ویکی‌واژه
fawiktionary
https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
case-sensitive
مدیا
ویژه
بحث
کاربر
بحث کاربر
ویکی‌واژه
بحث ویکی‌واژه
پرونده
بحث پرونده
مدیاویکی
بحث مدیاویکی
الگو
بحث الگو
راهنما
بحث راهنما
رده
بحث رده
پیوست
بحث پیوست
TimedText
TimedText talk
پودمان
بحث پودمان
Event
Event talk
смелый
0
220384
917256
2026-10-30T16:07:02Z
NVS MHN
47119
смелый
917256
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[сметь]] (جرأت داشتن) + [[-лый]] (پسوند صفت‌ساز). هم‌ریشه با [[смелость]] (شجاعت) و [[смельчак]] (دلیر).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈsmʲeɫɨj/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-смелый.ogg}}
=== صفت ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''смелый''' (''مؤنث:'' [[смелая]]، ''خنثی:'' [[смелое]]، ''جمع:'' [[смелые]]؛ ''کوتاه:'' [[смел]]، [[смела]]، [[смело]]، [[смелы]])
</div>
# [[شجاع]]، [[دلیر]]؛ کسی که از خطر نمی‌ترسد.
#: ''смелый воин'' (جنگجوی شجاع)
#: ''Он смелый человек.'' (او آدم شجاعی است.)
#: ''смелая девушка'' (دختر دلیر)
# [[جسورانه]]، [[دلیرانه]]؛ ویژگی کاری که با جسارت انجام شده است.
#: ''смелый поступок'' (کار جسورانه)
#: ''смелое решение'' (تصمیم دلیرانه)
# {{مجاز}} [[نوآورانه]]، [[بی‌پروا]]؛ (دربارهٔ اندیشه، طرح یا سبک) بی‌ترس از سنت‌شکنی.
#: ''смелая мысль'' (اندیشهٔ بی‌پروا)
#: ''смелый проект'' (طرح نوآورانه)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' تفاوت '''смелый''' و '''храбрый''': «смелый» بر جسارت و اقدام بی‌پروا تأکید دارد، در حالی که «храбрый» بر دلیری در نبرد و رویارویی با خطر.
</div>
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || сме́лый || сме́лое || сме́лая || сме́лые
|-
| اضافی || сме́лого || сме́лого || сме́лой || сме́лых
|-
| برایی || сме́лому || сме́лому || сме́лой || сме́лым
|-
| مفعولی || сме́лого (جاندار) / сме́лый (بی‌جان) || сме́лое || сме́лую || сме́лых (جاندار) / сме́лые (بی‌جان)
|-
| ابزاری || сме́лым || сме́лым || сме́лой / сме́лою || сме́лыми
|-
| اضافی (پیشرویی) || сме́лом || сме́лом || сме́лой || сме́лых
|}
* تفضیلی: [[смелее]] / [[смелей]]
* عالی: [[смелейший]] / [[самый смелый]]
==== مترادف‌ها ====
* [[храбрый]] (دلیر)
* [[отважный]] (بی‌باک)
* [[мужественный]] (شجاع)
* [[дерзкий]] (جسور)
==== متضادها ====
* [[трусливый]] (ترسو)
* [[робкий]] (خجالتی)
* [[несмелый]] (بی‌جرأت)
* [[боязливый]] (ترسو)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[смело]] (شجاعانه)
* [[смелость]] (شجاعت)
* [[смельчак]] (دلیر)
* [[сметь]] (جرأت داشتن)
* [[осмелеть]] (جسور شدن)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|شجاع}}
* {{ت|ar|شجاع}}
* {{ت|de|mutig}}
* {{ت|en|brave}}
* {{ت|fa|شجاع}}
* {{ت|fr|brave}}
* {{ت|it|coraggioso}}
* {{ت|tr|cesur}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[сметь]] · [[смелость]] · [[храбрый]] · [[отважный]] · [[трусливый]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=смелый&mode=slovari Грамота.ру: смелый]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=смелый Multitran: смелый]
ev3825ve6gzcblmp9zrapbovz89megb
храбрый
0
220385
917257
2026-10-30T17:39:32Z
NVS MHN
47119
храбрый
917257
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*xorbъ'' (شجاع، جنگجو). هم‌ریشه با [[храбрость]] (شجاعت) و [[храбрец]] (دلیر). در روسی باستان به معنای «جنگجو» نیز بوده است.
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈxrabrɨj/}}
** تلفظ روسی۱: {{audio|ru|Ru-храбрый.ogg}}
** تلفظ روسی۲: {{audio|ru|Ru-храбрый 2.ogg}}
=== صفت ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''храбрый''' (''مؤنث:'' [[храбрая]]، ''خنثی:'' [[храброе]]، ''جمع:'' [[храбрые]]؛ ''کوتاه:'' [[храбр]]، [[храбра]]، [[храбро]]، [[храбры]])
</div>
# [[دلیر]]، [[شجاع]]؛ کسی که در رویارویی با خطر نمی‌ترسد.
#: ''храбрый воин'' (جنگجوی دلیر)
#: ''Он храбрый человек.'' (او آدم شجاعی است.)
# [[دلیرانه]]، [[شجاعانه]]؛ ویژگی کاری که با دلیری انجام شده است.
#: ''храбрый поступок'' (کار دلیرانه)
#: ''храброе решение'' (تصمیم شجاعانه)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' تفاوت '''храбрый''' و '''смелый''': «храбрый» بر دلیری در نبرد و رویارویی با خطر تأکید دارد، در حالی که «смелый» بر جسارت و اقدام بی‌پروا.
</div>
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || хра́брый || хра́брое || хра́брая || хра́брые
|-
| اضافی || хра́брого || хра́брого || хра́брой || хра́брых
|-
| برایی || хра́брому || хра́брому || хра́брой || хра́брым
|-
| مفعولی || хра́брого (جاندار) / хра́брый (بی‌جان) || хра́брое || хра́брую || хра́брых (جاندار) / хра́брые (بی‌جان)
|-
| ابزاری || хра́брым || хра́брым || хра́брой / хра́брою || хра́брыми
|-
| اضافی (پیشرویی) || хра́бром || хра́бром || хра́брой || хра́брых
|}
* تفضیلی: [[храбрее]] / [[храбрей]]
* عالی: [[храбрейший]] / [[самый храбрый]]
==== مترادف‌ها ====
* [[смелый]] (شجاع)
* [[отважный]] (بی‌باک)
* [[мужественный]] (دلیر)
* [[бесстрашный]] (بی‌ترس)
* [[дерзкий]] (جسور)
==== متضادها ====
* [[трусливый]] (ترسو)
* [[робкий]] (خجالتی)
* [[малодушный]] (بی‌همت)
* [[боязливый]] (ترسو)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[храбро]] (دلیرانه)
* [[храбрость]] (شجاعت)
* [[храбрец]] (دلیر)
* [[храбриться]] (دل به دل دادن)
* [[храбрый]] (شجاع)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|دلیر}}
* {{ت|ar|شجاع}}
* {{ت|de|tapfer}}
* {{ت|en|brave}}
* {{ت|fa|دلیر}}
* {{ت|fr|courageux}}
* {{ت|it|coraggioso}}
* {{ت|tr|cesur}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[смелый]] · [[храбрость]] · [[храбрец]] · [[отважный]] · [[трусливый]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=храбрый&mode=slovari Грамота.ру: храбрый]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=храбрый Multitran: храбрый]
s2wvwjk6mfq7tw5uehyk9ipv2o5tvv4
дерзкий
0
220386
917258
2026-10-30T19:39:31Z
NVS MHN
47119
дерзкий
917258
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*dьrzъ'' (جسور، بی‌پروا). هم‌ریشه با [[дерзать]] (جسارت کردن) و [[дерзость]] (جسارت).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈdʲerskʲɪj/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-дерзкий.ogg}}
=== صفت ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''дерзкий''' (''مؤنث:'' [[дерзкая]]، ''خنثی:'' [[дерзкое]]، ''جمع:'' [[дерзкие]]؛ ''کوتاه:'' [[дерзок]]، [[дерзка]]، [[дерзко]]، [[дерзки]])
</div>
# [[جسور]]، [[بی‌پروا]]؛ کسی که با گستاخی مرزها را می‌شکند.
#: ''дерзкий мальчишка'' (پسرک جسور)
#: ''Он дерзкий и непослушный.'' (او جسور و نافرمان است.)
# [[گستاخ]]، [[بی‌ادب]]؛ در برخورد با دیگران بی‌احترامی کردن.
#: ''дерзкий ответ'' (پاسخ گستاخانه)
#: ''Не будь таким дерзким!'' (این‌قدر گستاخ نباش!)
# {{مجاز}} [[بی‌باک]]، [[دلیرانه]]؛ در کار یا طرحی که سنت‌شکن است.
#: ''дерзкая мысль'' (اندیشهٔ بی‌باک)
#: ''дерзкий проект'' (طرح جسورانه)
# کتابی: [[بی‌پروا]] در برابر قدرت یا خطر.
#: ''дерзкий вызов'' (چالش بی‌پروا)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' بار معنایی '''дерзкий''' بسته به بافت می‌تواند مثبت (بی‌باک، نوآور) یا منفی (گستاخ، بی‌ادب) باشد.
</div>
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || де́рзкий || де́рзкое || де́рзкая || де́рзкие
|-
| اضافی || де́рзкого || де́рзкого || де́рзкой || де́рзких
|-
| برایی || де́рзкому || де́рзкому || де́рзкой || де́рзким
|-
| مفعولی || де́рзкого (جاندار) / де́рзкий (بی‌جان) || де́рзкое || де́рзкую || де́рзких (جاندار) / де́рзкие (بی‌جان)
|-
| ابزاری || де́рзким || де́рзким || де́рзкой / де́рзкою || де́рзкими
|-
| اضافی (پیشرویی) || де́рзком || де́рзком || де́рзкой || де́рзких
|}
* تفضیلی: [[дерзче]] / [[более дерзкий]]
* عالی: [[дерзчайший]] / [[самый дерзкий]]
==== مترادف‌ها ====
* (جسور): [[смелый]]، [[отважный]]، [[бесстрашный]]
* (گستاخ): [[наглый]]، [[нахальный]]، [[грубый]]
==== متضادها ====
* (جسور): [[робкий]]، [[трусливый]]، [[осторожный]]
* (گستاخ): [[вежливый]]، [[скромный]]، [[почтительный]]
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[дерзко]] (گستاخانه)
* [[дерзость]] (جسارت، گستاخی)
* [[дерзать]] (جسارت کردن)
* [[дерзнуть]] (جرأت کردن)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|جسور}}
* {{ت|ar|جسور}}
* {{ت|de|kühn}}
* {{ت|en|bold}}
* {{ت|fa|جسور}}
* {{ت|fr|audacieux}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|گستاخ}}
* {{ت|ar|وقح}}
* {{ت|de|frech}}
* {{ت|en|impudent}}
* {{ت|fa|گستاخ}}
* {{ت|fr|effronté}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[дерзость]] · [[дерзать]] · [[смелый]] · [[наглый]] · [[вежливый]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=дерзкий&mode=slovari Грамота.ру: дерзкий]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=дерзкий Multitran: дерзкий]
exhkpdnwbcg5pfvrm9fsspqhe63raqg
дерзать
0
220387
917259
2026-10-30T21:02:57Z
NVS MHN
47119
дерзать
917259
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*dьrzati'' (جسارت کردن، بی‌پروا بودن). هم‌ریشه با [[дерзкий]] (جسور) و [[дерзость]] (جسارت).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/dʲɪrˈzatʲ/}}
=== فعل ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''дерзать''' (''ناقص، لازم، کتابی''； ''مصدر کامل:'' [[дерзнуть]])
</div>
# [[جسارت کردن]]، [[بی‌پروا بودن]]؛ با گستاخی یا شهامت اقدام کردن.
#: ''Он дерзает спорить с начальством.'' (او جسارت می‌کند با مافوق بحث کند.)
#: ''Не дерзай перечить отцу.'' (جرأت نکن با پدر مخالفت کنی.)
# [[دل به کار زدن]]، [[بی‌باکانه کوشیدن]]؛ در راه هدفی والا تلاش کردن.
#: ''Дерзать в науке.'' (در علم دل به کار زدن.)
#: ''Поэт дерзает искать новое.'' (شاعر جسورانه در پی نوی است.)
# کتابی: [[جرات کردن]]؛ در متون ادبی برای بیان جسارت.
#: ''Кто дерзнёт ему возразить?'' (چه کسی جرأت می‌کند به او возражение کند؟)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' این فعل بار کتابی و ادبی دارد. در گفتار روزمره بیشتر از '''осмеливаться''' و '''сметь''' استفاده می‌شود.
</div>
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="2" | حال ساده
|-
| من || дерза́ю
|-
| تو || дерза́ешь
|-
| او/آن || дерза́ет
|-
| ما || дерза́ем
|-
| شما || дерза́ете
|-
| آن‌ها || дерза́ют
|}
* گذشته: дерза́л (مذکر)، дерза́ла (مؤنث)، дерза́ло (خنثی)، дерза́ли (جمع)
* امر: дерза́й، дерза́йте
* اسم فاعل: дерза́ющий
* قید: дерза́я
==== مترادف‌ها ====
* [[сметь]] (جرأت داشتن)
* [[осмеливаться]] (جرأت کردن)
* [[отваживаться]] (دل به کار زدن)
* [[рисковать]] (خطر کردن)
==== متضادها ====
* [[бояться]] (ترسیدن)
* [[робеть]] (خجالتی بودن)
* [[трусить]] (ترسو بودن)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[дерзнуть]] (جرأت کردن، کامل)
* [[дерзкий]] (جسور)
* [[дерзость]] (جسارت)
* [[дерзание]] (جسارت، تلاش)
* [[дерзновение]] (کتابی، جسارت)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|جسارت کردن}}
* {{ت|ar|جرو}}
* {{ت|de|wagen}}
* {{ت|en|dare}}
* {{ت|fa|جسارت کردن}}
* {{ت|fr|oser}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[дерзнуть]] · [[дерзкий]] · [[дерзость]] · [[сметь]] · [[осмеливаться]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=дерзать&mode=slovari Грамота.ру: дерзать]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=дерзать Multitran: дерзать]
mvw9p55m8xc26y8cn1d7mgt0a602c31
дерзость
0
220388
917260
2026-10-30T23:10:41Z
NVS MHN
47119
дерзость
917260
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[дерзкий]] (جسور) + [[-ость]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[дерзать]] (جسارت کردن) و [[дерзнуть]] (جرأت کردن).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈdʲerzəsʲtʲ/}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''дерзость''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''， ''اضافه:'' [[дерзости]]， ''جمع:'' [[дерзости]])
</div>
# [[جسارت]]، [[بی‌پروایی]]؛ گستاخی در اقدام یا سخن.
#: ''Он ответил с дерзостью.'' (او با جسارت پاسخ داد.)
#: ''дерзость поступка'' (جسارت آن کار)
# [[گستاخی]]، [[بی‌ادبی]]؛ بی‌احترامی در برخورد با دیگران.
#: ''Не допускай дерзости в разговоре.'' (در گفتار گستاخی روا مدار.)
#: ''Это была неслыханная дерзость.'' (این گستاخی بی‌سابقه‌ای بود.)
# {{مجاز}} [[بی‌باکی]]، [[دلیری]]؛ در کار یا اندیشه‌ای سنت‌شکن.
#: ''дерзость мысли'' (بی‌باکی اندیشه)
#: ''дерзость проекта'' (جسارت طرح)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' بار معنایی '''дерзость''' بسته به بافت می‌تواند مثبت (بی‌باکی، نوآوری) یا منفی (گستاخی، بی‌ادبی) باشد.
</div>
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || де́рзость || де́рзости
|-
| اضافی || де́рзости || де́рзостей
|-
| برایی || де́рзости || де́рзостям
|-
| مفعولی || де́рзость || де́рзости
|-
| ابزاری || де́рзостью || де́рзостями
|-
| اضافی (پیشرویی) || де́рзости || де́рзостях
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[смелость]] (شجاعت)
* [[наглость]] (گستاخی)
* [[нахальство]] (بی‌شرمی)
* [[бесстрашие]] (بی‌باکی)
==== متضادها ====
* [[робость]] (کم‌رویی)
* [[скромность]] (فروتنی)
* [[вежливость]] (ادب)
* [[трусость]] (ترسویی)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[дерзкий]] (جسور)
* [[дерзать]] (جسارت کردن)
* [[дерзнуть]] (جرأت کردن)
* [[дерзновение]] (کتابی، جسارت)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|جسارت}}
* {{ت|ar|جراة}}
* {{ت|de|Kühnheit}}
* {{ت|en|audacity}}
* {{ت|fa|جسارت}}
* {{ت|fr|audace}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|گستاخی}}
* {{ت|ar|وقاحة}}
* {{ت|de|Frechheit}}
* {{ت|en|impudence}}
* {{ت|fa|گستاخی}}
* {{ت|fr|effronterie}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[дерзкий]] · [[дерзать]] · [[дерзнуть]] · [[смелость]] · [[наглость]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=дерзость&mode=slovari Грамота.ру: дерзость]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=дерзость Multitran: дерзость]
97f33yjk2ngtegdi6fe4oz7oxv5b4no
بحث کاربر:Ali khanahmadih
3
220389
917261
2026-10-31T01:57:49Z
پیام به کاربر جدید
26498
افزودن [[الگو:خوشامدید|پیام خوش‌آمد]] به صفحهٔ بحث کاربر تازه
917261
wikitext
text/x-wiki
== خوش آمدید ==
'''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید'''
امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br />
این پیوندها می‌تواند سودمند باشد:
{|
|-
|[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن
|-
| [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]]
|-
|||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو
|-
|||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه
|-
|[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش
|-
| [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها.
|-
|[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]
|-
|[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]
|-
|
|-
|
|-
|'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]]
|}
امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~~~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم! شاد باشید!
-- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۵۷ (UTC)
scalpnkidxyn1o08q7lxiofot4nnw1q
наглость
0
220390
917262
2026-10-31T03:43:12Z
NVS MHN
47119
наглость
917262
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[наглый]] (گستاخ) + [[-ость]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[наглеть]] (گستاخ شدن) و [[нахальство]] (بی‌شرمی).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈnaɡɫəsʲtʲ/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Rominf-наглость.wav}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''наглость''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان''， ''اضافه:'' [[наглости]]， ''جمع:'' [[наглости]])
</div>
# [[وقاحت]]، [[بی‌شرمی]]؛ گستاخی در رفتار و گفتار، بدون شرم از دیگران.
#: ''Он ответил с наглостью.'' (او با وقاحت پاسخ داد.)
#: ''Это была неслыханная наглость.'' (این بی‌شرمی بی‌سابقه‌ای بود.)
# [[گستاخی]]، [[بی‌پروایی]]؛ جسارت در نقض هنجارها یا حق دیگران.
#: ''наглость поступка'' (گستاخی آن کار)
#: ''Не хватает наглости.'' (وقاحت لازم را ندارد.)
# محاوره‌ای: [[خودنمایی]]، [[لاف]]؛ در بافتی کنایی.
#: ''С такой наглостью он пройдёт везде.'' (با این وقاحت، همه‌جا راهش می‌دهند.)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' بار معنایی '''наглость''' تقریباً همیشه منفی است. با '''дерзость''' که می‌تواند بار مثبت (بی‌باکی) داشته باشد تفاوت دارد.
</div>
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || на́глость || на́глости
|-
| اضافی || на́глости || на́глостей
|-
| برایی || на́глости || на́глостям
|-
| مفعولی || на́глость || на́глости
|-
| ابزاری || на́глостью || на́глостями
|-
| اضافی (پیشرویی) || на́глости || на́глостях
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[нахальство]] (بی‌شرمی)
* [[бесстыдство]] (بی‌شرمی)
* [[дерзость]] (گستاخی، جسارت)
* [[хамство]] (بی‌ادبی)
==== متضادها ====
* [[скромность]] (فروتنی)
* [[вежливость]] (ادب)
* [[застенчивость]] (کم‌رویی)
* [[стыд]] (شرم)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[наглый]] (گستاخ)
* [[нагло]] (با وقاحت)
* [[наглеть]] (گستاخ شدن)
* [[наглец]] (آدم گستاخ)
* [[нахальство]] (بی‌شرمی)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|وقاحت}}
* {{ت|ar|وقاحت}}
* {{ت|de|Frechheit}}
* {{ت|en|impudence}}
* {{ت|fa|وقاحت}}
* {{ت|fr|effronterie}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|بی‌شرمی}}
* {{ت|ar|صفاقت}}
* {{ت|de|Schamlosigkeit}}
* {{ت|en|shamelessness}}
* {{ت|fa|بی‌شرمی}}
* {{ت|fr|impudence}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[наглый]] · [[нахальство]] · [[дерзость]] · [[хамство]] · [[наглец]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=наглость&mode=slovari Грамота.ру: наглость]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=наглость Multitran: наглость]
e3wf5shafbaec2jx1q36sx8kh72gy3q
наглый
0
220391
917263
2026-10-31T10:36:19Z
NVS MHN
47119
наглый
917263
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*naglъ'' (ناگهانی، سریع). در روسی باستان به معنای «ناگهانی، بی‌مقدمه» بوده و سپس به «گستاخ، بیشرم» تغییر معنا یافته است. هم‌ریشه با [[наглость]] (وقاحت) و [[наглец]] (آدم گستاخ).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈnaɡɫɨj/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-наглый.ogg}}
=== صفت ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''наглый''' (''مؤنث:'' [[наглая]]، ''خنثی:'' [[наглое]]، ''جمع:'' [[наглые]]؛ ''کوتاه:'' [[нагл]]، [[нагла]]، [[нагло]]، [[наглы]])
</div>
# [[گستاخ]]، [[وقیح]]؛ کسی که بیشرم و بی‌پروا رفتار می‌کند.
#: ''наглый мальчишка'' (پسرک گستاخ)
#: ''Он наглый и бесстыжий.'' (او گستاخ و بیشرم است.)
# [[بیشرم]]، [[پردلیر]]؛ در نقض حق یا هنجار دیگران.
#: ''наглый обман'' (فریب بیشرم)
#: ''наглая ложь'' (دروغ وقیحانه)
# محاوره‌ای: [[بی‌پروا]]، [[جسور]]؛ در بافتی کنایی یا تحسین‌آمیز.
#: ''наглая идея'' (اندیشهٔ بی‌پروا)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' بار معنایی '''наглый''' تقریباً همیشه منفی است. با '''дерзкий''' که می‌تواند بار مثبت (بی‌باک) داشته باشد تفاوت دارد.
</div>
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || на́глый || на́глое || на́глая || на́глые
|-
| اضافی || на́глого || на́глого || на́глой || на́глых
|-
| برایی || на́глому || на́глому || на́глой || на́глым
|-
| مفعولی || на́глого (جاندار) / на́глый (بی‌جان) || на́глое || на́глую || на́глых (جاندار) / на́глые (بی‌جان)
|-
| ابزاری || на́глым || на́глым || на́глой / на́глою || на́глыми
|-
| اضافی (پیشرویی) || на́глом || на́глом || на́глой || на́глых
|}
* تفضیلی: [[наглее]] / [[наглей]]
* عالی: [[наглейший]] / [[самый наглый]]
==== مترادف‌ها ====
* [[нахальный]] (بیشرم)
* [[бесстыдный]] (بیشرم)
* [[дерзкий]] (گستاخ، جسور)
* [[хамский]] (بی‌ادب)
* [[бесцеремонный]] (بی‌پروا)
==== متضادها ====
* [[скромный]] (فروتن)
* [[вежливый]] (مؤدب)
* [[застенчивый]] (کم‌رو)
* [[стыдливый]] (شرمگین)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[наглость]] (وقاحت)
* [[нагло]] (با وقاحت)
* [[наглеть]] (گستاخ شدن)
* [[наглец]] (آدم گستاخ)
* [[обнаглеть]] (پردلیر شدن)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|گستاخ}}
* {{ت|ar|وقح}}
* {{ت|de|frech}}
* {{ت|en|impudent}}
* {{ت|fa|گستاخ}}
* {{ت|fr|effronté}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|بیشرم}}
* {{ت|ar|صفوق}}
* {{ت|de|schamlos}}
* {{ت|en|shameless}}
* {{ت|fa|بیشرم}}
* {{ت|fr|impudent}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[наглость]] · [[нахальный]] · [[дерзкий]] · [[хамский]] · [[наглец]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=наглый&mode=slovari Грамота.ру: наглый]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=наглый Multitran: наглый]
iszsfw0z1btucpxlrrlw1alxf137f8s
917264
917263
2026-10-31T10:36:58Z
NVS MHN
47119
/* برگردان‌ها */
917264
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از پیشاسلاوی ''*naglъ'' (ناگهانی، سریع). در روسی باستان به معنای «ناگهانی، بی‌مقدمه» بوده و سپس به «گستاخ، بیشرم» تغییر معنا یافته است. هم‌ریشه با [[наглость]] (وقاحت) و [[наглец]] (آدم گستاخ).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/ˈnaɡɫɨj/}}
** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-наглый.ogg}}
=== صفت ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''наглый''' (''مؤنث:'' [[наглая]]، ''خنثی:'' [[наглое]]، ''جمع:'' [[наглые]]؛ ''کوتاه:'' [[нагл]]، [[нагла]]، [[нагло]]، [[наглы]])
</div>
# [[گستاخ]]، [[وقیح]]؛ کسی که بیشرم و بی‌پروا رفتار می‌کند.
#: ''наглый мальчишка'' (پسرک گستاخ)
#: ''Он наглый и бесстыжий.'' (او گستاخ و بیشرم است.)
# [[بیشرم]]، [[پردلیر]]؛ در نقض حق یا هنجار دیگران.
#: ''наглый обман'' (فریب بیشرم)
#: ''наглая ложь'' (دروغ وقیحانه)
# محاوره‌ای: [[بی‌پروا]]، [[جسور]]؛ در بافتی کنایی یا تحسین‌آمیز.
#: ''наглая идея'' (اندیشهٔ بی‌پروا)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' بار معنایی '''наглый''' تقریباً همیشه منفی است. با '''дерзкий''' که می‌تواند بار مثبت (بی‌باک) داشته باشد تفاوت دارد.
</div>
==== صرف ====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع
|-
| فاعلی || на́глый || на́глое || на́глая || на́глые
|-
| اضافی || на́глого || на́глого || на́глой || на́глых
|-
| برایی || на́глому || на́глому || на́глой || на́глым
|-
| مفعولی || на́глого (جاندار) / на́глый (بی‌جان) || на́глое || на́глую || на́глых (جاندار) / на́глые (بی‌جان)
|-
| ابزاری || на́глым || на́глым || на́глой / на́глою || на́глыми
|-
| اضافی (پیشرویی) || на́глом || на́глом || на́глой || на́глых
|}
* تفضیلی: [[наглее]] / [[наглей]]
* عالی: [[наглейший]] / [[самый наглый]]
==== مترادف‌ها ====
* [[нахальный]] (بیشرم)
* [[бесстыдный]] (بیشرم)
* [[дерзкий]] (گستاخ، جسور)
* [[хамский]] (بی‌ادب)
* [[бесцеремонный]] (بی‌پروا)
==== متضادها ====
* [[скромный]] (فروتن)
* [[вежливый]] (مؤدب)
* [[застенчивый]] (کم‌رو)
* [[стыдливый]] (شرمگین)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[наглость]] (وقاحت)
* [[нагло]] (با وقاحت)
* [[наглеть]] (گستاخ شدن)
* [[наглец]] (آدم گستاخ)
* [[обнаглеть]] (پردلیر شدن)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|گستاخ}}
* {{ت|ar|وقح}}
* {{ت|de|frech}}
* {{ت|en|impudent}}
* {{ت|fa|گستاخ}}
* {{ت|fr|effronté}}
{{بر-پایین}}
{{بر-بالا|بیشرم}}
* {{ت|ar|صفوق}}
* {{ت|de|schamlos}}
* {{ت|en|shameless}}
* {{ت|fa|بیشرم}}
* {{ت|fr|impudent}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[наглость]] · [[нахальный]] · [[дерзкий]] · [[хамский]] · [[наглец]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=наглый&mode=slovari Грамота.ру: наглый]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=наглый Multitran: наглый]
rpglr0g1o19fw49aoh5e69kkxcu9a8l
наглец
0
220392
917265
2026-10-31T11:41:56Z
NVS MHN
47119
наглец
917265
wikitext
text/x-wiki
== روسی ==
=== ریشه‌شناسی ===
از [[наглый]] (گستاخ) + [[-ец]] (پسوند اسم‌ساز جاندار). هم‌ریشه با [[наглость]] (وقاحت) و [[наглеть]] (گستاخ شدن).
=== آوایش ===
* {{آیپا|/nɐˈɡlʲet͡s/}}
=== اسم ===
<div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;">
'''наглец''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''， ''اضافه:'' [[наглеца]]， ''جمع:'' [[наглецы]]， ''مؤنث:'' [[наглец|наглецовка]] نیست)
</div>
# [[آدم گستاخ]]، [[آدم وقیح]]؛ کسی که با بی‌شرمی و بی‌پروایی رفتار می‌کند.
#: ''Этот наглец не извинился.'' (این آدم گستاخ عذرخواهی نکرد.)
#: ''Наглец вошёл без стука.'' (آدم گستاخ بدون در زدن وارد شد.)
# محاوره‌ای: [[پردلیر]]، [[بی‌پروا]]؛ در بافتی کنایی یا تحسین‌آمیز.
#: ''Ну и наглец! Всё у него получается.'' (عجب آدم پردلیری! همه کارهایش می‌گیرد.)
<div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;">
'''نکته:''' این واژه بار منفی دارد و برای نکوهش رفتار گستاخانه به کار می‌رود.
</div>
==== صرف ====
واژه '''наглец''' دارای [[واکه گذرا]] (е) است که در حالت‌های غیرفاعلی حذف می‌شود.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! حالت !! مفرد !! جمع
|-
| فاعلی || нагле́ц || наглецы́
|-
| اضافی || наглеца́ || наглецо́в
|-
| برایی || наглецу́ || наглеца́м
|-
| مفعولی || наглеца́ || наглецо́в
|-
| ابزاری || наглецо́м || наглеца́ми
|-
| اضافی (پیشرویی) || наглеце́ || наглеца́х
|}
==== مترادف‌ها ====
* [[нахал]] (بیشرم)
* [[хам]] (بی‌ادب)
* [[бесстыдник]] (بیشرم)
* [[дерзец]] (گستاخ)
==== متضادها ====
* [[скромняга]] (فروتن)
* [[вежливый человек]] (آدم مؤدب)
==== واژه‌های مشتق‌شده ====
* [[наглый]] (گستاخ)
* [[наглость]] (وقاحت)
* [[нагло]] (با وقاحت)
* [[наглеть]] (گستاخ شدن)
==== برگردان‌ها ====
{{بر-بالا|آدم گستاخ}}
* {{ت|ar|وقح}}
* {{ت|de|Frechling}}
* {{ت|en|impudent person}}
* {{ت|fa|آدم گستاخ}}
* {{ت|fr|effronté}}
{{بر-پایین}}
----
<div style="font-size:90%; color:#555;">
'''جستارهای وابسته:''' [[наглый]] · [[наглость]] · [[нахал]] · [[хам]] · [[дерзец]]
</div>
==== منابع ====
* ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова)
* ''Малый академический словарь'' (МАС)
* ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера
* [https://gramota.ru/poisk?query=наглец&mode=slovari Грамота.ру: наглец]
* [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=наглец Multitran: наглец]
eg6j0dpczexes9frggtmbs29b45iiak