Güiquipedia extwiki https://ext.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCiquipedia:Port%C3%A1 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Mediu Especial Caraba Usuario Usuario caraba Güiquipedia Güiquipedia caraba Archivu Archivu caraba MediaWiki MediaWiki caraba Prantilla Prantilla caraba Ayua Ayua caraba Categoría Categoría caraba TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Francés 0 1050 144994 103188 2026-11-04T01:32:18Z ~2026-58590-64 20910 Páhina escambiá pol 'ARRIBA ESPAÑA' 144994 wikitext text/x-wiki ARRIBA ESPAÑA 4dnrh6jlowaox90d9577n0kaes4sswd Sibiu 0 11201 144987 138162 2026-11-03T12:37:17Z -wuppertaler 20868 /* Las fortificacionis */ changed one image (better quality and light, less shadow) 144987 wikitext text/x-wiki {{Ficha de entidad subnacional}} '''Sibiu''' (en [[Lengua latina|latín]]: ''Cibinium'', en [[Lengua úngara|úngaru]]: ''Nagyszeben'', en [[Lengua alemana|alemán]]: ''Hermannstadt'') es el mayol municipiu i la capital del [[distritu de Sibiu]], en [[Rumanía]]. Es un emportanti centru económicu i coltural de [[Transilvania]], i entri 1692 i 1791 fue la capital del [[Prencipau de Transilvania]]. Sigún el censu de 2011 tien una puebración de 147245 habitantis. La ciá hue fundá pol colonus sajonis de Transilvania nel sigru XII, que le dierun el nombri de ''Hermannstadt''. Nel sigru XVIII s’aconvirtió ena capital de la Transilvania [[Imperiu austrohúngaru|austrohúngara]] i el centru políticu delos alemanis ena provincia. Sibiu passó a sel parti de Rumanía dantis de 1918, i ata la [[II Guerra Mundial]] era la ciá más emportanti pala minoría alemana de Rumanía.<ref>cita web|url = https://www.heraldo.es/noticias/blog/2013/08/31/luces-sombras-rumanas-1253637-2261124.html |títulu = Luces y sombras rumanas |fechaacceso = 15 de marçu de 2020|apellíu = Sánchez |nombri = Gervasio |fecha = 31 de abostu de 2013 |sitioweb = Heraldo</ref> Entoncis esperimentó régimis dictatorialis duranti los añus dela [[Uropa ocupá pola Alemania nazi|ocupación nazi]] i endispués comunista.<ref>cita web|url = https://www.rtbf.be/info/monde/detail_pourquoi-un-sommet-europeen-informel-a-sibiu-en-roumanie?id=10214116 |títulu = Pourquoi un sommet européen informel à Sibiu en Roumanie ? |fechaacceso = 16 de marçu de 2020|apellíu = Arendt |nombri = Olivier |fecha = 7 de mayu de 2019 |sitioweb = RTBF |idioma = francés</ref> Al final dessa época, nel periodu dela [[revolución rumana de 1989]] se registrun víctimas mortalís ena ciá. Amás ubu cientus de pressonas herias, i quantiosas pérdidas materialis i colturalis.<ref>cita web|url = https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=234058 |títulu = December 1989. Sibiu’ Massacre |fechaacceso = 14 de marçu de 2020 |sitioweb = Central and Eastern European Online Library |idioma = inglés</ref> En recuerdu deste episodi Sibiu fue declará comu “ciá mártil”.<ref>cita web|url = http://www.romanianmonasteries.org/romania/sibiu |títulu = Sibiu |fechaacceso = 14 de marçu de 2020 |sitioweb = Romanian monasteries |idioma = inglés</ref> Debiu a la su diversidá étnica consecuencia dela su turbulenta estoria, la ciá presenta una arquitetura variá. Nel sigru XXI, las autoridais de Sibiu d’oríginis sajonis, án realizau una serii d’emportantis reformas que, entri otras cosas, án restaurau i peatonalizau las tres praças entrelazás que presidin el centru urbanu. Los sus barrius estoricus son delos mejol preservaus del país, i sus fortificacionis medievalis án siu mantenias,<ref>cita web|url = https://www.lufthansa.com/bh/es/vuelos/ciudad/sibiu |títulu = Explore nuestros destinos: su vuelo a Sibiu |fechaacceso = 14 de marçu de 2020 |sitioweb = Lufthansa</ref> lo que contribuyó en 2007 a que la ciá juessi designá —juntu con [[Lussemburgu]]— [[Capital Uropea dela Coltura]]. Ellu constituyó un símbulu emportanti porque pola primera vezi dantis dela [[caía del Muru de Berlín]], una ciá ena antigua [[Uropa del Esti]] fue elegía pa lleval essi títulu. El riu [[Cibin]] passa pola ciá, i la çona geográfica de Sibiu es una delas regionis más visitás de Rumanía. == Toponimia == No está claru si el riu Cibin da o recibi el nombri dela ciá de Sibiu.<ref>cita web|url = https://cincodias.elpais.com/cincodias/2007/01/06/sentidos/1168054037_850215.html |títulu = El año de Sibiu, capital europea de la cultura |fechaacceso = 14 de marçu de 2020 |fecha = 6 de eneru de 2007 |sitioweb = El País</ref> El nombri la ciá puedi derival del nombri bulgaru-turcu Sibin<Sebin<Säbin, que quizaquí quier decir "alegración"<ref>citation |last=Rásonyi |first=László |title=Bulaqs and Oguzs in Medieval Transylvania |url=http://real-j.mtak.hu/3477/1/ActaOrientalia_33.pdf |journal=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae |volume=33 |page=135 |year=1979 |publisher=[[Akadémiai Kiadó]]</ref>. Una versión arcaica del nombri rumánu Sibiu es ''Sibiiu'', mientras qu'un nombri pueblerinu obsoletu es ''Sâghii'', antaño escrebíu ''Sîghii''. El su nombri en ungaru es ''Nagyszeben'' ("Grandi Sibiu"), o coloquialmenti ''Szeben''. En alemán se llama ''Hermannstadt'' ("Ciudá de Hermann"), mentras que nel dialetu sajón de Transilvania se conozi pol nombri ''Härmeschtat''. En idish, se llama סעבען''Seben'' u הערמאנשטאט''Hermanshtat''. Varias otras lenguas tamién tienin las sus propias variantis del nombri la ciá, cumu el checu ''Sibiň'', el polacu ''Sybin'', el serbocroata ''Sibinj'', el búlgaru antiguu ''Sibin'' (Сибин) i el nombri propuestu en esperantu ''Sibio''. == Estoria == Los primerus documentus dela ciá datan de 1191, quandu el papa [[Celestinu III]] la mencionó col nombri de Cibinium.<ref>cita web|url = https://www.rri.ro/es_es/las_ciudades_rumanas_mas_antiguas-2544276 |títulu = Las ciudades rumanas más antiguas |fechaacceso = 14 de marçu de 2020|apellíu = Pana |nombri = Brigitta |fecha = 4 de marçu de 2016 |sitioweb = Radio România Internaţional</ref> Fue construía sobri las ruinas dun asentamientu [[Dacia (provincia romana)|romanu]] pol colonus alemanis originarius dela región del Rin-Mosela, i esperimentó un considerabli desenvolvimiento conómicu i políticu ena Edá Meya.<ref>cita web|url = https://www.taurillon.org/Sibiu-capitale-culturelle-europeenne-2007 |títulu = Sibiu, capitale culturelle européenne 2007 |fechaacceso = 16 de marçu de 2020|apellíu = Revol |nombri = Adina |fecha = 5 de diziembri de 2006 |sitioweb = Taurillon |idioma = francés</ref> En 1241 la ciá fue conquistá i parcialmenti destruía duranti la [[Tártaros de Rumania|invasión tártara]]. Inque a ellu, a finalis desse sigru se construyó en Sibiu el primer ospital dela atual Rumanía,<ref>cita libro |apellíu= Duțescu |nombri= Benone |títulu= Romanian medical science |url= https://books.google.es/books?id=CylrAAAAMAAJ&q=Sibiu+1292&dq=Sibiu+1292&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiAiMTg_J7oAhX6A2MBHXCHB3YQ6AEIPjAC |idioma= inglés |editor= Meridiane Pub |ubicación= Nuversidá de Michigan |páginas= 16</ref> i pal sigru XIV el pueblau ya era un emportanti centru comercial ena región. Assin, en 1376 los artesanus s’agrupun en 19 [[gremius]] diferentis, i paulatinamenti Sibiu s’aconvirtió ena más emportanti delas [[Sieben Stühle|sieti ciais con presencia alemana]], que dierun a Transilvania el nombri de ''Siebenbürgen'' en [[Lengua alemana]] (literalmenti "sieti ciais").<ref>cita web|url = https://www.welt.de/reise/nah/article187964133/Siebenbuergen-Hermannstadt-ist-bestes-altes-Deutschland.html |títulu = „Hermannstadt ist bestes, altes, gutes Deutschland“ |fechaacceso = 15 de marçu de 2020|apellíu = Pfützner |nombri = Teresa |fecha = 1 de hebreru de 2019 |sitioweb = Welt |idioma = alemán</ref> Consecuentimenti, Sibiu fue la sedi dela ''Universitas Saxorum'', l'Assamblea d'Alemanis en Transilvania, a corrienti de desenvolvimiento, en 1380 se menciona pola primera vezi la escuela de Sibiu, una delas ochu escuelas sajonas dela época.<ref>cita libro |autor= Colectivo de autoris |títulu= Proceedings of IAC-SSaH 2015: International Academic Conference on Social Sciences and Humanities in Prague 2015 |url= https://books.google.es/books?id=HzcnCAAAQBAJ&lpg=PA84&dq=Sibiu%201380&hl=es&pg=PA84#v=onepage&q=Sibiu%201380&f=false |idioma= inglés |añu= 2015 |editor= Czech Institute of Academic Education |isbn= 8090579124 |páginas= 84</ref> Aprosimadamenti en 1530 encetó a funcional l'impreta de Sibiu que fue la primera de Transilvania. Allí s’imprimió en 1544 el Catecismu rumanu, el primer libru no escritu en latín de Rumania.<ref>cita libro |títulu= Rumanian Studies  |url= https://books.google.fr/books?id=MecUAAAAIAAJ&lpg=PA34&ots=z8NWvVjgXK&dq=%22premi%C3%A8re%20typographie%20de%20Transylvanie%22&hl=fr&pg=PA34#v=onepage&q=%22premi%C3%A8re%20typographie%20de%20Transylvanie%22&f=false |idioma= francés |añu= 1970 |editor= Brill Archive |isbn= 9004036393 |volumen= 2 |páginas= 34</ref> Nel sigrunXVII, la opinión púbrica reconocía a Sibiu comu la ciá más oriental dela esfera uropea; era tamién el puntu oriental más estremu al que llegaban las rutas postalís del [[Sacro Imperio Romanu Germánicu]].<ref>cita libro |apellíu= Laínz Fernández |nombri= Jesús |títulu= Desde Santurce a Bizancio: El poder nacionalizador de las palabras |url= https://books.google.com.co/books?id=VSROVw9VIqMC&lpg=PA189&ots=x3SR8DxMzg&dq=Universitas%20Saxorum&hl=es&pg=PA189#v=onepage&q=Universitas%20Saxorum&f=false |añu= 2012 |editor= Encuentro |isbn= 8499207995</ref> === Edá Moerna === [[Archivu:Sibiu 1808 Frans Neuhauser paint 01.jpg|250px|thumb|Ilustración dela ciá de Sibiu por Frans Neuhauser en 1808.|right]] L’abertura en Sibiu del primer tiatru ena atual Rumanía en 1788 s’enmarca en movimientu que permitió que la ciá juessi considerá comu unu delos centrus colturalis más emportantis dela región duranti el sigru XIX|. Nella se fundó el Bancu Albina, el primeru de propiedá rumana i, tamién, l’Asociación Coltural ASTRA (Asociación Transilvana pala Literatura i la Coltura rumanas). Amás, en 1817 s’inauguró el Museu Brukenthal, primer museu ena atual Rumanía. En 1860, endispués del reconocimientu dela [[Ilesia Ortodoxa Rumana]] nel [[Imperiu Austrohúngaru]], Sibiu se convirtió ena su [[obispu metropolitanu|sé metropolitana]]. Ogañu se considera a la ciá cumu la tercel en cuantu a emportancia religiosa ortodossa en [[Rumanía]]. Entri la [[Revolución úngara de 1848]] i el añu 1867 (el añu del ''[[Compromisu Austrohúngaro|Ausgleich]]''), Sibiu fue el puntu de reunión dela "Dieta de Transilvania", que abía adquiríu la su forma más representativa endispués del acuerdu del Imperiu pa estendel el derechu a votu ena región.<ref>cita libro |apellido= Țurcanu |nombre= Ion |título= Istoria românilor: Cu o privire mai largă asupra culturii |url= https://books.google.com.co/books?id=ahEDAwAAQBAJ&lpg=PT373&ots=jg4CnoO-Zb&dq=%22Rom%C3%A2nii%20%C3%AE%C5%9Fi%20c%C3%AE%C5%9Ftig%C4%83%20drepturile%22&hl=es&pg=PT374#v=onepage&q=%22Rom%C3%A2nii%20%C3%AE%C5%9Fi%20c%C3%AE%C5%9Ftig%C4%83%20drepturile%22&f=false |idioma= rumano |año= 2007 |editor= Istros |isbn= 9731871020</ref> Otrus itus deste periodu son la primera gastadura dela eletricidá ena atual Rumanía i enaguración dela primera línea elétrica del sudesti d’Uropa en 1896, i la puesta en marcha del segundu [[tranvía]] eléctricu d’Uropa en 1904. Tamién se construyó el primer zoológicu del país en 1928.<ref>cita web|url = https://www.lasexta.com/viajestic/destinos/sibiu-ciudad-martir-transilvania_2015030257ed4d520cf2aa7f694edba0.html |título = Sibiu, la ciudad mártir de Transilvania |fechaacceso = 16 de marçu de 2020 |fecha = 2 de marçu de 2015 |sitioweb = La Sexta</ref> Endispués del fin dela [[Primera Guerra Mundial]], cola [[disolución de Austria-Hungría]], Sibiu pasó a formal parti del [[Reinu de Rumanía]]. La mayoría dela su puebración era de ascendencia alemana (ata 1941), inque tamién aía emportantis comunidais de rumanus i úngarus. ==== Dendi 1945 ==== Dendi el fin dela Segunda Guerra Mundial n'Uropa en 1945, la mayol parti dela puebración d’origen alemán emigró a [[Alemaña]]. Duranti la [[revolución rumana de 1989]], Sibiu contó 99 muertus i centenares de heríus, abatíus por [[francotirador]]is d’éliti, ametrallaus u disparaus dendi los elicópterus del ejércitu.<ref>cita web|url = https://voxeurop.eu/es/content/article/711991-aires-bavaros-en-transilvania |título = Aires bávaros en Transilvania |fechaacceso = 15 de marçu de 2020 |fecha = 14 de juniu de 2011 |sitioweb = Voxeurop</ref> En recuerdu destus acontecimientus se puein observal dambas dos placas de mármol, enfrentás a una distancia de 20 metrus ena calli dela Revolución. Ena una están grabaus los nombris delos 25 oficialis i suboficialis del menisteriu del Interior abatíus el 22 de diziembri de 1989. Ena otra se recuerda a los seis soldaus fallecíus el mesmu día. [[Archivu:Bulevardul Mihai Viteazul. Fortepan 84527.jpg|miniaturadeimagen|Bloquis de edificiós en Sibiu ena década de 1970]] Endispués del derrocamientu del réximen de [[Nicolae Ceaușescu]] cumu consecuéncia dela revolución, en 1990 se encetó en Sibiu el procesu contra el su iju [[Nicu Ceaușescu]]. Esti negó sel un [[Genocidio|genocida]] i aseguró avel amogañau a sus pairis pa evital más muertis. Sigún el periodista [[Hermann Tertsch]], duranti el su testimoniu ena primera sesión del tribunal militarl, el acusau “se fue creciendu a lo largu dela sesión, se mostró mu locuaz i se permitió enclusu bromas nel relatu sobri los trágicus hechus que siguierun al levantamiento”.<ref>cita web|url = https://elpais.com/diario/1990/05/27/internacional/643759210_850215.html |título = Nicu Ceausescu niega ser un genocida ante el tribunal militar que le juzga |fechaacceso = 15 de marçu de 2020|apellido = Tertsch |nombre = Hermann |fecha = 22 de mayu de 1990 |sitioweb = El País</ref> A mediaus delos añus 1980, el su pairi aía hechu nombral a Nicu lídel delas [[Juventudes Comunistas (Rumania)|Juventudes Comunistas]], que era un trampolín pa acedel al cargu de secretariu general del [[Partíu Comunista Rumanu]]. Endispués lo ascendierun a secretariu local del partíu i jehi absolutu de Sibiu.<ref>cita web|url = https://elpais.com/diario/1996/09/27/internacional/843775210_850215.html |título = Muere de cirrosis a los 45 años Nicu Ceausescu, hijo del dictador rumano |fechaacceso = 15 de marçu de 2020|apellido = Vidal-Folch|nombre = Ignacio |enlaceautor = Ignacio Vidal-Folch |fecha = 27 de setiembre de 1997 |sitioweb = El País</ref> En 2004, Rumanía pasó a sel unu delos [[Estau biembru dela Unión Uropea|Estaus biembrus dela Unión Uropea]]. Ellu permitió que Sibiu huisi designá cumu [[Capital Uropea dela Coltura]] en 2007. Amás, el 9 de mayu de 2019, coincidiendu cola celebración del [[Día d’Uropa]], los [[Conseju Uropeu|líderis dela Unión Uropea]] ([[Unión Uropea|UE]]) suscribierun en Sibiu una declaración ena que manifestarun la su disposición “[[Refundación dela Unión Uropea|pa debatil i encaral el su huturu común]]” nel contestu dela campaña a las [[Eleccionis al Parlamentu Uropeu de 2019|eleccionis al Parlamentu Uropeu dese mes]]. El documentu publicau baju el títulu de "Declaración de Sibiu".<ref>cita web|url = https://www.consilium.europa.eu/es/press/press-releases/2019/05/09/the-sibiu-declaration/ |título = Declaración de Sibiu |fechaacceso = 15 de marçu de 2020 |fecha = 9 de mayu de 2019 |sitioweb = Conseju Uropeu</ref> Entri los ábati 1400 abitantis d’origen alemán que permanecierun ena ciá ata 2011, s’alcuentra [[Klaus Iohannis]], el atual presidenti de Rumanía, elegíu en 2014.<ref>cita web|url = https://www.lavanguardia.com/lectores-corresponsales/20141117/54419385964/rumania-klaus-iohannis-aleman.html |título = Klaus Iohannis, otru alemán a la jehi de Rumanía |fechaacceso = 15 de marçu de 2020|apellido = Viñals |nombre = Josep Miquel |fecha = 17 de noviembri de 2014 |sitioweb = La Vanguardia</ref> Ellu nu empidió que abondus abitantis dela ciá se destacaran enas [[protestas en Rumania de 2017–2019|protestas en Rumania de 2017-2019]].<ref>cita web|url = https://www.theguardian.com/world/2019/jul/23/we-are-watching-you-protesters-corruption-romania-sibiu |título = 'We are watching you': the 500-day protest against corruption in Romania |fechaacceso = 16 de marçu de 2020|apellido = Rankin |nombre = Jennifer |fecha = 23 de juliu de 2019 |sitioweb = The Guardian |idioma = inglés</ref> === Sigru XX === Endispués dela [[Primera Guerra Mundial]], cola disolución del [[Imperiu austrohúngaru]], Transilvania, i con ella Sibiu, passó a formal parti de Rumanía en 1918. Duranti esti periodu, Sibiu siguió siendu un centru coltural i económicu emportanti, inque la su composición demográfica cambió pol mor dela [[II Guerra Mundial]] i el régimi comunista que le siguió. Duranti la Segunda Guerra Mundial, la minoría alemana de Sibiu, comu otras minorías alemanas n'Uropa del Esti, se vió afetá polas políticas del régimi nazi. Endispués dela guerra, muchus alemanis fuerun deportaus o emigrarun a [[Alemaña]]. El régimi comunista en Rumanía, que duró dantis de finalis delos añus 40 ata la [[Revolución rumana de 1989]], tamién tuvo un emportanti impatu en Sibiu. Duranti esti periodu, se llevó a cabu una política d’industrialización i coletivización que cambió la conomía i la sociedá dela ciá. La Revolución rumana de 1989, que derrocó al régimi comunista de Nicolae Ceaușescu, tamién tuvu consecuencias en Sibiu. La ciá fue unu delos escenarius delos violentus enfrentamientus entri las fuerzas del régimi i los manifestantis. === Sigru XXI === Ogañu, Sibiu es una ciá moerna i próspera que conserva un ricu patrimoniu estóricu i coltural. En 2007, juntu con Luxemburgu, hue designá Capital Uropea dela Coltura, lo que supusu un emportanti impulsu pal turismu i el desenvolvimiento dela ciá. Sibiu destaca pola su arquitetura medieval bien conservá, polas sus praças estóricas i polos sus museus, entri los que destaca el Museu Brukenthal. Tamién es conocía polos sus eventus colturalis, comu el Festival Enternacional de Teatru de Sibiu. La ciá s’a convertiu nun destinu turísticu popular en Rumanía, atrayendu visitantis de tol el mundu que vienin a descubril la su rica estoria i la su vibranti coltura. La restauración del centru estóricu i la promoción del turismu coltural án contribuíu a la revitalización dela ciá i a la su conversión nun exemplu de desenvolvimiento sostribau nel patrimoniu. == Aministración == [[File:Astrid-fodor.jpg|thumb|right|Incumbent mayor [[Astrid Fodor|Astrid Cora Fodor]] (FDGR/DFDR)]] El gobiernu dela ciá está encabeçau por un alcaildi.<ref name="law-admin">cite web|url=http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=27123 |title=Law no. 215 / 21 April 2001: Legea administrației publice locale|access-date=12 March 2008|publisher=Parliament of Romania|language=ro</ref> Dendi 2014, el cargu lo sostieni Astrid Fodor del Foru Democráticu delos Alemanis de Rumanía (FDGR/DFDR), que sustituyó a Klaus Iohannis, quien se convirtió nel 5ᵘ pressidenti de Rumanía. Iohannis, un sajón de Transilvania, fue alcaildi dendi 2000 ata 2014, inque los alemanis étnicus ogañu representan menus del 2% dela puebración de Sibiu. Las decisionis son aprobás i discutías pol gobiernu local (Consiliu local) compuestu por 23 concejalis elegíus. Sibiu es la capital del Condau de Sibiu. L'alcaldessa ogañu de Sibiu es Astrid Cora Fodor, elegía en 2016 pol Foru Democráticu delos Alemanis en Rumania (FDGR). Entri 2008 i 2014 trebajó col anterior alcaldi de Sibiu, i dendi el 2 de diziembri de 2014 fue alcaldesa enterina de Sibiu.<ref>cita web|url = https://www.themayor.eu/fr/romania/sibiu/mayor/astrid-fodor |título = Astrid Fodor |fechaacceso = 16 de marçu de 2020 |sitioweb = The Mayor |idioma = inglés</ref> En Sibiu tuvun nacencia [[Klaus Iohannis]] (presidenti de Rumania dendi 2014) i [[Radu Vasile]] (primer menistru de Rumania 1998-1999). Amás [[Octavian Goga]] quien tamién hue primer menistru de Rumanía entri 1937 i 1938, vivió en esta ciá. === Distritus dela ciá === Sibiu dividia enos seguintes distritus: * Centru estórico (dividiu en ciá alta i baxa ) * Center (sul-oesti del centru estóricu) * [[Broscărie]] * Dumbrăvii * [[Gușterița]] ({{langx|de|link=no|Hammersdorf}}) * [[Hipodrom (Sibiu district)|Hipodrom I, II, III, IV]] * [[Lazaret (Sibiu district)|Lazaret]] * Lupeni * Piața Cluj (nombrá assin por [[Cluj-Napoca|Cluj]]) * Reșița (nombrá assin por [[Reșița]]) * [[Ștrand]] * [[Terezian]] * Tilișca * Tineretului * [[Trei Stejari]] * [[Turnișor]] * [[Țiglari]] * [[Valea Aurie]] * [[Vasile Aaron]] * Veteranilor de Război * Viile Sibiului == Geografía i clima == [[Archivu:Panoramic-Sibiu.jpg|700px|center|thumb|Panorámica de Sibiu.]] Sibiu s’alcuentra cerca del centru geográficu de [[Rumania]]. Enclavá ena depresión de Cibin, la ciá está situá a 20&nbsp;km delas [[Montañas Făgăraș|montañas Făgăraş]], a unus 12&nbsp;km delas [[Montañas Cindrel|montañas Cibin]] i a unus 15&nbsp;km delas [[Lotru|montañas Lotru]], que bordean la depresión ena su sección suroesti. Los límitis norti i esti de Sibiu los horma la meseta de Târnave, que desciendi hacia el valli Cibin a través dela colina Guşteriţa. Pola ciá pasan el [[ríu Cibin]] i carreteras nacionalis i enternacionalis. Sibiu es tamién un emportanti ñu [[ferroviariu]] de Rumanía, ya que s’alcuentra ena entersección delas líneas prencipalis esti-oesti i norti-sur. El clima es [[Clima templado|templau]]-[[Clima continental|continental]], con temperaturas medias d’entri 8 i 9&nbsp;°C. == Demografía == El Istitutu Nacional de Estatística de Rumania estimaba qu'en 2017 el municipiu tenía 169.317 abitantis (númeru d’abitantis por cada ária de 1.400 ab./km²). Sigún el censu de 2011 tenía 147.245 abitantis (númeru d’abitantis por cad’arrea de 1.200 ab./km²), lo que haci de Sibiu la 14.ª mayol ciá rumana en términus de puebración. En 2011, la composición étnica era la siguienti: 95,9% rumanus, 1,6% úngara (magiaris), 1,1% sajonis de Transilvania (alemanis) i 0,4% ciganus. La puebración desminuyó 4,9% entri 2002 i 2011 i creció ábati 15% entri 2011 i 2017. Ata 2011, Sibiu aía perdíu al 90 % dela su puebración d’origen alemán, que se vió reducía a algú más de 1400 pressonas. Col tiempu i el desenvolvimientu económicu dela ciá, la puebración de Sibiu a íu aumentandu progresivamenti. Estas son las fechas delos úrtimus 150 añus: *1850: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''||'''</span> 12.765 abitantis *1900: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''||||'''</span> 21.465 abitantis *1930: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''||||||||||'''</span> 49.345 abitantis *1941: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''||||||||||||||'''</span> 63.765 abitantis *1948: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''||||||||||||||'''</span> 60.602 abitantis *1966: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''||||||||||||||||||||||'''</span> 109.515 abitantis *1977: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''||||||||||||||||||||||||||||||'''</span> 151.005 abitantis *1992: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''||||||||||||||||||||||||||||||||||'''</span> 169.610 abitantis *2002: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''|||||||||||||||||||||||||||||||'''</span> 155.045 abitantis *2011: <span style="font-size:large; color:#0088AA;">'''||||||||||||||||||||||||||||||'''</span> 147245 abitantis === Grupus étnicus === El desglosi étnicu a través delos añus en Sibiu es el siguienti: {|class="toccolours" style="margin: 0 1em 0 1em;" width="50%"  ! align="center" style="background:#ccccff" colspan="2" | '''Censu'''<ref>{{Cita web |url=http://varga.adatbank.transindex.ro/?pg=3&action=etnik&id=6764 |título=Varga E. Árpád: Statistici etnice și confesionale pentru Transilvania |fechaacceso=10 de diziembri de 2011 |fechaarchivo=22 de outubri de 2007 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20071022135715/http://varga.adatbank.transindex.ro/?pg=3&action=etnik&id=6764 |deadurl=yes }}</ref> ! align="center" style="background:#ccccff" colspan="3" | '''Estrutura étnica''' |- |'''Añu''' |'''Puebración<br />de Sibiu''' |[[Pueblo rumano|Rumánus]] |[[Pueblo húngaro|Úngarus]] |[[Pueblo alemán|Alemanis]] |---- |1850 |12.765  |2.089 (16%) |977 (8%) |8.790 (69%) |---- |1880 |19.446  |2.810 (14%) |2.065 (11%) |14.327 (74%) |---- |1890 |21.465  |4.581 (21%) |3.199 (15%) |13.148 (61%) |---- |1900 |29.577  |7.106 (24%) |5.747 (19%) |16.141 (55%) |---- |1910 |33.489  |8.824 (26%) |7.252 (22%) |16.832 (50%) |---- |1920 |32.748  |8.553 (26%) |4.291 (13%) |18.218 (56%) |---- |1930 |49.345  |19.006 (39%) |6.782 (14%) |22.045 (45%) |---- |1941 |63.765  |33.829 (53%) |4.262 (7%) |23.574 (37%) |---- |1948 |60.602  |37.371 (62%) |5.060 (8%) |16.359 (27%) |---- |1956 |90.475  |60.526 (67%) |4.772 (5%) |24.636 (27%) |---- |1966 |109.515  |78.548 (72%) |5.124 (5%) |25.387 (23%) |---- |1977 |151.005  |119.507 (79%) |5.111 (3,4%) |25.403 (17%) |---- |1992 |169.610  |158.863 (94%) |4.163 (2,6%) |5.605 (3,5%) |---- |} <div style="display: flex;"> <div style="flex:1;"> {| class="wikitable" |+ '''Evolución dela puebración''' |- ! colspan="3" | Puebración total ! colspan="6" | Destribución por etnias |- ! añu !! abitantis !! %± ! colspan="2" |rumanus ! colspan="2" |úngarus ! colspan="2" |alemanis |- | 1850 || 12 765 || — || 2 089 || (16%) || 977 || (8%) || 8 790 || (69%) |- | 1880 || 19 446 || +52,3% || 2 810 || (14%) || 2 065 || (11%) || 14 327 || (74%) |- | 1890 || 21 465 || +10,4% || 4 581 || (21%) || 3 199 || (15%) || 13 148 || (61%) |- | 1900 || 29 577 || +37,8% || 7 106 || (24%) || 5 747 || (19%) || 16 141 || (55%) |- | 1910 || 33 489 || +13,2% || 8 824 || (26%) || 7 252 || (22%) || 16 832 || (50%) |- | 1920 || 32 748 || −2,2% || 8 553 || (26%) || 4 291 || (13%) || 18 218 || (56%) |- | 1930 || 49 345 || +50,7% || 19 006 || (39%) || 6 782 || (14%) || 22 045 || (45%) |- | 1941 || 63 765 || +29,2% || 33 829 || (53%) || 4 262 || (7%) || 23 574 || (37%) |- | 1948 || 60 602 || −4,9% || 37 371 || (62%) || 5 060 || (8%) || 16 359 || (27%) |- | 1956 || 90 475 || +49,3% || 60 526 || (67%) || 4 772 || (5%) || 24 636 || (27%) |- | 1966 || 109 515 || +21,1% || 78 548 || (72%) || 5 124 || (5%) || 25 387 || (23%) |- | 1977 || 151 005 || +37,9% || 119 507 || (79%) || 5 111 || (3,4%) || 25 403 || (17%) |- | 1992 || 169 610 || +12,4% || 158 863 || (94%) || 4 163 || (2,6%) || 5 605 || (3,5%) |- | 2002 || 154 892 || −8,7% || 148 269 || (96%) || 3 135 || (2%) || 2 508 || (1,6%) |- | 2011 || 147 245 || −4,9% || 131 414 || (90%) || 2 131 || (1,4%) || 1 481 || (1%) |- | 2017 || 169 317 || +15% || — || — || — || — || — || — |} Agora, a tradução para o extremeño, seguindo as diretrizes anteriores e mantendo as mesmas considerações sobre tabelas, números, nomes próprios, referências e a complexidade da tarefa: ==== Presencia alemana ==== [[Archivu:Sibiu_Biserica_evanghelica_Gusterita_(5).JPG|thumb|Igreja evangélica fortificada de Gușterița, un arrabalde de Sibiu]] [[Archivu:SibiuHermannstadtSchild.jpg|thumb|Placa toponímica bilíngüe en rumanu i alemán]] Nonstanti las emigracionis macizas que ocurrun a partil de mediaus dela década de 1970, quandu el réximen comunista rumanu cayó en 1989, entavía resiían en Sibiu ábati de 20.000 sajonis de Transilvania. A partil de 1990 la puebración alemana nu cesó de desminuil, ata el puntu de sel menol que la dela minoría úngara. Nostanti, la ciá se convirtió oficialmenti en bilíngüe — las placas de nombris de localidais i d’enhormación turística están escritas en rumanu i en alemán i administrativamenti la ciá es designá Sibiu/Hermannstadt. Ai una revista semanal de lengua alemana, la ''Hermannstädter Zeitung'', una editora privá (la Hora Verlag) que publica regularmenti publicacionis en alemán i una tipografía moerna (la Honterus-Druckerei), cuyos dueñus son dela minoría alemana. Ai escuelas pré-primarias i primarias que lecionan en alemán, asín cumu una escuela superiol alemana (el Colegiu Nacional Samuel von Brukenthal), que goza d’escielenti reputación en tou el país i cuyo grau de bachiller es reconocíu polas Nuversidais alemanas. Ai tamién una escuela de hormación de professoris, que horma educadoris i professoris germanófonus. Ai cuatru escuelas superioris ondi las aulas son lecionás en alemán i ena Nuversidá Lucian Blaga ai angunus cursus que se puein siguil en alemán. Ai tamién una faculdá alemana de teología evangélica, ondi la Ilesia Evangélica C.A. (que se reclama dela Confesión de Augsburgo) de Rumania horma los sus sacerdotis. Ai entavía una academia dela Ilesia Evangélica C.A. en Neppendorf, una casa de retiru evangélica alemana (la arl-Wolff-Altenheim) i una entensa via comunitaria. Endispués del éxodu dela mayoría delos sajonis transilvanus, tous los objetus emportantis, cumu pieças d’arti, de cultu, misalis, registrus, documentus d’archivu, etc., fuerun trasferíus delas comunidais evangélicas disueltas i delas aldeas abandonás pa archivus, almacénis i bibliotecas episcopalis, queandu en lugalis segurus. Atualmente es el Centru Coltural i de Reencuentru Friedrich Teutsch el que teni a su cargu los archivus centralis dela minoría alemana. Esus archivus encluyin ricas coleccionis de objetus i documentus estoricus, cuya manutención i catalogación a siu apoyá financieramenti sobri tou pola Hundación Volkswagen. El edifici delos archivus alberga tamién el Museu dela Ilesia Evangélica C.A. en Rumania. === Religión === [[Archivu:Catedrala_mitropolitana_din_Sibiu_interior.jpg|thumb|250px|Enteriol dela Catedral Ortodoxa dela Santa Trinidá]] La mayoría dela puebración perteneci a la [[Iglesia ortodossa rumana]]. Sibiu es la sé dela Metropolía de Transilvania –territoriu canónicu dentru dela jerarquía dela Ilesia ortodoxa rumana que comprendi los destritus de [[Brașov (distrito)|Brașov]], [[Covasna (distrito)|Covasna]], [[Harghita]] i [[Sibiu (distrito)|Sibiu]]–, i sé del Arzobispau de Sibiu (que integran [[Sibiu (distrito)|Sibiu]] i [[Brașov (distrito)|Brașov]]). {| class="wikitable" style="margin-left:2em; margin-right:0" |+ '''Comunidais religiosass''' |- ! Confesión !! 1910 !! 2002 |- | ortodoxus rumanus | 18% | 91% |- | greco-católicus | 8% | 1% |- | católicus romanus | 20% | 2% |- | luteranus | 42% | 2% |- | calvinistas | 7% | 1% |- | judíus | 4% | &lt;1% |- | otrus | 1% | 4% |} === Lenguas === El idioma [[fráncico moselano]] ("moselfränkisch") entavía es palrau por algunus abitantis de Sibiu.<ref>cita web|url = https://ssmn.public.lu/fr/itineraires_culturels/itineraire_culturel_sibiu.html |título = Sibiu |fechaacceso = 16 de marçu de 2020 |fecha = 16 de juliu de 2018 |sitioweb = Service des sites et monuments nationaux |idioma = francés</ref> == Conomía == [[Archivu:Târgul de Crăciun din Sibiu.jpeg|thumb|upright=1.4|[[Mercu natalinu|Mercu de Natal]] ena Praça Grandi, em dizimbri de 2014]] Sibiu es una delas ciais más prósperas de Rumanía, i se benificia dela más elevá enversión extranjera nel país. Es sé d’emportantis empresas del setol automovilísticu (Bilstein-Compa, Takata, Continental i SNR Roulments). Tamién alberga empresas que se dedican a la producción de componentis pa máquinas de textil, agro-endustrialis, i de componentis eléctricus ([[Siemens AG|Siemens]]). Amás, Sibiu es la sé dela segunda bolsa de valoris más grandi de Rumanía (endispués dela de [[Bucarest]], la capital del país), la [[Bolsa de Valores de Sibiu]]. Los [[Recurso natural|recursus naturalis]] están representaus por bosquis, henu, pastizal, i tierras agrícolas. En cuantu a los [[Subsuelo|recursus del subsuelu]], el más emportanti es el [[Metano|gas metanu]], que cuenta con una pureza del 99 %, el gas metanu más limpiu del mundu.<ref>cita web|url = https://circabc.europa.eu/webdav/CircaBC/ESTAT/regportraits/Information/ro076_geo.htm |título = Sibiu County - Geography and history |fechaacceso = 16 de marçu de 2020 |año = 2004 |sitioweb = Uropa |idioma = inglés</ref> ;Desglosi d’empleu por setol económicu Endustria: 49 % Comerciu: 15 % Construción: 7,5 % Salú: 7,5 % Educación: 7 % Transporti: 6,5 % == Enfraestrutura == [[Archivu:Aeroportul Sibiu, main building and carpark.jpg|miniaturadeimagen|La ciá cuenta col [[Aeropuerto Internacional de Sibiu]].]] En Sibiu dessistin hotelis con deferentis crasificacionis. El más conocíu dellus es el ''Împăratul Romanilor'' (El Emperador delos Romanus) i s’alcuentra ena çona medieval dela ciá. La cadena Continental Hotels Romania cuenta con dos emportantis hotelis ena ciá, unu delos qualis sedrá mejorau i rebautizau cumu [[Hotel Ibis|Ibis]], passandu a hormal parti dela franquicia Accor. En 2007 abrió las sus puertas un nuevu hotel dela cadena Ramada. == Trasportis == [[Archivu:Sibiu MAZ bus 3.jpg|thumb|right|Autobús urbanu de Sibiu]] El sistema de trasporti urbanu, Tursib, encluyi una línea de [[tranvía]] que llega ata [[Răşinari]], cincu líneas de [[trolebús]] i veinti líneas de [[autobús]]. Sibiu es tamién un centru emportanti pal transporti por carretera. La ciá es tamién un emportanti ñu ferroviariu de Rumanía [[Căile Ferate Române|CFR]]. El ferrocarril conecta Sibiu con [[Braşov]], [[Râmnicu Vâlcea]], [[Alba Iulia]] i [[Mediaş]]. En Sibiu a un emportanti depósitu de locomotoras diésel i una terminal de mercancías. Debíu a la su situación central en Rumanía, en Sibiu s'encontran o passan dellos ejis carreterus i ferroviarius más emportantis del país. La ciá disponi dun serviciu de transportis públicus d'autobussis, almenistrau pola empresa municipal Tursib, que tamién sirvi a los alreoris, nuna arrea total de 120 km², con una frota que en 2018 tenía 108 autobusis. La ciá es un polu emportanti del transporti nacional i enternacional por autobusis. La mayol empresa de trasportes de pasajerus por carretera de Rumanía, la Atlassib, tieni la su sé en Sibiu. En Sibiu passan dos carreteras uropeas (la E68 i la E81) i el prencipal eji esti-oesti de Rumanía, l'Autoestrada A1, que quandu esti completamenti construía ligará Bucaresti con Ungría a través de la ciá fronteriza de Nădlac. Las ciais emportantis más cercanas a Sibiu ena A1 son Pitești, al sudesti, i Deva i Timișoara, al oesti. Otras carreteras emportantis que passan por Sibiu son las carreteras nacionalis DN1, DN7 i DN14. Las dos primeras ligan Bucaresti con Ungría (direción sudesti-noroesti) i la DN14 liga Sibiu a Sighișoara vía Copșa Mică (direción sudoesti-nordesti). Las líneas ferroviarias 200 (Brașov — Făgăraș — Sibiu — Arad — frontera úngara) i 206 (Sibiu — Mediaș) s'encruzan en Sibiu. La ciá tieni cincu estacionis — ''Gara Mare'' ("Estación Grandi"), ''Gara Micǎ'' ("Estação Pequeña"), Turnișor, Sibiu Triaj i Halta Ateliere Zonă&nbsp;— un depósitu de locomotoras diésel i una terminal de carga. Ai numerosus trenis diarius que ligan Sibiu a otras ciais emportantis rumanas, cumu Cluj-Napoca, Brașov, Craiova, Timișoara i Bucareste. Dendi la década de 2000 que el gastu de la bicicleta volvió a sel mu popular. La ciá tieni 43 km de carrilis bici i diversas empresas d'alquilal bicicletas. La ciá es servía pol Aeropuertu Entelnacional de Sibiu (SBZ/LRSB). Situau a 3 km al oesti de la ciá, en 2017 sirvió a 533.306 pasajerus i 7.714 vuelus comercialis. Dendi que hue renovau en 2006–2008, el movimientu nu á parau de crecel — más de 140% entri 2009 i 2017. En 2018 servía vuelus pa varias capitalis d'Uropa Ociental i varias ciais alemanas. == Educación == [[Archivu:Sibiu, ULBS.jpg|miniaturadeimagen|[[Nuversidá Lucian Blaga de Sibiu]] fundá en 1990.]] Sibiu es un emportanti centru académico, que, nel 2004 contaba con más de 26000 estudiantis. [[Archivu:Rectoratul Universitatii "Lucian Blaga" din Sibiu.jpg|thumb|izquierda|Reitoria dela Universidade Lucian Blaga]] [[Archivu:Liceul_Samuel_von Brukenthal.jpg|thumb|esquerda|Colégio Nacional Samuel von Brukenthal, hundau nel sigru XVIII]] Sibiu es una ciá universitaria, con varias enstitucionis d’enseñu superiol públicas i privadas, las cualis tien más de 23.000 alumnus. En 1380 ya dessistía una escuela ena ciudela de Sibiu. El enseñu superiol ena ciá se remonta a 1786, quandu hue creá una escuela de hormación de professoris. En 1850, essa escuela hue convertía nun enstitutu superiol de teología i pedagogía, passandu a hormal, amás de professoris, sacerdotis dela diócesis ortodoxa rumana de Transilvania. En 1844 hue hundá la Academia Sajona de Derechu i en 1874 hue creau el Seminariu Teológicu Andreian. La primera enstitución en Sibiu con el nombri de nuversidá surgió en 1940, quandu la Nuversidá Rei Fernando I de Cluj hue evacuá pa Sibiu entri 1940 i 1945, cumu consecuéncia dela Segunda Arbitragi de Viena, enos términus dela cual Ungría tomó posesión del norti de Transilvania. El edifici prencipal ondi essa nuversidá huncionó es atualmenti la Faculdá de Letras i Artis dela Nuversidá Lucian Blaga. En 1969 hue creá la Faculdá de Filología i Estoria de Sibiu, ena dependéncia dela Nuversidá de Cluj. En 1976, esta faculdá passó a engral el entoncis creau Enstitutu Superiol de Sibiu, que engraba tamién faculdadis d’economía, derechu almenistrativu i mecánica. La Nuversidá Lucian Blaga (ULBS) hue hundá en 1990. El su nombri es un omenaji a Lucian Blaga (1895–1961), un enlustri filósofu, poeta, dramaturgu i novelista transilvanu. En 2018 tenía más de 15.000 alumnus en nuevi faculdadis (teología, derechu, letras i artis, ciências socialis i humanas, ingeniería, ciências, medicina, economía i ciências agrárias, endustria alimentaria i proteción ambiental). Disponi entavía dun departamentu d’enseñu a distáncia. La Nuversidá Rumana-Alemana (Universitatea Româno-Germană; Rumänisch-Deutsche Universität) es privá, fue fundá en 1998 i teni dos faculdadis: derechu i economía i enhormática. La Nuversidá Alma Mater de Sibiu es privá, hue hundá en 2005 i teni dos faculdadis, una en Sibiu i otra en Hunedoara. La Academia delas Huerzas Terrestres "Nicolae Bălcescu" de Sibiu (Academia Forțelor Terestre "Nicolae Bălcescu" din Sibiu") es una academia militarl del ejércitu rumanu hundá en 1920, que se reclama sucesora dela academia hundá en 1847 en Bucaresti. [[Archivu:LiceulGhLazarSibiu (7).JPG|thumb|Colégio Nacional Gheorghe Lazăr]] Ena ciá huncionan 20 escuelas superioris, delas cualis se destacan las siguientes: *Colégio Nacional Gheorghe Lazăr — Herederu dela escuela jesuita hundá en 1692. Debi el su nombri al académicu transilvanu Gheorghe Lazăr, que hundó la primera escuela de lengua rumana en Bucaresti en 1818. Teni una delas bibliotecas escolaris más antiguas de Transilvania, que se crei que hue creá ena segunda metá del sigru XVIII. Teni cursus de ciências i d’enhormática. *Colégio Nacional Samuel von Brukenthal (Colegiul Național „Samuel von Brukenthal”; Samuel-von-Brukenthal-Gymnasium;) — Escuela de lengua alemana hundá por Samuel von Brukenthal quandu era gobernadol de Transilvania, se reclama sucesora dela primera escuela de Sibiu, hundá en 1380, de lengua alemana. El edificiu atual fue construíu entri 1779 i 1786 nel lugal duna antigua escuela. *Colégio Nacional Octavian Goga — ciências socialis, lenguas, ciências i enhormática. *Colégio Nacional Andrei Șaguna — hormación de professoris i de lenguas. *Escuela Superiol Onisifor Ghibu — enhormática, ciências, deporti, teatru i lenguas. *Escuela Superiol Constantin Noica — ciências i lenguas. *Escuela Superiol Daniel Popovici — ciências agrícolas. *Colégio Nacional George Baritiu — conomía. == Ciencia i tecnología == En 1963 se destapó enos archivus dela ciá de Sibiu el denominau [[Manuscrito de Sibiu]], un tratau teóricu del [[sigru XVI]] de 450 páginas escrebiu en alemán que contieni enformación sobri el desenvolvimientu i la construción de coetis.<ref>Cita web|url=https://www.austrian-space-pioneers.at/pioneers.php?wert=Pioneers/Haas|título=Pioneers {{!}} Austrian Space Pioneers {{!}} (c) Georg B. Deutsch|fechaacceso=2022-01-30|sitioweb=www.austrian-space-pioneers.at}}</ref> El autor es Conrad Haas, jehi d’artillería de campu del arsenal de Hermannstadt dendi 1529 ata 1569.<ref>{{cita web|url = https://ntrs.nasa.gov/search.jsp?R=19770026087 |título = Romanian rocketry in the 16th century |fechaacceso = 16 de marçu de 2020|apellido = Carafoli |nombre = Ernesto |sitioweb = NASA |idioma = inglés</ref> En 1782 [[Franz-Joseph Müller von Reichenstein|Franz Joseph Müller]] destapó en Sibiu el elementu químicu ''[[telurio]]''.<ref>cita libro |apellido= Emsley |nombre= John |enlaceautor= :en:John Emsley |título= Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements |url= https://books.google.es/books?id=j-Xu07p3cKwC&lpg=PA427&ots=lvTZfD9WKo&dq=Tellurium%20sibiu&hl=es&pg=PA427#v=onepage&q=Tellurium%20sibiu&f=false |idioma= inglés |año= 2003 |editor= Oxford University Press |isbn= 0198503407 |páginas= 427</ref> En 1795 s’enstala el primer [[pararrayos]] del sudesti d’Uropa, i en 1797 [[Samuel Hahnemann]] abri el primer laboratoriu [[omeopáticu]]. Por otra parti, [[Hermann Oberth]], engenieru tuvunacencia en Sibiu hue pioneru dela tecnología de vuelu espacial. == Coltura == [[Archivu:Catedrala mitropolitana din Sibiu interior.jpg|miniaturadeimagen|[[Catedral dela Santa Trinidá (Sibiu)|Catedral dela Santa Trinidá]] de cultu [[Iglesia ortodoxa rumana|ortodoxu rumanu]], construía a prencipius del [[siglo XX]] i enspirá en [[Santa Sofía]].]] A lo largu de 2007, Sibiu hue juntu con [[Luxemburgo (ciá)|Luxemburgo]] la [[Capital Uropea dela Coltura]]. A siu el eventu coltural más emportanti que aiga teníu lugal ena ciá i estu atruju turistas, tantu nacionalis cumu extranjerus. En Sibiu i alreol dessistin docis museus que albergan coleccionis d’arti i esposicionis d’[[artis decorativas]], [[arqueología]], [[antropoloxía]], [[estoria]], arqueología endustrial i estoria dela tecnología. Amás, al alcuentralsi nel centru delas antiguas comunidais sajonas de Transilvania, se a hechu mu conocía polas [[Iglesias fortificadas de Transilvania]]. Alreol de 300 iglesias fortificás se construyerun alreol dela ciá entri los [[siglo XII]] i [[siglo XVI]], inque la gran mayoría a caíu baju los estragus del tiempu.<ref>{{cita web |url = http://content.time.com/time/photogallery/0,29307,1928220_1960952,00.html |título = The Fortified Churches of Transylvania |fechaacceso = 16 de marçu de 2020 |sitioweb = Time |idioma = inglés |archive-date = 2025-01-12 |archive-url = https://web.archive.org/web/20250112015348/https://content.time.com/time/photogallery/0,29307,1928220_1960952,00.html |dead-url = yes }}</ref> En 2020 Sibiu cuenta con tres catedralis: católica, protestanti i ortodoxa.<ref>{{cita web|url = https://elviajero.elpais.com/elviajero/2018/08/23/actualidad/1535030625_784673.html |título = Rumania en ochu visitus (i sin vampirus) |fechaacceso = 15 de marçu de 2020|apellido = Pascual |nombre = Carlos |fecha = 24 de abostu de 2018 |sitioweb = El País}}</ref> === Centru estoricu de Sibiu i el su sistema de praças === [[File:Brukenthalpalais Hermannstadt.jpg|thumb|Museu Nacional Brukenthal , Sibiu]] En 2004, el centru estoricu de Sibiu i el su sistema de praças hue propuestu pa hormal parti del [[Anexo:Patrimonio de la Humanidad en Rumania|Patrimoniu dela Umanidá en Rumania]]. El cascu antiguu se estiendi a lo largu dela ribera derecha del ríu Cibin, sobri una colina localizá a unus 200&nbsp;m del mesmu. Se componi de dos entidais deferentis: la ''Ciá Alta'' i la ''Ciá Baja''. Tradicionalmenti, la Ciá Alta era la çona más rica i el lugal ondi se localizaban los comercius, mentras que la Ciá Baja era mayoritariamenti endustrial. ==== La Ciá Baja ==== La ''Ciá Baja'' (en [[idioma rumanu|rumanu]]: ''Oraşul de jos'') se hundó entri el ríu i la colina i se desenvolvió alreol delas primeras fortificacionis. Las callis son largas i bastanti anchas palos estándaris medievalis. Allí s’alcuentran angunas praças pequeñas. La arquitetura es rústica: predominan las casas de dos plantas, con techus altus i portalis que conducin a callejonis enterioris. La mayoría delas fortificacionis esteriolis se perdierun col desenvolvimientu endustrial i col urbanismu de finalis del [[siglo XIX]]; solu se conserva una delas dos torris. Un edifici emblématicu del urbanismu moernu es el del colegiu ''Independenţa''. Esta área cuenta cola iglesia local más antigua, la cual data de 1386. [[Archivu:Sibiu Ratturm.jpg|miniatura|La repavimentá praza Grandi en diziembri de 2006]] ==== La Ciá Alta ==== [[Archivu:Piata-Mica-Podul-Minciunilor.JPG|miniatura|Praza menol i el puenti delos Mentirusus]] [[Archivu:Sibiu - Pasajul Scarilor.jpg|miniatura|''Callejón delas Escaleras'']] La ''Ciá Alta'' en [[idioma rumanu|rumanu]] ''Oraşul de sus'', se a desenvolvíu alreol de tres praças i de un grupu de callis a lo largu dela colina. Aquí s’alcuentran más puntus d’enterés ya que es la parti ondi tenían lugal la mayoría delas actividais económicas dela ciá. La praza Grandi (Rumano: ''Piaţa Mare'', Alemán: ''Grosser Ring'' u ''Grosser Platz'') es, cumu endica el su nombri, la praza mayol dela ciá. Esta a siu el puntu central de Sibiu a partil del [[siglo XVI]]. Con 142&nbsp;m de largu i 93&nbsp;m de anchu, es una delas praças más grandis de [[Transilvania]]. El Palaciu Brukenthal, unu delos más emportantis delos monumentus [[Arquitectura barroca|barrocus]] de Rumania, s’alcuentra ena esquina noroesti desta praza. Fue construíu entri los añus 1777 i 1787 i sirvió cumu residencia prencipal del gobernadol de Transilvania [[Samuel von Brukenthal]]. Aloja la prencipal parti del [[Brukenthal National Museum|Museu Nacional Brukenthal]], enagurau en 1817.<ref>{{cita web|url = https://elpais.com/cultura/2007/01/02/actualidad/1167692403_850215.html |título = La ciudad rumana de Sibiu recibe el año como Capital Cultural de Europa |fechaacceso = 15 de marçu de 2020 |fecha = 2 de eneru de 2007 |sitioweb = El País}}</ref> Justu al lau s’alcuentra la ''Casa Azul'', una casa barroca del [[siglo XVIII]] que, ena su fachá, lleva el vieju escudu d’armas de Sibiu. En el lau norti s’alcuentra la iglesia [[Compañía de Jesús|jesuita]]. Tamién en el lau norti, a prencipius del [[siglo XX]] se hizu una construción en estilu moernu que ogañu es la sé del Ayuntamientu. En los laus esti i sul a casas de dos i tres plantas, con altus áticus i ventanas pequeñas, conocías cumu los ''ojus dela ciá''. La mayoría destas casas datan delos [[siglo XVII]] i [[siglo XIX]], ena su mayoría son d’estilu barrocus. Cerca dela iglesia jesuita s’alcuentra la torri del Conseju, unu delos símbolus dela ciá. Esta antigua fortaleza del [[siglo XIV]] a siu reconstruía varias vecis a lo largu delos añus. El edifici colindanti era gastau pa las reunionis del conseju dela ciá; debaju dessisti un callejón de dobi sentíu que uni la ''Praza Grandi'' cola ''Praza Pequeña'' que, cumu endica el nombri es la más pequeña, siendu bastanti más larga que ancha. El su lau noroesti teni una horma curvá, mentras que la ''Praza Grandi'' es cuasi retangular. En el lau esti dela praza s’alla el palacio Filek, de 1802, sé dela Ilesia Evangélica de Confesión Augustana en Rumanía. El acessu prencepal a la parti baja dela ciá es por meyu dela calli Ocnei, que passa baju el ''Puenti del Mentirusu'' en alemán (Lügenbrücke), el primer puenti de [[hierru forjau]] nel atual territoriu de Rumania (1859).<ref>cita web|url = https://www.schwarzaufweiss.de/rumaenien/karpaten-sibiu.htm |título = Urlaub auf den Spuren von Bären und Wölfen in Rumänien |fechaacceso = 16 de marçu de 2020|apellido = Heubeck |nombre = Rainer |sitioweb = Reisemagazin schwarzaufweiss |idioma = alemán</ref> El puenti teni dimensionis alreol de 5&nbsp;m de longitú i 1,6&nbsp;m de altura, i la apertura del puenti es de 10,5&nbsp;m. A la derecha del puenti s’alcuentra otru símbolu dela ciá, ''La Casa delas Artis'', un edifici con arcadas i que perteneció antiguamenti al gremiu delos carnicerus. En el lau izquierdu del puenti s’alcuentra la ''Casa Luxemburgo'', un edifici barrocus de cuatru nivelis, antigua sé del gremiu delos orfebris. Ena mesma praza s’alcuentra la antigua sé delos farmacéuticus. ==== La praza Huet ==== La ''Praza Huet'' es la tercera delas tres praças prencipalis de Sibiu. La su caraterística más notabli es la [[Catedral Luterana de Sibiu|Catedral Luterana Evangélica]] que se levanta nel su centru del [[siglo XIV]]. Es el lugal ondi se construyerun las primeras fortificacionis. Las construcionis que rodean la praza son prencipalmenti góticas. En el lau oesti s’alcuentra el enstitutu d’educación secundaria Brukenthal, nel lugal d’una antigua escuela del [[siglo XV]]. === Las fortificacionis === [[Archivu:ROM Sibiu Strada Cetatii 06.jpg|miniaturadeimagen|Fortificacionis de Sibiu.]] Sibiu a siu una delas más emportantis ciais amurallás del suresti d'Uropa. Múltiplis anillus fuerun construíus alreol dela ciá, la mayoría con ladrillus de [[adobe]]. Las murallas del sudesti son las mejol conservás i las tres líneas paralelas son entavía visiblis: la primera es un muru esteriol de adobe, la segunda es un muru de [[ladrillo rojo]] de 10&nbsp;m de altura i la tercera línea está compuesta por torris conectás entri sí por otru muru de 10&nbsp;m de altura. Todas las estrutoras están conectás meyanti laberintus de túnelis i callejonis, concebíus pa asegural la conexión entri la ciá i las líneas de defensa. En el [[siglo XVI]] muchus elementus moernus fuerun añidíus a las fortificacionis, prencipalmenti [[bastión|bastionis]]. Unu dellus, el bastión ''Haller'' aún dessisti i se puei almirar a lo largu dela avenida Coposu. El callejón ''Passage delas Escaleras'' nos lleva hacia la Ciá Baja. Desciendi a lo largu delas fortificacionis por debaju delas sus arcadas. Es el más pintorescu delos callejonis que unin las dos partis dela ciá. == Deportis == [[Archivu:Melita Ruhn.jpg|miniaturadeimagen|[[Melita Ruhn]] (Sibiu, 1965) es una [[gimnasta artística]] [[Fort Worth 1979|campeona del mundu en 1979]] nel concursu por equipus.]] [[Sabina Cojocar]] i [[Steliana Nistor]], nacías en Sibiu, son dos destacás gimnastas rumanas del [[siglo XXI]]. A finalis dela década de 1980, [[Nicu Ceaușescu]] s’estaló en Sibiu col su séquitu d’empleaus, entri los que se destacaba [[Nadia Comăneci]], quien aía siu contratá cumu entrenadora de gimnasia.<ref>{{cita web|url = https://www.theguardian.com/theobserver/2006/dec/31/featuresreview.review |título = Luxembourg and where? |fechaacceso = 16 de marçu de 2020|apellido = Stokes |nombre = Emily |fecha = 31 de diziembri de 2006 |sitioweb = The Guardian |idioma = inglés}}</ref> Por otra parti, la proximidá dela ciá a las Montañas [[Făgăraş]] la convierti nun destinu apreciau pala práctica del [[senderismo]] i los [[Deporte de invierno|deportis de enviernu]] cumu el [[esquí]]. {| class="wikitable" |- !Equipu !Deporti !Competición !Estadiu !Creación |- |[[CSU Atlassib Sibiu]] |[[Archivo:Basketball pictogram.svg|20px]] [[Baloncestu]] |[[Divizia A (baloncestu)]] |[[Sala Transilvania]] |1971 |- |[[FC Hermannstadt]] |[[Archivo:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbul]] |[[Liga I]] |[[Stadionul Municipal (Sibiu)]] |2015 |- |bgcolor=#dcdcdc |[[CSU Voința Sibiu]] <small>(estintu)</small> |bgcolor=#dcdcdc |[[Archivo:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbul]] |bgcolor=#dcdcdc |[[Liga II]] |bgcolor=#dcdcdc |[[Stadionul Municipal (Sibiu)]] |bgcolor=#dcdcdc |2007 - 2012 |} == Referencias == {{listaref|2}} 2z7n5wekauuoyusulwkid1wr7het4np Eva Díaz Pérez 0 12066 144988 144868 2026-11-03T18:02:04Z Acuxhinu 3347 Referencias 144988 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''Eva Diaz Perez''' ([[Sevilla]], 1971) es una pediorista i escrevienti [[España|española]], qu'á acebíu el Premiu Andaluzía de Pediorismu dentri otras reconocencias abondu. == Biografía == La su nacencia hue en [[Sevilla]] nel [[1971]] i endispués de hazel los sus estudius, se licenció en [[Pediorismu|Cencias dela Inhormación]] ena Nuversidá de [[Sevilla]]. Esmençó comu pediorista nel ''Diario 16'' i trebajó mas de venti añus nel diariu ''El Mundo'' comu una redatora especializá en [[Coltura|custionis colturais]]. Es amás calavoraora enos diarius ''Diario de Sevilla'', ''ABC,'' ''El País'' i enas revistas Mercuriu i en [[Andaluzía]] ena [[Estoria]]. Comu escrevienti esmençó la su carrera literaria cona pubricación pal añu [[2001]] del libru satíricu "''El polvo del camino. El libro maldito del Rocío"'' i enos añus [[2003]] i [[2004]] hue finalista del Premiu Nacional de [[Pediorismu]].<ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/autor/eva-diaz-perez-2114/|título=Artícalus escrevius por Eva Díaz Pérez nel Diariu ABC.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=28 d'abostu del 2024|sitioweb=Diario ABC|idioma=es|autor=ABC}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/papel/cultura/2019/03/12/5c86112f21efa0f91b8b4673.html|título=Eva Díaz Pérez: "Los políticus creyin que la coltura es un assuntu de quatru gatus".|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Moreno|nombre=Silvia|fecha=12 de marçu del 2019|sitioweb=ELMUNDO|idioma=es}}</ref> Nel [[2016]] participó nel decumental "''Lutero en España. La reforma invisible"'', prouzía i emitía ena teli en La 2 de [[Televisión|TVE]], presentandu las sus vestigacionis sobri'l círculu rehormista de [[Sevilla]] i el monesteriu de San Isidoru del Campu en Santiponci.<ref>{{Cita web|url=https://www.centrodeestudiosandaluces.es/noticias/eva-diaz-perez-y-santiago-posteguillo-cierran-en-cordoba-el-ciclo-de-conferencias-andalucia-en-la-novela-historica|título=Eva Díaz Pérez i Santiago Posteguillo, fechan en Córdoba el cicru de conferencias ‘Andaluzía ena novela estórica’.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|sitioweb=www.centrodeestudiosandaluces.es|idioma=es|autor=Centru d'Estuyus Andaluzis}}</ref> Nel [[2018]], ena celebración del dozientus cinqüenta aniversariu de la nacencia del políticu mentau ''Abate Marchena'', cordinó i prologó el velumi de relatus ''Vida y ficciones del Abate Marchena,'' pubricau pola Hundación ''Lara''. Nesti mesmu añu [[2018]], hue la comisseria del ''Añu Murillo'', que hue'l proyeutu de ciá mentau ''La ciudad de Sevilla'' i unus aconteceris qu'empricava a varias estitucionis p'aparal la pintura barroca ala ciadanía i vesitantis dela ciá hispalensi, que comemoró'l quatrucientus aniversariu dela nacencia del universal pintol sevillanu. En [[jullu]] del [[2019]] ganó'l concussu pal cargu de diretora del Centru Andalús delas [[Letra|Letras]] ''CAL'', assitiau en [[Málaga]] i dependienti dela Consejería de [[Coltura]] i Patrimoñu Estóricu dela Junta d'[[Andaluzía]], cargu que consiguió endispués de tenel la mássima pontación, con 9,70 dun mássimu de 10, nel concussu que hue convocau pola Agencia Andaluza d'Estitucionis Colturais, mentris qu'andava nel cargu, ''Juan José Téllez Rubio''.<ref>{{Obra citada|título=Semus decumentalis - Luteru n'España, la rehorma invisibli.|idioma=es|url=https://www.rtve.es/play/videos/somos-documentales/lutero-espana-reforma-invisible/6674222/|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=18 de novembri del 2024|nombre-editor=|editor=RTVE}}</ref><ref>{{Cita noticia|título=Vida i ficionis del Abate Marchena - Hundación José Manuel Lara.|url=https://fundacionjmlara.es/libros/vida-y-ficciones-del-abate-marchena/|periódico=Hundación José Manuel Lara.|fecha=24 d'otubri del 2018|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|idioma=es-ES|autor=Grupu Praneta}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.diariodesevilla.es/ocio/Eva-Diaz-Perez-directora-CAL_0_1375962791.html|título=Eva Díaz Pérez derigirá el Centru Andalús delas Letras (CAL).|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Ramos|nombre=Charo|fecha=24 de jullu del 2019|sitioweb=Diario de Sevilla|idioma=es}}</ref> Dendi [[jullu]] del añu [[2019]] hata [[Noviembri|novembri]] del [[2022]] á síu diretora del Centru Andalús delas Letras i en [[mayu]] del [[2022]] hue legía académica numeraria dela Real Academia Sevillana de Güenas [[Letra|Letras]], leyendu aluspués en [[mayu]] del [[2023]], el su discussu d'engressu. En [[juñu]] del [[2023]] engressó ena Real Academia Hispanu-[[América Latina|Almericana]] de [[Céncia|Cencias]], [[Arti|Artis]] i [[Letra|Letras]] de [[Cai]], ena [[Andaluzía]] i tamién á síu cordinaora dela esposición "''Los Machado. Retrato de familia",'' inagurá ena ciá de [[Sevilla]] pol [[Helipi VI d'España|Rei Helipi VI]], el ventiunu d'[[otubri]] del [[2024]] i que hue comisariá pol políticu ''Alfonso Guerra''. Nesti mes d'[[otubri]] del añu [[2024]] tamién esmiençó a calavoral col ''Diario de Sevilla.'' El ventiunu de [[hebreru]] del [[2025]] hue galardoná cona destinción onorífica "Bandera d'[[Andaluzía]]", ena moalidá delas [[Céncia|Cencias Sociais]] i las [[Letra|Letras]] pola [[Provincias d'España|provincia]] de [[Sevilla]], que ca añu pal ventiochu de [[hebreru]], qu'es el día d'[[Andaluzía]], entriega la Junta d'[[Andaluzía]] pa reconocel los méritus i acionis eno tocanti ala solidaridá i el trebaju nel beneficiu dela ciadanía de tola [[Provincias d'España|provincia]] sevillana. Á dau crassis de [[Pediorismu]] [[Coltura|Coltural]] nel Centru Nuversitariu ''EUSA'', apontau ala Nuversidá de [[Sevilla]] i tamién da cussus de letratura en varius centrus i nuversidais [[España|españolas]] i estrangeras.<ref>{{Cita web|url=https://www.todostuslibros.com/creador/diaz-perez-eva_821931|título=Tolos librus d'Eva Díaz Pérez. Tolos tus Librus.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|sitioweb=www.todostuslibros.com|idioma=es|apellido=Gómez|nombre=Víctor A|fecha=24 de jullu del 2019}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.lavozdigital.es/cadiz/el-puerto/lvdi-diaz-perez-literatura-y-buen-periodismo-rescatan-curiosidad-gente-201808212122_noticia.html|título=Eva Díaz Pérez: «La Letratura i el güen Pediorismu arregatan el huricheu dela genti».|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Sánchez|nombre=Verónica|fecha=21 d'abortu del 2018|sitioweb=La Voz Digital|idioma=es}}</ref> === Correúra profissional === Nel [[2005]], la Hundación ''José Manuel Lara'' le pubricó la novela estórica "''Memoria de cenizas"'', pola qu'el meyu ''Protestante Digital'' l'atorgó nel [[2008]] el Premiu ''Unamuno'', amegu delos protestantis, pola su emportanti aportación ala recuperación dela memoria estórica protestanti. Nel [[2006]], sotra ves cona Hundación ''José Manuel Lara'', pubricó ''Hijos del Mediodía'' que tuvu'l Premiu El Púbricu de Canal Sul [[Arradiu]] i [[Televisión]] ala [[Coltura]] Andaluza, premiu de narrativa qu'atorga la RTVA. Nel [[2008]] hue finalista del Premiu ''Nadal'' cona su obra ''El Club de la Memoria'', pubricá por ''Ediciones Destino''. Nel [[2011]], pubricó la su quarta novela ''El sonámbulo de Verdún'' en ''Edicionis Destino'' i nel [[2013]] ''Adriático'', cona que tuvu'l VII Premiu [[Málaga]] de Novela i endispués en [[mayu]] del [[2014]], el Premiu [[Andaluzía]] dela Crítica. Nel [[2013]] acebió el Premiu Literariu Feria del Libru de [[Sevilla]] pola su trayetoria literaria i á ganau otrus premius de pediorismu comu sonin ''Francisco Valdés'', ''Unicaja'', Nuversidá de [[Sevilla]], Ciá de [[Málaga]] i Ciá de [[Güelva]].<ref>{{Cita web|url=https://protestantedigital.com/espana/22610/eva-diaz-premio-unamuno08-por-rescatar-la-memoria-historica-protestante|título=Eva Díaz, Premiu Unamuno´08 por arregatal la memoria estórica protestanti.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|sitioweb=Protestante Digital|idioma=es|autor=Protestante|fecha=17 d'aneru del 2009}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/andalucia/2014/05/19/537a400e22601d7b118b457a.html|título=Eva Díaz Pérez arrecogi'l Premiu dela Crítica pola su obra 'Adriático'.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=19 de mayu del 2014|sitioweb=ELMUNDO|idioma=es|autor=El Mundo}}</ref> Es coutora junta la pediorista sevillana ''Marta Carrasco'' dela biografía "''Salvador Távora.'' ''El sentimiento trágico de Andalucía"'', dela Hundación Lara, nel [[2005]] i del libru "''Semana Santa insólita. Delirios y visiones heterodoxas de la Semana Santa sevillana",'' aditau pola ''Editorial Almuzara,'' nel [[2014]] i hechu junta'l pediorista sevillanu ''José María Rondón''. Tamién dissali polos sus ensayus comu "''Travesías históricas:Viajeros que contaron el mundo",'' dela Hundación ''Lara'', nel [[2017]], "''La Andalucía del exilio",'' dela Hundación ''José Manuel'' ''Lara'', nel [[2008]] i la guía literaria "''Sevilla, un retrato literario",'' dela ''Editorial Paréntesis'', nel [[2011]] Pal [[2017]] pubricó la novela sobri'l pintol barrocu [[Bartolomé Esteban Murillo]] titulá ''El color de los ángeles'' cona ''Editorial Planeta'', tamién nel [[2020]], readitó la su novela ''Memoria de cenizas'' cona ''Editorial el Paseo'', i en marçu del [[2022]] pubricó la novela ''El sueño del gramático,'' cona Hundación ''José Manuel Lara'' i cona que rendi omenagi al umanista [[Antonio de Nebrija]], nel añu del quintu centenariu.<ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/andalucia/2014/05/25/5381b76822601daa298b456d.html|título='Semana Santa ensólita' ena Feria del Libru de Sevilla.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=25 de mayu del 2014|sitioweb=ELMUNDO|idioma=es|apellido=Morón|nombre=Jesús}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/espana/andalucia/sevi-diaz-perez-premio-andalucia-periodismo-201811142050_noticia.html|título=Eva Díaz Pérez, Premiu Andaluzía de Pediorismu.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=ABC|fecha=14 de novembri del 2018|sitioweb=Diario ABC|idioma=es}}</ref> En [[mayu]] del [[2022]], hue legía académica numeraria dela Real Academia Sevillana delas Güenas [[Letra|Letras]] i ena mesma votación hue tamién legíu académicu numerariu, el catreáticu d'[[Estoria]] d'[[América|Almérica]] dela Nuversidá de [[Sevilla]], ''Pablo Emilio Pérez-Mallaina''. El sieti de [[mayu]] del [[2023]] engressó ena Real Academia de Güenas [[Letra|Letras]] de [[Sevilla]] col discussu "''Una topoliteratura sevillana, la ciudad como inspiración literaria"'', que hue contestau pol pediorista i académicu, ''Ignacio Camacho''.<ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/sevilla/ciudad/eva-diaz-perez-presenta-sevilla-inspiracion-literaria-20230507141637-nts.html|título=Eva Díaz Pérez presenta a Sevilla comu una ispiración literaria nel su engressu ena Real Academia de Güenas Letras.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Luna|nombre=Manuel|fecha=07 de mayu del 2023|sitioweb=Diario ABC|idioma=es}}</ref> El catorzi de [[juñu]] del [[2023]] engressó ena Real Academia Hispanu-[[América Latina|Almericana]] de [[Céncia|Cencias]], [[Arti|Artis]] i [[Letra|Letras]] de [[Cai]], col discussu mentau "''Blanco White: pasión y tormento en Cádiz"'' i en [[marçu]] del [[2023]] s'agenció'l premiu de l'Ayuntamientu de [[Sevilla]], mentau comu "[[Sevilla]], Territoriu d'Igualdá" ena moalidá de [[Comunicación]]. En [[Noviembri|novembri]] del [[2023]] pubricó cona ''Editorial Galaxia Gutenberg'', la su novela ''Los viajeros del continente'' i nel mes d'[[otubri]] del [[2025]] pubricó l'ensayu "''Sevilla. Biografía de la ciudad dorada",'' en ''La Esfera de los Libros''.<ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/sevilla/ciudad/sevi-diaz-perez-y-pablo-emilio-perez-mallaina-nuevos-academicos-buenas-letras-202205132203_noticia.html|título=Eva Díaz Pérez i Pablo Emilio Pérez-Mallaina, nuevus académicus de Güenas Letras.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=González-Barba|nombre=Andrés|fecha=13 de mayu del 2022|sitioweb=Diario ABC|idioma=es}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.diariodecadiz.es/cadiz/Diaz-Perez-Academia-Hispano-Americana_0_1801920632.html|título=Eva Díaz Pérez engressa este7i miércolis ena Academia Hispanu-Almericana.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Redación|fecha=13 de juñu del 2023|sitioweb=Diario de Cádiz|idioma=es}}</ref> == Reconocencias == * En [[marçu]] del [[2023]] hue galardoná col premiu mentau comu "Sevilla, territoriu d'igualdá", ena moalidá de Comunicación, que da l'Ayuntamientu de [[Sevilla]] alas [[Mugel|mugeris]] destacás ena [[política]], la [[Céncia|cencia]], la [[coltura]], el [[Deportis|deporti]] o l'impresa. * Nel [[2018]] tuvu'l Premiu [[Andaluzía]] de [[Pediorismu]] pola seríi d'artícalus colturais ''Google time,'' pubricá ena revista [[Andaluzía]] ena [[Estoria]].<ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/andalucia/2018/11/14/5bec448ae2704ed7a18b4692.html|título=La perdiorista i escrevienti Eva Díaz Pérez, premiu Andaluzía de Pediorismu.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=PRESSSevilla|nombre=EUROPA|fecha=14 de novembri del 2018|sitioweb=ELMUNDO|idioma=es}}</ref> * En [[Noviembri|novembri]] del añu [[2018]], hue galardoná ena primel adición delos Premius ''ROMA'': Nuversidá, [[Mugel]] i Impresa, criaus pola Nuversidá ''Pablo de Olavide'' de [[Sevilla]], pa dal visión a l'albeliá de [[Mugel|mugeris]] destacás, ena categoría [[Mugel]], [[Arti]], [[Coltura]] i [[Deportis|Deporti]], pola su produtiva i emportanti trayetoria profissional nel campu dela [[Literatura|letratura]] i del [[Pediorismu|pediorismu coltural]].<ref>{{Cita web|url=https://www.upo.es/diario/institucional/2019/11/premios-roma-consejo-social/|título=El Conseju Social dela UPO cria los ‘Premius Roma’ pa visiblizal el talentu de mugeris relevantis – DUPO – Diariu dela Nuversidá Pablo de Olavide.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=12 de novembri del 2019|idioma=es|apellido=DUPO}}</ref> * En [[hebreru]] del [[2025]] hue premiá pola [[Andaluzía|Junta d'Andaluzía]] col galardón "Bandera d'[[Andaluzía]]" ena moalidá delas [[Céncia|Cencias]] Sociais i las [[Letra|Letras]]. * En [[Noviembri|novembri]] del [[2025]] hue galardoná col Premiu Imagi d'[[Andaluzía]] qu'atorga el diariu ''La'' ''Razón'' ena su moalidá de Comunicación, pola su dilatá trayetoria ena presa, [[arradiu]] i [[Literatura|letratura]]. == Obra == * ''El polvo del camino. El libro maldito del Rocío. Signatura Ediciones de Andalucía'', nel [[2001]]. ISBN 84-95122-41-3. * ''Salvador Távora. El sentimiento trágico de Andalucía''. ''Fundación José Manuel Lara'', nel [[2005]]. ISBN 84-96152-81-2. * ''Memoria de cenizas.'' ''Fundación José Manuel Lara'', nel [[2005]]. ISBN 84-96152-38-3. * ''Hijos del Mediodía.'' ''Fundación José Manuel Lara'', nel [[2006]]. ISBN 84-96556-15-8. * ''El Club de la Memoria.'' ''Ediciones Destino'', nel [[2008]]. ISBN 978-84-233-4021-7. Finalista Premiu ''Nadal''. * ''La Andalucía del exilio.'' ''Fundación José Manuel Lara'', nel [[2008]]. ISBN 978-84-968-2433-1. * ''El sonámbulo de Verdún.'' ''Ediciones Destino,'' nel [[2011]]. ISBN 978-84-233-4555-7. * ''Sevilla, un retrato literario.'' ''Editorial Paréntesis'', nel [[2011]]. ISBN 978-84-9919-182-9. * ''El polvo del camino. El libro maldito del Rocío'' (redición). ''Editorial El Páramo'', nel [[2011]]. <nowiki>ISBN 978-84-9290-425-9</nowiki>. * ''Adriático.'' ''Fundación José Manuel Lara,'' nel [[2013]]. ISBN 978-84-96824-99-7. * ''Semana Santa insólita. Delirios y visiones heterodoxas de la Semana Santa sevillana.'' ''Editorial Almuzara'', nel [[2014]]. * ''Travesías históricas: viajeros andaluces que contaron el mundo.'' ''Fundación Lara'', nel [[2017]]. ISBN 978-84-1567-329-3. * ''El color de los ángeles''. ''Planeta'', nel [[2017]]. ISBN 978-84-0817-112-6. * ''Vida y ficciones del abate Marchena'' (cordinación i prólogu). ''Fundación Lara'', nel [[2018]]. <nowiki>ISBN 978-84-1745-316-9</nowiki>. * ''Memoria de cenizas'' (readición). ''Editorial el Paseo'', nel [[2020]]. * ''El sueño del gramático.'' ''Fundación Lara'', nel [[2022]]. * ''Los viajeros del continente.'' ''Galaxia Gutenberg'', nel [[2023]]. ISBN 978-84-19738-20-2. * ''Sevilla. Biografía de la ciudad dorada.'' ''La Esfera de los Libros'', nel [[2025]]. <nowiki>ISBN 978-84-10941-67-0</nowiki>. == Premius == === En obra literaria === * Nel [[2005]] Premiu ''Unamuno''. * Nel [[2006]] Premiu El Púbricu dela RTVA. * Nel [[2008]] Finalista del Premiu Nadal cona novela ''El Club de la Memoria''. * Nel [[2013]] Premiu Literariu Feria del Libru de [[Sevilla]] pola su trayetoria literaria. * Nel [[2013]] Premiu [[Málaga]] de Novela. * Nel [[2013]] Premiu [[Andaluzía]] dela Crítica. === En pediorismu === * Nel [[2003]] i [[2004]], Finalista del Premiu Nacional de [[Pediorismu]]. * Nel [[2018]], Premiu [[Andaluzía]] de [[Pediorismu]] pola seríi d'artícalus colturais ''Google time,'' que pubricó ena revista [[Andaluzía]] ena [[Estoria]]. * En [[marçu]] del [[2023]], Premiu [[Sevilla]], Territoriu d'Igualdá, ena moalidá de Comunicación. * En [[Noviembri|novembri]] del [[2025]], Premiu Imagi d'[[Andaluzía]] del diariu ''La'' ''Razón,'' ena su moalidá de Comunicación. * Tamién á ganau premius de [[pediorismu]] comu sonin el premiu ''Francisco Valdés'', ''Unicaja'', Nuversidá de [[Sevilla]], Ciá de [[Málaga]] i Ciá de [[Güelva]]. == Referencias == <references /> == Atijus p'ahuera == {{commonscat}} *[https://www.youtube.com/watch?v=zbr2vbKM9mM&t=4s Eva Díaz Pérez con Daniel Heredia ena Letratura Andaluza ena Redi] Nuversidá de Cai, nel 2016. *[http://evadiazperez.blogspot.com/ Sitio web] Eva Díaz Pérez. *[https://www.youtube.com/watch?v=a8ALM2XFMCI Entrevista a Eva Díaz Pérez por Jesús Vigorra] En marçu del añu 2017, nel pograma Al Sul, dela RTVA. {{NF|1971||Díaz Pérez, Eva}} [[Categoría:Escrebioris]] [[Categoría:Pressonas vivas]] [[Categoría:Mugeris]] hf0xaz3zywitwiuv5ghvi7x7dbevoxd 144989 144988 2026-11-03T18:04:17Z Acuxhinu 3347 N'obra literaria 144989 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''Eva Diaz Perez''' ([[Sevilla]], 1971) es una pediorista i escrevienti [[España|española]], qu'á acebíu el Premiu Andaluzía de Pediorismu dentri otras reconocencias abondu. == Biografía == La su nacencia hue en [[Sevilla]] nel [[1971]] i endispués de hazel los sus estudius, se licenció en [[Pediorismu|Cencias dela Inhormación]] ena Nuversidá de [[Sevilla]]. Esmençó comu pediorista nel ''Diario 16'' i trebajó mas de venti añus nel diariu ''El Mundo'' comu una redatora especializá en [[Coltura|custionis colturais]]. Es amás calavoraora enos diarius ''Diario de Sevilla'', ''ABC,'' ''El País'' i enas revistas Mercuriu i en [[Andaluzía]] ena [[Estoria]]. Comu escrevienti esmençó la su carrera literaria cona pubricación pal añu [[2001]] del libru satíricu "''El polvo del camino. El libro maldito del Rocío"'' i enos añus [[2003]] i [[2004]] hue finalista del Premiu Nacional de [[Pediorismu]].<ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/autor/eva-diaz-perez-2114/|título=Artícalus escrevius por Eva Díaz Pérez nel Diariu ABC.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=28 d'abostu del 2024|sitioweb=Diario ABC|idioma=es|autor=ABC}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/papel/cultura/2019/03/12/5c86112f21efa0f91b8b4673.html|título=Eva Díaz Pérez: "Los políticus creyin que la coltura es un assuntu de quatru gatus".|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Moreno|nombre=Silvia|fecha=12 de marçu del 2019|sitioweb=ELMUNDO|idioma=es}}</ref> Nel [[2016]] participó nel decumental "''Lutero en España. La reforma invisible"'', prouzía i emitía ena teli en La 2 de [[Televisión|TVE]], presentandu las sus vestigacionis sobri'l círculu rehormista de [[Sevilla]] i el monesteriu de San Isidoru del Campu en Santiponci.<ref>{{Cita web|url=https://www.centrodeestudiosandaluces.es/noticias/eva-diaz-perez-y-santiago-posteguillo-cierran-en-cordoba-el-ciclo-de-conferencias-andalucia-en-la-novela-historica|título=Eva Díaz Pérez i Santiago Posteguillo, fechan en Córdoba el cicru de conferencias ‘Andaluzía ena novela estórica’.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|sitioweb=www.centrodeestudiosandaluces.es|idioma=es|autor=Centru d'Estuyus Andaluzis}}</ref> Nel [[2018]], ena celebración del dozientus cinqüenta aniversariu de la nacencia del políticu mentau ''Abate Marchena'', cordinó i prologó el velumi de relatus ''Vida y ficciones del Abate Marchena,'' pubricau pola Hundación ''Lara''. Nesti mesmu añu [[2018]], hue la comisseria del ''Añu Murillo'', que hue'l proyeutu de ciá mentau ''La ciudad de Sevilla'' i unus aconteceris qu'empricava a varias estitucionis p'aparal la pintura barroca ala ciadanía i vesitantis dela ciá hispalensi, que comemoró'l quatrucientus aniversariu dela nacencia del universal pintol sevillanu. En [[jullu]] del [[2019]] ganó'l concussu pal cargu de diretora del Centru Andalús delas [[Letra|Letras]] ''CAL'', assitiau en [[Málaga]] i dependienti dela Consejería de [[Coltura]] i Patrimoñu Estóricu dela Junta d'[[Andaluzía]], cargu que consiguió endispués de tenel la mássima pontación, con 9,70 dun mássimu de 10, nel concussu que hue convocau pola Agencia Andaluza d'Estitucionis Colturais, mentris qu'andava nel cargu, ''Juan José Téllez Rubio''.<ref>{{Obra citada|título=Semus decumentalis - Luteru n'España, la rehorma invisibli.|idioma=es|url=https://www.rtve.es/play/videos/somos-documentales/lutero-espana-reforma-invisible/6674222/|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=18 de novembri del 2024|nombre-editor=|editor=RTVE}}</ref><ref>{{Cita noticia|título=Vida i ficionis del Abate Marchena - Hundación José Manuel Lara.|url=https://fundacionjmlara.es/libros/vida-y-ficciones-del-abate-marchena/|periódico=Hundación José Manuel Lara.|fecha=24 d'otubri del 2018|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|idioma=es-ES|autor=Grupu Praneta}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.diariodesevilla.es/ocio/Eva-Diaz-Perez-directora-CAL_0_1375962791.html|título=Eva Díaz Pérez derigirá el Centru Andalús delas Letras (CAL).|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Ramos|nombre=Charo|fecha=24 de jullu del 2019|sitioweb=Diario de Sevilla|idioma=es}}</ref> Dendi [[jullu]] del añu [[2019]] hata [[Noviembri|novembri]] del [[2022]] á síu diretora del Centru Andalús delas Letras i en [[mayu]] del [[2022]] hue legía académica numeraria dela Real Academia Sevillana de Güenas [[Letra|Letras]], leyendu aluspués en [[mayu]] del [[2023]], el su discussu d'engressu. En [[juñu]] del [[2023]] engressó ena Real Academia Hispanu-[[América Latina|Almericana]] de [[Céncia|Cencias]], [[Arti|Artis]] i [[Letra|Letras]] de [[Cai]], ena [[Andaluzía]] i tamién á síu cordinaora dela esposición "''Los Machado. Retrato de familia",'' inagurá ena ciá de [[Sevilla]] pol [[Helipi VI d'España|Rei Helipi VI]], el ventiunu d'[[otubri]] del [[2024]] i que hue comisariá pol políticu ''Alfonso Guerra''. Nesti mes d'[[otubri]] del añu [[2024]] tamién esmiençó a calavoral col ''Diario de Sevilla.'' El ventiunu de [[hebreru]] del [[2025]] hue galardoná cona destinción onorífica "Bandera d'[[Andaluzía]]", ena moalidá delas [[Céncia|Cencias Sociais]] i las [[Letra|Letras]] pola [[Provincias d'España|provincia]] de [[Sevilla]], que ca añu pal ventiochu de [[hebreru]], qu'es el día d'[[Andaluzía]], entriega la Junta d'[[Andaluzía]] pa reconocel los méritus i acionis eno tocanti ala solidaridá i el trebaju nel beneficiu dela ciadanía de tola [[Provincias d'España|provincia]] sevillana. Á dau crassis de [[Pediorismu]] [[Coltura|Coltural]] nel Centru Nuversitariu ''EUSA'', apontau ala Nuversidá de [[Sevilla]] i tamién da cussus de letratura en varius centrus i nuversidais [[España|españolas]] i estrangeras.<ref>{{Cita web|url=https://www.todostuslibros.com/creador/diaz-perez-eva_821931|título=Tolos librus d'Eva Díaz Pérez. Tolos tus Librus.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|sitioweb=www.todostuslibros.com|idioma=es|apellido=Gómez|nombre=Víctor A|fecha=24 de jullu del 2019}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.lavozdigital.es/cadiz/el-puerto/lvdi-diaz-perez-literatura-y-buen-periodismo-rescatan-curiosidad-gente-201808212122_noticia.html|título=Eva Díaz Pérez: «La Letratura i el güen Pediorismu arregatan el huricheu dela genti».|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Sánchez|nombre=Verónica|fecha=21 d'abortu del 2018|sitioweb=La Voz Digital|idioma=es}}</ref> === Correúra profissional === Nel [[2005]], la Hundación ''José Manuel Lara'' le pubricó la novela estórica "''Memoria de cenizas"'', pola qu'el meyu ''Protestante Digital'' l'atorgó nel [[2008]] el Premiu ''Unamuno'', amegu delos protestantis, pola su emportanti aportación ala recuperación dela memoria estórica protestanti. Nel [[2006]], sotra ves cona Hundación ''José Manuel Lara'', pubricó ''Hijos del Mediodía'' que tuvu'l Premiu El Púbricu de Canal Sul [[Arradiu]] i [[Televisión]] ala [[Coltura]] Andaluza, premiu de narrativa qu'atorga la RTVA. Nel [[2008]] hue finalista del Premiu ''Nadal'' cona su obra ''El Club de la Memoria'', pubricá por ''Ediciones Destino''. Nel [[2011]], pubricó la su quarta novela ''El sonámbulo de Verdún'' en ''Edicionis Destino'' i nel [[2013]] ''Adriático'', cona que tuvu'l VII Premiu [[Málaga]] de Novela i endispués en [[mayu]] del [[2014]], el Premiu [[Andaluzía]] dela Crítica. Nel [[2013]] acebió el Premiu Literariu Feria del Libru de [[Sevilla]] pola su trayetoria literaria i á ganau otrus premius de pediorismu comu sonin ''Francisco Valdés'', ''Unicaja'', Nuversidá de [[Sevilla]], Ciá de [[Málaga]] i Ciá de [[Güelva]].<ref>{{Cita web|url=https://protestantedigital.com/espana/22610/eva-diaz-premio-unamuno08-por-rescatar-la-memoria-historica-protestante|título=Eva Díaz, Premiu Unamuno´08 por arregatal la memoria estórica protestanti.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|sitioweb=Protestante Digital|idioma=es|autor=Protestante|fecha=17 d'aneru del 2009}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/andalucia/2014/05/19/537a400e22601d7b118b457a.html|título=Eva Díaz Pérez arrecogi'l Premiu dela Crítica pola su obra 'Adriático'.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=19 de mayu del 2014|sitioweb=ELMUNDO|idioma=es|autor=El Mundo}}</ref> Es coutora junta la pediorista sevillana ''Marta Carrasco'' dela biografía "''Salvador Távora.'' ''El sentimiento trágico de Andalucía"'', dela Hundación Lara, nel [[2005]] i del libru "''Semana Santa insólita. Delirios y visiones heterodoxas de la Semana Santa sevillana",'' aditau pola ''Editorial Almuzara,'' nel [[2014]] i hechu junta'l pediorista sevillanu ''José María Rondón''. Tamién dissali polos sus ensayus comu "''Travesías históricas:Viajeros que contaron el mundo",'' dela Hundación ''Lara'', nel [[2017]], "''La Andalucía del exilio",'' dela Hundación ''José Manuel'' ''Lara'', nel [[2008]] i la guía literaria "''Sevilla, un retrato literario",'' dela ''Editorial Paréntesis'', nel [[2011]] Pal [[2017]] pubricó la novela sobri'l pintol barrocu [[Bartolomé Esteban Murillo]] titulá ''El color de los ángeles'' cona ''Editorial Planeta'', tamién nel [[2020]], readitó la su novela ''Memoria de cenizas'' cona ''Editorial el Paseo'', i en marçu del [[2022]] pubricó la novela ''El sueño del gramático,'' cona Hundación ''José Manuel Lara'' i cona que rendi omenagi al umanista [[Antonio de Nebrija]], nel añu del quintu centenariu.<ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/andalucia/2014/05/25/5381b76822601daa298b456d.html|título='Semana Santa ensólita' ena Feria del Libru de Sevilla.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=25 de mayu del 2014|sitioweb=ELMUNDO|idioma=es|apellido=Morón|nombre=Jesús}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/espana/andalucia/sevi-diaz-perez-premio-andalucia-periodismo-201811142050_noticia.html|título=Eva Díaz Pérez, Premiu Andaluzía de Pediorismu.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=ABC|fecha=14 de novembri del 2018|sitioweb=Diario ABC|idioma=es}}</ref> En [[mayu]] del [[2022]], hue legía académica numeraria dela Real Academia Sevillana delas Güenas [[Letra|Letras]] i ena mesma votación hue tamién legíu académicu numerariu, el catreáticu d'[[Estoria]] d'[[América|Almérica]] dela Nuversidá de [[Sevilla]], ''Pablo Emilio Pérez-Mallaina''. El sieti de [[mayu]] del [[2023]] engressó ena Real Academia de Güenas [[Letra|Letras]] de [[Sevilla]] col discussu "''Una topoliteratura sevillana, la ciudad como inspiración literaria"'', que hue contestau pol pediorista i académicu, ''Ignacio Camacho''.<ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/sevilla/ciudad/eva-diaz-perez-presenta-sevilla-inspiracion-literaria-20230507141637-nts.html|título=Eva Díaz Pérez presenta a Sevilla comu una ispiración literaria nel su engressu ena Real Academia de Güenas Letras.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Luna|nombre=Manuel|fecha=07 de mayu del 2023|sitioweb=Diario ABC|idioma=es}}</ref> El catorzi de [[juñu]] del [[2023]] engressó ena Real Academia Hispanu-[[América Latina|Almericana]] de [[Céncia|Cencias]], [[Arti|Artis]] i [[Letra|Letras]] de [[Cai]], col discussu mentau "''Blanco White: pasión y tormento en Cádiz"'' i en [[marçu]] del [[2023]] s'agenció'l premiu de l'Ayuntamientu de [[Sevilla]], mentau comu "[[Sevilla]], Territoriu d'Igualdá" ena moalidá de [[Comunicación]]. En [[Noviembri|novembri]] del [[2023]] pubricó cona ''Editorial Galaxia Gutenberg'', la su novela ''Los viajeros del continente'' i nel mes d'[[otubri]] del [[2025]] pubricó l'ensayu "''Sevilla. Biografía de la ciudad dorada",'' en ''La Esfera de los Libros''.<ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/sevilla/ciudad/sevi-diaz-perez-y-pablo-emilio-perez-mallaina-nuevos-academicos-buenas-letras-202205132203_noticia.html|título=Eva Díaz Pérez i Pablo Emilio Pérez-Mallaina, nuevus académicus de Güenas Letras.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=González-Barba|nombre=Andrés|fecha=13 de mayu del 2022|sitioweb=Diario ABC|idioma=es}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.diariodecadiz.es/cadiz/Diaz-Perez-Academia-Hispano-Americana_0_1801920632.html|título=Eva Díaz Pérez engressa este7i miércolis ena Academia Hispanu-Almericana.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=Redación|fecha=13 de juñu del 2023|sitioweb=Diario de Cádiz|idioma=es}}</ref> == Reconocencias == * En [[marçu]] del [[2023]] hue galardoná col premiu mentau comu "Sevilla, territoriu d'igualdá", ena moalidá de Comunicación, que da l'Ayuntamientu de [[Sevilla]] alas [[Mugel|mugeris]] destacás ena [[política]], la [[Céncia|cencia]], la [[coltura]], el [[Deportis|deporti]] o l'impresa. * Nel [[2018]] tuvu'l Premiu [[Andaluzía]] de [[Pediorismu]] pola seríi d'artícalus colturais ''Google time,'' pubricá ena revista [[Andaluzía]] ena [[Estoria]].<ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/andalucia/2018/11/14/5bec448ae2704ed7a18b4692.html|título=La perdiorista i escrevienti Eva Díaz Pérez, premiu Andaluzía de Pediorismu.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|apellido=PRESSSevilla|nombre=EUROPA|fecha=14 de novembri del 2018|sitioweb=ELMUNDO|idioma=es}}</ref> * En [[Noviembri|novembri]] del añu [[2018]], hue galardoná ena primel adición delos Premius ''ROMA'': Nuversidá, [[Mugel]] i Impresa, criaus pola Nuversidá ''Pablo de Olavide'' de [[Sevilla]], pa dal visión a l'albeliá de [[Mugel|mugeris]] destacás, ena categoría [[Mugel]], [[Arti]], [[Coltura]] i [[Deportis|Deporti]], pola su produtiva i emportanti trayetoria profissional nel campu dela [[Literatura|letratura]] i del [[Pediorismu|pediorismu coltural]].<ref>{{Cita web|url=https://www.upo.es/diario/institucional/2019/11/premios-roma-consejo-social/|título=El Conseju Social dela UPO cria los ‘Premius Roma’ pa visiblizal el talentu de mugeris relevantis – DUPO – Diariu dela Nuversidá Pablo de Olavide.|fechaacceso=27 d'otubri del 2026|fecha=12 de novembri del 2019|idioma=es|apellido=DUPO}}</ref> * En [[hebreru]] del [[2025]] hue premiá pola [[Andaluzía|Junta d'Andaluzía]] col galardón "Bandera d'[[Andaluzía]]" ena moalidá delas [[Céncia|Cencias]] Sociais i las [[Letra|Letras]]. * En [[Noviembri|novembri]] del [[2025]] hue galardoná col Premiu Imagi d'[[Andaluzía]] qu'atorga el diariu ''La'' ''Razón'' ena su moalidá de Comunicación, pola su dilatá trayetoria ena presa, [[arradiu]] i [[Literatura|letratura]]. == Obra == * ''El polvo del camino. El libro maldito del Rocío. Signatura Ediciones de Andalucía'', nel [[2001]]. ISBN 84-95122-41-3. * ''Salvador Távora. El sentimiento trágico de Andalucía''. ''Fundación José Manuel Lara'', nel [[2005]]. ISBN 84-96152-81-2. * ''Memoria de cenizas.'' ''Fundación José Manuel Lara'', nel [[2005]]. ISBN 84-96152-38-3. * ''Hijos del Mediodía.'' ''Fundación José Manuel Lara'', nel [[2006]]. ISBN 84-96556-15-8. * ''El Club de la Memoria.'' ''Ediciones Destino'', nel [[2008]]. ISBN 978-84-233-4021-7. Finalista Premiu ''Nadal''. * ''La Andalucía del exilio.'' ''Fundación José Manuel Lara'', nel [[2008]]. ISBN 978-84-968-2433-1. * ''El sonámbulo de Verdún.'' ''Ediciones Destino,'' nel [[2011]]. ISBN 978-84-233-4555-7. * ''Sevilla, un retrato literario.'' ''Editorial Paréntesis'', nel [[2011]]. ISBN 978-84-9919-182-9. * ''El polvo del camino. El libro maldito del Rocío'' (redición). ''Editorial El Páramo'', nel [[2011]]. <nowiki>ISBN 978-84-9290-425-9</nowiki>. * ''Adriático.'' ''Fundación José Manuel Lara,'' nel [[2013]]. ISBN 978-84-96824-99-7. * ''Semana Santa insólita. Delirios y visiones heterodoxas de la Semana Santa sevillana.'' ''Editorial Almuzara'', nel [[2014]]. * ''Travesías históricas: viajeros andaluces que contaron el mundo.'' ''Fundación Lara'', nel [[2017]]. ISBN 978-84-1567-329-3. * ''El color de los ángeles''. ''Planeta'', nel [[2017]]. ISBN 978-84-0817-112-6. * ''Vida y ficciones del abate Marchena'' (cordinación i prólogu). ''Fundación Lara'', nel [[2018]]. <nowiki>ISBN 978-84-1745-316-9</nowiki>. * ''Memoria de cenizas'' (readición). ''Editorial el Paseo'', nel [[2020]]. * ''El sueño del gramático.'' ''Fundación Lara'', nel [[2022]]. * ''Los viajeros del continente.'' ''Galaxia Gutenberg'', nel [[2023]]. ISBN 978-84-19738-20-2. * ''Sevilla. Biografía de la ciudad dorada.'' ''La Esfera de los Libros'', nel [[2025]]. <nowiki>ISBN 978-84-10941-67-0</nowiki>. == Premius == === N'obra literaria === * Nel [[2005]] Premiu ''Unamuno''. * Nel [[2006]] Premiu El Púbricu dela RTVA. * Nel [[2008]] Finalista del Premiu Nadal cona novela ''El Club de la Memoria''. * Nel [[2013]] Premiu Literariu Feria del Libru de [[Sevilla]] pola su trayetoria literaria. * Nel [[2013]] Premiu [[Málaga]] de Novela. * Nel [[2013]] Premiu [[Andaluzía]] dela Crítica. === En pediorismu === * Nel [[2003]] i [[2004]], Finalista del Premiu Nacional de [[Pediorismu]]. * Nel [[2018]], Premiu [[Andaluzía]] de [[Pediorismu]] pola seríi d'artícalus colturais ''Google time,'' que pubricó ena revista [[Andaluzía]] ena [[Estoria]]. * En [[marçu]] del [[2023]], Premiu [[Sevilla]], Territoriu d'Igualdá, ena moalidá de Comunicación. * En [[Noviembri|novembri]] del [[2025]], Premiu Imagi d'[[Andaluzía]] del diariu ''La'' ''Razón,'' ena su moalidá de Comunicación. * Tamién á ganau premius de [[pediorismu]] comu sonin el premiu ''Francisco Valdés'', ''Unicaja'', Nuversidá de [[Sevilla]], Ciá de [[Málaga]] i Ciá de [[Güelva]]. == Referencias == <references /> == Atijus p'ahuera == {{commonscat}} *[https://www.youtube.com/watch?v=zbr2vbKM9mM&t=4s Eva Díaz Pérez con Daniel Heredia ena Letratura Andaluza ena Redi] Nuversidá de Cai, nel 2016. *[http://evadiazperez.blogspot.com/ Sitio web] Eva Díaz Pérez. *[https://www.youtube.com/watch?v=a8ALM2XFMCI Entrevista a Eva Díaz Pérez por Jesús Vigorra] En marçu del añu 2017, nel pograma Al Sul, dela RTVA. {{NF|1971||Díaz Pérez, Eva}} [[Categoría:Escrebioris]] [[Categoría:Pressonas vivas]] [[Categoría:Mugeris]] 7mses6v78s2k8i9qvx45zr4l2k7ytl6 Pilar Ramírez Tello 0 12067 144995 144973 2026-11-04T11:08:32Z Acuxhinu 3347 añidil atijus 144995 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''Pilar Ramírez Tello''' ([[Graná]], 21 de juñu del 1976) es una tradutora literaria, tradutora ténica i tradutora jurá d'[[ingrés]]. Á traduzíu sagas literarias comu Los juegus dela hambri o Divergenti. == Biografía == La su nacencia hue'l venti unu de [[juñu]] del 1976 en [[Graná]] ena [[Andaluzía]]. Nel añu 1994, esmençó a estudial ena Nuversidá de [[Graná]] la licenciatura en Tradución i Entrepetación i nel 1999, dispués de licencial-si, decedió amprial la su hormación i hazel una maestría en [[Literatura|Letratura]] Compará i Tradución enos [[Estaus Uníus]], ena Nuversidá de ''Binghamton'' pal estau de Nueva York. Endispués d'acabijal tola su hormación, passarun angunus añus hata que s'endedicó ala tradución literaria al tiempu compretu. === Correúra profissional === Pal [[2026]] á trauzíu mas dun cientu de librus p'aditorialis comu ''Salamandra, RBA'' o ''Penguin Random House'', dentri ellus una grandi parti delas novelas de ''H.'' ''G. Wells,'' la trilogía de Los Juegus dela Hambri de ''Suzanne Collins,'' la seríi Divergenti de ''Verónica Roth'' i angunus librus dela saga Corónicas del'Acampamentu Mestiçu, de ''Rick Riordan''. Por angún tiempu, compaginó la trauzión literaria cona comercial, calavorandu comu tradutora utónoma con varias impresas i tamién trebajó un añu i meyu comu professora ajunta d'[[España|español]] ena Seción de [[Lenguas romancis|Luengas Romancis]] dela Nuversidá de ''Binghamton''.<ref>{{Cita web|url=http://www.lecturaadictiva.es/entrevistas-adictivas-2-pilar-ramirez-tello/|título=Entrevistas Adictivas 2: Pilar Ramírez Tello {{!}} Lectura Adictiva|fechaacceso=2026-10-30|sitioweb=www.lecturaadictiva.es|idioma=es-ES|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170407061028/http://www.lecturaadictiva.es/entrevistas-adictivas-2-pilar-ramirez-tello/|fechaarchivo=2017-04-07|dead-url=yes}}</ref> Hue la criaora del términu ''sinsajo'', qu'es el páxaru dela novela de cencia fición, Los juegus dela hambri'','' qu'endispués sedría'l títulu delas penículas d'esta saga. Ella mesma á espricoteau en munchas entrevistas el processu que tuvu pa crial esta parabra, que n'[[ingrés]] es ''Mockingjay''. N'esta estoria, esti páxaru tieni la nacencia dela cruza de dos avis, el ''jabberjay'' i el ''mockingbird''. Assina, esmençó analizandu la parabra ''jabberjay'', pa entental abrigual el processu de hormación que avía gastau l'utora pa crial-la. Esta parabra está componía por ''jay'', qu'es una crassi de páxaru, mentau n'español comu ''arrendajo'' i ''jabber'', que senifica farfallal o palral avoristamenti, polo que decedió que ''jabber'' huesi chalra i ''jay'' huesin las dos letras acaberas de ''arrendajo'' i d'aí la parabra ''charlajo''. Endispués, passó a analizal la parabra ''mockingbird'', qu'es ''sinsonte'' n'español. Con tó estu combinó las parabras ''sinsonte'' i ''charlajo'', pa ala finiquita decedil-si pol sustantivu ''sinsajo'', hechu de ''sins-'' i ''-ajo,'' delos nombris de dambas dos avis.<ref>{{Cita web|url=https://www.elperiodico.com/es/ocio-y-cultura/20151126/por-que-titulo-sinsajo-juegos-hambre-4702713|título=Por qué el sinsajo se llama sinsajo (y en catalán Muntagarlaire)|fechaacceso=2026-10-30|apellido=alós|nombre=ernest|fecha=2015-11-26|sitioweb=El Periódico|idioma=es}}</ref> == Premius == * Al emençal la su carrera, acebió el ''Most Promising Translator Award'', una reconocencia atorgá a tradutoris con una proyeción destacá nel ambienti dela tradución literaria. * Nel [[2016]], hue selecioná pola Associación [[España|Española]] de Fantesía, Cencia Fición i Orrol, anombrá comu ''Pórtico'', comu la mejol representaora [[España|española]] pal premiu ala mejol tradutora dela ''European Science Fiction Society'', un destinguimientu que reconoci alos profissionais destacaus ena tradución endrentu del géneru fantásticu eno tocanti a [[Uropa]]. Sin bargu, no hue hata'l añu [[2020]] quandu la ''European Science Fiction Society,'' l'atorgó essi mesmu premiu oficialmenti, haziendu assina la reconocencia dela su trayetoria entrenacionalmenti, pos esti premiu es un hitu ala escelencia ena tradución endrentu d'estus génerus pa tou l'ambienti [[Uropa|uropeu]]. * Nel [[2025]], tamién acebió el premiu ''Matilde Horne'' ala mejol tradución pol su trebaju ena vessión [[España|española]] de ''To Be Taught, If Fortunate'', obra dela escrevienti ''Becky Chambers'', pubricá n'[[España|español]] pola aditorial ''Crononauta''. * Nel [[2026]], ena celebración dela IX Edición del Festival Entrenacional de Letratura Enfantil i Jovenil, se l'atorgó el premiu Torri del Augua, pol su trebaju ena obra ''Amanecer en la cosecha'', dela famosa saga de ''Suzanne Collins''. * Nel [[2026]] sotra ves, acebió el premiu ''Matilde Horne'', pola trauzión de El ríu tien raízis, de ''Amal El-Mohtar'', n'igualdá con ''Arrate Hidalgo'', pola trauzión de Lo que muevi alos muertus, de ''T. Kingfisher''. == Obras traduzías == Estas sonin las obras qu'á trauzíu: {| class="wikitable" !Utol !Títulu !Aditorial !Añu |- |''Asimov, Isaac'' |El robot compretu''.'' |''Alamut'' |[[2008]] |- |''Banks, Iain M.'' |Contra l'escuridá''.'' |''La factoría de ideas'' |[[2005]] |- |''Barker, Clive'' |Librus de sangri. |''La factoría de ideas'' |[[2004]] |- |''Beukes, Lauren'' |Las luminosas. |''RBA'' |[[2013]] |- |''Beukes, Lauren'' |''Afterland.'' |''RBA'' |[[2021]] |- |''Boulley, Angeline'' |Ija del guardián del huegu. |''Nube de Tinta'' |[[2022]] |- |''Bourchardt, Alice'' |El rei lobu. |''La factoría de ideas'' |[[2003]] |- |''Bowman, Erin'' |La trampa delos 18. |''Montena'' |[[2013]] |- |''Broderik, Damien'' |Juegal alos diosis. |''La factoría de ideas'' |[[2003]] |- |''Brooks, Max'' |Guerra Mundial Z (novela). |''Almuzara'' |[[2008]] |- |''Bruber, Michael'' |El chiquinu dela bruxa. |''Tropismos'' |[[2006]] |- |''Carl, Jason'' |Las leis del Elíseu. |''La factoría de ideas'' |[[2002]] |- |''Carter, Ally'' |Lairona con crassi. |''RBA'' |[[2011]] |- |''Chambers, Becky'' |Pa deprendel, si la suerti mos sonríi. |''Crononauta'' |[[2024]] |- |''Collins, Suzanne'' |Los juegus dela hambri. |''RBA'' |[[2009]] |- | |En llamas. |''RBA'' |[[2010]] |- | |''Sinsajo.'' |RBA |[[2011]] |- | |Un añu ena selva. |RBA |[[2013]] |- | |Balá de páxarus cantoris i serpientis. |''Molino'' |[[2020]] |- | |Amanecel ena cosecha. |''Molino'' |[[2025]] |- |''Connolly, John'' |El libru delas cosas perdías. |''Oniro'' |[[2008]] |- |''Crowley, Cath'' |Una nochi ena luna. |''RBA'' |[[2011]] |- |''de Board, Aliette'' |El cicru de ''Xuya''. |''Fata Libelli'' |[[2014]] |- |''Dixon, Nell'' |No quieru izil-ti la verdá. |''Algaida'' |[[2010]] |- |''Donnelly, Jennifer'' |Envenená. |''Molino'' |[[2021]] |- |''Egan, Kate'' |El mundu delos juegus del hambri. |''RBA'' |[[2012]] |- |''El-Mohtar, Amal'' |El ríu tien raízis. |''Obscura'' |[[2025]] |- |''Hesp, John'' |''Conan'': L'azoti dela costa sangrienta. |''La factoría de ideas'' |[[2003]] |- |''Hill, Joe'' |Tiempu estrañu. |''Nocturna'' |[[2018]] |- | |A tumba abierta. |''Nocturna'' |[[2021]] |- |''Houck, Colleen'' |La maldición del tigri. |''RBA'' |[[2011]] |- | |El desafíu del tigri. |''RBA'' |[[2012]] |- | |El viagi del tigri. |''RBA'' |[[2013]] |- |''Howard, Linda'' |Valli de pasión. |''Nefer'' |[[2008]] |- |''Hunt, Stephen'' |El reinu mas pallá delas olas. |''Oniro'' |[[2009]] |- |''Kim, Sophie'' |El dios i la ''gumiho.'' |''Plaza & Janés'' |[[2026]] |- |''Koja, Kathe'' |Ceru. |''La Biblioteca de Carfax'' |[[2018]] |- |''LaValle, Victor'' |La balá de ''Tom'' el Negru. |''Alianza'' |[[2018]] |- |''LaZebnik, Claire'' |Fama i prejuiziu. |''RBA'' |[[2012]] |- |''MacHale, D.J.'' |''Pendragón'': El mercael dela muerti. |''Tropismos'' |[[2006]] |- | |''Pendragón'': La ciá perdía de ''Faar.'' |''Tropismos'' |[[2007]] |- |''MacLeod, Ian R.'' |Las edais dela lús. |''La factoría de ideas'' |[[2005]] |- |''Magorian, Michelle'' |Sencillamenti ''Henry.'' |''Oniro'' |[[2009]] |- |''Matheson, Richard'' |Los primerus cuentus. |''Gigamesh'' |[[2008]] |- | |Nacíu d'ombri i mugel. |''Gigamesh'' |[[2014]] |- |''McKinney, Meagan'' |Hata qu'el alva domi la nochi. |''Nefer'' |[[2007]] |- | |Fugitiva. |''Nefer'' |[[2008]] |- |''Ngaire McGee, Glenys'' |El libru delos ''ghouls.'' |''La factoría de ideas'' |[[2001]] |- |''Peters, Andrew'' |El bosqui delos cuervus. |''RBA'' |[[2011]] |- | |El bosqui de cristal. |''RBA'' |[[2013]] |- |''Pinborough, Sarah'' |Detrás delos sus ojus. |''Alianza'' |[[2017]] |- |''Pratchet, Terry'' |Los chiqueninus ombris libris. |''Almuzara'' |[[2008]] |- |''Resnick, Mike'' |''Tomb Raider'': El amuletu del poel. |''La factoría de ideas'' |[[2004]] |- |''Reynolds, Alastair'' |Ciá Abesmu. |''La factoría de ideas'' |[[2004]] |- |''Riordan, Rick'' |''Percy Jackson'' i los diosis griegus. |''Salamandra'' |[[2015]] |- | |La maldición del titán. |''Salamandra'' |[[2019]] |- |''Roberts, Nora'' |El dispertal. |''Suma'' |[[2021]] |- | |Los aconteceris. |''Suma'' |[[2022]] |- | |La eleción. |''Suma'' |[[2023]] |- |''Robinson, Jon'' |Sin lugal. |''RBA'' |[[2013]] |- |''Roe, Robin'' |Una lista de jaulas. |''Nocturna'' |[[2018]] |- |''Rogerson, Margaret'' |Embruxu d'espinas. |''Nocturna'' |[[2022]] |- |''Roth, Veronica'' |Divergenti. |''RBA'' |[[2011]] |- | |Insurgenti. |''RBA'' |[[2012]] |- | |Leal. |''RBA'' |[[2014]] |- | |Quatru. |''RBA'' |[[2015]] |- | |Las marcas dela muerti. |''Molino'' |[[2017]] |- | |Destinus devidíus. |''Molino'' |[[2018]] |- | |Huimus delegaus. |''RBA'' |[[2020]] |- |''Sanderson, Brandon'' |Alcatraz ena contra delos Biblotecarius Malvaus. |''B de Blok'' |[[2016]] |- | |Los güesus del escriva. |''B de Blok'' |[[2016]] |- | |Los cavallerus de Cristalia. |''B de Blok'' |[[2016]] |- | |Las lentis framentás. |''B de Blok'' |[[2017]] |- |''Shusterman, Neal'' |Siega. |''Nocturna'' |[[2017]] |- | |Nimbu. |''Nocturna'' |[[2018]] |- | |Sedi. |''Nocturna'' |[[2019]] |- | |Truenu. |''Nocturna'' |[[2020]] |- | |Puntu d'infressión. |''Nocturna'' |[[2022]] |- | |Roxy. |''Nocturna'' |[[2023]] |- | |Crivas. |''Nocturna'' |[[2024]] |- |''Skemp, Ethan'' |Guardianis delos túmulus. |''La factoría de ideas'' |[[2002]] |- |''Smith, Craig'' |L'imagi del Mesías. |''Algaida'' |[[2010]] |- | |La lança sagrá. |''Algaida'' |[[2010]] |- |''Tahir, Sabaa'' |Una llama dentri ceniças. |''Montena'' |[[2015]] |- |''Waters, Daniel'' |Generación Dead. |''RBA'' |[[2009]] |- | |Besu de vida. |''RBA'' |[[2010]] |- | |Estrañas aparencias. |''RBA'' |[[2011]] |- |''Wells, H.G.'' |L'ombri envisibli. |''RBA'' |[[2012]] |- | |La isla del Dotol ''Moreau''. |''RBA'' |[[2012]] |- |''Wiseman, Richard'' |59 segundus. |''RBA'' |[[2010]] |- |''Yancey, Rick'' |La quinta ola. |''RBA'' |[[2013]] |- | |La mari infinita. |''RBA'' |[[2014]] |- | |L'última estrella. |''RBA'' |[[2016]] |} == Referencias == [[Categoría:Pressonas vivas]] [[Categoría:Mugeris]] <references /> == Atijus p'ahuera == {{commonscat}}https://www.youtube.com/watch?v=6nPG3g0nJy4 '''SOBRE EL OFICIO DE LA TRADUCCIÓN con PILAR RAMÍREZ TELLO''' https://www.youtube.com/watch?v=1rJmTOFeDgs Cómo se traducen los libros juveniles con Pilar Ramirez tello Literatura juvenil para escritores {{NF|1976||Ramírez Tello, Pilar}} [[Categoría:Escrebioris]] gonloq6hwo2tb9oxip2bpz2jlbkhaq7 144996 144995 2026-11-04T11:16:17Z Acuxhinu 3347 atijus p'ahuera 144996 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''Pilar Ramírez Tello''' ([[Graná]], 21 de juñu del 1976) es una tradutora literaria, tradutora ténica i tradutora jurá d'[[ingrés]]. Á traduzíu sagas literarias comu Los juegus dela hambri o Divergenti. == Biografía == La su nacencia hue'l venti unu de [[juñu]] del 1976 en [[Graná]] ena [[Andaluzía]]. Nel añu 1994, esmençó a estudial ena Nuversidá de [[Graná]] la licenciatura en Tradución i Entrepetación i nel 1999, dispués de licencial-si, decedió amprial la su hormación i hazel una maestría en [[Literatura|Letratura]] Compará i Tradución enos [[Estaus Uníus]], ena Nuversidá de ''Binghamton'' pal estau de Nueva York. Endispués d'acabijal tola su hormación, passarun angunus añus hata que s'endedicó ala tradución literaria al tiempu compretu. === Correúra profissional === Pal [[2026]] á trauzíu mas dun cientu de librus p'aditorialis comu ''Salamandra, RBA'' o ''Penguin Random House'', dentri ellus una grandi parti delas novelas de ''H.'' ''G. Wells,'' la trilogía de Los Juegus dela Hambri de ''Suzanne Collins,'' la seríi Divergenti de ''Verónica Roth'' i angunus librus dela saga Corónicas del'Acampamentu Mestiçu, de ''Rick Riordan''. Por angún tiempu, compaginó la trauzión literaria cona comercial, calavorandu comu tradutora utónoma con varias impresas i tamién trebajó un añu i meyu comu professora ajunta d'[[España|español]] ena Seción de [[Lenguas romancis|Luengas Romancis]] dela Nuversidá de ''Binghamton''.<ref>{{Cita web|url=http://www.lecturaadictiva.es/entrevistas-adictivas-2-pilar-ramirez-tello/|título=Entrevistas Adictivas 2: Pilar Ramírez Tello {{!}} Lectura Adictiva|fechaacceso=2026-10-30|sitioweb=www.lecturaadictiva.es|idioma=es-ES|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20170407061028/http://www.lecturaadictiva.es/entrevistas-adictivas-2-pilar-ramirez-tello/|fechaarchivo=2017-04-07|dead-url=yes}}</ref> Hue la criaora del términu ''sinsajo'', qu'es el páxaru dela novela de cencia fición, Los juegus dela hambri'','' qu'endispués sedría'l títulu delas penículas d'esta saga. Ella mesma á espricoteau en munchas entrevistas el processu que tuvu pa crial esta parabra, que n'[[ingrés]] es ''Mockingjay''. N'esta estoria, esti páxaru tieni la nacencia dela cruza de dos avis, el ''jabberjay'' i el ''mockingbird''. Assina, esmençó analizandu la parabra ''jabberjay'', pa entental abrigual el processu de hormación que avía gastau l'utora pa crial-la. Esta parabra está componía por ''jay'', qu'es una crassi de páxaru, mentau n'español comu ''arrendajo'' i ''jabber'', que senifica farfallal o palral avoristamenti, polo que decedió que ''jabber'' huesi chalra i ''jay'' huesin las dos letras acaberas de ''arrendajo'' i d'aí la parabra ''charlajo''. Endispués, passó a analizal la parabra ''mockingbird'', qu'es ''sinsonte'' n'español. Con tó estu combinó las parabras ''sinsonte'' i ''charlajo'', pa ala finiquita decedil-si pol sustantivu ''sinsajo'', hechu de ''sins-'' i ''-ajo,'' delos nombris de dambas dos avis.<ref>{{Cita web|url=https://www.elperiodico.com/es/ocio-y-cultura/20151126/por-que-titulo-sinsajo-juegos-hambre-4702713|título=Por qué el sinsajo se llama sinsajo (y en catalán Muntagarlaire)|fechaacceso=2026-10-30|apellido=alós|nombre=ernest|fecha=2015-11-26|sitioweb=El Periódico|idioma=es}}</ref> == Premius == * Al emençal la su carrera, acebió el ''Most Promising Translator Award'', una reconocencia atorgá a tradutoris con una proyeción destacá nel ambienti dela tradución literaria. * Nel [[2016]], hue selecioná pola Associación [[España|Española]] de Fantesía, Cencia Fición i Orrol, anombrá comu ''Pórtico'', comu la mejol representaora [[España|española]] pal premiu ala mejol tradutora dela ''European Science Fiction Society'', un destinguimientu que reconoci alos profissionais destacaus ena tradución endrentu del géneru fantásticu eno tocanti a [[Uropa]]. Sin bargu, no hue hata'l añu [[2020]] quandu la ''European Science Fiction Society,'' l'atorgó essi mesmu premiu oficialmenti, haziendu assina la reconocencia dela su trayetoria entrenacionalmenti, pos esti premiu es un hitu ala escelencia ena tradución endrentu d'estus génerus pa tou l'ambienti [[Uropa|uropeu]]. * Nel [[2025]], tamién acebió el premiu ''Matilde Horne'' ala mejol tradución pol su trebaju ena vessión [[España|española]] de ''To Be Taught, If Fortunate'', obra dela escrevienti ''Becky Chambers'', pubricá n'[[España|español]] pola aditorial ''Crononauta''. * Nel [[2026]], ena celebración dela IX Edición del Festival Entrenacional de Letratura Enfantil i Jovenil, se l'atorgó el premiu Torri del Augua, pol su trebaju ena obra ''Amanecer en la cosecha'', dela famosa saga de ''Suzanne Collins''. * Nel [[2026]] sotra ves, acebió el premiu ''Matilde Horne'', pola trauzión de El ríu tien raízis, de ''Amal El-Mohtar'', n'igualdá con ''Arrate Hidalgo'', pola trauzión de Lo que muevi alos muertus, de ''T. Kingfisher''. == Obras traduzías == Estas sonin las obras qu'á trauzíu: {| class="wikitable" !Utol !Títulu !Aditorial !Añu |- |''Asimov, Isaac'' |El robot compretu''.'' |''Alamut'' |[[2008]] |- |''Banks, Iain M.'' |Contra l'escuridá''.'' |''La factoría de ideas'' |[[2005]] |- |''Barker, Clive'' |Librus de sangri. |''La factoría de ideas'' |[[2004]] |- |''Beukes, Lauren'' |Las luminosas. |''RBA'' |[[2013]] |- |''Beukes, Lauren'' |''Afterland.'' |''RBA'' |[[2021]] |- |''Boulley, Angeline'' |Ija del guardián del huegu. |''Nube de Tinta'' |[[2022]] |- |''Bourchardt, Alice'' |El rei lobu. |''La factoría de ideas'' |[[2003]] |- |''Bowman, Erin'' |La trampa delos 18. |''Montena'' |[[2013]] |- |''Broderik, Damien'' |Juegal alos diosis. |''La factoría de ideas'' |[[2003]] |- |''Brooks, Max'' |Guerra Mundial Z (novela). |''Almuzara'' |[[2008]] |- |''Bruber, Michael'' |El chiquinu dela bruxa. |''Tropismos'' |[[2006]] |- |''Carl, Jason'' |Las leis del Elíseu. |''La factoría de ideas'' |[[2002]] |- |''Carter, Ally'' |Lairona con crassi. |''RBA'' |[[2011]] |- |''Chambers, Becky'' |Pa deprendel, si la suerti mos sonríi. |''Crononauta'' |[[2024]] |- |''Collins, Suzanne'' |Los juegus dela hambri. |''RBA'' |[[2009]] |- | |En llamas. |''RBA'' |[[2010]] |- | |''Sinsajo.'' |RBA |[[2011]] |- | |Un añu ena selva. |RBA |[[2013]] |- | |Balá de páxarus cantoris i serpientis. |''Molino'' |[[2020]] |- | |Amanecel ena cosecha. |''Molino'' |[[2025]] |- |''Connolly, John'' |El libru delas cosas perdías. |''Oniro'' |[[2008]] |- |''Crowley, Cath'' |Una nochi ena luna. |''RBA'' |[[2011]] |- |''de Board, Aliette'' |El cicru de ''Xuya''. |''Fata Libelli'' |[[2014]] |- |''Dixon, Nell'' |No quieru izil-ti la verdá. |''Algaida'' |[[2010]] |- |''Donnelly, Jennifer'' |Envenená. |''Molino'' |[[2021]] |- |''Egan, Kate'' |El mundu delos juegus del hambri. |''RBA'' |[[2012]] |- |''El-Mohtar, Amal'' |El ríu tien raízis. |''Obscura'' |[[2025]] |- |''Hesp, John'' |''Conan'': L'azoti dela costa sangrienta. |''La factoría de ideas'' |[[2003]] |- |''Hill, Joe'' |Tiempu estrañu. |''Nocturna'' |[[2018]] |- | |A tumba abierta. |''Nocturna'' |[[2021]] |- |''Houck, Colleen'' |La maldición del tigri. |''RBA'' |[[2011]] |- | |El desafíu del tigri. |''RBA'' |[[2012]] |- | |El viagi del tigri. |''RBA'' |[[2013]] |- |''Howard, Linda'' |Valli de pasión. |''Nefer'' |[[2008]] |- |''Hunt, Stephen'' |El reinu mas pallá delas olas. |''Oniro'' |[[2009]] |- |''Kim, Sophie'' |El dios i la ''gumiho.'' |''Plaza & Janés'' |[[2026]] |- |''Koja, Kathe'' |Ceru. |''La Biblioteca de Carfax'' |[[2018]] |- |''LaValle, Victor'' |La balá de ''Tom'' el Negru. |''Alianza'' |[[2018]] |- |''LaZebnik, Claire'' |Fama i prejuiziu. |''RBA'' |[[2012]] |- |''MacHale, D.J.'' |''Pendragón'': El mercael dela muerti. |''Tropismos'' |[[2006]] |- | |''Pendragón'': La ciá perdía de ''Faar.'' |''Tropismos'' |[[2007]] |- |''MacLeod, Ian R.'' |Las edais dela lús. |''La factoría de ideas'' |[[2005]] |- |''Magorian, Michelle'' |Sencillamenti ''Henry.'' |''Oniro'' |[[2009]] |- |''Matheson, Richard'' |Los primerus cuentus. |''Gigamesh'' |[[2008]] |- | |Nacíu d'ombri i mugel. |''Gigamesh'' |[[2014]] |- |''McKinney, Meagan'' |Hata qu'el alva domi la nochi. |''Nefer'' |[[2007]] |- | |Fugitiva. |''Nefer'' |[[2008]] |- |''Ngaire McGee, Glenys'' |El libru delos ''ghouls.'' |''La factoría de ideas'' |[[2001]] |- |''Peters, Andrew'' |El bosqui delos cuervus. |''RBA'' |[[2011]] |- | |El bosqui de cristal. |''RBA'' |[[2013]] |- |''Pinborough, Sarah'' |Detrás delos sus ojus. |''Alianza'' |[[2017]] |- |''Pratchet, Terry'' |Los chiqueninus ombris libris. |''Almuzara'' |[[2008]] |- |''Resnick, Mike'' |''Tomb Raider'': El amuletu del poel. |''La factoría de ideas'' |[[2004]] |- |''Reynolds, Alastair'' |Ciá Abesmu. |''La factoría de ideas'' |[[2004]] |- |''Riordan, Rick'' |''Percy Jackson'' i los diosis griegus. |''Salamandra'' |[[2015]] |- | |La maldición del titán. |''Salamandra'' |[[2019]] |- |''Roberts, Nora'' |El dispertal. |''Suma'' |[[2021]] |- | |Los aconteceris. |''Suma'' |[[2022]] |- | |La eleción. |''Suma'' |[[2023]] |- |''Robinson, Jon'' |Sin lugal. |''RBA'' |[[2013]] |- |''Roe, Robin'' |Una lista de jaulas. |''Nocturna'' |[[2018]] |- |''Rogerson, Margaret'' |Embruxu d'espinas. |''Nocturna'' |[[2022]] |- |''Roth, Veronica'' |Divergenti. |''RBA'' |[[2011]] |- | |Insurgenti. |''RBA'' |[[2012]] |- | |Leal. |''RBA'' |[[2014]] |- | |Quatru. |''RBA'' |[[2015]] |- | |Las marcas dela muerti. |''Molino'' |[[2017]] |- | |Destinus devidíus. |''Molino'' |[[2018]] |- | |Huimus delegaus. |''RBA'' |[[2020]] |- |''Sanderson, Brandon'' |Alcatraz ena contra delos Biblotecarius Malvaus. |''B de Blok'' |[[2016]] |- | |Los güesus del escriva. |''B de Blok'' |[[2016]] |- | |Los cavallerus de Cristalia. |''B de Blok'' |[[2016]] |- | |Las lentis framentás. |''B de Blok'' |[[2017]] |- |''Shusterman, Neal'' |Siega. |''Nocturna'' |[[2017]] |- | |Nimbu. |''Nocturna'' |[[2018]] |- | |Sedi. |''Nocturna'' |[[2019]] |- | |Truenu. |''Nocturna'' |[[2020]] |- | |Puntu d'infressión. |''Nocturna'' |[[2022]] |- | |Roxy. |''Nocturna'' |[[2023]] |- | |Crivas. |''Nocturna'' |[[2024]] |- |''Skemp, Ethan'' |Guardianis delos túmulus. |''La factoría de ideas'' |[[2002]] |- |''Smith, Craig'' |L'imagi del Mesías. |''Algaida'' |[[2010]] |- | |La lança sagrá. |''Algaida'' |[[2010]] |- |''Tahir, Sabaa'' |Una llama dentri ceniças. |''Montena'' |[[2015]] |- |''Waters, Daniel'' |Generación Dead. |''RBA'' |[[2009]] |- | |Besu de vida. |''RBA'' |[[2010]] |- | |Estrañas aparencias. |''RBA'' |[[2011]] |- |''Wells, H.G.'' |L'ombri envisibli. |''RBA'' |[[2012]] |- | |La isla del Dotol ''Moreau''. |''RBA'' |[[2012]] |- |''Wiseman, Richard'' |59 segundus. |''RBA'' |[[2010]] |- |''Yancey, Rick'' |La quinta ola. |''RBA'' |[[2013]] |- | |La mari infinita. |''RBA'' |[[2014]] |- | |L'última estrella. |''RBA'' |[[2016]] |} == Referencias == <references /> == Atijus p'ahuera == {{commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=6nPG3g0nJy4 Sobri l'Oficiu dela Traución] Pilar Ramírez Tello. * [https://www.youtube.com/watch?v=1rJmTOFeDgs Cómu se trauzin los librus jovenilis] Letratura jovenil pa escrevioris. {{NF|1976||Ramírez Tello, Pilar}} [[Categoría:Pressonas vivas]] [[Categoría:Mugeris]] [[Categoría:Escrebioris]] d6665xzqpyollouwf6xbok9qq4shtmo Eugenia Rico 0 12068 144990 144946 2026-11-03T19:40:48Z Acuxhinu 3347 Referencias 144990 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''María Eugenia Álvarez Rico''' ([[Ovieu]], 11 de hebreru del 1972), mas conocía comu '''Eugenia Rico,''' es una [[Escreviura|escrevienti]], pueta i novelista [[España|española]]. == Biografía == La su nacencia hue en [[Ovieu]] el onzi de [[hebreru]] del 1972, enque la su familia vien dela ''Pola d'Allandi'', n'[[Asturias|Asturies]]. Endispués de tolos sus estuyus hizu la carrera de [[Derechu]] i Relacionis Entrenacionais n'[[Ovieu]], [[Toulouse]] i [[Brusselas]] i amás d'essu se especializó en [[Derechus Umanus]]. Tamién hizu un cussu d'arti dramáticu i nel 1992, sotru de guión de [[cini]], aviau por ''International Writers Circle,'' en ''Cadaqués,'' dau por ''Fernando Trueba''.<ref name=":1">{{Cita noticia|título=Biografía de María Eugenia Álvarez Rico.|url=http://www.eugeniarico.com/biografia.html|periódico=eugeniarico.com|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|idioma=es|fechaarchivo=19 de marçu del 2019|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20190319024015/http://www.eugeniarico.com/biografia.html|apellidos=Rico|nombre=Eugenia}}</ref> Endispués de viajal por [[Argentina]] i [[La Índia|La India]] i vivil en varius paisis del mundu enteru, s'avalló en [[Mairil]]. Tamién vivíó en [[Italia]], [[Israel]] i [[Estaus Uníus]], enque ugañu vivi en ''Cartagena''. Se convertió al [[judaísmu]] pol matrimoñu n'[[Israel]] col atol teatral mentau ''Nadav Malamud''. Sempri á aponderau avel queríu sel escreviora dendi los cincu añus d'édá, avel pubricau un cuentu alos onzi añus nel diariu ''Región'' i tamién avel hundau alos venti añus, una revista nuversitaria.<ref name=":1" /> === Correúra profissional === Pubricó la su primel novela ''Los amantes tristes'', nel [[2000]] i dos añus endispués ganó el premiu ''Azorín'' con ''La muerte blanca''. La su siguienti novela, hue ''La edad secreta'', enque hue finalista del premiu Primavera nel [[2004]], tuvu una crítica mu negativa nel suprementu coltural ''Babelia'' de ''El País''. Con esti libru acabijó la que mentó comu trilogía sobri las passionis'','' que sonin ''Los amantes tristes'' (l'amistá), ''La muerte blanca'' (l'amol fraternu) i ''La edad secreta'' (l'amol carnal). Nel añu [[2005]] pubricó un ensayu sobri la [[Índia|India]], ''En el país de las vacas sin ojos'', col que ganó el premiu ''Espiritualidad'' d'essi añu. Nel [[2006]] ganó el premiu ''Ateneo de [[Sevilla]]'', cona novela ''El otoño alemán'', qu'es sigún las sus parabras, la primel novela del su cicru sobri los quatru elementus i correspondi al augua, mentris que la segundera novela, ''Aunque seamos malditas'' del [[2008]], la entifica col huegu.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cita noticia|título=El país. Rutal de despechu.|url=https://elpais.com/diario/2004/06/26/babelia/1088207427_850215.html|periódico=El País|fecha=26 de juñu del 2004|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|issn=1134-6582|idioma=es|nombre=J. Ernesto|apellidos=Ayala}}</ref> [[Archivu:Eugenia Rico (11).JPG|izquierda|miniaturadeimagen|230x230px|Nuna encontrança con estudiantis aviau pola Hundación Caxa [[Castellón de la Plana|Castellón]].]] Dentri las sus prencipais calavoracionis ena [[arradiu]] dissali la del pograma ''Lágrimas de cocodrilo'', derigíu por ''Mario Caballero'', un antigu reporteru de ''Caiga quien caiga'' i emitíu nel branu del [[2004]] ena ''Cadena Ser'', aondi ella entrevistava a anombraus escrevientis i otras pessonalidais del'ambienti [[Coltura|coltural]] [[España|español]]. Nel [[2009]], esmençó la su calavoración con ''Onda Cero,'' nel pograma d'[[Isabel Gemio]], ''Te doy mi palabra'', con un espaçu d'opinión, viagis i crítica literaria. Angunas delas sus obras án síu trauzías a otras idiomas i varius delos sus relatus horman parti d'antologías. Á participau en encontranças i festivalis literarius, siendu biembru del jurau en destintus concussus de cuentus i de novelas. Á escrevíu artícalus en varias pubricacionis, comu ena ''Revista de Occidente'', en ''El Mundo'' i en ''El País.''<ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cita web|url=https://iwp.uiowa.edu/writers/2011-resident/rico-eugenia|título=Rico, Eugenia {{!}} The International Writing Program - Graduate College {{!}} The University of Iowa.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|autor=Graduate College, Iowa|sitioweb=iwp.uiowa.edu|idioma=en}}</ref> Nel [[2012]], pubricó junta ''Juan Cruz'', que s'acupó del pediorismu, ''Saber narrar en literatura'', manual palos candilatus a [[Escreviura|escrevientis]] del [[Estitutu Cervantes]], nel [[2011]] hue escreviora residenti nel Pograma Entrenacional d'Escrevioris dela Nuversidá de ''Iowa'' i nel [[2018]] acebió'l premiu ''Bauer Ca'Foscari'' del Festival Entrenacional ''Incroci di Civiltà'' de [[Venecia]], aviau pola ''Università Ca' Foscari'' i siendu assina la primel [[Escreviura|escrevienti]] [[España|española]] en acebil esti premiu, compartíu essi añu con ''Ian McEwan''.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cita web|url=https://www.veneziatoday.it/cronaca/incroci-civilta-ca-foscari-programma-2018.html|título=Torna Incroci di civiltà: Venezia centro di gravità della letteratura contemporanea.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=La redazione|sitioweb=VeneziaToday|idioma=it}}</ref> == Premius i destinguimientus == * Premiu ''Azorín'', nel [[2002]] con ''La muerte blanca.'' * Beca ''Valle Inclán'' del Menisteriu d'Assuntus Esterioris d'[[España]], del [[2003]]-[[2004]]. * Finalista del premiu Primavera, nel [[2004]] con ''La edad secreta.'' * Premiu Espiritualidad, nel [[2005]] con ''En el país de las vacas sin ojos.'' * Primel premiu ena categoría de presa enos premius Pediorísticus ''Unicef-Comité Español'', nel [[2005]].<ref>{{Cita web|url=https://www.unicef.es/prensa/unicef-comite-espanol-premios-periodisticos-2005-cambiemos-el-mundo-con-los-ninos-y-ninas|título=Unicef-Comité Español, Premius Pediorísticus del 2005: 'Muemus el Mundu conos Zagalis i Zagalas.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=Unicef|sitioweb=www.unicef.es|idioma=es}}</ref> * Premiu ''Ateneo de Sevilla'', nel [[2006]] con ''El otoño alemán.''<ref>{{Cita noticia|título=entidais rotas.|url=https://elpais.com/diario/2007/05/12/babelia/1178927427_850215.html|periódico=El País.com|fecha=12 de mayu del 2007|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|issn=1134-6582|idioma=es|nombre=Inmaculada|apellidos=de la Fuente}}</ref> * Premiu ''Llanes de Viajes'', nel [[2014]] con ''El camino del diablo.''<ref>{{Cita web|url=https://www.elcomercio.es/20140410/asturias/oriente/escritora-asturiana-eugenia-rico-201404101725.html|título=La escrevienti asturiana Eugenia Rico, Premiu Llanes de viagis nel 2014.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=El Comerciu|fecha=10 d'abril del 2014|sitioweb=El Comercio: Diario de Asturias|idioma=es}}</ref> * Premiu ''Bauer-Giovani'', nel [[2018]], nel Festival Literariu de [[Venecia]] ''Incroci di Civiltà'' junta ''Ian McEwan.''<ref name=":4" /> * Ordin ''Alejo Zuloaga Eguzquiza'', dela Nuversidá de ''Carabobo'' en [[Veneçuela]], nel ''FILUC'' del [[2025]].<ref>{{Cita web|url=https://uctv.uc.edu.ve/2025/10/29/escritora-espanola-eugenia-rico-recibio-orden-alejo-zuloaga-eguzquiza-en-gala-de-bienvenida-de-filuc-2025/|título=La escrevienti española Eugenia Rico, acebió l'Ordin Alejo Zuloaga Eguzquiza ena Gala de bienvenía de Filuc 2025.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=UCtv|fecha=29 d'otubri del 2025|sitioweb=UCTV: El canal de la Universidad de Carabobo|idioma=es}}</ref> == Obras == === Narrativa === * ''Los amantes tristes'', novela, ''Planeta'', [[Barcelona]], nel [[2000]], 128 p., ISBN 84-08-03509-6. * ''La muerte blanca'', novela, ''Planeta'', nel [[2002]], 200 p., ISBN 84-08-04324-2. * ''La edad secreta'', novela, ''Espasa Calpe'', [[Mairil]], nel [[2004]]. 232 p, [[Especial:BookSources/846701413X|ISBN 84*-670-1413-X]]. * ''El otoño alemán'', novela, ''Algaida'', [[Sevilla]], nel [[2006]], 312 p., ISBN 84-8433-944-0. * ''Aunque seamos malditas'', novela, ''Suma de Letras'', [[Mairil]], nel [[2008]], 479 p., ISBN 978-84-8365-086-8. * ''El fin de la raza blanca'', cuentus, ''Páginas de Espuma'', nel [[2012]], 104 p., ISBN 978-84-8393-096-0. * ''El beso del canguro'', novela, ''Suma de Letras'', [[Barcelona]], nel [[2016]], 192 p., ISBN 978-84-8365-444-6. === Ensayu === * ''En el país de las vacas sin ojos'', ''Martínez Roca'', [[Mairil]], nel [[2005]], 248 p., ISBN 84-270-3166-1. * ''Saber narrar'', [[Estitutu Cervantes]] i ''Aguilar'' , [[Mairil]], nel [[2012]], 296 p., ISBN 978-84-03-10125-8. === N'obras coletivas === * ''Selena'' en ''Muelles de Madrid'', con ''José María Merino'', ''Luis Mateo Diez'' i ''Jesús Ferrero'', ''Sílex'', [[Mairil]], nel añu [[2003]]; 204 p., ISBN 84-7737-126-1. * ''Las ratas y los hombres,'' 117-119 p. i ''Noches de Bagdad'', 231 p., en ''La paz y la palabra'', con ''Ernesto Sabato'', [[José Saramago]], ''Rosa Regàs'' i [[Lucía Etxebarria|Lucía Etxebarría]], aditá por ''Manuel Francisco Reina'', ''Odisea'', [[Mairil]], nel [[2003]], 252 p., ISBN 84-95470-28-4. * ''La sala de espera'', 75-83 p., en ''Que la vida iba en serio…'', ''Martínez Roca'', [[Barcelona]], nel [[2003]]; 212 p., ISBN 84-270-2942-X. * ''Tren de vida'', 135-138 p., en ''Sobre raíles'', con ''Milagros Frías'', ''Marta Rivera de la Cruz'', ''Espido Freire'' i [[Dulce Chacón|Duci Chacón]], ''Imagine Press'', [[Mairil]], nel [[2003]], 282 p., ISBN 84-95882-36-1. * ''Tierra de nadie'' en ''Suiza y la migración: Una mirada desde España'', con [[Ana María Matute]], ''Vicente Molina Foix'' i ''Fernando Marías'', ''Imagine Press'', nel [[2004]], 286 p., ISBN 84-95882-58-2. * ''El fin de la raza blanca'', 18-23 p., en ''Diez cuentos eróticos'', con ''Espido Freire'', ''Lola Beccaria'', ''Lorenzo Silva'', ''Rafael Reig'' i ''Paula Izquierdo'', ''Quo'', [[Mairil]], nel [[2004]], 50 p. * ''La edad secreta'', 63-68 p., en ''Mujeres en ruta'', ''con Soledad Puértolas'', ''Carmen Posadas'', ''Espido Freire'', ''Marina Mayoral'' i ''Rosa Regàs'', ''Línea Directa'', [[Mairil]], nel [[2005]], 68 p. * ''La vida in-móvil'' en ''Dieciocho relatos móviles'', con ''Gustavo Martín Garzo'', ''Vicente Molina Foix'', ''Juan Manuel de Prada'', ''Lorenzo Silva'' i ''Soledad Puértolas'' i las ilustracionis de ''Santiago Sequeiros'', ''Imagine Press'', nel [[2006]], 400 p., ISBN 84-96715-00-0. * ''El ruido de la llave en la cerradura'', artícalu en ''5X2=9 Diez miradas contra la violencia de género'', con Ángeles Caso, ''Espido Freire'', ''Rosa Regàs'' i ''Lourdes Ventura, Península'', [[Mairil]], nel [[2009]], 280 p., ISBN 978-84-8307-881-5. * ''El fin de la raza blanca'', velumi de cuentus, ''Páginas de Espuma'', nel [[2012]], que hue de trascendencia púbrica, quandu se provó que la faxa del libru tenía una nota dela crítica ''Michiko Kakutani'' del ''The New York Times,'' que ala final no se púu demostral. La aditorial se dispensó púbricamenti i ella negó'l tenel avenencia conos hechus.<ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2012/03/22/cultura/1332413615.html|título=La 'Virginia Woolf dela era facebook'? Ya sedrá menus.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=El mundo|fecha=22 de marçu del 2012|sitioweb=www.elmundo.es|idioma=es}}</ref> == Referencias == <references /> == Atijus p'ahuera == {{commonscat}} {{NF|1972||Álvarez Rico, María Eugenia}} [[Categoría:Pressonas vivas]] [[Categoría:Mugeris]] [[Categoría:Escrebioris]] 2e8xcgz5sscim3wb0jt5hxifx8f7cbm 144991 144990 2026-11-03T19:48:21Z Acuxhinu 3347 Atijus p'ahuera 144991 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''María Eugenia Álvarez Rico''' ([[Ovieu]], 11 de hebreru del 1972), mas conocía comu '''Eugenia Rico,''' es una [[Escreviura|escrevienti]], pueta i novelista [[España|española]]. == Biografía == La su nacencia hue en [[Ovieu]] el onzi de [[hebreru]] del 1972, enque la su familia vien dela ''Pola d'Allandi'', n'[[Asturias|Asturies]]. Endispués de tolos sus estuyus hizu la carrera de [[Derechu]] i Relacionis Entrenacionais n'[[Ovieu]], [[Toulouse]] i [[Brusselas]] i amás d'essu se especializó en [[Derechus Umanus]]. Tamién hizu un cussu d'arti dramáticu i nel 1992, sotru de guión de [[cini]], aviau por ''International Writers Circle,'' en ''Cadaqués,'' dau por ''Fernando Trueba''.<ref name=":1">{{Cita noticia|título=Biografía de María Eugenia Álvarez Rico.|url=http://www.eugeniarico.com/biografia.html|periódico=eugeniarico.com|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|idioma=es|fechaarchivo=19 de marçu del 2019|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20190319024015/http://www.eugeniarico.com/biografia.html|apellidos=Rico|nombre=Eugenia}}</ref> Endispués de viajal por [[Argentina]] i [[La Índia|La India]] i vivil en varius paisis del mundu enteru, s'avalló en [[Mairil]]. Tamién vivíó en [[Italia]], [[Israel]] i [[Estaus Uníus]], enque ugañu vivi en ''Cartagena''. Se convertió al [[judaísmu]] pol matrimoñu n'[[Israel]] col atol teatral mentau ''Nadav Malamud''. Sempri á aponderau avel queríu sel escreviora dendi los cincu añus d'édá, avel pubricau un cuentu alos onzi añus nel diariu ''Región'' i tamién avel hundau alos venti añus, una revista nuversitaria.<ref name=":1" /> === Correúra profissional === Pubricó la su primel novela ''Los amantes tristes'', nel [[2000]] i dos añus endispués ganó el premiu ''Azorín'' con ''La muerte blanca''. La su siguienti novela, hue ''La edad secreta'', enque hue finalista del premiu Primavera nel [[2004]], tuvu una crítica mu negativa nel suprementu coltural ''Babelia'' de ''El País''. Con esti libru acabijó la que mentó comu trilogía sobri las passionis'','' que sonin ''Los amantes tristes'' (l'amistá), ''La muerte blanca'' (l'amol fraternu) i ''La edad secreta'' (l'amol carnal). Nel añu [[2005]] pubricó un ensayu sobri la [[Índia|India]], ''En el país de las vacas sin ojos'', col que ganó el premiu ''Espiritualidad'' d'essi añu. Nel [[2006]] ganó el premiu ''Ateneo de [[Sevilla]]'', cona novela ''El otoño alemán'', qu'es sigún las sus parabras, la primel novela del su cicru sobri los quatru elementus i correspondi al augua, mentris que la segundera novela, ''Aunque seamos malditas'' del [[2008]], la entifica col huegu.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cita noticia|título=El país. Rutal de despechu.|url=https://elpais.com/diario/2004/06/26/babelia/1088207427_850215.html|periódico=El País|fecha=26 de juñu del 2004|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|issn=1134-6582|idioma=es|nombre=J. Ernesto|apellidos=Ayala}}</ref> [[Archivu:Eugenia Rico (11).JPG|izquierda|miniaturadeimagen|230x230px|Nuna encontrança con estudiantis aviau pola Hundación Caxa [[Castellón de la Plana|Castellón]].]] Dentri las sus prencipais calavoracionis ena [[arradiu]] dissali la del pograma ''Lágrimas de cocodrilo'', derigíu por ''Mario Caballero'', un antigu reporteru de ''Caiga quien caiga'' i emitíu nel branu del [[2004]] ena ''Cadena Ser'', aondi ella entrevistava a anombraus escrevientis i otras pessonalidais del'ambienti [[Coltura|coltural]] [[España|español]]. Nel [[2009]], esmençó la su calavoración con ''Onda Cero,'' nel pograma d'[[Isabel Gemio]], ''Te doy mi palabra'', con un espaçu d'opinión, viagis i crítica literaria. Angunas delas sus obras án síu trauzías a otras idiomas i varius delos sus relatus horman parti d'antologías. Á participau en encontranças i festivalis literarius, siendu biembru del jurau en destintus concussus de cuentus i de novelas. Á escrevíu artícalus en varias pubricacionis, comu ena ''Revista de Occidente'', en ''El Mundo'' i en ''El País.''<ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cita web|url=https://iwp.uiowa.edu/writers/2011-resident/rico-eugenia|título=Rico, Eugenia {{!}} The International Writing Program - Graduate College {{!}} The University of Iowa.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|autor=Graduate College, Iowa|sitioweb=iwp.uiowa.edu|idioma=en}}</ref> Nel [[2012]], pubricó junta ''Juan Cruz'', que s'acupó del pediorismu, ''Saber narrar en literatura'', manual palos candilatus a [[Escreviura|escrevientis]] del [[Estitutu Cervantes]], nel [[2011]] hue escreviora residenti nel Pograma Entrenacional d'Escrevioris dela Nuversidá de ''Iowa'' i nel [[2018]] acebió'l premiu ''Bauer Ca'Foscari'' del Festival Entrenacional ''Incroci di Civiltà'' de [[Venecia]], aviau pola ''Università Ca' Foscari'' i siendu assina la primel [[Escreviura|escrevienti]] [[España|española]] en acebil esti premiu, compartíu essi añu con ''Ian McEwan''.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cita web|url=https://www.veneziatoday.it/cronaca/incroci-civilta-ca-foscari-programma-2018.html|título=Torna Incroci di civiltà: Venezia centro di gravità della letteratura contemporanea.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=La redazione|sitioweb=VeneziaToday|idioma=it}}</ref> == Premius i destinguimientus == * Premiu ''Azorín'', nel [[2002]] con ''La muerte blanca.'' * Beca ''Valle Inclán'' del Menisteriu d'Assuntus Esterioris d'[[España]], del [[2003]]-[[2004]]. * Finalista del premiu Primavera, nel [[2004]] con ''La edad secreta.'' * Premiu Espiritualidad, nel [[2005]] con ''En el país de las vacas sin ojos.'' * Primel premiu ena categoría de presa enos premius Pediorísticus ''Unicef-Comité Español'', nel [[2005]].<ref>{{Cita web|url=https://www.unicef.es/prensa/unicef-comite-espanol-premios-periodisticos-2005-cambiemos-el-mundo-con-los-ninos-y-ninas|título=Unicef-Comité Español, Premius Pediorísticus del 2005: 'Muemus el Mundu conos Zagalis i Zagalas.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=Unicef|sitioweb=www.unicef.es|idioma=es}}</ref> * Premiu ''Ateneo de Sevilla'', nel [[2006]] con ''El otoño alemán.''<ref>{{Cita noticia|título=entidais rotas.|url=https://elpais.com/diario/2007/05/12/babelia/1178927427_850215.html|periódico=El País.com|fecha=12 de mayu del 2007|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|issn=1134-6582|idioma=es|nombre=Inmaculada|apellidos=de la Fuente}}</ref> * Premiu ''Llanes de Viajes'', nel [[2014]] con ''El camino del diablo.''<ref>{{Cita web|url=https://www.elcomercio.es/20140410/asturias/oriente/escritora-asturiana-eugenia-rico-201404101725.html|título=La escrevienti asturiana Eugenia Rico, Premiu Llanes de viagis nel 2014.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=El Comerciu|fecha=10 d'abril del 2014|sitioweb=El Comercio: Diario de Asturias|idioma=es}}</ref> * Premiu ''Bauer-Giovani'', nel [[2018]], nel Festival Literariu de [[Venecia]] ''Incroci di Civiltà'' junta ''Ian McEwan.''<ref name=":4" /> * Ordin ''Alejo Zuloaga Eguzquiza'', dela Nuversidá de ''Carabobo'' en [[Veneçuela]], nel ''FILUC'' del [[2025]].<ref>{{Cita web|url=https://uctv.uc.edu.ve/2025/10/29/escritora-espanola-eugenia-rico-recibio-orden-alejo-zuloaga-eguzquiza-en-gala-de-bienvenida-de-filuc-2025/|título=La escrevienti española Eugenia Rico, acebió l'Ordin Alejo Zuloaga Eguzquiza ena Gala de bienvenía de Filuc 2025.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=UCtv|fecha=29 d'otubri del 2025|sitioweb=UCTV: El canal de la Universidad de Carabobo|idioma=es}}</ref> == Obras == === Narrativa === * ''Los amantes tristes'', novela, ''Planeta'', [[Barcelona]], nel [[2000]], 128 p., ISBN 84-08-03509-6. * ''La muerte blanca'', novela, ''Planeta'', nel [[2002]], 200 p., ISBN 84-08-04324-2. * ''La edad secreta'', novela, ''Espasa Calpe'', [[Mairil]], nel [[2004]]. 232 p, [[Especial:BookSources/846701413X|ISBN 84*-670-1413-X]]. * ''El otoño alemán'', novela, ''Algaida'', [[Sevilla]], nel [[2006]], 312 p., ISBN 84-8433-944-0. * ''Aunque seamos malditas'', novela, ''Suma de Letras'', [[Mairil]], nel [[2008]], 479 p., ISBN 978-84-8365-086-8. * ''El fin de la raza blanca'', cuentus, ''Páginas de Espuma'', nel [[2012]], 104 p., ISBN 978-84-8393-096-0. * ''El beso del canguro'', novela, ''Suma de Letras'', [[Barcelona]], nel [[2016]], 192 p., ISBN 978-84-8365-444-6. === Ensayu === * ''En el país de las vacas sin ojos'', ''Martínez Roca'', [[Mairil]], nel [[2005]], 248 p., ISBN 84-270-3166-1. * ''Saber narrar'', [[Estitutu Cervantes]] i ''Aguilar'' , [[Mairil]], nel [[2012]], 296 p., ISBN 978-84-03-10125-8. === N'obras coletivas === * ''Selena'' en ''Muelles de Madrid'', con ''José María Merino'', ''Luis Mateo Diez'' i ''Jesús Ferrero'', ''Sílex'', [[Mairil]], nel añu [[2003]]; 204 p., ISBN 84-7737-126-1. * ''Las ratas y los hombres,'' 117-119 p. i ''Noches de Bagdad'', 231 p., en ''La paz y la palabra'', con ''Ernesto Sabato'', [[José Saramago]], ''Rosa Regàs'' i [[Lucía Etxebarria|Lucía Etxebarría]], aditá por ''Manuel Francisco Reina'', ''Odisea'', [[Mairil]], nel [[2003]], 252 p., ISBN 84-95470-28-4. * ''La sala de espera'', 75-83 p., en ''Que la vida iba en serio…'', ''Martínez Roca'', [[Barcelona]], nel [[2003]]; 212 p., ISBN 84-270-2942-X. * ''Tren de vida'', 135-138 p., en ''Sobre raíles'', con ''Milagros Frías'', ''Marta Rivera de la Cruz'', ''Espido Freire'' i [[Dulce Chacón|Duci Chacón]], ''Imagine Press'', [[Mairil]], nel [[2003]], 282 p., ISBN 84-95882-36-1. * ''Tierra de nadie'' en ''Suiza y la migración: Una mirada desde España'', con [[Ana María Matute]], ''Vicente Molina Foix'' i ''Fernando Marías'', ''Imagine Press'', nel [[2004]], 286 p., ISBN 84-95882-58-2. * ''El fin de la raza blanca'', 18-23 p., en ''Diez cuentos eróticos'', con ''Espido Freire'', ''Lola Beccaria'', ''Lorenzo Silva'', ''Rafael Reig'' i ''Paula Izquierdo'', ''Quo'', [[Mairil]], nel [[2004]], 50 p. * ''La edad secreta'', 63-68 p., en ''Mujeres en ruta'', ''con Soledad Puértolas'', ''Carmen Posadas'', ''Espido Freire'', ''Marina Mayoral'' i ''Rosa Regàs'', ''Línea Directa'', [[Mairil]], nel [[2005]], 68 p. * ''La vida in-móvil'' en ''Dieciocho relatos móviles'', con ''Gustavo Martín Garzo'', ''Vicente Molina Foix'', ''Juan Manuel de Prada'', ''Lorenzo Silva'' i ''Soledad Puértolas'' i las ilustracionis de ''Santiago Sequeiros'', ''Imagine Press'', nel [[2006]], 400 p., ISBN 84-96715-00-0. * ''El ruido de la llave en la cerradura'', artícalu en ''5X2=9 Diez miradas contra la violencia de género'', con Ángeles Caso, ''Espido Freire'', ''Rosa Regàs'' i ''Lourdes Ventura, Península'', [[Mairil]], nel [[2009]], 280 p., ISBN 978-84-8307-881-5. * ''El fin de la raza blanca'', velumi de cuentus, ''Páginas de Espuma'', nel [[2012]], que hue de trascendencia púbrica, quandu se provó que la faxa del libru tenía una nota dela crítica ''Michiko Kakutani'' del ''The New York Times,'' que ala final no se púu demostral. La aditorial se dispensó púbricamenti i ella negó'l tenel avenencia conos hechus.<ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2012/03/22/cultura/1332413615.html|título=La 'Virginia Woolf dela era facebook'? Ya sedrá menus.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=El mundo|fecha=22 de marçu del 2012|sitioweb=www.elmundo.es|idioma=es}}</ref> == Referencias == <references /> == Atijus p'ahuera == {{commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=Xb9jVkyysbs Ena Casa d'Eugenia Rico i Nadav Malamud] Cámara nel Rutal. {{NF|1972||Álvarez Rico, María Eugenia}} [[Categoría:Pressonas vivas]] [[Categoría:Mugeris]] [[Categoría:Escrebioris]] qz3rlba7p0bztfdw12crnxmosgywtas 144992 144991 2026-11-03T19:51:56Z Acuxhinu 3347 Atijus p'ahuera 144992 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''María Eugenia Álvarez Rico''' ([[Ovieu]], 11 de hebreru del 1972), mas conocía comu '''Eugenia Rico,''' es una [[Escreviura|escrevienti]], pueta i novelista [[España|española]]. == Biografía == La su nacencia hue en [[Ovieu]] el onzi de [[hebreru]] del 1972, enque la su familia vien dela ''Pola d'Allandi'', n'[[Asturias|Asturies]]. Endispués de tolos sus estuyus hizu la carrera de [[Derechu]] i Relacionis Entrenacionais n'[[Ovieu]], [[Toulouse]] i [[Brusselas]] i amás d'essu se especializó en [[Derechus Umanus]]. Tamién hizu un cussu d'arti dramáticu i nel 1992, sotru de guión de [[cini]], aviau por ''International Writers Circle,'' en ''Cadaqués,'' dau por ''Fernando Trueba''.<ref name=":1">{{Cita noticia|título=Biografía de María Eugenia Álvarez Rico.|url=http://www.eugeniarico.com/biografia.html|periódico=eugeniarico.com|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|idioma=es|fechaarchivo=19 de marçu del 2019|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20190319024015/http://www.eugeniarico.com/biografia.html|apellidos=Rico|nombre=Eugenia}}</ref> Endispués de viajal por [[Argentina]] i [[La Índia|La India]] i vivil en varius paisis del mundu enteru, s'avalló en [[Mairil]]. Tamién vivíó en [[Italia]], [[Israel]] i [[Estaus Uníus]], enque ugañu vivi en ''Cartagena''. Se convertió al [[judaísmu]] pol matrimoñu n'[[Israel]] col atol teatral mentau ''Nadav Malamud''. Sempri á aponderau avel queríu sel escreviora dendi los cincu añus d'édá, avel pubricau un cuentu alos onzi añus nel diariu ''Región'' i tamién avel hundau alos venti añus, una revista nuversitaria.<ref name=":1" /> === Correúra profissional === Pubricó la su primel novela ''Los amantes tristes'', nel [[2000]] i dos añus endispués ganó el premiu ''Azorín'' con ''La muerte blanca''. La su siguienti novela, hue ''La edad secreta'', enque hue finalista del premiu Primavera nel [[2004]], tuvu una crítica mu negativa nel suprementu coltural ''Babelia'' de ''El País''. Con esti libru acabijó la que mentó comu trilogía sobri las passionis'','' que sonin ''Los amantes tristes'' (l'amistá), ''La muerte blanca'' (l'amol fraternu) i ''La edad secreta'' (l'amol carnal). Nel añu [[2005]] pubricó un ensayu sobri la [[Índia|India]], ''En el país de las vacas sin ojos'', col que ganó el premiu ''Espiritualidad'' d'essi añu. Nel [[2006]] ganó el premiu ''Ateneo de [[Sevilla]]'', cona novela ''El otoño alemán'', qu'es sigún las sus parabras, la primel novela del su cicru sobri los quatru elementus i correspondi al augua, mentris que la segundera novela, ''Aunque seamos malditas'' del [[2008]], la entifica col huegu.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cita noticia|título=El país. Rutal de despechu.|url=https://elpais.com/diario/2004/06/26/babelia/1088207427_850215.html|periódico=El País|fecha=26 de juñu del 2004|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|issn=1134-6582|idioma=es|nombre=J. Ernesto|apellidos=Ayala}}</ref> [[Archivu:Eugenia Rico (11).JPG|izquierda|miniaturadeimagen|230x230px|Nuna encontrança con estudiantis aviau pola Hundación Caxa [[Castellón de la Plana|Castellón]].]] Dentri las sus prencipais calavoracionis ena [[arradiu]] dissali la del pograma ''Lágrimas de cocodrilo'', derigíu por ''Mario Caballero'', un antigu reporteru de ''Caiga quien caiga'' i emitíu nel branu del [[2004]] ena ''Cadena Ser'', aondi ella entrevistava a anombraus escrevientis i otras pessonalidais del'ambienti [[Coltura|coltural]] [[España|español]]. Nel [[2009]], esmençó la su calavoración con ''Onda Cero,'' nel pograma d'[[Isabel Gemio]], ''Te doy mi palabra'', con un espaçu d'opinión, viagis i crítica literaria. Angunas delas sus obras án síu trauzías a otras idiomas i varius delos sus relatus horman parti d'antologías. Á participau en encontranças i festivalis literarius, siendu biembru del jurau en destintus concussus de cuentus i de novelas. Á escrevíu artícalus en varias pubricacionis, comu ena ''Revista de Occidente'', en ''El Mundo'' i en ''El País.''<ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cita web|url=https://iwp.uiowa.edu/writers/2011-resident/rico-eugenia|título=Rico, Eugenia {{!}} The International Writing Program - Graduate College {{!}} The University of Iowa.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|autor=Graduate College, Iowa|sitioweb=iwp.uiowa.edu|idioma=en}}</ref> Nel [[2012]], pubricó junta ''Juan Cruz'', que s'acupó del pediorismu, ''Saber narrar en literatura'', manual palos candilatus a [[Escreviura|escrevientis]] del [[Estitutu Cervantes]], nel [[2011]] hue escreviora residenti nel Pograma Entrenacional d'Escrevioris dela Nuversidá de ''Iowa'' i nel [[2018]] acebió'l premiu ''Bauer Ca'Foscari'' del Festival Entrenacional ''Incroci di Civiltà'' de [[Venecia]], aviau pola ''Università Ca' Foscari'' i siendu assina la primel [[Escreviura|escrevienti]] [[España|española]] en acebil esti premiu, compartíu essi añu con ''Ian McEwan''.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cita web|url=https://www.veneziatoday.it/cronaca/incroci-civilta-ca-foscari-programma-2018.html|título=Torna Incroci di civiltà: Venezia centro di gravità della letteratura contemporanea.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=La redazione|sitioweb=VeneziaToday|idioma=it}}</ref> == Premius i destinguimientus == * Premiu ''Azorín'', nel [[2002]] con ''La muerte blanca.'' * Beca ''Valle Inclán'' del Menisteriu d'Assuntus Esterioris d'[[España]], del [[2003]]-[[2004]]. * Finalista del premiu Primavera, nel [[2004]] con ''La edad secreta.'' * Premiu Espiritualidad, nel [[2005]] con ''En el país de las vacas sin ojos.'' * Primel premiu ena categoría de presa enos premius Pediorísticus ''Unicef-Comité Español'', nel [[2005]].<ref>{{Cita web|url=https://www.unicef.es/prensa/unicef-comite-espanol-premios-periodisticos-2005-cambiemos-el-mundo-con-los-ninos-y-ninas|título=Unicef-Comité Español, Premius Pediorísticus del 2005: 'Muemus el Mundu conos Zagalis i Zagalas.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=Unicef|sitioweb=www.unicef.es|idioma=es}}</ref> * Premiu ''Ateneo de Sevilla'', nel [[2006]] con ''El otoño alemán.''<ref>{{Cita noticia|título=entidais rotas.|url=https://elpais.com/diario/2007/05/12/babelia/1178927427_850215.html|periódico=El País.com|fecha=12 de mayu del 2007|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|issn=1134-6582|idioma=es|nombre=Inmaculada|apellidos=de la Fuente}}</ref> * Premiu ''Llanes de Viajes'', nel [[2014]] con ''El camino del diablo.''<ref>{{Cita web|url=https://www.elcomercio.es/20140410/asturias/oriente/escritora-asturiana-eugenia-rico-201404101725.html|título=La escrevienti asturiana Eugenia Rico, Premiu Llanes de viagis nel 2014.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=El Comerciu|fecha=10 d'abril del 2014|sitioweb=El Comercio: Diario de Asturias|idioma=es}}</ref> * Premiu ''Bauer-Giovani'', nel [[2018]], nel Festival Literariu de [[Venecia]] ''Incroci di Civiltà'' junta ''Ian McEwan.''<ref name=":4" /> * Ordin ''Alejo Zuloaga Eguzquiza'', dela Nuversidá de ''Carabobo'' en [[Veneçuela]], nel ''FILUC'' del [[2025]].<ref>{{Cita web|url=https://uctv.uc.edu.ve/2025/10/29/escritora-espanola-eugenia-rico-recibio-orden-alejo-zuloaga-eguzquiza-en-gala-de-bienvenida-de-filuc-2025/|título=La escrevienti española Eugenia Rico, acebió l'Ordin Alejo Zuloaga Eguzquiza ena Gala de bienvenía de Filuc 2025.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=UCtv|fecha=29 d'otubri del 2025|sitioweb=UCTV: El canal de la Universidad de Carabobo|idioma=es}}</ref> == Obras == === Narrativa === * ''Los amantes tristes'', novela, ''Planeta'', [[Barcelona]], nel [[2000]], 128 p., ISBN 84-08-03509-6. * ''La muerte blanca'', novela, ''Planeta'', nel [[2002]], 200 p., ISBN 84-08-04324-2. * ''La edad secreta'', novela, ''Espasa Calpe'', [[Mairil]], nel [[2004]]. 232 p, [[Especial:BookSources/846701413X|ISBN 84*-670-1413-X]]. * ''El otoño alemán'', novela, ''Algaida'', [[Sevilla]], nel [[2006]], 312 p., ISBN 84-8433-944-0. * ''Aunque seamos malditas'', novela, ''Suma de Letras'', [[Mairil]], nel [[2008]], 479 p., ISBN 978-84-8365-086-8. * ''El fin de la raza blanca'', cuentus, ''Páginas de Espuma'', nel [[2012]], 104 p., ISBN 978-84-8393-096-0. * ''El beso del canguro'', novela, ''Suma de Letras'', [[Barcelona]], nel [[2016]], 192 p., ISBN 978-84-8365-444-6. === Ensayu === * ''En el país de las vacas sin ojos'', ''Martínez Roca'', [[Mairil]], nel [[2005]], 248 p., ISBN 84-270-3166-1. * ''Saber narrar'', [[Estitutu Cervantes]] i ''Aguilar'' , [[Mairil]], nel [[2012]], 296 p., ISBN 978-84-03-10125-8. === N'obras coletivas === * ''Selena'' en ''Muelles de Madrid'', con ''José María Merino'', ''Luis Mateo Diez'' i ''Jesús Ferrero'', ''Sílex'', [[Mairil]], nel añu [[2003]]; 204 p., ISBN 84-7737-126-1. * ''Las ratas y los hombres,'' 117-119 p. i ''Noches de Bagdad'', 231 p., en ''La paz y la palabra'', con ''Ernesto Sabato'', [[José Saramago]], ''Rosa Regàs'' i [[Lucía Etxebarria|Lucía Etxebarría]], aditá por ''Manuel Francisco Reina'', ''Odisea'', [[Mairil]], nel [[2003]], 252 p., ISBN 84-95470-28-4. * ''La sala de espera'', 75-83 p., en ''Que la vida iba en serio…'', ''Martínez Roca'', [[Barcelona]], nel [[2003]]; 212 p., ISBN 84-270-2942-X. * ''Tren de vida'', 135-138 p., en ''Sobre raíles'', con ''Milagros Frías'', ''Marta Rivera de la Cruz'', ''Espido Freire'' i [[Dulce Chacón|Duci Chacón]], ''Imagine Press'', [[Mairil]], nel [[2003]], 282 p., ISBN 84-95882-36-1. * ''Tierra de nadie'' en ''Suiza y la migración: Una mirada desde España'', con [[Ana María Matute]], ''Vicente Molina Foix'' i ''Fernando Marías'', ''Imagine Press'', nel [[2004]], 286 p., ISBN 84-95882-58-2. * ''El fin de la raza blanca'', 18-23 p., en ''Diez cuentos eróticos'', con ''Espido Freire'', ''Lola Beccaria'', ''Lorenzo Silva'', ''Rafael Reig'' i ''Paula Izquierdo'', ''Quo'', [[Mairil]], nel [[2004]], 50 p. * ''La edad secreta'', 63-68 p., en ''Mujeres en ruta'', ''con Soledad Puértolas'', ''Carmen Posadas'', ''Espido Freire'', ''Marina Mayoral'' i ''Rosa Regàs'', ''Línea Directa'', [[Mairil]], nel [[2005]], 68 p. * ''La vida in-móvil'' en ''Dieciocho relatos móviles'', con ''Gustavo Martín Garzo'', ''Vicente Molina Foix'', ''Juan Manuel de Prada'', ''Lorenzo Silva'' i ''Soledad Puértolas'' i las ilustracionis de ''Santiago Sequeiros'', ''Imagine Press'', nel [[2006]], 400 p., ISBN 84-96715-00-0. * ''El ruido de la llave en la cerradura'', artícalu en ''5X2=9 Diez miradas contra la violencia de género'', con Ángeles Caso, ''Espido Freire'', ''Rosa Regàs'' i ''Lourdes Ventura, Península'', [[Mairil]], nel [[2009]], 280 p., ISBN 978-84-8307-881-5. * ''El fin de la raza blanca'', velumi de cuentus, ''Páginas de Espuma'', nel [[2012]], que hue de trascendencia púbrica, quandu se provó que la faxa del libru tenía una nota dela crítica ''Michiko Kakutani'' del ''The New York Times,'' que ala final no se púu demostral. La aditorial se dispensó púbricamenti i ella negó'l tenel avenencia conos hechus.<ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2012/03/22/cultura/1332413615.html|título=La 'Virginia Woolf dela era facebook'? Ya sedrá menus.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=El mundo|fecha=22 de marçu del 2012|sitioweb=www.elmundo.es|idioma=es}}</ref> == Referencias == <references /> == Atijus p'ahuera == {{commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=Xb9jVkyysbs Ena Casa d'Eugenia Rico i Nadav Malamud] Cámara en Ruta. {{NF|1972||Álvarez Rico, María Eugenia}} [[Categoría:Pressonas vivas]] [[Categoría:Mugeris]] [[Categoría:Escrebioris]] 32sjywt84fppnk5dm3g8rdqtf2wni1x 144993 144992 2026-11-03T19:56:31Z Acuxhinu 3347 Atijus p'ahuera 144993 wikitext text/x-wiki {{ficha de pressona}} '''María Eugenia Álvarez Rico''' ([[Ovieu]], 11 de hebreru del 1972), mas conocía comu '''Eugenia Rico,''' es una [[Escreviura|escrevienti]], pueta i novelista [[España|española]]. == Biografía == La su nacencia hue en [[Ovieu]] el onzi de [[hebreru]] del 1972, enque la su familia vien dela ''Pola d'Allandi'', n'[[Asturias|Asturies]]. Endispués de tolos sus estuyus hizu la carrera de [[Derechu]] i Relacionis Entrenacionais n'[[Ovieu]], [[Toulouse]] i [[Brusselas]] i amás d'essu se especializó en [[Derechus Umanus]]. Tamién hizu un cussu d'arti dramáticu i nel 1992, sotru de guión de [[cini]], aviau por ''International Writers Circle,'' en ''Cadaqués,'' dau por ''Fernando Trueba''.<ref name=":1">{{Cita noticia|título=Biografía de María Eugenia Álvarez Rico.|url=http://www.eugeniarico.com/biografia.html|periódico=eugeniarico.com|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|idioma=es|fechaarchivo=19 de marçu del 2019|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20190319024015/http://www.eugeniarico.com/biografia.html|apellidos=Rico|nombre=Eugenia}}</ref> Endispués de viajal por [[Argentina]] i [[La Índia|La India]] i vivil en varius paisis del mundu enteru, s'avalló en [[Mairil]]. Tamién vivíó en [[Italia]], [[Israel]] i [[Estaus Uníus]], enque ugañu vivi en ''Cartagena''. Se convertió al [[judaísmu]] pol matrimoñu n'[[Israel]] col atol teatral mentau ''Nadav Malamud''. Sempri á aponderau avel queríu sel escreviora dendi los cincu añus d'édá, avel pubricau un cuentu alos onzi añus nel diariu ''Región'' i tamién avel hundau alos venti añus, una revista nuversitaria.<ref name=":1" /> === Correúra profissional === Pubricó la su primel novela ''Los amantes tristes'', nel [[2000]] i dos añus endispués ganó el premiu ''Azorín'' con ''La muerte blanca''. La su siguienti novela, hue ''La edad secreta'', enque hue finalista del premiu Primavera nel [[2004]], tuvu una crítica mu negativa nel suprementu coltural ''Babelia'' de ''El País''. Con esti libru acabijó la que mentó comu trilogía sobri las passionis'','' que sonin ''Los amantes tristes'' (l'amistá), ''La muerte blanca'' (l'amol fraternu) i ''La edad secreta'' (l'amol carnal). Nel añu [[2005]] pubricó un ensayu sobri la [[Índia|India]], ''En el país de las vacas sin ojos'', col que ganó el premiu ''Espiritualidad'' d'essi añu. Nel [[2006]] ganó el premiu ''Ateneo de [[Sevilla]]'', cona novela ''El otoño alemán'', qu'es sigún las sus parabras, la primel novela del su cicru sobri los quatru elementus i correspondi al augua, mentris que la segundera novela, ''Aunque seamos malditas'' del [[2008]], la entifica col huegu.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cita noticia|título=El país. Rutal de despechu.|url=https://elpais.com/diario/2004/06/26/babelia/1088207427_850215.html|periódico=El País|fecha=26 de juñu del 2004|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|issn=1134-6582|idioma=es|nombre=J. Ernesto|apellidos=Ayala}}</ref> [[Archivu:Eugenia Rico (11).JPG|izquierda|miniaturadeimagen|230x230px|Nuna encontrança con estudiantis aviau pola Hundación Caxa [[Castellón de la Plana|Castellón]].]] Dentri las sus prencipais calavoracionis ena [[arradiu]] dissali la del pograma ''Lágrimas de cocodrilo'', derigíu por ''Mario Caballero'', un antigu reporteru de ''Caiga quien caiga'' i emitíu nel branu del [[2004]] ena ''Cadena Ser'', aondi ella entrevistava a anombraus escrevientis i otras pessonalidais del'ambienti [[Coltura|coltural]] [[España|español]]. Nel [[2009]], esmençó la su calavoración con ''Onda Cero,'' nel pograma d'[[Isabel Gemio]], ''Te doy mi palabra'', con un espaçu d'opinión, viagis i crítica literaria. Angunas delas sus obras án síu trauzías a otras idiomas i varius delos sus relatus horman parti d'antologías. Á participau en encontranças i festivalis literarius, siendu biembru del jurau en destintus concussus de cuentus i de novelas. Á escrevíu artícalus en varias pubricacionis, comu ena ''Revista de Occidente'', en ''El Mundo'' i en ''El País.''<ref name=":1" /><ref name=":3">{{Cita web|url=https://iwp.uiowa.edu/writers/2011-resident/rico-eugenia|título=Rico, Eugenia {{!}} The International Writing Program - Graduate College {{!}} The University of Iowa.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|autor=Graduate College, Iowa|sitioweb=iwp.uiowa.edu|idioma=en}}</ref> Nel [[2012]], pubricó junta ''Juan Cruz'', que s'acupó del pediorismu, ''Saber narrar en literatura'', manual palos candilatus a [[Escreviura|escrevientis]] del [[Estitutu Cervantes]], nel [[2011]] hue escreviora residenti nel Pograma Entrenacional d'Escrevioris dela Nuversidá de ''Iowa'' i nel [[2018]] acebió'l premiu ''Bauer Ca'Foscari'' del Festival Entrenacional ''Incroci di Civiltà'' de [[Venecia]], aviau pola ''Università Ca' Foscari'' i siendu assina la primel [[Escreviura|escrevienti]] [[España|española]] en acebil esti premiu, compartíu essi añu con ''Ian McEwan''.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cita web|url=https://www.veneziatoday.it/cronaca/incroci-civilta-ca-foscari-programma-2018.html|título=Torna Incroci di civiltà: Venezia centro di gravità della letteratura contemporanea.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=La redazione|sitioweb=VeneziaToday|idioma=it}}</ref> == Premius i destinguimientus == * Premiu ''Azorín'', nel [[2002]] con ''La muerte blanca.'' * Beca ''Valle Inclán'' del Menisteriu d'Assuntus Esterioris d'[[España]], del [[2003]]-[[2004]]. * Finalista del premiu Primavera, nel [[2004]] con ''La edad secreta.'' * Premiu Espiritualidad, nel [[2005]] con ''En el país de las vacas sin ojos.'' * Primel premiu ena categoría de presa enos premius Pediorísticus ''Unicef-Comité Español'', nel [[2005]].<ref>{{Cita web|url=https://www.unicef.es/prensa/unicef-comite-espanol-premios-periodisticos-2005-cambiemos-el-mundo-con-los-ninos-y-ninas|título=Unicef-Comité Español, Premius Pediorísticus del 2005: 'Muemus el Mundu conos Zagalis i Zagalas.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=Unicef|sitioweb=www.unicef.es|idioma=es}}</ref> * Premiu ''Ateneo de Sevilla'', nel [[2006]] con ''El otoño alemán.''<ref>{{Cita noticia|título=entidais rotas.|url=https://elpais.com/diario/2007/05/12/babelia/1178927427_850215.html|periódico=El País.com|fecha=12 de mayu del 2007|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|issn=1134-6582|idioma=es|nombre=Inmaculada|apellidos=de la Fuente}}</ref> * Premiu ''Llanes de Viajes'', nel [[2014]] con ''El camino del diablo.''<ref>{{Cita web|url=https://www.elcomercio.es/20140410/asturias/oriente/escritora-asturiana-eugenia-rico-201404101725.html|título=La escrevienti asturiana Eugenia Rico, Premiu Llanes de viagis nel 2014.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=El Comerciu|fecha=10 d'abril del 2014|sitioweb=El Comercio: Diario de Asturias|idioma=es}}</ref> * Premiu ''Bauer-Giovani'', nel [[2018]], nel Festival Literariu de [[Venecia]] ''Incroci di Civiltà'' junta ''Ian McEwan.''<ref name=":4" /> * Ordin ''Alejo Zuloaga Eguzquiza'', dela Nuversidá de ''Carabobo'' en [[Veneçuela]], nel ''FILUC'' del [[2025]].<ref>{{Cita web|url=https://uctv.uc.edu.ve/2025/10/29/escritora-espanola-eugenia-rico-recibio-orden-alejo-zuloaga-eguzquiza-en-gala-de-bienvenida-de-filuc-2025/|título=La escrevienti española Eugenia Rico, acebió l'Ordin Alejo Zuloaga Eguzquiza ena Gala de bienvenía de Filuc 2025.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=UCtv|fecha=29 d'otubri del 2025|sitioweb=UCTV: El canal de la Universidad de Carabobo|idioma=es}}</ref> == Obras == === Narrativa === * ''Los amantes tristes'', novela, ''Planeta'', [[Barcelona]], nel [[2000]], 128 p., ISBN 84-08-03509-6. * ''La muerte blanca'', novela, ''Planeta'', nel [[2002]], 200 p., ISBN 84-08-04324-2. * ''La edad secreta'', novela, ''Espasa Calpe'', [[Mairil]], nel [[2004]]. 232 p, [[Especial:BookSources/846701413X|ISBN 84*-670-1413-X]]. * ''El otoño alemán'', novela, ''Algaida'', [[Sevilla]], nel [[2006]], 312 p., ISBN 84-8433-944-0. * ''Aunque seamos malditas'', novela, ''Suma de Letras'', [[Mairil]], nel [[2008]], 479 p., ISBN 978-84-8365-086-8. * ''El fin de la raza blanca'', cuentus, ''Páginas de Espuma'', nel [[2012]], 104 p., ISBN 978-84-8393-096-0. * ''El beso del canguro'', novela, ''Suma de Letras'', [[Barcelona]], nel [[2016]], 192 p., ISBN 978-84-8365-444-6. === Ensayu === * ''En el país de las vacas sin ojos'', ''Martínez Roca'', [[Mairil]], nel [[2005]], 248 p., ISBN 84-270-3166-1. * ''Saber narrar'', [[Estitutu Cervantes]] i ''Aguilar'' , [[Mairil]], nel [[2012]], 296 p., ISBN 978-84-03-10125-8. === N'obras coletivas === * ''Selena'' en ''Muelles de Madrid'', con ''José María Merino'', ''Luis Mateo Diez'' i ''Jesús Ferrero'', ''Sílex'', [[Mairil]], nel añu [[2003]]; 204 p., ISBN 84-7737-126-1. * ''Las ratas y los hombres,'' 117-119 p. i ''Noches de Bagdad'', 231 p., en ''La paz y la palabra'', con ''Ernesto Sabato'', [[José Saramago]], ''Rosa Regàs'' i [[Lucía Etxebarria|Lucía Etxebarría]], aditá por ''Manuel Francisco Reina'', ''Odisea'', [[Mairil]], nel [[2003]], 252 p., ISBN 84-95470-28-4. * ''La sala de espera'', 75-83 p., en ''Que la vida iba en serio…'', ''Martínez Roca'', [[Barcelona]], nel [[2003]]; 212 p., ISBN 84-270-2942-X. * ''Tren de vida'', 135-138 p., en ''Sobre raíles'', con ''Milagros Frías'', ''Marta Rivera de la Cruz'', ''Espido Freire'' i [[Dulce Chacón|Duci Chacón]], ''Imagine Press'', [[Mairil]], nel [[2003]], 282 p., ISBN 84-95882-36-1. * ''Tierra de nadie'' en ''Suiza y la migración: Una mirada desde España'', con [[Ana María Matute]], ''Vicente Molina Foix'' i ''Fernando Marías'', ''Imagine Press'', nel [[2004]], 286 p., ISBN 84-95882-58-2. * ''El fin de la raza blanca'', 18-23 p., en ''Diez cuentos eróticos'', con ''Espido Freire'', ''Lola Beccaria'', ''Lorenzo Silva'', ''Rafael Reig'' i ''Paula Izquierdo'', ''Quo'', [[Mairil]], nel [[2004]], 50 p. * ''La edad secreta'', 63-68 p., en ''Mujeres en ruta'', ''con Soledad Puértolas'', ''Carmen Posadas'', ''Espido Freire'', ''Marina Mayoral'' i ''Rosa Regàs'', ''Línea Directa'', [[Mairil]], nel [[2005]], 68 p. * ''La vida in-móvil'' en ''Dieciocho relatos móviles'', con ''Gustavo Martín Garzo'', ''Vicente Molina Foix'', ''Juan Manuel de Prada'', ''Lorenzo Silva'' i ''Soledad Puértolas'' i las ilustracionis de ''Santiago Sequeiros'', ''Imagine Press'', nel [[2006]], 400 p., ISBN 84-96715-00-0. * ''El ruido de la llave en la cerradura'', artícalu en ''5X2=9 Diez miradas contra la violencia de género'', con Ángeles Caso, ''Espido Freire'', ''Rosa Regàs'' i ''Lourdes Ventura, Península'', [[Mairil]], nel [[2009]], 280 p., ISBN 978-84-8307-881-5. * ''El fin de la raza blanca'', velumi de cuentus, ''Páginas de Espuma'', nel [[2012]], que hue de trascendencia púbrica, quandu se provó que la faxa del libru tenía una nota dela crítica ''Michiko Kakutani'' del ''The New York Times,'' que ala final no se púu demostral. La aditorial se dispensó púbricamenti i ella negó'l tenel avenencia conos hechus.<ref>{{Cita web|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2012/03/22/cultura/1332413615.html|título=La 'Virginia Woolf dela era facebook'? Ya sedrá menus.|fechaacceso=30 d'otubri del 2026|apellido=El mundo|fecha=22 de marçu del 2012|sitioweb=www.elmundo.es|idioma=es}}</ref> == Referencias == <references /> == Atijus p'ahuera == {{commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=Xb9jVkyysbs Ena Casa d'Eugenia Rico i Nadav Malamud] Cámara en Ruta. * [https://eugeniarico.com/ Sitiu web] Eugenia Rico. {{NF|1972||Álvarez Rico, María Eugenia}} [[Categoría:Pressonas vivas]] [[Categoría:Mugeris]] [[Categoría:Escrebioris]] 5m385uns09xon8bdz0v5ampvatijugy Control d'utoridá 0 12073 144986 2026-11-03T12:27:32Z Acuxhinu 3347 Creado al traducir la página «[[:es:Special:Redirect/revision/176052735|Control de autoridades]]» 144986 wikitext text/x-wiki El '''control d'utoridá''', en bibloteconomía i en cencia dela inhormación, es un processu p'avial i mantenel inhormación biblográfica, pol exempru nel catálagu duna bibloteca. Cumpri dos huncionis emportantis: primeru, que se puean agregal materialis razonablimenti reuníus, enque estus se presentin de horma deferenti; i segunderu, que se puea destinguil entri nombris comparantis o mesmamenti dénticus. == Definición == El control d'utoridá, es el conjuntu de processus que crian, uñifican i moernizan los puntus d'acessu, delos catálagus utomatizaus i enseñan tamién las relacionis dentri los destintus puntus, duna horma normalizá. La su meta es facilital la busca, entificación i recuperación delos decumentus almacenaus, evitandu barullus i hurriandu tiempu a l'usuariu. P'assegural que las obras duna determiná entidá corporativa o pessonal seyan recuperás sempri que se haga una busca, se deverá determinal l'encabeçamientu i assental la horma utorizá d'esti, siguiendu tamién los convenius i recomendacionis entrenacionais. Pol sotru lau, ''Rocío Acosta'' mienta a ''Schmierer'' i defini'l control d'utoridá comu la operación que consesti ena enderezera delos puntus d'acessu i nel registru delas dezisionis que s'án tomau pala su eleción, i comprendi tres atividais: * La recopilación, registru i mantenimientu delos datus d'utoridá. * Demostración de dichus datus. * El gastu de hormas establecías i utorizás comu puntus d'acessu nel catálagu dela bibloteca. == Tareas del control d'utoridá == El control d'utoridá mos consienti hazel el catálagu dela bibloteca, ayuándumus comu recussu a recuperal registrus biblográficus palos profissionais dela inhormación i palos usuarius, pa ellu, los profissionais dela inhormación, nessecitan assental una seríi de tareas prencipais: * Sabel deferencial entri dos puntus d'acessu quandu sonin acomparantis. * Apreparal-si relacionis de horma herárquica o associativa dentri tolos puntus d'acessu. * Uñifical puntus d'acessu que se considerin sinonimus. * Assental una relación dentri los puntus d'acessu que se hallin almitíus enas reglas de catalagación i los que no lo estén, tamién mentau referencias de renvíu. == Metoulogía == Se devin de tenel ena cuenta varius jeitus ala ora de hazel un control d'utoridá: * Si se va a hazel con caraiti del passau sobri tolos fondonis dela bibloteca o, manigual, el ficheru se va a costituil conas entrás que se vaigan normalizandu. * Si tolas utoridais del catálagu precisan sel controlás o se va a hazel de horma seletiva. Lo ideal es hazel una seleción d'utoridais compreta, peru'l tiempu que soponi esta tarea hazi qu'angunus centrus hagan una seleción d'utoridais basá enos destintus criterius, apellíus mas corrientis, los compuestus, las inicialis i assín. * Si se va a crial un ficheru d'utoridá propiu o se va a consultal una lista de prestigiu reconocíu, comu las de la ''Library of Congress'', Bibloteca Nacional o qualisquiel sotra. Nun prencipiu los ficherus d'utoridá los devin de crial las biblotecas, peru es emportanti'l papel delas biblotecas nuversitarias i localis pala inhormación sobri utoridais localis i regionalis. Estus centrus gastan un sestema mestu basau en assental las sus mesmas utoridais quandu no están n'otrus ficherus d'utoridá de mas altu nivel. Una ves qu'un centru á tomau la dezisión d'aprical el control d'utoridá alos sus registrus, ain unas operacionis a hazel: # Criación dela utoridá: un puntu d'acessu referenti a un utol, títulu unihormi o materia, se converti nuna utoridá quandu s'afiela nuna lista d'utoridais ya assentá i se prova qu'está encruía n'ella. Si no está encruía ena lista, deverá crial-si i encruíl-si ena lista d'utoridais mesma endicandu las huentis que s'án consultau pa dal-la comu vália. En dambus casus, a raís d'esti momentu l'utoridá horma parti del ficheru d'utoridá de la bibloteca. # Assentamientu delas referencias cruzás dentri las utoridais por mé de relacionis que puein sel d'equivalencia, herárquicas i associativas. Esti passu se hazi con tolos tipus d'utoridais, peru, ena deferencia delos nombris de pessona, enas entidais no permaneci'l criteriu de tenel que legil una horma namás pala entidá. # Registru delas utoridais i las sus referencias del hormatu i ''software'' legíu. # Mantenimientu dela lista d'utoridá, por mé del control de altas, morificacionis i baxas. Paque seya efetivu, el sestema devi de sel permanentimenti provau i validau, mesmu ena relación conas utoridais comu alas referencias dentri ellas. Ai de estal costantimenti arrepassandu el ficheru pa moernizal-lu, contandu conas hormas d'oción del encabeçamientu. == Guipal tamién == * Tesauro * Ontología == Referencias == == Biblografía == * Bibloteca Nacional. Guías temáticas. Categorías: Decumentus ténicus. Manual d'utoridá. Títulu: Manual d'utoridais. GSARE: Diretrizis palos Registrus d'utoridá i de referencia de materia. Utol: Bibloteca Nacional. * ''Acosta Galván, Blanca Rocío''. Nel 2017. [https://web.archive.org/web/20180131024009/http://132.248.9.195/ptd2017/noviembre/090127768/Index.html Guía pal registru de control d'utoridá de nombris de pessonas pala Bibloteca dela Nuversidá ''Anáhuac'' Méxicu campus Norti. En liña.] * IFLA. Títulu: Diretrizis pa registrus d'utoridá i referencias. Utol: IFLA. Adita la Secretaría General d'Inhormación i Pubricacionis. * Estorialis de decumentación. N.º 2, nel 1999. Títulu: El Control d'Utoridá. Utol: ''Cristina Herrero Pascual''. Pubricación: Facultá de Cencias dela Decumentación. Nuversidá de Murcia. * Serviçu d'Archivus i Biblotecas. Nuversidá de Salamanca. Títulu: Control d'Utoridá i calidá de puntus d'acessu del catálagu utomatizau dela bibloteca dela Nuversidá de Salamanca. Utol: ''Lorenzo Albás''. Xefi dela Uniá de Mantenimientu del catálagu. Pubricación: Tallel de Biblotecas Nuversitarias Iberu-almericanas. Añu del 2003. == Atijus p'ahuera == 4hsufqw7yjwobngdcgfr4nm1y6x47gs