ویکینبشته
fawikisource
https://fa.wikisource.org/wiki/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
مدیا
ویژه
بحث
کاربر
بحث کاربر
ویکینبشته
بحث ویکینبشته
پرونده
بحث پرونده
مدیاویکی
بحث مدیاویکی
الگو
بحث الگو
راهنما
بحث راهنما
رده
بحث رده
درگاه
بحث درگاه
پدیدآورنده
بحث پدیدآورنده
برگه
گفتگوی برگه
فهرست
گفتگوی فهرست
TimedText
TimedText talk
پودمان
بحث پودمان
Event
Event talk
الگو:شعر۲/توضیحات
10
98249
305364
305362
2026-10-27T13:45:27Z
Hanooz
17889
305364
wikitext
text/x-wiki
{{زیرصفحه توضیحات}}
این الگوها برای نمایش اشعار در ویکینبشته به کار میروند. کار اصلی را [[پودمان:شعر]] انجام میدهد؛ الگوهای {{الگو|شعر}}، {{الگو|پایان شعر}}، {{الگو|بیت}}، {{الگو|بیت۱}}، {{الگو|بیت نردبانی}}، {{الگو|مصراع}}، {{الگو|بیت خالی}}، {{الگو|مصراع خالی}} و {{الگو|جداکننده بند}} فقط درگاهی به آناند و شیوهنامهشان در [[الگو:شعر/styles.css]] است. نامهای کوتاه پیشین (<code>ب</code>، <code>ب۱</code>، <code>بن</code>، <code>م</code>) تغییرمسیر هستند و همچنان کار میکنند.
== امکانات در یک نگاه ==
* '''انواع ردیف:''' بیت دومصراعی، بیت پلکانی/ضربدری ({{الگو|بیت۱}} و {{الگو|بیت نردبانی}})، مصراع تنها و شعر نو؛ همه در یک شعر قابل ترکیباند.
* '''چیدمان ثابت و همتراز:''' همهٔ ابیات یک شعر — حتی اگر در چند جدولِ جدا (صفحههای جدا) باشند — از یک نقطه آغاز میشوند؛ با <code>عرض</code> و <code>حداکثر عرض</code> قابل تنظیم است.
* '''ترازبندی:''' میانه، وسط، راست، چپ، دوطرفه (پهن) و لبهچین؛ برای کل شعر یا فقط یک ردیف.
* '''نماد و فاصله:''' نماد میان دو مصراع (<code>جداکننده</code>)، نماد میان بندها (<code>جداکننده بند</code>، <code>@نماد</code>، {{الگو|جداکننده بند}})، و فاصلهٔ دلخواه میان بندها (<code>فاصله</code>، <code>ارتفاع</code>، <code>@فاصله</code>).
* '''شمارهگذاری:''' دستی (راست/وسط/چپ) و خودکار (هر ''n''امین بیت)، با تبدیل رقم به فارسی یا لاتین.
* '''نستعلیق:''' با <code>نستعلیق</code>؛ قلم و اندازه از خودِ الگوی {{الگو|نستعلیق}} میآید.
* '''حالت «متن»:''' کل شعر بهصورت خطهای ساده در یک فراخوانی؛ با خطهای <code>@…</code> نوع ردیف و نماد/فاصلهٔ بندها را در میانهٔ متن عوض میکنید؛ نشانههای درونخطی برای شماره و تراز.
* '''شعر چندصفحهای:''' پیشنمایش کامل هر «صفحه:» و دوختهشدن صفحهها در صفحهٔ اصلی؛ مصراع یا بیتِ ناتمام در پایان صفحه هم پشتیبانی میشود.
* '''نمایش واکنشگرا:''' در پنجرهٔ باریک هر بیت «ستونی» میشود (دو مصراع زیر هم)؛ در فضای نام «صفحه» آستانهٔ ستونیشدن به طول مصراعها بستگی دارد.
* '''پانویس:''' <code><ref></code> در پایان مصراع بدون برهمزدن عرض و ترازبندی.
* زبان و جهت، سبک/کلاس/شناسه برای هر ردیف، و ردههای پیگیری برای خطاها. ساختار خروجی همان جدول ۷ستونی است و برای کتاب الکترونیکی هم کار میکند.
== شروع سریع ==
=== با الگوها ===
شعر را با {{الگو|شعر}} باز کنید، هر بیت را با {{الگو|بیت}} بنویسید و با {{الگو|پایان شعر}} ببندید:
<pre>
{{شعر}}
{{بیت|الا یا ایها الساقی ادر کأسا و ناولها|که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها}}
{{بیت|به بوی نافهای کاخر صبا زان طره بگشاید|ز تاب جعد مشکینش چه خون افتاد در دلها}}
{{پایان شعر}}
</pre>
نتیجه:
{{شعر}}
{{بیت|الا یا ایها الساقی ادر کأسا و ناولها|که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها}}
{{بیت|به بوی نافهای کاخر صبا زان طره بگشاید|ز تاب جعد مشکینش چه خون افتاد در دلها}}
{{پایان شعر}}
=== با حالت «متن» ===
همین شعر را میتوان خطبهخط در پارامتر <code>متن</code> نوشت؛ هر دو خط پیاپی یک بیت میشوند و نیازی به {{الگو|پایان شعر}} نیست:
<pre>
{{شعر۲|متن=
الا یا ایها الساقی ادر کأسا و ناولها
که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها
به بوی نافهای کاخر صبا زان طره بگشاید
ز تاب جعد مشکینش چه خون افتاد در دلها
}}
</pre>
نتیجه:
{{شعر۲|متن=
الا یا ایها الساقی ادر کأسا و ناولها
که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها
به بوی نافهای کاخر صبا زان طره بگشاید
ز تاب جعد مشکینش چه خون افتاد در دلها
}}
حالت «متن» برای ویرایش دیداری و رونویسیِ اشعارِ بلند مناسبتر است؛ بخش [[#حالت «متن»|حالت «متن»]] را ببینید.
=== علامت «=» و «|» در مصراع ===
: '''نکته:''' اگر در مصراع علامت <code>=</code> یا <code>|</code> دارید، بهجای آنها <code><nowiki>{{=}}</nowiki></code> و <code><nowiki>{{!}}</nowiki></code> بنویسید؛ وگرنه مصراع بهعنوان پارامتر ناشناخته خوانده میشود و صفحه به [[:رده:صفحههای دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر]] میرود. در حالت «متن» علامت <code>=</code> مشکلی ندارد (پارامتر نام دارد)، ولی <code>|</code> را باید با <code><nowiki>{{!}}</nowiki></code> بنویسید.
== الگوها ==
هر الگو فقط یک درگاه به پودمان است: متن آن <code><nowiki>{{#invoke:شعر|نقطهٔ ورود}}</nowiki></code> است.
{| class="wikitable"
! الگو !! نام کوتاه !! نقطهٔ ورود !! کار
|-
| {{الگو|شعر}} || — || <code>open</code> || آغاز شعر؛ با <code>متن</code> کل شعر را میسازد (بدون نیاز به {{الگو|پایان شعر}})
|-
| {{الگو|پایان شعر}} || — || <code>close</code> || پایان شعر
|-
| {{الگو|بیت}} || <code>ب</code> || <code>bayt</code> || بیت دومصراعی
|-
| {{الگو|بیت۱}} || <code>ب۱</code> || <code>stagger</code> || بیت پلکانی (ضربدری)
|-
| {{الگو|بیت نردبانی}} || <code>بن</code> || <code>ladder</code> || بیت نردبانی (در نسخهٔ کنونی دقیقاً مانند {{الگو|بیت۱}})
|-
| {{الگو|مصراع}} || <code>م</code> || <code>mesra</code> || یک مصراعِ تنها
|-
| {{الگو|بیت خالی}} || — || <code>emptyBayt</code> || یک خط خالی؛ با <code>ارتفاع</code> فاصلهٔ دلخواه، با <code>نماد</code> ردیفِ نماد
|-
| {{الگو|مصراع خالی}} || — || <code>emptyMesra</code> || مانند {{الگو|بیت خالی}}، برای شعر نو
|-
| {{الگو|جداکننده بند}} || — || <code>divider</code> || ردیفِ نمادِ سراسری و وسطچین میان دو بند
|}
== مرجع پارامترها ==
* نامهای انگلیسی (ستون «همارز» در جدولها) هم پذیرفته میشوند. نامهای چندکلمهای را هم با فاصله و هم با نیمفاصله میتوان نوشت (مثلاً «حداکثر عرض» یا «حداکثرعرض»).
* پارامتر یا مقدارِ ناشناخته، مصراعِ اضافه و «=» در مصراع صفحه را به [[:رده:صفحههای دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر]] میبرد؛ پارامتر نادرست خوانده نمیشود ولی صفحه نمیشکند.
* مقدارِ «بله/نه» به این صورتها هم نوشته میشود: <code>بله</code>، <code>بلی</code>، <code>آری</code>، <code>yes</code>، <code>true</code>، <code>1</code> / <code>نه</code>، <code>خیر</code>، <code>no</code>، <code>false</code>، <code>0</code>.
* طولها (عرض، تورفتگی، فاصله، ارتفاع…) عدد با واحد <code>%</code>، <code>px</code>، <code>em</code>، <code>ex</code>، <code>ch</code>، <code>rem</code>، <code>vw</code>، <code>vh</code>، <code>pt</code>، <code>cm</code>، <code>mm</code> یا <code>in</code> هستند؛ عدد بدون واحد پیکسل حساب میشود. رقم فارسی و «٪» هم پذیرفته است (<code>۲۰٪</code>).
=== شعر (آغاز) ===
گزینههایی که برای کل شعر اثر دارند در {{الگو|شعر}} داده میشوند.
==== گزینههای بینام ====
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>1</code> || <code>نستعلیق</code> یا <code>ادامه</code> || — || گزینهٔ بینام: <code>نستعلیق</code> نمای نستعلیق را روشن میکند؛ <code>ادامه</code> یعنی این صفحه ادامهٔ شعرِ صفحهٔ پیش است (فقط حالت الگو).
|-
| <code>2</code> || <code>نستعلیق</code> یا <code>ادامه</code> || — || مانند گزینهٔ بینام نخست؛ هر دو را میتوان نوشت.
|}
==== چیدمان و اندازه ====
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>عرض</code><br><small>همارز: <code>width</code></small> || درصد یا طول (<code>80%</code>، <code>30em</code>، <code>480px</code>) یا <code>خودکار</code> || <code>100%</code> تا سقف <code>حداکثر عرض</code>؛ با <code><nowiki>ترازبندی=پهن</nowiki></code> (بیعرض): <code>خودکار</code> || عرض قاب شعر. عدد بدون واحد پیکسل است. <code>خودکار</code> یعنی جدولِ هماندازهٔ محتوا (وسطچین). اگر فقط <code>عرض</code> بدهید سقف عرض ۱۰۰٪ میشود.
|-
| <code>حداکثر عرض</code><br><small>همارز: <code>max-width</code></small> || طول یا <code>بدون</code> || <code>50em</code> || سقف عرض قاب (وقتی عرض ثابت است). <code>بدون</code> (یا <code>none</code>، <code>نامحدود</code>) یعنی بیسقف.
|-
| <code>تلفن</code><br><small>همارز: <code>phone</code></small> || <code>ستونی</code>، <code>دوستونه</code>، <code>همیشه</code> || <code>ستونی</code> || <code>ستونی</code>: در پنجرهٔ باریک هر بیت دو مصراعِ زیر هم میشود؛ <code>دوستونه</code>: همیشه دو ستون (در پنجرهٔ بسیار باریک با فاصلهٔ کمتر)؛ <code>همیشه</code>: همیشه ستونی.
|}
==== ترازبندی و نمادها ====
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>ترازبندی</code><br><small>همارز: <code>justify</code>، <code>ترازبندی</code></small> || <code>میانه</code> (<code>درون</code>)، <code>وسط</code> (<code>مرکز</code>)، <code>راست</code>، <code>چپ</code>، <code>پهن</code> (<code>دوطرفه</code>)، <code>لبه</code> || <code>میانه</code> برای بیت دومصراعی؛ <code>لبه</code> برای بیت پلکانی || ترازبندی مصراعها در جایگاهشان برای همهٔ ابیات (در هر ردیف: فقط برای همان ردیف). <code>میانه</code>: مصراعها به محور میانی میچسبند؛ <code>لبه</code>: مصراع نخست به راست و دوم به چپ؛ <code>پهن</code>: دوطرفه.
|-
| <code>جداکننده</code><br><small>همارز: <code>separator</code></small> || <code>بله</code> (❖)، <code>نه</code>، یا یک نمادِ کوتاه مثل <code>✤</code> || بدون نماد || نمادی میان دو مصراعِ هر بیت، در ستون میانی (اگر شمارهٔ میانی <code>شو</code> نیامده باشد). در نمایش ستونی پنهان میشود. در هر ردیف هم میتوان داد.
|-
| <code>جداکننده بند</code><br><small>همارز: <code>stanza-separator</code>، <code>جداکنندهٔ بند</code>، <code>نماد بند</code></small> || <code>بله</code> (• • •)، <code>نه</code>، یا هر نمادِ کوتاه (<code>❖</code>، <code>❖ ❖ ❖</code>) || بدون نماد || ردیفِ نمادِ سراسری و وسطچین در هر بریدگیِ بند: در حالت <code>متن</code> بهجای هر خط خالی، و در حالت الگو بهجای هر «بیت خالی» (بیارتفاع). برای نمادِ تکبهتک از خط <code>@نماد</code> یا الگوی «جداکننده بند» استفاده کنید.
|}
==== حالت «متن» و نوع ردیفها ====
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>متن</code><br><small>همارز: <code>text</code></small> || خطهای ساده || — || کل شعر بهصورت خطهای ساده در یک فراخوانی: هر دو خط پیاپی یک بیت، خط خالی = پایان بند. در این حالت به «پایان شعر» نیازی نیست.
|-
| <code>نوع</code><br><small>همارز: <code>type</code></small> || <code>بیت</code>، <code>بیت۱</code> (<code>پلکانی</code>)، <code>بیت نردبانی</code> (<code>نردبانی</code>)، <code>مصراع</code> (<code>نو</code>، <code>نیمایی</code>، <code>آزاد</code>) || <code>بیت</code> || نوع پیشفرض ردیفها در حالت <code>متن</code>. با <code><nowiki>نوع=مصراع</nowiki></code> ردیفهای «مصراع» هم در شمارهگذاری خودکار شمرده میشوند.
|-
| <code>تراز</code><br><small>همارز: <code>align</code></small> || <code>وسط</code>، <code>راست</code>، <code>چپ</code> || <code>راست</code> در شعر نو؛ <code>وسط</code> برای مصراع تنهای پایان بند || تراز مصراعهای تنها در حالت <code>متن</code>.
|-
| <code>تورفتگی</code><br><small>همارز: <code>indent</code></small> || طول (<code>20%</code>، <code>3em</code>) || بدون تورفتگی || تورفتگی ردیفهای پلکانی/نردبانی در حالت <code>متن</code>. بدون آن هر مصراع در نیمهٔ خودش مینشیند.
|-
| <code>واحد تورفتگی</code><br><small>همارز: <code>indent-unit</code>، <code>واحدتورفتگی</code></small> || طول || <code>1.5em</code> || اندازهٔ هر «:» در شعر نو (<code><nowiki>نوع=مصراع</nowiki></code>).
|-
| <code>فاصله</code><br><small>همارز: <code>gap</code></small> || طول (<code>0.5em</code>) || یک خط || ارتفاع فاصلهٔ میان بندها در حالت <code>متن</code>.
|-
| <code>بند</code><br><small>همارز: <code>stanza</code></small> || <code>جدید</code> || — || در حالت <code>متن</code> و صفحهٔ ادامه: پیش از نخستین ردیف یک فاصلهٔ بند (یا نمادِ <code>جداکننده بند</code>) میگذارد.
|}
==== شمارهگذاری ====
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>شمارهگذاری</code><br><small>همارز: <code>numbering</code>، <code>شماره</code>، <code>شمارهگذاری</code></small> || <code>بله</code>، عدد (<code>5</code>)، <code>نه</code> || خاموش || <code>بله</code>: شمارهٔ همهٔ ابیات؛ یک عدد مثل <code>5</code>: هر پنجمین بیت؛ <code>نه</code> (یا <code>0</code>): خاموش.
|-
| <code>شروع</code><br><small>همارز: <code>start</code></small> || عدد || <code>1</code> || شمارهٔ بیت نخست.
|-
| <code>سمت</code><br><small>همارز: <code>side</code></small> || <code>چپ</code>، <code>راست</code>، <code>وسط</code> || <code>چپ</code> || سمت نمایش شمارهٔ خودکار. در ردیفهایی که ستون میانی ندارند (پلکانی، مصراع) <code>وسط</code> همان <code>چپ</code> است.
|-
| <code>ارقام</code><br><small>همارز: <code>digits</code></small> || <code>فارسی</code> (<code>fa</code>)، <code>لاتین</code> (<code>latin</code>)، <code>بدون تغییر</code> (<code>keep</code>) || <code>فارسی</code> || تبدیل رقمهای شمارهها. مقداری که نشانهگذاری دارد (پیوند، قالببندی) دستنخورده میماند.
|}
==== ظاهر ====
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>نستعلیق</code><br><small>همارز: <code>nastaliq</code></small> || <code>بله</code>، <code>نه</code> || <code>نه</code> || نمای نستعلیق؛ کلاس و قلم را خودِ الگوی «نستعلیق» تعیین میکند. معادل نوشتن <code>نستعلیق</code> بهصورت بینام (<code><nowiki>{{شعر|نستعلیق}}</nowiki></code>).
|-
| <code>سبک</code><br><small>همارز: <code>style</code></small> || CSS || — || سبک CSS روی قاب بیرونی شعر (با <code><nowiki>عرض=خودکار</nowiki></code>: روی جدول).
|-
| <code>کلاس</code><br><small>همارز: <code>class</code></small> || نام کلاس || — || کلاسِ افزوده به قاب شعر.
|-
| <code>زبان</code><br><small>همارز: <code>lang</code></small> || کد زبان (<code>ar</code>، <code>en</code>، <code>fa</code>) || — || برای ابیات غیرفارسی؛ خصوصیت <code>lang</code> را میگذارد و <code>جهت</code> را از آن حدس میزند.
|-
| <code>جهت</code><br><small>همارز: <code>dir</code></small> || <code>rtl</code>، <code>ltr</code> || از <code>زبان</code> حدس زده میشود || جهت متن.
|}
==== شعر چندصفحهای ====
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>ادامه</code><br><small>همارز: <code>continue</code></small> || الگو: <code>ادامه</code> (بینام) یا <code>قبل</code>؛ حالت <code>متن</code>: <code>قبل</code>، <code>بعد</code>، <code>هر دو</code> || — || شعر چندصفحهای: این صفحه ادامهٔ شعرِ صفحهٔ پیش است (<code>قبل</code>) و/یا در صفحهٔ بعد ادامه دارد (<code>بعد</code>، فقط حالت <code>متن</code>). در حالت <code>متن</code>، <code><nowiki>ادامه=بله</nowiki></code> مبهم است و پذیرفته نمیشود.
|-
| <code>ناتمام</code><br><small>همارز: <code>unfinished</code></small> || <code>بله</code>، <code>نه</code> || <code>نه</code> || حالت <code>متن</code>: آخرین ردیفِ این صفحه در صفحهٔ بعد ادامه دارد.
|-
| <code>دنباله</code><br><small>همارز: <code>continued</code></small> || <code>بله</code>، <code>اول</code>، <code>دوم</code>، <code>هر دو</code> || <code>نه</code> || حالت <code>متن</code>: نخستین ردیف ادامهٔ ردیف ناتمامِ صفحهٔ پیش است. <code>اول</code>/<code>دوم</code>: کدام مصراع ادامه دارد (پیشفرض: خودکار).
|-
| <code>اتصال</code><br><small>همارز: <code>join</code></small> || <code>فاصله</code>، <code>چسبیده</code>، <code>نیمفاصله</code> || <code>فاصله</code> || نحوهٔ چسباندن دو تکهٔ یک مصراع در مرز صفحه.
|}
==== فضای نام «صفحه» ====
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>طول مصراع</code><br><small>همارز: <code>hemistich-length</code>، <code>طولمصراع</code></small> || <code>کوتاه</code>، <code>متوسط</code>، <code>بلند</code>، عدد، <code>خودکار</code> || حالت <code>متن</code>: خودکار؛ حالت الگو: <code>متوسط</code> || فقط فضای نام «صفحه»: تعیین دستیِ آستانهٔ ستونیشدن بر پایهٔ طول بلندترین مصراع (<code>کوتاه</code> تا ۲۰ نویسه، <code>متوسط</code> تا ۳۰، <code>بلند</code> بیشتر؛ یا خودِ شمار نویسه).
|}
=== پایان شعر ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>1</code> || <code>ادامه</code> || — || <code><nowiki>{{پایان شعر|ادامه}}</nowiki></code>: شعر در صفحهٔ بعد ادامه دارد (جدول بسته نمیشود).
|-
| <code>ادامه</code><br><small>همارز: <code>continue</code></small> || <code>بعد</code>، <code>هر دو</code>، <code>بله</code> || — || مانند <code>ادامه</code> بینام. <code>قبل</code> را در «شعر» بنویسید.
|}
=== بیت ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>1</code> || متن || — || مصراع نخست (سمت راست). اگر فقط یکی از دو مصراع پر باشد (و ردیف ناتمام/دنباله نباشد) صفحه به ردهٔ «بیت ناقص» میرود.
|-
| <code>2</code> || متن || — || مصراع دوم (سمت چپ).
|-
| <code>ش</code><br><small>همارز: <code>r</code>، <code>right</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ دستی در سمت راست ردیف. رقمها طبق <code>ارقام</code> تبدیل میشوند و بر شمارهگذاری خودکارِ همان ردیف مقدماند.
|-
| <code>شو</code><br><small>همارز: <code>c</code>، <code>center</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ میانِ دو مصراع (جای نمادِ <code>جداکننده</code> را میگیرد).
|-
| <code>شچ</code><br><small>همارز: <code>l</code>، <code>left</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ دستی در سمت چپ ردیف.
|-
| <code>ترازبندی</code><br><small>همارز: <code>justify</code></small> || مانند <code>ترازبندی</code> در «شعر» || ترازبندی شعر || ترازبندی فقط همین ردیف.
|-
| <code>جداکننده</code><br><small>همارز: <code>separator</code></small> || <code>بله</code>، <code>نه</code>، نماد || از «شعر» || نمادِ میان دو مصراعِ همین بیت (<code>نه</code> برای حذف).
|-
| <code>سبک</code><br><small>همارز: <code>style</code></small> || CSS || — || سبک CSS روی مصراعهای (یا مصراعِ) این ردیف؛ مثلاً برای برجستهکردن یک بیت.
|-
| <code>کلاس</code><br><small>همارز: <code>class</code></small> || نام کلاس || — || کلاسِ افزوده به ردیف.
|-
| <code>شناسه</code><br><small>همارز: <code>id</code></small> || نام || — || <code>id</code> ردیف، برای پیوند مستقیم به آن بیت.
|-
| <code>ناتمام</code><br><small>همارز: <code>unfinished</code></small> || <code>بله</code>، <code>نه</code> || <code>نه</code> || این ردیف در صفحهٔ بعد ادامه دارد (بخش «شعر چندصفحهای»).
|-
| <code>دنباله</code><br><small>همارز: <code>continued</code></small> || <code>بله</code> || <code>نه</code> || این ردیف ادامهٔ ردیفِ ناتمامِ صفحهٔ پیش است. در حالت الگو، مصراعِ تهی را تهی بگذارید.
|-
| <code>اتصال</code><br><small>همارز: <code>join</code></small> || <code>فاصله</code>، <code>چسبیده</code>، <code>نیمفاصله</code> || <code>فاصله</code> || نحوهٔ چسباندن دو تکه در ردیفِ دارای <code>دنباله</code>.
|}
=== بیت۱ و بیت نردبانی ===
هر دو یک پارامتر دارند (در نسخهٔ کنونی خروجیشان یکی است). ستون میانی ندارند، پس <code>شو</code> و <code>جداکننده</code> در آنها اثری ندارد.
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>1</code> || متن || — || مصراع نخست.
|-
| <code>2</code> || متن || — || مصراع دوم.
|-
| <code>ش</code><br><small>همارز: <code>r</code>، <code>right</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ دستی در سمت راست ردیف. رقمها طبق <code>ارقام</code> تبدیل میشوند و بر شمارهگذاری خودکارِ همان ردیف مقدماند.
|-
| <code>شچ</code><br><small>همارز: <code>l</code>، <code>left</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ دستی در سمت چپ ردیف.
|-
| <code>تورفتگی</code><br><small>همارز: <code>indent</code></small> || طول (<code>20%</code>، <code>3em</code>) || بدون تورفتگی || بدون آن هر مصراع در نیمهٔ خودش مینشیند؛ با آن هر خط جعبهای به پهنای «۱۰۰٪ منهای تورفتگی» است که یکی به راست و دیگری به چپ میچسبد.
|-
| <code>ترازبندی</code><br><small>همارز: <code>justify</code></small> || مانند <code>ترازبندی</code> در «شعر» || ترازبندی شعر || ترازبندی فقط همین ردیف.
|-
| <code>سبک</code><br><small>همارز: <code>style</code></small> || CSS || — || سبک CSS روی مصراعهای (یا مصراعِ) این ردیف؛ مثلاً برای برجستهکردن یک بیت.
|-
| <code>کلاس</code><br><small>همارز: <code>class</code></small> || نام کلاس || — || کلاسِ افزوده به ردیف.
|-
| <code>شناسه</code><br><small>همارز: <code>id</code></small> || نام || — || <code>id</code> ردیف، برای پیوند مستقیم به آن بیت.
|-
| <code>ناتمام</code><br><small>همارز: <code>unfinished</code></small> || <code>بله</code>، <code>نه</code> || <code>نه</code> || این ردیف در صفحهٔ بعد ادامه دارد (بخش «شعر چندصفحهای»).
|-
| <code>دنباله</code><br><small>همارز: <code>continued</code></small> || <code>بله</code> || <code>نه</code> || این ردیف ادامهٔ ردیفِ ناتمامِ صفحهٔ پیش است. در حالت الگو، مصراعِ تهی را تهی بگذارید.
|-
| <code>اتصال</code><br><small>همارز: <code>join</code></small> || <code>فاصله</code>، <code>چسبیده</code>، <code>نیمفاصله</code> || <code>فاصله</code> || نحوهٔ چسباندن دو تکه در ردیفِ دارای <code>دنباله</code>.
|}
=== مصراع ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>1</code> || متن || — || متن مصراع.
|-
| <code>ش</code><br><small>همارز: <code>r</code>، <code>right</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ دستی در سمت راست ردیف. رقمها طبق <code>ارقام</code> تبدیل میشوند و بر شمارهگذاری خودکارِ همان ردیف مقدماند.
|-
| <code>شچ</code><br><small>همارز: <code>l</code>، <code>left</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ دستی در سمت چپ ردیف.
|-
| <code>تراز</code><br><small>همارز: <code>align</code></small> || <code>وسط</code>، <code>راست</code>، <code>چپ</code> || <code>وسط</code> || تراز مصراع. <code>تورفتگی</code> فقط برای تراز راست و چپ اثر دارد.
|-
| <code>تورفتگی</code><br><small>همارز: <code>indent</code></small> || طول (<code>20%</code>، <code>3em</code>) || بدون تورفتگی || بدون آن هر مصراع در نیمهٔ خودش مینشیند؛ با آن هر خط جعبهای به پهنای «۱۰۰٪ منهای تورفتگی» است که یکی به راست و دیگری به چپ میچسبد.
|-
| <code>سبک</code><br><small>همارز: <code>style</code></small> || CSS || — || سبک CSS روی مصراعهای (یا مصراعِ) این ردیف؛ مثلاً برای برجستهکردن یک بیت.
|-
| <code>کلاس</code><br><small>همارز: <code>class</code></small> || نام کلاس || — || کلاسِ افزوده به ردیف.
|-
| <code>شناسه</code><br><small>همارز: <code>id</code></small> || نام || — || <code>id</code> ردیف، برای پیوند مستقیم به آن بیت.
|-
| <code>ناتمام</code><br><small>همارز: <code>unfinished</code></small> || <code>بله</code>، <code>نه</code> || <code>نه</code> || این ردیف در صفحهٔ بعد ادامه دارد (بخش «شعر چندصفحهای»).
|-
| <code>دنباله</code><br><small>همارز: <code>continued</code></small> || <code>بله</code> || <code>نه</code> || این ردیف ادامهٔ ردیفِ ناتمامِ صفحهٔ پیش است. در حالت الگو، مصراعِ تهی را تهی بگذارید.
|-
| <code>اتصال</code><br><small>همارز: <code>join</code></small> || <code>فاصله</code>، <code>چسبیده</code>، <code>نیمفاصله</code> || <code>فاصله</code> || نحوهٔ چسباندن دو تکه در ردیفِ دارای <code>دنباله</code>.
|}
=== بیت خالی و مصراع خالی ===
این دو الگو سه کار میکنند: بدون پارامتر یک خط خالی (در {{الگو|بیت خالی}} با ستونهای شماره)، با <code>ارتفاع</code> یک فاصلهٔ دلخواه، و با <code>نماد</code> (یا وقتی {{الگو|شعر}} پارامتر <code>جداکننده بند</code> دارد) یک ردیفِ نماد. جدول زیر برای {{الگو|بیت خالی}} است؛ {{الگو|مصراع خالی}} همین پارامترها را بدون <code>شو</code> دارد.
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>ارتفاع</code><br><small>همارز: <code>height</code></small> || طول (<code>0.5em</code>) || یک خط || ارتفاع فاصله (پیشفرض یک خط). بهتنهایی فقط <code>کلاس</code> اثر دارد؛ همراه <code>نماد</code> ارتفاعِ ردیف نماد را تعیین میکند.
|-
| <code>نماد</code><br><small>همارز: <code>symbol</code></small> || <code>نه</code> یا نماد (<code>• • •</code>، <code>❖</code>) || — || بهجای خط خالی، یک ردیفِ نمادِ سراسری و وسطچین میآورد؛ <code>نه</code> = فاصلهٔ ساده.
|-
| <code>ش</code><br><small>همارز: <code>r</code>، <code>right</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ سمت راست؛ فقط در ردیف خالیِ ساده (بدون <code>ارتفاع</code> و <code>نماد</code>).
|-
| <code>شو</code><br><small>همارز: <code>c</code>، <code>center</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ میانی؛ فقط در ردیف خالیِ ساده.
|-
| <code>شچ</code><br><small>همارز: <code>l</code>، <code>left</code></small> || متن یا عدد || — || شمارهٔ سمت چپ؛ فقط در ردیف خالیِ ساده.
|-
| <code>سبک</code><br><small>همارز: <code>style</code></small> || CSS || — || سبک CSS روی ردیف خالی (با <code>نماد</code>: روی ردیف نماد؛ با <code>ارتفاع</code> بهتنهایی اثر ندارد).
|-
| <code>کلاس</code><br><small>همارز: <code>class</code></small> || نام کلاس || — || کلاسِ افزوده به ردیف.
|-
| <code>شناسه</code><br><small>همارز: <code>id</code></small> || نام || — || <code>id</code> ردیف؛ فقط در ردیف خالیِ ساده.
|}
=== جداکننده بند ===
{| class="wikitable" style="width:100%"
! پارامتر !! مقدارها !! پیشفرض !! توضیح
|-
| <code>1</code> || نماد (<code>• • •</code>، <code>❖</code>) یا <code>نه</code> || نمادِ <code>جداکننده بند</code> شعر، وگرنه • • • || نمادِ ردیف؛ <code>نه</code> = فاصلهٔ ساده. همان <code><nowiki>نماد=</nowiki></code> را هم میپذیرد.
|-
| <code>ارتفاع</code><br><small>همارز: <code>height</code></small> || طول (<code>0.5em</code>) || یک خط || ارتفاع ردیف نماد (پیشفرض یک خط)؛ نماد در میانهٔ آن مینشیند.
|-
| <code>سبک</code><br><small>همارز: <code>style</code></small> || CSS || — || سبک CSS روی ردیف نماد؛ مثلاً <code>color:#b3362b</code> برای رنگ یا <code>font-size:150%</code> برای اندازه.
|-
| <code>کلاس</code><br><small>همارز: <code>class</code></small> || نام کلاس || — || کلاسِ افزوده به ردیف.
|}
== چیدمان: عرض ثابت و همتراز ==
جدول شعر بهطور پیشفرض '''عرضی ثابت و مستقل از محتوا''' دارد: عرض ۱۰۰٪ فضای موجود با سقف <code>50em</code>، با دو ستونِ هماندازه برای مصراعها، یک ستون میانی (فاصلهٔ دو مصراع) و دو ستونِ باریک برای شمارهها. نتیجه این است که همهٔ ابیات یک شعر از یک نقطه آغاز میشوند و اگر شعر در چند جدول جدا (مثلاً هر صفحه یک جدول) بیاید، قابها دقیقاً هماندازه و همتراز میمانند؛ برخلاف جدولِ هماندازهٔ محتوا که عرضش بسته به بلندترین مصراعِ همان صفحه فرق میکند و آغاز شعر را در مرز صفحه جابهجا میکند.
<pre>
{{شعر|عرض=70%}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر|عرض=70%}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
* '''عرض=خودکار:''' جدول به اندازهٔ محتوا میشود (و وسطچین): برای رباعی یا شعر کوتاه که نمیخواهید قاب پهن داشته باشد.
{{شعر|عرض=خودکار}}
{{بیت|عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک|آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد}}
{{پایان شعر}}
* '''حداکثر عرض:''' سقف عرض را عوض میکند: <code>حداکثر عرض=40em</code>، یا <code>حداکثر عرض=بدون</code> برای بیسقف.
* همهٔ ستونها را همین عرض تعیین میکند؛ پس مصراعهای بلندتر از ستون به چند خط شکسته میشوند. برای شعرهای بلندمصراع یا نستعلیق (قلم درشتتر) <code>عرض</code> یا <code>حداکثر عرض</code> را بیشتر کنید.
* با <code>ترازبندی=پهن</code> اگر <code>عرض</code> ندهید، جدول هماندازهٔ محتوا (<code>عرض=خودکار</code>) است، چون در شعر دوطرفه ستونها باید به اندازهٔ بلندترین مصراع شوند؛ با دادنِ <code>عرض</code> همان عرضِ ثابت اعمال میشود.
* در شعر چندصفحهای فقط گزینههای {{الگو|شعر}} صفحهٔ نخست در صفحهٔ اصلی اثر دارد (بخش «شعر چندصفحهای»).
* مدیران پودمان میتوانند پیشفرض را در <code>cfg</code> بالای [[پودمان:شعر]] عوض کنند (<code>defaultWidth</code>، <code>maxWidth</code>؛ مقدار <code>'auto'</code> رفتار هماندازهٔ محتوا را برای همهٔ شعرها برمیگرداند).
== ترازبندی مصراعها ==
پارامتر <code>ترازبندی</code> در {{الگو|شعر}} (برای همهٔ ابیات) یا در هر ردیف (فقط همان ردیف) مشخص میکند متن مصراعها در جایگاه خود چگونه بنشیند:
{| class="wikitable"
! مقدار !! معنی
|-
| <code>میانه</code> (یا <code>درون</code>) || '''پیشفرض {{الگو|بیت}}.''' هر دو مصراع به محور میانیِ بیت میچسبند (مصراع نخست به چپِ جایگاهش، مصراع دوم به راستِ جایگاهش)؛ فاصلهٔ دو مصراع در همهٔ ابیات یکسان میماند — شیوهٔ کتابهای کلاسیک و گنجور.
|-
| <code>وسط</code> (یا <code>مرکز</code>) || هر مصراع وسط جایگاهش.
|-
| <code>راست</code> / <code>چپ</code> || همهٔ مصراعها به راست/چپ جایگاهشان چسبیده (همهٔ خطها از یک نقطه آغاز میشوند).
|-
| <code>پهن</code> (یا <code>دوطرفه</code>) || دوطرفه: هر مصراع کل پهنای جایگاهش را میگیرد (چیدمان چاپی کلاسیک). همهٔ ستونها به اندازهٔ بلندترین مصراعِ کل شعر میشوند. اگر کوتاهترین مصراعِ یک بیت کمتر از ۷۰٪ بلندترینِ همان بیت باشد، آن بیت کشیده نمیشود (وسطچین میماند) تا فاصلهٔ واژهها بیجهت باز نشود.
|-
| <code>لبه</code> || مصراع نخست به آغاز (راست) و مصراع دوم به پایان (چپ) میچسبد؛ '''پیشفرض {{الگو|بیت۱}} و {{الگو|بیت نردبانی}}'''.
|}
<pre>
{{شعر|ترازبندی=پهن}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
</pre>
'''پهن (دوطرفه):'''
{{شعر|ترازبندی=پهن}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
'''میانه (پیشفرض):'''
{{شعر}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
'''وسط:'''
{{شعر|ترازبندی=وسط}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
'''راست:'''
{{شعر|ترازبندی=راست}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
'''لبه:'''
{{شعر|ترازبندی=لبه}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
ترازبندی در یک ردیف (بقیه پیشفرض میمانند): <code><nowiki>{{بیت|…|…|ترازبندی=پهن}}</nowiki></code>
== بیت پلکانی (ضربدری) و نردبانی ==
برای نمایش ابیات بهصورت ضربدری و نامتقارن از {{الگو|بیت۱}} (یا {{الگو|بیت نردبانی}}) بهجای {{الگو|بیت}} استفاده کنید؛ هر بیت روی '''دو خط''' میآید. بدون پارامتر، مصراع نخست در نیمهٔ راست و مصراع دوم (در خط بعد) در نیمهٔ چپ مینشیند و هر دو به لبهٔ خود میچسبند (<code>ترازبندی=لبه</code>):
<pre>
{{شعر}}
{{بیت۱|آن همه شوکت و ناموس شهان آخر کار|چند سطری است که بر صفحهٔ دفتر گذرد}}
{{بیت۱|عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک|آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر}}
{{بیت۱|آن همه شوکت و ناموس شهان آخر کار|چند سطری است که بر صفحهٔ دفتر گذرد}}
{{بیت۱|عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک|آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد}}
{{پایان شعر}}
* '''تورفتگی:''' با <code>تورفتگی</code> هر خط جعبهای به پهنای «۱۰۰٪ منهای تورفتگی» میشود که یکی به راست و دیگری به چپ میچسبد؛ هرچه تورفتگی کمتر باشد پلهها کوتاهترند:
<pre>
{{شعر}}
{{بیت۱|ش=۲۵۵|شچ=۲۵۶|تورفتگی=5%|یوسف گمگشته بازآید بکنعان غم مخور|کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور}}
{{بیت۱|تورفتگی=5%|ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن|وین سر شوریده بازآید بسامان غم مخور}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر}}
{{بیت۱|ش=۲۵۵|شچ=۲۵۶|تورفتگی=5%|یوسف گمگشته بازآید بکنعان غم مخور|کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور}}
{{بیت۱|تورفتگی=5%|ای دل غمدیده حالت به شود دل بد مکن|وین سر شوریده بازآید بسامان غم مخور}}
{{پایان شعر}}
* '''ترکیب با بیت دومصراعی:''' انواع ردیف را میتوان در یک شعر آمیخت:
<pre>
{{شعر}}
{{بیت|ش=۲۰۱|شو=۲۰۲|شچ=۲۰۳|ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند|تا تو نانی بکف آریّ و بغفلت نخوری}}
{{بیت۱|ش=۲۰۴|شچ=۲۰۵|همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار|شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر}}
{{بیت|ش=۲۰۱|شو=۲۰۲|شچ=۲۰۳|ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند|تا تو نانی بکف آریّ و بغفلت نخوری}}
{{بیت۱|ش=۲۰۴|شچ=۲۰۵|همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار|شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری}}
{{پایان شعر}}
* '''{{الگو|بیت نردبانی}}:''' در نسخهٔ کنونی پودمان همان {{الگو|بیت۱}} است و تورفتگی پیشفرضِ جداگانهای ندارد؛ برای پلههای بلندتر یا کوتاهتر <code>تورفتگی</code> بدهید.
* مقدار <code>تورفتگی</code> را با ٪ یا واحدهای <code>em</code> و <code>px</code> میتوان داد (مقدار بدون واحد پیکسل است).
* ترازبندی پیشفرض این دو <code>لبه</code> است؛ برای وسطچینکردن جعبهها <code>ترازبندی=وسط</code> بدهید.
* با <code>عرض=خودکار</code> (چیدمان هماندازهٔ محتوا) تورفتگی نسبت به عرضِ جدول است و جدول به اندازهٔ محتوا میشود.
== نماد میان دو مصراع ==
پارامتر <code>جداکننده</code> نمادی را میان دو مصراعِ هر بیت میگذارد (در ستون میانی). <code>بله</code> نمادِ پیشفرض ❖ را میگذارد، هر نمادِ کوتاهی هم پذیرفته است، و <code>نه</code> آن را حذف میکند:
<pre>
{{شعر|جداکننده=بله}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند|جداکننده=✤}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر|جداکننده=بله}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند|جداکننده=✤}}
{{پایان شعر}}
* در {{الگو|شعر}} برای همهٔ ابیات اثر دارد و در هر ردیف فقط برای همان ردیف.
* اگر شمارهٔ میانی (<code>شو</code>) آمده باشد جای نماد را میگیرد.
* نماد باید کوتاه باشد (تا حدود ۸ نویسه) و <code><</code> <code>></code> <code>{</code> <code>}</code> <code>|</code> <code>[</code> <code>]</code> و <code>"</code> نداشته باشد؛ وگرنه نادیده گرفته میشود و صفحه به ردهٔ پارامتر ناشناخته میرود.
* در نمایش ستونی (صفحهٔ باریک) نماد پنهان میشود. رنگ و اندازهاش با <code>.poem-sep</code> در [[الگو:شعر/styles.css]] تعیین میشود؛ پیشفرض همگانی را مدیر پودمان با <code>cfg.separator</code> میدهد.
* این نماد میان '''دو مصراعِ یک بیت''' است؛ برای نمادِ میان '''دو بند''' بخش بعد را ببینید.
== بندها: فاصله و نماد ==
بیتها معمولاً در «بند» دسته میشوند (رباعی، چهارپاره و…). میان بندها میتوان یک فاصله یا یک نماد (مثل • • • یا ❖) گذاشت.
=== فاصلهٔ ساده ===
هنگامی که بخواهید میان ابیات یا مصراعهای یک قطعه یک خط فاصله ایجاد کنید، از این الگوها استفاده کنید:
* {{الگو|بیت خالی}}
* {{الگو|مصراع خالی}}
برای فاصلهای کوتاهتر یا بلندتر از یک خط پارامتر <code>ارتفاع</code> را بدهید: <code><nowiki>{{بیت خالی|ارتفاع=0.5em}}</nowiki></code>. در حالت «متن» خط خالی میان دو بند همین کار را میکند (یک خط؛ اندازهاش را <code>فاصله=0.5em</code> عوض میکند).
<pre>
{{شعر}}
{{بیت|بشنو این نی چون شکایت میکند|از جداییها حکایت میکند}}
{{بیت خالی|ارتفاع=1.5em}}
{{بیت|کز نیستان تا مرا ببریدهاند|در نفیرم مرد و زن نالیدهاند}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر}}
{{بیت|بشنو این نی چون شکایت میکند|از جداییها حکایت میکند}}
{{بیت خالی|ارتفاع=1.5em}}
{{بیت|کز نیستان تا مرا ببریدهاند|در نفیرم مرد و زن نالیدهاند}}
{{پایان شعر}}
=== نماد میان بندها ===
{{الگو|جداکننده بند}} یک ردیفِ '''سراسری و وسطچین''' با نماد میگذارد؛ نمادِ پیشفرض • • • است و هر نمادِ دیگری را میتوان بهصورت پارامتر بینام داد. (همین کار را <code><nowiki>{{بیت خالی|نماد=…}}</nowiki></code> هم میکند.)
<pre>
{{شعر}}
{{بیت|بنیآدم اعضای یکدیگرند|که در آفرینش ز یک گوهرند}}
{{جداکننده بند}}
{{بیت|چو عضوی به درد آورد روزگار|دگر عضوها را نماند قرار}}
{{جداکننده بند|❖ ❖ ❖}}
{{بیت|تو کز محنت دیگران بیغمی|نشاید که نامت نهند آدمی}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر}}
{{بیت|بنیآدم اعضای یکدیگرند|که در آفرینش ز یک گوهرند}}
{{جداکننده بند}}
{{بیت|چو عضوی به درد آورد روزگار|دگر عضوها را نماند قرار}}
{{جداکننده بند|❖ ❖ ❖}}
{{بیت|تو کز محنت دیگران بیغمی|نشاید که نامت نهند آدمی}}
{{پایان شعر}}
اگر نماد را برای '''همهٔ''' بندها میخواهید، پارامتر <code>جداکننده بند</code> را در {{الگو|شعر}} بدهید: آنگاه هر {{الگو|بیت خالی}}ِ بیارتفاع (و در حالت «متن» هر خط خالی میان دو بند) ردیفِ نماد میشود.
<pre>
{{شعر۲|جداکننده بند=• • •|متن=
بنیآدم اعضای یکدیگرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار
تو کز محنت دیگران بیغمی
نشاید که نامت نهند آدمی
}}
</pre>
{{شعر۲|جداکننده بند=• • •|متن=
بنیآدم اعضای یکدیگرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار
تو کز محنت دیگران بیغمی
نشاید که نامت نهند آدمی
}}
* ردیفِ نماد همیشه یک خط بلند است (با <code>ارتفاع</code> بلندتر میشود)، نمادش پررنگ است و رنگش از متن ارث میبرد؛ برای رنگ دیگر: <code><nowiki>{{جداکننده بند|❖|سبک=color:#b3362b}}</nowiki></code>. در حالت «متن» رنگ و اندازه را شیوهنامه (<code>.poem-ornament-cell</code>) تعیین میکند.
* ردیفِ نماد در نمایش ستونی هم دیده میشود (برخلاف نمادِ میان دو مصراع).
* برای فاصلهٔ ساده در شعری که نمادِ خودکار دارد: {{الگو|جداکننده بند}}<code>|نه</code> یا <code><nowiki>{{بیت خالی|نماد=نه}}</nowiki></code>، و در حالت «متن» خط <code>@نماد نه</code>.
* نمادِ پیشفرض را مدیر پودمان با <code>cfg.stanzaOrnament</code> عوض میکند.
=== نماد و فاصله در حالت «متن» ===
در حالت «متن» دو خطِ ویژه، بریدگیِ میان بندها را جداگانه تنظیم میکنند (هر کدام در یک خطِ جدا و با <code>@</code> آغاز میشود):
{| class="wikitable"
! خط !! کار
|-
| <code>@نماد</code> || یک ردیفِ نمادِ پیشفرض (• • •) همینجا
|-
| <code>@نماد ❖</code> || یک ردیفِ نمادِ دلخواه
|-
| <code>@نماد نه</code> || فاصلهٔ ساده (برای شعری که <code>جداکننده بند</code> دارد)
|-
| <code>@فاصله</code> || یک ردیف فاصلهٔ اضافه (یک خط یا اندازهٔ <code>فاصله=</code>)
|-
| <code>@فاصله 3em</code> || یک ردیف فاصله با اندازهٔ دلخواه
|}
<pre>
{{شعر۲|متن=
بشنو این نی چون شکایت میکند
از جداییها حکایت میکند
@نماد • • •
کز نیستان تا مرا ببریدهاند
در نفیرم مرد و زن نالیدهاند
@فاصله 2em
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق
تا بگویم شرح درد اشتیاق
}}
</pre>
{{شعر۲|متن=
بشنو این نی چون شکایت میکند
از جداییها حکایت میکند
@نماد • • •
کز نیستان تا مرا ببریدهاند
در نفیرم مرد و زن نالیدهاند
@فاصله 2em
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق
تا بگویم شرح درد اشتیاق
}}
* این خطها جای خطهای خالیِ کنارشان را میگیرند (خط خالی پیش و پس از آنها شمرده نمیشود)؛ پس برای خوانایی میتوانید دورشان خط خالی بگذارید.
* میتوان چند خط را پشتسرهم نوشت: هر کدام یک ردیف میشود، به همان ترتیب (تا هشت ردیف). مثلاً <code>@نماد</code> و بعد <code>@فاصله</code> یک نماد و یک فاصلهٔ اضافه میدهد.
* '''چند خط خالیِ پشتسرهم همچنان یک فاصلهاند''' (برای سازگاری با شعرهای پیشین)؛ فاصلهٔ بزرگتر را با <code>@فاصله</code> بگیرید.
* خط <code>@نماد</code> یا <code>@فاصله</code> پیش از نخستین ردیف نادیده گرفته میشود. نامهای دیگرِ پذیرفتهشده: <code>@جداکننده</code>، <code>@جداکننده بند</code>، <code>@نماد بند</code>، <code>@ornament</code>، <code>@separator</code>، <code>@symbol</code> (برای نماد) و <code>@gap</code> (برای فاصله).
* در پایان بند، مصراعِ تنها (اگر خطهای بند فرد باشند) پیش از فاصله/نماد جای خود را میگیرد.
=== کدام را به کار ببرم؟ ===
{| class="wikitable"
! میخواهم !! با الگوها !! در حالت «متن»
|-
| فاصلهٔ یکخطی میان بندها || {{الگو|بیت خالی}} || یک خط خالی
|-
| فاصلهٔ دلخواه || <code><nowiki>{{بیت خالی|ارتفاع=0.5em}}</nowiki></code> || <code>فاصله=0.5em</code> (همهٔ بندها) یا <code>@فاصله 0.5em</code> (همانجا)
|-
| نماد میان همهٔ بندها || <code>جداکننده بند=• • •</code> در {{الگو|شعر}} و {{الگو|بیت خالی}} میان بندها || <code>جداکننده بند=• • •</code> در {{الگو|شعر}} و خط خالی میان بندها
|-
| نماد فقط در یک بریدگی || <code><nowiki>{{جداکننده بند|• • •}}</nowiki></code> || <code>@نماد • • •</code>
|-
| فاصلهٔ ساده در شعری که نمادِ خودکار دارد || <code><nowiki>{{جداکننده بند|نه}}</nowiki></code> یا <code><nowiki>{{بیت خالی|نماد=نه}}</nowiki></code> || <code>@نماد نه</code>
|-
| نماد بهجای یک فاصلهٔ بلندتر || <code><nowiki>{{جداکننده بند|❖|ارتفاع=3em}}</nowiki></code> || <code>@نماد ❖</code> و <code>@فاصله</code> پشتسرهم
|}
== مصراعهای تنها و شعر نو ==
الگوی {{الگو|مصراع}} یک مصراع را وسطچین مینویسد. برای شعر نو میتوانید تراز و تورفتگی بدهید:
<pre>
{{شعر}}
{{مصراع|ای آدمها که بر ساحل نشستهاید|تراز=راست}}
{{مصراع|شادمان بر ساحل|تراز=راست|تورفتگی=1.5em}}
{{مصراع|ما در موج|تراز=راست|تورفتگی=3em}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر}}
{{مصراع|ای آدمها که بر ساحل نشستهاید|تراز=راست}}
{{مصراع|شادمان بر ساحل|تراز=راست|تورفتگی=1.5em}}
{{مصراع|ما در موج|تراز=راست|تورفتگی=3em}}
{{پایان شعر}}
* <code>تراز</code>: <code>وسط</code> (پیشفرض)، <code>راست</code> یا <code>چپ</code>. <code>تورفتگی</code> فقط برای تراز راست و چپ اثر دارد.
* مصراعِ تنها در میان ابیات (مثلاً مصراع پایانی یک بند) وسطچین میآید و زیر دو ستونِ شعر قرار میگیرد.
* در شعرِ نو معمولاً {{الگو|شعر}} را با <code>نوع=مصراع</code> به کار میبرند تا مصراعها در شمارهگذاری خودکار شمرده شوند؛ نوشتنِ شعر نو در حالت «متن» سادهتر است (بخش «حالت «متن»»).
== شمارهگذاری ==
=== شمارهگذاری دستی ===
اگر میخواهید در سمت راست یک بیت شمارهٔ آن را درج کنید، از پارامتر «ش» (مخفف «شماره») استفاده کنید. برای شماره در وسط (میان دو مصراع) از «شو» و برای سمت چپ از «شچ» استفاده کنید:
<pre>
{{شعر}}
{{بیت|ش=۱۰۰|نیست آواز کسی آنجا که اوست|کی رسد جان کسی آنجا که اوست}}
{{بیت|شو=۱۰۱|صد هزاران طور از جان بر ترست|هر چه خواهم گفت او زان برتر است}}
{{بیت|شچ=۱۰۲|عقل در سودای او حیران بماند|جان ز عجز انگشت در دندان بماند}}
{{مصراع|ش=۱۰۳|ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز}}
{{مصراع|شچ=۱۰۴|کان سوخته را جان شد و آواز نیامد}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر}}
{{بیت|ش=۱۰۰|نیست آواز کسی آنجا که اوست|کی رسد جان کسی آنجا که اوست}}
{{بیت|شو=۱۰۱|صد هزاران طور از جان بر ترست|هر چه خواهم گفت او زان برتر است}}
{{بیت|شچ=۱۰۲|عقل در سودای او حیران بماند|جان ز عجز انگشت در دندان بماند}}
{{مصراع|ش=۱۰۳|ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز}}
{{مصراع|شچ=۱۰۴|کان سوخته را جان شد و آواز نیامد}}
{{پایان شعر}}
* '''ارقام:''' رقمهای لاتین و عربی در شمارهها خودکار به رقم فارسی تبدیل میشوند (<code>ش=12</code> ← ۱۲). برای خاموشکردن، در {{الگو|شعر}} بنویسید <code>ارقام=بدون تغییر</code> یا <code>ارقام=لاتین</code>. مقداری که نشانهگذاری دارد (مثلاً پیوند یا قالببندی) دستنخورده میماند.
=== شمارهگذاری خودکار ===
بهجای نوشتن دستی شمارهها، در {{الگو|شعر}} پارامتر <code>شمارهگذاری</code> را بدهید:
<pre>
{{شعر|شمارهگذاری=5|شروع=1}}
{{بیت|مصراع اول|مصراع دوم}}
… (شمارهٔ ۵، ۱۰، ۱۵ و … در سمت چپ نمایش داده میشود)
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر|شمارهگذاری=بله|سمت=راست}}
{{بیت|نیست آواز کسی آنجا که اوست|کی رسد جان کسی آنجا که اوست}}
{{بیت|صد هزاران طور از جان بر ترست|هر چه خواهم گفت او زان برتر است}}
{{بیت|عقل در سودای او حیران بماند|جان ز عجز انگشت در دندان بماند}}
{{پایان شعر}}
* بیتهای {{الگو|بیت}}، {{الگو|بیت۱}} و {{الگو|بیت نردبانی}} شمرده میشوند. {{الگو|مصراع}} فقط وقتی شمرده میشود که <code>نوع=مصراع</code> داده باشید.
* با <code>شمارهگذاری=5</code> همهٔ ابیات شمرده میشوند ولی فقط شمارهٔ مضرب ۵ نمایش داده میشود؛ <code>شروع</code> شمارهٔ بیت نخست را تعیین میکند (برای صفحهای که از میانهٔ شعر آغاز میشود، شمارهٔ نخستین بیت همان صفحه را بدهید).
* اگر برای بیتی خودتان ش، شو یا شچ بدهید، همان نمایش داده میشود و شمارش خودکار برای آن بیت کنار میرود (شمارنده همچنان جلو میرود).
* مصراع تنهای پایان بند (در حالت «متن») شمرده نمیشود.
* شمارنده در طول رندر یک صفحه نگه داشته میشود و با هر {{الگو|شعر}} از نو آغاز میشود (مگر در شعر چندصفحهای؛ بخش بعد).
== نستعلیق ==
*نکته: در صورت استفاده از نستعلیق {{الگو|دارای نستعلیق}} را استفاده کنید تا اگر کاربر فونت نستعلیق را ندارد از آن را نصب و استفاده نماید.
{{دارای نستعلیق}}
دستورات زیر:
<pre>
{{شعر|نستعلیق}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{مصراع|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}}
{{مصراع|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
</pre>
چنین نتیجه میدهد:
{{شعر|نستعلیق}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{مصراع|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند}}
{{مصراع|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
* '''چگونه کار میکند:''' پودمان خودِ الگوی {{الگو|نستعلیق}} را بسط میدهد و کلاس و استایلهای قلم (<code>font-family</code>، <code>font-size</code>، <code>line-height</code> و…) را که آن الگو میگذارد روی شعر مینشاند؛ پس هر تغییر در {{الگو|نستعلیق}} (و شیوهنامهٔ آن) خودکار به شعرها هم میرسد و به <code>Common.css</code> یا ترتیب شیوهنامهها وابسته نیست. اگر آن الگو در دسترس نباشد، فهرستِ قلمِ <code>cfg.nastaliqFonts</code> به کار میرود.
* پارامتر <code>قلم</code> وجود ندارد. برای قلمی دیگر، یا {{الگو|نستعلیق}} را تغییر دهید یا در {{الگو|شعر}} بنویسید <code><nowiki>{{شعر|سبک=font-family: Vazirmatn, serif}}</nowiki></code>.
* قلمها باید روی دستگاه خواننده نصب باشند (وبقلم بارگذاری نمیشود)؛ اگر نیستند، قلم پیشفرض نمایش داده میشود.
* اگر نستعلیق اعمال نمیشود: (۱) صفحهٔ شیوهنامهٔ شعر ([[الگو:شعر/styles.css]]) باید ساخته و از نوع «Sanitized CSS» باشد؛ (۲) قلم روی دستگاه نصب باشد؛ (۳) در <code>Common.css</code> یا ابزارکی قاعدهٔ <code>!important</code> برای <code>td</code> یا <code>.nastaliq</code> نباشد؛ (۴) اگر نوشته درشتتر از انتظار است، اندازهٔ قلم را در {{الگو|نستعلیق}} تنظیم کنید و قاعدههای تکراریِ <code>.nastaliq</code> را از <code>Common.css</code> بردارید.
== پانویس ==
میتوان در پایان یک مصراع پانویس (<code><ref></code>) گذاشت. نشانهٔ پانویس از متن مصراع جدا میشود و بیرون از لبهٔ پایانی آویزان میماند، پس در عرض و ترازبندی مصراع شمرده نمیشود و همهٔ مصراعها هماندازه میمانند:
<pre>
{{بیت|مصراع نخست<ref>منبع</ref>|مصراع دوم}}
</pre>
فقط پانویسی که در '''پایان''' مصراع باشد اینگونه جدا میشود؛ پانویس میانهٔ مصراع همانجا میماند.
== سبک، کلاس، شناسه، زبان و جهت ==
* اگر میخواهید برای شعر سبک اضافهای به کار بگیرید از <code>سبک</code> در {{الگو|شعر}} استفاده کنید:
*:برای رنگ پشتزمینهٔ دلخواه <nowiki>{{شعر|سبک=background: blue}}</nowiki>
*:رنگ دلخواه برای متن <nowiki>{{شعر|سبک=color: white}}</nowiki>
*:برای قرار نگرفتن در وسط <nowiki>{{شعر|سبک=margin: 0}}</nowiki>
نمونهای از ترکیب هر سه:{{سخ}}
<pre>
{{شعر|سبک=background: blue; margin: 0; color: white}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
</pre>
{{شعر|سبک=background: blue; margin: 0; color: white}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
* در {{الگو|بیت}}، {{الگو|مصراع}} و… پارامتر <code>سبک</code> روی خودِ مصراعها اثر میگذارد (مثلاً برجستهکردن یک بیت: <code><nowiki>{{بیت|…|…|سبک=font-weight:bold}}</nowiki></code>). در {{الگو|شعر}} روی قاب بیرونی شعر مینشیند (پس <code>margin: 0</code> شعر را به راست میبرد).
* <code>کلاس</code> یک کلاس CSS به شعر (در {{الگو|شعر}}) یا به همان ردیف (در بقیه) میافزاید؛ <code>شناسه</code> به ردیف یک <code>id</code> میدهد تا بتوان به آن بیت پیوند داد (مثلاً <code>[[#ب۱۲]]</code> برای <code>شناسه=ب۱۲</code>).
* <code>زبان</code> (مثل <code>ar</code>) در {{الگو|شعر}} برای ابیات عربی، انگلیسی و… است؛ <code>جهت</code> (<code>rtl</code> یا <code>ltr</code>) در صورت ندادن، از زبان حدس زده میشود.
<pre>
{{شعر|زبان=en|عرض=خودکار}}
{{بیت|Shall I compare thee to a summer's day?|Thou art more lovely and more temperate}}
{{پایان شعر}}
</pre>
نتیجه:
{{شعر|زبان=en|عرض=خودکار}}
{{بیت|Shall I compare thee to a summer's day?|Thou art more lovely and more temperate}}
{{پایان شعر}}
== حالت «متن» ==
بهجای نوشتن یکبهیک {{الگو|بیت}}ها میتوانید مصراعها را خطبهخط در پارامتر <code>متن</code> بنویسید. در این حالت نیازی به {{الگو|پایان شعر}} نیست و همهٔ گزینههای {{الگو|شعر}} (عرض، ترازبندی، نستعلیق، شمارهگذاری، …) به کار میآید.
<pre>
{{شعر۲|نستعلیق|شمارهگذاری=1|متن=
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند
باده از جام تجلی صفاتم دادند
}}
</pre>
{{شعر۲|نستعلیق|شمارهگذاری=1|متن=
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند
باده از جام تجلی صفاتم دادند
}}
* هر دو خط پیاپی یک بیت میشوند. '''خط خالی = پایان بند''' (یک فاصله؛ اندازهاش با <code>فاصله=0.5em</code> تنظیم میشود، و نمادش با <code>جداکننده بند</code> یا <code>@نماد</code>؛ بخش «بندها»). چند خط خالیِ پشتسرهم همچنان یک فاصلهاند. اگر شمار خطهای یک بند فرد باشد، خط آخر تنها و وسطچین میآید.
* <code>نوع</code>: <code>بیت</code> (پیشفرض)، <code>بیت۱</code> (پلکانی)، <code>بیت نردبانی</code>، یا <code>مصراع</code> (هر خط یک مصراع جداگانه؛ شعر نو). برای پلکانی و نردبانی <code>تورفتگی</code> را هم میتوان داد، و <code>ترازبندی</code> و <code>عرض</code> برای همهٔ ردیفها.
* با <code>نوع=مصراع</code> هر <code>:</code> ابتدای خط یک پله تورفتگی (<code>واحد تورفتگی</code>، پیشفرض <code>1.5em</code>) میدهد و ترازِ پیشفرض راست است؛ <code>تراز</code> را میتوانید عوض کنید.
* در <code>متن</code> فقط متن ساده بنویسید (پیوند و پانویس مشکلی ندارند)؛ الگوهای {{الگو|بیت}} و {{الگو|مصراع}} را داخل آن نگذارید. علامت <code>=</code> در متن مشکلی ندارد، ولی <code>|</code> را با <code><nowiki>{{!}}</nowiki></code> بنویسید. این حالت ساختار الگو را کامل و بسته نگه میدارد و برای ویرایش دیداری هم مناسبتر است.
=== شعر نو در حالت «متن» ===
{{شعر۲|نوع=مصراع|متن=
ای آدمها که بر ساحل نشستهاید
:شادمان بر ساحل
::ما در موج
}}
<pre>
{{شعر۲|نوع=مصراع|متن=
ای آدمها که بر ساحل نشستهاید
:شادمان بر ساحل
::ما در موج
}}
</pre>
=== عوضکردن نوع ردیف در میانهٔ متن (خطهای <code>@</code>) ===
نوع پیشفرض را <code>نوع=</code> مشخص میکند. اگر میخواهید در میانهٔ همان متن چند بیت نردبانی یا پلکانی یا یک مصراع تنها بیاید، یک '''خط جداگانه''' بنویسید که با <code>@</code> آغاز شود؛ از آن خط به بعد نوعِ جدید برقرار است تا خط <code>@</code> بعدی:
{| class="wikitable"
! خط !! نوع ردیفهای بعدی
|-
| <code>@بیت</code> || بیت دومصراعی (دو ستون)
|-
| <code>@بیت۱</code> (یا <code>@پلکانی</code>، <code>@ضربدری</code>) || بیت پلکانی
|-
| <code>@بیت نردبانی</code> (یا <code>@نردبانی</code>) || بیت نردبانی
|-
| <code>@مصراع</code> (یا <code>@نو</code>، <code>@نیمایی</code>، <code>@آزاد</code>) || هر خط یک مصراع جدا
|}
گزینهها را میتوان پس از نوع نوشت: <code>تورفتگی=</code>، <code>تراز=</code> (برای مصراع) و <code>ترازبندی=</code>؛ مثلاً <code>@بیت۱ تورفتگی=10%</code> یا <code>@مصراع تراز=وسط</code>. (مقدارِ هر گزینه نباید فاصله داشته باشد.)
<pre>
{{شعر۲|متن=
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
@بیت نردبانی
بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند
باده از جام تجلی صفاتم دادند
@بیت۱ تورفتگی=10%
یوسف گمگشته بازآید بکنعان غم مخور
کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور
@مصراع تراز=وسط
مصراع تنها در میانهٔ شعر
@بیت
عقل در سودای او حیران بماند
جان ز عجز انگشت در دندان بماند
}}
</pre>
{{شعر۲|متن=
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
@بیت نردبانی
بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند
باده از جام تجلی صفاتم دادند
@بیت۱ تورفتگی=10%
یوسف گمگشته بازآید بکنعان غم مخور
کلبهٔ احزان شود روزی گلستان غم مخور
@مصراع تراز=وسط
مصراع تنها در میانهٔ شعر
@بیت
عقل در سودای او حیران بماند
جان ز عجز انگشت در دندان بماند
}}
* هر خط <code>@</code> گزینههای پیشین را کنار میگذارد و به پیشفرضهای {{الگو|شعر}} برمیگردد (گزینهها جمع نمیشوند)؛ پس <code>@بیت۱</code> بدون گزینه، تورفتگی پیشفرض خودِ شعر را دارد.
* خط <code>@</code> جفتشدنِ خطها را قطع میکند: اگر پیش از آن خطی تنها مانده باشد، همانجا بهصورت مصراع تنها (وسطچین) درمیآید. فاصلهٔ بند نمیگذارد (برای آن خط خالی بگذارید).
* در شعرِ <code>نوع=بیت</code>، مصراعهایی که با <code>@مصراع</code> میآیند شمارهگذاری خودکار را نمیشمارند؛ در شعرِ <code>نوع=مصراع</code> همهٔ خطها (و بیتهای <code>@بیت</code>) شمرده میشوند.
* <code>@مصراع</code> مانند <code>نوع=مصراع</code> بهطور پیشفرض راستچین است؛ برای وسطچین <code>تراز=وسط</code> بدهید.
* خط <code>@</code> میتواند خط نخست متن باشد. فاصلهٔ پس از <code>@</code> مهم نیست. نوع یا گزینهٔ ناشناخته نادیده گرفته میشود و صفحه به ردهٔ پارامتر ناشناخته میرود.
* دو خطِ ویژهٔ <code>@نماد</code> و <code>@فاصله</code> نوع ردیف را عوض نمیکنند؛ آنها بریدگیِ میان بندها را میسازند (بخش «نماد و فاصله در حالت «متن»»).
* خط <code>@</code> با شعر چندصفحهای هم کار میکند (ادغام ردیف ناتمام به نوعِ ردیف آخر/نخست وابسته است).
=== نشانههای درونخطی در حالت متن ===
(برگرفته از الگوی ppoem)
{| class="wikitable"
! نشانه !! کاربرد
|-
| <code>>> متن</code> || مصراعِ تنها، راستچین
|-
| <code><> متن</code> || مصراعِ تنها، وسطچین
|-
| <code>۱۲ <<< متن</code> || شمارهٔ سمت راست (مانند <code>ش=۱۲</code>)
|-
| <code>متن >>> ۱۲</code> || شمارهٔ سمت چپ (مانند <code>شچ=۱۲</code>)
|}
نشانههای شماره روی هر یک از دو خطِ یک بیت هم کار میکنند، و نشانههای تراز روی خطِ تنها و مصراعهای شعر نو:
<pre>
{{شعر۲|متن=
۱۲ <<< دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند >>> ۱۳
>> مصراعِ تنها، راستچین
<> مصراعِ تنها، وسطچین
}}
</pre>
{{شعر۲|متن=
۱۲ <<< دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند >>> ۱۳
>> مصراعِ تنها، راستچین
<> مصراعِ تنها، وسطچین
}}
== شعر چندصفحهای (ویژهٔ ویکینبشته) ==
وقتی شعر در چند «صفحه:» ادامه دارد، دو خواسته داریم: در پیشنمایش هر صفحه شعر کامل و بسته دیده شود، و در صفحهٔ اصلی (که صفحهها با <code><pages/></code> درج میشوند) همهٔ صفحهها یک جدول واحد باشند تا ستونها در مرز صفحه جابهجا نشوند. پارامتر <code>ادامه</code> هر دو را برآورده میکند:
{| class="wikitable"
! صفحه !! بالای صفحه !! پایین صفحه
|-
| نخست || <code><nowiki>{{شعر}}</nowiki></code> || <code><nowiki>{{پایان شعر|ادامه}}</nowiki></code>
|-
| میانی || <code><nowiki>{{شعر|ادامه}}</nowiki></code> || <code><nowiki>{{پایان شعر|ادامه}}</nowiki></code>
|-
| آخر || <code><nowiki>{{شعر|ادامه}}</nowiki></code> || <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code>
|}
<pre>
──── صفحهٔ ۱ ────
{{شعر}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند}}
{{پایان شعر|ادامه}}
──── صفحهٔ ۲ ────
{{شعر|ادامه}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
</pre>
* در فضای نام «صفحه» <code>ادامه</code> نادیده گرفته میشود و هر صفحه کامل و بسته نمایش داده میشود.
* در صفحهٔ اصلی، <code><nowiki>{{شعر|ادامه}}</nowiki></code> جدول تازه باز نمیکند و <code><nowiki>{{پایان شعر|ادامه}}</nowiki></code> نمیبندد؛ پس صفحهها به هم دوخته میشوند. اگر درج از میانهٔ شعر آغاز شود، <code><nowiki>{{شعر|ادامه}}</nowiki></code> خودش جدول را باز میکند.
* '''همترازی در مرز صفحه:''' چون عرض جدول ثابت است (بخش «چیدمان»)، حتی اگر صفحهای بدون <code>ادامه</code> باشد و جدول جدا بسازد، قاب شعر با صفحهٔ قبل هماندازه و همتراز میماند؛ گزینههای <code>عرض</code> و <code>ترازبندی</code> را در همهٔ صفحهها یکسان بنویسید.
* گزینههای {{الگو|شعر}} (نستعلیق، عرض، سبک، شمارهگذاری، جداکننده بند و…) را در هر صفحه تکرار کنید تا پیشنمایش درست باشد؛ در صفحهٔ اصلی فقط گزینههای صفحهٔ نخست اثر دارد و شمارهگذاری خودکار از صفحهٔ قبل ادامه مییابد.
* اگر فقط بخشی از صفحهها را درج میکنید و شعر در آخرین صفحهٔ درجشده تمام نمیشود، بعد از <code><pages/></code> بنویسید <code><nowiki>{{پایان شعر}}</nowiki></code>.
* این الگوها در صفحهٔ اصلی بدون پارامتر <code>ادامه</code> همانطور که بود کار میکنند.
=== مصراع (یا بیت) ناتمام در پایان صفحه ===
گاهی مصراعی در پایان صفحه ناتمام میماند و در صفحهٔ بعد ادامه دارد (یا مصراع دوم یک بیت به صفحهٔ بعد میرود). در ردیفِ آخرِ صفحه <code>ناتمام=بله</code> و در نخستین ردیفِ صفحهٔ بعد <code>دنباله=بله</code> بنویسید؛ در صفحهٔ اصلی این دو ردیف مصراعبهمصراع یکی میشوند:
<pre>
──── صفحهٔ ۱ ────
{{شعر}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه|واندر آن ظلمت شب آب|ناتمام=بله}}
{{پایان شعر|ادامه}}
──── صفحهٔ ۲ ────
{{شعر|ادامه}}
{{بیت|نجاتم دادند|حیاتم دادند|دنباله=بله}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
</pre>
نتیجه در صفحهٔ اصلی (دو نیمه پشت سر هم نوشته شدهاند و یک شعر میسازند):
{{شعر}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه|واندر آن ظلمت شب آب|ناتمام=بله}}
{{پایان شعر|ادامه}}
{{شعر|ادامه}}
{{بیت|نجاتم دادند|حیاتم دادند|دنباله=بله}}
{{بیت|بیخود از شعشعهٔ پرتو ذاتم کردند|باده از جام تجلی صفاتم دادند}}
{{پایان شعر}}
* '''بیتی که میان دو مصراع بریده شده:''' در صفحهٔ اول فقط مصراع نخست را بنویسید و در صفحهٔ بعد مصراع اول را تهی بگذارید:
<pre>
──── صفحهٔ ۱ ────
{{شعر}}
{{بیت|دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند|ناتمام=بله}}
{{پایان شعر|ادامه}}
──── صفحهٔ ۲ ────
{{شعر|ادامه}}
{{بیت||واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند|دنباله=بله}}
{{پایان شعر}}
</pre>
* '''اتصال:''' دو تکه بهطور پیشفرض با فاصله به هم میچسبند. برای واژهٔ بریده <code>اتصال=چسبیده</code> و برای «می/رود» <code>اتصال=نیمفاصله</code> را در ردیفِ <code>دنباله</code> بدهید.
* ردیفهای {{الگو|بیت}}، {{الگو|بیت۱}}، {{الگو|بیت نردبانی}} و {{الگو|مصراع}} هر کدام جداگانه ادغام میشوند؛ دو تکه باید از یک نوع الگو باشند.
* هر ردیف در شمارهگذاری خودکار یک بار شمرده میشود و شمارهها را میتوان در هر دو تکه داد (تکهٔ بعدی مقدم است).
* در فضای نام «صفحه» ردیفِ ناتمام با خطچین نشان داده میشود. ردیفی که ادامهاش هرگز نیاید همانطور که هست نمایش داده میشود و متنی گم نمیشود.
* ادغام به این تکیه دارد که الگوها در یک رندر به ترتیب اجرا شوند. اگر روزی در جایی متنِ ردیف ناتمام گم شد، مدیر پودمان میتواند <code>cfg.mergeRows = false</code> کند: آنگاه هر تکه فوراً و بهصورت ردیفِ جدا نمایش داده میشود.
=== شعر چندصفحهای در حالت «متن» ===
در حالت <code>متن</code> هر صفحه یک فراخوانی است: <code>ادامه=بعد</code> (صفحهٔ نخست)، <code>ادامه=هر دو</code> (میانی)، <code>ادامه=قبل</code> (آخر)؛ و برای مصراع ناتمام <code>ناتمام=بله</code> / <code>دنباله=بله</code> (با <code>اتصال</code>). در حالت متن «ادامه=بله» مبهم است و پذیرفته نمیشود.
<pre>
──── صفحهٔ ۱ ────
{{شعر۲|ادامه=بعد|ناتمام=بله|متن=
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند
واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
بیخود از شعشعهٔ پرتو
باده از جام تجلی
}}
──── صفحهٔ ۲ ────
{{شعر۲|ادامه=قبل|دنباله=بله|متن=
ذاتم کردند
صفاتم دادند
}}
</pre>
* اگر آخرین خطِ ناتمامِ صفحه فرد باشد، بیتی با مصراع نخست میشود و خط اول صفحهٔ بعد بهطور خودکار مصراع دومِ همان بیت است؛ با <code>دنباله=اول</code> یا <code>دنباله=دوم</code> میتوانید صریح بگویید کدام مصراع ادامه دارد.
* <code>بند=جدید</code> در صفحهٔ ادامه، پیش از نخستین ردیف یک فاصلهٔ بند (یا ردیفِ نماد، اگر شعر <code>جداکننده بند</code> دارد) میگذارد.
== نمایش در صفحههای باریک ==
مصراعهای کنار هم در پنجرهٔ باریک جا نمیشوند؛ پس پیشفرض، شعر در پنجرهٔ باریک (تا حدود ۸۳۲ پیکسل) '''ستونی''' میشود: برای هر بیت شماره بالا، دو مصراع وسطچین زیر هم، و یک خطچین پس از آن (در بیت پلکانی پس از خط دوم). نمادِ میان دو مصراع و نسخهٔ نامرئیِ اندازهگیر پنهان میشوند؛ ردیفِ نمادِ میان بندها همچنان دیده میشود. در پنجرههای کمی عریضتر، فاصلهٔ واژهها در شعر دوطرفه اندکی کم میشود تا مصراعها هنوز در یک خط جا شوند.
{| class="wikitable"
! <code>تلفن=</code> !! رفتار
|-
| <code>ستونی</code> (پیشفرض) || در پنجرهٔ باریک ستونی؛ در پنجرهٔ عریض دوستونه.
|-
| <code>دوستونه</code> || همیشه دوستونه؛ در پنجرهٔ بسیار باریک (تا ۴۸۰ پیکسل) فاصلهها کمتر میشود تا جا برای متن بماند.
|-
| <code>همیشه</code> || همیشه ستونی، حتی در پنجرهٔ عریض.
|}
=== فضای نام «صفحه» ===
در «صفحه:» تصویر کنار متن است و ستونِ متن حدود نیمی از پنجره است؛ پس شعر زودتر باید ستونی شود. اما مرورگر پهنای واقعیِ ستونِ متن را به شیوهنامه نمیدهد (TemplateStyles از ''container query'' پشتیبانی نمیکند) و فقط پهنای پنجره در دسترس است. برای اینکه هر شعر نه زودتر از لازم ستونی شود و نه دیرتر، پودمان '''طولِ بلندترین مصراع''' را میسنجد و یکی از سه کلاس را روی شعر میگذارد؛ هر سطح آستانهٔ خودش را دارد:
{| class="wikitable"
! سطح (کلاس) !! بلندترین مصراع !! فشردهشدن (فاصلهها کم میشود) !! ستونیشدن
|-
| کوتاه (<code>poem-w1</code>) || تا ۲۰ نویسه || پنجرهٔ ≤ ۸۶em (۱۳۷۶px) || پنجرهٔ ≤ ۷۶em (۱۲۱۶px)
|-
| متوسط (<code>poem-w2</code>) || تا ۳۰ نویسه || پنجرهٔ ≤ ۱۰۶em (۱۶۹۶px) || پنجرهٔ ≤ ۹۶em (۱۵۳۶px)
|-
| بلند (<code>poem-w3</code>) || بیشتر از ۳۰ نویسه || پنجرهٔ ≤ ۱۲۶em (۲۰۱۶px) || پنجرهٔ ≤ ۱۱۶em (۱۸۵۶px)
|}
* '''فشردهشدن:''' پیش از ستونیشدن، فاصلهٔ دو مصراع از ≈ ۵٫۹em به ≈ ۳٫۴em میرسد (هنوز فاصلهٔ معقول) و ستونهای شماره باریک میشوند؛ مصراعها دستنخورده میمانند. بالاتر از آستانهٔ فشردهشدن، شعر با فاصلههای عادی و دوستونه نمایش داده میشود.
* در حالت <code>متن</code> سطح بهطور خودکار از روی طول مصراعها تعیین میشود. در حالت الگو (مصراعها بعداً میرسند) پیشفرض «متوسط» است؛ برای شعرِ کوتاهمصراع بنویسید <code><nowiki>{{شعر|طول مصراع=کوتاه}}</nowiki></code> و برای شعرِ بلندمصراع <code><nowiki>{{شعر|طول مصراع=بلند}}</nowiki></code> (یا شمار نویسهٔ بلندترین مصراع، مثلاً <code>طول مصراع=24</code>).
* '''پایهٔ حساب:''' هر نویسه ≈ ۰٫۵em؛ جدولِ فشرده ≈ (نویسه + ۸٫۴)em و جدولِ عادی ≈ (نویسه + ۱۳٫۹)em پهنا میخواهد؛ ستونِ متن ≈ نیمی از پنجره منهای ۹em فرض شده (em در media query همیشه ۱۶px است). اگر قلمِ صفحه درشتتر است، عددها را در [[الگو:شعر/styles.css]] بالا ببرید.
* اگر پنجرهٔ «صفحه:»ی شما عمودی است (تصویر بالای متن) و ستونِ متن پهن است، برای آن شعر <code>تلفن=دوستونه</code> بگذارید تا هرگز ستونی نشود.
* پس از بهروزرسانی پودمان، صفحههای «صفحه:»ی قدیمی با یک ویرایش تهی (null edit) یا پاکسازی (purge) کلاس سطح را میگیرند؛ تا آن زمان بهعنوان «متوسط» رفتار میکنند.
== ردههای پیگیری و خطاها ==
فقط در صفحههای اصلی و فضای نام «صفحه» (نه در الگو و پودمان):
* [[:رده:صفحههای دارای پارامتر ناشناخته در الگوهای شعر]] — پارامتر یا مقدار نادرست (عرض، ترازبندی، نماد، خط <code>@</code> ناشناخته، …)، مصراع اضافه، «=» در مصراع، یا ادامهٔ ناسازگار.
* [[:رده:صفحههای دارای بیت ناقص]] — بیتی که فقط یک مصراع دارد (بهجز ردیفهای ناتمام/دنباله).
* [[:رده:صفحههای دارای خطا در پودمان شعر]] — خطای پیشبینینشده (بهجای شکستن صفحه، پیام قرمز نشان داده میشود).
== پرسشهای رایج ==
{| class="wikitable"
! مشکل !! راهحل
|-
| آغاز شعر در مرز دو صفحه جابهجا میشود || <code>عرض</code>/<code>ترازبندی</code> را در همهٔ صفحهها یکسان بگذارید (یا ندهید: پیشفرض ثابت است) و صفحهها را با <code>ادامه</code> بدوزید.
|-
| در «صفحه:» شعر زیر هم (ستونی) نمایش داده میشود || بخش «فضای نام «صفحه»»: آستانه به طول مصراع بستگی دارد؛ برای شعرِ کوتاهمصراع <code>طول مصراع=کوتاه</code>، و برای هرگز-ستونینشدن <code>تلفن=دوستونه</code> بگذارید.
|-
| مصراعها بیش از اندازه میشکنند || <code>عرض</code> یا <code>حداکثر عرض</code> را بیشتر کنید؛ یا <code>عرض=خودکار</code>.
|-
| نماد میان بندها نمیآید || در حالت الگو، الگوی {{الگو|جداکننده بند}} باید ساخته شده باشد (متنش <code><nowiki>{{#invoke:شعر|divider}}</nowiki></code>) یا از <code><nowiki>{{بیت خالی|نماد=• • •}}</nowiki></code> استفاده کنید. در حالت «متن» خط <code>@نماد</code> باید خطی جدا باشد و <code>جداکننده بند</code> فقط جای خطهای خالی را میگیرد.
|-
| چند خط خالی فاصلهٔ بزرگتر نمیدهد || چند خط خالیِ پشتسرهم عمداً یک فاصلهاند؛ برای فاصلهٔ بزرگتر <code>@فاصله</code> (یا <code>@فاصله 3em</code>) بنویسید.
|-
| نستعلیق اعمال نمیشود || بخش «نستعلیق»، فهرست بررسی (۱) تا (۴).
|-
| <code>قلم=</code> کار نمیکند || چنین پارامتری وجود ندارد (صفحه به ردهٔ پارامتر ناشناخته میرود). قلم را {{الگو|نستعلیق}} تعیین میکند، یا <code>سبک=font-family: …</code> بدهید.
|-
| میخواهم یک بیتِ پلکانی وسط شعرِ دومصراعی بیاورم || در حالت متن خط <code>@بیت۱</code> و بعد <code>@بیت</code>؛ یا در حالت الگو، {{الگو|بیت۱}}.
|-
| شمارهگذاری در صفحهٔ دوم از نو شروع میشود || در «صفحه:» طبیعی است (از <code>شروع</code> میگیرد)؛ در صفحهٔ اصلی با <code>ادامه</code> ادامه مییابد.
|-
| متن ردیف ناتمام نمایش داده نمیشود || صفحهٔ بعد را با <code>دنباله=بله</code> بنویسید و درج کنید؛ یا {{الگو|پایان شعر}} بگذارید. اگر باز هم نشد: <code>cfg.mergeRows = false</code>.
|-
| صفحه به ردهٔ «پارامتر ناشناخته» رفت || نام پارامتر یا مقدارش را بررسی کنید؛ «=» یا «|» در مصراع (از <code><nowiki>{{=}}</nowiki></code> و <code><nowiki>{{!}}</nowiki></code> استفاده کنید)؛ مصراع سوم؛ یا نمادی که <code><</code> <code>{</code> <code>|</code> <code>[</code> و <code>"</code> دارد.
|-
| پیام قرمز «خطا در پودمان شعر» || پارامترها را بررسی کنید و خطا را در [[بحث پودمان:شعر]] گزارش کنید؛ صفحه نمیشکند.
|}
== نکات فنی ==
=== ساختار خروجی ===
هر شعر یک <code>div</code> با یک جدول است؛ هر سطرِ جدول ۷ ستونی است (شماره | مصراع ۱ (۲ ستون) | شمارهٔ میانی | مصراع ۲ (۲ ستون) | شماره). در چیدمان ثابت یک ردیف نامرئی <code>.poem-sizer</code> ستونها را تعیین میکند؛ با <code>عرض=خودکار</code> جدول بدون آن و بدون <code>.poem-fixed</code> ساخته میشود.
<pre>
<div class="poem poem-fixed poem-stack" style="width:100%;max-width:50em;margin:0 auto">
<table class="poem-table" role="presentation" style="width:100%;table-layout:fixed">
<tr class="poem-sizer"> … ۷ سلول … </tr>
<tr class="poem-row poem-bayt">
<td class="poem-num poem-num-r"></td>
<td class="b poem-m poem-m1 poem-a-end" colspan="2"><span class="beyt">مصراع ۱</span></td>
<td class="poem-num poem-num-c"></td>
<td class="b poem-m poem-m2 poem-a-start" colspan="2"><span class="beyt">مصراع ۲</span></td>
<td class="poem-num poem-num-l"></td>
</tr>
<tr class="poem-row poem-ornament"><td class="poem-ornament-cell" colspan="7">• • •</td></tr>
</table>
</div>
</pre>
=== کلاسهای CSS ===
{| class="wikitable"
! کلاس !! روی چه !! کار
|-
| <code>poem</code> || <code>div</code> بیرونی || قاب شعر
|-
| <code>poem-fixed</code> || <code>div</code> || چیدمان ثابت (جدول با ردیف اندازهگیر)
|-
| <code>poem-stack</code> || <code>div</code> || امکان ستونیشدن در صفحهٔ باریک (نبود آن = <code>تلفن=دوستونه</code>)
|-
| <code>poem-stack-always</code> || <code>div</code> || همیشه ستونی (<code>تلفن=همیشه</code>)
|-
| <code>poem-just</code> || <code>div</code> || ترازبندی پهن در کل شعر
|-
| <code>poem-page</code> || <code>div</code> || شعر در فضای نام «صفحه»
|-
| <code>poem-w1</code>، <code>poem-w2</code>، <code>poem-w3</code> || <code>div</code> (فقط فضای نام «صفحه») || طول مصراع: کوتاه، متوسط، بلند
|-
| <code>poem-table</code>، <code>nastaliq</code> || <code>table</code> || جدول؛ کلاس نستعلیق
|-
| <code>poem-sizer</code> || <code>tr</code> || ردیف نامرئیِ تعیینکنندهٔ ستونها (فقط چیدمان ثابت)
|-
| <code>poem-row</code> + <code>poem-bayt</code> / <code>poem-stagger</code> (و <code>-1</code>، <code>-2</code>) / <code>poem-mesra</code> / <code>poem-gap</code> / <code>poem-ornament</code> || <code>tr</code> || نوع ردیف
|-
| <code>poem-skip</code> || <code>tr</code> || ردیف نامرئی که جای «ادامه» مینشیند (تا خط خالی و <code><p></code> پدید نیاید)
|-
| <code>poem-partial-end</code>، <code>poem-partial-start</code> || <code>tr</code> || ردیفِ ناتمام/دنباله در پیشنمایش «صفحه:» (خطچین)
|-
| <code>poem-num</code> (و <code>-r</code>، <code>-c</code>، <code>-l</code>) || <code>td</code> || ستونهای شماره
|-
| <code>b</code>، <code>poem-m</code>، <code>poem-m1</code>، <code>poem-m2</code> || <code>td</code> || سلول مصراع (<code>b</code> و <code>beyt</code> برای سازگاری با شیوههای قدیمی حفظ شدهاند)
|-
| <code>poem-a-start</code>، <code>poem-a-end</code>، <code>poem-a-right</code>، <code>poem-a-left</code>، <code>poem-a-justify</code> || <code>td</code> || ترازبندی مصراع
|-
| <code>poem-m-right</code>، <code>poem-m-left</code> || <code>td</code> || مصراع تنها با تراز راست/چپ
|-
| <code>beyt</code> || <code>span</code> || متن مصراع
|-
| <code>poem-ref</code> || <code>span</code> || پانویسِ آویزان در پایان مصراع
|-
| <code>poem-sz</code> || <code>span</code> || نسخهٔ نامرئیِ اندازهگیر (ترازبندی پهن)
|-
| <code>poem-sep</code> || <code>span</code> || نمادِ میان دو مصراع
|-
| <code>poem-ornament-cell</code> || <code>td</code> || سلول ردیفِ نمادِ میان بندها
|-
| <code>poem-gapcell</code> || <code>td</code> || سلول ردیف فاصله
|-
| <code>poem-st</code> || <code>div</code> || جعبهٔ هر خط در بیت پلکانیِ تورفتگیدار (چیدمان ثابت)
|-
| <code>poem-indent</code> || <code>td</code> || سلول فاصلهگذار در بیت پلکانیِ تورفتگیدار (چیدمان خودکار)
|-
| <code>poem-s</code>، <code>poem-g</code> || <code>td</code> در <code>.poem-sizer</code> || ستون کناری و ستون میانی
|}
=== شیوهنامه ===
اندازهها در [[الگو:شعر/styles.css]] تعریف شدهاند (نشانی شیوهنامه را مدیر پودمان با <code>cfg.styles</code> تعیین میکند):
{| class="wikitable"
! انتخابگر !! مقدار !! کار
|-
| <code>.poem-g</code> || <code>4.7em</code> || ستون میانیِ چیدمان ثابت
|-
| <code>.poem-s</code> || <code>3.4em</code> || ستونهای کناریِ چیدمان ثابت
|-
| <code>.poem-m</code> || <code>0.6em</code> || حاشیهٔ درونیِ هر مصراع (چپ و راست)
|-
| <code>.poem-num-c</code> || <code>5.5em</code> || ستون میانی در چیدمان هماندازهٔ محتوا
|-
| <code>.poem-num-r</code>، <code>.poem-num-l</code> || <code>4em</code> || ستونهای کناری در چیدمان هماندازهٔ محتوا
|-
| <code>.poem-num</code> || <code>85%</code> || اندازهٔ شمارهها
|-
| <code>.poem-sep</code> || <code>#b3362b</code>، <code>90%</code> || رنگ و اندازهٔ نمادِ میان دو مصراع
|-
| <code>.poem-ornament-cell</code> || پررنگ || ردیفِ نمادِ میان بندها
|}
فاصلهٔ دو مصراع در حالت عادی ≈ ۴٫۷em + ۲×۰٫۶em ≈ ۵٫۹em است. آستانههای ستونیشدن (۵۲em برای صفحهٔ اصلی، و جدول بخش «فضای نام «صفحه»») و اندازههای حالت فشرده نیز همانجا و با توضیح آمدهاند.
=== تنظیمات پودمان (<code>cfg</code>) ===
مدیران پودمان میتوانند پیشفرضها را در <code>cfg</code> بالای [[پودمان:شعر]] عوض کنند:
{| class="wikitable"
! کلید !! پیشفرض !! کار
|-
| <code>styles</code> || <code>Template:شعر۲/styles.css</code> || صفحهٔ TemplateStyles
|-
| <code>pageNs</code> || <code>104</code> || شمارهٔ فضای نام «صفحه»
|-
| <code>mesraUnit</code> || <code>1.5em</code> || اندازهٔ هر <code>:</code> در شعر نو
|-
| <code>defaultWidth</code> || <code>100%</code> || عرض پیشفرض؛ <code>'auto'</code> رفتار هماندازهٔ محتوا را برای همهٔ شعرها برمیگرداند
|-
| <code>maxWidth</code> || <code>50em</code> || سقف عرض (وقتی عرض داده نشده)
|-
| <code>justDefault</code> || <code>{ bayt = 'inner', stagger = 'edge' }</code> || ترازبندی پیشفرض هر نوع بیت
|-
| <code>justifyMinRatio</code> || <code>0.7</code> || در ترازبندی پهن، کمترین نسبتِ کوتاهترین به بلندترین مصراعِ بیت برای کشیدهشدن
|-
| <code>nastaliqTemplate</code> || <code>نستعلیق</code> || الگوی ویکی که نمای نستعلیق از آن گرفته میشود
|-
| <code>nastaliqFonts</code> || فهرست قلمهای نستعلیق || آخرین چاره، فقط اگر آن الگو در دسترس نبود
|-
| <code>separator</code> || <code>''</code> (بدون نماد) || نمادِ میان دو مصراعِ همهٔ شعرها
|-
| <code>ornament</code> || <code>❖</code> || نمادِ <code>جداکننده=بله</code>
|-
| <code>stanzaOrnament</code> || <code>• • •</code> || نمادِ پیشفرضِ <code>جداکننده بند</code>، <code>@نماد</code> و {{الگو|جداکننده بند}}
|-
| <code>hemiShort</code>، <code>hemiMedium</code> || <code>20</code>، <code>30</code> || مرزِ طول مصراع (نویسه) برای سطحهای «کوتاه» و «متوسط» در فضای نام «صفحه»
|-
| <code>mergeRows</code> || <code>true</code> || ادغام ردیف ناتمام با دنبالهاش
|-
| <code>cats</code> || — || نام ردههای پیگیری
|}
فهرست <code>nastaliqFonts</code> باید با فهرست قلم در {{الگو|نستعلیق}} سازگار باشد.
=== ساخت الگوها ===
متن هر الگو یک فراخوانی پودمان است، مثلاً برای الگوی تازهٔ {{الگو|جداکننده بند}}:
<pre>
<includeonly>{{#invoke:شعر|divider}}</includeonly><noinclude>{{توضیحات}}</noinclude>
</pre>
نقطههای ورود: <code>open</code>، <code>close</code>، <code>bayt</code>، <code>stagger</code>، <code>ladder</code>، <code>mesra</code>، <code>emptyBayt</code>، <code>emptyMesra</code>، <code>divider</code>.
=== یادداشتهای فنی ===
* {{الگو|شعر}} و {{الگو|پایان شعر}} باید هر دو از یک نسخه باشند: <code><div class="poem"><table></code> را اولی باز و دومی میبندد.
* تشخیص فضای نام «صفحه» بر پایهٔ شمارهٔ ۱۰۴ است (<code>cfg.pageNs</code>).
* ردههای پیگیری فقط در صفحهٔ اصلی و فضاهای نام محتوایی سفارشی (مثل «صفحه») افزوده میشوند.
* دوختن صفحهها، ادغام ردیف ناتمام و شمارهگذاری خودکار به این تکیه دارند که الگوها در یک رندر به ترتیب اجرا شوند (رندر کلاسیک MediaWiki و <code><pages/></code> چنیناند). در رندرهایی که هر الگو جداگانه بسط داده شود (مثلاً برخی خوانشهای Parsoid) این سه کار نمیکنند؛ شعر همچنان درست و همتراز نمایش داده میشود چون قاب ثابت است.
* هر خطای پیشبینینشده بهجای شکستن صفحه، پیامی قرمز و ردهٔ خطا میدهد.
== الگوهای مرتبط ==
* [[الگو:بیت]] برای نوشتن بیتها
* [[الگو:بیت۱]] برای بیتهای پلکانی
* [[الگو:بیت نردبانی]] برای بیتهای نردبانی
* [[الگو:مصراع]] برای نوشتن تک مصراعها
* [[الگو:بیت خالی]] و [[الگو:مصراع خالی]] برای فاصله
* [[الگو:جداکننده بند]] برای نماد میان بندها
* [[الگو:پایان شعر]] برای تمام کردن الگو
* [[الگو:نستعلیق]] برای نوشتن متنهای دیگر با خط نستعلیق
== دادههای الگو ==
<templatedata>
{
"description": "آغاز شعر (در حالت «متن»: کل شعر). همهٔ گزینههایی که برای کل شعر اثر دارند اینجا داده میشوند.",
"params": {
"1": {
"label": "گزینهٔ بینام نخست",
"description": "گزینهٔ بینام: «نستعلیق» نمای نستعلیق را روشن میکند؛ «ادامه» یعنی این صفحه ادامهٔ شعرِ صفحهٔ پیش است (فقط حالت الگو).",
"type": "string",
"suggestedvalues": [
"نستعلیق",
"ادامه"
]
},
"2": {
"label": "گزینهٔ بینام دوم",
"description": "مانند گزینهٔ بینام نخست؛ هر دو را میتوان نوشت.",
"type": "string",
"suggestedvalues": [
"نستعلیق",
"ادامه"
]
},
"عرض": {
"label": "عرض",
"description": "عرض قاب شعر. عدد بدون واحد پیکسل است. «خودکار» یعنی جدولِ هماندازهٔ محتوا (وسطچین). اگر فقط «عرض» بدهید سقف عرض ۱۰۰٪ میشود.",
"type": "line",
"aliases": [
"width"
]
},
"حداکثر عرض": {
"label": "حداکثر عرض",
"description": "سقف عرض قاب (وقتی عرض ثابت است). «بدون» (یا «none»، «نامحدود») یعنی بیسقف.",
"type": "line",
"aliases": [
"max-width"
]
},
"تلفن": {
"label": "رفتار در صفحهٔ باریک",
"description": "«ستونی»: در پنجرهٔ باریک هر بیت دو مصراعِ زیر هم میشود؛ «دوستونه»: همیشه دو ستون (در پنجرهٔ بسیار باریک با فاصلهٔ کمتر)؛ «همیشه»: همیشه ستونی.",
"type": "string",
"aliases": [
"phone"
],
"suggestedvalues": [
"ستونی",
"دوستونه",
"همیشه"
]
},
"ترازبندی": {
"label": "ترازبندی",
"description": "ترازبندی مصراعها در جایگاهشان برای همهٔ ابیات (در هر ردیف: فقط برای همان ردیف). «میانه»: مصراعها به محور میانی میچسبند؛ «لبه»: مصراع نخست به راست و دوم به چپ؛ «پهن»: دوطرفه.",
"type": "string",
"aliases": [
"justify",
"ترازبندی"
],
"suggestedvalues": [
"میانه",
"وسط",
"راست",
"چپ",
"پهن",
"لبه"
]
},
"جداکننده": {
"label": "نماد میان دو مصراع",
"description": "نمادی میان دو مصراعِ هر بیت، در ستون میانی (اگر شمارهٔ میانی «شو» نیامده باشد). در نمایش ستونی پنهان میشود. در هر ردیف هم میتوان داد.",
"type": "string",
"aliases": [
"separator"
]
},
"جداکننده بند": {
"label": "نماد میان بندها",
"description": "ردیفِ نمادِ سراسری و وسطچین در هر بریدگیِ بند: در حالت «متن» بهجای هر خط خالی، و در حالت الگو بهجای هر «بیت خالی» (بیارتفاع). برای نمادِ تکبهتک از خط «@نماد» یا الگوی «جداکننده بند» استفاده کنید.",
"type": "string",
"aliases": [
"stanza-separator",
"جداکنندهٔ بند",
"نماد بند"
]
},
"متن": {
"label": "متن شعر",
"description": "کل شعر بهصورت خطهای ساده در یک فراخوانی: هر دو خط پیاپی یک بیت، خط خالی = پایان بند. در این حالت به «پایان شعر» نیازی نیست.",
"type": "content",
"aliases": [
"text"
]
},
"نوع": {
"label": "نوع ردیفها",
"description": "نوع پیشفرض ردیفها در حالت «متن». با «نوع=مصراع» ردیفهای «مصراع» هم در شمارهگذاری خودکار شمرده میشوند.",
"type": "string",
"aliases": [
"type"
],
"suggestedvalues": [
"بیت",
"بیت۱",
"بیت نردبانی",
"مصراع"
]
},
"تراز": {
"label": "تراز مصراعهای تنها",
"description": "تراز مصراعهای تنها در حالت «متن».",
"type": "string",
"aliases": [
"align"
],
"suggestedvalues": [
"وسط",
"راست",
"چپ"
]
},
"تورفتگی": {
"label": "تورفتگی",
"description": "تورفتگی ردیفهای پلکانی/نردبانی در حالت «متن». بدون آن هر مصراع در نیمهٔ خودش مینشیند.",
"type": "line",
"aliases": [
"indent"
]
},
"واحد تورفتگی": {
"label": "اندازهٔ هر پله",
"description": "اندازهٔ هر «:» در شعر نو («نوع=مصراع»).",
"type": "line",
"aliases": [
"indent-unit",
"واحدتورفتگی"
]
},
"فاصله": {
"label": "فاصلهٔ میان بندها",
"description": "ارتفاع فاصلهٔ میان بندها در حالت «متن».",
"type": "line",
"aliases": [
"gap"
]
},
"بند": {
"label": "بند تازه",
"description": "در حالت «متن» و صفحهٔ ادامه: پیش از نخستین ردیف یک فاصلهٔ بند (یا نمادِ «جداکننده بند») میگذارد.",
"type": "string",
"aliases": [
"stanza"
],
"suggestedvalues": [
"جدید"
]
},
"شمارهگذاری": {
"label": "شمارهگذاری خودکار",
"description": "«بله»: شمارهٔ همهٔ ابیات؛ یک عدد مثل «5»: هر پنجمین بیت؛ «نه» (یا «0»): خاموش.",
"type": "string",
"aliases": [
"numbering",
"شماره",
"شمارهگذاری"
]
},
"شروع": {
"label": "شمارهٔ نخست",
"description": "شمارهٔ بیت نخست.",
"type": "number",
"aliases": [
"start"
]
},
"سمت": {
"label": "سمت شماره",
"description": "سمت نمایش شمارهٔ خودکار. در ردیفهایی که ستون میانی ندارند (پلکانی، مصراع) «وسط» همان «چپ» است.",
"type": "string",
"aliases": [
"side"
],
"suggestedvalues": [
"چپ",
"راست",
"وسط"
]
},
"ارقام": {
"label": "رقمها",
"description": "تبدیل رقمهای شمارهها. مقداری که نشانهگذاری دارد (پیوند، قالببندی) دستنخورده میماند.",
"type": "string",
"aliases": [
"digits"
],
"suggestedvalues": [
"فارسی",
"لاتین",
"بدون تغییر"
]
},
"نستعلیق": {
"label": "نمای نستعلیق",
"description": "نمای نستعلیق؛ کلاس و قلم را خودِ الگوی «نستعلیق» تعیین میکند. معادل نوشتن «نستعلیق» بهصورت بینام («{{شعر|نستعلیق}}»).",
"type": "string",
"aliases": [
"nastaliq"
],
"suggestedvalues": [
"بله",
"نه"
]
},
"سبک": {
"label": "سبک CSS",
"description": "سبک CSS روی قاب بیرونی شعر (با «عرض=خودکار»: روی جدول).",
"type": "string",
"aliases": [
"style"
]
},
"کلاس": {
"label": "کلاس CSS",
"description": "کلاسِ افزوده به قاب شعر.",
"type": "string",
"aliases": [
"class"
]
},
"زبان": {
"label": "زبان",
"description": "برای ابیات غیرفارسی؛ خصوصیت «lang» را میگذارد و «جهت» را از آن حدس میزند.",
"type": "string",
"aliases": [
"lang"
]
},
"جهت": {
"label": "جهت",
"description": "جهت متن.",
"type": "string",
"aliases": [
"dir"
],
"suggestedvalues": [
"rtl",
"ltr"
]
},
"ادامه": {
"label": "ادامه از/به صفحهٔ دیگر",
"description": "شعر چندصفحهای: این صفحه ادامهٔ شعرِ صفحهٔ پیش است («قبل») و/یا در صفحهٔ بعد ادامه دارد («بعد»، فقط حالت «متن»). در حالت «متن»، «ادامه=بله» مبهم است و پذیرفته نمیشود.",
"type": "string",
"aliases": [
"continue"
],
"suggestedvalues": [
"قبل",
"بعد",
"هر دو"
]
},
"ناتمام": {
"label": "ردیف آخر ناتمام",
"description": "حالت «متن»: آخرین ردیفِ این صفحه در صفحهٔ بعد ادامه دارد.",
"type": "string",
"aliases": [
"unfinished"
],
"suggestedvalues": [
"بله",
"نه"
]
},
"دنباله": {
"label": "ردیف نخست دنباله",
"description": "حالت «متن»: نخستین ردیف ادامهٔ ردیف ناتمامِ صفحهٔ پیش است. «اول»/«دوم»: کدام مصراع ادامه دارد (پیشفرض: خودکار).",
"type": "string",
"aliases": [
"continued"
],
"suggestedvalues": [
"بله",
"اول",
"دوم",
"هر دو"
]
},
"اتصال": {
"label": "نحوهٔ چسباندن",
"description": "نحوهٔ چسباندن دو تکهٔ یک مصراع در مرز صفحه.",
"type": "string",
"aliases": [
"join"
],
"suggestedvalues": [
"فاصله",
"چسبیده",
"نیمفاصله"
]
},
"طول مصراع": {
"label": "طول مصراع",
"description": "فقط فضای نام «صفحه»: تعیین دستیِ آستانهٔ ستونیشدن بر پایهٔ طول بلندترین مصراع («کوتاه» تا ۲۰ نویسه، «متوسط» تا ۳۰، «بلند» بیشتر؛ یا خودِ شمار نویسه).",
"type": "string",
"aliases": [
"hemistich-length",
"طولمصراع"
],
"suggestedvalues": [
"کوتاه",
"متوسط",
"بلند",
"خودکار"
]
}
},
"paramOrder": [
"1",
"2",
"عرض",
"حداکثر عرض",
"تلفن",
"ترازبندی",
"جداکننده",
"جداکننده بند",
"متن",
"نوع",
"تراز",
"تورفتگی",
"واحد تورفتگی",
"فاصله",
"بند",
"شمارهگذاری",
"شروع",
"سمت",
"ارقام",
"نستعلیق",
"سبک",
"کلاس",
"زبان",
"جهت",
"ادامه",
"ناتمام",
"دنباله",
"اتصال",
"طول مصراع"
]
}
</templatedata>
9w4goklm55vp6onxylnzcbv0yfqb8r9