tiuj landaj asocioj povis aliĝi al UEA, ekz. la soveta nur en 1989. uzo de Esperanto en Tajvano dum regado de Ĉiang Kai-ŝek estis ankaŭ tabua. Post la reveno de la orienteŭropaj asocioj (ĉ. aŭ post 1955) la movado penis laŭeble kunlabori kaj havi rilatojn malgraŭ problemoj en komunismaj diktaturoj. Okazis ekzemple, ke Universalaj Kongresoj kelkfoje estis aranĝataj en komunismaj landoj. La unua kazo estis en Zagrebo, Jugoslavio, en 1953. La unua UK aranĝita en lando de la sovetia bloko estis tiu de Varsovio en 1959. Poste proks. ĉiun kvaran fojon UK estis en orienteŭropa lando. Dum tiu ĉi periodo plifortiĝis Esperanto ankaŭ en Ĉinio kaj ankaŭ en la suda duono de la tero. Tio vidiĝis en la 1970aj jaroj ekzemple en la aliĝo de pluraj sudamerikaj landaj asocioj al UEA. En 1981 okazis la unua UK en la suda terduono, nome en Brasília. Teknika evoluo favoris Esperanto-muzikon, ĉar produktado de sondiskoj iĝis malpli multekosta. En la 1970aj jaroj ekaperis la kompaktkasedo (sonkasedo), kaj en la 1980aj jaroj la kompaktdisko (lumdisko). La orienteŭropa eksigo de komunismo en la komenco de la 1990-aj jaroj signifis novan epokon por la orienteŭropaj Esperanto-asocioj. La disfalo de burokrataj socialistaj reĝimoj en Sovetunio kaj la orienta Eǔropo forprenis per unu bato signifajn materiajn rimedojn, kiel subvenciitajn propraĵojn kaj eldonaĵojn, salajratajn funkciulojn kaj instruistojn. Esperantistaj organizaĵoj estis dekumitaj kaj kluboj fermitaj. Aliflanke, oni liberiĝis el oficialaj propagandaj politikoj. La interreto ekstaris kiel komunikilo por la ĝenerala publiko, kio profitigis la internacian Esperanto-komunumon. Konsidera parto de la Esperantaj komunikado kaj publikigado okazis de tiam nur interrete. En 2007 la Pola Radio havis sian lastan aeran elsendon kaj estis transigita al la interreto. == Eniri == La ĝenerala regulo por internacia vojaĝado estas, ke oni bezonos pasporton kaj vizon eldonitan de la cellando, ambaŭ validaj almenaŭ kiam vi transiras la limon (kvankam en multaj kazoj la postuloj estas multe pli striktaj). Kelkaj landoj donas al iulandaj civitanoj vizan escepton, do en tiu kazo, simple prezenti pasporton ĉe la landlimo povas esti sufiĉa, aŭ oni eble bezonos peti antaŭan vojaĝpermeson, kiu estas multe pli facile akirebla ol vizo. Krome, kelkaj landoj, kiuj estas tre allogaj por turistoj, permesas al turism-vojaĝantoj de eniri kaj resti por turismaj celoj nur per identigilo (nur se ĝi validas por vojaĝi eksterlanden). === Pasporto === [[Dosiero:Passaportoitaliano2006.jpg|eta|Ekzemplo de itala pasporto]] Pasporto estas ĉefe identeca dokumento, donita al civitanoj dezirantaj vojaĝi eksterlanden. Formale, ĝi reprezentas peton de la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj al la aŭtoritatoj de la fremda lando por permesi al la vojaĝanto transiri la limon kaj resti en la fremda lando. Kelkaj gravaj rekomendoj: * Ĉiam kontrolu, ke via pasporto ne eksvalidiĝis aŭ baldaŭ eksvalidiĝos: multaj landoj postulas kelkajn monatojn da valideco antaŭ ol eldoni enirpermeson aŭ permesi al vi transiri la limon. Inter la landoj kun la plej striktaj regularoj estas Ĉinio: por akiri vizon, krom plenumi aliajn postulojn, via pasporto devas esti valida dum ses monatoj de via planita forirdato el Ĉinio (tial, via pasporto devas eksvalidiĝi almenaŭ ses monatojn post la dato de via planita revena flugo). * Kelkaj landoj povas rifuzi al vi eniron se vi havas vizojn aŭ stampojn de specifaj landoj en via pasporto. Tipa ekzemplo estas stampo de Israelo, kiu malhelpos vin eniri en multajn arabajn landojn (male, limstampo de araba lando ofte kaŭzas prokrastojn dum eniro en Israelon). Por tio, vi povas peti duan pasporton ĉe la policejo, por ke vi povu uzi unu por eniri kaj eliri Israelon kaj la alian por najbaraj arabaj landoj. * Certigu, ke vi havas sufiĉe da liberaj paĝoj en via pasporto por alglui ĉiujn necesajn stampojn kaj glumarkojn: vizoj por multaj landoj ofte okupas plenan paĝon, kaj vi bezonas almenaŭ unu plian liberan paĝon por eniraj kaj eliraj stampoj, por ĉiu lando, kiun vi vizitas. * Konservu vian pasporton tiel, ke ĝi ne fleksiĝu, trapikiĝu, varmiĝiĝu aŭ malsekiĝi: vi riskas difekti la elektronikan peceton interne de la kovrilo, kio povus malhelpi (aŭ malrapidigi) vian trairon tra la sekva landlimo. Ne necesas esti tro maltrankvila: ĝi estas desegnita por vojaĝado, do ĝi normale daŭros sian dekjaran validecon. * Kiam vi estas eksterlande kaj simple vagas tra la urbo, eble estas saĝe lasi vian pasporton en la hotela monŝranko kaj kunporti Fotokopio kaj alia dokumento pruvanta vian identecon: kvankam ili ne havas juran valoron, ili estos pli ol sufiĉaj en kazo de hazardaj kontroloj (se necese, vi estos akompanata al via hotelo por repreni la originalan dokumenton). Kompreneble, se vi vojaĝas ene de la lando, vi devas havi la originalojn kun vi. ====Eŭropa Unio==== Ĉiuj pasportoj el landoj de la Eŭropa Unio havas kelkajn komunajn trajtojn: ruĝa ("burgonj-vina") kovril-koloro, la surskribo "Eŭropa Unio" sur la kovrilo, teksto en la nacia lingvo kaj almenaŭ la angla, plus legendo tradukanta ĉiujn vortojn en la 24 oficialajn lingvojn de la Unio). Novaj pasportoj estas konataj kiel "elektronikaj" aŭ "biometriaj", kio signifas, ke ili inkluzivas elektronikan RFID (radiofrekvenca identigo) peceton sur la kovrilo, kiu povas esti legita sen rekta kontakto kun la metala surfaco de la peceto. La peceto enhavas alt-rezolucian version de la foto de la pasporto, ĉiujn informojn enhavitajn sur la ĉefa paĝo de la pasporto (tiu, kiu enhavas la foton), kaj la fingrospurojn de la posedanto. La tuta afero estas ĉifrita tiel ke la datumoj konservitaj sur la ĉipo povas esti legitaj nur per enigo de iuj informoj en la pasporto mem (tio estas, ĝi certigas, ke nur tiuj, kiuj povas fizike legi la ĉefan paĝon, ankaŭ povas legi la elektronikan ĉipon, teorie malhelpante malicajn individuojn ŝteli la informojn malproksime) kaj ke la informoj origine enigitaj ne estis ŝanĝitaj (tio estas, ĝi malhelpas, ke la cifereca foto en ŝtelita pasporto estu ŝanĝita por kongrui kun la aspekto de la ŝtelisto). La ĉefa paĝo de la pasporto ankaŭ enhavas sekcion enhavantan iujn personajn datumojn en maŝinlegebla formato, kiu, kombinita kun la biometria ĉipo, ebligas pli rapidajn limtransirojn: ekzemple, vojaĝante per aviadilo kun biometria pasporto (nun la plimulto), plenkreskaj eŭropaj civitanoj povas transiri la limon de la Schengen-areo (kaj enirante kaj elirante) uzante aŭtomatajn turnkrucojn. Biometria pasporto estas necesa por uzi la Programon pri Vizo-Senigo por Usono kaj tial peti ESTA. Pli detalaj informoj estas provizitaj Rete kaj ĉe ambasadejo de la loĝlando. == Vidi == === Spekti === * '''''[https://www.youtube.com/watch?v=FAu6vWQbdqg June kaj kune]''''' (2022) estas satira muzikalo pri IJK kaj internaciaj Esperanto-renkontiĝoj ĝenerale * '''''[https://www.youtube.com/watch?v=kFK5C2khdug&t=308 Petveturaj Aventuroj]''''' (2023) estas komedia muzikalo pri petvetura vojaĝo el la IJK al la oficejo de TEJO * '''''[https://www.youtube.com/watch?v=C4SUrL_3C3M La sorto gvidos vin]''''' (2023) === Zamenhof/Esperanto-objektoj === {{W|Zamenhof/Esperanto-objekto|Zamenhof/Esperanto-objektoj}} estas memoraĵoj kreitaj omaĝe al Esperanto aŭ al ĝia kreinto – {{W|L. L. Zamenhof}}. Ili troviĝas sur ĉiuj kontinentoj de la Tero kaj kelkaj eĉ [[Kosmo|ekstertere]]. Ilia listo troviĝas en {{W|Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj|Esperanto-Vikipedio}}. == Fari == === Esperanto-renkontiĝoj === '''{{W|Universala Kongreso de Esperanto}}''' estas la plej granda kaj signifa Esperanto-renkontiĝo. Ĝi okazas ĉiujare en alia loko ekde 1905. Por vojaĝantoj kun infanoj ĝi estas ofte akompanata de {{W|Internacia Infana Kongreseto}}. '''{{W|Internacia Junulara Kongreso}}''' estas la plej granda junulara Esperanto-renkontiĝo. Simile al UK ĝi okazas ĉiujare en alia loko. Krom UEA kaj la Landaj Asocioj, estas [https://uea.org/fakoj Fakaj Esperanto-asocioj] kiuj estas specialigitaj esperantistaj organizaĵoj, kiuj kunigas homojn laŭ specifaj profesioj, ŝatokupoj, mondkonceptoj aŭ interesoj. Ili funkcias kiel internaciaj retoj, ofte kunlaborantaj kun UEA (Universala Esperanto-Asocio) por pligrandigi la uzon de Esperanto en diversaj sferoj. Ili kompreneble ankaŭ organizas multajn eventoj. '''[https://eventaservo.org/ eventaservo.org]''' estas retejo, kiu listigas Esperanto-renkontiĝojn tutmonde – ekde la plej malgrandaj ĝis la plej grandaj. == Komuniki == La ĉefa lingvo de Esperantujo kompreneble estas Esperanto. Estas ankaŭ homoj kiuj parolas ĝin denaske, kiel filoj de diversnaciaj esperantistoj. {{W|Ido}} estas grandparte interkomprenebla kun Esperanto. Krom la denaskan lingvon, la E-parolantoj ofte parolas ankaŭ aliajn naciajn lingvojn, ja estas pruvite ke Esperanto faciligas la lernadon de aliajn lingvojn. == Aĉeti == "Esperantaĵoj" signifas "aĵojn rilatajn al Esperanto". Ĉi tiu termino ofte kovras kulturaĵojn, varojn, kantojn, aŭ kuriozaĵojn en la Esperanto-mondo, ekzemple tra UEA aŭ la Landaj Asocioj. Ili ofte estas aĉeteblajn Rete, ekzemple de la [https://katalogo.uea.org/ katalogo de UEA] aŭ de aliaj esperantaj organizoj. Ankaŭ, dum kongresoj, kutime eblas aŭ estas aĉeti librojn ktp. Estas ankaŭ privataj retaj vendejojn, ekzemple: : [https://esperantoworld.odoo.com/shop Vendejo de Lulu] – == Manĝi == Jen kelkaj fontoj kaj informoj pri receptoj en Esperanto: === Tradiciaj manĝaĵoj === : Ekzistas kuirlibroj en Esperanto, kiel ekzemple '''Kuirado kun koro''': familiaj receptoj kaj memoroj. === Vegetarismo kaj veganismo === '''[https://eo.wikipedia.org/wiki/Kiel_kuiri_sen_viando Kiel Kuiri Sen Viando]''' de Clara de Hess, enhavas pli ol mil receptojn. ankaŭ interesa la retejo: :[https://apetito.ikso.net/ Bonan Apetiton] - por vegetaraj kaj veganaj receptoj en Esperanto. == Trinki == === Drinkejo === [[Dosiero:Teoj en la gufujo (3167193668).jpg|eta|dekstre|240px|Teoj en gufujo dum la 52-a Internacia Seminario.]] '''Drinkejo''' estas dum pluraj Esperanto-aranĝoj loko por trinki alkoholajn kaj senalkoholajn trinkaĵojn. Ĝi povas esti proksime aŭ eĉ tute kunigita kun diskejo. === Gufujo === '''{{W|Gufujo}}''' estas loko dum Esperanto-aranĝoj, kie oni povas nokte trinki teon kaj eventuale manĝeti dolĉaĵojn. La loko estas kutime trankvila kun kandeloj anstataŭ normala lumo de lampoj. Foje en gufujo ankaŭ okazas koncertoj de kelkaj muzikistoj, kies ĝenro de muziko taŭgas por etoso de gufujo. == Loĝi == === Kampadejoj === [[Dosiero:Feliĉigaj Ferioj.jpg|eta|Libro pri la Primoŝtena esperanta kampadejo (1961-1980)]] En Esperantujo, kampadejoj ofte rilatas al la tendaraj ejoj uzataj dum Esperanto-renkontiĝoj aŭ al organizitaj tendaroj de junularaj Esperanto-grupoj. Jen kelkaj aspektoj de kampadejoj kaj tendaroj en Esperantujo: :Esperanto-renkontiĝoj: Multaj aranĝoj, precipe somere, okazas en lokoj kiuj ofertas kampadejojn por partoprenantoj, permesante pli malmultekostan loĝadon. :Junularaj tendaroj: Iuj Esperanto-asocioj organizas tendarojn, kie junuloj lernas kaj praktikas la lingvon en natura medio. :Lokoj: Kampadejoj ofte situas proksime de turismaj lokoj, kiel en la ĉirkaŭaĵo de Poreč, Kroatio, kiu ofertas belajn kampadejojn. :Kuba Esperanto-Asocio: La asocio ofte organizis sian nacian renkontiĝon, nomatan "Zamenhofa Metiejo", en diversaj kampadejoj kaj regionoj de la provinco Guantánamo. Tendaroj kaj kampadejoj estas grava parto de la Esperanto-kulturo, provizante lokon por komunuma vivo kaj lingva enmergiĝo. === Hosteloj === === Hoteloj === Esperanto estas la nomo de diversaj restoracioj kaj hoteloj en la mondo. Estas rimarkinde, ke plej multaj servistoj kaj eĉ estroj de la restoracioj apenaŭ scias, ke Esperanto estas neŭtrala internacia lingvo. Ofte la posedantoj de restoracioj kun la nomo "Esperanto" tute ne estas konataj kiel esperantistoj, sed ŝajne elektis la nomon pro ĝia ekzoteco. Hoteloj kun la nomo "Esperanto" troviĝas en Slovaklando, Germanio, Pollando kaj Senegalo == Sekureco == [[File:1987 Gerda Malaperis!.jpeg|thumb|Gerda Malaperis!]] Esperantujo estas sekura komunumo, ja esperantistoj estas pacemaj homoj, kaj pri krimoj en Esperantujo oni povas nur legi en la fantaziaj krimromanoj de esperantaj verkistoj kiel la fama [http://claudepiron.free.fr/ Claude Piron]. Tion dirite, ankaŭ esperantistoj estas homoj, kompreneble, do la minimumaj normalaj atentigoj estas memorindaj. == Sano == == Respekto == == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Vikipedio}} * [https://eventaservo.org/ Eventa Servo] * [[b:Esperantuja gvidlibro por komencantoj|Esperantuja gvidlibro por komencantoj]] – libro ĉe [[w:Vikilibroj|Vikilibroj]] {{Skizo}} [[Kategorio:Esperanto-veturceloj|Esperantujo]] 5d1aql120xxecy7qu6e4e9pueqmg3mt 72833 72832 2026-07-11T10:01:06Z Tiguliano 53 /* Hoteloj */ 72833 wikitext text/x-wiki {{Rubando|1905-uk-eliro-el-la-kongresejo (cropped).jpg}} {{Informkesto lando | nomo= Esperantujo | bildo= Image:Landoj kie estas naciaj asocioj ligitaj al UEA.PNG | bildotitolo= Landoj kun landaj sekcioj de UEA | flago= Image:Flag of Esperanto.svg | situo= | ĉefurbo = | ĉeflingvo = Esperanto | areo = | loĝantaro = | monunuo = [[w:Stelo (monunuo)|Stelo]], [[w:Eŭro|eŭro]], [[w:Usona dolaro|usona dolaro]] kaj&nbsp;aliaj | elektro = | antaŭkodo = | horzono = }} '''{{W|Esperantujo}}''' estas neformala nomo de la komunumo de Esperanto-uzantoj kaj ties kulturo, de tiuj lokoj kaj institucioj kie la lingvo estas uzata, kvazaŭ temus pri lando. == Regionoj == [[Dosiero:Continenti con i confini degli stati.png|eta]] '''Landaj asocioj, laŭ kontinento''' Esperanto-organizoj ĉeestas en ĉiuj kvin kontinentoj de la mondo; jen la listo de landaj asocioj, laŭ kontinento: {{Listo de regionoj | mapo= | titolomapo= Mapo de la kvin kontinentoj de la mondo | tekstomapo= | grandecomapo= | nomoregiono1= [[Afriko]] | kolororegiono1= | elementojregiono1= | priskriboregiono1= [https://uea.org/landoj/afriko Estas 19 landaj asocioj de Esperanto] | nomoregiono2= [[Ameriko]] | kolororegiono2= | elementojregiono2= | priskriboregiono2= [https://uea.org/landoj/ameriko Estas 15 landaj asocioj de Esperanto] | nomoregiono3= [[Azio]] | kolororegiono3= | elementojregiono3= | priskriboregiono3= [https://uea.org/landoj/azio Estas 19 landaj asocioj de Esperanto] | nomoregiono4= [[Eŭropo]] | kolororegiono4= | elementojregiono4= | priskriboregiono4= [https://uea.org/landoj/europo Estas 39 landaj asocioj de Esperanto, plus la Eŭropa Esperanto-Unio] | nomoregiono5= [[Oceanio]] | kolororegiono5= | elementojregiono5= | priskriboregiono5= '''{{W|Aŭstralia Esperanto-Asocio|Aŭstralia Esperanto-Asocio}}''' - '''{{W|Nov-Kaledonia Esperanto-Asocio|Nov-Kaledonia Esperanto-Asocio}}''' - '''{{W|Nov-Zelanda Esperanto-Asocio|Nov-Zelanda Esperanto-Asocio}}'''. }} == Urboj == [[Dosiero:Centra Oficejo de UEA.jpg|eta|Centra Oficejo de UEA (2002)]] [[Dosiero:Varsovio, tombo de Ludoviko Zamenhof, omaĝo 2017.jpg|eta|Varsovio, esperantistoj dum vizito al la tombo de Ludoviko Zamenhof, (2017)]] * [[Roterdamo]] – sidejo de {{W|Universala Esperanto-Asocio}} kaj {{W|Tutmonda Esperantista Junulara Organizo}} * [[Varsovio]] – urbo, kie L. L. Zamenhof publikigis Esperanton kaj kie troviĝas lia tombo * [[Bjalistoko]] – naskiĝurbo de L. L. Zamenhof * [[Herzberg am Harz]] - tie estas la '''{{W|Interkultura Centro Herzberg|Interkultura Centro Herzberg}}''' (ICH) * [[Vieno]] - ĉe la Aŭstria Nacia Biblioteko estas la {{W|Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko|Esperantomuzeo kaj Kolekto pri Planlingvoj}} * [[Nová Dubnica]] – sidejo de {{W|E@I}} * [[Svitavy]] - tie estas '''[http://muzeum.esperanto.cz/eo/ Esperanto-Muzeo]''' * [[Baugé]] - la Esperanta kastelo Grésillon estas grava esperanta renkontiĝejo * [[Ĉaŭdefono|La Chaux-de-Fond]] - Ĉaŭdefono povas esti konsiderata kiel la Esperanta ĉefurbo de Svislando. Ĝi estas la sidejo de diversaj gravaj Esperanto-institucioj kun nacia kaj internacia signifo kaj renomo, ekzemple la Esperanta Civito. * [[Maso]] (Massa, en Italio) - tie estas la itala [https://eo.wikipedia.org/wiki/Nacia%20Biblioteko%20de%20Esperanto Nacia Biblioteko de Esperanto] * [[Halbe]] – urbeto apud [[Berlino]] kun {{W|Esperanto-Stacio}} === Eventaj urboj === * [[Graz]] – urbo de {{W|UK 2026}} * [[Tiana (Katalunio)|Tiana]] – urbo de {{W|IJK 2026}} === Aliaj eventaj cellokoj === * [https://eventaservo.org/afriko Afrika Kongreso] - en decembro 2026 ĉe [[Kpalimé]] (Togolando) * [https://eventaservo.org/ameriko/Argentino Argentina Kongreso] - en oktobro 2026 ĉe [[Bonaero]] (Argentino) * [https://eventaservo.org/ameriko/Meksiko Meksika Kongreso de Esperanto] - en novembro 2026 ĉe Querétaro (Meksiko) la tuta listo de eventoj ĉe: https://eventaservo.org/ == Kompreni == === Historio === [[File:Unua libro per russi - 1887 - 1a edizione - copertina fronte.jpg|eta|''Unua libro. Por Rusoj'', eldonita en Varsovio en 1887]] [[Dosiero:1905-uk-eliro-el-la-kongresejo.jpg|eta|Unua Universala kongreso de Esperanto en 1905 en Boulogne-sur-mer]] [[Dosiero:Group photo on IS 2005-2006 in Xanten.jpg|eta|Kelkaj el la partoprenantoj de la Internacia Semajno, kiu okazas ĉiujare dum la novjara semajno ekde 1957]] La historio de la Esperanto-movado, estas ankaŭ la historio de ĝia komunumo kaj de ĝiaj asocioj; La historio kompreneble komencas kun la publikigado de la "Unua Libro" en julio 1887 fare de Ludoviko Lazaro Zamenhof, en [[Varsovio]]. Fine de 1888 la volapukista klubo de Nurenbergo (Germanio) transiris al Esperanto. Kun ili Zamenhof eldonis la revuon La Esperantisto. Ĉar tamen la plej granda nombro de esperantistoj tiutempe estis en la Rusia Imperio, oni nomas tiun unuan periodon "rusa periodo" de la Esperanto-movado . Sed al la rusa censuro ne plaĉis ke la revuo venis el Germanio, do en 1895 ĝi por mallonga tempo malpermesis la revuon en Rusio. La taskon provizi gazeton al la movado transprenis do junaj svedoj en Upsalo, temis pri la revuo "Lingvo Internacia". Ekaperis kelkaj aliaj kluboj, ekzemple en Moskvo, Sankt-Peterburgo kaj Schalke (nun parto de Gelsenkirchen). Ĝenerale, la kreskado de la movado estis malrapida. En 1898 la franca esperantisto Louis de Beaufront fondis societon. Ĝi havis ankaŭ membrojn en nefranclingvaj landoj, sed ĝia organo L'espérantiste estis preskaŭ nur en la franca. Al Beaufront oni aljuĝas la varbadon de intelektuloj, ekzemple Théophile Cart, Carlo Bourlet kaj Hippolyte Sebert. Tiu estis la "franca periodo" de la movado. De proks. 1903 ĝis la unua mondmilito fondiĝis multaj landaj asocioj, ekzemple en 1903 la svisa, en 1906 la germana kaj en 1910 la usona. En tiu ĉi periodo komenciĝis ankaŭ la vico de la Universalaj Kongresoj. La unua grandeta internacia renkontiĝo de esperantistoj okazis en 1904 en la franca urbo Calais kaj la brita Dover. La unua Universala Kongreso de Esperanto okazis en 1905 en Bulonjo-ĉe-maro ĉe la nordfranca marbordo. Dum tiu kongreso oni akceptis interalie Lingvan Komitaton kaj la Fundamenton de Esperanto, por servi al la stabileco kaj evoluo de la lingvo. Universala Esperanto-Asocio fondiĝis en 1908. Malgraŭ la komenca intenco, ĝi ne sukcesis tiri ĉiun Esperanto-agadon sub sian ombrelon. La momento estis favora al Esperanto, kiu havis la ŝancon esti elektita kiel laborlingvo de la Ligo de la Nacioj, sed tiam okazis la Ido-krizo de 1907/1908 kaj la sekvaj jaroj. Ankaŭ se la esperantistoj kiuj transiris al tiu nova lingva projekto (IDO), estis tre limigita, tamen tio sufiĉis por perdi la ŝancon. Dum la unua mondmilito ne eblis multe agadi, krom ke diverslandaj esperantistoj uzis Esperanton por la militpropagando, donacis ruĝkrucan ambulancon aŭ instruis Esperanton al militkaptitoj aŭ aliaj internigitoj. La Deka UK en Parizo en 1914 okazis dum la komenco de la unua mondmilito. Je la 14a de aprilo 1917 L.L. Zamenhof mortis. Post la milito oni provis atingi akordon inter UEA kaj la landaj asocioj serve al komunaj celoj de la movado. Oni volis internacian lobiadon por la lingvo, propagandon kaj instruadon en landoj sen propra movado, atentigon pri radio-elsendaĵoj en Esperanto ktp., kaj por tio oni bezonis strukturon kaj financadon. En 1922 UEA kaj la landaj asocioj interkonsentis kunlabori laŭ la "kontrakto de Helsinki". En tiu Helsinko-sistemo, UEA unuflanke kaj la landaj asocioj aliflanke komune elektis kaj financis Internacian Centran Komitaton. Tiu ICK poste havis oficejon kaj direktoron (Robert Kreuz). Pro malkontentoj pri la helsinka organizo la naciaj societoj serĉis novan solvon. Ili minacis fondi novan internacian asocion, tiel ke UEA devis konsenti al kompromiso. En la UK de Kolonjo en 1933 oni subskribis interkonsenton, laŭ kiu la naciaj societoj aliĝas al UEA, pagas por siaj aligitaj membroj, kaj sendas anojn en la Komitaton. (La Interkonsento de Kolonjo estas la bazo ankaŭ por la nuntempa UEA, kun kelkaj intertempaj modifoj). Dum la 1930-aj jaroj en pluraj eŭropaj landoj kun ekstrem-dekstraj registaroj okazis malhelpoj al la libera disvolviĝo de la agado de de la asocioj kaj movadoj; tio frapis la laboristan Esperanto-movadon, sed ankaŭ neŭtralaj Esperanto-asocioj suferis malpermeson. Ankaŭ en Sovetunio esperantistoj ne plu povis havi organizan strukturon. La Dua mondmilito estis plia bato por la movado, precipe dum 1940-1944. Ankaŭ en la neŭtralaj aŭ nemilitantaj landoj la milito havis sekvojn, ekz. per rekrutigo de junaj viroj. Nur dum mallonga fazo post la milito, en orienta Eŭropo la esperantistoj rajtis reorganizi la landajn movadojn. Jam en 1949, kiam la komunismaj diktaturoj estis firme establitaj, multaj el tiuj landaj movadoj devis ĉesi labori. Nur post la morto de Stalin en 1953 la situacio fariĝis pli bona, sed en unuopaj landoj refondiĝo de landa asocio estis permesita nur post multaj jaroj. Daŭris sufiĉe longe ĝis tiuj landaj asocioj povis aliĝi al UEA, ekz. la soveta nur en 1989. uzo de Esperanto en Tajvano dum regado de Ĉiang Kai-ŝek estis ankaŭ tabua. Post la reveno de la orienteŭropaj asocioj (ĉ. aŭ post 1955) la movado penis laŭeble kunlabori kaj havi rilatojn malgraŭ problemoj en komunismaj diktaturoj. Okazis ekzemple, ke Universalaj Kongresoj kelkfoje estis aranĝataj en komunismaj landoj. La unua kazo estis en Zagrebo, Jugoslavio, en 1953. La unua UK aranĝita en lando de la sovetia bloko estis tiu de Varsovio en 1959. Poste proks. ĉiun kvaran fojon UK estis en orienteŭropa lando. Dum tiu ĉi periodo plifortiĝis Esperanto ankaŭ en Ĉinio kaj ankaŭ en la suda duono de la tero. Tio vidiĝis en la 1970aj jaroj ekzemple en la aliĝo de pluraj sudamerikaj landaj asocioj al UEA. En 1981 okazis la unua UK en la suda terduono, nome en Brasília. Teknika evoluo favoris Esperanto-muzikon, ĉar produktado de sondiskoj iĝis malpli multekosta. En la 1970aj jaroj ekaperis la kompaktkasedo (sonkasedo), kaj en la 1980aj jaroj la kompaktdisko (lumdisko). La orienteŭropa eksigo de komunismo en la komenco de la 1990-aj jaroj signifis novan epokon por la orienteŭropaj Esperanto-asocioj. La disfalo de burokrataj socialistaj reĝimoj en Sovetunio kaj la orienta Eǔropo forprenis per unu bato signifajn materiajn rimedojn, kiel subvenciitajn propraĵojn kaj eldonaĵojn, salajratajn funkciulojn kaj instruistojn. Esperantistaj organizaĵoj estis dekumitaj kaj kluboj fermitaj. Aliflanke, oni liberiĝis el oficialaj propagandaj politikoj. La interreto ekstaris kiel komunikilo por la ĝenerala publiko, kio profitigis la internacian Esperanto-komunumon. Konsidera parto de la Esperantaj komunikado kaj publikigado okazis de tiam nur interrete. En 2007 la Pola Radio havis sian lastan aeran elsendon kaj estis transigita al la interreto. == Eniri == La ĝenerala regulo por internacia vojaĝado estas, ke oni bezonos pasporton kaj vizon eldonitan de la cellando, ambaŭ validaj almenaŭ kiam vi transiras la limon (kvankam en multaj kazoj la postuloj estas multe pli striktaj). Kelkaj landoj donas al iulandaj civitanoj vizan escepton, do en tiu kazo, simple prezenti pasporton ĉe la landlimo povas esti sufiĉa, aŭ oni eble bezonos peti antaŭan vojaĝpermeson, kiu estas multe pli facile akirebla ol vizo. Krome, kelkaj landoj, kiuj estas tre allogaj por turistoj, permesas al turism-vojaĝantoj de eniri kaj resti por turismaj celoj nur per identigilo (nur se ĝi validas por vojaĝi eksterlanden). === Pasporto === [[Dosiero:Passaportoitaliano2006.jpg|eta|Ekzemplo de itala pasporto]] Pasporto estas ĉefe identeca dokumento, donita al civitanoj dezirantaj vojaĝi eksterlanden. Formale, ĝi reprezentas peton de la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj al la aŭtoritatoj de la fremda lando por permesi al la vojaĝanto transiri la limon kaj resti en la fremda lando. Kelkaj gravaj rekomendoj: * Ĉiam kontrolu, ke via pasporto ne eksvalidiĝis aŭ baldaŭ eksvalidiĝos: multaj landoj postulas kelkajn monatojn da valideco antaŭ ol eldoni enirpermeson aŭ permesi al vi transiri la limon. Inter la landoj kun la plej striktaj regularoj estas Ĉinio: por akiri vizon, krom plenumi aliajn postulojn, via pasporto devas esti valida dum ses monatoj de via planita forirdato el Ĉinio (tial, via pasporto devas eksvalidiĝi almenaŭ ses monatojn post la dato de via planita revena flugo). * Kelkaj landoj povas rifuzi al vi eniron se vi havas vizojn aŭ stampojn de specifaj landoj en via pasporto. Tipa ekzemplo estas stampo de Israelo, kiu malhelpos vin eniri en multajn arabajn landojn (male, limstampo de araba lando ofte kaŭzas prokrastojn dum eniro en Israelon). Por tio, vi povas peti duan pasporton ĉe la policejo, por ke vi povu uzi unu por eniri kaj eliri Israelon kaj la alian por najbaraj arabaj landoj. * Certigu, ke vi havas sufiĉe da liberaj paĝoj en via pasporto por alglui ĉiujn necesajn stampojn kaj glumarkojn: vizoj por multaj landoj ofte okupas plenan paĝon, kaj vi bezonas almenaŭ unu plian liberan paĝon por eniraj kaj eliraj stampoj, por ĉiu lando, kiun vi vizitas. * Konservu vian pasporton tiel, ke ĝi ne fleksiĝu, trapikiĝu, varmiĝiĝu aŭ malsekiĝi: vi riskas difekti la elektronikan peceton interne de la kovrilo, kio povus malhelpi (aŭ malrapidigi) vian trairon tra la sekva landlimo. Ne necesas esti tro maltrankvila: ĝi estas desegnita por vojaĝado, do ĝi normale daŭros sian dekjaran validecon. * Kiam vi estas eksterlande kaj simple vagas tra la urbo, eble estas saĝe lasi vian pasporton en la hotela monŝranko kaj kunporti Fotokopio kaj alia dokumento pruvanta vian identecon: kvankam ili ne havas juran valoron, ili estos pli ol sufiĉaj en kazo de hazardaj kontroloj (se necese, vi estos akompanata al via hotelo por repreni la originalan dokumenton). Kompreneble, se vi vojaĝas ene de la lando, vi devas havi la originalojn kun vi. ====Eŭropa Unio==== Ĉiuj pasportoj el landoj de la Eŭropa Unio havas kelkajn komunajn trajtojn: ruĝa ("burgonj-vina") kovril-koloro, la surskribo "Eŭropa Unio" sur la kovrilo, teksto en la nacia lingvo kaj almenaŭ la angla, plus legendo tradukanta ĉiujn vortojn en la 24 oficialajn lingvojn de la Unio). Novaj pasportoj estas konataj kiel "elektronikaj" aŭ "biometriaj", kio signifas, ke ili inkluzivas elektronikan RFID (radiofrekvenca identigo) peceton sur la kovrilo, kiu povas esti legita sen rekta kontakto kun la metala surfaco de la peceto. La peceto enhavas alt-rezolucian version de la foto de la pasporto, ĉiujn informojn enhavitajn sur la ĉefa paĝo de la pasporto (tiu, kiu enhavas la foton), kaj la fingrospurojn de la posedanto. La tuta afero estas ĉifrita tiel ke la datumoj konservitaj sur la ĉipo povas esti legitaj nur per enigo de iuj informoj en la pasporto mem (tio estas, ĝi certigas, ke nur tiuj, kiuj povas fizike legi la ĉefan paĝon, ankaŭ povas legi la elektronikan ĉipon, teorie malhelpante malicajn individuojn ŝteli la informojn malproksime) kaj ke la informoj origine enigitaj ne estis ŝanĝitaj (tio estas, ĝi malhelpas, ke la cifereca foto en ŝtelita pasporto estu ŝanĝita por kongrui kun la aspekto de la ŝtelisto). La ĉefa paĝo de la pasporto ankaŭ enhavas sekcion enhavantan iujn personajn datumojn en maŝinlegebla formato, kiu, kombinita kun la biometria ĉipo, ebligas pli rapidajn limtransirojn: ekzemple, vojaĝante per aviadilo kun biometria pasporto (nun la plimulto), plenkreskaj eŭropaj civitanoj povas transiri la limon de la Schengen-areo (kaj enirante kaj elirante) uzante aŭtomatajn turnkrucojn. Biometria pasporto estas necesa por uzi la Programon pri Vizo-Senigo por Usono kaj tial peti ESTA. Pli detalaj informoj estas provizitaj Rete kaj ĉe ambasadejo de la loĝlando. == Vidi == === Spekti === * '''''[https://www.youtube.com/watch?v=FAu6vWQbdqg June kaj kune]''''' (2022) estas satira muzikalo pri IJK kaj internaciaj Esperanto-renkontiĝoj ĝenerale * '''''[https://www.youtube.com/watch?v=kFK5C2khdug&t=308 Petveturaj Aventuroj]''''' (2023) estas komedia muzikalo pri petvetura vojaĝo el la IJK al la oficejo de TEJO * '''''[https://www.youtube.com/watch?v=C4SUrL_3C3M La sorto gvidos vin]''''' (2023) === Zamenhof/Esperanto-objektoj === {{W|Zamenhof/Esperanto-objekto|Zamenhof/Esperanto-objektoj}} estas memoraĵoj kreitaj omaĝe al Esperanto aŭ al ĝia kreinto – {{W|L. L. Zamenhof}}. Ili troviĝas sur ĉiuj kontinentoj de la Tero kaj kelkaj eĉ [[Kosmo|ekstertere]]. Ilia listo troviĝas en {{W|Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj|Esperanto-Vikipedio}}. == Fari == === Esperanto-renkontiĝoj === '''{{W|Universala Kongreso de Esperanto}}''' estas la plej granda kaj signifa Esperanto-renkontiĝo. Ĝi okazas ĉiujare en alia loko ekde 1905. Por vojaĝantoj kun infanoj ĝi estas ofte akompanata de {{W|Internacia Infana Kongreseto}}. '''{{W|Internacia Junulara Kongreso}}''' estas la plej granda junulara Esperanto-renkontiĝo. Simile al UK ĝi okazas ĉiujare en alia loko. Krom UEA kaj la Landaj Asocioj, estas [https://uea.org/fakoj Fakaj Esperanto-asocioj] kiuj estas specialigitaj esperantistaj organizaĵoj, kiuj kunigas homojn laŭ specifaj profesioj, ŝatokupoj, mondkonceptoj aŭ interesoj. Ili funkcias kiel internaciaj retoj, ofte kunlaborantaj kun UEA (Universala Esperanto-Asocio) por pligrandigi la uzon de Esperanto en diversaj sferoj. Ili kompreneble ankaŭ organizas multajn eventoj. '''[https://eventaservo.org/ eventaservo.org]''' estas retejo, kiu listigas Esperanto-renkontiĝojn tutmonde – ekde la plej malgrandaj ĝis la plej grandaj. == Komuniki == La ĉefa lingvo de Esperantujo kompreneble estas Esperanto. Estas ankaŭ homoj kiuj parolas ĝin denaske, kiel filoj de diversnaciaj esperantistoj. {{W|Ido}} estas grandparte interkomprenebla kun Esperanto. Krom la denaskan lingvon, la E-parolantoj ofte parolas ankaŭ aliajn naciajn lingvojn, ja estas pruvite ke Esperanto faciligas la lernadon de aliajn lingvojn. == Aĉeti == "Esperantaĵoj" signifas "aĵojn rilatajn al Esperanto". Ĉi tiu termino ofte kovras kulturaĵojn, varojn, kantojn, aŭ kuriozaĵojn en la Esperanto-mondo, ekzemple tra UEA aŭ la Landaj Asocioj. Ili ofte estas aĉeteblajn Rete, ekzemple de la [https://katalogo.uea.org/ katalogo de UEA] aŭ de aliaj esperantaj organizoj. Ankaŭ, dum kongresoj, kutime eblas aŭ estas aĉeti librojn ktp. Estas ankaŭ privataj retaj vendejojn, ekzemple: : [https://esperantoworld.odoo.com/shop Vendejo de Lulu] – == Manĝi == Jen kelkaj fontoj kaj informoj pri receptoj en Esperanto: === Tradiciaj manĝaĵoj === : Ekzistas kuirlibroj en Esperanto, kiel ekzemple '''Kuirado kun koro''': familiaj receptoj kaj memoroj. === Vegetarismo kaj veganismo === '''[https://eo.wikipedia.org/wiki/Kiel_kuiri_sen_viando Kiel Kuiri Sen Viando]''' de Clara de Hess, enhavas pli ol mil receptojn. ankaŭ interesa la retejo: :[https://apetito.ikso.net/ Bonan Apetiton] - por vegetaraj kaj veganaj receptoj en Esperanto. == Trinki == === Drinkejo === [[Dosiero:Teoj en la gufujo (3167193668).jpg|eta|dekstre|240px|Teoj en gufujo dum la 52-a Internacia Seminario.]] '''Drinkejo''' estas dum pluraj Esperanto-aranĝoj loko por trinki alkoholajn kaj senalkoholajn trinkaĵojn. Ĝi povas esti proksime aŭ eĉ tute kunigita kun diskejo. === Gufujo === '''{{W|Gufujo}}''' estas loko dum Esperanto-aranĝoj, kie oni povas nokte trinki teon kaj eventuale manĝeti dolĉaĵojn. La loko estas kutime trankvila kun kandeloj anstataŭ normala lumo de lampoj. Foje en gufujo ankaŭ okazas koncertoj de kelkaj muzikistoj, kies ĝenro de muziko taŭgas por etoso de gufujo. == Loĝi == === Kampadejoj === [[Dosiero:Feliĉigaj Ferioj.jpg|eta|Libro pri la Primoŝtena esperanta kampadejo (1961-1980)]] En Esperantujo, kampadejoj ofte rilatas al la tendaraj ejoj uzataj dum Esperanto-renkontiĝoj aŭ al organizitaj tendaroj de junularaj Esperanto-grupoj. Jen kelkaj aspektoj de kampadejoj kaj tendaroj en Esperantujo: :Esperanto-renkontiĝoj: Multaj aranĝoj, precipe somere, okazas en lokoj kiuj ofertas kampadejojn por partoprenantoj, permesante pli malmultekostan loĝadon. :Junularaj tendaroj: Iuj Esperanto-asocioj organizas tendarojn, kie junuloj lernas kaj praktikas la lingvon en natura medio. :Lokoj: Kampadejoj ofte situas proksime de turismaj lokoj, kiel en la ĉirkaŭaĵo de Poreč, Kroatio, kiu ofertas belajn kampadejojn. :Kuba Esperanto-Asocio: La asocio ofte organizis sian nacian renkontiĝon, nomatan "Zamenhofa Metiejo", en diversaj kampadejoj kaj regionoj de la provinco Guantánamo. Tendaroj kaj kampadejoj estas grava parto de la Esperanto-kulturo, provizante lokon por komunuma vivo kaj lingva enmergiĝo. === Hosteloj === === Hoteloj === Esperanto estas la nomo de diversaj restoracioj kaj hoteloj en la mondo. Estas rimarkinde, ke plej multaj servistoj kaj eĉ estroj de la restoracioj apenaŭ scias, ke Esperanto estas neŭtrala internacia lingvo. Ofte la posedantoj de restoracioj kun la nomo "Esperanto" tute ne estas konataj kiel esperantistoj, sed ŝajne elektis la nomon pro ĝia ekzoteco. Hoteloj kun la nomo "Esperanto" troviĝas ekzemple en Slovakio, Germanio, Pollando kaj Senegalo. == Sekureco == [[File:1987 Gerda Malaperis!.jpeg|thumb|Gerda Malaperis!]] Esperantujo estas sekura komunumo, ja esperantistoj estas pacemaj homoj, kaj pri krimoj en Esperantujo oni povas nur legi en la fantaziaj krimromanoj de esperantaj verkistoj kiel la fama [http://claudepiron.free.fr/ Claude Piron]. Tion dirite, ankaŭ esperantistoj estas homoj, kompreneble, do la minimumaj normalaj atentigoj estas memorindaj. == Sano == == Respekto == == Konsulejoj == == Viziti plu == == Rimarkoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == {{Vikipedio}} * [https://eventaservo.org/ Eventa Servo] * [[b:Esperantuja gvidlibro por komencantoj|Esperantuja gvidlibro por komencantoj]] – libro ĉe [[w:Vikilibroj|Vikilibroj]] {{Skizo}} [[Kategorio:Esperanto-veturceloj|Esperantujo]] jy06m74cez0ulmxrrtmy21oleawczrt