Wikibooks euwikibooks https://eu.wikibooks.org/wiki/Azala MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Berezi Eztabaida Lankide Lankide eztabaida Wikibooks Wikibooks eztabaida Fitxategi Fitxategi eztabaida MediaWiki MediaWiki eztabaida Txantiloi Txantiloi eztabaida Laguntza Laguntza eztabaida Kategoria Kategoria eztabaida TimedText TimedText talk Modulu Modulu eztabaida Event Event talk 0 7248 44799 44787 2026-10-30T16:53:23Z Ksarasola 1603 /* Laugarren hamarkada (2006-2015) */ 44799 wikitext text/x-wiki {{Lanean|Inaki.alegria}} [[/SARRERA/]] == Lehen hamarkada (1976-1985) == [[/DIF 1976-1985: DIF martxan - Eraikina/]] # [[/VAX makina, LISP makina/]] # [[/Datu-base erlazionalak/]] # [[/Gako publikoko kriptografia/]] # [[/Unix Sistema Eragilea/]] # [[/Ofimatika: testu-prozesadorea eta kalkulu-orria/]] # [[/Sare lokalak: Ethernet/]] # [[/Interfaze grafikoa/]] # [[/PC/]] # [[/SMTP protokoloa/]] # [[/TCP/IP (Internet)/]] == Bigarren hamarkada (1986-1995) == [[/DIF 1986-1995: Euskal lerroa sendotzen/]] # [[/GIF formatua/]] # [[/WWW/]] # [[/HTML/]] # [[/Linux kernela/]] # [[/Indargarri bidezko ikasketa/]] (TD-Gammon) # [[/Java lengoaia eta plataforma unibertsala/]] # [[/JavaScript/]] # [[/SSH protokoloa/]] # [[/Python lengoaia/]] # [[/Klusterrak eta superkonputazioa/]] == Hirugarren hamarkada (1996-2005) == [[/Ikerkuntza Informatika Fakultatean/]] # [[/Wifi teknologia/]] # [[/PageRank algoritmoa/]] # [[/Bluetooth/]] # [[/BitTorrent protokoloa/]] # [[/Web zerbitzuak/]] # [[/Nukleo anitzeko prozesadoreak/]] # [[/Web 2.0/]] # [[/Git/]] # [[/Streaming/]] # [[/3D (Errealitate birtuala)/]] == Laugarren hamarkada (2006-2015) == [[/Kanpo harremanak Informatika Fakultatean/]] # [[/Arduino, Robotika/]] # [[/Hodei-konputazioa/]] # [[/Hadoop/]] # [[/Laser inprimagailua/]] # [[/Bloke-kateak (Blockchain)/]] # [[/NoSQL datu-baseak/]] # [[/Telefono adimenduna eta Tableta/]] # [[/GAN Sareak/]] # [[/TensorFlow/]] # [[/AlphaGo (Deep Reinforcement Learning)/]] == Bostgarren hamarkada (2016-2025) == [[/DIF 2016-2025: Informatika Fakultateko Ikasketa-Planak/]] # [[/Sare sozialak/]] # [[/Docker teknologia/]] # [[/Bideokonferentzia sistemak/]] # [[/GPU/]] # [[/ARM arkitektura/]] # [[/Itzulpen automatiko neuronala/]] # [[/5G sareak (segmentazioa)/]] # [[/AA agenteak/]] # [[/LLM ereduak/]] # [[/Konputazio kuantikoa/]] == Kanpo estekak == * [https://eu.wikipedia.org/wiki/Wikiproiektu:Informatika50 Wikilibururako teknologien zerrenda datu gehiagorekin] (arduraduna, urtea, hard/soft/mate, wikiko artikulua kalitatearen estimazioarekin, ingelesezkoa...) *[https://zientzia.eus/bilaketa/?q=Igor+Leturia&selected_value= Informatikako artikuluak Elhuyar aldizkarian] (Igor Leturia, 117 artikulu) * [https://www.ehu.eus/ehusfera/e-makumeak/gaur8koak/ e-makumeak. Hileroko artikuluak Gaur8 astekarian] (120 artikulu) * [https://www.sarean.eus/ sarean.eus] (1.170 artikulu) * [https://wikimedia.eus/ikusgela/erronka-digitalak/ Erronka digitalak] bideo bilduma Euskal Wikipediako Ikusgelan (24 bideo) *[[w:Wikiproiektu:Informatika|''Informatika Wikiproiektua'']] (2020tik) ** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Informatikako Artikuluak Hezkuntza proiektua (IKT)|Informatikako Artikuluak Hezkuntza proiektuan (IKT)]] ** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Emakume informatikariak|Emakume informatikariak]] ** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Informatikako artikuluak irakasgaika|Informatikako artikuluak irakasgaika]] ** [[w:Wikiproiektu:Informatika/Informatikako artikuluak Wikipedia guztiek izan beharreko 10.000 artikuluen zerrendan|Informatikako artikuluak Wikipedia guztiek izan beharreko 10.000 artikuluen zerrendan]] * [[Matematika Diskretua]] wikiliburua * [[PYTHON liburua|PYTHON]] wikiliburua == Egileak, lotutako artikuluak eta irudiak == * [[/Egileak/]] * [[/Irudien egileak eta lizentziak/]] [[Kategoria:Informatika]] s3lixu1ak9fs1giv8tgys8sexkjl44t 0 7387 44793 44560 2026-10-30T15:20:19Z Ksarasola 1603 v0 44793 wikitext text/x-wiki == Kanpo harremanak == Unibertsitateen arteko lankidetza ohikoa eta ezinbestekoa da ezagutzaren sorkuntza eta hedapenerako. Hala izan da historian zehar eta hala da gaur egun ere: eman ta zabal zazu. Lankidetza hori denborarekin sortu eta sendotzen da; ez da berdin gauzatzen 200 urteko tradizioa duen zentro batean edo duela gutxi sortutako batean. Donostiako Informatika Fakultatea sortu zenean, 1976an, bakarrik hiru zentro eskaintzen zituzten ikasketa berriak estatu osoan, Donostian, Bartzelonan eta Madrilen. Lehenengo erlazioak, beraz, beste bi zentro horiekin egin ziren, Kataluniako eta Madrilgo Unibertsitate Politeknikoekin. Erlazio horiek oso emankorrak izan ziren sortu berria zen gure fakultaterako, irakasleen prestakuntzarako eta hainbat ikerketa-lerro abiatzeko. Denborarekin, erlazio horiek ugaldu dira, eta gaur egun fakultateak lankidetza-konbenioak ditu munduko hainbat zentrorekin. Kolaborazio horiek maila desberdinetan gauzatzen dira. Batetik, ikasleentzako mugikortasun-programak daude, haien ikasketen zati bat beste unibertsitate batean egiteko. Irakasleek ere egonaldiak egiten dituzte beste unibertsitate edo ikerketa-zentro batean, prestakuntzarako, ikerketa-lerroak abiatzeko edo indartzeko, eta abar. Eta jakina, ikerkuntza-taldeen arteko kolaborazioak eguneroko kontuak dira munduko hainbat ikerketa-talderekin. == Ikasleak == Irakaskuntzaren esparruan, Erasmus+ programa da, zalantzarik gabe, mugikortasunerako programarik garrantzitsuena, 1987an abian jarria. 1989/90 ikasturtean, Informatika Fakultateko lehen 4 ikasle joan ziren atzerrira programa honi esker. Hurrengo urteetan, kopuru hori hazi egin zen, eta 2001/02 urtean, esaterako, 18 ikasle joan ziren beste unibertsitate batera lauhileko bat osatzeko. Bestalde, atzerriko unibertsitateetatik etorritako lehen ikasleak (5, zehazki) 1992/93 ikasturtean iritsi ziren; lehenengo ikasturte horietan, kanpoko 5-10 ikasle inguru etortzen ziren urtero. Programa horren bidez, ikasleek lauhileko bat (edo, zenbait kasutan, kurtso oso bat) egiten dute Europako beste unibertsitate batean. 2026-2027 ikasturterako, fakultateak eskaini ahal izan du 80 plaza baino gehiago lauhileko bat egiteko Europa osoko unibertsitateetan. Ikasketak osatzeko egonaldiak estatuko unibertsitateetan ere egin daitezke, SICUE programaren bidez. Programa hori 2005/06 ikasturtean hasi zen, estatuko 10 unibertsitaterekin egindako akordioei esker. Aurten, esaterako, 40 plaza baino gehiago eskaini dira Espainiako 24 unibertsitatetan. [[w:Latinoamerika|Latinoamerikako]] unibertsitateekiko kolaborazioak ere garrantzitsuak dira EHUn, eta 50 plaza baino gehiago eskaini dira aurten. Azkenik, kolaborazioa munduko unibertsitateetara zabaldu da, gure ikasleak hara joateko eta haienak gurera etortzeko. 40 plaza baino gehiago daude, batez ere Estatu Batuetako, Hego Koreako eta Kanadako unibertsitateetara joateko. Duela ia berrogei urte hasi zenenik, ikasleentzako mugikortasun-programak asko garatu dira: Fakultateak lankidetza-hitzarmenak sinatuta ditu 65 unibertsitaterekin, horietatik erdia edo, europarrak. Eskaintza oso zabala da. Azken bost urteetan, formazioa osatzeko kanpora doan ikasle kopurua asko emendatu da: 2025-2026 ikasturtean, 50-55 ikasle inguru joan dira, 30 Informatika Ingeniaritzako Graduan, eta 20-25 Adimen Artifizialeko Graduan. Eta hurrengo ikasturterako kopuruak ezohiko igoera izan du, guztira 70 ikaslek egingo baitute lauhileko bat edo bi atzerrian. Bestalde, gure Fakultatera etortzen diren atzerriko ikasleen kopuruan nahikoa egonkor mantendu da azken urteetan, 30-40 ikasle inguruan. Kopuru horretan eragin handia izan dute Fakultatean hartutako erabaki batzuek. Batetik, IIG graduaren bigarren mailako ikasgaiak, euskaraz eta gaztelaniaz gain, ingelesez ere eskaintzea, bai eta 4. mailako hainbat hautazko ikasgai ere, eta English Friendly izaera duten ikasgaiak, zeinak euskaraz edo gaztelaniaz ematen dira, baina irakasleekiko interakzioak eta ebaluazio-probak ingelesez egin daitezkeen. Beste maila batean, Hizkuntza Azterketa eta Prozesamenduko Masterra ingelesez eskaintzen da, Ixa taldearen eskutik, eta horrekin batera The Erasmus Mundus Master in Language and Communication Technologies ere eskaintzen da Fakultatean. Erasmus Mundus masterrak Europako hainbat unibertsitateren artean eskaintzen den prestakuntza-programa bat da, eta ikasleek unibertsitate horietan eskaintzen diren ikastaroen artean aukeratu behar dute; kasu honetan EHUko Informatika Fakultatearekin batera, beste unibertsitate hauek daude: Rijksuniversiteit Groningen (Herbehereak), Università degli Studi di Trento (Italia), Università tà Malta, Universität des Saarlandes (Alemania), Université de Lorraine (Frantzia), eta Univerzita Karlova (Txekia). Aukera zabal horiek guztiek eraginkorrak izan dira gure ikasleak ingelesarekin erosoago ibiltzeko gero kanpora joateko, eta atzerriko ikasleentzako Fakultatearen eskaintzaren erakargarritasuna areagotzeko. == Aliantzak == 2020an, Europako unibertsitateen integrazioan aurrera egiteko helburuarekin, EHUk ENLIGHT European University izeneko aliantza sortu zuen Europako beste bederatzi unibertsitaterekin. Gaur egun, aliantza horrek hamar bazkide ditu Europako beste hainbeste herrialdetan. Informatika Fakultateak aktiboki parte hartu du ENLIGHTen barruan egindako jardueretan, bereziki BIP (Blended Intensive Programs) izenekoen garapenean. 2022/23 ikasturtean, Informatika Fakultatea AI for non-IT students ikastaroaren anfitrioia izan zen, eta ENLIGHTeko unibertsitateetatik etorritako 45 ikaslek parte hartu zuten. Bi urte geroago, 2024/25 ikasturtean, Fakultateak, Zuzenbide Fakultatearekin batera, BIP berri bat sortu zuen, AI & Law: Technical and Legal Challenges izenekoa, eta, gainera, lehen bi edizioen anfitrioia izan zen, 80 ikaslek baino gehiagok parte hartu zutelarik. BIP honetan beste lau unibertsitateko irakaslek parte hartzen dute (Ghent University, University of Göttingen, Uppsala University eta Comenius University Bratislava). Ikerkuntza Lehen esan dugun bezala, ikerkuntza-taldeek harreman estuak dituzte munduko beste talde askorekin. Hori bereziki nabarmena da talde handietan, SGI edo Ixa taldeetan, esaterako. Europa mailako finantziazioa lortzeko ikerkuntza-proiektuen bidez, ezinbestekoa da taldeen arteko kolaborazioa. Ikerbasque programaren bidez fakultatera etorri diren irakasleek ere (HEMEN AIPATU DAITEKE ZENBAT DIREN GAUR EGUN), ikerkuntza arloan kanpoko harreman horiek areagotu dute. AZKEN ATAL HAU ESKAS GERATZEN DA: ONDO LEGOKE AIPATZEA HEMEN AZKEN URTEETAN SGI ETA IXA/HITZ TALDEEK IZAN DITUZTEN KOLABORAZIOAK PROIEKTUEN BIDEZ BESTE UNIBERTSITATEEKIN (ADIBIDEZ, NIK DAKIDANEZ, GERMAN BETI DAGO KANPOAN PROIEKTUEN KOORDINAZIOA DELA ETA). NIK EZ DUT INFORMAZIO HORI. IGUAL,, MONTS,E ERRAZAGO DUZU HOR DATU MINIMO BATZUK BILATZEA (EZ DA ASKO BEHAR; HAIEKIN HITZ EGIN ETA DATU BATZUK APUNTATU). Erasmus aukerak fakultateko ikasleentzat Europan.<ref>[https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/2025-26-erasmus-norakoak ERASMUS 2026-27- Ikasleentzako aukerak]. Informatika fakultatea - EHU</ref> <mapframe latitude="53.956086" longitude="11.337891" zoom="3" width="287" height="333" align="right" name="Mapa interaktiboa" caption="Erasmus aukerak fakultateko ikasleentzat Europan.<ref>[https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/2025-26-erasmus-norakoak ERASMUS 2026-27- Ikasleentzako aukerak]. Informatika fakultatea - EHU</ref>"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [13.383333333,52.51666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [7.44743,46.9479] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [25.28,54.68722222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [12.482777777,41.89305555] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.506111111,46.05138888] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.873333333,45.40777777] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [6.5675,53.21888888] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [6.083788,50.77620] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.4,49.01666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.421388888,50.087] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-6.260277777,53.34972222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [17.1093063,48.151698] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.466111111,49.48777777] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.248611111,40.83583333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [7.85,47.99] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.65,49.86666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.005,49.592] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [9.055555555,48.5] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [12.150833333,48.53972222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [26.7225,58.3] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [17.638946597,59.84976054] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-2.1,57.1] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-8.428888888,40.21111111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [25.471944444,65.01416666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.482778,59.12638] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [4.704444,50.877] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-0.37,43.30083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-4.128,53.22] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } } ] } </mapframe> == Erreferentziak == {{erreferentzia zerrenda}} amlaou10c3ipczb0yvpzt192uafohlg 44794 44793 2026-10-30T15:46:19Z Ksarasola 1603 mapa 44794 wikitext text/x-wiki == Kanpo harremanak == Unibertsitateen arteko lankidetza ohikoa eta ezinbestekoa da ezagutzaren sorkuntza eta hedapenerako. Hala izan da historian zehar eta hala da gaur egun ere: ''eman ta zabal zazu''. Lankidetza hori denborarekin sortu eta sendotzen da; ez da berdin gauzatzen 200 urteko tradizioa duen zentro batean edo duela gutxi sortutako batean. Donostiako Informatika Fakultatea sortu zenean, 1976an, bakarrik hiru zentro eskaintzen zituzten a ikasketa berriak estatu osoan, Donostian, Bartzelonan eta Madrilen. Lehenengo erlazioak, beraz, beste bi zentro horiekin egin ziren, [[w:Kataluniako Unibertsitate Politeknikoa|Kataluniako]] eta [[w:Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa|Madrilgo Unibertsitate Politeknikoekin]]. Erlazio horiek oso emankorrak izan ziren sortu berria zen gure fakultaterako, irakasleen prestakuntzarako eta hainbat ikerketa-lerro abiatzeko. Denborarekin fakultateak lankidetza-konbenioak ireki ditu munduko hainbat zentrorekin. Kolaborazio horiek maila desberdinetan gauzatzen dira. Batetik, ikasleentzako mugikortasun-programak daude, haien ikasketen zati bat beste unibertsitate batean egiteko. Irakasleek ere egonaldiak egiten dituzte beste unibertsitate edo ikerketa-zentro batzuetan, prestakuntzarako, ikerketa-lerroak abiatzeko edo indartzeko, eta abar. Eta jakina, ikerkuntza-taldeen arteko kolaborazioak eguneroko kontuak dira munduko hainbat ikerketa-talderekin. == Ikasleak == Irakaskuntzaren esparruan, [[w:Erasmus+|Erasmus+]] programa da, zalantzarik gabe, mugikortasunerako programarik garrantzitsuena, 1987an abian jarria. 1989/90 ikasturtean, Informatika Fakultateko lehen 4 ikasle joan ziren atzerrira programa honi esker. Hurrengo urteetan, kopuru hori hazi egin zen, eta 2001/02 urtean, esaterako, 18 ikasle joan ziren beste unibertsitate batera lauhileko bat osatzeko. Bestalde, atzerriko unibertsitateetatik etorritako lehen ikasleak (5, zehazki) 1992/93 ikasturtean iritsi ziren; lehenengo ikasturte horietan, kanpoko 5-10 ikasle inguru etortzen ziren urtero. Programa horren bidez, ikasleek lauhileko bat (edo, zenbait kasutan, kurtso oso bat) egiten dute Europako beste unibertsitate batean. 2026-2027 ikasturterako, fakultateak eskaini ahal izan du 80 plaza baino gehiago lauhileko bat egiteko Europa osoko unibertsitateetan. Ikasketak osatzeko egonaldiak estatuko unibertsitateetan ere egin daitezke, SICUE programaren bidez. Programa hori 2005/06 ikasturtean hasi zen, estatuko 10 unibertsitaterekin egindako akordioei esker. Aurten, esaterako, 40 plaza baino gehiago eskaini dira Espainiako 24 unibertsitatetan. [[w:Latinoamerika|Latinoamerikako]] unibertsitateekiko kolaborazioak ere garrantzitsuak dira EHUn, eta 50 plaza baino gehiago eskaini dira aurten. Azkenik, kolaborazioa munduko unibertsitateetara zabaldu da, gure ikasleak hara joateko eta haienak gurera etortzeko. 40 plaza baino gehiago daude, batez ere Estatu Batuetako, Hego Koreako eta Kanadako unibertsitateetara joateko. Duela ia berrogei urte hasi zenenik, ikasleentzako mugikortasun-programak asko garatu dira: Fakultateak lankidetza-hitzarmenak sinatuta ditu 65 unibertsitaterekin, horietatik erdia edo, europarrak. Eskaintza oso zabala da. <mapframe latitude="53.956086" longitude="11.337891" zoom="3" width="287" height="333" align="right" name="Mapa interaktiboa" text="Erasmus aukerak fakultateko ikasleentzat Europan"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [13.383333333,52.51666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [7.44743,46.9479] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [25.28,54.68722222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [12.482777777,41.89305555] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.506111111,46.05138888] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.873333333,45.40777777] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [6.5675,53.21888888] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [6.083788,50.77620] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.4,49.01666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.421388888,50.087] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-6.260277777,53.34972222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [17.1093063,48.151698] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.466111111,49.48777777] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.248611111,40.83583333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [7.85,47.99] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.65,49.86666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.005,49.592] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [9.055555555,48.5] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [12.150833333,48.53972222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [26.7225,58.3] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [17.638946597,59.84976054] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-2.1,57.1] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-8.428888888,40.21111111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [25.471944444,65.01416666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.482778,59.12638] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [4.704444,50.877] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-0.37,43.30083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-4.128,53.22] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } } ] } </mapframe> Azken bost urteetan, formazioa osatzeko kanpora doan ikasle kopurua asko emendatu da: 2025-2026 ikasturtean, 50-55 ikasle inguru joan dira, 30 Informatika Ingeniaritzako Graduan, eta 20-25 Adimen Artifizialeko Graduan. Eta hurrengo ikasturterako kopuruak ezohiko igoera izan du, guztira 70 ikaslek egingo baitute lauhileko bat edo bi atzerrian.<ref>[https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/2025-26-erasmus-norakoak ERASMUS 2026-27- Ikasleentzako aukerak]. Informatika fakultatea - EHU</ref> Bestalde, gure Fakultatera etortzen diren atzerriko ikasleen kopuruan nahikoa egonkor mantendu da azken urteetan, 30-40 ikasle inguruan. Kopuru horretan eragin handia izan dute Fakultatean hartutako erabaki batzuek. Batetik, IIG graduaren bigarren mailako ikasgaiak, euskaraz eta gaztelaniaz gain, ingelesez ere eskaintzea, bai eta 4. mailako hainbat hautazko ikasgai ere, eta English Friendly izaera duten ikasgaiak, zeinak euskaraz edo gaztelaniaz ematen dira, baina irakasleekiko interakzioak eta ebaluazio-probak ingelesez egin daitezkeen. Beste maila batean, Hizkuntza Azterketa eta Prozesamenduko Masterra ingelesez eskaintzen da, Ixa taldearen eskutik, eta horrekin batera The Erasmus Mundus Master in Language and Communication Technologies ere eskaintzen da Fakultatean. Erasmus Mundus masterrak Europako hainbat unibertsitateren artean eskaintzen den prestakuntza-programa bat da, eta ikasleek unibertsitate horietan eskaintzen diren ikastaroen artean aukeratu behar dute; kasu honetan EHUko Informatika Fakultatearekin batera, beste unibertsitate hauek daude: Rijksuniversiteit Groningen (Herbehereak), Università degli Studi di Trento (Italia), Università tà Malta, Universität des Saarlandes (Alemania), Université de Lorraine (Frantzia), eta Univerzita Karlova (Txekia). Aukera zabal horiek guztiek eraginkorrak izan dira gure ikasleak ingelesarekin erosoago ibiltzeko gero kanpora joateko, eta atzerriko ikasleentzako Fakultatearen eskaintzaren erakargarritasuna areagotzeko. == Aliantzak == 2020an, Europako unibertsitateen integrazioan aurrera egiteko helburuarekin, EHUk ENLIGHT European University izeneko aliantza sortu zuen Europako beste bederatzi unibertsitaterekin. Gaur egun, aliantza horrek hamar bazkide ditu Europako beste hainbeste herrialdetan. Informatika Fakultateak aktiboki parte hartu du ENLIGHTen barruan egindako jardueretan, bereziki BIP (Blended Intensive Programs) izenekoen garapenean. 2022/23 ikasturtean, Informatika Fakultatea AI for non-IT students ikastaroaren anfitrioia izan zen, eta ENLIGHTeko unibertsitateetatik etorritako 45 ikaslek parte hartu zuten. Bi urte geroago, 2024/25 ikasturtean, Fakultateak, Zuzenbide Fakultatearekin batera, BIP berri bat sortu zuen, AI & Law: Technical and Legal Challenges izenekoa, eta, gainera, lehen bi edizioen anfitrioia izan zen, 80 ikaslek baino gehiagok parte hartu zutelarik. BIP honetan beste lau unibertsitateko irakaslek parte hartzen dute (Ghent University, University of Göttingen, Uppsala University eta Comenius University Bratislava). == Ikerkuntza == Lehen esan dugun bezala, ikerkuntza-taldeek harreman estuak dituzte munduko beste talde askorekin. Hori bereziki nabarmena da talde handietan, SGI edo Ixa taldeetan, esaterako. Europa mailako finantziazioa lortzeko ikerkuntza-proiektuen bidez, ezinbestekoa da taldeen arteko kolaborazioa. Ikerbasque programaren bidez fakultatera etorri diren irakasleek ere (HEMEN AIPATU DAITEKE ZENBAT DIREN GAUR EGUN), ikerkuntza arloan kanpoko harreman horiek areagotu dute. Azken URTEETAN SGI ETA IXA/HITZ TALDEEK KOLABORAZIOAK IZAN DITUZTE PROIEKTUEN BIDEZ BESTE UNIBERTSITATEEKIN == Erreferentziak == {{erreferentzia zerrenda}} rw8o3tntpp0z5qycjv0ro5ipmo4nq7d 44795 44794 2026-10-30T15:50:40Z Ksarasola 1603 /* Ikerkuntza */ 44795 wikitext text/x-wiki == Kanpo harremanak == Unibertsitateen arteko lankidetza ohikoa eta ezinbestekoa da ezagutzaren sorkuntza eta hedapenerako. Hala izan da historian zehar eta hala da gaur egun ere: ''eman ta zabal zazu''. Lankidetza hori denborarekin sortu eta sendotzen da; ez da berdin gauzatzen 200 urteko tradizioa duen zentro batean edo duela gutxi sortutako batean. Donostiako Informatika Fakultatea sortu zenean, 1976an, bakarrik hiru zentro eskaintzen zituzten a ikasketa berriak estatu osoan, Donostian, Bartzelonan eta Madrilen. Lehenengo erlazioak, beraz, beste bi zentro horiekin egin ziren, [[w:Kataluniako Unibertsitate Politeknikoa|Kataluniako]] eta [[w:Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa|Madrilgo Unibertsitate Politeknikoekin]]. Erlazio horiek oso emankorrak izan ziren sortu berria zen gure fakultaterako, irakasleen prestakuntzarako eta hainbat ikerketa-lerro abiatzeko. Denborarekin fakultateak lankidetza-konbenioak ireki ditu munduko hainbat zentrorekin. Kolaborazio horiek maila desberdinetan gauzatzen dira. Batetik, ikasleentzako mugikortasun-programak daude, haien ikasketen zati bat beste unibertsitate batean egiteko. Irakasleek ere egonaldiak egiten dituzte beste unibertsitate edo ikerketa-zentro batzuetan, prestakuntzarako, ikerketa-lerroak abiatzeko edo indartzeko, eta abar. Eta jakina, ikerkuntza-taldeen arteko kolaborazioak eguneroko kontuak dira munduko hainbat ikerketa-talderekin. == Ikasleak == Irakaskuntzaren esparruan, [[w:Erasmus+|Erasmus+]] programa da, zalantzarik gabe, mugikortasunerako programarik garrantzitsuena, 1987an abian jarria. 1989/90 ikasturtean, Informatika Fakultateko lehen 4 ikasle joan ziren atzerrira programa honi esker. Hurrengo urteetan, kopuru hori hazi egin zen, eta 2001/02 urtean, esaterako, 18 ikasle joan ziren beste unibertsitate batera lauhileko bat osatzeko. Bestalde, atzerriko unibertsitateetatik etorritako lehen ikasleak (5, zehazki) 1992/93 ikasturtean iritsi ziren; lehenengo ikasturte horietan, kanpoko 5-10 ikasle inguru etortzen ziren urtero. Programa horren bidez, ikasleek lauhileko bat (edo, zenbait kasutan, kurtso oso bat) egiten dute Europako beste unibertsitate batean. 2026-2027 ikasturterako, fakultateak eskaini ahal izan du 80 plaza baino gehiago lauhileko bat egiteko Europa osoko unibertsitateetan. Ikasketak osatzeko egonaldiak estatuko unibertsitateetan ere egin daitezke, SICUE programaren bidez. Programa hori 2005/06 ikasturtean hasi zen, estatuko 10 unibertsitaterekin egindako akordioei esker. Aurten, esaterako, 40 plaza baino gehiago eskaini dira Espainiako 24 unibertsitatetan. [[w:Latinoamerika|Latinoamerikako]] unibertsitateekiko kolaborazioak ere garrantzitsuak dira EHUn, eta 50 plaza baino gehiago eskaini dira aurten. Azkenik, kolaborazioa munduko unibertsitateetara zabaldu da, gure ikasleak hara joateko eta haienak gurera etortzeko. 40 plaza baino gehiago daude, batez ere Estatu Batuetako, Hego Koreako eta Kanadako unibertsitateetara joateko. Duela ia berrogei urte hasi zenenik, ikasleentzako mugikortasun-programak asko garatu dira: Fakultateak lankidetza-hitzarmenak sinatuta ditu 65 unibertsitaterekin, horietatik erdia edo, europarrak. Eskaintza oso zabala da. <mapframe latitude="53.956086" longitude="11.337891" zoom="3" width="287" height="333" align="right" name="Mapa interaktiboa" text="Erasmus aukerak fakultateko ikasleentzat Europan"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [13.383333333,52.51666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [7.44743,46.9479] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [25.28,54.68722222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [12.482777777,41.89305555] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.506111111,46.05138888] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.873333333,45.40777777] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [6.5675,53.21888888] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [6.083788,50.77620] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.4,49.01666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.421388888,50.087] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-6.260277777,53.34972222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [17.1093063,48.151698] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.466111111,49.48777777] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.248611111,40.83583333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [7.85,47.99] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.65,49.86666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.005,49.592] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [9.055555555,48.5] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [12.150833333,48.53972222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [26.7225,58.3] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [17.638946597,59.84976054] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-2.1,57.1] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-8.428888888,40.21111111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [25.471944444,65.01416666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.482778,59.12638] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [4.704444,50.877] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-0.37,43.30083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-4.128,53.22] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } } ] } </mapframe> Azken bost urteetan, formazioa osatzeko kanpora doan ikasle kopurua asko emendatu da: 2025-2026 ikasturtean, 50-55 ikasle inguru joan dira, 30 Informatika Ingeniaritzako Graduan, eta 20-25 Adimen Artifizialeko Graduan. Eta hurrengo ikasturterako kopuruak ezohiko igoera izan du, guztira 70 ikaslek egingo baitute lauhileko bat edo bi atzerrian.<ref>[https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/2025-26-erasmus-norakoak ERASMUS 2026-27- Ikasleentzako aukerak]. Informatika fakultatea - EHU</ref> Bestalde, gure Fakultatera etortzen diren atzerriko ikasleen kopuruan nahikoa egonkor mantendu da azken urteetan, 30-40 ikasle inguruan. Kopuru horretan eragin handia izan dute Fakultatean hartutako erabaki batzuek. Batetik, IIG graduaren bigarren mailako ikasgaiak, euskaraz eta gaztelaniaz gain, ingelesez ere eskaintzea, bai eta 4. mailako hainbat hautazko ikasgai ere, eta English Friendly izaera duten ikasgaiak, zeinak euskaraz edo gaztelaniaz ematen dira, baina irakasleekiko interakzioak eta ebaluazio-probak ingelesez egin daitezkeen. Beste maila batean, Hizkuntza Azterketa eta Prozesamenduko Masterra ingelesez eskaintzen da, Ixa taldearen eskutik, eta horrekin batera The Erasmus Mundus Master in Language and Communication Technologies ere eskaintzen da Fakultatean. Erasmus Mundus masterrak Europako hainbat unibertsitateren artean eskaintzen den prestakuntza-programa bat da, eta ikasleek unibertsitate horietan eskaintzen diren ikastaroen artean aukeratu behar dute; kasu honetan EHUko Informatika Fakultatearekin batera, beste unibertsitate hauek daude: Rijksuniversiteit Groningen (Herbehereak), Università degli Studi di Trento (Italia), Università tà Malta, Universität des Saarlandes (Alemania), Université de Lorraine (Frantzia), eta Univerzita Karlova (Txekia). Aukera zabal horiek guztiek eraginkorrak izan dira gure ikasleak ingelesarekin erosoago ibiltzeko gero kanpora joateko, eta atzerriko ikasleentzako Fakultatearen eskaintzaren erakargarritasuna areagotzeko. == Aliantzak == 2020an, Europako unibertsitateen integrazioan aurrera egiteko helburuarekin, EHUk ENLIGHT European University izeneko aliantza sortu zuen Europako beste bederatzi unibertsitaterekin. Gaur egun, aliantza horrek hamar bazkide ditu Europako beste hainbeste herrialdetan. Informatika Fakultateak aktiboki parte hartu du ENLIGHTen barruan egindako jardueretan, bereziki BIP (Blended Intensive Programs) izenekoen garapenean. 2022/23 ikasturtean, Informatika Fakultatea AI for non-IT students ikastaroaren anfitrioia izan zen, eta ENLIGHTeko unibertsitateetatik etorritako 45 ikaslek parte hartu zuten. Bi urte geroago, 2024/25 ikasturtean, Fakultateak, Zuzenbide Fakultatearekin batera, BIP berri bat sortu zuen, AI & Law: Technical and Legal Challenges izenekoa, eta, gainera, lehen bi edizioen anfitrioia izan zen, 80 ikaslek baino gehiagok parte hartu zutelarik. BIP honetan beste lau unibertsitateko irakaslek parte hartzen dute (Ghent University, University of Göttingen, Uppsala University eta Comenius University Bratislava). == Ikerkuntza == Lehen esan dugun bezala, ikerkuntza-taldeek harreman estuak dituzte munduko beste talde askorekin. Hori bereziki nabarmena da talde handietan, SGI edo Ixa taldeetan, esaterako. Europa mailako finantziazioa lortzeko ikerkuntza-proiektuen bidez, ezinbestekoa da taldeen arteko kolaborazioa. Ikerbasque programaren bidez fakultatera etorri diren irakasleek ere (HEMEN AIPATU DAITEKE ZENBAT DIREN GAUR EGUN), ikerkuntza arloan kanpoko harreman horiek areagotu dute. Azken URTEETAN ISG ETA IXA/HITZ TALDEEK KOLABORAZIO ugari IZAN DITUZTE PROIEKTUEN BIDEZ BESTE UNIBERTSITATEEKIN. == Erreferentziak == {{erreferentzia zerrenda}} k6036jaxqxtwhhsbowgztszc0lqk806 44797 44795 2026-10-30T16:51:20Z Ksarasola 1603 Ksarasola wikilariak «[[Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/DIF 2006-2015: Internazionalizazioa]]» orria «[[Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/Kanpo harremanak Informatika Fakultatean]]» izenera aldatu du 44795 wikitext text/x-wiki == Kanpo harremanak == Unibertsitateen arteko lankidetza ohikoa eta ezinbestekoa da ezagutzaren sorkuntza eta hedapenerako. Hala izan da historian zehar eta hala da gaur egun ere: ''eman ta zabal zazu''. Lankidetza hori denborarekin sortu eta sendotzen da; ez da berdin gauzatzen 200 urteko tradizioa duen zentro batean edo duela gutxi sortutako batean. Donostiako Informatika Fakultatea sortu zenean, 1976an, bakarrik hiru zentro eskaintzen zituzten a ikasketa berriak estatu osoan, Donostian, Bartzelonan eta Madrilen. Lehenengo erlazioak, beraz, beste bi zentro horiekin egin ziren, [[w:Kataluniako Unibertsitate Politeknikoa|Kataluniako]] eta [[w:Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa|Madrilgo Unibertsitate Politeknikoekin]]. Erlazio horiek oso emankorrak izan ziren sortu berria zen gure fakultaterako, irakasleen prestakuntzarako eta hainbat ikerketa-lerro abiatzeko. Denborarekin fakultateak lankidetza-konbenioak ireki ditu munduko hainbat zentrorekin. Kolaborazio horiek maila desberdinetan gauzatzen dira. Batetik, ikasleentzako mugikortasun-programak daude, haien ikasketen zati bat beste unibertsitate batean egiteko. Irakasleek ere egonaldiak egiten dituzte beste unibertsitate edo ikerketa-zentro batzuetan, prestakuntzarako, ikerketa-lerroak abiatzeko edo indartzeko, eta abar. Eta jakina, ikerkuntza-taldeen arteko kolaborazioak eguneroko kontuak dira munduko hainbat ikerketa-talderekin. == Ikasleak == Irakaskuntzaren esparruan, [[w:Erasmus+|Erasmus+]] programa da, zalantzarik gabe, mugikortasunerako programarik garrantzitsuena, 1987an abian jarria. 1989/90 ikasturtean, Informatika Fakultateko lehen 4 ikasle joan ziren atzerrira programa honi esker. Hurrengo urteetan, kopuru hori hazi egin zen, eta 2001/02 urtean, esaterako, 18 ikasle joan ziren beste unibertsitate batera lauhileko bat osatzeko. Bestalde, atzerriko unibertsitateetatik etorritako lehen ikasleak (5, zehazki) 1992/93 ikasturtean iritsi ziren; lehenengo ikasturte horietan, kanpoko 5-10 ikasle inguru etortzen ziren urtero. Programa horren bidez, ikasleek lauhileko bat (edo, zenbait kasutan, kurtso oso bat) egiten dute Europako beste unibertsitate batean. 2026-2027 ikasturterako, fakultateak eskaini ahal izan du 80 plaza baino gehiago lauhileko bat egiteko Europa osoko unibertsitateetan. Ikasketak osatzeko egonaldiak estatuko unibertsitateetan ere egin daitezke, SICUE programaren bidez. Programa hori 2005/06 ikasturtean hasi zen, estatuko 10 unibertsitaterekin egindako akordioei esker. Aurten, esaterako, 40 plaza baino gehiago eskaini dira Espainiako 24 unibertsitatetan. [[w:Latinoamerika|Latinoamerikako]] unibertsitateekiko kolaborazioak ere garrantzitsuak dira EHUn, eta 50 plaza baino gehiago eskaini dira aurten. Azkenik, kolaborazioa munduko unibertsitateetara zabaldu da, gure ikasleak hara joateko eta haienak gurera etortzeko. 40 plaza baino gehiago daude, batez ere Estatu Batuetako, Hego Koreako eta Kanadako unibertsitateetara joateko. Duela ia berrogei urte hasi zenenik, ikasleentzako mugikortasun-programak asko garatu dira: Fakultateak lankidetza-hitzarmenak sinatuta ditu 65 unibertsitaterekin, horietatik erdia edo, europarrak. Eskaintza oso zabala da. <mapframe latitude="53.956086" longitude="11.337891" zoom="3" width="287" height="333" align="right" name="Mapa interaktiboa" text="Erasmus aukerak fakultateko ikasleentzat Europan"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [13.383333333,52.51666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [7.44743,46.9479] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [25.28,54.68722222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [12.482777777,41.89305555] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.506111111,46.05138888] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.873333333,45.40777777] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [6.5675,53.21888888] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [5.121666666,52.09083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [6.083788,50.77620] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.4,49.01666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.421388888,50.087] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [3.725277777,51.05361111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-6.260277777,53.34972222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [17.1093063,48.151698] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.466111111,49.48777777] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [14.248611111,40.83583333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [7.85,47.99] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [8.65,49.86666666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.005,49.592] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [9.055555555,48.5] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [12.150833333,48.53972222] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [26.7225,58.3] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [17.638946597,59.84976054] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-2.1,57.1] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-8.428888888,40.21111111] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [25.471944444,65.01416666] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.482778,59.12638] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [4.704444,50.877] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-0.37,43.30083333] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } }, { "type": "Feature", "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [-4.128,53.22] }, "properties": { "prop0": "value0", "marker-size": "small", "marker-color": "#F90606" } } ] } </mapframe> Azken bost urteetan, formazioa osatzeko kanpora doan ikasle kopurua asko emendatu da: 2025-2026 ikasturtean, 50-55 ikasle inguru joan dira, 30 Informatika Ingeniaritzako Graduan, eta 20-25 Adimen Artifizialeko Graduan. Eta hurrengo ikasturterako kopuruak ezohiko igoera izan du, guztira 70 ikaslek egingo baitute lauhileko bat edo bi atzerrian.<ref>[https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/2025-26-erasmus-norakoak ERASMUS 2026-27- Ikasleentzako aukerak]. Informatika fakultatea - EHU</ref> Bestalde, gure Fakultatera etortzen diren atzerriko ikasleen kopuruan nahikoa egonkor mantendu da azken urteetan, 30-40 ikasle inguruan. Kopuru horretan eragin handia izan dute Fakultatean hartutako erabaki batzuek. Batetik, IIG graduaren bigarren mailako ikasgaiak, euskaraz eta gaztelaniaz gain, ingelesez ere eskaintzea, bai eta 4. mailako hainbat hautazko ikasgai ere, eta English Friendly izaera duten ikasgaiak, zeinak euskaraz edo gaztelaniaz ematen dira, baina irakasleekiko interakzioak eta ebaluazio-probak ingelesez egin daitezkeen. Beste maila batean, Hizkuntza Azterketa eta Prozesamenduko Masterra ingelesez eskaintzen da, Ixa taldearen eskutik, eta horrekin batera The Erasmus Mundus Master in Language and Communication Technologies ere eskaintzen da Fakultatean. Erasmus Mundus masterrak Europako hainbat unibertsitateren artean eskaintzen den prestakuntza-programa bat da, eta ikasleek unibertsitate horietan eskaintzen diren ikastaroen artean aukeratu behar dute; kasu honetan EHUko Informatika Fakultatearekin batera, beste unibertsitate hauek daude: Rijksuniversiteit Groningen (Herbehereak), Università degli Studi di Trento (Italia), Università tà Malta, Universität des Saarlandes (Alemania), Université de Lorraine (Frantzia), eta Univerzita Karlova (Txekia). Aukera zabal horiek guztiek eraginkorrak izan dira gure ikasleak ingelesarekin erosoago ibiltzeko gero kanpora joateko, eta atzerriko ikasleentzako Fakultatearen eskaintzaren erakargarritasuna areagotzeko. == Aliantzak == 2020an, Europako unibertsitateen integrazioan aurrera egiteko helburuarekin, EHUk ENLIGHT European University izeneko aliantza sortu zuen Europako beste bederatzi unibertsitaterekin. Gaur egun, aliantza horrek hamar bazkide ditu Europako beste hainbeste herrialdetan. Informatika Fakultateak aktiboki parte hartu du ENLIGHTen barruan egindako jardueretan, bereziki BIP (Blended Intensive Programs) izenekoen garapenean. 2022/23 ikasturtean, Informatika Fakultatea AI for non-IT students ikastaroaren anfitrioia izan zen, eta ENLIGHTeko unibertsitateetatik etorritako 45 ikaslek parte hartu zuten. Bi urte geroago, 2024/25 ikasturtean, Fakultateak, Zuzenbide Fakultatearekin batera, BIP berri bat sortu zuen, AI & Law: Technical and Legal Challenges izenekoa, eta, gainera, lehen bi edizioen anfitrioia izan zen, 80 ikaslek baino gehiagok parte hartu zutelarik. BIP honetan beste lau unibertsitateko irakaslek parte hartzen dute (Ghent University, University of Göttingen, Uppsala University eta Comenius University Bratislava). == Ikerkuntza == Lehen esan dugun bezala, ikerkuntza-taldeek harreman estuak dituzte munduko beste talde askorekin. Hori bereziki nabarmena da talde handietan, SGI edo Ixa taldeetan, esaterako. Europa mailako finantziazioa lortzeko ikerkuntza-proiektuen bidez, ezinbestekoa da taldeen arteko kolaborazioa. Ikerbasque programaren bidez fakultatera etorri diren irakasleek ere (HEMEN AIPATU DAITEKE ZENBAT DIREN GAUR EGUN), ikerkuntza arloan kanpoko harreman horiek areagotu dute. Azken URTEETAN ISG ETA IXA/HITZ TALDEEK KOLABORAZIO ugari IZAN DITUZTE PROIEKTUEN BIDEZ BESTE UNIBERTSITATEEKIN. == Erreferentziak == {{erreferentzia zerrenda}} k6036jaxqxtwhhsbowgztszc0lqk806 0 7397 44796 44792 2026-10-30T15:54:34Z Ksarasola 1603 /* Ikerkuntzaren eboluzioa, taldeak eta produkzio zientifikoa gaur egun */ 44796 wikitext text/x-wiki Informatikako ikasketak Donostian sortu zirenean, lehen helburua lan-arlo berrian aritzeko profesionalak formatzea izan zen. 1976an, Informatika Fakultatea sortu zen, eta laster unibertsitateen ezaugarria den ikerketari ere ekin zitzaion. 1981ean, Francisco Garijo irakasleak lehen doktorego-tesia inskribatu zuen, non konputagailu-programak automatikoki sortzeko lehen urratsak ematen ziren. 45 urte geroago, ikergai horretan emaitza bikainak lortzen ari dira orain Adimen Artifizial sortzaileari esker. Errepaso labur bat egingo diogu fakultatean garatu den ikerketa-lanari. Ezin da dena aipatu; beraz, informazio zehatza eta eguneratuagoa izateko, ikus fakultatearen eta ikerketa-taldeen web-orriak. == Ikerkuntzaren hazkundea == Lehenengo urteak igarota, ikerlanak abiada hartu zuen 1980ko eta 1990eko hamarkadetan. Hainbat arlotan lan egin zen eta gizartearekiko konpromisoa eta transferentzia presente izan ziren hasieratik, Aspace, Uzei, Elhuyar, Irale, Ilazki, Osakidetza eta hainbat erakunderekin lankidetzan. Aurreneko ikerketa-lanak arlo hauetan garatu ziren: * Desgaitasunen bat dituzten pertsonentzat (ad. garun-paralisia), komunikagailu elektroniko bereziak sortu ziren, JAL-1 eta JAL-2, testuak sortzeko eta ingurunea kontrolatu ahal izateko. * Euskararekiko konpromiso irmoa zela medio, hizkuntzaren tratamendu automatikoaren ikerketa-lerro bat abiatu zen. Hortik atera zen XUXEN zuzentzaile ortografikoa ezaguna. * Ikasketa-prozesuetan laguntzeko tresna informatikoak hasi ziren garatzen: tutore-sistema adimendunak, ikaste-inguruneak makina-erreminta arloan, hizkuntzak ikasteko sistemak… * Software Ingeniaritzan eta Kudeaketan ere lan egin zen. * Osasun arlorako tresna automatikoak garatzeko iniziatibak hasi ziren: osasun-ezaugarrien teletransmisioa eta analisia mugikorren bidez, osasun-erregistro informatikoen [[w:Elkarreragingarritasun|interoperabilitatea]], irudi medikoen prozesamendua, diagnostikoan eta tratamenduan erabakiak hartzeko laguntza-sistemak eta abar. * Konputagailuen arkitekturan, ikerkuntza hainbat lerrotan zabaldu zen: multikonputagailuen sareen topologiak, komunikazio-estrategiak eta abar (ad., Transputer prozesadorea erabiliz, Europan sortu zen prozesadore bakarra); cache-sistemen eta erregistro-bankuen diseinua; sistema-eragileak; konputagailu-sareen erabilera, kudeaketa eta zerbitzuak... * Arlo teorikoan ere eman ziren urratsak: sistema-logikoak, arrazoibide automatikoa, programen espezifikazioa, transformazioa eta egiaztapena, ontologiak... * Datu-meatzaritzaren problema nagusi batzuetan hainbat lan hasi ziren, optimizazioan, sailkapena-sistemetan, eta abar. Diziplinartekotasuna presente izan zen hasieratik, eta ohikoak izan dira kolaborazioak beste arlotako ikerlariekin: matematikariak, fisikariak, linguistak, medikuak, irakasleak... == Doktorego-tesiak == Hainbat urtetako jardunak heldutasuna ekarri zion ikerketa-arloari. Fakultatea sortu eta hamar urtera doktoreak bost baino ez baziren ere, 2012an irakasleen % 85 doktoreak ziren; gaur egun, guztiak. 2006 urtetik aurrera, urtero 12-18 doktorego-tesi defendatu dira[1] , ikerketa taldeak eta spin-off enpresak sortu dira, eta produktu informatiko aurreratuak erregistratu dira. Hurrengo grafikoan tesi-kopuruaren eboluzioa denboran zehar ageri da. :{{Barra bertikalen grafikoa|1971-1975|0|1976-1985|4|1986-1995|26|1996-2005|53|2006-2015|148|2016-2025|175|izena=1980tik 2025era bitartean 400 doktorego-tesi defendatu dira Informatika Fakultatean<ref>{{erreferentzia|izenburua=Donostiako Informatika Fakultateko doktore-tesiak. Hiru sailetan irakurritakoak|argitaletxea=ekoizpen-zientifikoa.ehu.eus|url=https://www.ehu.eus/eu/web/informatika-fakultatea/ikerkuntza/tesiak}}</ref> |altuera=250|zabalera=400}} == Ikerkuntzaren eboluzioa, taldeak eta produkzio zientifikoa gaur egun == [[File:DIF argitalpenak2007-2025.png|thumb|400px|Ikerketa taldeen argitalpenen bilakaera DIF-2007-2025]] Informatikaren esparrua esponentzialki hazi da sortu zenetik, eta, ondorioz, ikerketa eta garapenerako arloak asko ugaldu dira. Zaila da guztietan presentzia nabarmena izatea, fakultateko kide kopurua txikia baita, 100 irakasle inguru. Baina arlo askotan lan egiten da, eraginkortasunez. Hogei bat ikerketa-talde sortu dira urteetan zehar Fakultatearen inguruan; denborarekin, irakasleak doazelako eta berriak sartzen direlako, batzuk desagertu eta berriak sortu dira. Talde batzuk handiak dira eta beste batzuk txikiagoak, batzuk fakultateko kideek bakarrik osatzen dute, eta beste batzuk beste zentro eta unibertsitateetako kideek ere. 2025ean, 95 ikerketa-proiektu edo kontratu landu ziren 14 ikerketa-taldetan, 70 ikertzaile nagusik zuzenduta; 4 milioi euro maneiatu ziren proiektu horietan, 150 argitalpen zientifiko idatzi ziren, eta 27 doktorego-tesi aurkeztu ziren.[1] Grafiko honetan produkzio zientifikoaren eboluzioa ageri da, 2007-2025 tartean: artikuluak, biltzarrak, liburuak, liburu-kapituluak eta bestelakoak. === Ikerketa-lerro nagusiak === Hona hemen gaurko ikerketa-lerro nagusien laburpen txiki bat. Gaur egun nonahi ageri den '''Adimen Artifiziala''' da, zalantzarik gabe, esfortzu gehien biltzen duen eremua. Hizkuntzaren prozesamendua, irudien prozesamendua, ikusmen artifizial eta patroien ezagutza, ikasketa sakona, bioinformatika… ezin dira jada ulertu tresna ahaltsu hori gabe. Arlo handi horretan lan egiten dute, esaterako: [[w:Ixa taldea|IXA taldea]] / [[w:HiTZ zentroa|HiTZ ikerketa-zentroa]]; Intelligent Systems Group (ISG)[6] taldea; eta Computer Vision and Pattern Discovery (CVPD) taldea. Arlo horietan lan egin du baita ere GIC taldeak (Grupo de Inteligencia Computacional). Errendimendu Handiko Konputazioaren eremuan, [[w:Konputazio kuantiko|Konputazio kuantikoa]] da beste lerro berri bat, eta hor ere lehen urratsak ematen ari dira ISG taldean. [[w:Robotika|Robot autonomoen]] esparruan, Robotika eta Sistema Autonomoen Ikerketa Taldeak (RSAIT)[11] lan egiten du, esplorazioa eta nabigazioa, gizakien eta roboten arteko elkarrekintza, eta abar ikertzeko. Osasunaren munduan, zehazki nerbio-sistemako gaixotasunen diagnostikoan eta prebentzioan[8], ALDAPA taldea ari da, Gasteiz eta Bilboko Ingeniaritza Eskoletako ikerlariekin batera. Arlo zabal horretan kokatzen da, baita ere, Egokituz, Behar Berezietarako Pertsona-Konputagailu Elkarrekintza Laborategia, desgaitasunak dituzten pertsonen arazoak konpontzeko tresnak, estrategiak eta abar garatuz. [[w:Software ingeniaritza|Software Ingeniaritzaren]] arlo zabalean, ONEKIN taldeak hizkuntza-eredu handien aplikazioak, software produktuen ingeniaritza, nabigatzaileen hedapenak, irisgarritasuna, txatbotak, eta abar lantzen ditu. '''Hezkuntzaren''' esparruan, '''GaLan''' taldeak arlo hauetan lan egiten du: gomendio-sistemak, ikaskuntzaren analitika, tresna informatikoak, eta elkarlanean ikasteko laguntza-tresnak. Hemen kokatu daiteke DIMAROVE taldea ere, informatika ingeniaritzarako irakaskuntzarako metodologia aktiboak diseinatzen. Eta arlo matematikoagoetan, Geometric Numerical Integration and Applications (GNIA) taldeko kideek integratzaile numerikoen azterketa eta proba numeriko eta simulazioak egiten dituzte, mekanika kuantikoko, Monte Carlo motako eta astronomia dinamikoko sistemetan. Eta Stochastic Networks (SN) taldean, kontrol eta ikasketa estokastikoak sare konplexuetan, optimizazioa, programazio dinamiko estokastikoak eta arloko aplikazioak lantzen dituzte. Esan bezala, oso azkar garatzen eta aldatzen den eremua da informatika. Ikerketa-arlo berriak sortzen dira etengabe, eta beste asko moteldu. Etorkizunean ere, fakultateko irakasleek eta ikerlariek erantzun egokia emango diote erronka beti berri horri. == Emakume ikerlariak == Emakumeen presentzia areagotzea Informatika Fakultatean, ikasleen artean, irakaskuntzan, eta ikerkuntzan, betiko helburua izan da. Horretan ari da, esaterako, [[w:E-makumeak|e-makumeak]] taldeak. Ikerketa-arloari dagokionez, emakumeak erabakigarriak izan dira fakultatearen jardueretan, ikerketa-taldeen buru izan dira, eta haien produkzio zientifikoa garrantzitsua izan da. Laburpen gisa, hasiera-hasieratik nabarmendu daiteke [[w:Felisa Verdejo|Felisa Verdejo]] irakaslearen jarduera, fakultateko kide askoren tesien zuzendari eta bultzatzailea, eta ikerketa-lerro asko zabaldu zituena. Ondoren, aipatu daitezke [[w:Isabel Fernandez de Castro|Isabel Fernandez de Castro]] –Galan taldearen sortzailea–, [[w:Arantza Illarramendi|Arantza Illarramendi]] –BDI (Bases de Datos Interoperables) taldearen sortzailea–, eta [[w:Arantza Diaz de Ilarraza Sanchez|Arantza Diaz de Ilarraza]] –IXA taldeko sortzaileetako bat. Ez dira, noski, bakarrak izan, eta merezi du aipatzea, baita ere, Francisca Lucio, Marisa Navarro eta Montse Hermo informatika teorikoaren arloan LORea taldean, [[w:Olatz Arbelaitz Gallego|Olatz Arbelaitz]] ALDAPA taldean, edota [[w:Elena Lazkano|Elena Lazkano]] RSAIT taldean. Ezin ditugu denak aipatu, baina emakume asko parte hartzen du gaur egun ikerketa-lanetan arlo guztietan. Emakumeak esparru teknologikoan aritzea sustatzeko eta gizarte digitalaren eraikuntzan berdintasun-irizpideekin parte hartzea bultzatzeko, 2021tik [[w:Gladys saria|Gladys saria]] ematen dute Fakultateak eta puntuEUS fundazioak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesarekin, ibilbide profesionala eta etorkizuneko proiekzio handia duten emakume gazteen lana saritzeko. == Sariak == Ikerketaren emaitza doktore-tesietan, artikulu zientifikoetan, patenteetan, software produktuetan, liburuetan eta abar islatzen da. Eta produkzio horren kalitatea batzuetan sarien bidez aitortzen da. Hala gertatu da Fakultatean ere. Hauek izan dira fakultateko kideek lortu dituzten sari nagusi batzuk haien ikerketa-lana dela eta: * [[w:Arantza Illaramendi|Arantza Illaramendi]]. Aritmel saria, 2010. Sociedad Científica Informática de España-k eta BBVA fundazioak ematen duten saria "Informatika Ingeniaritzan ekarpen zientifiko berezi esangarriak egin dituen ikerlari batentzat". Saria lortu zuen lehen emakumea izan zen. Datu-baseen eta datu-kudeaketaren arloan lan egiten zuen BDI ikerketa-taldearen sortzailea eta zuzendaria izan da. * [[w:Eneko Agirre|Eneko Agirre]]. Aritmel saria, 2021. Ixa taldearen ikertzaile nagusietako bat da, adimen artifiziala eta hizkuntzaren prozesamendua lantzen. Hitz zentroko zuzendaria da gaur egun. 2018 eta 2019n, Google Faculty Research Awards jaso zuen, hizkuntzaren prozesamenduaren arloan. * [[w:Xabier Artola Zubillaga|Xabier Artola]]. Kubako gobernuak emandako Orden Carlos J. Finlay kondekorazioa jaso zuen 2022an, Centro de Lingüística Aplicadako ikerlariekin egindako lanagatik Diccionario básico escolar (DBE) sortzen. * [[w:Julio Abascal|Julio Abascal]]. Garcia Santesmases saria, 2023. SCIEk eta BBVA fundazioak ematen duten saria, pertsonen eta ordenagailuen arteko elkarrekintzan aitzindari izateagatik. Egokituz, Behar Berezietarako Laborategiaren sortzailea eta zuzendaria izan da. Urte berean, AAATE diamond-award eman zioten (Association for the Advancement of Assistive Technology in Europe), laguntza-teknologia sustatzen egindako lan aipagarri bati. * [[w:José Antonio Lozano Alonso|Jose Antonio Lozano]]. Euskadi Ikerkuntza saria, 2024, adimen artifizialaren eta datu-zientziaren alorrean egindako ekarpen nabarmenengatik. Fakultateko Intelligent System Group taldearen zuzendaria da, baita BCAMen (Basque Centre for Applied Mathematics) zuzendaria ere. * [[w:Mikel Artetxe Zurutuza|Mikel Artetxe]]. Fakultateko ikasle ohiak, SCIEk eta BBVA fundazioak ematen duten "Informatikako Ikerlari Gaztea" saria lortu zuen 2021ean, hizkuntzaren prozesamenduaren arloan egindako maila handiko ekarpenengatik. Urte berean, EurAI Doctoral Dissertation Award eta SPLNren sariak lortu zituen Ixa taldean garatutako doktorego tesiagatik. * [[w:Olatz Perez de Viñaspre Garralda|Olatz Perez de Viñaspre]] eta [[w:Usue Mori Carrascal|Usue Mori]], Fakultateko ikerlariak, Gladys saria eskuratu zuten 2022 eta 2025 urteetan. Ikerketa-lerro asko lantzen dira Informatika Fakultatean, maila desberdinetan. Igaro diren 50 urteen ondorio da, eta hainbat lerrotan tamaina eta indarra handia da, eta etorkizun oparoa aurreikus daiteke. Erronka, dena den, handia da, arloa infernuko abiadaz garatzen baita, baina oinarriak sendoak dira. == Erreferentziak == {{erreferentzia zerrenda}} 03u28im86yzkarg0u93j0sn1ibxvida 44800 44796 2026-10-31T00:10:35Z Ksarasola 1603 erreferentziak sarietan 44800 wikitext text/x-wiki Informatikako ikasketak Donostian sortu zirenean, lehen helburua lan-arlo berrian aritzeko profesionalak formatzea izan zen. 1976an, Informatika Fakultatea sortu zen, eta laster unibertsitateen ezaugarria den ikerketari ere ekin zitzaion. 1981ean, Francisco Garijo irakasleak lehen doktorego-tesia inskribatu zuen, non konputagailu-programak automatikoki sortzeko lehen urratsak ematen ziren. 45 urte geroago, ikergai horretan emaitza bikainak lortzen ari dira orain Adimen Artifizial sortzaileari esker. Errepaso labur bat egingo diogu fakultatean garatu den ikerketa-lanari. Ezin da dena aipatu; beraz, informazio zehatza eta eguneratuagoa izateko, ikus fakultatearen eta ikerketa-taldeen web-orriak. == Ikerkuntzaren hazkundea == Lehenengo urteak igarota, ikerlanak abiada hartu zuen 1980ko eta 1990eko hamarkadetan. Hainbat arlotan lan egin zen eta gizartearekiko konpromisoa eta transferentzia presente izan ziren hasieratik, [[w:ASPACE|Aspace]], [[w:UZEI|Uzei]], [[w:Elhuyar Fundazioa|Elhuyar]], [[w:IRALE|Irale]], [[w:Ilazki (euskaltegia)|Ilazki]], [[w:Osakidetza|Osakidetza]] eta hainbat erakunderekin lankidetzan. Aurreneko ikerketa-lanak arlo hauetan garatu ziren: * Desgaitasunen bat dituzten pertsonentzat (ad. [[w:Garun-paralisi|garun-paralisia]]), komunikagailu elektroniko bereziak sortu ziren, JAL-1 eta JAL-2, testuak sortzeko eta ingurunea kontrolatu ahal izateko. * Euskararekiko konpromiso irmoa zela medio, hizkuntzaren tratamendu automatikoaren ikerketa-lerro bat abiatu zen. Hortik atera zen [[w:Xuxen|XUXEN]] zuzentzaile ortografikoa ezaguna. * Ikasketa-prozesuetan laguntzeko tresna informatikoak hasi ziren garatzen: tutore-sistema adimendunak, ikaste-inguruneak makina-erreminta arloan, hizkuntzak ikasteko sistemak… * [[w:Software ingeniaritza|Software Ingeniaritzan]] eta Kudeaketan ere lan egin zen. * Osasun arlorako tresna automatikoak garatzeko iniziatibak hasi ziren: osasun-ezaugarrien teletransmisioa eta analisia mugikorren bidez, osasun-erregistro informatikoen [[w:Elkarreragingarritasun|interoperabilitatea]], irudi medikoen prozesamendua, diagnostikoan eta tratamenduan erabakiak hartzeko laguntza-sistemak eta abar. * [[w:Konputagailu arkitektura|Konputagailuen arkitekturan]], ikerkuntza hainbat lerrotan zabaldu zen: multikonputagailuen sareen topologiak, komunikazio-estrategiak eta abar (ad., [[w:Transputer|Transputer]] prozesadorea erabiliz, Europan sortu zen prozesadore bakarra); cache-sistemen eta erregistro-bankuen diseinua; sistema-eragileak; konputagailu-sareen erabilera, kudeaketa eta zerbitzuak... * Arlo teorikoan ere eman ziren urratsak: sistema-logikoak, [[w:Arrazoiketa automatiko|arrazoibide automatikoa]], programen espezifikazioa, transformazioa eta egiaztapena, [[w:Ontologia (informatika)|ontologiak]]... * [[w:Datu-meatzaritza|Datu-meatzaritzaren]] problema nagusi batzuetan hainbat lan hasi ziren, optimizazioan, sailkapena-sistemetan, eta abar. Diziplinartekotasuna presente izan zen hasieratik, eta ohikoak izan dira kolaborazioak beste arlotako ikerlariekin: matematikariak, fisikariak, linguistak, medikuak, irakasleak... == Doktorego-tesiak == Hainbat urtetako jardunak heldutasuna ekarri zion ikerketa-arloari. Fakultatea sortu eta hamar urtera doktoreak bost baino ez baziren ere, 2012an irakasleen % 85 doktoreak ziren; gaur egun, guztiak. 2006 urtetik aurrera, urtero 12-18 doktorego-tesi defendatu dira,<ref name=":9">{{erreferentzia|abizena=EHUko Informatika Fakultatea|urtea=2024|izenburua=Informatika Fakultatearen memoria 2022/23|argitaletxea=ehu.eus|hizkuntza=eu|url=https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/memoria-22-2023-eu-2}}</ref> ikerketa taldeak eta [[w:Spin-off enpresa|spin-off enpresak]] sortu dira, eta produktu informatiko aurreratuak erregistratu dira. Hurrengo grafikoan tesi-kopuruaren eboluzioa denboran zehar ageri da. :{{Barra bertikalen grafikoa|1971-1975|0|1976-1985|4|1986-1995|26|1996-2005|53|2006-2015|148|2016-2025|175|izena=1980tik 2025era bitartean 400 doktorego-tesi defendatu dira Informatika Fakultatean<ref>{{erreferentzia|izenburua=Donostiako Informatika Fakultateko doktore-tesiak. Hiru sailetan irakurritakoak|argitaletxea=ekoizpen-zientifikoa.ehu.eus|url=https://www.ehu.eus/eu/web/informatika-fakultatea/ikerkuntza/tesiak}}</ref> |altuera=250|zabalera=400}} == Ikerkuntzaren eboluzioa, taldeak eta produkzio zientifikoa gaur egun == [[File:DIF argitalpenak2007-2025.png|thumb|400px|Ikerketa taldeen argitalpenen bilakaera DIF-2007-2025]] Informatikaren esparrua esponentzialki hazi da sortu zenetik, eta, ondorioz, ikerketa eta garapenerako arloak asko ugaldu dira. Zaila da guztietan presentzia nabarmena izatea, fakultateko kide kopurua txikia baita, 100 irakasle inguru. Baina arlo askotan lan egiten da, eraginkortasunez. Hogei bat ikerketa-talde sortu dira urteetan zehar Fakultatearen inguruan; denborarekin, irakasleak doazelako eta berriak sartzen direlako, batzuk desagertu eta berriak sortu dira. Talde batzuk handiak dira eta beste batzuk txikiagoak, batzuk fakultateko kideek bakarrik osatzen dute, eta beste batzuk beste zentro eta unibertsitateetako kideek ere. 2025ean, 95 ikerketa-proiektu edo kontratu landu ziren 14 ikerketa-taldetan, 70 ikertzaile nagusik zuzenduta; 4 milioi euro maneiatu ziren proiektu horietan, 150 argitalpen zientifiko idatzi ziren, eta 27 doktorego-tesi aurkeztu ziren.<ref>{{erreferentzia|abizena=EHUko Informatika Fakultatea|urtea=2024|izenburua=Informatika Fakultatearen memoria 2022/23|argitaletxea=ehu.eus|hizkuntza=eu|url=https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/memoria-22-2023-eu-2}}</ref> Grafiko honetan produkzio zientifikoaren eboluzioa ageri da, 2007-2025 tartean: artikuluak, biltzarrak, liburuak, liburu-kapituluak eta bestelakoak. === Ikerketa-lerro nagusiak === Hona hemen gaurko ikerketa-lerro nagusien laburpen txiki bat. Gaur egun nonahi ageri den '''Adimen Artifiziala''' da, zalantzarik gabe, esfortzu gehien biltzen duen eremua. Hizkuntzaren prozesamendua, irudien prozesamendua, ikusmen artifizial eta patroien ezagutza, ikasketa sakona, bioinformatika… ezin dira jada ulertu tresna ahaltsu hori gabe. Arlo handi horretan lan egiten dute, esaterako: [[w:Ixa taldea|IXA taldea]] / [[w:HiTZ zentroa|HiTZ ikerketa-zentroa]]; ([[w:Intelligent Systems Group|Intelligent Systems Group]].<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Intelligent Systems Group Home Page|url=http://www.sc.ehu.es/ccwbayes/main.html|aldizkaria=www.sc.ehu.es|sartze-data=2021-02-06}}</ref>Intelligent Systems Group (ISG)[6] taldea; eta Computer Vision and Pattern Discovery (CVPD) taldea. Arlo horietan lan egin du baita ere GIC taldeak (Grupo de Inteligencia Computacional). Errendimendu Handiko Konputazioaren eremuan, [[w:Konputazio kuantiko|Konputazio kuantikoa]] da beste lerro berri bat, eta hor ere lehen urratsak ematen ari dira ISG taldean. [[w:Robotika|Robot autonomoen]] esparruan, Robotika eta Sistema Autonomoen Ikerketa Taldeak (RSAIT)[11] lan egiten du, esplorazioa eta nabigazioa, gizakien eta roboten arteko elkarrekintza, eta abar ikertzeko. Osasunaren munduan, zehazki nerbio-sistemako gaixotasunen diagnostikoan eta prebentzioan[8], ALDAPA taldea ari da, Gasteiz eta Bilboko Ingeniaritza Eskoletako ikerlariekin batera. Arlo zabal horretan kokatzen da, baita ere, Egokituz, Behar Berezietarako Pertsona-Konputagailu Elkarrekintza Laborategia, desgaitasunak dituzten pertsonen arazoak konpontzeko tresnak, estrategiak eta abar garatuz. [[w:Software ingeniaritza|Software Ingeniaritzaren]] arlo zabalean, ONEKIN taldeak hizkuntza-eredu handien aplikazioak, software produktuen ingeniaritza, nabigatzaileen hedapenak, irisgarritasuna, txatbotak, eta abar lantzen ditu. '''Hezkuntzaren''' esparruan, '''GaLan''' taldeak arlo hauetan lan egiten du: gomendio-sistemak, ikaskuntzaren analitika, tresna informatikoak, eta elkarlanean ikasteko laguntza-tresnak. Hemen kokatu daiteke DIMAROVE taldea ere, informatika ingeniaritzarako irakaskuntzarako metodologia aktiboak diseinatzen. Eta arlo matematikoagoetan, Geometric Numerical Integration and Applications (GNIA) taldeko kideek integratzaile numerikoen azterketa eta proba numeriko eta simulazioak egiten dituzte, mekanika kuantikoko, Monte Carlo motako eta astronomia dinamikoko sistemetan. Eta Stochastic Networks (SN) taldean, kontrol eta ikasketa estokastikoak sare konplexuetan, optimizazioa, programazio dinamiko estokastikoak eta arloko aplikazioak lantzen dituzte. Esan bezala, oso azkar garatzen eta aldatzen den eremua da informatika. Ikerketa-arlo berriak sortzen dira etengabe, eta beste asko moteldu. Etorkizunean ere, fakultateko irakasleek eta ikerlariek erantzun egokia emango diote erronka beti berri horri. == Emakume ikerlariak == Emakumeen presentzia areagotzea Informatika Fakultatean, ikasleen artean, irakaskuntzan, eta ikerkuntzan, betiko helburua izan da. Horretan ari da, esaterako, [[w:E-makumeak|e-makumeak]] taldeak. Ikerketa-arloari dagokionez, emakumeak erabakigarriak izan dira fakultatearen jardueretan, ikerketa-taldeen buru izan dira, eta haien produkzio zientifikoa garrantzitsua izan da. Laburpen gisa, hasiera-hasieratik nabarmendu daiteke [[w:Felisa Verdejo|Felisa Verdejo]] irakaslearen jarduera, fakultateko kide askoren tesien zuzendari eta bultzatzailea, eta ikerketa-lerro asko zabaldu zituena. Ondoren, aipatu daitezke [[w:Isabel Fernandez de Castro|Isabel Fernandez de Castro]] –Galan taldearen sortzailea–, [[w:Arantza Illarramendi|Arantza Illarramendi]] –BDI (Bases de Datos Interoperables) taldearen sortzailea–, eta [[w:Arantza Diaz de Ilarraza Sanchez|Arantza Diaz de Ilarraza]] –IXA taldeko sortzaileetako bat. Ez dira, noski, bakarrak izan, eta merezi du aipatzea, baita ere, Francisca Lucio, Marisa Navarro eta Montse Hermo informatika teorikoaren arloan LORea taldean, [[w:Olatz Arbelaitz Gallego|Olatz Arbelaitz]] ALDAPA taldean, edota [[w:Elena Lazkano|Elena Lazkano]] RSAIT taldean. Ezin ditugu denak aipatu, baina emakume asko parte hartzen du gaur egun ikerketa-lanetan arlo guztietan. Emakumeak esparru teknologikoan aritzea sustatzeko eta gizarte digitalaren eraikuntzan berdintasun-irizpideekin parte hartzea bultzatzeko, 2021tik [[w:Gladys saria|Gladys saria]] ematen dute Fakultateak eta puntuEUS fundazioak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesarekin, ibilbide profesionala eta etorkizuneko proiekzio handia duten emakume gazteen lana saritzeko. == Sariak == Ikerketaren emaitza doktore-tesietan, artikulu zientifikoetan, patenteetan, software produktuetan, liburuetan eta abar islatzen da. Eta produkzio horren kalitatea batzuetan sarien bidez aitortzen da. Hala gertatu da Fakultatean ere. Hauek izan dira fakultateko kideek lortu dituzten sari nagusi batzuk haien ikerketa-lana dela eta: * [[w:Arantza Illaramendi|Arantza Illaramendi]]. Aritmel saria, 2010. Sociedad Científica Informática de España-k eta BBVA fundazioak ematen duten saria "Informatika Ingeniaritzan ekarpen zientifiko berezi esangarriak egin dituen ikerlari batentzat". Saria lortu zuen lehen emakumea izan zen. Datu-baseen eta datu-kudeaketaren arloan lan egiten zuen BDI ikerketa-taldearen sortzailea eta zuzendaria izan da.<ref>[http://www.scie.es/premios-nacionales-de-informatica/edicion-2010/ Premios Nacionales de Informática 2010] Sociedad Científica Informática de España (SCIE).</ref> * [[w:Eneko Agirre|Eneko Agirre]]. Aritmel saria, 2021. Ixa taldearen ikertzaile nagusietako bat da, adimen artifiziala eta hizkuntzaren prozesamendua lantzen. Hitz zentroko zuzendaria da gaur egun. 2018 eta 2019n, Google Faculty Research Awards jaso zuen, hizkuntzaren prozesamenduaren arloan.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Fallados los Premios de Investigación Sociedad Científica Informática de España (SCIE) – Fundación BBVA|hizkuntza=es|data=2021-05-21|url=https://www.fbbva.es/noticias/fallados-los-premios-de-investigacion-sociedad-cientifica-informatica-de-espana-scie-fundacion-bbva/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-05-21}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izenburua=Eneko Agirre. PREMIO DE INVESTIGACIÓN SOCIEDAD CIENTÍFICA INFORMÁTICA DE ESPAÑA-FUNDACIÓN BBVA. Premios Nacionales de Informática. 2021|hizkuntza=es|url=https://www.fbbva.es/galardonados/eneko-agirre/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-11-19}}</ref> * [[w:Xabier Artola Zubillaga|Xabier Artola]]. Kubako gobernuak emandako Orden Carlos J. Finlay kondekorazioa jaso zuen 2022an, Centro de Lingüística Aplicadako ikerlariekin egindako lanagatik Diccionario básico escolar (DBE) sortzen.{{Erreferentzia|izena=|abizena=Agencia Cubana de Noticias|urtea=2023-02-16|izenburua=Condecoran hoy con la Orden Carlos J. Finlay a cubanos y extranjeros (+Fotos)|hizkuntza=es-es|url=http://www.acn.cu/medio-ambiente/104918-condecoran-hoy-con-la-orden-carlos-j-finlay-a-cubanos-y-extranjeros|aldizkaria=www.acn.cu|sartze-data=2023-02-16}}</ref><ref name=":16">{{erreferentzia|urtea=2023|izenburua=Orden “Carlos J. Finlay” a oficiales, trabajadores, profesores extranjeros e instituciones.|argitaletxea=MINISTERIO DE JUSTICIA ISSN 1682-7511Información en este número Gaceta Oficial No. 2 Ext. Especial de 19 de enero de 2023|hizkuntza=es|url=https://www.gacetaoficial.gob.cu/sites/default/files/goc-2023-exe2.pdf|aldizkaria=Gaceta Oficial de la República de Cuba}}</ref><ref>{{erreferentzia|urtea=2023|izenburua=Orden “Carlos J. Finlay”: Marlene Vázquez Pérez y Carmen Suárez|argitaletxea=josemarti.cu|hizkuntza=es|url=http://www.josemarti.cu/orden-carlos-j-finlay-marlene-vazquez-perez-y-carmen-suarez/}}</ref> * [[w:Julio Abascal|Julio Abascal]]. Garcia Santesmases saria, 2023. SCIEk eta BBVA fundazioak ematen duten saria, pertsonen eta ordenagailuen arteko elkarrekintzan aitzindari izateagatik.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Premios de Investigación SCIE – Fundación BBVA 2023|hizkuntza=es|data=2023-05-31|url=https://www.fbbva.es/noticias/fallados-premios-informatica-scie-fundacion-bbva-2023/|aldizkaria=Fundación BBVA|sartze-data=2023-06-12}}</ref> Egokituz, Behar Berezietarako Laborategiaren sortzailea eta zuzendaria izan da. Urte berean, AAATE diamond-award eman zioten (Association for the Advancement of Assistive Technology in Europe), laguntza-teknologia sustatzen egindako lan aipagarri bati.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Honorary members and AAATE Award Holders|hizkuntza=en|data=2023|url=https://aaate.net/about-aaate/honourable-members-and-aaate-award-holders/|aldizkaria=AAATE|sartze-data=2023-09-13}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izenburua=Egokituz, Laboratorio de Interacción Persona-Computador para Necesidades Especiales|url=https://egokituz.eus/eu/eventos/la-association-for-the-advancement-of-assistive-technology-in-europe-otorgo-el-premio-diamante-a-julio-abascal/ev-109/|aldizkaria=egokituz.eus|sartze-data=2023-09-13}}</ref> * [[w:José Antonio Lozano Alonso|Jose Antonio Lozano]]. Euskadi Ikerkuntza saria, 2024, adimen artifizialaren eta datu-zientziaren alorrean egindako ekarpen nabarmenengatik. Fakultateko Intelligent System Group taldearen zuzendaria da, baita BCAMen (Basque Centre for Applied Mathematics) zuzendaria ere.<ref>{{Erreferentzia|izena=|abizena=Eusko Jaurlaritza|urtea=2025-05-08|izenburua=José Antonio Lozano matematikariarentzat 2024ko Euskadi Ikerkuntza Saria|hizkuntza=eu|data=2025-05-08|url=https://www.euskadi.eus/eusko-jaurlaritza/-/albistea/2025/antonio-lozano-matematikariarentzat-2024ko-euskadi-ikerkuntza-saria/|aldizkaria=www.euskadi.eus|sartze-data=2025-05-08}}</ref> * [[w:Mikel Artetxe Zurutuza|Mikel Artetxe]]. Fakultateko ikasle ohiak, SCIEk eta BBVA fundazioak ematen duten "Informatikako Ikerlari Gaztea" saria lortu zuen 2021ean, hizkuntzaren prozesamenduaren arloan egindako maila handiko ekarpenengatik.<ref name=":5">{{Erreferentzia|izenburua=Fallados los Premios de Investigación Sociedad Científica Informática de España (SCIE) – Fundación BBVA|hizkuntza=es|data=2021-05-21|url=https://www.fbbva.es/noticias/fallados-los-premios-de-investigacion-sociedad-cientifica-informatica-de-espana-scie-fundacion-bbva/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-05-21}}</ref><ref>{{Erreferentzia|urtea=2021-11-18|izenburua=Mikel Artetxe Zurutuza. PREMIO DE INVESTIGACIÓN SOCIEDAD CIENTÍFICA INFORMÁTICA DE ESPAÑA-FUNDACIÓN BBVA. Investigadores Jóvenes Informáticos, 2021|argitaletxea=FBBVA|hizkuntza=es|url=https://www.fbbva.es/galardonados/mikel-artetxe-zurutuza/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-11-19}}</ref> Urte berean, EurAI Doctoral Dissertation Award eta SPLNren sariak lortu zituen Ixa taldean garatutako doktorego tesiagatik.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Mikel Artetxeri Europako tesien saria Adimen Artifizialean – Hizkuntza-teknologiak, Ixa Taldearen bloga|hizkuntza=eu|url=https://www.unibertsitatea.net/blogak/ixa/2021/08/03/3020/|sartze-data=2022-04-24}}</ref> * [[w:Olatz Perez de Viñaspre Garralda|Olatz Perez de Viñaspre]] eta [[w:Usue Mori Carrascal|Usue Mori]], Fakultateko ikerlariak, Gladys saria eskuratu zuten 2022 eta 2025 urteetan.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Olatz Perez de Viñasprek jasoko du II. Gladys Saria|hizkuntza=eu|data=2022-09-12|url=https://www.diariovasco.com/tecnologia/olatz-perez-vinaspre-gladys-saria-20220912095140-nt.html|aldizkaria=El Diario Vasco|sartze-data=2022-09-12}}</ref><ref name=":1">{{Erreferentzia|izena=|abizena=PuntuEUS Fundazioa|izenburua=Olatz Perez de Viñasprek jasoko du II. Gladys Saria|hizkuntza=eu|data=2022-09-12|url=https://gladyssaria.eus/olatz-perez-de-vinasprek-jasoko-du-ii-gladys-saria/|aldizkaria=Gladys Saria|sartze-data=2022-09-12}}</ref> Ikerketa-lerro asko lantzen dira Informatika Fakultatean, maila desberdinetan. Igaro diren 50 urteen ondorio da, eta hainbat lerrotan tamaina eta indarra handia da, eta etorkizun oparoa aurreikus daiteke. Erronka, dena den, handia da, arloa infernuko abiadaz garatzen baita, baina oinarriak sendoak dira. == Erreferentziak == {{erreferentzia zerrenda}} rhn27pvpq35sx9jbjhf1o30ao0bj2to 44801 44800 2026-10-31T00:11:19Z Ksarasola 1603 /* Doktorego-tesiak */ 44801 wikitext text/x-wiki Informatikako ikasketak Donostian sortu zirenean, lehen helburua lan-arlo berrian aritzeko profesionalak formatzea izan zen. 1976an, Informatika Fakultatea sortu zen, eta laster unibertsitateen ezaugarria den ikerketari ere ekin zitzaion. 1981ean, Francisco Garijo irakasleak lehen doktorego-tesia inskribatu zuen, non konputagailu-programak automatikoki sortzeko lehen urratsak ematen ziren. 45 urte geroago, ikergai horretan emaitza bikainak lortzen ari dira orain Adimen Artifizial sortzaileari esker. Errepaso labur bat egingo diogu fakultatean garatu den ikerketa-lanari. Ezin da dena aipatu; beraz, informazio zehatza eta eguneratuagoa izateko, ikus fakultatearen eta ikerketa-taldeen web-orriak. == Ikerkuntzaren hazkundea == Lehenengo urteak igarota, ikerlanak abiada hartu zuen 1980ko eta 1990eko hamarkadetan. Hainbat arlotan lan egin zen eta gizartearekiko konpromisoa eta transferentzia presente izan ziren hasieratik, [[w:ASPACE|Aspace]], [[w:UZEI|Uzei]], [[w:Elhuyar Fundazioa|Elhuyar]], [[w:IRALE|Irale]], [[w:Ilazki (euskaltegia)|Ilazki]], [[w:Osakidetza|Osakidetza]] eta hainbat erakunderekin lankidetzan. Aurreneko ikerketa-lanak arlo hauetan garatu ziren: * Desgaitasunen bat dituzten pertsonentzat (ad. [[w:Garun-paralisi|garun-paralisia]]), komunikagailu elektroniko bereziak sortu ziren, JAL-1 eta JAL-2, testuak sortzeko eta ingurunea kontrolatu ahal izateko. * Euskararekiko konpromiso irmoa zela medio, hizkuntzaren tratamendu automatikoaren ikerketa-lerro bat abiatu zen. Hortik atera zen [[w:Xuxen|XUXEN]] zuzentzaile ortografikoa ezaguna. * Ikasketa-prozesuetan laguntzeko tresna informatikoak hasi ziren garatzen: tutore-sistema adimendunak, ikaste-inguruneak makina-erreminta arloan, hizkuntzak ikasteko sistemak… * [[w:Software ingeniaritza|Software Ingeniaritzan]] eta Kudeaketan ere lan egin zen. * Osasun arlorako tresna automatikoak garatzeko iniziatibak hasi ziren: osasun-ezaugarrien teletransmisioa eta analisia mugikorren bidez, osasun-erregistro informatikoen [[w:Elkarreragingarritasun|interoperabilitatea]], irudi medikoen prozesamendua, diagnostikoan eta tratamenduan erabakiak hartzeko laguntza-sistemak eta abar. * [[w:Konputagailu arkitektura|Konputagailuen arkitekturan]], ikerkuntza hainbat lerrotan zabaldu zen: multikonputagailuen sareen topologiak, komunikazio-estrategiak eta abar (ad., [[w:Transputer|Transputer]] prozesadorea erabiliz, Europan sortu zen prozesadore bakarra); cache-sistemen eta erregistro-bankuen diseinua; sistema-eragileak; konputagailu-sareen erabilera, kudeaketa eta zerbitzuak... * Arlo teorikoan ere eman ziren urratsak: sistema-logikoak, [[w:Arrazoiketa automatiko|arrazoibide automatikoa]], programen espezifikazioa, transformazioa eta egiaztapena, [[w:Ontologia (informatika)|ontologiak]]... * [[w:Datu-meatzaritza|Datu-meatzaritzaren]] problema nagusi batzuetan hainbat lan hasi ziren, optimizazioan, sailkapena-sistemetan, eta abar. Diziplinartekotasuna presente izan zen hasieratik, eta ohikoak izan dira kolaborazioak beste arlotako ikerlariekin: matematikariak, fisikariak, linguistak, medikuak, irakasleak... == Doktorego-tesiak == Hainbat urtetako jardunak heldutasuna ekarri zion ikerketa-arloari. Fakultatea sortu eta hamar urtera doktoreak bost baino ez baziren ere, 2012an irakasleen % 85 doktoreak ziren; gaur egun, guztiak. 2006 urtetik aurrera, urtero 12-18 doktorego-tesi defendatu dira,<ref name=":9">{{erreferentzia|abizena=EHUko Informatika Fakultatea|urtea=2024|izenburua=Informatika Fakultatearen memoria 2022/23|argitaletxea=ehu.eus|hizkuntza=eu|url=https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/memoria-22-2023-eu-2}}</ref> ikerketa taldeak eta [[w:Spin-off enpresa|spin-off enpresak]] sortu dira, eta produktu informatiko aurreratuak erregistratu dira. Hurrengo grafikoan tesi-kopuruaren eboluzioa denboran zehar ageri da. :{{Barra bertikalen grafikoa|1971-1975|0|1976-1985|4|1986-1995|26|1996-2005|53|2006-2015|148|2016-2025|175|izena=1980tik 2025era bitartean 400 doktorego-tesi defendatu dira Informatika Fakultatean<ref>{{erreferentzia|izenburua=Donostiako Informatika Fakultateko doktore-tesiak. Hiru sailetan irakurritakoak|argitaletxea=ekoizpen-zientifikoa.ehu.eus|url=https://www.ehu.eus/eu/web/informatika-fakultatea/ikerkuntza/tesiak}}</ref> |altuera=250|zabalera=400}} == Ikerkuntzaren eboluzioa, taldeak eta produkzio zientifikoa gaur egun == [[File:DIF argitalpenak2007-2025.png|thumb|400px|Ikerketa taldeen argitalpenen bilakaera DIF-2007-2025]] Informatikaren esparrua esponentzialki hazi da sortu zenetik, eta, ondorioz, ikerketa eta garapenerako arloak asko ugaldu dira. Zaila da guztietan presentzia nabarmena izatea, fakultateko kide kopurua txikia baita, 100 irakasle inguru. Baina arlo askotan lan egiten da, eraginkortasunez. Hogei bat ikerketa-talde sortu dira urteetan zehar Fakultatearen inguruan; denborarekin, irakasleak doazelako eta berriak sartzen direlako, batzuk desagertu eta berriak sortu dira. Talde batzuk handiak dira eta beste batzuk txikiagoak, batzuk fakultateko kideek bakarrik osatzen dute, eta beste batzuk beste zentro eta unibertsitateetako kideek ere. 2025ean, 95 ikerketa-proiektu edo kontratu landu ziren 14 ikerketa-taldetan, 70 ikertzaile nagusik zuzenduta; 4 milioi euro maneiatu ziren proiektu horietan, 150 argitalpen zientifiko idatzi ziren, eta 27 doktorego-tesi aurkeztu ziren.<ref>{{erreferentzia|abizena=EHUko Informatika Fakultatea|urtea=2024|izenburua=Informatika Fakultatearen memoria 2022/23|argitaletxea=ehu.eus|hizkuntza=eu|url=https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/memoria-22-2023-eu-2}}</ref> Grafiko honetan produkzio zientifikoaren eboluzioa ageri da, 2007-2025 tartean: artikuluak, biltzarrak, liburuak, liburu-kapituluak eta bestelakoak. === Ikerketa-lerro nagusiak === Hona hemen gaurko ikerketa-lerro nagusien laburpen txiki bat. Gaur egun nonahi ageri den '''Adimen Artifiziala''' da, zalantzarik gabe, esfortzu gehien biltzen duen eremua. Hizkuntzaren prozesamendua, irudien prozesamendua, ikusmen artifizial eta patroien ezagutza, ikasketa sakona, bioinformatika… ezin dira jada ulertu tresna ahaltsu hori gabe. Arlo handi horretan lan egiten dute, esaterako: [[w:Ixa taldea|IXA taldea]] / [[w:HiTZ zentroa|HiTZ ikerketa-zentroa]]; ([[w:Intelligent Systems Group|Intelligent Systems Group]].<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Intelligent Systems Group Home Page|url=http://www.sc.ehu.es/ccwbayes/main.html|aldizkaria=www.sc.ehu.es|sartze-data=2021-02-06}}</ref>Intelligent Systems Group (ISG)[6] taldea; eta Computer Vision and Pattern Discovery (CVPD) taldea. Arlo horietan lan egin du baita ere GIC taldeak (Grupo de Inteligencia Computacional). Errendimendu Handiko Konputazioaren eremuan, [[w:Konputazio kuantiko|Konputazio kuantikoa]] da beste lerro berri bat, eta hor ere lehen urratsak ematen ari dira ISG taldean. [[w:Robotika|Robot autonomoen]] esparruan, Robotika eta Sistema Autonomoen Ikerketa Taldeak (RSAIT)[11] lan egiten du, esplorazioa eta nabigazioa, gizakien eta roboten arteko elkarrekintza, eta abar ikertzeko. Osasunaren munduan, zehazki nerbio-sistemako gaixotasunen diagnostikoan eta prebentzioan[8], ALDAPA taldea ari da, Gasteiz eta Bilboko Ingeniaritza Eskoletako ikerlariekin batera. Arlo zabal horretan kokatzen da, baita ere, Egokituz, Behar Berezietarako Pertsona-Konputagailu Elkarrekintza Laborategia, desgaitasunak dituzten pertsonen arazoak konpontzeko tresnak, estrategiak eta abar garatuz. [[w:Software ingeniaritza|Software Ingeniaritzaren]] arlo zabalean, ONEKIN taldeak hizkuntza-eredu handien aplikazioak, software produktuen ingeniaritza, nabigatzaileen hedapenak, irisgarritasuna, txatbotak, eta abar lantzen ditu. '''Hezkuntzaren''' esparruan, '''GaLan''' taldeak arlo hauetan lan egiten du: gomendio-sistemak, ikaskuntzaren analitika, tresna informatikoak, eta elkarlanean ikasteko laguntza-tresnak. Hemen kokatu daiteke DIMAROVE taldea ere, informatika ingeniaritzarako irakaskuntzarako metodologia aktiboak diseinatzen. Eta arlo matematikoagoetan, Geometric Numerical Integration and Applications (GNIA) taldeko kideek integratzaile numerikoen azterketa eta proba numeriko eta simulazioak egiten dituzte, mekanika kuantikoko, Monte Carlo motako eta astronomia dinamikoko sistemetan. Eta Stochastic Networks (SN) taldean, kontrol eta ikasketa estokastikoak sare konplexuetan, optimizazioa, programazio dinamiko estokastikoak eta arloko aplikazioak lantzen dituzte. Esan bezala, oso azkar garatzen eta aldatzen den eremua da informatika. Ikerketa-arlo berriak sortzen dira etengabe, eta beste asko moteldu. Etorkizunean ere, fakultateko irakasleek eta ikerlariek erantzun egokia emango diote erronka beti berri horri. == Emakume ikerlariak == Emakumeen presentzia areagotzea Informatika Fakultatean, ikasleen artean, irakaskuntzan, eta ikerkuntzan, betiko helburua izan da. Horretan ari da, esaterako, [[w:E-makumeak|e-makumeak]] taldeak. Ikerketa-arloari dagokionez, emakumeak erabakigarriak izan dira fakultatearen jardueretan, ikerketa-taldeen buru izan dira, eta haien produkzio zientifikoa garrantzitsua izan da. Laburpen gisa, hasiera-hasieratik nabarmendu daiteke [[w:Felisa Verdejo|Felisa Verdejo]] irakaslearen jarduera, fakultateko kide askoren tesien zuzendari eta bultzatzailea, eta ikerketa-lerro asko zabaldu zituena. Ondoren, aipatu daitezke [[w:Isabel Fernandez de Castro|Isabel Fernandez de Castro]] –Galan taldearen sortzailea–, [[w:Arantza Illarramendi|Arantza Illarramendi]] –BDI (Bases de Datos Interoperables) taldearen sortzailea–, eta [[w:Arantza Diaz de Ilarraza Sanchez|Arantza Diaz de Ilarraza]] –IXA taldeko sortzaileetako bat. Ez dira, noski, bakarrak izan, eta merezi du aipatzea, baita ere, Francisca Lucio, Marisa Navarro eta Montse Hermo informatika teorikoaren arloan LORea taldean, [[w:Olatz Arbelaitz Gallego|Olatz Arbelaitz]] ALDAPA taldean, edota [[w:Elena Lazkano|Elena Lazkano]] RSAIT taldean. Ezin ditugu denak aipatu, baina emakume asko parte hartzen du gaur egun ikerketa-lanetan arlo guztietan. Emakumeak esparru teknologikoan aritzea sustatzeko eta gizarte digitalaren eraikuntzan berdintasun-irizpideekin parte hartzea bultzatzeko, 2021tik [[w:Gladys saria|Gladys saria]] ematen dute Fakultateak eta puntuEUS fundazioak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesarekin, ibilbide profesionala eta etorkizuneko proiekzio handia duten emakume gazteen lana saritzeko. == Sariak == Ikerketaren emaitza doktore-tesietan, artikulu zientifikoetan, patenteetan, software produktuetan, liburuetan eta abar islatzen da. Eta produkzio horren kalitatea batzuetan sarien bidez aitortzen da. Hala gertatu da Fakultatean ere. Hauek izan dira fakultateko kideek lortu dituzten sari nagusi batzuk haien ikerketa-lana dela eta: * [[w:Arantza Illaramendi|Arantza Illaramendi]]. Aritmel saria, 2010. Sociedad Científica Informática de España-k eta BBVA fundazioak ematen duten saria "Informatika Ingeniaritzan ekarpen zientifiko berezi esangarriak egin dituen ikerlari batentzat". Saria lortu zuen lehen emakumea izan zen. Datu-baseen eta datu-kudeaketaren arloan lan egiten zuen BDI ikerketa-taldearen sortzailea eta zuzendaria izan da.<ref>[http://www.scie.es/premios-nacionales-de-informatica/edicion-2010/ Premios Nacionales de Informática 2010] Sociedad Científica Informática de España (SCIE).</ref> * [[w:Eneko Agirre|Eneko Agirre]]. Aritmel saria, 2021. Ixa taldearen ikertzaile nagusietako bat da, adimen artifiziala eta hizkuntzaren prozesamendua lantzen. Hitz zentroko zuzendaria da gaur egun. 2018 eta 2019n, Google Faculty Research Awards jaso zuen, hizkuntzaren prozesamenduaren arloan.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Fallados los Premios de Investigación Sociedad Científica Informática de España (SCIE) – Fundación BBVA|hizkuntza=es|data=2021-05-21|url=https://www.fbbva.es/noticias/fallados-los-premios-de-investigacion-sociedad-cientifica-informatica-de-espana-scie-fundacion-bbva/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-05-21}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izenburua=Eneko Agirre. PREMIO DE INVESTIGACIÓN SOCIEDAD CIENTÍFICA INFORMÁTICA DE ESPAÑA-FUNDACIÓN BBVA. Premios Nacionales de Informática. 2021|hizkuntza=es|url=https://www.fbbva.es/galardonados/eneko-agirre/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-11-19}}</ref> * [[w:Xabier Artola Zubillaga|Xabier Artola]]. Kubako gobernuak emandako Orden Carlos J. Finlay kondekorazioa jaso zuen 2022an, Centro de Lingüística Aplicadako ikerlariekin egindako lanagatik Diccionario básico escolar (DBE) sortzen.{{Erreferentzia|izena=|abizena=Agencia Cubana de Noticias|urtea=2023-02-16|izenburua=Condecoran hoy con la Orden Carlos J. Finlay a cubanos y extranjeros (+Fotos)|hizkuntza=es-es|url=http://www.acn.cu/medio-ambiente/104918-condecoran-hoy-con-la-orden-carlos-j-finlay-a-cubanos-y-extranjeros|aldizkaria=www.acn.cu|sartze-data=2023-02-16}}</ref><ref name=":16">{{erreferentzia|urtea=2023|izenburua=Orden “Carlos J. Finlay” a oficiales, trabajadores, profesores extranjeros e instituciones.|argitaletxea=MINISTERIO DE JUSTICIA ISSN 1682-7511Información en este número Gaceta Oficial No. 2 Ext. Especial de 19 de enero de 2023|hizkuntza=es|url=https://www.gacetaoficial.gob.cu/sites/default/files/goc-2023-exe2.pdf|aldizkaria=Gaceta Oficial de la República de Cuba}}</ref><ref>{{erreferentzia|urtea=2023|izenburua=Orden “Carlos J. Finlay”: Marlene Vázquez Pérez y Carmen Suárez|argitaletxea=josemarti.cu|hizkuntza=es|url=http://www.josemarti.cu/orden-carlos-j-finlay-marlene-vazquez-perez-y-carmen-suarez/}}</ref> * [[w:Julio Abascal|Julio Abascal]]. Garcia Santesmases saria, 2023. SCIEk eta BBVA fundazioak ematen duten saria, pertsonen eta ordenagailuen arteko elkarrekintzan aitzindari izateagatik.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Premios de Investigación SCIE – Fundación BBVA 2023|hizkuntza=es|data=2023-05-31|url=https://www.fbbva.es/noticias/fallados-premios-informatica-scie-fundacion-bbva-2023/|aldizkaria=Fundación BBVA|sartze-data=2023-06-12}}</ref> Egokituz, Behar Berezietarako Laborategiaren sortzailea eta zuzendaria izan da. Urte berean, AAATE diamond-award eman zioten (Association for the Advancement of Assistive Technology in Europe), laguntza-teknologia sustatzen egindako lan aipagarri bati.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Honorary members and AAATE Award Holders|hizkuntza=en|data=2023|url=https://aaate.net/about-aaate/honourable-members-and-aaate-award-holders/|aldizkaria=AAATE|sartze-data=2023-09-13}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izenburua=Egokituz, Laboratorio de Interacción Persona-Computador para Necesidades Especiales|url=https://egokituz.eus/eu/eventos/la-association-for-the-advancement-of-assistive-technology-in-europe-otorgo-el-premio-diamante-a-julio-abascal/ev-109/|aldizkaria=egokituz.eus|sartze-data=2023-09-13}}</ref> * [[w:José Antonio Lozano Alonso|Jose Antonio Lozano]]. Euskadi Ikerkuntza saria, 2024, adimen artifizialaren eta datu-zientziaren alorrean egindako ekarpen nabarmenengatik. Fakultateko Intelligent System Group taldearen zuzendaria da, baita BCAMen (Basque Centre for Applied Mathematics) zuzendaria ere.<ref>{{Erreferentzia|izena=|abizena=Eusko Jaurlaritza|urtea=2025-05-08|izenburua=José Antonio Lozano matematikariarentzat 2024ko Euskadi Ikerkuntza Saria|hizkuntza=eu|data=2025-05-08|url=https://www.euskadi.eus/eusko-jaurlaritza/-/albistea/2025/antonio-lozano-matematikariarentzat-2024ko-euskadi-ikerkuntza-saria/|aldizkaria=www.euskadi.eus|sartze-data=2025-05-08}}</ref> * [[w:Mikel Artetxe Zurutuza|Mikel Artetxe]]. Fakultateko ikasle ohiak, SCIEk eta BBVA fundazioak ematen duten "Informatikako Ikerlari Gaztea" saria lortu zuen 2021ean, hizkuntzaren prozesamenduaren arloan egindako maila handiko ekarpenengatik.<ref name=":5">{{Erreferentzia|izenburua=Fallados los Premios de Investigación Sociedad Científica Informática de España (SCIE) – Fundación BBVA|hizkuntza=es|data=2021-05-21|url=https://www.fbbva.es/noticias/fallados-los-premios-de-investigacion-sociedad-cientifica-informatica-de-espana-scie-fundacion-bbva/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-05-21}}</ref><ref>{{Erreferentzia|urtea=2021-11-18|izenburua=Mikel Artetxe Zurutuza. PREMIO DE INVESTIGACIÓN SOCIEDAD CIENTÍFICA INFORMÁTICA DE ESPAÑA-FUNDACIÓN BBVA. Investigadores Jóvenes Informáticos, 2021|argitaletxea=FBBVA|hizkuntza=es|url=https://www.fbbva.es/galardonados/mikel-artetxe-zurutuza/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-11-19}}</ref> Urte berean, EurAI Doctoral Dissertation Award eta SPLNren sariak lortu zituen Ixa taldean garatutako doktorego tesiagatik.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Mikel Artetxeri Europako tesien saria Adimen Artifizialean – Hizkuntza-teknologiak, Ixa Taldearen bloga|hizkuntza=eu|url=https://www.unibertsitatea.net/blogak/ixa/2021/08/03/3020/|sartze-data=2022-04-24}}</ref> * [[w:Olatz Perez de Viñaspre Garralda|Olatz Perez de Viñaspre]] eta [[w:Usue Mori Carrascal|Usue Mori]], Fakultateko ikerlariak, Gladys saria eskuratu zuten 2022 eta 2025 urteetan.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Olatz Perez de Viñasprek jasoko du II. Gladys Saria|hizkuntza=eu|data=2022-09-12|url=https://www.diariovasco.com/tecnologia/olatz-perez-vinaspre-gladys-saria-20220912095140-nt.html|aldizkaria=El Diario Vasco|sartze-data=2022-09-12}}</ref><ref name=":1">{{Erreferentzia|izena=|abizena=PuntuEUS Fundazioa|izenburua=Olatz Perez de Viñasprek jasoko du II. Gladys Saria|hizkuntza=eu|data=2022-09-12|url=https://gladyssaria.eus/olatz-perez-de-vinasprek-jasoko-du-ii-gladys-saria/|aldizkaria=Gladys Saria|sartze-data=2022-09-12}}</ref> Ikerketa-lerro asko lantzen dira Informatika Fakultatean, maila desberdinetan. Igaro diren 50 urteen ondorio da, eta hainbat lerrotan tamaina eta indarra handia da, eta etorkizun oparoa aurreikus daiteke. Erronka, dena den, handia da, arloa infernuko abiadaz garatzen baita, baina oinarriak sendoak dira. == Erreferentziak == {{erreferentzia zerrenda}} 7awkb6jomtb70o9k499nv69o6yiunqi 44802 44801 2026-10-31T00:12:51Z Ksarasola 1603 /* Ikerkuntzaren hazkundea */ ikertaldeen irudia 44802 wikitext text/x-wiki Informatikako ikasketak Donostian sortu zirenean, lehen helburua lan-arlo berrian aritzeko profesionalak formatzea izan zen. 1976an, Informatika Fakultatea sortu zen, eta laster unibertsitateen ezaugarria den ikerketari ere ekin zitzaion. 1981ean, Francisco Garijo irakasleak lehen doktorego-tesia inskribatu zuen, non konputagailu-programak automatikoki sortzeko lehen urratsak ematen ziren. 45 urte geroago, ikergai horretan emaitza bikainak lortzen ari dira orain Adimen Artifizial sortzaileari esker. Errepaso labur bat egingo diogu fakultatean garatu den ikerketa-lanari. Ezin da dena aipatu; beraz, informazio zehatza eta eguneratuagoa izateko, ikus fakultatearen eta ikerketa-taldeen web-orriak. == Ikerkuntzaren hazkundea == [[Fitxategi:DIF ikerketa taldeak2021.jpg|thumb|170x170px|Informatika Fakultateko ikerketa taldeak]] Lehenengo urteak igarota, ikerlanak abiada hartu zuen 1980ko eta 1990eko hamarkadetan. Hainbat arlotan lan egin zen eta gizartearekiko konpromisoa eta transferentzia presente izan ziren hasieratik, [[w:ASPACE|Aspace]], [[w:UZEI|Uzei]], [[w:Elhuyar Fundazioa|Elhuyar]], [[w:IRALE|Irale]], [[w:Ilazki (euskaltegia)|Ilazki]], [[w:Osakidetza|Osakidetza]] eta hainbat erakunderekin lankidetzan. Aurreneko ikerketa-lanak arlo hauetan garatu ziren: * Desgaitasunen bat dituzten pertsonentzat (ad. [[w:Garun-paralisi|garun-paralisia]]), komunikagailu elektroniko bereziak sortu ziren, JAL-1 eta JAL-2, testuak sortzeko eta ingurunea kontrolatu ahal izateko. * Euskararekiko konpromiso irmoa zela medio, hizkuntzaren tratamendu automatikoaren ikerketa-lerro bat abiatu zen. Hortik atera zen [[w:Xuxen|XUXEN]] zuzentzaile ortografikoa ezaguna. * Ikasketa-prozesuetan laguntzeko tresna informatikoak hasi ziren garatzen: tutore-sistema adimendunak, ikaste-inguruneak makina-erreminta arloan, hizkuntzak ikasteko sistemak… * [[w:Software ingeniaritza|Software Ingeniaritzan]] eta Kudeaketan ere lan egin zen. * Osasun arlorako tresna automatikoak garatzeko iniziatibak hasi ziren: osasun-ezaugarrien teletransmisioa eta analisia mugikorren bidez, osasun-erregistro informatikoen [[w:Elkarreragingarritasun|interoperabilitatea]], irudi medikoen prozesamendua, diagnostikoan eta tratamenduan erabakiak hartzeko laguntza-sistemak eta abar. * [[w:Konputagailu arkitektura|Konputagailuen arkitekturan]], ikerkuntza hainbat lerrotan zabaldu zen: multikonputagailuen sareen topologiak, komunikazio-estrategiak eta abar (ad., [[w:Transputer|Transputer]] prozesadorea erabiliz, Europan sortu zen prozesadore bakarra); cache-sistemen eta erregistro-bankuen diseinua; sistema-eragileak; konputagailu-sareen erabilera, kudeaketa eta zerbitzuak... * Arlo teorikoan ere eman ziren urratsak: sistema-logikoak, [[w:Arrazoiketa automatiko|arrazoibide automatikoa]], programen espezifikazioa, transformazioa eta egiaztapena, [[w:Ontologia (informatika)|ontologiak]]... * [[w:Datu-meatzaritza|Datu-meatzaritzaren]] problema nagusi batzuetan hainbat lan hasi ziren, optimizazioan, sailkapena-sistemetan, eta abar. Diziplinartekotasuna presente izan zen hasieratik, eta ohikoak izan dira kolaborazioak beste arlotako ikerlariekin: matematikariak, fisikariak, linguistak, medikuak, irakasleak... == Doktorego-tesiak == Hainbat urtetako jardunak heldutasuna ekarri zion ikerketa-arloari. Fakultatea sortu eta hamar urtera doktoreak bost baino ez baziren ere, 2012an irakasleen % 85 doktoreak ziren; gaur egun, guztiak. 2006 urtetik aurrera, urtero 12-18 doktorego-tesi defendatu dira,<ref name=":9">{{erreferentzia|abizena=EHUko Informatika Fakultatea|urtea=2024|izenburua=Informatika Fakultatearen memoria 2022/23|argitaletxea=ehu.eus|hizkuntza=eu|url=https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/memoria-22-2023-eu-2}}</ref> ikerketa taldeak eta [[w:Spin-off enpresa|spin-off enpresak]] sortu dira, eta produktu informatiko aurreratuak erregistratu dira. Hurrengo grafikoan tesi-kopuruaren eboluzioa denboran zehar ageri da. :{{Barra bertikalen grafikoa|1971-1975|0|1976-1985|4|1986-1995|26|1996-2005|53|2006-2015|148|2016-2025|175|izena=1980tik 2025era bitartean 400 doktorego-tesi defendatu dira Informatika Fakultatean<ref>{{erreferentzia|izenburua=Donostiako Informatika Fakultateko doktore-tesiak. Hiru sailetan irakurritakoak|argitaletxea=ekoizpen-zientifikoa.ehu.eus|url=https://www.ehu.eus/eu/web/informatika-fakultatea/ikerkuntza/tesiak}}</ref> |altuera=250|zabalera=400}} == Ikerkuntzaren eboluzioa, taldeak eta produkzio zientifikoa gaur egun == [[File:DIF argitalpenak2007-2025.png|thumb|400px|Ikerketa taldeen argitalpenen bilakaera DIF-2007-2025]] Informatikaren esparrua esponentzialki hazi da sortu zenetik, eta, ondorioz, ikerketa eta garapenerako arloak asko ugaldu dira. Zaila da guztietan presentzia nabarmena izatea, fakultateko kide kopurua txikia baita, 100 irakasle inguru. Baina arlo askotan lan egiten da, eraginkortasunez. Hogei bat ikerketa-talde sortu dira urteetan zehar Fakultatearen inguruan; denborarekin, irakasleak doazelako eta berriak sartzen direlako, batzuk desagertu eta berriak sortu dira. Talde batzuk handiak dira eta beste batzuk txikiagoak, batzuk fakultateko kideek bakarrik osatzen dute, eta beste batzuk beste zentro eta unibertsitateetako kideek ere. 2025ean, 95 ikerketa-proiektu edo kontratu landu ziren 14 ikerketa-taldetan, 70 ikertzaile nagusik zuzenduta; 4 milioi euro maneiatu ziren proiektu horietan, 150 argitalpen zientifiko idatzi ziren, eta 27 doktorego-tesi aurkeztu ziren.<ref>{{erreferentzia|abizena=EHUko Informatika Fakultatea|urtea=2024|izenburua=Informatika Fakultatearen memoria 2022/23|argitaletxea=ehu.eus|hizkuntza=eu|url=https://www.ehu.eus/documents/d/informatika-fakultatea/memoria-22-2023-eu-2}}</ref> Grafiko honetan produkzio zientifikoaren eboluzioa ageri da, 2007-2025 tartean: artikuluak, biltzarrak, liburuak, liburu-kapituluak eta bestelakoak. === Ikerketa-lerro nagusiak === Hona hemen gaurko ikerketa-lerro nagusien laburpen txiki bat. Gaur egun nonahi ageri den '''Adimen Artifiziala''' da, zalantzarik gabe, esfortzu gehien biltzen duen eremua. Hizkuntzaren prozesamendua, irudien prozesamendua, ikusmen artifizial eta patroien ezagutza, ikasketa sakona, bioinformatika… ezin dira jada ulertu tresna ahaltsu hori gabe. Arlo handi horretan lan egiten dute, esaterako: [[w:Ixa taldea|IXA taldea]] / [[w:HiTZ zentroa|HiTZ ikerketa-zentroa]]; ([[w:Intelligent Systems Group|Intelligent Systems Group]].<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Intelligent Systems Group Home Page|url=http://www.sc.ehu.es/ccwbayes/main.html|aldizkaria=www.sc.ehu.es|sartze-data=2021-02-06}}</ref>Intelligent Systems Group (ISG)[6] taldea; eta Computer Vision and Pattern Discovery (CVPD) taldea. Arlo horietan lan egin du baita ere GIC taldeak (Grupo de Inteligencia Computacional). Errendimendu Handiko Konputazioaren eremuan, [[w:Konputazio kuantiko|Konputazio kuantikoa]] da beste lerro berri bat, eta hor ere lehen urratsak ematen ari dira ISG taldean. [[w:Robotika|Robot autonomoen]] esparruan, Robotika eta Sistema Autonomoen Ikerketa Taldeak (RSAIT)[11] lan egiten du, esplorazioa eta nabigazioa, gizakien eta roboten arteko elkarrekintza, eta abar ikertzeko. Osasunaren munduan, zehazki nerbio-sistemako gaixotasunen diagnostikoan eta prebentzioan[8], ALDAPA taldea ari da, Gasteiz eta Bilboko Ingeniaritza Eskoletako ikerlariekin batera. Arlo zabal horretan kokatzen da, baita ere, Egokituz, Behar Berezietarako Pertsona-Konputagailu Elkarrekintza Laborategia, desgaitasunak dituzten pertsonen arazoak konpontzeko tresnak, estrategiak eta abar garatuz. [[w:Software ingeniaritza|Software Ingeniaritzaren]] arlo zabalean, ONEKIN taldeak hizkuntza-eredu handien aplikazioak, software produktuen ingeniaritza, nabigatzaileen hedapenak, irisgarritasuna, txatbotak, eta abar lantzen ditu. '''Hezkuntzaren''' esparruan, '''GaLan''' taldeak arlo hauetan lan egiten du: gomendio-sistemak, ikaskuntzaren analitika, tresna informatikoak, eta elkarlanean ikasteko laguntza-tresnak. Hemen kokatu daiteke DIMAROVE taldea ere, informatika ingeniaritzarako irakaskuntzarako metodologia aktiboak diseinatzen. Eta arlo matematikoagoetan, Geometric Numerical Integration and Applications (GNIA) taldeko kideek integratzaile numerikoen azterketa eta proba numeriko eta simulazioak egiten dituzte, mekanika kuantikoko, Monte Carlo motako eta astronomia dinamikoko sistemetan. Eta Stochastic Networks (SN) taldean, kontrol eta ikasketa estokastikoak sare konplexuetan, optimizazioa, programazio dinamiko estokastikoak eta arloko aplikazioak lantzen dituzte. Esan bezala, oso azkar garatzen eta aldatzen den eremua da informatika. Ikerketa-arlo berriak sortzen dira etengabe, eta beste asko moteldu. Etorkizunean ere, fakultateko irakasleek eta ikerlariek erantzun egokia emango diote erronka beti berri horri. == Emakume ikerlariak == Emakumeen presentzia areagotzea Informatika Fakultatean, ikasleen artean, irakaskuntzan, eta ikerkuntzan, betiko helburua izan da. Horretan ari da, esaterako, [[w:E-makumeak|e-makumeak]] taldeak. Ikerketa-arloari dagokionez, emakumeak erabakigarriak izan dira fakultatearen jardueretan, ikerketa-taldeen buru izan dira, eta haien produkzio zientifikoa garrantzitsua izan da. Laburpen gisa, hasiera-hasieratik nabarmendu daiteke [[w:Felisa Verdejo|Felisa Verdejo]] irakaslearen jarduera, fakultateko kide askoren tesien zuzendari eta bultzatzailea, eta ikerketa-lerro asko zabaldu zituena. Ondoren, aipatu daitezke [[w:Isabel Fernandez de Castro|Isabel Fernandez de Castro]] –Galan taldearen sortzailea–, [[w:Arantza Illarramendi|Arantza Illarramendi]] –BDI (Bases de Datos Interoperables) taldearen sortzailea–, eta [[w:Arantza Diaz de Ilarraza Sanchez|Arantza Diaz de Ilarraza]] –IXA taldeko sortzaileetako bat. Ez dira, noski, bakarrak izan, eta merezi du aipatzea, baita ere, Francisca Lucio, Marisa Navarro eta Montse Hermo informatika teorikoaren arloan LORea taldean, [[w:Olatz Arbelaitz Gallego|Olatz Arbelaitz]] ALDAPA taldean, edota [[w:Elena Lazkano|Elena Lazkano]] RSAIT taldean. Ezin ditugu denak aipatu, baina emakume asko parte hartzen du gaur egun ikerketa-lanetan arlo guztietan. Emakumeak esparru teknologikoan aritzea sustatzeko eta gizarte digitalaren eraikuntzan berdintasun-irizpideekin parte hartzea bultzatzeko, 2021tik [[w:Gladys saria|Gladys saria]] ematen dute Fakultateak eta puntuEUS fundazioak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesarekin, ibilbide profesionala eta etorkizuneko proiekzio handia duten emakume gazteen lana saritzeko. == Sariak == Ikerketaren emaitza doktore-tesietan, artikulu zientifikoetan, patenteetan, software produktuetan, liburuetan eta abar islatzen da. Eta produkzio horren kalitatea batzuetan sarien bidez aitortzen da. Hala gertatu da Fakultatean ere. Hauek izan dira fakultateko kideek lortu dituzten sari nagusi batzuk haien ikerketa-lana dela eta: * [[w:Arantza Illaramendi|Arantza Illaramendi]]. Aritmel saria, 2010. Sociedad Científica Informática de España-k eta BBVA fundazioak ematen duten saria "Informatika Ingeniaritzan ekarpen zientifiko berezi esangarriak egin dituen ikerlari batentzat". Saria lortu zuen lehen emakumea izan zen. Datu-baseen eta datu-kudeaketaren arloan lan egiten zuen BDI ikerketa-taldearen sortzailea eta zuzendaria izan da.<ref>[http://www.scie.es/premios-nacionales-de-informatica/edicion-2010/ Premios Nacionales de Informática 2010] Sociedad Científica Informática de España (SCIE).</ref> * [[w:Eneko Agirre|Eneko Agirre]]. Aritmel saria, 2021. Ixa taldearen ikertzaile nagusietako bat da, adimen artifiziala eta hizkuntzaren prozesamendua lantzen. Hitz zentroko zuzendaria da gaur egun. 2018 eta 2019n, Google Faculty Research Awards jaso zuen, hizkuntzaren prozesamenduaren arloan.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Fallados los Premios de Investigación Sociedad Científica Informática de España (SCIE) – Fundación BBVA|hizkuntza=es|data=2021-05-21|url=https://www.fbbva.es/noticias/fallados-los-premios-de-investigacion-sociedad-cientifica-informatica-de-espana-scie-fundacion-bbva/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-05-21}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izenburua=Eneko Agirre. PREMIO DE INVESTIGACIÓN SOCIEDAD CIENTÍFICA INFORMÁTICA DE ESPAÑA-FUNDACIÓN BBVA. Premios Nacionales de Informática. 2021|hizkuntza=es|url=https://www.fbbva.es/galardonados/eneko-agirre/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-11-19}}</ref> * [[w:Xabier Artola Zubillaga|Xabier Artola]]. Kubako gobernuak emandako Orden Carlos J. Finlay kondekorazioa jaso zuen 2022an, Centro de Lingüística Aplicadako ikerlariekin egindako lanagatik Diccionario básico escolar (DBE) sortzen.{{Erreferentzia|izena=|abizena=Agencia Cubana de Noticias|urtea=2023-02-16|izenburua=Condecoran hoy con la Orden Carlos J. Finlay a cubanos y extranjeros (+Fotos)|hizkuntza=es-es|url=http://www.acn.cu/medio-ambiente/104918-condecoran-hoy-con-la-orden-carlos-j-finlay-a-cubanos-y-extranjeros|aldizkaria=www.acn.cu|sartze-data=2023-02-16}}</ref><ref name=":16">{{erreferentzia|urtea=2023|izenburua=Orden “Carlos J. Finlay” a oficiales, trabajadores, profesores extranjeros e instituciones.|argitaletxea=MINISTERIO DE JUSTICIA ISSN 1682-7511Información en este número Gaceta Oficial No. 2 Ext. Especial de 19 de enero de 2023|hizkuntza=es|url=https://www.gacetaoficial.gob.cu/sites/default/files/goc-2023-exe2.pdf|aldizkaria=Gaceta Oficial de la República de Cuba}}</ref><ref>{{erreferentzia|urtea=2023|izenburua=Orden “Carlos J. Finlay”: Marlene Vázquez Pérez y Carmen Suárez|argitaletxea=josemarti.cu|hizkuntza=es|url=http://www.josemarti.cu/orden-carlos-j-finlay-marlene-vazquez-perez-y-carmen-suarez/}}</ref> * [[w:Julio Abascal|Julio Abascal]]. Garcia Santesmases saria, 2023. SCIEk eta BBVA fundazioak ematen duten saria, pertsonen eta ordenagailuen arteko elkarrekintzan aitzindari izateagatik.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Premios de Investigación SCIE – Fundación BBVA 2023|hizkuntza=es|data=2023-05-31|url=https://www.fbbva.es/noticias/fallados-premios-informatica-scie-fundacion-bbva-2023/|aldizkaria=Fundación BBVA|sartze-data=2023-06-12}}</ref> Egokituz, Behar Berezietarako Laborategiaren sortzailea eta zuzendaria izan da. Urte berean, AAATE diamond-award eman zioten (Association for the Advancement of Assistive Technology in Europe), laguntza-teknologia sustatzen egindako lan aipagarri bati.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Honorary members and AAATE Award Holders|hizkuntza=en|data=2023|url=https://aaate.net/about-aaate/honourable-members-and-aaate-award-holders/|aldizkaria=AAATE|sartze-data=2023-09-13}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izenburua=Egokituz, Laboratorio de Interacción Persona-Computador para Necesidades Especiales|url=https://egokituz.eus/eu/eventos/la-association-for-the-advancement-of-assistive-technology-in-europe-otorgo-el-premio-diamante-a-julio-abascal/ev-109/|aldizkaria=egokituz.eus|sartze-data=2023-09-13}}</ref> * [[w:José Antonio Lozano Alonso|Jose Antonio Lozano]]. Euskadi Ikerkuntza saria, 2024, adimen artifizialaren eta datu-zientziaren alorrean egindako ekarpen nabarmenengatik. Fakultateko Intelligent System Group taldearen zuzendaria da, baita BCAMen (Basque Centre for Applied Mathematics) zuzendaria ere.<ref>{{Erreferentzia|izena=|abizena=Eusko Jaurlaritza|urtea=2025-05-08|izenburua=José Antonio Lozano matematikariarentzat 2024ko Euskadi Ikerkuntza Saria|hizkuntza=eu|data=2025-05-08|url=https://www.euskadi.eus/eusko-jaurlaritza/-/albistea/2025/antonio-lozano-matematikariarentzat-2024ko-euskadi-ikerkuntza-saria/|aldizkaria=www.euskadi.eus|sartze-data=2025-05-08}}</ref> * [[w:Mikel Artetxe Zurutuza|Mikel Artetxe]]. Fakultateko ikasle ohiak, SCIEk eta BBVA fundazioak ematen duten "Informatikako Ikerlari Gaztea" saria lortu zuen 2021ean, hizkuntzaren prozesamenduaren arloan egindako maila handiko ekarpenengatik.<ref name=":5">{{Erreferentzia|izenburua=Fallados los Premios de Investigación Sociedad Científica Informática de España (SCIE) – Fundación BBVA|hizkuntza=es|data=2021-05-21|url=https://www.fbbva.es/noticias/fallados-los-premios-de-investigacion-sociedad-cientifica-informatica-de-espana-scie-fundacion-bbva/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-05-21}}</ref><ref>{{Erreferentzia|urtea=2021-11-18|izenburua=Mikel Artetxe Zurutuza. PREMIO DE INVESTIGACIÓN SOCIEDAD CIENTÍFICA INFORMÁTICA DE ESPAÑA-FUNDACIÓN BBVA. Investigadores Jóvenes Informáticos, 2021|argitaletxea=FBBVA|hizkuntza=es|url=https://www.fbbva.es/galardonados/mikel-artetxe-zurutuza/|aldizkaria=FBBVA|sartze-data=2021-11-19}}</ref> Urte berean, EurAI Doctoral Dissertation Award eta SPLNren sariak lortu zituen Ixa taldean garatutako doktorego tesiagatik.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Mikel Artetxeri Europako tesien saria Adimen Artifizialean – Hizkuntza-teknologiak, Ixa Taldearen bloga|hizkuntza=eu|url=https://www.unibertsitatea.net/blogak/ixa/2021/08/03/3020/|sartze-data=2022-04-24}}</ref> * [[w:Olatz Perez de Viñaspre Garralda|Olatz Perez de Viñaspre]] eta [[w:Usue Mori Carrascal|Usue Mori]], Fakultateko ikerlariak, Gladys saria eskuratu zuten 2022 eta 2025 urteetan.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Olatz Perez de Viñasprek jasoko du II. Gladys Saria|hizkuntza=eu|data=2022-09-12|url=https://www.diariovasco.com/tecnologia/olatz-perez-vinaspre-gladys-saria-20220912095140-nt.html|aldizkaria=El Diario Vasco|sartze-data=2022-09-12}}</ref><ref name=":1">{{Erreferentzia|izena=|abizena=PuntuEUS Fundazioa|izenburua=Olatz Perez de Viñasprek jasoko du II. Gladys Saria|hizkuntza=eu|data=2022-09-12|url=https://gladyssaria.eus/olatz-perez-de-vinasprek-jasoko-du-ii-gladys-saria/|aldizkaria=Gladys Saria|sartze-data=2022-09-12}}</ref> Ikerketa-lerro asko lantzen dira Informatika Fakultatean, maila desberdinetan. Igaro diren 50 urteen ondorio da, eta hainbat lerrotan tamaina eta indarra handia da, eta etorkizun oparoa aurreikus daiteke. Erronka, dena den, handia da, arloa infernuko abiadaz garatzen baita, baina oinarriak sendoak dira. == Erreferentziak == {{erreferentzia zerrenda}} q8xgw52phxpwm9gwfsilexxjji3bubh 0 7398 44798 2026-10-30T16:51:20Z Ksarasola 1603 Ksarasola wikilariak «[[Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/DIF 2006-2015: Internazionalizazioa]]» orria «[[Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/Kanpo harremanak Informatika Fakultatean]]» izenera aldatu du 44798 wikitext text/x-wiki #BIRZUZENDU [[Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan/Kanpo harremanak Informatika Fakultatean]] 0v3nqc1k10c7hj6fywhl0lunpacnr61