Vikivojaĝo eowikivoyage https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikivojaĝo Vikivojaĝo-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 3351 72851 60545 2026-07-13T18:54:31Z Tiguliano 53 72851 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Nepalo|Nepalo}}''' (nepale: नेपाल Nepāl), estas lando en [[Suda Azio]]. Nepalo estas senmara lando en la montoĉeno Himalajo. Ĝi havas ok el la dek plej altaj montopintoj de la mondo, inkluzive de Ĉomolungmo, (ankaŭ konata kiel Monto Everest), la plej alta en la mondo, ĉe la limo kun Tibeto, kaj ankaŭ Lumbini, la naskiĝloko de Sidarto Gotamo (ankaŭ konata kiel la Budho); li estis la fondinto de Budhismo. Origine monarkio dum du jarcentoj, Nepalo estas nun respubliko ekde 2008. {{Parto de|Suda Azio}} 02nf62mexu7h3yj81tu9ao1ud7np5hd 72852 72851 2026-07-13T19:26:13Z Tiguliano 53 72852 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Nepalo|Nepalo}}''' (nepale: नेपाल Nepāl), estas lando en [[Suda Azio]]. Nepalo estas senmara lando laŭ la montoĉeno Himalajo. Ĝi havas ok el la dek plej altaj montopintoj de la mondo, inkluzive de Ĉomolungmo, (ankaŭ konata kiel Monto Everest), la plej alta en la mondo, ĉe la limo kun Tibeto, kaj ankaŭ Lumbini, la naskiĝloko de Sidarto Gotamo (ankaŭ konata kiel la Budho); li estis la fondinto de Budhismo. Origine monarkio dum du jarcentoj, Nepalo estas nun respubliko ekde 2008. ==Regionoj== Nepalo administe estas dividita en 7 provincojn kaj 77 distriktojn, sed laŭ turisma vidpunkto oni uzas la subajn dividojn, bazitajn sur la alteco de la lando, (kio estas pli utila por vojaĝantoj). De nordo al sudo estas do la sekvaj 5 regionoj: {{Listo de regionoj | mapo= Nepal-regions-map.png | titolomapo= Regionoj de Nepalo | tekstomapo= | grandecomapo= 480px | nomoregiono1= [[Himalajo (Nepalo)|Himalajo]] | kolororegiono1= #748ab7 | elementojregiono1= | priskriboregiono1= La tegmento de la mondo, inkluzive de [[Ĉomolungmo]], [[Anapurno]], [[Nacia Parko Langtang]] kaj [[La Granda Himalaja Vojo]] kun multaj turismumaj, piedvojaĝaj kaj aliaj aventuraj sportaj ŝancoj. | nomoregiono2= [[Katmandua Valo]] | kolororegiono2= #c55a26 | elementojregiono2= | priskriboregiono2= En la valo estas [[Katmanduo]], [[Patan]] kaj [[Bhaktapuro]]; ĝi estas la koro de Nepalo kaj kruciĝo de kulturoj kun multaj temploj kaj monumentoj. | nomoregiono3= [[Mezaj montetoj]] | kolororegiono3= #b6b65f | elementojregiono3= | priskriboregiono3= La Monteta Regiono ("Pahar" en la nepala) estas plejparte inter 700 kaj 4.000 metroj da altitudo. Ĉi tiu regiono estas dividita de la montaro Terai per la Mahabharat Lekh (Malgranda Himalajo) kaj formas geografian mezan regionon inter la Terai kaj la Himalajo. Ĝi inkluzivas la pitoreskan Pokhara-Valon, popularan bazon por ekskursoj en la areo. | nomoregiono4= [[Okcidenta Terai]] | kolororegiono4= #945394 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= La okcidenta flanko de la Terai kun la Nacia Parko Chitwan kaj la Nacia Parko Bardia. Ankaŭ hejmo de Lumbini, la naskiĝloko de Budho. | nomoregiono5= [[Orienta Terai]] | kolororegiono5= #50b250 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Loĝata areo kun [[Biratnagar]], la dua plej granda urbo de Nepalo. }} {{Parto de|Suda Azio}} azkqgeap8qxkuveo9z9bj8y1wc3x3fr 72853 72852 2026-07-13T19:31:30Z Tiguliano 53 /* Regionoj */ 72853 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Nepalo|Nepalo}}''' (nepale: नेपाल Nepāl), estas lando en [[Suda Azio]]. Nepalo estas senmara lando laŭ la montoĉeno Himalajo. Ĝi havas ok el la dek plej altaj montopintoj de la mondo, inkluzive de Ĉomolungmo, (ankaŭ konata kiel Monto Everest), la plej alta en la mondo, ĉe la limo kun Tibeto, kaj ankaŭ Lumbini, la naskiĝloko de Sidarto Gotamo (ankaŭ konata kiel la Budho); li estis la fondinto de Budhismo. Origine monarkio dum du jarcentoj, Nepalo estas nun respubliko ekde 2008. ==Regionoj== Nepalo administe estas dividita en 7 provincojn kaj 77 distriktojn, sed laŭ turisma vidpunkto oni uzas la subajn dividojn, bazitajn sur la alteco de la lando, (kio estas pli utila por vojaĝantoj). De nordo al sudo estas do la sekvaj 5 regionoj: {{Listo de regionoj | mapo= Nepal-regions-map.png | titolomapo= Regionoj de Nepalo | tekstomapo= | grandecomapo= 480px | nomoregiono1= [[Himalajo (Nepalo)|Himalajo]] | kolororegiono1= #748ab7 | elementojregiono1= | priskriboregiono1= La tegmento de la mondo, inkluzive de [[Ĉomolungmo]], [[Anapurno]], [[Nacia Parko Langtang]] kaj [[La Granda Himalaja Vojo]] kun multaj turismumaj, piedvojaĝaj kaj aliaj aventuraj sportaj ŝancoj. | nomoregiono2= [[Mezaj montetoj]] | kolororegiono2= #b6b65f | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La Monteta Regiono ("Pahar" en la nepala) estas plejparte inter 700 kaj 4.000 metroj da altitudo. Ĉi tiu regiono estas dividita de la montaro Terai per la Mahabharat Lekh (Malgranda Himalajo) kaj formas geografian mezan regionon inter la Terai kaj la Himalajo. Ĝi inkluzivas la pitoreskan Pokhara-Valon, popularan bazon por ekskursoj en la areo. | nomoregiono3= [[Katmandua Valo]] | kolororegiono3= #c55a26 | elementojregiono3= | priskriboregiono3= En la valo estas [[Katmanduo]], [[Patan]] kaj [[Bhaktapuro]]; ĝi estas la koro de Nepalo kaj kruciĝo de kulturoj kun multaj temploj kaj monumentoj. | nomoregiono4= [[Okcidenta Terai]] | kolororegiono4= #945394 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= La okcidenta flanko de la Terai kun la Nacia Parko Chitwan kaj la Nacia Parko Bardia. Ankaŭ hejmo de Lumbini, la naskiĝloko de Budho. | nomoregiono5= [[Orienta Terai]] | kolororegiono5= #50b250 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Loĝata areo kun [[Biratnagar]], la dua plej granda urbo de Nepalo. }} {{Parto de|Suda Azio}} eqm233gmq9pyt01pfx4orkmvoefwksl 72854 72853 2026-07-13T19:38:31Z Tiguliano 53 72854 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Nepalo|Nepalo}}''' (nepale: नेपाल Nepāl), estas lando en [[Suda Azio]]. Nepalo estas senmara lando laŭ la montoĉeno Himalajo. Ĝi havas ok el la dek plej altaj montopintoj de la mondo, inkluzive de Ĉomolungmo, (ankaŭ konata kiel Monto Everest), la plej alta en la mondo, ĉe la limo kun Tibeto, kaj ankaŭ Lumbini, la naskiĝloko de Sidarto Gotamo (ankaŭ konata kiel la Budho); li estis la fondinto de Budhismo. Origine monarkio dum du jarcentoj, Nepalo estas nun respubliko ekde 2008. ==Regionoj== Nepalo administe estas dividita en 7 provincojn kaj 77 distriktojn, sed laŭ turisma vidpunkto oni uzas la subajn dividojn, bazitajn sur la alteco de la lando, (kio estas pli utila por vojaĝantoj). De nordo al sudo estas do la sekvaj 5 regionoj: {{Listo de regionoj | mapo= Nepal-regions-map.png | titolomapo= Regionoj de Nepalo | tekstomapo= | grandecomapo= 480px | nomoregiono1= [[Himalajo (Nepalo)|Himalajo]] | kolororegiono1= #748ab7 | elementojregiono1= | priskriboregiono1= La tegmento de la mondo, inkluzive de [[Ĉomolungmo]], [[Anapurno]], [[Nacia Parko Langtang]] kaj [[La Granda Himalaja Vojo]] kun multaj turismumaj, piedvojaĝaj kaj aliaj aventuraj sportaj ŝancoj. | nomoregiono2= [[Mezaj montetoj]] | kolororegiono2= #b6b65f | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La Monteta Regiono ("Pahar" en la nepala) estas plejparte inter 700 kaj 4.000 metroj da altitudo. Ĉi tiu regiono estas dividita de la montaro Terai per la Mahabharat Lekh (Malgranda Himalajo) kaj formas geografian mezan regionon inter la Terai kaj la Himalajo. Ĝi inkluzivas la pitoreskan Pokhara-Valon, popularan bazon por ekskursoj en la areo. | nomoregiono3= [[Katmandua Valo]] | kolororegiono3= #c55a26 | elementojregiono3= | priskriboregiono3= En la valo estas [[Katmanduo]], [[Patan]] kaj [[Bhaktapuro]]; ĝi estas la koro de Nepalo kaj kruciĝo de kulturoj kun multaj temploj kaj monumentoj. | nomoregiono4= [[Okcidenta Terai]] | kolororegiono4= #945394 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= La okcidenta flanko de la Terai kun la Nacia Parko Chitwan kaj la Nacia Parko Bardia. Ankaŭ hejmo de Lumbini, la naskiĝloko de Budho. | nomoregiono5= [[Orienta Terai]] | kolororegiono5= #50b250 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Loĝata areo kun [[Biratnagar]], la dua plej granda urbo de Nepalo. }} == Esperanto == '''[https://uea.org/landoj/nepalo Nepala Esperanto-Asocio]''' :Retadreso: nespa.1990@gmail.com {{Parto de|Suda Azio}} bn5fq049xjyj18m7fmkveetivm3pwus 72855 72854 2026-07-13T19:53:56Z Tiguliano 53 72855 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Nepalo|Nepalo}}''' (nepale: नेपाल Nepāl), estas lando en [[Suda Azio]]. Nepalo estas senmara lando laŭ la montoĉeno Himalajo. Ĝi havas ok el la dek plej altaj montopintoj de la mondo, inkluzive de Ĉomolungmo, (ankaŭ konata kiel Monto Everest), la plej alta en la mondo, ĉe la limo kun Tibeto, kaj ankaŭ Lumbini, la naskiĝloko de Sidarto Gotamo (ankaŭ konata kiel la Budho); li estis la fondinto de Budhismo. Origine monarkio dum du jarcentoj, Nepalo estas nun respubliko ekde 2008. ==Regionoj== Nepalo administe estas dividita en 7 provincojn kaj 77 distriktojn, sed laŭ turisma vidpunkto oni uzas la subajn dividojn, bazitajn sur la alteco de la lando, (kio estas pli utila por vojaĝantoj). De nordo al sudo estas do la sekvaj 5 regionoj: {{Listo de regionoj | mapo= Nepal-regions-map.png | titolomapo= Regionoj de Nepalo | tekstomapo= | grandecomapo= 480px | nomoregiono1= [[Himalajo (Nepalo)|Himalajo]] | kolororegiono1= #748ab7 | elementojregiono1= | priskriboregiono1= La tegmento de la mondo, inkluzive de [[Ĉomolungmo]], [[Anapurno]], [[Nacia Parko Langtang]] kaj [[La Granda Himalaja Vojo]] kun multaj turismumaj, piedvojaĝaj kaj aliaj aventuraj sportaj ŝancoj. | nomoregiono2= [[Mezaj montetoj]] | kolororegiono2= #b6b65f | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La Monteta Regiono ("Pahar" en la nepala) estas plejparte inter 700 kaj 4.000 metroj da altitudo. Ĉi tiu regiono estas dividita de la montaro Terai per la Mahabharat Lekh (Malgranda Himalajo) kaj formas geografian mezan regionon inter la Terai kaj la Himalajo. Ĝi inkluzivas la pitoreskan Pokhara-Valon, popularan bazon por ekskursoj en la areo. | nomoregiono3= [[Katmandua Valo]] | kolororegiono3= #c55a26 | elementojregiono3= | priskriboregiono3= En la valo estas [[Katmanduo]], [[Patan]] kaj [[Bhaktapuro]]; ĝi estas la koro de Nepalo kaj kruciĝo de kulturoj kun multaj temploj kaj monumentoj. | nomoregiono4= [[Okcidenta Terai]] | kolororegiono4= #945394 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= La okcidenta flanko de la Terai kun la Nacia Parko Chitwan kaj la Nacia Parko Bardia. Ankaŭ hejmo de Lumbini, la naskiĝloko de Budho. | nomoregiono5= [[Orienta Terai]] | kolororegiono5= #50b250 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Loĝata areo kun [[Biratnagar]], la dua plej granda urbo de Nepalo. }} == Urboj == [[File:Kathmandu Valley.jpg|thumb|Katmandua Valo]] * [[Katmanduo]] — ĉefurbo kaj kultura centro de Nepalo, kun ĝia placo Hanumandhoka Durbar kaj la {{W|stupaoj}} ĉe [[Boudhanath]] kaj [[Swayambhunath]]. * [[Bhaktapur]] — bone konservita historia urbo, centro de pilgrimado kaj nepala ceramikfarado; motorveturiloj ne estas permesitaj. * [[Biratnagar]] — grava agrikultura kaj industria centro, kaj centro por politiko en orienta Nepalo. * [[Janakpur]] — historia religia centro kaj hejmo de la 500-jaraĝa Janaki Templo. * [[Namche Bazaar]] — ŝerpa setlejo en la regiono Solu Khumbu populara ĉe migrantoj. * [[Nepalgunj]] — la ĉefa centro por la Mez- kaj For-Okcidenta Evolua Regiono; Nacia Parko Bardiya kaj Nacia Parko Banke estas proksime. * [[Patan]] — bela, historia Patan Durbar Square estis nomumita Monda Heredaĵo de UNESKO en 1979. * [[Pokhara]] — pitoreska lagoborda urbo rapide fariĝanta la preferata celloko por vojaĝantoj pro la pejzaĝo, aventuraj sportoj, restoracioj, hoteloj kaj koncerta scenejo. == Esperanto == '''[https://uea.org/landoj/nepalo Nepala Esperanto-Asocio]''' :Retadreso: nespa.1990@gmail.com {{Parto de|Suda Azio}} e4fw77xyd8ly5tkfsatlhj9m9p2uh08 72856 72855 2026-07-13T20:12:46Z Tiguliano 53 72856 wikitext text/x-wiki {{Rubando}} {{Informkesto lando | bildo= | bildotitolo= | monunuo= | areo= | loĝantaro= | elektro= | antaŭkodo= | horzono= }} '''{{W|Nepalo|Nepalo}}''' (nepale: नेपाल Nepāl), estas lando en [[Suda Azio]]. Nepalo estas senmara lando laŭ la montoĉeno Himalajo. Ĝi havas ok el la dek plej altaj montopintoj de la mondo, inkluzive de Ĉomolungmo, (ankaŭ konata kiel Monto Everest), la plej alta en la mondo, ĉe la limo kun Tibeto, kaj ankaŭ Lumbini, la naskiĝloko de Sidarto Gotamo (ankaŭ konata kiel la Budho); li estis la fondinto de Budhismo. Origine monarkio dum du jarcentoj, Nepalo estas nun respubliko ekde 2008. ==Regionoj== Nepalo administe estas dividita en 7 provincojn kaj 77 distriktojn, sed laŭ turisma vidpunkto oni uzas la subajn dividojn, bazitajn sur la alteco de la lando, (kio estas pli utila por vojaĝantoj). De nordo al sudo estas do la sekvaj 5 regionoj: {{Listo de regionoj | mapo= Nepal-regions-map.png | titolomapo= Regionoj de Nepalo | tekstomapo= | grandecomapo= 480px | nomoregiono1= [[Himalajo (Nepalo)|Himalajo]] | kolororegiono1= #748ab7 | elementojregiono1= | priskriboregiono1= La tegmento de la mondo, inkluzive de [[Ĉomolungmo]], [[Anapurno]], [[Nacia Parko Langtang]] kaj [[La Granda Himalaja Vojo]] kun multaj turismumaj, piedvojaĝaj kaj aliaj aventuraj sportaj ŝancoj. | nomoregiono2= [[Mezaj montetoj]] | kolororegiono2= #b6b65f | elementojregiono2= | priskriboregiono2= La Monteta Regiono ("Pahar" en la nepala) estas plejparte inter 700 kaj 4.000 metroj da altitudo. Ĉi tiu regiono estas dividita de la montaro Terai per la Mahabharat Lekh (Malgranda Himalajo) kaj formas geografian mezan regionon inter la Terai kaj la Himalajo. Ĝi inkluzivas la pitoreskan Pokhara-Valon, popularan bazon por ekskursoj en la areo. | nomoregiono3= [[Katmandua Valo]] | kolororegiono3= #c55a26 | elementojregiono3= | priskriboregiono3= En la valo estas [[Katmanduo]], [[Patan]] kaj [[Bhaktapuro]]; ĝi estas la koro de Nepalo kaj kruciĝo de kulturoj kun multaj temploj kaj monumentoj. | nomoregiono4= [[Okcidenta Terai]] | kolororegiono4= #945394 | elementojregiono4= | priskriboregiono4= La okcidenta flanko de la Terai kun la Nacia Parko Chitwan kaj la Nacia Parko Bardia. Ankaŭ hejmo de Lumbini, la naskiĝloko de Budho. | nomoregiono5= [[Orienta Terai]] | kolororegiono5= #50b250 | elementojregiono5= | priskriboregiono5= Loĝata areo kun [[Biratnagar]], la dua plej granda urbo de Nepalo. }} == Urboj == [[File:Kathmandu Valley.jpg|thumb|Katmandua Valo]] * [[Katmanduo]] — ĉefurbo kaj kultura centro de Nepalo, kun ĝia placo Hanumandhoka Durbar kaj la {{W|stupaoj}} ĉe [[Boudhanath]] kaj [[Swayambhunath]]. * [[Bhaktapur]] — bone konservita historia urbo, centro de pilgrimado kaj nepala ceramikfarado; motorveturiloj ne estas permesitaj. * [[Biratnagar]] — grava agrikultura kaj industria centro, kaj centro por politiko en orienta Nepalo. * [[Janakpur]] — historia religia centro kaj hejmo de la 500-jaraĝa Janaki Templo. * [[Namche Bazaar]] — ŝerpa setlejo en la regiono Solu Khumbu populara ĉe migrantoj. * [[Nepalgunj]] — la ĉefa centro por la Mez- kaj For-Okcidenta Evolua Regiono; Nacia Parko Bardiya kaj Nacia Parko Banke estas proksime. * [[Patan]] — bela, historia Patan Durbar Square estis nomumita Monda Heredaĵo de UNESKO en 1979. * [[Pokhara]] — pitoreska lagoborda urbo rapide fariĝanta la preferata celloko por vojaĝantoj pro la pejzaĝo, aventuraj sportoj, restoracioj, hoteloj kaj koncerta scenejo. ==Aliaj cellokoj== [[File:Alpenglow on Everest.jpg|thumb|Rozkolora sunlumo sur monto Everesto]] Enfermita inter la neĝaj pintoj de [[Himalajo]] kaj la varmegaj ebenaĵoj de Barato, Nepalo delonge estis hejmo por vagantaj asketoj kaj tantraj jogistoj. Sekve, la lando havas abundon da sanktaj lokoj kaj naturaj mirindaĵoj: * [[Annapurna]] — Populara migrada regiono de Nepalo kun la mondfama [[Annapurna Cirkvito]]. * [[Nacia Parko Chitwan]] — Monda heredaĵo kun tigroj, rinoceroj kaj ĝangalaj bestoj. * [[Daman (Nepalo)|Daman]] — Malgranda vilaĝo en la montoj ofertanta panoramajn vidojn de Himalajo; aparte impresa ĉe sunleviĝo kaj sunsubiro. * [[Haleshi]] (Tibeta: ''Maratika'') — La loko de montkaverno kie Padmasambhava atingis staton preter vivo kaj morto. * [[Lumbini]] — La sankta loko de la naskiĝo de Budho Ŝakjamunio. * [[Khumbu|Monto Everesto]] — La plej alta pinto de la mondo. * [[Nagarkot]] — Monteta stacio unu horon for de Katmanduo ofertanta bonegajn vidojn de la Himalaja Montaro. * [[Parping]] — La loko de pluraj sanktaj kavernoj asociitaj kun Padmasambhava, la fondinto de tibeta budhismo. * [[Tangting]] — Bela, kaj ankoraŭ malmulte vizitata, tradicia Gurung-vilaĝo kun impresa vidaĵo de la Anapurna montaro. == Esperanto == '''[https://uea.org/landoj/nepalo Nepala Esperanto-Asocio]''' :Retadreso: nespa.1990@gmail.com {{Parto de|Suda Azio}} pure82iqzqd3o402bwwejvmpmoh56tz 0 4312 72850 72829 2026-07-13T13:39:34Z SHB2000 454 Malfari revizion [[Special:Diff/72829|72829]] fare de [[Special:Contributions/KevinKamal55|KevinKamal55]] ([[User talk:KevinKamal55|diskuto]])rv content by glocked LTA known for hoaxes (Alec Smithson / Luchy04) 72850 wikitext text/x-wiki {{Rubando|Vatican banner Rafael's "School of Athens".jpg}} '''{{W|Eŭropo}}''' estas foje rigardata kiel kontinento, foje kiel duoninsulo. Ĝi estas tre dense loĝata kaj oni parolas tie per 209 diversaj lingvoj. Norde limigas Eŭropon {{Orto|Arkta Oceano}}, oriente montaro {{Orto|Uralo|Rusio}} kaj rivero {{Orto|Uralo}}, sudoriente {{Orto|Kaspio}} kaj {{Orto|Nigra Maro}}, sude {{Orto|Mediteraneo}} kaj okcidente {{Orto|Atlantiko}}. Granda parto de Eŭropo estas kuniĝinta en politika unuo [[Eŭropa Unio]]. <gallery> File:Stonehenge Total.jpg|Stonehenge en [[Anglio]], [[Britio]] File:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|Eiffel-Turo en [[Parizo]], [[Francio]] File:Rom (IT), Kolosseum -- 2024 -- 0610.jpg|Koloseo en [[Romo]], [[Italio]] File:The Parthenon in Athens.jpg|Partenono en [[Ateno]], [[Grekio]] File:Рожевий_пелікан_-_символ_дельти_Дунаю.jpg|Pelikanoj en la {{Li|Riverdelto de Danubo}} </gallery> == Regionoj kaj landoj == {{AlklakeblaMapoEŭropo}} La regionoj kaj landoj de '''Eŭropo''' estas jenaj: {{ListoRegionoj |nomoregiono1 = [[Balkana duoninsulo]] |kolororegiono1 = #69999f |elementojregiono1 = [[Albanio]], [[Bosnio kaj Hercegovino]], [[Bulgario]], [[Kosovo]], [[Kroatio]], [[Nord-Makedonio]], [[Moldavio]], [[Montenegro]], [[Rumanio]], [[Serbio]] |priskriboregiono1 = |nomoregiono2 = [[Baltaj ŝtatoj]] |kolororegiono2 = #b5d29f |elementojregiono2 = [[Estonio]], [[Latvio]], [[Litovio]] |priskriboregiono2 = |nomoregiono3 = [[Benelukso]] |kolororegiono3 = #d5dc76 |elementojregiono3 = [[Belgio]], [[Luksemburgo]], [[Nederlando]] |priskriboregiono3 = |nomoregiono4 = [[Brita Insularo]] |kolororegiono4 = #b383b3 |elementojregiono4 = [[Britio]], [[Irlando]] |priskriboregiono4 = |nomoregiono5 = [[Francio]] kaj [[Monako]] |kolororegiono5 = #a9a567 |elementojregiono5 = |priskriboregiono5 = |nomoregiono6 = [[Grekio]], [[Kipro]], [[Turkio]] |kolororegiono6 = #8a84a3 |elementojregiono6 = |priskriboregiono6 = |nomoregiono7 = [[Ibera duoninsulo]] |kolororegiono7 = #d56d76 |elementojregiono7 = [[Andoro]], [[Ĝibraltaro]], [[Hispanio]], [[Portugalio]] |priskriboregiono7 = |nomoregiono8 = [[Itala duoninsulo]] |kolororegiono8 = #d09440 |elementojregiono8 = [[Italio]], [[Malto]], [[Sanmarino]], [[Vatikano]] |priskriboregiono8 = |nomoregiono10 = [[Mezeŭropo]] |kolororegiono10 = #71b37b |elementojregiono10 = [[Aŭstrio]], [[Ĉeĥio]], [[Germanio]], [[Hungario]], [[Liĥtenŝtejno]], [[Pollando]], [[Slovakio]], [[Slovenio]], [[Svislando]] |priskriboregiono10 = |nomoregiono11 = [[Orienta Eŭropo]] |kolororegiono11 = #4f93c0 |elementojregiono11 = [[Belorusio]], [[Rusio]], [[Ukrainio]] |priskriboregiono11 = Regiono sur la limo inter Eŭropo kaj Azio. |nomoregiono12 = [[Skandinavio]] |kolororegiono12 = #578e86 |elementojregiono12 = [[Danio]], [[Ferooj]], [[Finnlando]], [[Islando]], [[Norvegio]], [[Svalbardo kaj Janmajeno]], [[Svedio]] |priskriboregiono12 = }} === Dependaj teritorioj === [[Ferooj]] dependas de [[Danio]], [[Ĝibraltaro]] de [[Britio]] kaj [[Svalbardo kaj Janmajeno]] de [[Norvegio]]. == Urboj == * Urboj kun pli ol miliono da loĝantoj (laŭ alfabeta ordo): <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> ** [[Ateno]], Grekio (ĉefurbo) ** [[Barcelono]], Hispanio ** [[Beogrado]], Serbio (ĉefurbo) ** [[Berlino]], Germanio (ĉefurbo) ** [[Bruselo]], Belgio (ĉefurbo) ** [[Budapeŝto]], Hungario (ĉefurbo) ** [[Bukareŝto]], Rumanio (ĉefurbo) ** [[Dnipro]], Ukrainio ** [[Hamburgo]], Germanio ** [[Ĥarkivo]], Ukrainio ** [[Istanbulo]], Turkio ** [[Kazano]], Rusio ** [[Kievo]], Ukrainio (ĉefurbo) ** [[Kolonjo]], Germanio ** [[Lillo]], Francio ** [[Liono]], Francio ** [[Londono]], Anglio (ĉefurbo) ** [[Madrido]], Hispanio (ĉefurbo) ** [[Milano]], Italio ** [[Minsko]], Belorusio (ĉefurbo) ** [[Moskvo]], Rusio (ĉefurbo) ** [[Munkeno]], Germanio ** [[Napolo]], Italio ** [[Niĵnij-Novgorodo]], Rusio ** [[Odeso]], Ukrainio ** [[Parizo]], Francio (ĉefurbo) ** [[!Permjo|Permjo]], Rusio ** [[Prago]], Ĉeĥio (ĉefurbo) ** [[Romo]], Italio (ĉefurbo) ** [[Rostovo ĉe Dono]], Rusio ** [[Peterburgo|Sankt-Peterburgo]], Rusio ** [[Samara]], Rusio ** [[Sofio]], Bulgario (ĉefurbo) ** [[Stokholmo]], Svedio (ĉefurbo) ** [[Ufa]], Rusio ** [[Varsovio]], Pollando (ĉefurbo) ** [[Vieno]], Aŭstrio (ĉefurbo) ** [[Volgogrado]], Rusio ** [[Voroneĵo]], Rusio </div> <br/> * Kelkaj aliaj gravaj urboj: <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> ** [[Amsterdamo]] ** [[Bolonjo]] ** [[Bratislavo]] ** [[Dublino]] ** [[Edinburgo]] ** [[Florenco]] ** [[Frankfurto ĉe Majno]] ** [[Gdansko]] ** [[Granado]] ** [[Ĝenovo]] ** [[Helsinko]] ** [[Kopenhago]] ** [[Kordovo]] ** [[Krakovo]] ** [[Lisbono]] ** [[Lvivo]] ** [[Marsejlo]] ** [[Oslo]] ** [[Palermo]] ** [[Rigo]] ** [[Sevilo]] ** [[Strasburgo]] ** [[Talino]] ** [[Tirano]] ** [[Torino]] ** [[Tuluzo]] ** [[Venecio]] ** [[Vilno]] ** [[Vroclavo]] ** [[Zuriko]] </div> == Lingvoj == En Eŭropo oni parolas per pluraj dekoj da diversaj lingvoj (centoj se oni inkluzivas ĉiujn dialektojn). Plejmulto de la lingvoj en Eŭropo apartenas al grupo de [[w:eo:Hindeŭropa lingvaro|Hindeŭropaj lingvoj]], kiu dividiĝas al jenaj subgrupoj: * [[w:eo:Ĝermana lingvaro|Ĝermanaj lingvoj]]: angla, dana, germana, islanda, nederlanda, norvega, sveda * [[w:eo:Latinida lingvaro|Latinidaj lingvoj]]: franca, hispana, itala, kataluna, ladina, portugala, rumana, sarda * [[w:eo:Slava lingvaro|Slavaj lingvoj]]: bulgara, ĉeĥa, kroata, makedona, pola, rusa, serba, slovaka, slovena, soraba, ukraina * [[w:eo:Kelta lingvaro|Keltaj lingvoj]]: bretona, irlanda, kimra, skotgaela * [[w:eo:Balta lingvaro|Baltaj lingvoj]]: latva, litova Memstaraj hindoeŭropaj lingvoj estas la greka kaj la albana. La malta estas miksita lingvo. Nehindoeŭropaj estas en Eŭropo la eŭska, la finna kaj parencaj lingvoj (estona, karela, komia, samea, udmurta ktp), la hungara, la neneca, la turka kaj parencaj lingvoj (la tatara, la ĉuvaŝa, la baŝkira). == Moviĝi == === Permesiloj kaj vizoj ene de Eŭropo === [[Dosiero:Schengen_Area_participation.svg |eta|maldekstre|Spaco Schengen: {{Priskribo|#0088cc|Membra ŝtato de EU partoprenanta en Schengen}} {{Priskribo|#ffff00|Membra ŝtato de EU ne partoprenanta en Schengen sed devigita aliĝi}} {{Priskribo|#ff6666|Membra ŝtato de EU memekskludita de Schengen}} {{Priskribo|#7CFC00|Ne-membra ŝtato de EU partoprenanta en Schengen}} {{Priskribo|#FFA500|Ne-membra ŝtato de EU fakte partoprenanta en Schengen}} {{Priskribo|#4B0082|Ne-membra ŝtato de EU kun malfermita landlimo}}]] Estas en Eŭropo du similaj sed malsamaj regularoj, afektantaj du similajn sed malsamajn arojn de landoj. 1) '''[[Eŭropa Unio]]''' donas permeson al la turistoj kiuj estas civitanoj de Eŭropo vojaĝi ene de Eŭropa Unio sen bezono de vizo; legitimiloj (identigiloj aŭ pasportoj) estas kutime bezonataj, ankaŭ por infanoj. La vojaĝantoj povas ankaŭ kunporti personajn aĵojn sen doganaj kontroloj. 2) La '''Traktato de Schengen''' donas permeson al la turistoj transiri landlimojn sen personaj kontroloj (legitimiloj estas kutime bezonataj sed estas kontrolataj nur en apartaj okazoj). La traktato ne koncernas aĵojn. Pluaj interkonsentoj pri vojaĝoj validas inter Britio kaj Irlando, kaj inter la nordaj landoj. Al Eŭropo Unio apartenas 27 landoj (vidu la [[Eŭropa Unio|artikolon]]). Aldone, kelkaj malgrandaj ŝtatoj (Andoro, Monaco, San Marino, Vatikano, Svislando, Liĥtensteino) havas apartajn interkonsentojn kun Eŭropo Unio pri la vojaĝantoj. Ankaŭ Britio interkonsentis kun Eŭropo Unio apartajn regulojn. La Traktato de Schengen validas en la plimulto de la landoj de Eŭropa Unio, sed (ĝis nun) ne en Rumanio, Bulgario, Kroatio, Kipro, Irlando; aliflanke, aliĝis ĝin ankaŭ Svislando, Liĥtensteino, Islando kaj Norvegio, kiuj ne estas parto de Eŭropo Unio. Andoro, Monaco, San Marino ne estas parto de la Spaco Schengen sed pro aliaj kialoj ne estas kontroloj ĉe iliaj landlimoj. Atentu pri esceptoj! # Ĉiu ŝtato rajtas provizore interrompi la validon de la traktato de Schengen pro gravaj kialoj (kontrolu!). # Pri kelkaj areoj de aliĝintaj landoj la traktato ne validas: la plimulto de la ekstereŭropaj posedaĵoj de Francio kaj Nederlando, Ferooj, Gronlando, Svalbardoj. # Pri Ceuta, Melilla, Monto Athos validas apartaj reguloj. La reguloj por turismaj vizitoj el landoj ekster la Spaco Schengen validas por ĉiuj landoj en tiu spaco: aŭ vizo ne estas bezonata (do eblas viziti senvize ĉiujn tiujn landojn) aŭ ĝi estas bezonata por ĉiuj. La civitanoj de Usono, Kanado, Japanio, Brazilo, ktp ne bezonas vizon. Ankaŭ ĉi tie estas esceptoj - nepre kontrolu! === Veturi aŭte === Memoru ke en Eŭropo aŭtistoj devas veturi apud la '''dekstra bordo''' de la vojo, krom en Britio kaj Irlando, kie ili devas veturi apud la '''maldekstra bordo'''. [[Dosiero:CZ_traffic_sign_IS17_-_E50.svg |eta|maldekstre|120px |Ŝildo pri eŭropa ŝoseo]] En Eŭropo estas multaj aŭtoŝoseoj. La ĉefaj internaciaj vojoj estas numeritaj je eŭropa nivelo (ne nur ene de Eŭropa Unio). <br style="clear:both;" /> === Piediri === [[Dosiero:Map_of_the_European_Long_Distance_Paths.png| thumb|right| 300px |Internaciaj vojoj por piedirantoj numeritaj de ERA-EWV-FERP]] Multaj landoj en Eŭropo havas longajn, zorgatajn vojojn por piedirantoj. Ofte, la plej longaj estas antikvaj vojoj de pilgrimantoj, inter kiuj: * la {{W|Jakoba Vojo|Jakoba Vojaro}}, fasko de vojoj direktaj al la tombo de la apostolo Jakobo en [[Santiago-de-Kompostelo|Santiago de Kompostelo]] (Hispanio); * la {{W|Via Francigena}}, laŭirita de la mezepokaj pilgrimantoj direktaj al Romo (kaj al Brindizio) de Anglio kaj Francio. Estas aldone alispecaj antikvaj vojoj, inter kiuj longaj montaraj vojoj, kiel la ''Via Alpina'', Alpa Vojaro, kaj la ''GTA'' en la Alpoj. Pluraj biciklovojoj, ĉefe tiuj konataj sub la nomo '[[verda vojo]]' (en: greenway) taŭgas ankaŭ por piedirado. <gallery> File:Ways_of_St._James_in_Europe.png |La Jakoba Vojaro File:VF_Ruta_completa_con_principales_poblaciones_-_fr.svg |Via Francigena File:VAkomprimiert.jpg |Alpa Vojaro (''Via Alpina'', 5 itineroj) </gallery> === Bicikli === [[Dosiero:Karte_Verlauf_EuroVelo.png |thumb|left|350px |Reto Eŭrovelo]] Eŭropo oferas bonajn kaj eĉ bonegajn vojojn por biciklamantoj. Estas pluraj specoj de biciklovojoj: oficialaj (ĉe iu institucio) aŭ neoficialaj; nur por bicikloj, miksaj (bicikloj + piedirantoj), sur ŝoseoj (flanke al aŭtoj), ktp; asfaltaj, teraj ktp. De alia vidpunkto, biciklovojoj povas esti pli aŭ malpli facilaj, kaj postuli malsamajn nivelojn de sperteco. Malfacilaĵoj povas deveni de la deklivo, precipe en montaraj areoj, de la longo de ĉiu etapo, de la manko de klaraj indikoj. Ankaŭ la vetero, depende de la loko kaj de la monato, povas malfaciligi la iradon. Eblas trovi interrete informojn pri la kondiĉoj de la ĉefaj biciklovojoj, naciaj kaj internaciaj. En Eŭropo estas menciinda la reto '''{{W|EuroVelo|EŭroVelo}}''', entenanta ĉ. 60 000 km da biciklovojoj kaj la tiel nomataj 'verdaj vojoj' (france voies vertes). <br style="clear:both;" /> <center>EŬROVELO-VOJOJ<ref>EuroVelo ([https://en.eurovelo.com angle] / [https://fr.eurovelo.com france] / [https://de.eurovelo.com/ germane])</ref></center> {| border="1" |-EuroVelo-vojoj |- ! N-ro ! Vojo ! Trapaso ! Landoj kaj notoj ! Longeco |- ! EV1 | Atlantika <br />vojo | [[Norda Kabo]] - [[Bergen]] - [[Aberdeen]] - [[Glasgovo]] - [[Belfasto]] - [[Cork|Cork/Corcaigh]] - [[Bristol]] - [[Nanto|Nantes]] - [[Salamanko]] - [[Sagres]] | Norvegio, Britio, Irlando, Francio, Hispanio, Portugalio (la tuta vojo entenas plurajn transmarajn pasojn) | '''8 186'''<br />km |- ! EV2<br />(R1) | Ĉefurba <br />vojo | [[Galway|Galway/Gaillimh]] - [[Dublino]] - [[Bristol]] - [[Londono]] - [[Roterdamo]] - [[Hago]] - [[Monastero]] - [[Berlino]] - [[Poznano]] - [[Varsovio]] - [[Minsko]] - [[Moskvo]] | Irlando, Britio, Nederlando, Germanio, Pollando, Belorusio, Rusio (kun transmaraj pasoj de Irlando al Anglio kaj de Anglio al Nederlando) | '''5 500'''<br />km |- ! EV3 | Pilgrima <br />vojo | [[Santiago de Compostela]] - [[Bordozo]] - [[Parizo]] - [[Namuro]] - [[Hamburgo]] - [[Odense]] - [[Gotenburgo]] - [[Oslo]] - [[Trondheim]] | Hispanio, Francio, Belgio, Germanio, Danio, Svedio, Norvegio (kun transmara paso inter Danio kaj Svedio) | '''5 300'''<br />km |- ! EV4 | Centreŭropa<br/> vojo | [[Roscoff]] - [[Havro]] - [[Bulonjo ĉe Maro]] - [[Ostendo]] - [[Aĥeno]] - [[Frankfurto]] - [[Prago]] - [[Brno]] - [[Krakovo]] - [[Lvivo]] - [[Kievo]] | Francio, Belgio, Germanio, Ĉeĥio, Pollando, Ukrainio | '''5 100'''<br />km |- ! EV5 | Vojo "Romea" (al Romo)/<br />"Francigena" (de Francio) | [[Londono]] - [[Canterbury]] - [[Kalezo]] - [[Bruselo]] - [[Luksemburgo]] - [[Strasburgo]] - [[Bazelo]] - [[Lucerno]] - [[Milano]] - [[Parmo]] - [[Florenco]] - [[Romo]] (EV7) - [[Brindizio]] | Britio, Francio, Belgio, Luksemburgio, Svisio, Italio (kun transmara paso inter Anglio kaj Francio) | '''3 200'''<br />km |- ! EV6 | Atlantiko-<br />Nigra Maro<br />(Rivera vojo) | [[Nanto]] - [[Bazelo]] - [[Ŝafhaŭzo]] - [[Ulmo]] - [[Vieno]] - [[Bratislavo]] - [[Budapeŝto]] - [[Beogrado]] - [[Bukareŝto]] - [[Konstanco]] | Francio, Svisio, Germanio, Aŭstrio, Slovakio, Hungario, Serbio, Rumanio | '''4 450'''<br />km |- ! EV7 | Vojo <br />de la suno | [[Norda kabo]] - [[Haparanda]] - [[Gotenburgo]] - [[Kopenhago]] - [[Berlino]] - [[Prago]] - [[Salcburgo]] - [[Mantovo]] - [[Bolonjo]] - [[Florenco]] - [[Romo]] - [[Napolo]] - [[Sirakuzo]] - [[Malto]] | Norvegio, Finnlando, Svedio, Danio, Germanio, Ĉeĥio, Aŭstrio, Italio, Malto (la tuta vojo entenas plurajn transmarajn pasojn) | '''7 000'''<br />km |- ! EV8 | Mediteranea <br />vojo | [[Kadizo]] - [[Valencio|Valencio (Hispanio)]] - [[Barcelona]] - [[Nico|Monako]] - [[Torino]] - [[Venecio]] - [[Rijeko]] - [[Dubrovnik]] - [[Tirano]] - [[Patraso]] - [[Ateno]] | Hispanio, Francio, Monako, Italio, Slovenio, Kroatio, Montenegro, Albanio, Grekio | '''5388'''<br />km |- ! EV9 | Balta Maro-<br />Adriatiko | [[Gdansko]] - [[Vroclavo]] - [[Brno]] - [[Vieno]] - [[Ljubljano]] - [[Triesto]] - [[Pula (Kroatio)|Pula]] | Pollando, Ĉeĥio, Aŭstrio, Slovenio, Italio, Kroatio | '''2050'''<br />km |- ! EV10 | Baltmara <br />vojo<br />([[Hansa ligo|Hansa]]-rondvojo) | [[Sankt-Peterburgo]] - [[Helsinko]] - [[Haparanda]] - [[Stokholmo]] - [[Kopenhago]] - [[Rostock]] - [[Gdansko]] - [[Kaliningrado]] - [[Rigo]] - [[Talino]] - Sankt-Peterburgo | Rusio, Finnlando, Svedio, Danio, Germanio, Pollando, Litovio, Latvio, Estonio (kun kelkaj mallongaj transmaraj pasoj) | '''7930'''<br />km |- ! EV11 | Orienteŭropa <br />vojo | [[Norda kabo]] - [[Helsinko]] - [[Talino]] - [[Tartu]] - [[Vilno]] - [[Varsovio]] - [[Krakovo]] - [[Kosice]] - [[Beogrado]] - [[Skopjo]] - [[Ateno]] | Norvegio, Finnlando, Estonio, Litovio, Latvio, Pollando, Slovakio, Hungario, Serbio, Makedonio, Grekio (kun transmara paso de Finnlando al Estonio) | '''5964'''<br />km |- ! EV12 | Nordmara<br />vojo | [[Bergen]] - [[Kristiansand]] - [[Gotenburgo]] - [[Frederikshavn]] - [[Hamburgo]] - [[Hago]] - [[Roterdamo]] - [[Harwich]] - [[Edinburgo]] - [[Aberdeen]] - [[Orkadoj]] - [[Ŝetlandaj Insuloj|Ŝetlandaj]] - Bergen | Norvegio, Svedio, Danio, Germanio, Nederlando, Britio (entenas plurajn transmarajn pasojn) | '''5932'''<br />km |} En la lastaj jaroj novaj vojoj estis aldonitaj: EV13, EV14, EV15, EV17, EV19. Tamen memoru ke preskaŭ en ĉiuj vojoj troveblas etapoj ankoraŭ ne pretaj aŭ nur parte pretaj. Nepre informiĝu! === Veturi boate === === Publika transportado === ==== Trajnoj ==== Ofte necesas aĉeti trajnbiletojn surloke en ĉiu specifa lando. Por longdistancaj kaj internaciaj biletoj, foje vojaĝagentejoj povas helpi. Por eltrovi la konektojn tamen preskaŭ ĉiuj Eŭropaj landoj havas ian interfacon kun la trajndatumbazo de Deutsche Bahn, kiun vi povas mem rekte konsili en [https://bahn.de bahn.de]. Ĝi ne ebligas ĉiujn biletojn rekte aĉeti, sed ĝi ja montras preskaŭ ĉiujn trajnkonektojn kaj pli en tuta Eŭropo ĝis eĉ tra Rusio al Pjongjango kaj Pekino. Internaciaj trajnoj en okcidenta Eŭropo ofte estas versio de ICE/TGV/Thalys/Eurostar dum en orienta Eŭropo troviĝas pli da Eurocity-trajnoj kaj noktaj trajnoj. ==== Busoj ==== Longdistancaj busoj estas malmultekosta kaj praktika maniero vojaĝi tra Eŭropo, minimumigante la kvanton de transiroj kaj donante interreton kaj energion, kaj ĉar trajnoj ofte malbone estas konektitaj oni ne nepre multe pli malrapide kaj malkomforte alvenas ol per trajno. La grandaj retoj estas precipe de [[FlixBus]] kaj Eurolines, kiu estas aĉetita de FlixBus, kaj pli lokaj entreprenoj rande de la Eŭropa reto kiel [[BlaBlaBus]] (eksa OuiBus de [[SNCF]], nun parto de [[BlaBlaCar]]), [[IC Bus]] de [[Deutsche Bahn]] kaj aliaj provoj de trajnentreprenoj doni transporton tie kie trajnoj ne facile iras. Lokaj/landaj busoj kutime sed ne ĉiam permesas pagi al la ŝoforo por bileto, kaj kie tio ne eblas ofte sed ne ĉiam estas maŝinoj por aranĝi biletojn. Se oni aparte malbonŝancas oni bezonas trovi lokan vendejon kiu vendas la biletojn. Por pli specifaj detaloj, vidu la paĝon por la lando kiun vi planas viziti. Grandaj Eŭropaj landoj kiel Hispanio, Francio kaj Germanio ofte dependas ankaŭ de longdistancaj busentreprenoj por parto de la enlanda transporto. ==== Ŝipoj ==== ==== Kablovojoj ==== == Referencoj kaj notoj == <references/> {{Parto de|Eŭrazio}} [[Kategorio:Kontinentoj|Eŭropo]] [[Kategorio:Eŭropo| ]] [[Kategorio:Tero|Eŭropo]] t3f4gm7swgr5yvu5y602yk5fmkq098p