ویکی‌واژه
fawiktionary
https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
case-sensitive
مدیا
ویژه
بحث
کاربر
بحث کاربر
ویکی‌واژه
بحث ویکی‌واژه
پرونده
بحث پرونده
مدیاویکی
بحث مدیاویکی
الگو
بحث الگو
راهنما
بحث راهنما
رده
بحث رده
پیوست
بحث پیوست
TimedText
TimedText talk
پودمان
بحث پودمان
Event
Event talk
آق
0
22261
917202
903624
2026-10-25T12:24:39Z
The.shahab
17835
ویرایش [[Special:Contributions/TomanTakhari|TomanTakhari]] ([[User talk:TomanTakhari|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Prince of Pars, Parthian, Median,|Prince of Pars, Parthian, Median,]] انجام داده بود واگردانده شد
900264
wikitext
text/x-wiki
==فارسی==
===گونه‌های دیگر نوشتاری===
*[[آغ]]
===ریشه لغت===
*{{ae}}
*آق یاآغ در بد، زشت در زبان فارسی " آک /ak" = بد از واژه اوستایی "اَغَ بد، زشت (وندیداد ۱، ۷ و ۱۵) (فرهنگ واژگان اوستایی)[[iarchive:1_20221023_20221023_1515|[۱]]] [https://eliteraturebook.com/books/16716 <nowiki>[۲]</nowiki>]
===آوایش===
*/آق/
===[[file:Nuvola apps bookcase2.svg|40px]] اسم===
'''آق'''
#(گفتگو): مخفف [[آقا]]. آق جواد، آق ماشاالله. آق‌پز، آق‌تپه.
===[[تصویر:Nuvola apps bookcase2.svg|40px]] صفت===
#سفید، رنگ سفید، [[سپید]]. مجاز آدم سفید پوست. <ref>واژگانِ (آغ، آق) به چمِ (سپید) واژگانی هندواروپایی هستند. در زبانِ سانسکریت به (سپید، روشن، مایل به زرد )، (gaura) گفته می‌شده است. نیاز به یادآوری است که در زبانهایِ اوستایی و سانسکریت واژگانی که به (ر، رَ) می‌انجامند، در یک روندِ زبانی یا به همین شکل می‌مانند، یا آوایِ (ر/رَ) در آنها حذف می‌شود یا دچارِ جایگشتِ آوایی با آوایِ پیش از خود می‌شود (آغر/ آغار) /آغ (زدایشِ آوایِ (ر). چنانکه در رویه‌یِ 599 از نبیگِ (فرهنگِ سَنسکریت- فارسی) آمده است.</ref>
===واژه‌های مشتق شده===
*[[آقجه|آقجهَ]]، [[آقسرایی]]، [[آق‌پوش]]، [[آق‌‌‌والدین]]
----
6bjnhrbuob8eyezr5tfxap2vd73sqf2
آغ
0
189669
917201
903625
2026-10-25T12:22:48Z
The.shahab
17835
ویرایش [[Special:Contributions/TomanTakhari|TomanTakhari]] ([[User talk:TomanTakhari|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Prince of Pars, Parthian, Median,|Prince of Pars, Parthian, Median,]] انجام داده بود واگردانده شد
900265
wikitext
text/x-wiki
==فارسی==
===گونه‌های دیگر نوشتاری===
*[[آق]]
===ریشه لغت===
اوستایی
آق یاآغ در بد، زشت در زبان فارسی " آک /ak" = بد از واژه اوستایی "اَغَ بد، زشت (وندیداد ۱، ۷ و ۱۵) (فرهنگ واژگان اوستایی)[[iarchive:1_20221023_20221023_1515|[۱]]] [https://eliteraturebook.com/books/16716 <nowiki>[۲]</nowiki>]
===آوایش===
*/آغ/
===[[file:Nuvola apps bookcase2.png|40px]] اسم===
'''آغ'''
#سفید، رنگ سفید.
<nowiki>:</nowiki>
====[[file:Nuvola apps bookcase2.png|40px]] صفت====
#پوست سفید، انسان سفید.
====[[file:Nuvola apps bookcase2.png|40px]] استعاره====
#آغ کردن، نفرین کردن، [[آه]] ناله کردن پشت سر کسی معمولا پدر یا مادر پشت سر فرزند [[نااهل]].
'''منابع''' .
فرهنگِ سَنسکریت فارسی
فرهنگ واژه های اوستا
فرهنگ کوچک زبان پهلوی
[[رده:اسم‌های زبان بهاری]]
[[رده:واژه‌های آذری]]
[[رده:واژه‌های ترکی]]
[[رده:اصطلاحات با پیشوند آغ]]
[[رده:اصطلاحات با پسوند آغ]]
sjp11x5awar92zbmbm7aqqlayf28mf9
ویکی‌واژه:GUS2Wiki
4
193083
917209
916913
2026-10-26T11:07:19Z
Alexis Jazz
27983
Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]])
917209
wikitext
text/x-wiki
{{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}}
داده‌های زیر در حافظهٔ نهانی وجود دارند و آخرین بار در 2026-10-25T06:28:10Z روزآمدسازی شده‌اند. حداکثر {{PLURAL:5000|یک نتیجه|5000 نتیجه}} در حافظۀ نهان موجود است.
{| class="sortable wikitable"
! ابزار !! data-sort-type="number" | شمار کاربران !! data-sort-type="number" | کاربران فعال
|-
|BiDiEditing || 60 || 1
|-
|CleanDeleteReasons || 18 || 0
|-
|DefSideBoxes || 48 || 0
|-
|EnhancedTalk || 33 || 0
|-
|Extra-Editbuttons || 92 || 0
|-
|HotCat || 65 || 1
|-
|RTRC || 32 || 0
|-
|ShortLink || 49 || 0
|-
|StatLink || 2 || 0
|-
|TranslationAdder || 12 || 1
|-
|TranslationAdder-Data || 12 || 0
|-
|Twinkle || 46 || 0
|-
|UserRights || 2 || 0
|-
|VisibilityToggles || 11 || 0
|-
|adddefinition || 53 || 2
|-
|contribsrange || 44 || 0
|-
|defaultVisibilityToggles || 11 || 0
|-
|defaultsummaries || 33 || 0
|-
|editzero || 51 || 1
|-
|googletranslator || 45 || 0
|-
|lastdiff || 52 || 1
|-
|mySandbox || 43 || 1
|-
|purgetab || 52 || 0
|-
|userinfo || 61 || 1
|}
* [[ویژه:استفاده ابزار]]
* [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]]
<!-- data in CSV format:
BiDiEditing,60,1
CleanDeleteReasons,18,0
DefSideBoxes,48,0
EnhancedTalk,33,0
Extra-Editbuttons,92,0
HotCat,65,1
RTRC,32,0
ShortLink,49,0
StatLink,2,0
TranslationAdder,12,1
TranslationAdder-Data,12,0
Twinkle,46,0
UserRights,2,0
VisibilityToggles,11,0
adddefinition,53,2
contribsrange,44,0
defaultVisibilityToggles,11,0
defaultsummaries,33,0
editzero,51,1
googletranslator,45,0
lastdiff,52,1
mySandbox,43,1
purgetab,52,0
userinfo,61,1
-->
bwrqd279c2ksup83954k4rgjfn4uiw1
зато
0
220348
917203
2026-10-25T15:23:17Z
NVS MHN
47119
зато
917203
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
ترکیب [[за]] (پشت، به‌جای) + [[то]] (آن). در اصل به معنای «در عوض آن» بوده و سپس به حرف ربط تضاد و جبران تبدیل شده است.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/zɐˈto/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-зато.ogg}}
=== حرف ربط ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''зато'''
</div>
# [[اما در عوض]]، [[ولی در عوض]]؛ برای بیان جبران یا تضاد مثبت در برابر نکتهٔ منفی.
#: ''Дорого, зато качественно.'' (گران است، اما در عوض باکیفیت است.)
#: ''Он некрасив, зато умён.'' (او خوش‌قیافه نیست، اما در عوض باهوش است.)
#: ''Долго, зато надёжно.'' (طول می‌کشد، اما در عوض مطمئن است.)
# [[اما]]، [[ولی]]؛ برای بیان تضاد میان دو بخش جمله.
#: ''Он опоздал, зато всё успел.'' (او دیر آمد، اما به همه کارها رسید.)
#: ''Мал, зато удал.'' (کوچک است، اما زرنگ.)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' '''зато''' معمولاً بار مثبت دارد و نکتهٔ منفی پیشین را با نکتهٔ مثبت جبران می‌کند. با '''но''' که تضاد خنثی می‌سازد تفاوت دارد.
</div>
==== صرف ====
* تغییرناپذیر؛ صرف نمی‌شود.
==== مترادف‌ها ====
* [[но]] (اما)
* [[однако]] (اما، با این حال)
* [[взамен]] (در عوض)
==== متضادها ====
* [[и]] (و)
* [[поэтому]] (بنابراین)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[зато что]] (محاوره‌ای، اما)
* [[зато и]] (محاوره‌ای، اما هم)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|اما در عوض}}
* {{ت|ar|لكن بالمقابل}}
* {{ت|de|aber dafür}}
* {{ت|en|but instead}}
* {{ت|fa|اما در عوض}}
* {{ت|fr|mais en revanche}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[но]] · [[однако]] · [[взамен]] · [[зато что]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=зато&mode=slovari Грамота.ру: зато]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=зато Multitran: зато]
eyuw1g2uijjihmr469fbuti88r85dlr
за
0
220349
917204
2026-10-25T18:30:28Z
NVS MHN
47119
за
917204
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*za''. هم‌ریشه با پیشوند [[за-]] و حرف اضافهٔ [[за]] در دیگر زبان‌های اسلاوی.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/za/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-за.ogg}}
=== حرف اضافه ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''за'''
</div>
# [[پشت]]؛ با حالت ابزاری برای بیان مکان.
#: ''за домом'' (پشت خانه)
#: ''за столом'' (پشت میز)
# [[برای]]، [[به خاطر]]؛ با حالت مفعولی برای بیان هدف یا علت.
#: ''за помощью'' (برای کمک)
#: ''за это'' (به خاطر این)
# [[در طول]]، [[طی]]؛ با حالت مفعولی برای بیان مدت.
#: ''за неделю'' (در طول یک هفته)
# [[بعد از]]؛ با حالت مفعولی برای بیان ترتیب.
#: ''за обедом'' (بعد از ناهار)
# [[درباره]]، [[در مورد]]؛ در برخی ترکیب‌ها.
#: ''рассказ за рассказом'' (داستان پشت داستان)
==== صرف ====
* تغییرناپذیر؛ صرف نمی‌شود.
* با حالت مفعولی یا ابزاری به کار می‌رود.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! کاربرد !! حالت
|-
| مکان (پشت) || ابزاری
|-
| هدف، علت، مدت، ترتیب || مفعولی
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[позади]] (پشت)
* [[для]] (برای)
* [[после]] (بعد از)
* [[в течение]] (در طول)
==== متضادها ====
* [[перед]] (جلوی)
* [[до]] (پیش از)
* [[без]] (بدون)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[за-]] (پیشوند)
* [[зато]] (اما در عوض)
* [[зачем]] (برای چه)
* [[замуж]] (شوهردار)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|پشت}}
* {{ت|ar|خلف}}
* {{ت|de|hinter}}
* {{ت|en|behind}}
* {{ت|fa|پشت}}
* {{ت|fr|derrière}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|برای}}
* {{ت|ar|من اجل}}
* {{ت|de|für}}
* {{ت|en|for}}
* {{ت|fa|برای}}
* {{ت|fr|pour}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[за-]] · [[зато]] · [[позади]] · [[перед]] · [[для]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=за&mode=slovari Грамота.ру: за]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=за Multitran: за]
mozzrfos1n6puhwd8xfp6gt4wj7y753
для
0
220350
917205
2026-10-25T21:14:25Z
NVS MHN
47119
для
917205
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*dьlja'' (به خاطر، برای). هم‌ریشه با [[дело]] (کار) و [[доля]] (بهر).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/dlʲa/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-для.ogg}}
=== حرف اضافه ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''для'''
</div>
# [[برای]]، [[به خاطر]]؛ برای بیان هدف یا مقصود.
#: ''книга для детей'' (کتاب برای کودکان)
#: ''подарок для мамы'' (هدیه برای مادر)
#: ''Я купил это для тебя.'' (من این را برای تو خریدم.)
# [[برای]]؛ برای بیان نفع یا بهرهٔ کسی.
#: ''для пользы дела'' (به نفع کار)
#: ''для общего блага'' (برای خیر عمومی)
# [[برای]]؛ در بیان نظر یا نسبت.
#: ''для меня это важно'' (برای من این مهم است)
#: ''Это трудно для него.'' (این برای او دشوار است.)
# کتابی: [[برای]]؛ در بیان هدفی والا.
#: ''для достижения цели'' (برای رسیدن به هدف)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' این حرف اضافه همیشه با [[حالت اضافی]] (родительный падеж) به کار می‌رود.
</div>
==== صرف ====
* تغییرناپذیر؛ صرف نمی‌شود.
* با [[حالت اضافی]] به کار می‌رود.
==== مترادف‌ها ====
* [[ради]] (به خاطر)
* [[за]] (برای، در برخی بافت‌ها)
==== متضادها ====
* [[без]] (بدون)
* [[против]] (علیه)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[для того чтобы]] (برای اینکه)
* [[для чего]] (برای چه)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|برای}}
* {{ت|ar|ل}}
* {{ت|de|für}}
* {{ت|en|for}}
* {{ت|fa|برای}}
* {{ت|fr|pour}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[ради]] · [[за]] · [[без]] · [[для того чтобы]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=для&mode=slovari Грамота.ру: для]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=для Multitran: для]
3koh4xu2mm51ytspecxaow65mikhgju
дело
0
220351
917206
2026-10-25T22:11:59Z
NVS MHN
47119
дело
917206
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*dělo'' (کار، عمل). هم‌ریشه با [[делать]] (انجام دادن) و [[деятель]] (کنشگر).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈdʲelə/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-дело.ogg}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''дело''' (''جنسیت: خنثی، بی‌جان''， ''اضافه:'' [[дела]]， ''جمع:'' [[дела]])
</div>
# [[کار]]، [[شغل]]، [[زحمت]]؛ فعالیتی که انجام می‌شود.
#: ''У меня много дел.'' (کارهای زیادی دارم.)
#: ''Это его дело.'' (این کار اوست.)
# [[امر]]، [[موضوع]]، [[مسئله]]؛ چیزی که به آن پرداخته می‌شود.
#: ''Это важное дело.'' (این امر مهمی است.)
# [[پرونده]]؛ در دادگاه یا اداره.
#: ''уголовное дело'' (پروندهٔ کیفری)
# {{مجاز}} [[هدف]]، [[آرمان]]؛ در ترکیب «служить делу».
#: ''служить делу мира'' (به آرمان صلح خدمت کردن)
# محاوره‌ای: [[وضعیت]]، [[اوضاع]]؛ در عبارت «как дела?».
#: ''Как дела?'' (اوضاع چطور است؟)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' '''дело''' در ترکیب‌های اصطلاحی بسیاری به کار می‌رود: '''в самом деле''' (واقعاً)، '''на самом деле''' (در واقع)، '''дело в том, что''' (مسئله این است که)، '''иметь дело с''' (سر و کار داشتن با).
</div>
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || де́ло || дела́
|-
| اضافی || де́ла || дел
|-
| برایی || де́лу || дела́м
|-
| مفعولی || де́ло || дела́
|-
| ابزاری || де́лом || дела́ми
|-
| اضافی (پیشرویی) || де́ле || дела́х
|}
==== مترادف‌ها ====
* (کار): [[работа]]، [[труд]]، [[занятие]]
* (امر): [[вопрос]]، [[проблема]]
* (پرونده): [[производство]]
* (هدف): [[цель]]
==== متضادها ====
* [[безделье]] (بی‌کاری)
* [[отдых]] (استراحت)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[делать]] (انجام دادن)
* [[деловой]] (کاری، تجاری)
* [[деловитый]] (کاردان)
* [[делец]] (کاسب)
* [[сделка]] (معامله)
* [[безделье]] (بی‌کاری)
* [[поделки]] (دست‌ساخته)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|کار}}
* {{ت|ar|عمل}}
* {{ت|de|Arbeit}}
* {{ت|en|work}}
* {{ت|fa|کار}}
* {{ت|fr|travail}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|امر}}
* {{ت|ar|امر}}
* {{ت|de|Sache}}
* {{ت|en|matter}}
* {{ت|fa|امر}}
* {{ت|fr|affaire}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[делать]] · [[деловой]] · [[делец]] · [[сделка]] · [[безделье]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=дело&mode=slovari Грамота.ру: дело]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=дело Multitran: дело]
6v2awtun4glejuqb087gqil5nm21ydi
بحث کاربر:Am00990
3
220352
917207
2026-10-26T01:26:34Z
پیام به کاربر جدید
26498
افزودن [[الگو:خوشامدید|پیام خوش‌آمد]] به صفحهٔ بحث کاربر تازه
917207
wikitext
text/x-wiki
== خوش آمدید ==
'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید'''
امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br />
این پیوندها می‌تواند سودمند باشد:
{|
|-
|[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن
|-
| [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]]
|-
|||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو
|-
|||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه
|-
|[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش
|-
| [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها.
|-
|[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]
|-
|[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]
|-
|
|-
|
|-
|'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]]
|}
امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~~~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم! شاد باشید!
-- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۲۶ (UTC)
h7vyqjhymcw9vs5lrvrwfyuih16mwlw
дела
0
220353
917208
2026-10-26T10:08:47Z
NVS MHN
47119
дела
917208
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[дело]] (کار، امر) + [[-а]] (پایانهٔ جمع).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/dʲɪˈɫa/}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''дела''' (''جمع'' [[дело]]， ''جنسیت: خنثی، بی‌جان'')
</div>
# جمع [[дело]]؛ [[کارها]]، [[امور]]، [[شغل]]ها.
#: ''У меня много дел.'' (کارهای زیادی دارم.)
#: ''Как дела?'' (اوضاع چطور است؟)
# [[امور]]، [[مسائل]]؛ وضعیت کار یا زندگی.
#: ''Дела идут хорошо.'' (کارها خوب پیش می‌رود.)
#: ''Это не мои дела.'' (این‌ها کارهای من نیست.)
# [[پرونده]]ها؛ در دادگاه یا اداره.
#: ''Судебные дела.'' (پرونده‌های قضایی.)
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! جمع
|-
| فاعلی || дела́
|-
| اضافی || дел
|-
| برایی || дела́м
|-
| مفعولی || дела́
|-
| ابزاری || дела́ми
|-
| اضافی (پیشرویی) || дела́х
|}
==== مترادف‌ها ====
* (کارها): [[работы]]، [[занятия]]
* (امور): [[вопросы]]، [[проблемы]]
==== متضادها ====
* [[безделье]] (بی‌کاری)
* [[отдых]] (استراحت)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[дело]] (کار)
* [[делать]] (انجام دادن)
* [[деловой]] (کاری)
* [[делах]] (در کارها)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|کارها}}
* {{ت|ar|اعمال}}
* {{ت|de|Angelegenheiten}}
* {{ت|en|affairs}}
* {{ت|fa|کارها}}
* {{ت|fr|affaires}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[дело]] · [[делать]] · [[деловой]] · [[как дела]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* [https://gramota.ru/poisk?query=дела&mode=slovari Грамота.ру: дела]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=дела Multitran: дела]
7t3oi22ubklx0au7ju9a5uiiq6tlzee
работы
0
220354
917210
2026-10-26T11:43:41Z
NVS MHN
47119
работы
917210
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[работа]] (کار) + [[-ы]] (پایانهٔ جمع یا حالت اضافی مفرد).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/rɐˈbotɨ/}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''работы''' (''اشکال صرفی [[работа]]''， ''جنسیت: مؤنث، بی‌جان'')
</div>
# حالت اضافی مفرد [[работа]]؛ [[کار]] (در نقش اضافی).
#: ''без работы'' (بدون کار)
#: ''до работы'' (تا محل کار)
# حالت فاعلی جمع [[работа]]؛ [[کارها]] (در نقش فاعلی).
#: ''Работы уже начались.'' (کارها آغاز شده‌اند.)
# حالت مفعولی جمع [[работа]]؛ [[کارها]] (در نقش مفعولی).
#: ''Он выполнил все работы.'' (او همهٔ کارها را انجام داد.)
# {{مجاز}} [[کارها]]؛ در اشاره به فعالیت‌های علمی، ساختمانی یا هنری.
#: ''научные работы'' (کارهای علمی)
#: ''строительные работы'' (کارهای ساختمانی)
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || работа || style="background:#ffe;" | '''работы'''
|-
| اضافی || style="background:#ffe;" | '''работы''' || работ
|-
| برایی || работе || работам
|-
| مفعولی || работу || style="background:#ffe;" | '''работы'''
|-
| ابزاری || работой / работою || работами
|-
| اضافی (پیشرویی) || работе || работах
|}
==== مترادف‌ها ====
* (جمع): [[труды]]، [[занятия]]
* (حالت اضافی): —
==== متضادها ====
* (جمع): [[отдых]] (استراحت)
* [[безделье]] (بی‌کاری)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[работа]] (کار)
* [[работать]] (کار کردن)
* [[работник]] (کارگر)
* [[работница]] (کارگر زن)
* [[рабочий]] (کارگری)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|کار (اضافی)}}
* {{ت|ar|عمل}}
* {{ت|de|der Arbeit}}
* {{ت|en|of work}}
* {{ت|fa|کار}}
* {{ت|fr|du travail}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|کارها}}
* {{ت|ar|اعمال}}
* {{ت|de|Arbeiten}}
* {{ت|en|works}}
* {{ت|fa|کارها}}
* {{ت|fr|travaux}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[работа]] · [[работать]] · [[работник]] · [[рабочий]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* [https://gramota.ru/poisk?query=работы&mode=slovari Грамота.ру: работы]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=работы Multitran: работы]
0acgeqb0ffbxho8tuua0rjnq36iz33u