Wikibooks
euwikibooks
https://eu.wikibooks.org/wiki/Azala
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Media
Berezi
Eztabaida
Lankide
Lankide eztabaida
Wikibooks
Wikibooks eztabaida
Fitxategi
Fitxategi eztabaida
MediaWiki
MediaWiki eztabaida
Txantiloi
Txantiloi eztabaida
Laguntza
Laguntza eztabaida
Kategoria
Kategoria eztabaida
TimedText
TimedText talk
Modulu
Modulu eztabaida
Event
Event talk
Wikibooks:Txokoa
4
1792
43548
43524
2026-06-25T13:30:31Z
MediaWiki message delivery
1074
/* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ atal berria
43548
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
<div style="background-color:lightblue; padding: 3px; border-style:solid; border-width: 1px;">
* '''eu:''' {{int:please-translate}}.
* '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on this page. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below, and then [[m:Steward requests/Bot status|request access]] from a steward if there is no objection.
</div>
<div class="fright">
{{egutegia}}
</div>
Gurekin lagundu nahi baduzu, [[Wikiliburuak:Ongi etorria|ongi etorria]] zara! Gure [[wikiliburuak:Proba orria|proba orrian]] probak egin ahal dituzu. Ez ezazu ahaztu [[Aparteko:Userlogin|izena ematea]].<br>
Momentu honetan, '''[[Aparteko:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}} orrirekin]]''' lanean gabiltza. Azkenengo orrien aldaketak [[Aparteko:Recentchanges|aldaketa berrien orrian]] ikus ditzakezu.
<br style="clear:both;"/>
<div style="width: 48%; float: right; border: 1px solid #aea; background: #f3fff3; margin-bottom: 2em;">
<div style="padding: 1em;">
[[Irudi:Evolution-tasks.png|25px|left|]]
'''Orriekin egiteko gauzak'''
* '''[[Wikiliburuak:Wikipedia guztiek eduki behar duten artikulu zerrenda|Berriak sortu]]''': Zerrenda honetan gorriz dauden loturak sortu.
* '''[[:Kategoria:Zirriborroak|Zirriborroak]]''': Orri txikiak, oraindik informazio gehiago behar dituztenak.
* '''[[:Kategoria:Wikitzeko|Wikitzeko]]''': Wikiliburuak-en formatuak betetzen ez dituzten orriak.
* '''[[:Aparteko:Uncategorizedpages|Kategorizatzeko]]''': Kategorizatu gabe dauden orri guztiak.
</div>
</div>
</div>
<p>
{| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;text-align: left;"
! style="background:#ccccff" align="center" width="100%" colspan="2"| '''Txokoa'''
|-
|Orri hau mota guztietako hizketaldi eta galderentzako da.
*Orri jakin bati buruz eztabaidatzeko erabili '''bere eztabaida orria'''.
<!--*Hizketaldi zaharkituren baten bila bazabiltza (aste bat baino gehiago aldaketarik gabe), '''begiratu Txokoko artxibategian'''. Norbaitek hizketaldiren bat faltan botatzen badu hona ekar dezake eta beste aste bat emango zaio berartxibatu arte.-->
! rowspan="3" |[[Irudi:P vip.svg|Txokoa]]
<br clear=right>
|-
|
*[//eu.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Txokoa&action=edit§ion=new '''Egin ''klik'' hemen'''] Txokoan '''hizketaldi berri bat''' sortzeko.
|-
|
*Hasitako gai bati erantzuteko erabili atal bakoitzeko '''''aldatu''''' loturak. Honela atal hori bakarrik aldatuko duzu eta aldaketa Aldaketa berriak-en ikusiko da. Mila Esker.
|}
{| style="float: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; width: 200px; border: #BCB9EF solid 1px; text-align: center"
! [[Irudi:Filing cabinet icon.svg|40px]]
|-
| '''Txokoaren artxibategia'''
|-
| [[Special:PrefixIndex/Wikibooks:Txokoa/Artxiboa/|Artxibatze-zerrenda]]
|}
__TOC__
{{Lankide:MABot/config
|archive = Wikibooks:Txokoa/Artxiboa/%(year)s
|algo = old(30d)
|counter = 1
|archiveheader = {{artxibo}}
|minthreadsleft = 2
|minthreadstoarchive = 1
}}
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 maiatza 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|eztabaida]])</bdi> 17:11, 23 ekaina 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 ekaina 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
tjpgdvijzqxvx88u2muhnma8tc4kz3i
Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan
0
7248
43550
43521
2026-06-25T14:51:11Z
Ksarasola
1603
/* Bostgarren hamarkada (2016-2025) */
43550
wikitext
text/x-wiki
{{Lanean|Inaki.alegria}}
: [[/SARRERA/]] (?)
# [[Eredua|Nola idatzi? - Eredu bat]]
== Lehen hamarkada (1976-1985) ==
# [[/DIF 1976-1985: DIF martxan/]]
# [[/VAX makina, LISP makina/]]
# [[/Datu-base erlazional/]]
# [[/Gako publikoko kriptografia/]]
# [[/Unix Sistema Eragilea/]]
# [[/Ofimatika: testu-prozesadorea eta kalkulu-orria/]]
# [[/Sare lokalak: Ethernet/]]
# [[/Interfaze grafikoa/]]
# [[/PC/]]
# [[/RISC arkitektura/]]
# [[/SMTP protokoloa/]]
# [[/TCP/IP (Internet)/]]
# [[/Laser inprimagailua/]]
== Bigarren hamarkada (1986-1995) ==
# [[/DIF 1986-1995: Euskal lerroa sendotzen/]]
# [[/GIF formatua/]]
# [[/WWW/]]
# [[/HTML/]]
# [[/Linux kernela/]]
# [[/Indargarri bidezko ikaskuntza/]] (TD-Gammon)
# [[/Multimedia (MP3)/]]
# [[/Java lengoaia/|Java lengoaia eta plataforma unibertsala]]
# [[/JavaScript/]]
# [[/SSH protokoloa/]]
# [[/Python lengoaia/]]
# [[/Klusterrak eta superkonputazioa/]]
== Hirugarren hamarkada (1996-2005) ==
# [[/DIF 1996-2005: Ikerkuntzaren eztanda/]]
# [[/USB busa eta Flash memoria/]]
# [[/Wifi teknologia/]]
# [[/PageRank algoritmoa (Google)/]]
# [[/Bluetooth/]]
# [[/BitTorrent Protokoloa/]]
# [[/Web zerbitzuak/]]
# [[/Sare sozialak (Facebook)/]]
# [[/Nukleo anitzeko prozesadoreak/]]
# [[/Web 2.0/]]
# [[/Git/]]
# [[/Streaming/]]
# [[/3D (Errealitate birtual)/]]
== Laugarren hamarkada (2006-2015) ==
# [[/DIF 2006-2015: Internazionalizazioa/]]
# [[/Arduino, Robotika/]]
# [[/Hodei konputazioa/]]
# [[/Hadoop/]]
# [[/SSD unitateak/]]
# [[/Bloke-kateak (Blockchain)/]]
# [[/NoSQL datu-baseak/]]
# [[/Tableta/]]
# [[/Sare neuronalen eztanda: Transformer, TensorFlow, GPU/]]
# [[/AlphaGo (Deep Reinforcement Learning)/]]
== Bostgarren hamarkada (2016-2025) ==
# [[/DIF 2016-2025: Titulu berria: Adimen artifiziala/]]
# [[/Docker teknologia/]]
# [[/Bideokonferentzia sistemak/]]
# [[/GPU/]]
# [[/RISC-V/]]
# [[/Itzulpen automatiko neuronala/]]
# [[/5G sareak (segmentazioa)/]]
# [[/ARM arkitektura/]]
# [[/LLM ereduak (ChatGPT)/]]
# [[/Konputazio kuantikoa/]]
== Kanpo estekak ==
* [https://eu.wikipedia.org/wiki/Wikiproiektu:Informatika50 Wikilibururako teknologien zerrenda datu gehiagorekin] (arduraduna, urtea, hard/soft/mate, wikiko artikulua kalitatearen estimazioarekin, ingelesezkoa...)
*[https://zientzia.eus/bilaketa/?q=Igor+Leturia&selected_value= Informatikako artikuluak Elhuyar aldizkarian] (Igor Leturia, 117 artikulu)
* [https://www.ehu.eus/ehusfera/e-makumeak/gaur8koak/ e-makumeak. Hileroko artikuluak Gaur8 astekarian] (120 artikulu)
* [https://www.sarean.eus/ sarean.eus] (1.170 artikulu)
* [https://wikimedia.eus/ikusgela/erronka-digitalak/ Erronka digitalak] bideo bilduma Euskal Wikipediako Ikusgelan (24 bideo)
*[[w:Wikiproiektu:Informatika|''Informatika Wikiproiektua'']] (2020tik)
** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Informatikako Artikuluak Hezkuntza proiektua (IKT)|Informatikako Artikuluak Hezkuntza proiektuan (IKT)]]
** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Emakume informatikariak|Emakume informatikariak]]
** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Informatikako artikuluak irakasgaika|Informatikako artikuluak irakasgaika]]
** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Informatikako artikuluak Wikipedia guztiek izan beharreko 10.000 artikuluen zerrendan|Informatikako artikuluak Wikipedia guztiek izan beharreko 10.000 artikuluen zerrendan]]
* [[Matematika Diskretua]] wikiliburua
* [[PYTHON liburua|PYTHON]] wikiliburua
== Egileak, lotutako artikuluak eta irudiak ==
* [[/Egileak/]]
* [[/Lotutako artikuluak/]]
* [[/Erabilitako irudiak/]]
[[Kategoria:Informatika]]
nxxpjidbe0kdn9uval89l1tyhq80j81
Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/Interfaze grafikoa
0
7308
43549
43475
2026-06-25T14:45:29Z
Ksarasola
1603
43549
wikitext
text/x-wiki
{{Lanean|Ksarasola}}[[Fitxategi:GIMP-GUI.png|thumb|GUI bateko botoiak, erlaitzak, testu-kutxak, menuak, leihoak... [[GIMP|Gimp]] aplikazioan.]]
'''Erabiltzaile interfaze grafiko''' edo '''[[w:GUI|GUI]]''' bat (ingelesezko '''''G'''raphical '''U'''ser '''I'''nterface)'' interfaze mota bat da eta gailu elektronikoak edota aplikazioak era grafiko eta bisualean erabili ahal izatea ahalbidetzen du. Era honetako interfazeek erabiltzaileak gailuekin edo aplikazioekin izan beharreko elkarrekintza elementu grafikoen bidez bideratzen dute; botoiak, leihoak, menuak, ikonoak, desplazamendu-barrak eta horrelako elementuak erabiltzen dituzte aplikazioari aginduak emateko. Horrela, gailua edota aplikazioa era instintiboan erabili ahalko da, eta aginduak emateko kode edo agindu izenak ikasi beharra ekiditen da. Komando-lerro bidezko interfaze batean ('''''[[Komando lerroko interfaze|CLI]]''', '''C'''ommand '''L'''ine '''I'''nterface'' ingelesez) aginduak teklatuan idatzitako testu bidez eman behar dira eta hori ez da hain erosoa erabiltzailearentzat, '''GUI''' bidez errazagoa izaten da.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Command Line vs. GUI|hizkuntza=en|url=https://www.computerhope.com/issues/ch000619.htm|aldizkaria=Computer Hope|sartze-data=2026-06-20}}</ref><ref>{{Erreferentzia|abizena=kexugit|izenburua=The GUI versus the Command Line: Which is better? (Part 1)|hizkuntza=en|url=https://learn.microsoft.com/en-us/archive/blogs/mscom/the-gui-versus-the-command-line-which-is-better-part-1|aldizkaria=learn.microsoft.com|sartze-data=2026-06-20}}</ref><ref>{{Erreferentzia|abizena=kexugit|izenburua=The GUI versus the Command Line: Which is better? (Part 2)|hizkuntza=en|url=https://learn.microsoft.com/en-us/archive/blogs/mscom/the-gui-versus-the-command-line-which-is-better-part-2|aldizkaria=learn.microsoft.com|sartze-data=2026-06-20}}</ref>
GUI bateko ekintzak bertako elementu grafikoak manipulatuz egiten dira normalean.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Graphical user interface|hizkuntza=en|url=https://www.sciencedaily.com/terms/graphical_user_interface.htm|aldizkaria=ScienceDaily|sartze-data=2026-06-20}}</ref><ref>Levy, Steven. "[https://www.britannica.com/technology/graphical-user-interface Graphical User Interface (GUI)]". Britannica.com. Retrieved 2019-06-12.</ref> Konputagailuez gain, GUIak beste hainbat gailutan ere erabiltzen dira, hala nola telefono adimendunetan, industriako edota bulegoko kontrol gailuetan, kotxeetan eta elkarrekintza eskatzen duen ia edozein tresnetan. Hala ere, elkarrekintza 2Dko bistaratze-pantailetan oinarritzen diren gailuetako interfazeetara mugatzen da GUI terminoa, eta [[w:Gizaki-konputagailu elkarrekintza|Gizaki-konputagailu elkarrekintza]] izeneko arloan aztertzen da.
== GUI-aren eta interakzioaren diseinua ==
[[Aplikazio informatiko|Software-aplikazioen]] programazioan zati garrantzitsua suposatzen dute erabiltzaile interfaze grafikoaren diseinuak eta GUI-aren denbora-portaerak. Helburua da programa baten azpian dagoen diseinu logikoaren eraginkortasuna eta erabilerraztasuna hobetzea<ref>{{erreferentzia|izena=Nagore|abizena=Martinez de guereñu|urtea=2021|izenburua=Diseinuaren oinarriak erabiltzaile-interfazeari aplikatuta|hizkuntza=eu|url=https://eteekin.eus/eu/fundamentos-de-diseno-aplicados-a-interfaz-de-usuario-ui-design/}}</ref>; hau ''[[erabilgarritasun]]'' izeneko diseinu-diziplina bezala ezagutzen da. Erabiltzailea ardatz duten [[diseinu-metodoak]] erabiltzen dira, izan ere aplikazioaren atazetara ongi egokituta egon behar baitu diseinatutako agindu multzo bisualak.
== Osagaiak ==
[[Fitxategi:Schema_of_the_layers_of_the_graphical_user_interface.svg|thumb|300x300px|Erabiltzaile-interfaze grafiko baten geruzak, leiho-sistema batean oinarrituak]]Interfaze grafikoetan ohikoen diren elementuak dira leihoak, ikonoak, testu-eremuak, marraz-guneak, menuak, botoiak eta erakuslea (sagua edo ukimen pantailako kokapena). Elementu horietan oinarritutako elkarrekintza-estiloak sarrerarako gailu birtual bat erabiltzen du; gailu horrek puntu bat adierazten du, eta puntu horren erakuslea beti ikusgai egon ohi da pantailan. Interfazeko zein elementuri eragingo zaion erakusten du. Gehienetan [[Sagu (ordenagailua)|sagua]] erabiltzen da lan horretarako, baina telefono mugikorretan edota PDAtan pantaila bera ukituz adierazten da erakuslearen kokapena. Erakusleak adierazten duen leihoan, ikonoan edota widgetean eragingo du erabiltzaileak.
Sarrerako gailuak hainbat agindu ezberdin adierazteko ahalmena izan ohi du: botoi bat edo gehiago eduki ditzake, desplazamendu-gurpila ere ohikoa da, edo ekintza ezberdinen bidez portaera ezberdinak onar ditzake, esate baterako, klik bakarra, klik bikoitza edo hirukoitza, arrastaka eramatea... Ekintza horiek menuak irekitzeko, edo aplikazioaren araberako aginduak emateko erabil daitezke.
[[Ordenagailu pertsonal|Ordenagailu]] pertsonalarekin aritzeko ere GUI berezi bat erabili ohi da, leiho-kudeatzailea hain zuzen ere. Sistema eragile bakoitzak bere leiho-kudeatzailea erabiltzen du: [[GNOME]], [[KDE]], [[MacOS X]], [[Microsoft Windows|Windows]]... guztiek daukate leiho-kudeatzailea. Leiho kudeatzaileak sarrerako gailuaren ekintzak erabiltzen ditu mahaigainean leihoak kokatzeko, mugitzeko edota antolatzeko, bai eta beste aplikazioak abiarazteko eta haiei dagozkien leihoekin elkarrekintza bideratzeko ere.
== Adibideak ==
<gallery width="180px" height="120" mode="packed" caption="Ingurune grafiko batzuk">
Fitxategi:GNOME Shell.png|[[GNOME]]
Fitxategi:KDE Plasma 5.16.png|[[KDE]]
Fitxategi:XFCE-4.12-Desktop-standard.png|[[Xfce]]
Fitxategi:X-Window-System.png|[[twm]] [[X Window System]]
</gallery>
== Testu ebakia: Saguak fakultatean lehen Apple txiki haiekin ==
[[Fitxategi:Macintosh classic.jpg|thumb|[[w:Macintosh 128K|Macintosh]] bat [[w:Sagu (ordenagailua)|saguarekin]] (1984)]]
GUI teknologian garapenean funtsezkoa izan zen [[w:Sagu (ordenagailua)|saguaren]] asmakuntza. Nahiz eta aurrekariak izan lehenago, saguaren erabilera 1984an [[w:Macintosh 128K|Macintosh 128K]] ordenagailuarekin hasi zen zabaltzen, eta 1985ean [[w:Amiga 1000|Amiga 1000]] eta [[w:Atari ST|tari ST]] ordenagailuekin. [[w:Apple Inc.|Apple-ek]] ere patentatu zuen bere sagua.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Cursor control device for use with display systems|hizkuntza=en|data=1982-07-19|url=https://patents.google.com/patent/US4464652A/en|sartze-data=2021-08-01}}</ref> Patentatu zenean, "Bistaratze-sistemarako X-Y posizio-adierazlea" (''X-Y Position Indicator for a Display System'') izena eman zitzaion arren<ref>{{Erreferentzia|izenburua=X-y position indicator for a display system|hizkuntza=en|data=1967-06-21|url=https://patents.google.com/patent/US3541541A/en|sartze-data=2021-08-01}}</ref>, gailuaren garapenean lan egin zuen [[w:Stanford Unibertsitatea|Stanford unibertsitateko]] ikerlari-taldea "sagu" izena erabiltzen hasi zen, haren formak eta ordenagailura konektatzeko kableak tresnari sagu itxura ematen ziotelako.
Donostiako Informatika Fakultatera [[w:Macintosh 128K|Macintosh-ekin]] heldu ziren saguak 1984an. Ordenagailu pertsonalak ziren eta berehala nagusitu ziren testu-dokumentazioa edizioan. Epe motz batean ikasgaietako apunteak, bileretako aktak, ikerketa-artikuluak eta doktore-tesietako txosten guztiak Macintosh-etan egin ziren. Erraza zen saguaren bitartez GUI pantaila batean testuetako letren tamaina, fonta, kolorea eta bat ikonoetan klik eginez, txt luzapeneko fitxategietako testu hutsak baino erakargarriagoak ziren dokumentu haiek..
== Erreferentziak ==
{{erreferentzia_zerrenda}}
hr0s7acf5gvmf8gjhw39w9wl3p1rmme