Vikivojaĝo
eowikivoyage
https://eo.wikivoyage.org/wiki/Vikivoja%C4%9Do:%C4%88efpa%C4%9Do
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
Aŭdvidaĵo
Specialaĵo
Diskuto
Uzanto
Uzanto-Diskuto
Vikivojaĝo
Vikivojaĝo-Diskuto
Dosiero
Dosiero-Diskuto
MediaWiki
MediaWiki-Diskuto
Ŝablono
Ŝablono-Diskuto
Helpo
Helpo-Diskuto
Kategorio
Kategorio-Diskuto
TimedText
TimedText talk
Modulo
Modulo-Diskuto
Event
Event talk
Valencio
0
5574
73655
73643
2026-11-01T15:34:47Z
Tiguliano
53
73655
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Valencio<br><small>(''Valencia'', ''València'')</small>
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Torres_de_Serrans.jpg
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 800 215 (2020)
| alto = 0-104m
}}
'''{{W|Valencio}}''' (hispane: ''Valencia'', katalune: ''València'') estas urbo en orienta [[Hispanio]], ĉefurbo de la samnoma regiono ([[Valencia Komunumo]]).
== Kompreni ==
Valencio estas ĉarma urbo kaj la ĉefurbo de la [[Valencia Komunumo]], fama pro sia kultura kaj historia signifo, kaj ankaŭ pro siaj sennombraj festoj kaj tradicioj. Kun loĝantaro de pli ol 800.000 homoj (laŭ la stato de 2020), ĝi estas la tria plej granda urbo en Hispanio kaj, post Barcelono, la plej grava kultura centro laŭ la hispana mediteranea marbordo.
Dum la monato marto, la urbo gastigas la feston ''Fallas de Valencia'' — agnoskitan de Unesko kiel Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro —, dum dum la cetero de la jaro vizitantoj povas ĝui ĝiajn bonegajn strandojn, ultramodernan arkitekturon kaj, kompreneble, ĝian [https://eo.wikipedia.org/wiki/Paeljo paeljon].
=== Historio ===
La urbo estis fondita kiel romia kolonio en la 2-a jarcento a.K., sub la nomo "Valentia Edetanorum". Plurajn jarcentojn poste, en la jaro 711 p.K., la urbon okupis islamanoj, kiuj transformis ĝin en komercan centron por papero, silko, ceramikaĵoj, vitro kaj arĝento. Malgraŭ mallonga periodo de kristana regado en la 11-a jarcento sub El Cid, la urbo restis en islamaj manoj ĝis la kristana Rekonkerado, gvidata de reĝo Jakobo la 1-a de Aragono en 1238; tiam ĝi estis enkorpigita kiel regno sub la Krono de Aragono.
Dum la 15-a jarcento, Valencio travivis sian "Oran Epokon", karakterizitan de kreskanta loĝantaro kaj florado de la valencia kulturo kaj artoj. Gravaj monumentoj el tiu epoko inkluzivas ''El Miguelete'' (konatan en la valencia lingvo kiel ''El Micalet''), la ''Lonja de la Seda'' (Silk-borso) — Monda Heredaĵo de UNESKO — kaj la Turojn de Serranos. Dum tiu periodo, Valencio fariĝis unu el la plej influaj urboj en Mediteraneo kaj helpis financi la unuajn vojaĝojn de Kristoforo Kolumbo al Ameriko.
De 1936 ĝis 1939, la urbo estis la ĉefurbo de la Respublika Hispanio. Dum la Hispana Enlanda Milito, ĝi suferis fortajn bombadojn fare de la frankismaj fortoj, kaj el la aero kaj de la maro. Post la milito, Franco venĝis sin pro la respublika pasinteco de Valencio per kultura kaj ideologia subpremado, kio inkluzivis malpermeson uzi la valencian lingvon.
En 1957, la rivero Turia elbordiĝis, kaŭzante katastrofan inundon en la urbocentro, kiu rezultigis pli ol 80 mortojn. Poste, la rivero estis direktita sude de la urbo; la origina fluejo estis pli malfrue transformita en parkon, kiu de tiam fariĝis unu el la plej elstaraj vidindaĵoj de Valencio. La urbo gastigis plurajn internaciajn sportajn eventojn, kiel ekzemple la Pokalon de Ameriko — dufoje — kaj la Eŭropan Grandpremion de Formulo 1 inter 2008 kaj 2012. Ĝi ankaŭ spertis arkitekturajn ŝanĝojn, inkluzive de la vastigo kaj plibonigo de ekzistanta infrastrukturo — precipe per la Urbo de Artoj kaj Sciencoj, komplekso dediĉita al arkitekturo, kulturo kaj distro. Tiu daŭra transformiĝo igis mezgrandan urbon, antaŭe malmulte atentatan, pli signifa kaj alloga celloko.
=== Klimato ===
Valencio havas mediteranean klimaton, kun mildaj, iomete pluvaj vintroj kaj varmaj, sekaj someroj. Somere, aŭgusto estas trankvila monato, ĉar multaj loĝantoj forestas feriante. Dum tiu periodo de la jaro, la vetero estas varma kaj humida; tagaj temperaturoj varias inter 30 kaj 35 °C, kaj noktaj temperaturoj inter 20 kaj 25 °C. Aŭtune, septembro kaj oktobro estas pli aktivaj monatoj; en septembro la vetero ankoraŭ povas taŭgi por vizitoj al la plaĝo, kaj pluraj gravaj eventoj okazas dum tiu sezono. Novembro havas tre malmulte da sunbrilo. Vintre, la averaĝaj temperaturoj rondiras ĉirkaŭ 10 °C, kaj la vetero estas ĝenerale malvarmeta kaj humida. La ĉiujara festo "Fallas de Valencia" neoficiale markas la komencon de la printempo.
== Eniri ==
Valencio estas servata de radialaj aŭtovojoj kaj reto de ĉirkaŭvojoj. La Mediteranea Aŭtovojo (A-7) ebligas aliron al la urbo el Barcelono aŭ Francio, dum la Orienta Aŭtovojo (A-3), kiu komenciĝas en Madrido, estas senpaga. Kvankam la ĉirkaŭvojoj estas bone evoluigitaj, ili tamen suferas pro trafikŝtopiĝoj dum pinthoroj. Ankaŭ la urbocentro mem emas al trafikŝtopiĝoj – situacio plimalbonigita de malfacilaĵoj pri parkumado, simile al la plej multaj aliaj grandaj urboj.
=== Eniri avie ===
La Flughaveno de Valencio (IATA: VLC) situas je proksimume 9 km for de la urbocentro. Gravaj flugkompanioj, kiuj ofertas enlandajn kaj eŭropajn flugojn al kaj de Valencio, inkluzivas interalie Air Europa, easyJet, Iberia, Ryanair, Transavia, Vueling kaj Wizz Air. La terminaloj disponigas senpagan retaliron (Wi-Fi); krome, post la sekureca kontrolejo, troviĝas restoracioj kaj senimpostaj vendejoj.
La metrolinioj 3 kaj 5 de Valencio ligas la flughavenon al la urbocentro kaj al la ĉefa fervoja stacidomo, "Estación del Norte" (situanta apud la metrohaltejo Xàtiva). Trajnoj veturas ĉiujn 8 minutojn, kaj la vojaĝo daŭras proksimume 21 minutojn. Unudirekta bileto al la urbocentro kostas 3,90 €, aldone al 1 € por la reŝargebla kartona inteligenta karto; biletojn oni povas aĉeti ĉe giĉeto. Inter noktomezo kaj la 5:30 matene ne funkcias la metroservo.
La kompanio Fernanbús priservas la buslinion 150, kun foriroj ĉiujn 15 minutojn. La itinero finiĝas ĉe la stacio Àngel Guimerá; kompleta horaro kaj itinera mapo estas haveblaj rete. Biletoj kostas 1,50 €, kaj la veturo daŭras inter 30 kaj 40 minutoj.
Ĝuste ekster la alvenhalo troviĝas taksiejo. Veturo de la flughaveno al ''Calle de la Pau'' — en la koro de la historia centro, proksimume 11 km for — kostas inter 16 € kaj 20 €, plus kroma "flughavena krompago" de proksimume 5 € (laŭ informoj de januaro 2015). Informoj pri la prezoj estas afiŝitaj en la hispana, la angla kaj la valencia, kvankam ili povas esti malfacile legeblaj. La sama vojaĝo de ''Carrer de la Pau'' al la flughaveno kostas duonon de tiu prezo.
=== Eniri trajne ===
La ĉefa fervoja stacidomo estas la ''Estación del Norte'' (Norda Stacidomo), situanta en la urbocentro apud la taŭrludejo kaj proksime de la urbodomo. La ĉefa konstruaĵo estas bone konservita modernisma strukturo el la jaro 1917, kiu ricevis la statuson de Nacia Historia Konstruaĵo. Ĉi tiu stacidomo priservas nur antaŭurbajn, pasaĝerajn, regionajn kaj mezdistancajn trajnojn. Ĝiaj instalaĵoj inkluzivas turisman informejon, biletvendejojn, plurajn kafejojn kaj aŭtoluejon. Oni povas atingi la stacidomon per la metrostacioj Xàtiva (servata de la linioj 3, 5 kaj 9) kaj Bailén (servata de la linio 7); ankaŭ la stacio Plaza de España — servata de la linioj 1 kaj 2 — troviĝas proksime. Kiel grava nodo en la urba publika transportreto, ĝi estas priservata de pluraj buslinioj, kiuj ligas ĝin al ĉiu distrikto kaj kvartalo de la urbo.
Longdistancaj kaj rapidtrajnoj alvenas ĉe la stacidomo Valencia-Joaquín Sorolla, situanta 800 metrojn for de la ĉefa stacidomo. Ĝiaj instalaĵoj inkluzivas biletvendejojn, kafejon kaj aŭtoluejon. Senpaga navedobuso ligas la du stacidomojn kaj foriras ĉiujn 10 minutojn. La metrolinioj 1, 2 kaj 7 de Valencio ebligas aliron al ĉi tiu stacidomo per la metrostacio Jesús.
Renfe estas la nacia fervoja kompanio. Biletojn eblas rezervi rete per ĝia retpaĝaro, kiu proponas signifajn rabatojn por antaŭaj rezervoj. La urbo estas ligita al Madrido per la rapidtrajnoj AVE, kiuj veturas sur la rapidtrajna linio Madrido-Levante; la vojaĝo daŭras proksimume 1 horon kaj 35 minutojn. Ekzistas ankaŭ ligoj al aliaj gravaj urboj, kiel Barcelono, priservataj de trajnoj de la tipoj Euromed, Alaris aŭ Talgo; la vojaĝo al Barcelono daŭras ĉirkaŭ 3 horojn.
=== Eniri buse ===
La bus-stacidomo de Valencio akceptas ĉiutage alvenojn el preskaŭ ĉiuj gravaj urboj de Hispanio kaj el la plej multaj urboj de la Valencia Komunumo, kaj ankaŭ multajn internaciajn servojn. Ĝi situas ĉe la strato Menéndez Pidal, laŭlonge de la rivero; la metro-stacidomo Túria (Linio 1) troviĝas proksimume kvinminutan piediron for. Sur la supra nivelo troviĝas biletvendejoj, informejo kaj kafejo.
== Transportiĝi ==
<mapframe text="Valencio" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.470" longitude="-0.376" align="center" >
</mapframe>
La plej multaj stratoj kaj avenuoj en Valencio estas signitaj en la valencia lingvo, dum la ceteraj estas en la hispana. Mapoj povas montri stratnomojn aŭ en la valencia aŭ en la hispana — malofte en ambaŭ — kaj adresoj ankaŭ povas aperi en unu el la du lingvoj, kio povas kaŭzi konfuzon por novuloj. La adresoj indikitaj en ĉi tiu gvidilo estas ĝenerale en la valencia. La urbo komencis renomigi certajn stratojn, kiuj devenas de la epoko de Franco, anstataŭigante iliajn nomojn per aliaj, kiuj honoras aliajn personojn — precipe virinojn. Ĝis la fino de 2017, proksimume 50 stratoj estis renomitaj, kaj pliaj ŝanĝoj estas planitaj. Dum retaj mapservoj estas plejparte ĝisdataj, presitaj mapoj povas esti malnoviĝintaj.
Vi povas plani itineron al specifa celo per la itinerplanilo en la retejo de '''[http://www.emtvalencia.es/ciudadano/index.php EMT Valencia]'''; enmetante vian deirpunkton kaj celon, la ilo kalkulas la plej efikan vojon per metroo, buso, biciklo aŭ eĉ piede.
Vizitantoj, kiuj restas en la urbo dum mallonga tempo, eble volos aĉeti la '''[https://www.visitvalencia.com/valencia-tourist-card Valencia Tourist Card]''' (Turisman Karton de Valencio). Ĉi tiu karto — havebla por unu, du aŭ tri tagoj — ofertas senliman veturadon per ĉiuj metroaj kaj busaj linioj (inkluzive de kaj al la flughaveno) dum 24 horoj (15 €), 48 horoj (20 €) aŭ 72 horoj (25 €), ekde la momento de la unua uzo.
La karto ankaŭ donas senpagan eniron al publikaj muzeoj kaj monumentoj, kune kun rabatoj por diversaj turismaj allogaĵoj, kaj pliajn ŝparojn en elektitaj butikoj kaj restoracioj. La karton oni povas aĉeti ĉe turismaj oficejoj — inkluzive de tiuj ĉe la flughaveno — aŭ aĉeti rete kun rabato kaj poste preni ĝin ĉe turisma oficejo post alveno. Por vojaĝantoj, kiuj restas pli longe ol 3 tagojn, ekzistas la reŝargebla karto "Suma 10", kiu validas kaj por la metroo kaj por la buso, proponante flekseblan manieron por moviĝi tra la urbo. La karto kovras dek vojaĝojn, inkluzive de eventualaj transiroj (ŝanĝoj de veturilo) faritaj ene de unu horo post la komenco de la vojaĝo. Ĉi tiujn kartojn oni povas aĉeti ĉe biletvendejoj en metrostacioj aŭ tramstacioj kontraŭ proksimume 6 €. Aldoniĝas kosto de 2 € por la plasta karto mem, kiu enhavas blaton. La kartojn oni povas reŝargi ĉe iu ajn aŭtomato por metro- aŭ tram-biletoj.
===Turismaj Oficejoj===
Ĉe ĉiuj [https://www.comunitatvalenciana.com/es/oficinas-de-turismo Turismaj Oficejoj] de Valencio vi povas aĉeti la Turisman Karton de Valencio — haveblan en versioj por 24, 48 aŭ 72 horoj —, kiu ebligas senpagan uzadon de publika transporto (inkluzive de la metroo al kaj de la flughaveno), senpagan eniron en muzeojn kaj monumentojn, kaj rabatojn en diversaj butikoj, restoracioj kaj ĉe turismaj servoj. La turismaj oficejoj ankaŭ vendas unuopajn biletojn por la Urbo de Artoj kaj Sciencoj kaj la bestĝardeno Bioparc, kaj povas helpi pri lastmomentaj rezervoj por hoteloj, restoracioj kaj koncertoj.
=== Transportiĝi perpiede ===
La turisma centro de Valencio estas facile esplorebla piede. Krom se vi celas pli forajn areojn — kiel la Urbo de Artoj kaj Sciencoj, la strandon aŭ la universitatajn kvartalojn — ne necesas uzi taksiojn aŭ publikan transporton. Krome, preskaŭ ĉiuj trotuaroj havas deklivirejojn ĉe piediraj transirejoj, kio igas la areon alirebla por homoj kun handikapoj kaj por tiuj, kiuj uzas bebĉaretojn.
=== Publika transporto ===
[[File:Valencia Bus Turistic.jpg|300px|thumb|Urba buso apud turisma buso.]]
La urbo havas bone evoluintan busreton, funkciigatan de la kompanio '''[http://www.emtvalencia.es/ EMT]''', kiu inkluzivas plurajn noktajn liniojn kaj ebligas atingi preskaŭ ĉiun parton de la urbo. Bileto por unuopa veturo kostas proksimume 1.50 € (sen ebleco transiri al alia veturilo) kaj estas aĉetebla ĉe la ŝoforo dum la eniro. Por oftaj uzantoj, pli ekonomia opcio estas la '''Bonobús''' — reŝargebla karto havebla ĉe gazetbudoj kaj tabakvendejoj —, kiu kovras dek veturojn kontraŭ proksimume 8.50 €. Por la karto mem oni pagas kromkoston de unu eŭro; tiajn kartojn eblas reŝargi rete aŭ ĉe gazetbudoj.
La plej multaj bushaltejoj estas ekipitaj per ciferecaj ekranoj, kiuj montras la alventempon de la sekva buso. Ĉe haltejoj sen cifereca ekrano, oni tamen povas facile ekscii, kiam alvenos la sekva buso, uzante legilon por QR-kodoj (kiel tiun enkonstruitan en la aplikaĵon de EMT) aŭ sendante SMS-mesaĝon kun la unika identiga numero de la haltejo al la telefonnumero indikita apud la afiŝita mapo de la buslinioj.
=== Per metroo ===
[[File:Bombardier Flexity Outlook Cityrunner 1.jpg|300px|thumb|Unu el la metrotrajnoj de Valencio.]]
'''[https://www.metrovalencia.es/page.php?idioma=_es Metrovalencia]''' konsistas el naŭ linioj (el kiuj tri estas tramlinioj) kaj ligas la ĉirkaŭaĵojn al la urbo. Kvankam la metrosistemo ne estas tre vasta, ĝi povas konduki vin al la ĉefaj vidindaĵoj de la urbo. Mapoj kaj horaroj estas elŝuteblaj '''[https://www.metrovalencia.es/page.php?page=145 ĉi tie]'''. En 2018, la prezo por unuopa vojaĝo ene de unu zono estas {{EUR|1.50}}. La bileto mem kostas kroman eŭron kaj enhavas reŝargeblan ĉipon. Nepre konservu vian bileton, ĉar vi devos denove prezenti ĝin ĉe la elirejo. Se vi uzas nur la tramon, vi devas aĉeti bileton ĉe aŭtomato (kiuj troviĝas ĉe ĉiu tramhaltejo) kaj validigi ĝin antaŭ ol eniri la veturilon.
Se vi planas ofte uzi la metroon, vi povus konsideri aĉeti '''Bonometro'''—reŝargeblan ĉipkarton haveblan ĉe bilet-aŭtomatoj en metrostacioj—kiu kovras dek vojaĝojn ene de Zono A kaj kostas proksimume {{EUR|7.20}}. La karto (kun la ĉipo) kostas unu eŭron. Ĉi tiuj samaj ĉipkartoj povas esti uzataj ankaŭ por unuopaj vojaĝoj (ekzemple al la flughaveno aŭ al pli foraj zonoj), sed unuopa karto ne povas samtempe enhavi ambaŭ specojn de tarifoj; vi povas ŝanĝi la tarif-tipon nur post kiam ĉiuj vojaĝoj de via Bonometro estas eluzitaj. Se vi planas fari plurajn vojaĝojn ekster Zono A, vi verŝajne devos aĉeti duan karton.
Normaj bicikloj estas permesataj dum labortagoj nur sur la superteraj partoj de la reto. Sabate, dimanĉe kaj dum festotagoj, bicikloj estas permesataj laŭ la tuta reto, dum faldeblaj bicikloj estas permesataj iam ajn. Dum la festivalo *Fallas* en Valencio kaj dum la nokto de Sankta Johano, neniuj bicikloj estas permesataj. Dorlotbestoj, kaj ankaŭ gvidhundoj aŭ helpohundoj, estas same permesataj.
=== Per turisma buso ===
* [http://valenciabusturistic.com/es/index Valencia Bus Turistic]
:Adreso: Plaça de la Reina, 10
:tlf: +34 699 982 514
:horaro. Ĉiutage de 9:30 ĝis 20:00 (oficejo)
:Kunlaborante kun la urba turisma oficejo, Valencia Bus Turistic ofertas busservon de tipo "suriru-kaj-eliru" (hop-on hop-off), kiu kovras du itinerojn: la "Historian Itineron", kiu ampleksas la plejparton de la urbocentro, kaj la "Maran Itineron", kiu pasas tra la Reĝa Maristaro, la Urbo de Artoj kaj Sciencoj, kaj la strandoj. Ĉiu itinero inkluzivas plurlingvan gvidiston, kaj la du itineroj kruciĝas ĉe tri diversaj punktoj; eblas kombini ambaŭ itinerojn, se oni deziras. Biletojn oni povas aĉeti ĉe iu ajn bushaltejo, turisma informcentro aŭ multaj hoteloj.
=== Per taksio ===
[[File:Anell Ciclista 16.jpg|300px|thumb|]]
La urbo havas vastan reton de taksioj. Temas pri blankaj veturiloj, rekoneblaj per la emblemo de la ''Generalitat Valenciana'' kaj la surskribo ''Área de Valencia'' sur la pordo ĉe la flanko de la ŝoforo. Ili ankaŭ havas lumilon sur la tegmento — nomatan ''modulo'' —, kiu indikas, ĉu la taksio estas okupita (per verda lumo) aŭ disponebla (montrante la vorton "Libre", kio signifas "libera" aŭ "disponebla"). Vi povas haltigi ilin surstrate aŭ trovi ilin ĉe unu el la multaj taksiejoj tra la urbo.
Taksioj uzas taksimetron, kaj la prezoj estas raciaj. La minimuma prezo dumtage estas 4 €, kaj nokte ĝi altiĝas al 6 €. Oni devas pagi kontante; tre malmultaj taksioj akceptas kreditkartojn. Por eviti problemojn, provu pagi per sumo ne pli granda ol 20 €, ĉar la ŝoforoj devas havi ĉe si nur tiom da moneroj por redoni monon, kiom necesas por transakcioj ĝis tiu sumo. Se vi mendas taksion telefone, memoru, ke la taksimetro ekfunkcias tuj kiam la ŝoforo ricevas la mendon. Tamen, la totala kosto kutime restas racia, ĉar la kompanioj kutime sendas la plej proksiman disponeblan taksion al via loko.
=== Transportiĝi aŭte ===
Uzi aŭton, precipe en la urbocentro, estas pli malhelpo ol avantaĝo; por vizitantoj ofte estas pli facile parkumi kaj esplori la ĉirkaŭaĵon piede. Se vi veturas en la urbocentro aŭ loĝas en hotelo sen parkumejo, vi povas informiĝi pri la funkciado de la bluaj (O.R.A.) kaj oranĝaj (nur por loĝantoj) parkumzonoj vizitante la [http://www.oravalencia.com/ retejon de ORA Valencia].
Se vi planas butikumi aŭ viziti la tiel nomatan "Oran Mejlon" — areon, kiu ampleksas stratojn kiel Colón, Don Juan de Austria, ktp. — vi povas parkumi vian aŭton en la [https://mercadocolon.es/parking/ parkumejo Mercado Colón], kiu estas malfermita 24 horojn tage. Se vi celas la kvartalon Ruzafa, la plej bona elekto estas la [https://www.empark.com/es/es/parking/Valencia/parking-mercado-de-ruzafa-valencia/ parkumejo Mercado de Ruzafa]. Ekzistas ankaŭ aliaj parkumejoj, kiel ekzemple la parkumejo Palleter.
=== Per biciklo ===
[[File:Bicisvalenbisi.jpg|300px|thumb|Biciklostacio de Valenbisi.]]
La urbo estas esence ebena, kaj biciklado fariĝis populara maniero por moviĝi tra ĝi. Valencio havas vastan reton de biciklaj vojoj, kaj la parko ĉe la rivero Turia trairas la urbon, ebligante vojaĝi de unu fino al la alia kun minimuma kontakto kun la aŭta trafiko. Aŭtoŝoforoj kutimas kunhavigi la vojon kun biciklantoj, kvankam piedirantoj foje eniras la biciklajn vojojn. Biciklado sur trotuaroj, kie ne ekzistas aparta bicikla vojo, estas teknike malpermesita, kvankam tiu regulo malofte estas strikte aplikata. Nokte, lumoj estas devigaj, kaj oni rekomendas uzi reflektan veŝton kaj kaskon. Mapon de biciklaj itineroj oni povas elŝuti '''[http://www.valenbisi.com/content/download/28060/153115/version/1/file/Plano+Estaciones+Valenbisi.pdf ĉi tie]'''.
La urbo disponigas '''[http://cas.valenbisi.es/ Valenbisi]''', popularan sistemon por kunhavigi biciklojn, kun 275 stacioj disvastigitaj tra la tuta urbo. Rezervado ne necesas: kiam vi havas '''Valenbisi'''-karton, simple iru al la interaktiva terminalo ĉe iu ajn stacio, sekvu la instrukciojn kaj elektu biciklon. Vi povas redoni la biciklon ĉe la sama stacio aŭ ĉe iu ajn alia stacio, kiu havas liberan lokon.
Mallongtempa abonilo kostas proksimume 13.04 € kaj donas senliman aliron al bicikloj dum sep tagoj. La unua duonhoro de ĉiu veturo estas senpaga; por ĉiu plia duonhoro oni pagas {{EUR|1.04}}, kaj ĉiu plia horo kostas 3.12 €. Tamen, se vi redonas vian biciklon ĉe disponebla stacio antaŭ ol finiĝas la unua duonhoro, vi povas preni novan biciklon kaj rekomenci la tempokalkulon sen kroma kosto.
Semajnajn abonilojn oni povas aĉeti ĉe la terminalo de iu ajn stacio per kreditkarto. Por periodoj pli longaj ol unu semajno necesas jara abono, kiu kostas 27,12 €, kun reduktitaj tarifoj por ĉiu plia duonhoro. Tiajn abonojn oni povas aĉeti rete kaj ricevi per poŝto; tamen, vi povas eviti tiun ĝenon ligante vian abonon de Valenbisi al valida transportkarto – kiel "Bonometro", "Bonobús" aŭ "Bono" –; bonvolu viziti la retejon por pliaj detaloj.
Ekzistas ankaŭ multaj bicikloluejoj tra la urbo; la plej multaj el ili postulas inter 10 € kaj 15 € tage, depende de la sezono.
En la lastaj jaroj, la uzo de elektraj skoteroj disvastiĝis, kaj nun estas kutime, ke la reto de biciklovojoj estas kunuzata – kun varia grado de harmonio – de tiuj novaj elektraj veturiloj. Tra la urbo troviĝas multaj vendejoj, kiuj ofertas luadon, riparadon kaj rezervajn partojn por tiaj skoteroj. Male al bicikloj, la urbaj regularoj postulas la uzon de kasko dum veturado per elektraj skoteroj en la urbo, konsiderante la altajn rapidojn, kiujn ili povas atingi. Kaj por bicikloj kaj por skoteroj, estas malpermesite uzi aŭskultilojn dum la veturado.
Ĉiuokaze, informojn pri la urba reto de biciklaj vojoj (biciklovojoj, "biciklaj stratoj", stratoj rezervitaj por piedirantoj, apartaj biciklaj padoj, ktp.) kaj aliaj rilataj temoj vi povas trovi en la retejo de la [http://www.valencia.es/agenciabici/es Municipa Bicikla Agentejo].
== Vidi ==
== Fari ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
701g71hw9sb7ck3ifjl0iio5zjdopej
73656
73655
2026-11-01T15:39:47Z
Tiguliano
53
/* Kompreni */
73656
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Valencio<br><small>(''Valencia'', ''València'')</small>
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Torres_de_Serrans.jpg
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 800 215 (2020)
| alto = 0-104m
}}
'''{{W|Valencio}}''' (hispane: ''Valencia'', katalune: ''València'') estas urbo en orienta [[Hispanio]], ĉefurbo de la samnoma regiono ([[Valencia Komunumo]]).
== Kompreni ==
Valencio estas ĉarma urbo kaj la ĉefurbo de la regiono [[Valencia Komunumo]], kaj, ene de ĝi, ankaŭ de la [[Provinco Valencio]]. Valenzio estas fama pro sia kultura kaj historia signifo, kaj ankaŭ pro siaj sennombraj festoj kaj tradicioj. Kun loĝantaro de pli ol 800.000 homoj (laŭ la stato de 2020), ĝi estas la tria plej granda urbo en Hispanio kaj, (post [[Barcelono]]), la plej grava kultura centro ĉe la hispana mediteranea marbordo.
Dum la monato marto, la urbo gastigas la feston ''Fallas de Valencia'' — agnoskitan de Unesko kiel Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro —, dum dum la cetero de la jaro vizitantoj povas ĝui ĝiajn bonegajn strandojn, ultramodernan arkitekturon kaj, kompreneble, ĝian [https://eo.wikipedia.org/wiki/Paeljo paeljon].
=== Historio ===
La urbo estis fondita kiel romia kolonio en la 2-a jarcento a.K., sub la nomo "Valentia Edetanorum". Plurajn jarcentojn poste, en la jaro 711 p.K., la urbon okupis islamanoj, kiuj transformis ĝin en komercan centron por papero, silko, ceramikaĵoj, vitro kaj arĝento. Malgraŭ mallonga periodo de kristana regado en la 11-a jarcento sub El Cid, la urbo restis en islamaj manoj ĝis la kristana Rekonkerado, gvidata de reĝo Jakobo la 1-a de Aragono en 1238; tiam ĝi estis enkorpigita kiel regno sub la Krono de Aragono.
Dum la 15-a jarcento, Valencio travivis sian "Oran Epokon", karakterizitan de kreskanta loĝantaro kaj florado de la valencia kulturo kaj artoj. Gravaj monumentoj el tiu epoko inkluzivas ''El Miguelete'' (konatan en la valencia lingvo kiel ''El Micalet''), la ''Lonja de la Seda'' (Silk-borso) — Monda Heredaĵo de UNESKO — kaj la Turojn de Serranos. Dum tiu periodo, Valencio fariĝis unu el la plej influaj urboj en Mediteraneo kaj helpis financi la unuajn vojaĝojn de Kristoforo Kolumbo al Ameriko.
De 1936 ĝis 1939, la urbo estis la ĉefurbo de la Respublika Hispanio. Dum la Hispana Enlanda Milito, ĝi suferis fortajn bombadojn fare de la frankismaj fortoj, kaj el la aero kaj de la maro. Post la milito, Franco venĝis sin pro la respublika pasinteco de Valencio per kultura kaj ideologia subpremado, kio inkluzivis malpermeson uzi la valencian lingvon.
En 1957, la rivero Turia elbordiĝis, kaŭzante katastrofan inundon en la urbocentro, kiu rezultigis pli ol 80 mortojn. Poste, la rivero estis direktita sude de la urbo; la origina fluejo estis pli malfrue transformita en parkon, kiu de tiam fariĝis unu el la plej elstaraj vidindaĵoj de Valencio. La urbo gastigis plurajn internaciajn sportajn eventojn, kiel ekzemple la Pokalon de Ameriko — dufoje — kaj la Eŭropan Grandpremion de Formulo 1 inter 2008 kaj 2012. Ĝi ankaŭ spertis arkitekturajn ŝanĝojn, inkluzive de la vastigo kaj plibonigo de ekzistanta infrastrukturo — precipe per la Urbo de Artoj kaj Sciencoj, komplekso dediĉita al arkitekturo, kulturo kaj distro. Tiu daŭra transformiĝo igis mezgrandan urbon, antaŭe malmulte atentatan, pli signifa kaj alloga celloko.
=== Klimato ===
Valencio havas mediteranean klimaton, kun mildaj, iomete pluvaj vintroj kaj varmaj, sekaj someroj. Somere, aŭgusto estas trankvila monato, ĉar multaj loĝantoj forestas feriante. Dum tiu periodo de la jaro, la vetero estas varma kaj humida; tagaj temperaturoj varias inter 30 kaj 35 °C, kaj noktaj temperaturoj inter 20 kaj 25 °C. Aŭtune, septembro kaj oktobro estas pli aktivaj monatoj; en septembro la vetero ankoraŭ povas taŭgi por vizitoj al la plaĝo, kaj pluraj gravaj eventoj okazas dum tiu sezono. Novembro havas tre malmulte da sunbrilo. Vintre, la averaĝaj temperaturoj rondiras ĉirkaŭ 10 °C, kaj la vetero estas ĝenerale malvarmeta kaj humida. La ĉiujara festo "Fallas de Valencia" neoficiale markas la komencon de la printempo.
== Eniri ==
Valencio estas servata de radialaj aŭtovojoj kaj reto de ĉirkaŭvojoj. La Mediteranea Aŭtovojo (A-7) ebligas aliron al la urbo el Barcelono aŭ Francio, dum la Orienta Aŭtovojo (A-3), kiu komenciĝas en Madrido, estas senpaga. Kvankam la ĉirkaŭvojoj estas bone evoluigitaj, ili tamen suferas pro trafikŝtopiĝoj dum pinthoroj. Ankaŭ la urbocentro mem emas al trafikŝtopiĝoj – situacio plimalbonigita de malfacilaĵoj pri parkumado, simile al la plej multaj aliaj grandaj urboj.
=== Eniri avie ===
La Flughaveno de Valencio (IATA: VLC) situas je proksimume 9 km for de la urbocentro. Gravaj flugkompanioj, kiuj ofertas enlandajn kaj eŭropajn flugojn al kaj de Valencio, inkluzivas interalie Air Europa, easyJet, Iberia, Ryanair, Transavia, Vueling kaj Wizz Air. La terminaloj disponigas senpagan retaliron (Wi-Fi); krome, post la sekureca kontrolejo, troviĝas restoracioj kaj senimpostaj vendejoj.
La metrolinioj 3 kaj 5 de Valencio ligas la flughavenon al la urbocentro kaj al la ĉefa fervoja stacidomo, "Estación del Norte" (situanta apud la metrohaltejo Xàtiva). Trajnoj veturas ĉiujn 8 minutojn, kaj la vojaĝo daŭras proksimume 21 minutojn. Unudirekta bileto al la urbocentro kostas 3,90 €, aldone al 1 € por la reŝargebla kartona inteligenta karto; biletojn oni povas aĉeti ĉe giĉeto. Inter noktomezo kaj la 5:30 matene ne funkcias la metroservo.
La kompanio Fernanbús priservas la buslinion 150, kun foriroj ĉiujn 15 minutojn. La itinero finiĝas ĉe la stacio Àngel Guimerá; kompleta horaro kaj itinera mapo estas haveblaj rete. Biletoj kostas 1,50 €, kaj la veturo daŭras inter 30 kaj 40 minutoj.
Ĝuste ekster la alvenhalo troviĝas taksiejo. Veturo de la flughaveno al ''Calle de la Pau'' — en la koro de la historia centro, proksimume 11 km for — kostas inter 16 € kaj 20 €, plus kroma "flughavena krompago" de proksimume 5 € (laŭ informoj de januaro 2015). Informoj pri la prezoj estas afiŝitaj en la hispana, la angla kaj la valencia, kvankam ili povas esti malfacile legeblaj. La sama vojaĝo de ''Carrer de la Pau'' al la flughaveno kostas duonon de tiu prezo.
=== Eniri trajne ===
La ĉefa fervoja stacidomo estas la ''Estación del Norte'' (Norda Stacidomo), situanta en la urbocentro apud la taŭrludejo kaj proksime de la urbodomo. La ĉefa konstruaĵo estas bone konservita modernisma strukturo el la jaro 1917, kiu ricevis la statuson de Nacia Historia Konstruaĵo. Ĉi tiu stacidomo priservas nur antaŭurbajn, pasaĝerajn, regionajn kaj mezdistancajn trajnojn. Ĝiaj instalaĵoj inkluzivas turisman informejon, biletvendejojn, plurajn kafejojn kaj aŭtoluejon. Oni povas atingi la stacidomon per la metrostacioj Xàtiva (servata de la linioj 3, 5 kaj 9) kaj Bailén (servata de la linio 7); ankaŭ la stacio Plaza de España — servata de la linioj 1 kaj 2 — troviĝas proksime. Kiel grava nodo en la urba publika transportreto, ĝi estas priservata de pluraj buslinioj, kiuj ligas ĝin al ĉiu distrikto kaj kvartalo de la urbo.
Longdistancaj kaj rapidtrajnoj alvenas ĉe la stacidomo Valencia-Joaquín Sorolla, situanta 800 metrojn for de la ĉefa stacidomo. Ĝiaj instalaĵoj inkluzivas biletvendejojn, kafejon kaj aŭtoluejon. Senpaga navedobuso ligas la du stacidomojn kaj foriras ĉiujn 10 minutojn. La metrolinioj 1, 2 kaj 7 de Valencio ebligas aliron al ĉi tiu stacidomo per la metrostacio Jesús.
Renfe estas la nacia fervoja kompanio. Biletojn eblas rezervi rete per ĝia retpaĝaro, kiu proponas signifajn rabatojn por antaŭaj rezervoj. La urbo estas ligita al Madrido per la rapidtrajnoj AVE, kiuj veturas sur la rapidtrajna linio Madrido-Levante; la vojaĝo daŭras proksimume 1 horon kaj 35 minutojn. Ekzistas ankaŭ ligoj al aliaj gravaj urboj, kiel Barcelono, priservataj de trajnoj de la tipoj Euromed, Alaris aŭ Talgo; la vojaĝo al Barcelono daŭras ĉirkaŭ 3 horojn.
=== Eniri buse ===
La bus-stacidomo de Valencio akceptas ĉiutage alvenojn el preskaŭ ĉiuj gravaj urboj de Hispanio kaj el la plej multaj urboj de la Valencia Komunumo, kaj ankaŭ multajn internaciajn servojn. Ĝi situas ĉe la strato Menéndez Pidal, laŭlonge de la rivero; la metro-stacidomo Túria (Linio 1) troviĝas proksimume kvinminutan piediron for. Sur la supra nivelo troviĝas biletvendejoj, informejo kaj kafejo.
== Transportiĝi ==
<mapframe text="Valencio" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.470" longitude="-0.376" align="center" >
</mapframe>
La plej multaj stratoj kaj avenuoj en Valencio estas signitaj en la valencia lingvo, dum la ceteraj estas en la hispana. Mapoj povas montri stratnomojn aŭ en la valencia aŭ en la hispana — malofte en ambaŭ — kaj adresoj ankaŭ povas aperi en unu el la du lingvoj, kio povas kaŭzi konfuzon por novuloj. La adresoj indikitaj en ĉi tiu gvidilo estas ĝenerale en la valencia. La urbo komencis renomigi certajn stratojn, kiuj devenas de la epoko de Franco, anstataŭigante iliajn nomojn per aliaj, kiuj honoras aliajn personojn — precipe virinojn. Ĝis la fino de 2017, proksimume 50 stratoj estis renomitaj, kaj pliaj ŝanĝoj estas planitaj. Dum retaj mapservoj estas plejparte ĝisdataj, presitaj mapoj povas esti malnoviĝintaj.
Vi povas plani itineron al specifa celo per la itinerplanilo en la retejo de '''[http://www.emtvalencia.es/ciudadano/index.php EMT Valencia]'''; enmetante vian deirpunkton kaj celon, la ilo kalkulas la plej efikan vojon per metroo, buso, biciklo aŭ eĉ piede.
Vizitantoj, kiuj restas en la urbo dum mallonga tempo, eble volos aĉeti la '''[https://www.visitvalencia.com/valencia-tourist-card Valencia Tourist Card]''' (Turisman Karton de Valencio). Ĉi tiu karto — havebla por unu, du aŭ tri tagoj — ofertas senliman veturadon per ĉiuj metroaj kaj busaj linioj (inkluzive de kaj al la flughaveno) dum 24 horoj (15 €), 48 horoj (20 €) aŭ 72 horoj (25 €), ekde la momento de la unua uzo.
La karto ankaŭ donas senpagan eniron al publikaj muzeoj kaj monumentoj, kune kun rabatoj por diversaj turismaj allogaĵoj, kaj pliajn ŝparojn en elektitaj butikoj kaj restoracioj. La karton oni povas aĉeti ĉe turismaj oficejoj — inkluzive de tiuj ĉe la flughaveno — aŭ aĉeti rete kun rabato kaj poste preni ĝin ĉe turisma oficejo post alveno. Por vojaĝantoj, kiuj restas pli longe ol 3 tagojn, ekzistas la reŝargebla karto "Suma 10", kiu validas kaj por la metroo kaj por la buso, proponante flekseblan manieron por moviĝi tra la urbo. La karto kovras dek vojaĝojn, inkluzive de eventualaj transiroj (ŝanĝoj de veturilo) faritaj ene de unu horo post la komenco de la vojaĝo. Ĉi tiujn kartojn oni povas aĉeti ĉe biletvendejoj en metrostacioj aŭ tramstacioj kontraŭ proksimume 6 €. Aldoniĝas kosto de 2 € por la plasta karto mem, kiu enhavas blaton. La kartojn oni povas reŝargi ĉe iu ajn aŭtomato por metro- aŭ tram-biletoj.
===Turismaj Oficejoj===
Ĉe ĉiuj [https://www.comunitatvalenciana.com/es/oficinas-de-turismo Turismaj Oficejoj] de Valencio vi povas aĉeti la Turisman Karton de Valencio — haveblan en versioj por 24, 48 aŭ 72 horoj —, kiu ebligas senpagan uzadon de publika transporto (inkluzive de la metroo al kaj de la flughaveno), senpagan eniron en muzeojn kaj monumentojn, kaj rabatojn en diversaj butikoj, restoracioj kaj ĉe turismaj servoj. La turismaj oficejoj ankaŭ vendas unuopajn biletojn por la Urbo de Artoj kaj Sciencoj kaj la bestĝardeno Bioparc, kaj povas helpi pri lastmomentaj rezervoj por hoteloj, restoracioj kaj koncertoj.
=== Transportiĝi perpiede ===
La turisma centro de Valencio estas facile esplorebla piede. Krom se vi celas pli forajn areojn — kiel la Urbo de Artoj kaj Sciencoj, la strandon aŭ la universitatajn kvartalojn — ne necesas uzi taksiojn aŭ publikan transporton. Krome, preskaŭ ĉiuj trotuaroj havas deklivirejojn ĉe piediraj transirejoj, kio igas la areon alirebla por homoj kun handikapoj kaj por tiuj, kiuj uzas bebĉaretojn.
=== Publika transporto ===
[[File:Valencia Bus Turistic.jpg|300px|thumb|Urba buso apud turisma buso.]]
La urbo havas bone evoluintan busreton, funkciigatan de la kompanio '''[http://www.emtvalencia.es/ EMT]''', kiu inkluzivas plurajn noktajn liniojn kaj ebligas atingi preskaŭ ĉiun parton de la urbo. Bileto por unuopa veturo kostas proksimume 1.50 € (sen ebleco transiri al alia veturilo) kaj estas aĉetebla ĉe la ŝoforo dum la eniro. Por oftaj uzantoj, pli ekonomia opcio estas la '''Bonobús''' — reŝargebla karto havebla ĉe gazetbudoj kaj tabakvendejoj —, kiu kovras dek veturojn kontraŭ proksimume 8.50 €. Por la karto mem oni pagas kromkoston de unu eŭro; tiajn kartojn eblas reŝargi rete aŭ ĉe gazetbudoj.
La plej multaj bushaltejoj estas ekipitaj per ciferecaj ekranoj, kiuj montras la alventempon de la sekva buso. Ĉe haltejoj sen cifereca ekrano, oni tamen povas facile ekscii, kiam alvenos la sekva buso, uzante legilon por QR-kodoj (kiel tiun enkonstruitan en la aplikaĵon de EMT) aŭ sendante SMS-mesaĝon kun la unika identiga numero de la haltejo al la telefonnumero indikita apud la afiŝita mapo de la buslinioj.
=== Per metroo ===
[[File:Bombardier Flexity Outlook Cityrunner 1.jpg|300px|thumb|Unu el la metrotrajnoj de Valencio.]]
'''[https://www.metrovalencia.es/page.php?idioma=_es Metrovalencia]''' konsistas el naŭ linioj (el kiuj tri estas tramlinioj) kaj ligas la ĉirkaŭaĵojn al la urbo. Kvankam la metrosistemo ne estas tre vasta, ĝi povas konduki vin al la ĉefaj vidindaĵoj de la urbo. Mapoj kaj horaroj estas elŝuteblaj '''[https://www.metrovalencia.es/page.php?page=145 ĉi tie]'''. En 2018, la prezo por unuopa vojaĝo ene de unu zono estas {{EUR|1.50}}. La bileto mem kostas kroman eŭron kaj enhavas reŝargeblan ĉipon. Nepre konservu vian bileton, ĉar vi devos denove prezenti ĝin ĉe la elirejo. Se vi uzas nur la tramon, vi devas aĉeti bileton ĉe aŭtomato (kiuj troviĝas ĉe ĉiu tramhaltejo) kaj validigi ĝin antaŭ ol eniri la veturilon.
Se vi planas ofte uzi la metroon, vi povus konsideri aĉeti '''Bonometro'''—reŝargeblan ĉipkarton haveblan ĉe bilet-aŭtomatoj en metrostacioj—kiu kovras dek vojaĝojn ene de Zono A kaj kostas proksimume {{EUR|7.20}}. La karto (kun la ĉipo) kostas unu eŭron. Ĉi tiuj samaj ĉipkartoj povas esti uzataj ankaŭ por unuopaj vojaĝoj (ekzemple al la flughaveno aŭ al pli foraj zonoj), sed unuopa karto ne povas samtempe enhavi ambaŭ specojn de tarifoj; vi povas ŝanĝi la tarif-tipon nur post kiam ĉiuj vojaĝoj de via Bonometro estas eluzitaj. Se vi planas fari plurajn vojaĝojn ekster Zono A, vi verŝajne devos aĉeti duan karton.
Normaj bicikloj estas permesataj dum labortagoj nur sur la superteraj partoj de la reto. Sabate, dimanĉe kaj dum festotagoj, bicikloj estas permesataj laŭ la tuta reto, dum faldeblaj bicikloj estas permesataj iam ajn. Dum la festivalo *Fallas* en Valencio kaj dum la nokto de Sankta Johano, neniuj bicikloj estas permesataj. Dorlotbestoj, kaj ankaŭ gvidhundoj aŭ helpohundoj, estas same permesataj.
=== Per turisma buso ===
* [http://valenciabusturistic.com/es/index Valencia Bus Turistic]
:Adreso: Plaça de la Reina, 10
:tlf: +34 699 982 514
:horaro. Ĉiutage de 9:30 ĝis 20:00 (oficejo)
:Kunlaborante kun la urba turisma oficejo, Valencia Bus Turistic ofertas busservon de tipo "suriru-kaj-eliru" (hop-on hop-off), kiu kovras du itinerojn: la "Historian Itineron", kiu ampleksas la plejparton de la urbocentro, kaj la "Maran Itineron", kiu pasas tra la Reĝa Maristaro, la Urbo de Artoj kaj Sciencoj, kaj la strandoj. Ĉiu itinero inkluzivas plurlingvan gvidiston, kaj la du itineroj kruciĝas ĉe tri diversaj punktoj; eblas kombini ambaŭ itinerojn, se oni deziras. Biletojn oni povas aĉeti ĉe iu ajn bushaltejo, turisma informcentro aŭ multaj hoteloj.
=== Per taksio ===
[[File:Anell Ciclista 16.jpg|300px|thumb|]]
La urbo havas vastan reton de taksioj. Temas pri blankaj veturiloj, rekoneblaj per la emblemo de la ''Generalitat Valenciana'' kaj la surskribo ''Área de Valencia'' sur la pordo ĉe la flanko de la ŝoforo. Ili ankaŭ havas lumilon sur la tegmento — nomatan ''modulo'' —, kiu indikas, ĉu la taksio estas okupita (per verda lumo) aŭ disponebla (montrante la vorton "Libre", kio signifas "libera" aŭ "disponebla"). Vi povas haltigi ilin surstrate aŭ trovi ilin ĉe unu el la multaj taksiejoj tra la urbo.
Taksioj uzas taksimetron, kaj la prezoj estas raciaj. La minimuma prezo dumtage estas 4 €, kaj nokte ĝi altiĝas al 6 €. Oni devas pagi kontante; tre malmultaj taksioj akceptas kreditkartojn. Por eviti problemojn, provu pagi per sumo ne pli granda ol 20 €, ĉar la ŝoforoj devas havi ĉe si nur tiom da moneroj por redoni monon, kiom necesas por transakcioj ĝis tiu sumo. Se vi mendas taksion telefone, memoru, ke la taksimetro ekfunkcias tuj kiam la ŝoforo ricevas la mendon. Tamen, la totala kosto kutime restas racia, ĉar la kompanioj kutime sendas la plej proksiman disponeblan taksion al via loko.
=== Transportiĝi aŭte ===
Uzi aŭton, precipe en la urbocentro, estas pli malhelpo ol avantaĝo; por vizitantoj ofte estas pli facile parkumi kaj esplori la ĉirkaŭaĵon piede. Se vi veturas en la urbocentro aŭ loĝas en hotelo sen parkumejo, vi povas informiĝi pri la funkciado de la bluaj (O.R.A.) kaj oranĝaj (nur por loĝantoj) parkumzonoj vizitante la [http://www.oravalencia.com/ retejon de ORA Valencia].
Se vi planas butikumi aŭ viziti la tiel nomatan "Oran Mejlon" — areon, kiu ampleksas stratojn kiel Colón, Don Juan de Austria, ktp. — vi povas parkumi vian aŭton en la [https://mercadocolon.es/parking/ parkumejo Mercado Colón], kiu estas malfermita 24 horojn tage. Se vi celas la kvartalon Ruzafa, la plej bona elekto estas la [https://www.empark.com/es/es/parking/Valencia/parking-mercado-de-ruzafa-valencia/ parkumejo Mercado de Ruzafa]. Ekzistas ankaŭ aliaj parkumejoj, kiel ekzemple la parkumejo Palleter.
=== Per biciklo ===
[[File:Bicisvalenbisi.jpg|300px|thumb|Biciklostacio de Valenbisi.]]
La urbo estas esence ebena, kaj biciklado fariĝis populara maniero por moviĝi tra ĝi. Valencio havas vastan reton de biciklaj vojoj, kaj la parko ĉe la rivero Turia trairas la urbon, ebligante vojaĝi de unu fino al la alia kun minimuma kontakto kun la aŭta trafiko. Aŭtoŝoforoj kutimas kunhavigi la vojon kun biciklantoj, kvankam piedirantoj foje eniras la biciklajn vojojn. Biciklado sur trotuaroj, kie ne ekzistas aparta bicikla vojo, estas teknike malpermesita, kvankam tiu regulo malofte estas strikte aplikata. Nokte, lumoj estas devigaj, kaj oni rekomendas uzi reflektan veŝton kaj kaskon. Mapon de biciklaj itineroj oni povas elŝuti '''[http://www.valenbisi.com/content/download/28060/153115/version/1/file/Plano+Estaciones+Valenbisi.pdf ĉi tie]'''.
La urbo disponigas '''[http://cas.valenbisi.es/ Valenbisi]''', popularan sistemon por kunhavigi biciklojn, kun 275 stacioj disvastigitaj tra la tuta urbo. Rezervado ne necesas: kiam vi havas '''Valenbisi'''-karton, simple iru al la interaktiva terminalo ĉe iu ajn stacio, sekvu la instrukciojn kaj elektu biciklon. Vi povas redoni la biciklon ĉe la sama stacio aŭ ĉe iu ajn alia stacio, kiu havas liberan lokon.
Mallongtempa abonilo kostas proksimume 13.04 € kaj donas senliman aliron al bicikloj dum sep tagoj. La unua duonhoro de ĉiu veturo estas senpaga; por ĉiu plia duonhoro oni pagas {{EUR|1.04}}, kaj ĉiu plia horo kostas 3.12 €. Tamen, se vi redonas vian biciklon ĉe disponebla stacio antaŭ ol finiĝas la unua duonhoro, vi povas preni novan biciklon kaj rekomenci la tempokalkulon sen kroma kosto.
Semajnajn abonilojn oni povas aĉeti ĉe la terminalo de iu ajn stacio per kreditkarto. Por periodoj pli longaj ol unu semajno necesas jara abono, kiu kostas 27,12 €, kun reduktitaj tarifoj por ĉiu plia duonhoro. Tiajn abonojn oni povas aĉeti rete kaj ricevi per poŝto; tamen, vi povas eviti tiun ĝenon ligante vian abonon de Valenbisi al valida transportkarto – kiel "Bonometro", "Bonobús" aŭ "Bono" –; bonvolu viziti la retejon por pliaj detaloj.
Ekzistas ankaŭ multaj bicikloluejoj tra la urbo; la plej multaj el ili postulas inter 10 € kaj 15 € tage, depende de la sezono.
En la lastaj jaroj, la uzo de elektraj skoteroj disvastiĝis, kaj nun estas kutime, ke la reto de biciklovojoj estas kunuzata – kun varia grado de harmonio – de tiuj novaj elektraj veturiloj. Tra la urbo troviĝas multaj vendejoj, kiuj ofertas luadon, riparadon kaj rezervajn partojn por tiaj skoteroj. Male al bicikloj, la urbaj regularoj postulas la uzon de kasko dum veturado per elektraj skoteroj en la urbo, konsiderante la altajn rapidojn, kiujn ili povas atingi. Kaj por bicikloj kaj por skoteroj, estas malpermesite uzi aŭskultilojn dum la veturado.
Ĉiuokaze, informojn pri la urba reto de biciklaj vojoj (biciklovojoj, "biciklaj stratoj", stratoj rezervitaj por piedirantoj, apartaj biciklaj padoj, ktp.) kaj aliaj rilataj temoj vi povas trovi en la retejo de la [http://www.valencia.es/agenciabici/es Municipa Bicikla Agentejo].
== Vidi ==
== Fari ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
erdj7n9tunrntu7doqiphag18126bg9
73657
73656
2026-11-01T15:40:17Z
Tiguliano
53
/* Kompreni */
73657
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Valencio<br><small>(''Valencia'', ''València'')</small>
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Torres_de_Serrans.jpg
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 800 215 (2020)
| alto = 0-104m
}}
'''{{W|Valencio}}''' (hispane: ''Valencia'', katalune: ''València'') estas urbo en orienta [[Hispanio]], ĉefurbo de la samnoma regiono ([[Valencia Komunumo]]).
== Kompreni ==
Valencio estas ĉarma urbo kaj la ĉefurbo de la regiono [[Valencia Komunumo]], kaj, ene de ĝi, ankaŭ de la [[Provinco Valencio]]. Valencio estas fama pro sia kultura kaj historia signifo, kaj ankaŭ pro siaj sennombraj festoj kaj tradicioj. Kun loĝantaro de pli ol 800.000 homoj (laŭ la stato de 2020), ĝi estas la tria plej granda urbo en Hispanio kaj, (post [[Barcelono]]), la plej grava kultura centro ĉe la hispana mediteranea marbordo.
Dum la monato marto, la urbo gastigas la feston ''Fallas de Valencia'' — agnoskitan de Unesko kiel Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro —, dum dum la cetero de la jaro vizitantoj povas ĝui ĝiajn bonegajn strandojn, ultramodernan arkitekturon kaj, kompreneble, ĝian [https://eo.wikipedia.org/wiki/Paeljo paeljon].
=== Historio ===
La urbo estis fondita kiel romia kolonio en la 2-a jarcento a.K., sub la nomo "Valentia Edetanorum". Plurajn jarcentojn poste, en la jaro 711 p.K., la urbon okupis islamanoj, kiuj transformis ĝin en komercan centron por papero, silko, ceramikaĵoj, vitro kaj arĝento. Malgraŭ mallonga periodo de kristana regado en la 11-a jarcento sub El Cid, la urbo restis en islamaj manoj ĝis la kristana Rekonkerado, gvidata de reĝo Jakobo la 1-a de Aragono en 1238; tiam ĝi estis enkorpigita kiel regno sub la Krono de Aragono.
Dum la 15-a jarcento, Valencio travivis sian "Oran Epokon", karakterizitan de kreskanta loĝantaro kaj florado de la valencia kulturo kaj artoj. Gravaj monumentoj el tiu epoko inkluzivas ''El Miguelete'' (konatan en la valencia lingvo kiel ''El Micalet''), la ''Lonja de la Seda'' (Silk-borso) — Monda Heredaĵo de UNESKO — kaj la Turojn de Serranos. Dum tiu periodo, Valencio fariĝis unu el la plej influaj urboj en Mediteraneo kaj helpis financi la unuajn vojaĝojn de Kristoforo Kolumbo al Ameriko.
De 1936 ĝis 1939, la urbo estis la ĉefurbo de la Respublika Hispanio. Dum la Hispana Enlanda Milito, ĝi suferis fortajn bombadojn fare de la frankismaj fortoj, kaj el la aero kaj de la maro. Post la milito, Franco venĝis sin pro la respublika pasinteco de Valencio per kultura kaj ideologia subpremado, kio inkluzivis malpermeson uzi la valencian lingvon.
En 1957, la rivero Turia elbordiĝis, kaŭzante katastrofan inundon en la urbocentro, kiu rezultigis pli ol 80 mortojn. Poste, la rivero estis direktita sude de la urbo; la origina fluejo estis pli malfrue transformita en parkon, kiu de tiam fariĝis unu el la plej elstaraj vidindaĵoj de Valencio. La urbo gastigis plurajn internaciajn sportajn eventojn, kiel ekzemple la Pokalon de Ameriko — dufoje — kaj la Eŭropan Grandpremion de Formulo 1 inter 2008 kaj 2012. Ĝi ankaŭ spertis arkitekturajn ŝanĝojn, inkluzive de la vastigo kaj plibonigo de ekzistanta infrastrukturo — precipe per la Urbo de Artoj kaj Sciencoj, komplekso dediĉita al arkitekturo, kulturo kaj distro. Tiu daŭra transformiĝo igis mezgrandan urbon, antaŭe malmulte atentatan, pli signifa kaj alloga celloko.
=== Klimato ===
Valencio havas mediteranean klimaton, kun mildaj, iomete pluvaj vintroj kaj varmaj, sekaj someroj. Somere, aŭgusto estas trankvila monato, ĉar multaj loĝantoj forestas feriante. Dum tiu periodo de la jaro, la vetero estas varma kaj humida; tagaj temperaturoj varias inter 30 kaj 35 °C, kaj noktaj temperaturoj inter 20 kaj 25 °C. Aŭtune, septembro kaj oktobro estas pli aktivaj monatoj; en septembro la vetero ankoraŭ povas taŭgi por vizitoj al la plaĝo, kaj pluraj gravaj eventoj okazas dum tiu sezono. Novembro havas tre malmulte da sunbrilo. Vintre, la averaĝaj temperaturoj rondiras ĉirkaŭ 10 °C, kaj la vetero estas ĝenerale malvarmeta kaj humida. La ĉiujara festo "Fallas de Valencia" neoficiale markas la komencon de la printempo.
== Eniri ==
Valencio estas servata de radialaj aŭtovojoj kaj reto de ĉirkaŭvojoj. La Mediteranea Aŭtovojo (A-7) ebligas aliron al la urbo el Barcelono aŭ Francio, dum la Orienta Aŭtovojo (A-3), kiu komenciĝas en Madrido, estas senpaga. Kvankam la ĉirkaŭvojoj estas bone evoluigitaj, ili tamen suferas pro trafikŝtopiĝoj dum pinthoroj. Ankaŭ la urbocentro mem emas al trafikŝtopiĝoj – situacio plimalbonigita de malfacilaĵoj pri parkumado, simile al la plej multaj aliaj grandaj urboj.
=== Eniri avie ===
La Flughaveno de Valencio (IATA: VLC) situas je proksimume 9 km for de la urbocentro. Gravaj flugkompanioj, kiuj ofertas enlandajn kaj eŭropajn flugojn al kaj de Valencio, inkluzivas interalie Air Europa, easyJet, Iberia, Ryanair, Transavia, Vueling kaj Wizz Air. La terminaloj disponigas senpagan retaliron (Wi-Fi); krome, post la sekureca kontrolejo, troviĝas restoracioj kaj senimpostaj vendejoj.
La metrolinioj 3 kaj 5 de Valencio ligas la flughavenon al la urbocentro kaj al la ĉefa fervoja stacidomo, "Estación del Norte" (situanta apud la metrohaltejo Xàtiva). Trajnoj veturas ĉiujn 8 minutojn, kaj la vojaĝo daŭras proksimume 21 minutojn. Unudirekta bileto al la urbocentro kostas 3,90 €, aldone al 1 € por la reŝargebla kartona inteligenta karto; biletojn oni povas aĉeti ĉe giĉeto. Inter noktomezo kaj la 5:30 matene ne funkcias la metroservo.
La kompanio Fernanbús priservas la buslinion 150, kun foriroj ĉiujn 15 minutojn. La itinero finiĝas ĉe la stacio Àngel Guimerá; kompleta horaro kaj itinera mapo estas haveblaj rete. Biletoj kostas 1,50 €, kaj la veturo daŭras inter 30 kaj 40 minutoj.
Ĝuste ekster la alvenhalo troviĝas taksiejo. Veturo de la flughaveno al ''Calle de la Pau'' — en la koro de la historia centro, proksimume 11 km for — kostas inter 16 € kaj 20 €, plus kroma "flughavena krompago" de proksimume 5 € (laŭ informoj de januaro 2015). Informoj pri la prezoj estas afiŝitaj en la hispana, la angla kaj la valencia, kvankam ili povas esti malfacile legeblaj. La sama vojaĝo de ''Carrer de la Pau'' al la flughaveno kostas duonon de tiu prezo.
=== Eniri trajne ===
La ĉefa fervoja stacidomo estas la ''Estación del Norte'' (Norda Stacidomo), situanta en la urbocentro apud la taŭrludejo kaj proksime de la urbodomo. La ĉefa konstruaĵo estas bone konservita modernisma strukturo el la jaro 1917, kiu ricevis la statuson de Nacia Historia Konstruaĵo. Ĉi tiu stacidomo priservas nur antaŭurbajn, pasaĝerajn, regionajn kaj mezdistancajn trajnojn. Ĝiaj instalaĵoj inkluzivas turisman informejon, biletvendejojn, plurajn kafejojn kaj aŭtoluejon. Oni povas atingi la stacidomon per la metrostacioj Xàtiva (servata de la linioj 3, 5 kaj 9) kaj Bailén (servata de la linio 7); ankaŭ la stacio Plaza de España — servata de la linioj 1 kaj 2 — troviĝas proksime. Kiel grava nodo en la urba publika transportreto, ĝi estas priservata de pluraj buslinioj, kiuj ligas ĝin al ĉiu distrikto kaj kvartalo de la urbo.
Longdistancaj kaj rapidtrajnoj alvenas ĉe la stacidomo Valencia-Joaquín Sorolla, situanta 800 metrojn for de la ĉefa stacidomo. Ĝiaj instalaĵoj inkluzivas biletvendejojn, kafejon kaj aŭtoluejon. Senpaga navedobuso ligas la du stacidomojn kaj foriras ĉiujn 10 minutojn. La metrolinioj 1, 2 kaj 7 de Valencio ebligas aliron al ĉi tiu stacidomo per la metrostacio Jesús.
Renfe estas la nacia fervoja kompanio. Biletojn eblas rezervi rete per ĝia retpaĝaro, kiu proponas signifajn rabatojn por antaŭaj rezervoj. La urbo estas ligita al Madrido per la rapidtrajnoj AVE, kiuj veturas sur la rapidtrajna linio Madrido-Levante; la vojaĝo daŭras proksimume 1 horon kaj 35 minutojn. Ekzistas ankaŭ ligoj al aliaj gravaj urboj, kiel Barcelono, priservataj de trajnoj de la tipoj Euromed, Alaris aŭ Talgo; la vojaĝo al Barcelono daŭras ĉirkaŭ 3 horojn.
=== Eniri buse ===
La bus-stacidomo de Valencio akceptas ĉiutage alvenojn el preskaŭ ĉiuj gravaj urboj de Hispanio kaj el la plej multaj urboj de la Valencia Komunumo, kaj ankaŭ multajn internaciajn servojn. Ĝi situas ĉe la strato Menéndez Pidal, laŭlonge de la rivero; la metro-stacidomo Túria (Linio 1) troviĝas proksimume kvinminutan piediron for. Sur la supra nivelo troviĝas biletvendejoj, informejo kaj kafejo.
== Transportiĝi ==
<mapframe text="Valencio" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.470" longitude="-0.376" align="center" >
</mapframe>
La plej multaj stratoj kaj avenuoj en Valencio estas signitaj en la valencia lingvo, dum la ceteraj estas en la hispana. Mapoj povas montri stratnomojn aŭ en la valencia aŭ en la hispana — malofte en ambaŭ — kaj adresoj ankaŭ povas aperi en unu el la du lingvoj, kio povas kaŭzi konfuzon por novuloj. La adresoj indikitaj en ĉi tiu gvidilo estas ĝenerale en la valencia. La urbo komencis renomigi certajn stratojn, kiuj devenas de la epoko de Franco, anstataŭigante iliajn nomojn per aliaj, kiuj honoras aliajn personojn — precipe virinojn. Ĝis la fino de 2017, proksimume 50 stratoj estis renomitaj, kaj pliaj ŝanĝoj estas planitaj. Dum retaj mapservoj estas plejparte ĝisdataj, presitaj mapoj povas esti malnoviĝintaj.
Vi povas plani itineron al specifa celo per la itinerplanilo en la retejo de '''[http://www.emtvalencia.es/ciudadano/index.php EMT Valencia]'''; enmetante vian deirpunkton kaj celon, la ilo kalkulas la plej efikan vojon per metroo, buso, biciklo aŭ eĉ piede.
Vizitantoj, kiuj restas en la urbo dum mallonga tempo, eble volos aĉeti la '''[https://www.visitvalencia.com/valencia-tourist-card Valencia Tourist Card]''' (Turisman Karton de Valencio). Ĉi tiu karto — havebla por unu, du aŭ tri tagoj — ofertas senliman veturadon per ĉiuj metroaj kaj busaj linioj (inkluzive de kaj al la flughaveno) dum 24 horoj (15 €), 48 horoj (20 €) aŭ 72 horoj (25 €), ekde la momento de la unua uzo.
La karto ankaŭ donas senpagan eniron al publikaj muzeoj kaj monumentoj, kune kun rabatoj por diversaj turismaj allogaĵoj, kaj pliajn ŝparojn en elektitaj butikoj kaj restoracioj. La karton oni povas aĉeti ĉe turismaj oficejoj — inkluzive de tiuj ĉe la flughaveno — aŭ aĉeti rete kun rabato kaj poste preni ĝin ĉe turisma oficejo post alveno. Por vojaĝantoj, kiuj restas pli longe ol 3 tagojn, ekzistas la reŝargebla karto "Suma 10", kiu validas kaj por la metroo kaj por la buso, proponante flekseblan manieron por moviĝi tra la urbo. La karto kovras dek vojaĝojn, inkluzive de eventualaj transiroj (ŝanĝoj de veturilo) faritaj ene de unu horo post la komenco de la vojaĝo. Ĉi tiujn kartojn oni povas aĉeti ĉe biletvendejoj en metrostacioj aŭ tramstacioj kontraŭ proksimume 6 €. Aldoniĝas kosto de 2 € por la plasta karto mem, kiu enhavas blaton. La kartojn oni povas reŝargi ĉe iu ajn aŭtomato por metro- aŭ tram-biletoj.
===Turismaj Oficejoj===
Ĉe ĉiuj [https://www.comunitatvalenciana.com/es/oficinas-de-turismo Turismaj Oficejoj] de Valencio vi povas aĉeti la Turisman Karton de Valencio — haveblan en versioj por 24, 48 aŭ 72 horoj —, kiu ebligas senpagan uzadon de publika transporto (inkluzive de la metroo al kaj de la flughaveno), senpagan eniron en muzeojn kaj monumentojn, kaj rabatojn en diversaj butikoj, restoracioj kaj ĉe turismaj servoj. La turismaj oficejoj ankaŭ vendas unuopajn biletojn por la Urbo de Artoj kaj Sciencoj kaj la bestĝardeno Bioparc, kaj povas helpi pri lastmomentaj rezervoj por hoteloj, restoracioj kaj koncertoj.
=== Transportiĝi perpiede ===
La turisma centro de Valencio estas facile esplorebla piede. Krom se vi celas pli forajn areojn — kiel la Urbo de Artoj kaj Sciencoj, la strandon aŭ la universitatajn kvartalojn — ne necesas uzi taksiojn aŭ publikan transporton. Krome, preskaŭ ĉiuj trotuaroj havas deklivirejojn ĉe piediraj transirejoj, kio igas la areon alirebla por homoj kun handikapoj kaj por tiuj, kiuj uzas bebĉaretojn.
=== Publika transporto ===
[[File:Valencia Bus Turistic.jpg|300px|thumb|Urba buso apud turisma buso.]]
La urbo havas bone evoluintan busreton, funkciigatan de la kompanio '''[http://www.emtvalencia.es/ EMT]''', kiu inkluzivas plurajn noktajn liniojn kaj ebligas atingi preskaŭ ĉiun parton de la urbo. Bileto por unuopa veturo kostas proksimume 1.50 € (sen ebleco transiri al alia veturilo) kaj estas aĉetebla ĉe la ŝoforo dum la eniro. Por oftaj uzantoj, pli ekonomia opcio estas la '''Bonobús''' — reŝargebla karto havebla ĉe gazetbudoj kaj tabakvendejoj —, kiu kovras dek veturojn kontraŭ proksimume 8.50 €. Por la karto mem oni pagas kromkoston de unu eŭro; tiajn kartojn eblas reŝargi rete aŭ ĉe gazetbudoj.
La plej multaj bushaltejoj estas ekipitaj per ciferecaj ekranoj, kiuj montras la alventempon de la sekva buso. Ĉe haltejoj sen cifereca ekrano, oni tamen povas facile ekscii, kiam alvenos la sekva buso, uzante legilon por QR-kodoj (kiel tiun enkonstruitan en la aplikaĵon de EMT) aŭ sendante SMS-mesaĝon kun la unika identiga numero de la haltejo al la telefonnumero indikita apud la afiŝita mapo de la buslinioj.
=== Per metroo ===
[[File:Bombardier Flexity Outlook Cityrunner 1.jpg|300px|thumb|Unu el la metrotrajnoj de Valencio.]]
'''[https://www.metrovalencia.es/page.php?idioma=_es Metrovalencia]''' konsistas el naŭ linioj (el kiuj tri estas tramlinioj) kaj ligas la ĉirkaŭaĵojn al la urbo. Kvankam la metrosistemo ne estas tre vasta, ĝi povas konduki vin al la ĉefaj vidindaĵoj de la urbo. Mapoj kaj horaroj estas elŝuteblaj '''[https://www.metrovalencia.es/page.php?page=145 ĉi tie]'''. En 2018, la prezo por unuopa vojaĝo ene de unu zono estas {{EUR|1.50}}. La bileto mem kostas kroman eŭron kaj enhavas reŝargeblan ĉipon. Nepre konservu vian bileton, ĉar vi devos denove prezenti ĝin ĉe la elirejo. Se vi uzas nur la tramon, vi devas aĉeti bileton ĉe aŭtomato (kiuj troviĝas ĉe ĉiu tramhaltejo) kaj validigi ĝin antaŭ ol eniri la veturilon.
Se vi planas ofte uzi la metroon, vi povus konsideri aĉeti '''Bonometro'''—reŝargeblan ĉipkarton haveblan ĉe bilet-aŭtomatoj en metrostacioj—kiu kovras dek vojaĝojn ene de Zono A kaj kostas proksimume {{EUR|7.20}}. La karto (kun la ĉipo) kostas unu eŭron. Ĉi tiuj samaj ĉipkartoj povas esti uzataj ankaŭ por unuopaj vojaĝoj (ekzemple al la flughaveno aŭ al pli foraj zonoj), sed unuopa karto ne povas samtempe enhavi ambaŭ specojn de tarifoj; vi povas ŝanĝi la tarif-tipon nur post kiam ĉiuj vojaĝoj de via Bonometro estas eluzitaj. Se vi planas fari plurajn vojaĝojn ekster Zono A, vi verŝajne devos aĉeti duan karton.
Normaj bicikloj estas permesataj dum labortagoj nur sur la superteraj partoj de la reto. Sabate, dimanĉe kaj dum festotagoj, bicikloj estas permesataj laŭ la tuta reto, dum faldeblaj bicikloj estas permesataj iam ajn. Dum la festivalo *Fallas* en Valencio kaj dum la nokto de Sankta Johano, neniuj bicikloj estas permesataj. Dorlotbestoj, kaj ankaŭ gvidhundoj aŭ helpohundoj, estas same permesataj.
=== Per turisma buso ===
* [http://valenciabusturistic.com/es/index Valencia Bus Turistic]
:Adreso: Plaça de la Reina, 10
:tlf: +34 699 982 514
:horaro. Ĉiutage de 9:30 ĝis 20:00 (oficejo)
:Kunlaborante kun la urba turisma oficejo, Valencia Bus Turistic ofertas busservon de tipo "suriru-kaj-eliru" (hop-on hop-off), kiu kovras du itinerojn: la "Historian Itineron", kiu ampleksas la plejparton de la urbocentro, kaj la "Maran Itineron", kiu pasas tra la Reĝa Maristaro, la Urbo de Artoj kaj Sciencoj, kaj la strandoj. Ĉiu itinero inkluzivas plurlingvan gvidiston, kaj la du itineroj kruciĝas ĉe tri diversaj punktoj; eblas kombini ambaŭ itinerojn, se oni deziras. Biletojn oni povas aĉeti ĉe iu ajn bushaltejo, turisma informcentro aŭ multaj hoteloj.
=== Per taksio ===
[[File:Anell Ciclista 16.jpg|300px|thumb|]]
La urbo havas vastan reton de taksioj. Temas pri blankaj veturiloj, rekoneblaj per la emblemo de la ''Generalitat Valenciana'' kaj la surskribo ''Área de Valencia'' sur la pordo ĉe la flanko de la ŝoforo. Ili ankaŭ havas lumilon sur la tegmento — nomatan ''modulo'' —, kiu indikas, ĉu la taksio estas okupita (per verda lumo) aŭ disponebla (montrante la vorton "Libre", kio signifas "libera" aŭ "disponebla"). Vi povas haltigi ilin surstrate aŭ trovi ilin ĉe unu el la multaj taksiejoj tra la urbo.
Taksioj uzas taksimetron, kaj la prezoj estas raciaj. La minimuma prezo dumtage estas 4 €, kaj nokte ĝi altiĝas al 6 €. Oni devas pagi kontante; tre malmultaj taksioj akceptas kreditkartojn. Por eviti problemojn, provu pagi per sumo ne pli granda ol 20 €, ĉar la ŝoforoj devas havi ĉe si nur tiom da moneroj por redoni monon, kiom necesas por transakcioj ĝis tiu sumo. Se vi mendas taksion telefone, memoru, ke la taksimetro ekfunkcias tuj kiam la ŝoforo ricevas la mendon. Tamen, la totala kosto kutime restas racia, ĉar la kompanioj kutime sendas la plej proksiman disponeblan taksion al via loko.
=== Transportiĝi aŭte ===
Uzi aŭton, precipe en la urbocentro, estas pli malhelpo ol avantaĝo; por vizitantoj ofte estas pli facile parkumi kaj esplori la ĉirkaŭaĵon piede. Se vi veturas en la urbocentro aŭ loĝas en hotelo sen parkumejo, vi povas informiĝi pri la funkciado de la bluaj (O.R.A.) kaj oranĝaj (nur por loĝantoj) parkumzonoj vizitante la [http://www.oravalencia.com/ retejon de ORA Valencia].
Se vi planas butikumi aŭ viziti la tiel nomatan "Oran Mejlon" — areon, kiu ampleksas stratojn kiel Colón, Don Juan de Austria, ktp. — vi povas parkumi vian aŭton en la [https://mercadocolon.es/parking/ parkumejo Mercado Colón], kiu estas malfermita 24 horojn tage. Se vi celas la kvartalon Ruzafa, la plej bona elekto estas la [https://www.empark.com/es/es/parking/Valencia/parking-mercado-de-ruzafa-valencia/ parkumejo Mercado de Ruzafa]. Ekzistas ankaŭ aliaj parkumejoj, kiel ekzemple la parkumejo Palleter.
=== Per biciklo ===
[[File:Bicisvalenbisi.jpg|300px|thumb|Biciklostacio de Valenbisi.]]
La urbo estas esence ebena, kaj biciklado fariĝis populara maniero por moviĝi tra ĝi. Valencio havas vastan reton de biciklaj vojoj, kaj la parko ĉe la rivero Turia trairas la urbon, ebligante vojaĝi de unu fino al la alia kun minimuma kontakto kun la aŭta trafiko. Aŭtoŝoforoj kutimas kunhavigi la vojon kun biciklantoj, kvankam piedirantoj foje eniras la biciklajn vojojn. Biciklado sur trotuaroj, kie ne ekzistas aparta bicikla vojo, estas teknike malpermesita, kvankam tiu regulo malofte estas strikte aplikata. Nokte, lumoj estas devigaj, kaj oni rekomendas uzi reflektan veŝton kaj kaskon. Mapon de biciklaj itineroj oni povas elŝuti '''[http://www.valenbisi.com/content/download/28060/153115/version/1/file/Plano+Estaciones+Valenbisi.pdf ĉi tie]'''.
La urbo disponigas '''[http://cas.valenbisi.es/ Valenbisi]''', popularan sistemon por kunhavigi biciklojn, kun 275 stacioj disvastigitaj tra la tuta urbo. Rezervado ne necesas: kiam vi havas '''Valenbisi'''-karton, simple iru al la interaktiva terminalo ĉe iu ajn stacio, sekvu la instrukciojn kaj elektu biciklon. Vi povas redoni la biciklon ĉe la sama stacio aŭ ĉe iu ajn alia stacio, kiu havas liberan lokon.
Mallongtempa abonilo kostas proksimume 13.04 € kaj donas senliman aliron al bicikloj dum sep tagoj. La unua duonhoro de ĉiu veturo estas senpaga; por ĉiu plia duonhoro oni pagas {{EUR|1.04}}, kaj ĉiu plia horo kostas 3.12 €. Tamen, se vi redonas vian biciklon ĉe disponebla stacio antaŭ ol finiĝas la unua duonhoro, vi povas preni novan biciklon kaj rekomenci la tempokalkulon sen kroma kosto.
Semajnajn abonilojn oni povas aĉeti ĉe la terminalo de iu ajn stacio per kreditkarto. Por periodoj pli longaj ol unu semajno necesas jara abono, kiu kostas 27,12 €, kun reduktitaj tarifoj por ĉiu plia duonhoro. Tiajn abonojn oni povas aĉeti rete kaj ricevi per poŝto; tamen, vi povas eviti tiun ĝenon ligante vian abonon de Valenbisi al valida transportkarto – kiel "Bonometro", "Bonobús" aŭ "Bono" –; bonvolu viziti la retejon por pliaj detaloj.
Ekzistas ankaŭ multaj bicikloluejoj tra la urbo; la plej multaj el ili postulas inter 10 € kaj 15 € tage, depende de la sezono.
En la lastaj jaroj, la uzo de elektraj skoteroj disvastiĝis, kaj nun estas kutime, ke la reto de biciklovojoj estas kunuzata – kun varia grado de harmonio – de tiuj novaj elektraj veturiloj. Tra la urbo troviĝas multaj vendejoj, kiuj ofertas luadon, riparadon kaj rezervajn partojn por tiaj skoteroj. Male al bicikloj, la urbaj regularoj postulas la uzon de kasko dum veturado per elektraj skoteroj en la urbo, konsiderante la altajn rapidojn, kiujn ili povas atingi. Kaj por bicikloj kaj por skoteroj, estas malpermesite uzi aŭskultilojn dum la veturado.
Ĉiuokaze, informojn pri la urba reto de biciklaj vojoj (biciklovojoj, "biciklaj stratoj", stratoj rezervitaj por piedirantoj, apartaj biciklaj padoj, ktp.) kaj aliaj rilataj temoj vi povas trovi en la retejo de la [http://www.valencia.es/agenciabici/es Municipa Bicikla Agentejo].
== Vidi ==
== Fari ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
7qweo9hzp0tx3cc7mfligzisu3zhyod
Provinco Valencio
0
6765
73658
73654
2026-11-01T15:49:12Z
Tiguliano
53
73658
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|}}
{{Informkesto subregiono
| nomo = Provinco Valencio
| flago =
| flagograndeco =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia komunumo
| bildo = Dosiero: Localización de la provincia de Valencia.svg
| bildotitolo = Provinco Valencio
| situo =
| ĉefurbo = Valencio
| areo =
| loĝantaro = 2.763.996 (2025)
| horzono =
}}
'''{{W|Valencio (provinco)|Provinco Valencio}}''' estas [[Hispanio|Hispana]] provinco en [[Valencia Komunumo]].
== Komprenu ==
[[Dosiero:Diputacion palau.jpg|eta|Palau de la Batlia, sidejo de la Provinca Konsilio]]
En 2024, 60,3% de la loĝantoj de la provinco (1.635.669) vivis en la metropola areo de la ĉefurbo [[Valencio]].
== Urboj ==
Aliaj rimarkindaj municipoj de la provinco:
* [[Torrente]],
* [[Gandía]],
* [[Paterna]],
* [[Sagunto]],
* [[Alcira]],
* [[Onteniente]],
* [[Buñol]]
=== Esperantaj urboj ===
* [[Cheste]]
=== Tereno ===
[[Dosiero:Main towns in the province of Valencia.png|eta|Mapo de la provinco Valencio kaj ĝiaj ĉefaj urboj. La unua zono de la metropola areo de Valencio estas montrita per malhelbruna koloro.]]
La provinco Valencio, simile al la cetero de la regiono [[Valencia Komunumo]], havas tre montan internon, kie la Iberia Montoĉeno — etendiĝanta de nordo al sudo — renkontiĝas kun la finaj promontoroj de la Betika Montoĉeno, kiuj etendiĝas de okcidento al oriento. Tiu monta interno karakteriziĝas per profundaj, krutaj valoj, formitaj de la ĉefaj riveroj, kiuj fluas tra la regiono. La valencia ebenaĵo estas la dua plej granda marborda ebenaĵo en la lando; ĝi situas proksimume inter la malaltaj areoj de la malsupraj basenoj de la riveroj Júcar kaj Turia. En la interno troviĝas ankaŭ aparta altebenaĵo — la Altebenaĵo Requena-Utiel — kies averaĝa alteco estas 750 metroj.
Inter la plej gravaj montoj troviĝas la monto Cerro Calderón (alta 1837 m.)
== Transportiĝi ==
Municipoj ene de la metropola areo de Valencio estas priservataj per metroo (''Metrovalencia''), aŭ antaŭurba fervojo (''Renfe Cercanías''). Tamen, al la provinco mankas efika kaj komforta sistemo de publika transporto, kio kaŭzis fortan dependecon de privata transporto.
Metrovalencia estas la tria plej granda metroa reto en Hispanio — superita nur de la metroaj sistemoj de Madrido kaj Barcelono. Ĝi funkcias kiel metrosistemo ene de la urbo kaj kiel reto de antaŭurba fervojo por la ĉirkaŭa metropola areo (inkluzive de Alboraya, Paterna, Torrente, Mislata kaj Manises), ampleksante 137 stacidomojn laŭ proksimume 157 km da trakoj.
En julio 2016, la reto konsistis el 9 linioj: 6 metroaj aŭ antaŭurbaj fervojaj linioj kaj 3 tramlinioj. Multaj el tiuj linioj kunhavas partojn de la trakoj.
* Linio 1: Bétera - Villanueva de Castellón
* Linio 2: Llíria - Torrent Avinguda
* Linio 3: Flughaveno - Rafelbuñol
* Linio 4: Mas del Rosari - Doktoro Lluch (tramo)
* Linio 5: Flughaveno - Marítim Serrería
* Linio 6: Tossal del Rei - Marítim Serrería (tramo)
* Linio 7: Torrent Avinguda - Marítim Serrería
* Linio 8: Marítim Serrería - Marina Reial Joan Carles I (tramo)
* Linio 9: Ribarroja de Túria - Alboraya
* Linio 10: Alicante - Natzaret
La Valencia Cercanías Renfe reto konsistas el 6 linioj (C-1, C-2, C-3, C-4, C-5, C-6), kiuj ĉiuj originas ĉe Valencia-Norte.
* Línea C-1: Valencio ĝis Gandía, kun haltoj en municipoj kiel Alfafar-Benetúser, Catarroja, Silla, Sueca, kaj Cullera.
* Línea C-2: Valencio ĝis Mogente, kun haltoj en municipoj kiel Catarroja, Silla, Algemesí, Carcagente, Alcira, kaj Játiva.
* Línea C-3: Valencio ĝis Utiel, kun haltoj en municipoj kiel Chirivella, Aldaya, Chiva, kaj Requena.
* Línea C-4: Valencio ĝis Chirivella; granda parto de tiu ĉi linio estis absorbita de MetroValencia linio L5.
* Línea C-5: Valencio ĝis Caudiel, kun haltoj en municipoj kiel Puzol, Sagunto, kaj Segorbe.
* Línea C-6: Valencio ĝis Vinarozo, kun haltoj en municipoj kiel Sagunto, Burriana, Villarreal, Castellón, kaj Benicarló.
Ekzistas ankaŭ mezdistancaj servoj, kun diversaj stacioj (kiel ekzemple Játiva, Sagunto, Requena, kaj Alcira) funkcianta kiel naboj ĉie en la provinco. Ekzistas interurbaj busretoj ĉie en la provinco kiuj ligas urbojn en la unua kaj dua metropolitenaj ringoj kun la Valencia busstacidomo.
==Manĝi==
La valencia kuirarto centriĝas ĉirkaŭ sia ĉefa ingredienco: rizo (specife la variaĵo *bomba*). Pladoj bazitaj sur rizo estas ĝenerale nomataj ''arroces''. Inter la "sekaj" (ne supecaj) rizpladoj troviĝas ''paella valenciana''. Rimarkindaj estas ankaŭ certaj fruktoj, kiel oranĝoj kaj melonoj, kaj krome ''horchata'' — refreŝiga trinkaĵo farita el ''chufas'' (tigronuksoj) el Alboraya.
{{Parto de|Valencia Komunumo}}
q8vbyipbfywv0ixxbi7zjbx53qvjdrb
73662
73658
2026-11-01T20:10:16Z
Tiguliano
53
/* Esperantaj urboj */
73662
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando|}}
{{Informkesto subregiono
| nomo = Provinco Valencio
| flago =
| flagograndeco =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia komunumo
| bildo = Dosiero: Localización de la provincia de Valencia.svg
| bildotitolo = Provinco Valencio
| situo =
| ĉefurbo = Valencio
| areo =
| loĝantaro = 2.763.996 (2025)
| horzono =
}}
'''{{W|Valencio (provinco)|Provinco Valencio}}''' estas [[Hispanio|Hispana]] provinco en [[Valencia Komunumo]].
== Komprenu ==
[[Dosiero:Diputacion palau.jpg|eta|Palau de la Batlia, sidejo de la Provinca Konsilio]]
En 2024, 60,3% de la loĝantoj de la provinco (1.635.669) vivis en la metropola areo de la ĉefurbo [[Valencio]].
== Urboj ==
Aliaj rimarkindaj municipoj de la provinco:
* [[Torrente]],
* [[Gandía]],
* [[Paterna]],
* [[Sagunto]],
* [[Alcira]],
* [[Onteniente]],
* [[Buñol]]
=== Esperantaj urboj ===
* [[Valencio]] - [https://valencia.esperanto.es/eo/hejmo/ Grupo Esperanto Valencia]
* [[Cheste]] - [https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanto-grupo_Lumradio Esperanto-grupo Lumradio]
=== Tereno ===
[[Dosiero:Main towns in the province of Valencia.png|eta|Mapo de la provinco Valencio kaj ĝiaj ĉefaj urboj. La unua zono de la metropola areo de Valencio estas montrita per malhelbruna koloro.]]
La provinco Valencio, simile al la cetero de la regiono [[Valencia Komunumo]], havas tre montan internon, kie la Iberia Montoĉeno — etendiĝanta de nordo al sudo — renkontiĝas kun la finaj promontoroj de la Betika Montoĉeno, kiuj etendiĝas de okcidento al oriento. Tiu monta interno karakteriziĝas per profundaj, krutaj valoj, formitaj de la ĉefaj riveroj, kiuj fluas tra la regiono. La valencia ebenaĵo estas la dua plej granda marborda ebenaĵo en la lando; ĝi situas proksimume inter la malaltaj areoj de la malsupraj basenoj de la riveroj Júcar kaj Turia. En la interno troviĝas ankaŭ aparta altebenaĵo — la Altebenaĵo Requena-Utiel — kies averaĝa alteco estas 750 metroj.
Inter la plej gravaj montoj troviĝas la monto Cerro Calderón (alta 1837 m.)
== Transportiĝi ==
Municipoj ene de la metropola areo de Valencio estas priservataj per metroo (''Metrovalencia''), aŭ antaŭurba fervojo (''Renfe Cercanías''). Tamen, al la provinco mankas efika kaj komforta sistemo de publika transporto, kio kaŭzis fortan dependecon de privata transporto.
Metrovalencia estas la tria plej granda metroa reto en Hispanio — superita nur de la metroaj sistemoj de Madrido kaj Barcelono. Ĝi funkcias kiel metrosistemo ene de la urbo kaj kiel reto de antaŭurba fervojo por la ĉirkaŭa metropola areo (inkluzive de Alboraya, Paterna, Torrente, Mislata kaj Manises), ampleksante 137 stacidomojn laŭ proksimume 157 km da trakoj.
En julio 2016, la reto konsistis el 9 linioj: 6 metroaj aŭ antaŭurbaj fervojaj linioj kaj 3 tramlinioj. Multaj el tiuj linioj kunhavas partojn de la trakoj.
* Linio 1: Bétera - Villanueva de Castellón
* Linio 2: Llíria - Torrent Avinguda
* Linio 3: Flughaveno - Rafelbuñol
* Linio 4: Mas del Rosari - Doktoro Lluch (tramo)
* Linio 5: Flughaveno - Marítim Serrería
* Linio 6: Tossal del Rei - Marítim Serrería (tramo)
* Linio 7: Torrent Avinguda - Marítim Serrería
* Linio 8: Marítim Serrería - Marina Reial Joan Carles I (tramo)
* Linio 9: Ribarroja de Túria - Alboraya
* Linio 10: Alicante - Natzaret
La Valencia Cercanías Renfe reto konsistas el 6 linioj (C-1, C-2, C-3, C-4, C-5, C-6), kiuj ĉiuj originas ĉe Valencia-Norte.
* Línea C-1: Valencio ĝis Gandía, kun haltoj en municipoj kiel Alfafar-Benetúser, Catarroja, Silla, Sueca, kaj Cullera.
* Línea C-2: Valencio ĝis Mogente, kun haltoj en municipoj kiel Catarroja, Silla, Algemesí, Carcagente, Alcira, kaj Játiva.
* Línea C-3: Valencio ĝis Utiel, kun haltoj en municipoj kiel Chirivella, Aldaya, Chiva, kaj Requena.
* Línea C-4: Valencio ĝis Chirivella; granda parto de tiu ĉi linio estis absorbita de MetroValencia linio L5.
* Línea C-5: Valencio ĝis Caudiel, kun haltoj en municipoj kiel Puzol, Sagunto, kaj Segorbe.
* Línea C-6: Valencio ĝis Vinarozo, kun haltoj en municipoj kiel Sagunto, Burriana, Villarreal, Castellón, kaj Benicarló.
Ekzistas ankaŭ mezdistancaj servoj, kun diversaj stacioj (kiel ekzemple Játiva, Sagunto, Requena, kaj Alcira) funkcianta kiel naboj ĉie en la provinco. Ekzistas interurbaj busretoj ĉie en la provinco kiuj ligas urbojn en la unua kaj dua metropolitenaj ringoj kun la Valencia busstacidomo.
==Manĝi==
La valencia kuirarto centriĝas ĉirkaŭ sia ĉefa ingredienco: rizo (specife la variaĵo *bomba*). Pladoj bazitaj sur rizo estas ĝenerale nomataj ''arroces''. Inter la "sekaj" (ne supecaj) rizpladoj troviĝas ''paella valenciana''. Rimarkindaj estas ankaŭ certaj fruktoj, kiel oranĝoj kaj melonoj, kaj krome ''horchata'' — refreŝiga trinkaĵo farita el ''chufas'' (tigronuksoj) el Alboraya.
{{Parto de|Valencia Komunumo}}
qlyx0tnq0vwl6l01raghgw8rp7lcwfj
Cheste
0
6766
73659
2026-11-01T16:16:24Z
Tiguliano
53
Kreis novan paĝon kun "{{Rubando}} {{Informkesto urbo | nomo = Cheste | flago = | flagograndeco = | bildo = Dosiero:Cheste2015.JPG | bildotitolo = | lando = Hispanio | regiono = Valencia Komunumo | loĝantaro = 8.951 (2025) | alto = 218 }} '''{{W|Cheste|Cheste}}''' (Xest en la valencia), estas [[Hispanio|hispana]] municipo, en la regiono [[Valencia Komunumo]], je 26 kilometrojn de la provinca ĉefurbo. == Kompreni == Ĝi situas en la interno de la [[Provinco Valencio]], en la ''komar..."
73659
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Cheste
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Cheste2015.JPG
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 8.951 (2025)
| alto = 218
}}
'''{{W|Cheste|Cheste}}''' (Xest en la valencia), estas [[Hispanio|hispana]] municipo, en la regiono [[Valencia Komunumo]], je 26 kilometrojn de la provinca ĉefurbo.
== Kompreni ==
Ĝi situas en la interno de la [[Provinco Valencio]], en la ''komarko'' (municiparo) Hoya de Buñol.
Ĝi havas populacion de 8.951 loĝantoj (2025). Ĝia fundamenta kaj tradicia agado estas agrikultura, fokusita precipe al la kultivado de vinberoj. Ĝi estas hispanlingva municipo, en kiu la hispana havas lingvan superregadon je jura nivelo.
La reliefo de la municipo estas ĉefe ebena, en la transiro inter la montaro de Chiva kaj la ''Plana de Cuart''. En la municipa tereno kiu venas en la montaro de Chiva, nordokcidente, estas la plej altaj pintoj, la plej alta estas la ''Alto del Basto'' (571 m). Trairas la municipan teritorion rojaj ravinoj: ''Cuchillo'', ''Pedriza'', ''Cañadafría'', ''Peñarroya'', ''Hondo'', ''Grande'' kaj ''Rambla de Chiva'', kiu trairas de okcidento orienten. La loĝloko estas konstruita sur ebena tereno, sur 218 metroj sur la marnivelo, kvankam estas ankaŭ malgranda altaĵo sur kiu staras la preĝejo.
=== Historio ===
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Mapo ===
<mapframe text="Pieve Ligure" width="650" height="450" zoom="15" latitude="44.38" longitude="9.08" align="center" >
</mapframe>
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
== Moviĝi ==
=== Perpiede ===
=== Publika transporto ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
== Fari ==
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
sq0v71hybiv9xphad6oahx9bposzbye
73660
73659
2026-11-01T16:22:57Z
Tiguliano
53
73660
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Cheste
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Cheste2015.JPG
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 8.951 (2025)
| alto = 218
}}
'''{{W|Cheste|Cheste}}''' (Xest en la valencia), estas [[Hispanio|hispana]] municipo, en la regiono [[Valencia Komunumo]], je 26 kilometrojn de la provinca ĉefurbo.
== Kompreni ==
Ĝi situas en la interno de la [[Provinco Valencio]], en la ''komarko'' (municiparo) Hoya de Buñol.
Ĝi havas populacion de 8.951 loĝantoj (2025). Ĝia fundamenta kaj tradicia agado estas agrikultura, fokusita precipe al la kultivado de vinberoj. Ĝi estas hispanlingva municipo, en kiu la hispana havas lingvan superregadon je jura nivelo.
La reliefo de la municipo estas ĉefe ebena, en la transiro inter la montaro de Chiva kaj la ''Plana de Cuart''. En la municipa tereno kiu venas en la montaro de Chiva, nordokcidente, estas la plej altaj pintoj, la plej alta estas la ''Alto del Basto'' (571 m). Trairas la municipan teritorion rojaj ravinoj: ''Cuchillo'', ''Pedriza'', ''Cañadafría'', ''Peñarroya'', ''Hondo'', ''Grande'' kaj ''Rambla de Chiva'', kiu trairas de okcidento orienten. La loĝloko estas konstruita sur ebena tereno, sur 218 metroj sur la marnivelo, kvankam estas ankaŭ malgranda altaĵo sur kiu staras la preĝejo.
=== Historio ===
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Mapo ===
<mapframe text="Cheste" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.49487" longitude="-0.68277" align="center" >
</mapframe>
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
== Moviĝi ==
=== Perpiede ===
=== Publika transporto ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
== Fari ==
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
=== Lokaj esperantistoj ===
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
l5332jbjbnvrwpd47pkxkch64x4frsn
73661
73660
2026-11-01T16:45:41Z
Tiguliano
53
https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Cheste&oldid=9455236
73661
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Cheste
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Cheste2015.JPG
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 8.951 (2025)
| alto = 218
}}
'''{{W|Cheste|Cheste}}''' (Xest en la valencia), estas [[Hispanio|hispana]] municipo, en la regiono [[Valencia Komunumo]], je 26 kilometrojn de la provinca ĉefurbo.
== Kompreni ==
Ĝi situas en la interno de la [[Provinco Valencio]], en la ''komarko'' (municiparo) Hoya de Buñol.
Ĝi havas populacion de 8.951 loĝantoj (2025). Ĝia fundamenta kaj tradicia agado estas agrikultura, fokusita precipe al la kultivado de vinberoj. Ĝi estas hispanlingva municipo, en kiu la hispana havas lingvan superregadon je jura nivelo.
La reliefo de la municipo estas ĉefe ebena, en la transiro inter la montaro de Chiva kaj la ''Plana de Cuart''. En la municipa tereno kiu venas en la montaro de Chiva, nordokcidente, estas la plej altaj pintoj, la plej alta estas la ''Alto del Basto'' (571 m).
Trairas la municipan teritorion rojaj ravinoj (interkrutejoj elfositaj de riveretoj), kiu trairas de okcidento orienten. La vilaĝo situas sur ebena tereno, je 218 metroj super la marnivelo, sed estas ankaŭ malgranda altaĵo sur kiu staras la preĝejo.
=== Historio ===
Cheste havas multajn prahistoriajn lokojn, kiel ''El Castillarejo'' kaj ''Cabezo Redondo'', kaj elstaras ''Trezo de Cheste'', fama kolekto de iberaj moneroj kaj juveloj. Restaĵoj de romianoj ankaŭ estas en Rambla de la Canaleja, Canales kaj Cambrillas.
Post la forpelado de la araboj, Cheste estis repopulita en 1611.
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Mapo ===
<mapframe text="Cheste" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.49487" longitude="-0.68277" align="center" >
</mapframe>
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
== Moviĝi ==
=== Perpiede ===
=== Publika transporto ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
== Fari ==
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
Cheste havas longan kaj elstaran rilaton al Esperanto. En la komenco de la 20-a jarcento, ĝi havis tre altan proporcion de esperantistoj, danke ĉefe al la klopodoj de la aktivulo '''Francisco Máñez Sánchez'''.
Dum la 1920-aj jaroj ĝi iĝis la centro en la valencia regiono de la gastigado de aŭstraj infanoj post la milito.
En la 1970-aj jaroj alia aktivulo, '''Enrique Arnau''' konservis la entuziasmon en la urbo. Ambaŭ, Máñez kaj Arnau, havas stratojn en Cheste, dediĉitajn al ilia memoro kaj esperanta aktivado. Se oni aldonas la straton Doktoro Zamenhof, ĝi estas unu el la urboj kun plej multe da ZEOj en la mondo.
Ekzistas plu aktiva Esperanto-klubo en la urbo, nomata ''[[Lum-Radio]]''.
La [[82a Hispana Kongreso de Esperanto]] okazis en la valencia urbo Cheste, de la 5-a ĝis la 8-a de septembro 2024.
=== Lokaj esperantistoj ===
*Francisco Máñez Sánchez;
*[[Enrique Arnau Prosper]];
*[[Augusto Casquero de la Cruz]];
*José Julio Andrés Tarín;
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
qquywo13jcqpc5xfxm1fw56kireeb8m
73663
73661
2026-11-01T20:12:51Z
Tiguliano
53
/* Esperanto */
73663
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Cheste
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Cheste2015.JPG
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 8.951 (2025)
| alto = 218
}}
'''{{W|Cheste|Cheste}}''' (Xest en la valencia), estas [[Hispanio|hispana]] municipo, en la regiono [[Valencia Komunumo]], je 26 kilometrojn de la provinca ĉefurbo.
== Kompreni ==
Ĝi situas en la interno de la [[Provinco Valencio]], en la ''komarko'' (municiparo) Hoya de Buñol.
Ĝi havas populacion de 8.951 loĝantoj (2025). Ĝia fundamenta kaj tradicia agado estas agrikultura, fokusita precipe al la kultivado de vinberoj. Ĝi estas hispanlingva municipo, en kiu la hispana havas lingvan superregadon je jura nivelo.
La reliefo de la municipo estas ĉefe ebena, en la transiro inter la montaro de Chiva kaj la ''Plana de Cuart''. En la municipa tereno kiu venas en la montaro de Chiva, nordokcidente, estas la plej altaj pintoj, la plej alta estas la ''Alto del Basto'' (571 m).
Trairas la municipan teritorion rojaj ravinoj (interkrutejoj elfositaj de riveretoj), kiu trairas de okcidento orienten. La vilaĝo situas sur ebena tereno, je 218 metroj super la marnivelo, sed estas ankaŭ malgranda altaĵo sur kiu staras la preĝejo.
=== Historio ===
Cheste havas multajn prahistoriajn lokojn, kiel ''El Castillarejo'' kaj ''Cabezo Redondo'', kaj elstaras ''Trezo de Cheste'', fama kolekto de iberaj moneroj kaj juveloj. Restaĵoj de romianoj ankaŭ estas en Rambla de la Canaleja, Canales kaj Cambrillas.
Post la forpelado de la araboj, Cheste estis repopulita en 1611.
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Mapo ===
<mapframe text="Cheste" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.49487" longitude="-0.68277" align="center" >
</mapframe>
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
== Moviĝi ==
=== Perpiede ===
=== Publika transporto ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
== Fari ==
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
Cheste havas longan kaj elstaran rilaton al Esperanto. En la komenco de la 20-a jarcento, ĝi havis tre altan proporcion de esperantistoj, danke ĉefe al la klopodoj de la aktivulo '''Francisco Máñez Sánchez'''.
Dum la 1920-aj jaroj ĝi iĝis la centro en la valencia regiono de la gastigado de aŭstraj infanoj post la milito.
En la 1970-aj jaroj alia aktivulo, '''Enrique Arnau''' konservis la entuziasmon en la urbo. Ambaŭ, Máñez kaj Arnau, havas stratojn en Cheste, dediĉitajn al ilia memoro kaj esperanta aktivado. Se oni aldonas la straton Doktoro Zamenhof, ĝi estas unu el la urboj kun plej multe da ZEOj en la mondo.
Ekzistas plu aktiva Esperanto-klubo en la urbo, nomata [https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanto-grupo_Lumradio Esperanto-grupo Lumradio].
La [[82a Hispana Kongreso de Esperanto]] okazis en la valencia urbo Cheste, de la 5-a ĝis la 8-a de septembro 2024.
=== Lokaj esperantistoj ===
*Francisco Máñez Sánchez;
*[[Enrique Arnau Prosper]];
*[[Augusto Casquero de la Cruz]];
*José Julio Andrés Tarín;
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
hbm67e3mwznwdzg3a5ik86149t7ue47
73664
73663
2026-11-01T20:30:52Z
Tiguliano
53
/* Esperanto */
73664
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Cheste
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Cheste2015.JPG
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 8.951 (2025)
| alto = 218
}}
'''{{W|Cheste|Cheste}}''' (Xest en la valencia), estas [[Hispanio|hispana]] municipo, en la regiono [[Valencia Komunumo]], je 26 kilometrojn de la provinca ĉefurbo.
== Kompreni ==
Ĝi situas en la interno de la [[Provinco Valencio]], en la ''komarko'' (municiparo) Hoya de Buñol.
Ĝi havas populacion de 8.951 loĝantoj (2025). Ĝia fundamenta kaj tradicia agado estas agrikultura, fokusita precipe al la kultivado de vinberoj. Ĝi estas hispanlingva municipo, en kiu la hispana havas lingvan superregadon je jura nivelo.
La reliefo de la municipo estas ĉefe ebena, en la transiro inter la montaro de Chiva kaj la ''Plana de Cuart''. En la municipa tereno kiu venas en la montaro de Chiva, nordokcidente, estas la plej altaj pintoj, la plej alta estas la ''Alto del Basto'' (571 m).
Trairas la municipan teritorion rojaj ravinoj (interkrutejoj elfositaj de riveretoj), kiu trairas de okcidento orienten. La vilaĝo situas sur ebena tereno, je 218 metroj super la marnivelo, sed estas ankaŭ malgranda altaĵo sur kiu staras la preĝejo.
=== Historio ===
Cheste havas multajn prahistoriajn lokojn, kiel ''El Castillarejo'' kaj ''Cabezo Redondo'', kaj elstaras ''Trezo de Cheste'', fama kolekto de iberaj moneroj kaj juveloj. Restaĵoj de romianoj ankaŭ estas en Rambla de la Canaleja, Canales kaj Cambrillas.
Post la forpelado de la araboj, Cheste estis repopulita en 1611.
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Mapo ===
<mapframe text="Cheste" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.49487" longitude="-0.68277" align="center" >
</mapframe>
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
== Moviĝi ==
=== Perpiede ===
=== Publika transporto ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
== Fari ==
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
Cheste havas longan kaj elstaran rilaton al Esperanto. En la komenco de la 20-a jarcento, ĝi havis tre altan proporcion de esperantistoj, danke ĉefe al la klopodoj de la aktivulo '''Francisco Máñez Sánchez'''.
Dum la 1920-aj jaroj ĝi iĝis la centro en la valencia regiono de la gastigado de aŭstraj infanoj post la milito.
En la 1970-aj jaroj alia aktivulo, '''Enrique Arnau''' konservis la entuziasmon en la urbo. Ambaŭ, Máñez kaj Arnau, havas stratojn en Cheste, dediĉitajn al ilia memoro kaj esperanta aktivado. Se oni aldonas la straton Doktoro Zamenhof, ĝi estas unu el la urboj kun plej multe da ZEOj en la mondo.
Ekzistas plu aktiva Esperanto-klubo en la urbo, nomata [https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanto-grupo_Lumradio Esperanto-grupo Lumradio].
La [https://eo.wikipedia.org/wiki/82-a_Hispana_Kongreso_de_Esperanto 82a Hispana Kongreso de Esperanto] okazis en la valencia urbo Cheste, de la 5-a ĝis la 8-a de septembro 2024.
=== Lokaj esperantistoj ===
*Francisco Máñez Sánchez;
*[[Enrique Arnau Prosper]];
*[[Augusto Casquero de la Cruz]];
*José Julio Andrés Tarín;
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
ptyux9ctr6glmvhtobiupd13aljohwr
73665
73664
2026-11-01T20:36:40Z
Tiguliano
53
/* Lokaj esperantistoj */
73665
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Cheste
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Cheste2015.JPG
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 8.951 (2025)
| alto = 218
}}
'''{{W|Cheste|Cheste}}''' (Xest en la valencia), estas [[Hispanio|hispana]] municipo, en la regiono [[Valencia Komunumo]], je 26 kilometrojn de la provinca ĉefurbo.
== Kompreni ==
Ĝi situas en la interno de la [[Provinco Valencio]], en la ''komarko'' (municiparo) Hoya de Buñol.
Ĝi havas populacion de 8.951 loĝantoj (2025). Ĝia fundamenta kaj tradicia agado estas agrikultura, fokusita precipe al la kultivado de vinberoj. Ĝi estas hispanlingva municipo, en kiu la hispana havas lingvan superregadon je jura nivelo.
La reliefo de la municipo estas ĉefe ebena, en la transiro inter la montaro de Chiva kaj la ''Plana de Cuart''. En la municipa tereno kiu venas en la montaro de Chiva, nordokcidente, estas la plej altaj pintoj, la plej alta estas la ''Alto del Basto'' (571 m).
Trairas la municipan teritorion rojaj ravinoj (interkrutejoj elfositaj de riveretoj), kiu trairas de okcidento orienten. La vilaĝo situas sur ebena tereno, je 218 metroj super la marnivelo, sed estas ankaŭ malgranda altaĵo sur kiu staras la preĝejo.
=== Historio ===
Cheste havas multajn prahistoriajn lokojn, kiel ''El Castillarejo'' kaj ''Cabezo Redondo'', kaj elstaras ''Trezo de Cheste'', fama kolekto de iberaj moneroj kaj juveloj. Restaĵoj de romianoj ankaŭ estas en Rambla de la Canaleja, Canales kaj Cambrillas.
Post la forpelado de la araboj, Cheste estis repopulita en 1611.
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Mapo ===
<mapframe text="Cheste" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.49487" longitude="-0.68277" align="center" >
</mapframe>
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
== Moviĝi ==
=== Perpiede ===
=== Publika transporto ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
== Fari ==
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
Cheste havas longan kaj elstaran rilaton al Esperanto. En la komenco de la 20-a jarcento, ĝi havis tre altan proporcion de esperantistoj, danke ĉefe al la klopodoj de la aktivulo '''Francisco Máñez Sánchez'''.
Dum la 1920-aj jaroj ĝi iĝis la centro en la valencia regiono de la gastigado de aŭstraj infanoj post la milito.
En la 1970-aj jaroj alia aktivulo, '''Enrique Arnau''' konservis la entuziasmon en la urbo. Ambaŭ, Máñez kaj Arnau, havas stratojn en Cheste, dediĉitajn al ilia memoro kaj esperanta aktivado. Se oni aldonas la straton Doktoro Zamenhof, ĝi estas unu el la urboj kun plej multe da ZEOj en la mondo.
Ekzistas plu aktiva Esperanto-klubo en la urbo, nomata [https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanto-grupo_Lumradio Esperanto-grupo Lumradio].
La [https://eo.wikipedia.org/wiki/82-a_Hispana_Kongreso_de_Esperanto 82a Hispana Kongreso de Esperanto] okazis en la valencia urbo Cheste, de la 5-a ĝis la 8-a de septembro 2024.
=== Lokaj esperantistoj ===
*Francisco Máñez Sánchez;
*[https://eo.wikipedia.org/wiki/%C4%9Cermolisto_de_hispanaj_esperantistoj#Enrique_Arnau_Prosper Enrique Arnau Prosper];
*[https://eo.wikipedia.org/wiki/%C4%9Cermolisto_de_hispanaj_esperantistoj#Augusto_Casquero_de_la_Cruz Augusto Casquero de la Cruz];
*José Julio Andrés Tarín;
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
9bsqxzg58x2lkrqsgoll8c7v97re7jp
73666
73665
2026-11-01T20:53:06Z
Tiguliano
53
/* Historio */
73666
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Cheste
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Cheste2015.JPG
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 8.951 (2025)
| alto = 218
}}
'''{{W|Cheste|Cheste}}''' (Xest en la valencia), estas [[Hispanio|hispana]] municipo, en la regiono [[Valencia Komunumo]], je 26 kilometrojn de la provinca ĉefurbo.
== Kompreni ==
Ĝi situas en la interno de la [[Provinco Valencio]], en la ''komarko'' (municiparo) Hoya de Buñol.
Ĝi havas populacion de 8.951 loĝantoj (2025). Ĝia fundamenta kaj tradicia agado estas agrikultura, fokusita precipe al la kultivado de vinberoj. Ĝi estas hispanlingva municipo, en kiu la hispana havas lingvan superregadon je jura nivelo.
La reliefo de la municipo estas ĉefe ebena, en la transiro inter la montaro de Chiva kaj la ''Plana de Cuart''. En la municipa tereno kiu venas en la montaro de Chiva, nordokcidente, estas la plej altaj pintoj, la plej alta estas la ''Alto del Basto'' (571 m).
Trairas la municipan teritorion rojaj ravinoj (interkrutejoj elfositaj de riveretoj), kiu trairas de okcidento orienten. La vilaĝo situas sur ebena tereno, je 218 metroj super la marnivelo, sed estas ankaŭ malgranda altaĵo sur kiu staras la preĝejo.
=== Historio ===
La unuaj setlantoj en Cheste estis iberaj triboj. Tio estas subtenata de multnombraj restaĵoj, precipe tiuj de ''El Castillarejo'' (iberaj ceramikaĵoj kaj lancopintoj el la bronzepoko).
La Trezoro de Cheste – kaŝita kolekto de oraj juveloj kaj arĝentaj moneroj – estis malkovrita en la loko La Safa en 1864. La ĉeesto de kartagaj moneroj, kune kun frua romia ''denaro'', indikas, ke la trezoro devenas el la epoko de la Dua Punika Milito.
Cheste havas ankaŭ aliajn prahistoriajn lokojn, kaj restaĵoj de romianoj ankaŭ estas en Rambla de la Canaleja, Canales kaj Cambrillas.
Post la forpelado de la araboj, Cheste estis repopulita en 1611.
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Mapo ===
<mapframe text="Cheste" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.49487" longitude="-0.68277" align="center" >
</mapframe>
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
== Moviĝi ==
=== Perpiede ===
=== Publika transporto ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
== Fari ==
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
Cheste havas longan kaj elstaran rilaton al Esperanto. En la komenco de la 20-a jarcento, ĝi havis tre altan proporcion de esperantistoj, danke ĉefe al la klopodoj de la aktivulo '''Francisco Máñez Sánchez'''.
Dum la 1920-aj jaroj ĝi iĝis la centro en la valencia regiono de la gastigado de aŭstraj infanoj post la milito.
En la 1970-aj jaroj alia aktivulo, '''Enrique Arnau''' konservis la entuziasmon en la urbo. Ambaŭ, Máñez kaj Arnau, havas stratojn en Cheste, dediĉitajn al ilia memoro kaj esperanta aktivado. Se oni aldonas la straton Doktoro Zamenhof, ĝi estas unu el la urboj kun plej multe da ZEOj en la mondo.
Ekzistas plu aktiva Esperanto-klubo en la urbo, nomata [https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanto-grupo_Lumradio Esperanto-grupo Lumradio].
La [https://eo.wikipedia.org/wiki/82-a_Hispana_Kongreso_de_Esperanto 82a Hispana Kongreso de Esperanto] okazis en la valencia urbo Cheste, de la 5-a ĝis la 8-a de septembro 2024.
=== Lokaj esperantistoj ===
*Francisco Máñez Sánchez;
*[https://eo.wikipedia.org/wiki/%C4%9Cermolisto_de_hispanaj_esperantistoj#Enrique_Arnau_Prosper Enrique Arnau Prosper];
*[https://eo.wikipedia.org/wiki/%C4%9Cermolisto_de_hispanaj_esperantistoj#Augusto_Casquero_de_la_Cruz Augusto Casquero de la Cruz];
*José Julio Andrés Tarín;
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
l47t4j9frzjbh9y1qaom4jgr2dl9lbd
73667
73666
2026-11-01T20:53:46Z
Tiguliano
53
/* Historio */
73667
wikitext
text/x-wiki
{{Rubando}}
{{Informkesto urbo
| nomo = Cheste
| flago =
| flagograndeco =
| bildo = Dosiero:Cheste2015.JPG
| bildotitolo =
| lando = Hispanio
| regiono = Valencia Komunumo
| loĝantaro = 8.951 (2025)
| alto = 218
}}
'''{{W|Cheste|Cheste}}''' (Xest en la valencia), estas [[Hispanio|hispana]] municipo, en la regiono [[Valencia Komunumo]], je 26 kilometrojn de la provinca ĉefurbo.
== Kompreni ==
Ĝi situas en la interno de la [[Provinco Valencio]], en la ''komarko'' (municiparo) Hoya de Buñol.
Ĝi havas populacion de 8.951 loĝantoj (2025). Ĝia fundamenta kaj tradicia agado estas agrikultura, fokusita precipe al la kultivado de vinberoj. Ĝi estas hispanlingva municipo, en kiu la hispana havas lingvan superregadon je jura nivelo.
La reliefo de la municipo estas ĉefe ebena, en la transiro inter la montaro de Chiva kaj la ''Plana de Cuart''. En la municipa tereno kiu venas en la montaro de Chiva, nordokcidente, estas la plej altaj pintoj, la plej alta estas la ''Alto del Basto'' (571 m).
Trairas la municipan teritorion rojaj ravinoj (interkrutejoj elfositaj de riveretoj), kiu trairas de okcidento orienten. La vilaĝo situas sur ebena tereno, je 218 metroj super la marnivelo, sed estas ankaŭ malgranda altaĵo sur kiu staras la preĝejo.
=== Historio ===
La unuaj setlantoj en Cheste estis iberaj triboj. Tio estas subtenata de multnombraj restaĵoj, precipe tiuj de ''El Castillarejo'' (iberaj ceramikaĵoj kaj lancopintoj el la bronzepoko).
La "Trezoro de Cheste" – kaŝita kolekto de oraj juveloj kaj arĝentaj moneroj – estis malkovrita en la loko La Safa en 1864. La ĉeesto de kartagaj moneroj, kune kun frua romia ''denaro'', indikas, ke la trezoro devenas el la epoko de la Dua Punika Milito.
Cheste havas ankaŭ aliajn prahistoriajn lokojn, kaj restaĵoj de romianoj ankaŭ estas en Rambla de la Canaleja, Canales kaj Cambrillas.
Post la forpelado de la araboj, Cheste estis repopulita en 1611.
=== Klimato ===
== Aliri ==
=== Mapo ===
<mapframe text="Cheste" width="650" height="450" zoom="15" latitude="39.49487" longitude="-0.68277" align="center" >
</mapframe>
=== Aviadile ===
=== Trajne ===
=== Buse ===
== Moviĝi ==
=== Perpiede ===
=== Publika transporto ===
=== Aŭte ===
== Vidi ==
== Fari ==
== Lerni ==
== Labori ==
== Aĉeti ==
=== Vendejaroj ===
== Manĝi ==
== Trinki ==
== Loĝi ==
=== Esperanta loĝado ===
<!-- En (nomo de la urbo) estas {{Pasporta Servo gastigantoj|loko= |nombro= |jaro= |monato=}}. -->
=== Kampadejoj ===
=== Hosteloj ===
=== Hoteloj ===
== Sekureco ==
== Esperanto ==
Cheste havas longan kaj elstaran rilaton al Esperanto. En la komenco de la 20-a jarcento, ĝi havis tre altan proporcion de esperantistoj, danke ĉefe al la klopodoj de la aktivulo '''Francisco Máñez Sánchez'''.
Dum la 1920-aj jaroj ĝi iĝis la centro en la valencia regiono de la gastigado de aŭstraj infanoj post la milito.
En la 1970-aj jaroj alia aktivulo, '''Enrique Arnau''' konservis la entuziasmon en la urbo. Ambaŭ, Máñez kaj Arnau, havas stratojn en Cheste, dediĉitajn al ilia memoro kaj esperanta aktivado. Se oni aldonas la straton Doktoro Zamenhof, ĝi estas unu el la urboj kun plej multe da ZEOj en la mondo.
Ekzistas plu aktiva Esperanto-klubo en la urbo, nomata [https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanto-grupo_Lumradio Esperanto-grupo Lumradio].
La [https://eo.wikipedia.org/wiki/82-a_Hispana_Kongreso_de_Esperanto 82a Hispana Kongreso de Esperanto] okazis en la valencia urbo Cheste, de la 5-a ĝis la 8-a de septembro 2024.
=== Lokaj esperantistoj ===
*Francisco Máñez Sánchez;
*[https://eo.wikipedia.org/wiki/%C4%9Cermolisto_de_hispanaj_esperantistoj#Enrique_Arnau_Prosper Enrique Arnau Prosper];
*[https://eo.wikipedia.org/wiki/%C4%9Cermolisto_de_hispanaj_esperantistoj#Augusto_Casquero_de_la_Cruz Augusto Casquero de la Cruz];
*José Julio Andrés Tarín;
== Konsulejoj ==
== Viziti plu ==
== Rimarkoj ==
<references/>
{{Skizo}}
{{Parto de|Provinco Valencio}}
rodrtip611s785a9200mg8y1nv3r795