ویکی‌واژه fawiktionary https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.48.0-wmf.1 case-sensitive مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌واژه بحث ویکی‌واژه پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده پیوست بحث پیوست TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk 0 2822 917297 886429 2026-11-01T21:47:35Z The.shahab 17835 ویرایش‌های [[Special:Contributions/Hokhashtra, the great king of Medes|Hokhashtra, the great king of Medes]] ([[User talk:Hokhashtra, the great king of Medes|بحث]]) به آخرین تغییری که [[User:Jalaluddin Khwarazmshah|Jalaluddin Khwarazmshah]] انجام داده بود واگردانده شد 885977 wikitext text/x-wiki ==فارسی== ===ریشه‌شناسی=== * فارسی ===اسم=== #اندازه، مقدار. #مابین قبضة کمان و گوشة آن. ====منابع==== * فرهنگ لغت معین # ===اسم=== #بشقاب بزرگ و کم و بیش گود. #جلد یا غلاف برخی چیزها، مانند: عینک، ساعت. #جسم سخت از چوب یا غیر چوب بر گرد عکس، آینه و... که نگه - دارندة آن باشد، چارچوب. ====منابع==== * فرهنگ لغت معین ====برگردان‌ها==== {{top}} *انگليسی:[[plate]] {{bottom}} ;{{ایتالیایی}}: ===اسم=== [[pannello]] ;{{انگلیسی}}: [[patine]] *[[patina]] *[[pan]] *[[frame]] *[[case]] *[[window box]] *[[watchcase]] *[[rim]] *[[paneling]] *[[panel]] *[[pane]] *[[mount]] *[[plate]] *[[pickthank]] *[[lickspittle]] *[[elytrum]] *[[elytron]] *[[wood block]] *[[patelliform]] *[[patellate]] *[[bedplate]] *[[backboard]] *[[came]] *[[goldbeater]] *[[scrim]] *[[triptych]] *[[sash]] *[[entablature]] [[رده:اسم‌های ترکی]] [[رده:اسم‌های عربی]] l06gp3suu02hcw9hqnu3jbqj4z5wdo1 0 5575 917299 892867 2026-11-01T21:58:57Z The.shahab 17835 917299 wikitext text/x-wiki ==فارسی== ===ریشه لغت=== *{{عربی}} ===آوایش=== */فاصلِه/ [[File:LL-Q9168 (fas)-Afsham23-فاصِله.wav|بندانگشتی]] ===[[file:Nuvola apps bookcase2.svg|40px]] اسم=== '''فاصله''' #میزان [[دوری]] یا جدایی دو یا چند چیز یا چند نفر از هم، مسافت میان دو چیز –––– ====برگردان‌ها==== {{ترجمه-بالا|ترجمه‌ها}} *{{انگلیسی}}:[[hiatus]] *{{ایتالیایی}}: [[interruzione]] *[[tratto]] *[[intervallo]] *[[distanza]] *{{انگلیسی}}: [[time out]] *[[spacing]] *[[space]] *[[lacuna]] *[[interval]] *[[interstice]] *[[interspace]] *[[interregnum]] *[[intermittence]] *[[intermezzo]] *[[interlude]] *[[interim]] *[[hiatus]] *[[distance]] *[[diastema]] *[[blank character]] *[[subinterval]] *[[spatial]] {{بر-وسط}} *[[span]] *[[spacing bias]] *[[signal distance]] *[[line spacing]] *[[intervene]] *[[hand optmization]] *[[gulf]] *[[focus]] *[[focal length]] *[[distant]] *[[code distance]] *[[away]] *[[amplitude]] *[[adinterim]] *[[unit distance]] *[[tritone]] *[[single space]] *[[shouting distance]] *[[paragraph]] *[[hairbreadth]] *[[diatessaron]] *[[blank]] *[[overhear]] {{بر-وسط}} *[[interword space]] *[[intercolumniation]] *[[glottis]] *[[entracte]] *[[dash]] *[[trifocal]] *[[tachymeter]] *[[insofar as]] *[[wingspread]] *[[space mark]] *[[mean distance]] *[[hyphenate]] *[[lore]] *[[zoom]] *[[loral]] *[[geometric mean]] *[[diastasis]] *[[wheelbase]] *[[tailgate]] *[[lunitidal interval]] *[[intermission]] *[[hyperfocal distance]] {{ترجمه-پایین}} ====منابع==== *فرهنگ لغت معین *فرهنگ بزرگ سخن [[رده:اسم‌های معرب]] [[رده:عربی]] jougvzwtkhs4cfyzbkseyuc0jigtnbu 0 20328 917307 799092 2026-11-02T00:35:55Z NVS MHN 47119 /* روسی */ бог 917307 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*bogъ''. این واژه احتمالاً وام‌گرفته از ایرانی باستان ''*baga-'' (خداوند، بخشنده) است. هم‌ریشه با [[богиня]] (الهه) و [[божество]] (خدایی، الوهیت). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/box/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-бог.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''бог''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''， ''اضافه:'' [[бога]]， ''جمع:'' [[боги]]) </div> # [[خدا]]، [[الهه]]؛ موجودی فراانسانی که در ادیان پرستیده می‌شود. #: ''бог войны'' (خدای جنگ) #: ''боги Олимпа'' (خدایان المپ) # با حرف بزرگ Бог: [[خدا]]؛ در ادیان توحیدی، آفریدگار جهان. #: ''Бог есть любовь.'' (خدا محبت است.) # {{مجاز}} [[بت]]، [[معبود]]؛ کسی یا چیزی که بیش از حد ستوده می‌شود. #: ''Он для неё бог.'' (او برای او خداوندگار است.) # مجاز محاوره‌ای: [[آدم قدرتمند]]؛ در تعبیرهای کنایی. #: ''Он не бог, всё не сможет.'' (او خدا نیست، همه کار را نمی‌تواند.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در روسی معیار، '''бог''' با حرف کوچک برای خدایان و اساطیری و '''Бог''' با حرف بزرگ در بافت دینی توحیدی به کار می‌رود. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || бог || бо́ги |- | اضافی || бо́га || бого́в |- | برایی || бо́гу || бога́м |- | مفعولی || бо́га || бого́в |- | ابزاری || бо́гом || бога́ми |- | اضافی (پیشرویی) || бо́ге || бога́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[божество]] (خدایی، الوهیت) * [[господь]] (خداوند؛ دینی) * [[творец]] (آفریدگار) * [[всевышний]] (خدای متعال) * [[идол]] (بت؛ مجاز) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[богиня]] (الهه) * [[божество]] (خدایی، الوهیت) * [[божественный]] (خدایی، الهی) * [[божий]] (خداوندی) * [[безбожник]] (بی‌خدا) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خدا}} * {{ت|ar|الله}} * {{ت|de|Gott}} * {{ت|en|god}} * {{ت|fa|خدا}} * {{ت|fr|dieu}} * {{ت|it|dio}} * {{ت|tr|tanrı}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[богиня]] · [[божество]] · [[божественный]] · [[безбожник]] · [[господь]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=бог&mode=slovari Грамота.ру: бог] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=бог Multitran: бог] [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:اسم‌های روسی]] 34kttwclanp2gi9dbtapptyexyfthjy 917311 917307 2026-11-02T00:52:15Z NVS MHN 47119 917311 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*bogъ''. این واژه احتمالاً وام‌گرفته از ایرانی باستان ''*baga-'' (خداوند، بخشنده) است. هم‌ریشه با [[богиня]] (الهه) و [[божество]] (خدایی، الوهیت). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/box/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-бог.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''бог''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''， ''اضافه:'' [[бога]]， ''جمع:'' [[боги]]) </div> # [[خدا]]، [[الهه]]؛ موجودی فراانسانی که در ادیان پرستیده می‌شود. #: ''бог войны'' (خدای جنگ) #: ''боги Олимпа'' (خدایان المپ) # با حرف بزرگ Бог: [[خدا]]؛ در ادیان توحیدی، آفریدگار جهان. #: ''Бог есть любовь.'' (خدا محبت است.) # {{مجاز}} [[بت]]، [[معبود]]؛ کسی یا چیزی که بیش از حد ستوده می‌شود. #: ''Он для неё бог.'' (او برای او خداوندگار است.) # مجاز محاوره‌ای: [[آدم قدرتمند]]؛ در تعبیرهای کنایی. #: ''Он не бог, всё не сможет.'' (او خدا نیست، همه کار را نمی‌تواند.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در روسی معیار، '''бог''' با حرف کوچک برای خدایان و اساطیری و '''Бог''' با حرف بزرگ در بافت دینی توحیدی به کار می‌رود. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || бог || бо́ги |- | اضافی || бо́га || бого́в |- | برایی || бо́гу || бога́м |- | مفعولی || бо́га || бого́в |- | ابزاری || бо́гом || бога́ми |- | اضافی (پیشرویی) || бо́ге || бога́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[божество]] (خدایی، الوهیت) * [[господь]] (خداوند؛ دینی) * [[творец]] (آفریدگار) * [[всевышний]] (خدای متعال) * [[идол]] (بت؛ مجاز) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[богиня]] (الهه) * [[божество]] (خدایی، الوهیت) * [[божественный]] (خدایی، الهی) * [[божий]] (خداوندی) * [[безбожник]] (بی‌خدا) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خدا}} * {{ت|ar|الله}} * {{ت|de|Gott}} * {{ت|en|god}} * {{ت|fa|خدا}} * {{ت|fr|dieu}} * {{ت|it|dio}} * {{ت|tr|tanrı}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[богиня]] · [[божество]] · [[божественный]] · [[безбожник]] · [[господь]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=бог&mode=slovari Грамота.ру: бог] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=бог Multitran: бог] [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:روسی]] odrmcslyokjfnw2035dfu6nmrh5pxjd 0 35588 917293 805998 2026-11-01T21:28:42Z The.shahab 17835 /* */ 917293 wikitext text/x-wiki ==فارسی== ===ریشه‌شناسی=== * [[روسی]] ===اسم=== # وسیله‌ای در اتومبیل و ماشین‌های مشابه که با فشار دادن آن حرکت اتومبیل یا ماشین کند و یا متوقف می‌شود. ؛ ~دستی ترمزی است که علاوه بر ترمز پایی در اتومبیل تعبیه شده که به وسیلة دستگیره‌ای آن را می‌کشند. ====منابع==== * فرهنگ لغت معین ====برگردان‌ها==== ;{{ایتالیایی}}: ===اسم=== [[freno]] ;{{انگلیسی}}: [[stopcock]] *[[clog]] *[[brake]] *[[stoplight]] *[[skidder]] *[[skid]] *[[foot brake]] *[[air brake]] *[[brakeman]] *[[screeck]] *[[screak]] *[[screech]] [[رده:اسم‌های روسی]] kf1zuqpv61865kya5stmuf3h3j6yllb 0 43353 917294 794946 2026-11-01T21:32:05Z The.shahab 17835 917294 wikitext text/x-wiki ==فارسی== ===ریشه‌شناسی=== [[روسی]] ===اسم=== #کاهش‌دادن [[سرعت]] وسیله نقلیه با سامانه [[ترمز]] ====برگردان‌ها==== ;{{ایتالیایی}}: ===فعل=== [[frenare]] eis58nq4gaxrgqieyainp6ltdxetmyy 0 174908 917304 784899 2026-11-02T00:24:11Z NVS MHN 47119 /* روسی */ слон 917304 wikitext text/x-wiki == روسی == [[image:Elephant Kruger 2003.jpg|thumb|слон(فیل)]] === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*slonъ''. ریشهٔ دقیق آن نامشخص است، اما برخی آن را با [[солон]] (نمک) یا [[слонить]] (نمک زدن) مرتبط می‌دانند. هم‌ریشه با [[слониха]] (فیل ماده) و [[слонёнок]] (بچه‌فیل). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/sɫon/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-слон.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''слон''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''， ''اضافه:'' [[слона]]， ''جمع:'' [[слоны]]， ''مؤنث:'' [[слониха]]) </div> # [[فیل]]؛ پستاندار بزرگ علف‌خوار با خرطوم بلند و عاج. #: ''слон в зоопарке'' (فیل در باغ‌وحش) #: ''индийский слон'' (فیل هندی) #: ''Слоны живут в Африке и Индии.'' (فیل‌ها در آفریقا و هند زندگی می‌کنند.) # شطرنج: [[فیل]]؛ مهره‌ای در شطرنج که به‌صورت اریب حرکت می‌کند. #: ''ходить слоном'' (با فیل حرکت کردن) #: ''белопольный слон'' (فیل خانه‌روشن) # {{مجاز}} محاوره‌ای: [[آدم تنومند]]، [[گنده‌هیکل]]؛ در تعبیر کنایی. #: ''Ну и слон вырос!'' (عجب گنده‌هیکلی شده!) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' عبارت اصطلاحی '''делать из мухи слона''' به معنای «از کاه کوه ساختن» است و در روسی بسیار پرکاربرد است. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || слон || слоны́ |- | اضافی || слона́ || слоно́в |- | برایی || слону́ || слона́м |- | مفعولی || слона́ || слоно́в |- | ابزاری || слоно́м || слона́ми |- | اضافی (پیشرویی) || слоне́ || слона́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[слоник]] (تصغیر، محبت‌آمیز) * [[слонище]] (افزایشی، محاوره‌ای) ==== متضادها ==== * [[муха]] (مگس؛ در تعبیر «делать из мухи слона») ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[слониха]] (فیل ماده) * [[слонёнок]] (بچه‌فیل) * [[слоновый]] (وابسته به فیل) * [[слоник]] (فیل کوچک) * [[слонище]] (فیل گنده) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|فیل}} * {{ت|ar|فيل}} * {{ت|de|Elefant}} * {{ت|en|elephant}} * {{ت|fa|فیل}} * {{ت|fr|éléphant}} * {{ت|it|elefante}} * {{ت|tr|fil}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|فیل (مهرهٔ شطرنج)}} * {{ت|ar|فيل}} * {{ت|de|Läufer}} * {{ت|en|bishop}} * {{ت|fa|فیل}} * {{ت|fr|fou}} * {{ت|it|alfiere}} * {{ت|tr|fil}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[слониха]] · [[слонёнок]] · [[слоновый]] · [[слоник]] · [[делать из мухи слона]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=слон&mode=slovari Грамота.ру: слон] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=слон Multitran: слон] tsj3njnnyb05xfw4hknk0l4aoij1gu4 0 175418 917318 785459 2026-11-02T11:36:50Z NVS MHN 47119 бобр 917318 wikitext text/x-wiki == روسی == [[Image:Beaver pho34.jpg|thumb|(سگ‌آبی)бобр]] === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*bobrъ''. هم‌ریشه با [[бобёр]] (شکل محاوره‌ای) و [[бобровый]] (سگ‌آبی؛ صفت). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/bobr/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Cinemantique-бобр.wav}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''бобр''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''， ''اضافه:'' [[бобра]]， ''جمع:'' [[бобры]]， ''مؤنث:'' [[бобриха]]) </div> # [[سگ آبی]]، [[بیور]]؛ جوندگان نیمه‌آبزی با دُم پهن و دندان‌های قوی که سد می‌سازند. #: ''Бобр строит плотину.'' (سگ آبی سد می‌سازد.) #: ''Речной бобр.'' (سگ آبی رودخانه‌ای.) # معمولاً جمع: [[خز سگ آبی]]؛ پوست این جانور برای تولید پوشاک. #: ''Шапка из бобра.'' (کلاه از خز سگ آبی.) # مجاز، محاوره‌ای: [[آدم سخت‌کوش]]؛ در تعبیر کنایی. <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در روسی دو شکل '''бобр''' و '''бобёр''' وجود دارد. '''бобр''' بیشتر در متون علمی و دانشنامه‌ای و '''бобёр''' در گفتار روزمره به کار می‌رود. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || бобр || бобры́ |- | اضافی || бобра́ || бобро́в |- | برایی || бобру́ || бобра́м |- | مفعولی || бобра́ || бобро́в |- | ابزاری || бобро́м || бобра́ми |- | اضافی (پیشرویی) || бобре́ || бобра́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[бобёр]] (شکل محاوره‌ای) * [[речной бобр]] (سگ آبی رودخانه‌ای) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[бобёр]] (سگ آبی، محاوره‌ای) * [[бобриха]] (سگ آبی ماده) * [[бобрёнок]] (بچه‌سگ آبی) * [[бобровый]] (سگ‌آبی؛ صفت) * [[бобровина]] (خز سگ آبی) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|سگ آبی}} * {{ت|ar|قندس}} * {{ت|de|Biber}} * {{ت|en|beaver}} * {{ت|fa|سگ آبی}} * {{ت|fr|castor}} * {{ت|it|castoro}} * {{ت|tr|kunduz}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[бобёр]] · [[бобриха]] · [[бобрёнок]] · [[бобровый]] · [[бобровина]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Толковый словарь живого великорусского языка'' В. И. Даля * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=бобр&mode=slovari Грамота.ру: бобр] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=бобр Multitran: бобр] [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:روسی]] 2090l87wx16s4eti8cdzpfvuwzvokf8 0 208111 917295 881669 2026-11-01T21:44:25Z The.shahab 17835 917295 wikitext text/x-wiki ==فارسی== ===ریشه لغت=== *{{فارسی}} ===آوایش=== */اُتو/کردَن/ ===[[file:Nuvola apps bookcase2.png|40px]] مصدر فعل متعدی=== '''اتو‌کردن''' #چین و چروک‌ پارچه، لباس، و مانند آنها را بوسیله [[اتو]] صاف کردن. #:داشت چیزی را '''اتو''' میکرد. «[[گلشیری]]» ===مشتق‌ها=== *[[اتو بخار]]، [[اتو زدن]]، [[اتو کشیدن]] {{-}} ====منابع==== *فرهنگ بزرگ‌ سخن [[رده:مصدر فعل متعدی]] [[رده:مصدر متعدی]] 1dvyzrsamnny31i9eiazji4ifw3ys8p 2 219821 917315 916978 2026-11-02T01:02:34Z NVS MHN 47119 /* */ 917315 wikitext text/x-wiki {{#babel:fa|en-5|ru-4|ar-2|de-1|ko-1}} '''[[ویکی‌واژه|ویکی واژه]] فارسی را گسترش دهیم''' سرواژه نمونه: ⭐[[бог]]⭐([[خدا]]) jx5mvzmeu3iy573n6hx5d3z95bznqyp 917316 917315 2026-11-02T11:30:07Z NVS MHN 47119 /* */ 917316 wikitext text/x-wiki {{#babel:fa|en-5|ru-4|ar-2|de-1|ko-1}} '''[[ویکی‌واژه|ویکی واژه]] فارسی را گسترش دهیم''' سرواژه نمونه: ⭐[[бог]]⭐(''خدا'') 6if9wtkqu4fi8zwvvp6yphsyovbqny2 0 219937 917305 916419 2026-11-02T00:28:24Z NVS MHN 47119 /* منابع */ 917305 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''онъ'' (onъ)، از پیشاسلاوی ''*onъ'' (آن، آن‌یک). هم‌ریشه با اوکراینی [[він]]، بلاروسی [[ён]]، بلغاری [[он]]، صربی-کروات [[он]]، چکی [[on]]، اسلواکی [[on]] و لهستانی [[on]]. === آوایش === * {{آیپا|/on/}} * تلفظ روسی1: {{audio|ru|Ru-он.ogg}} * تلفظ روسی2: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Lvova-он.wav|a=Saint Petersburg}} === ضمیر شخصی === '''он''' (''مؤنث'' [[она]]، ''خنثی'' [[оно]]، ''جمع'' [[они]]) # [[او]]؛ ضمیر شخصی سوم‌شخص مفرد مذکر برای اشاره به شخص یا چیز مذکری که قبلاً ذکر شده است. #: ''Он пришёл поздно.'' #:: او دیر آمد. #: ''Я взял словарь. Он лежит на полке.'' #:: فرهنگ لغت را برداشتم. آن روی قفسه است. # {{مجاز}} [[آدم]]، [[کسی]]؛ در معنای عام و کلی برای اشاره به هر شخص. #: ''Он всегда чего-то ждёт.'' #:: آدم همیشه منتظر چیزی است. ==== صرف ==== * فاعلی: он * اضافی: [[его]] / [[него]] * برایی: [[ему]] / [[нему]] * مفعولی: [[его]] / [[него]] * ابزاری: [[им]] / [[ним]] * اضافی (پیشرویی): [[нём]] ==== مترادف‌ها ==== * (کهن، ادبی): [[оный]]، [[сей]] ==== متضادها ==== * [[она]] * [[оно]] * [[они]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[она]] * [[оно]] * [[они]] * [[оный]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[я]] * [[ты]] * [[мы]] * [[вы]] * [[она]] * [[оно]] * [[они]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|او}} * {{ت|ar|هو}} * {{ت|de|er}} * {{ت|en|he}} * {{ت|es|él}} * {{ت|fa|او}} * {{ت|fr|il}} * {{ت|it|lui}} * {{ت|tr|o}} * {{ت|zh|他}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ توضیحی اوشاکوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:ضمیرهای روسی]] agj4is67g3dqbnvs8at0pymbfha49yq 0 219972 917306 916459 2026-11-02T00:29:44Z NVS MHN 47119 917306 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''оно'' (ono)، از پیشاسلاوی ''*ono''. هم‌ریشه با [[он]]، [[она]] و [[они]]. === آوایش === * {{آیپا|/ɐˈno/}} * تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-оно.ogg}} === ضمیر === '''оно''' # [[آن]]؛ ضمیر شخصی سوم‌شخص مفرد خنثی؛ برای اشاره به چیزی که در جنس دستوری خنثی است یا جنسیت آن نامشخص است. #: ''Оно было очень красивым.'' #:: آن بسیار زیبا بود. ==== صرف ==== {| class="wikitable" ! حالت !! شکل |- | فاعلی || оно |- | اضافی || его |- | برایی || ему |- | مفعولی || его |- | ابزاری || им |- | اضافی (پیشرویی) || о нём |} ==== مترادف‌ها ==== * — ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[он]] * [[она]] * [[они]] * [[оный]] (کهن) ==== جستارهای وابسته ==== * [[он]] * [[она]] * [[они]] * [[оный]] * [[его]] * [[ему]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آن}} * {{ت|ar|هو}} * {{ت|de|es}} * {{ت|en|it}} * {{ت|es|ello}} * {{ت|fa|آن}} * {{ت|fr|il}} * {{ت|it|esso}} * {{ت|tr|o}} * {{ت|zh|它}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:ضمیرهای روسی]] 0xx6rhk8f0t3mgpa634db9d52v3rdt4 0 220044 917302 916539 2026-11-02T00:17:59Z NVS MHN 47119 /* منابع */ 917302 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''-а'' (-a)، از پیشاسلاوی ''*-a''. این پایانه در اصل نشانهٔ اسم‌های مؤنث و برخی حالت‌های صرفی بوده است. === آوایش === * {{آیپا|/-a/}} (با تکیه) * {{آیپا|/-ə/}} (بدون تکیه) === پایانه === '''-а''' # پایانهٔ [[حالت فاعلی]] [[مفرد]] اسم‌های [[مؤنث]] سخت‌پایان؛ نشانهٔ [[جنس مؤنث]]. #: ''[[книга]]'' (کتاب) — مؤنث #: ''[[вода]]'' (آب) — مؤنث #: ''[[рука]]'' (دست) — مؤنث # پایانهٔ [[حالت اضافی]] [[مفرد]] اسم‌های [[مذکر]] سخت‌پایان مختوم به همخوان. #: ''[[стол]] → [[стола]]'' (میز → میز) #: ''[[дом]] → [[дома]]'' (خانه → خانه) # پایانهٔ [[حالت فاعلی]] [[مفرد]] برخی اسم‌های [[مذکر]] (به‌ویژه نام‌های مردانه و واژه‌های محاوره‌ای). #: ''[[папа]]'' (بابا) — مذکر #: ''[[дедушка]]'' (پدربزرگ) — مذکر #: ''[[мужчина]]'' (مرد) — مذکر === پسوند === '''-а''' (''جنسیت: مؤنث'') # پسوند اسم‌ساز؛ از اسم [[مذکر]]، اسم [[مؤنث]] می‌سازد. #: ''[[раб]] → [[раба]]'' (برده مرد → برده زن) #: ''[[супруг]] → [[супруга]]'' (همسر مرد → همسر زن) #: ''[[кум]] → [[кума]]'' (پدرخوانده → مادرخوانده) #: ''[[сват]] → [[свата]]'' (خواستگار مرد → خواستگار زن) # پسوند اسم‌ساز؛ از فعل، اسم مؤنث می‌سازد که بر [[عمل]] یا [[نتیجه]] آن دلالت دارد. #: ''[[трата]]'' (هزینه) — از [[тратить]] (خرج کردن) #: ''[[плата]]'' (پرداخت) — از [[платить]] (پرداختن) #: ''[[работа]]'' (کار) — از [[работать]] (کار کردن) #: ''[[потеря]]'' (از دست دادن) — از [[потерять]] (از دست دادن) #: ''[[победа]]'' (پیروزی) — از [[победить]] (پیروز شدن) #: ''[[защита]]'' (حفاظت) — از [[защитить]] (حفاظت کردن) #: ''[[обида]]'' (رنجش) — از [[обидеть]] (رنجاندن) #: ''[[измена]]'' (خیانت) — از [[изменить]] (خیانت کردن) #: ''[[награда]]'' (پاداش) — از [[наградить]] (پاداش دادن) ==== صرف ==== نمونهٔ صرف اسم مؤنث مختوم به '''-а''' (''книга''): {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || книга || книги |- | اضافی || книги || книг |- | برایی || книге || книгам |- | مفعولی || книгу || книги |- | ابزاری || книгой / книгою || книгами |- | اضافی (پیشرویی) || книге || книгах |} نمونهٔ صرف اسم مذکر مختوم به همخوان با حالت اضافی '''-а''' (''стол''): {| class="wikitable" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || стол || столы |- | اضافی || стола || столов |- | برایی || столу || столам |- | مفعولی || стол || столы |- | ابزاری || столом || столами |- | اضافی (پیشرویی) || столе || столах |} ==== گونه‌های دیگر ==== * [[-я]] (پس از ستاک‌های نرم) * [[-о]] (پسوند خنثی) * [[-е]] (پسوند خنثی) * [[-ец]] * [[-ица]] * [[-ка]] * [[-ница]] * [[-ша]] * [[-иня]] * [[-есса]] * [[-иха]] ==== مترادف‌ها ==== * [[-я]] * [[-ка]] * [[-ница]] * [[-ица]] * [[-ша]] * [[-иня]] * [[-есса]] * [[-иха]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[книга]] * [[вода]] * [[рука]] * [[стола]] * [[дома]] * [[папа]] * [[дедушка]] * [[мужчина]] * [[раба]] * [[супруга]] * [[кума]] * [[свата]] * [[трата]] * [[плата]] * [[работа]] * [[потеря]] * [[победа]] * [[защита]] * [[обида]] * [[измена]] * [[награда]] ==== جستارهای وابسته ==== * [[-ы]] * [[-е]] * [[-у]] * [[-ой]] * [[-ою]] * [[-ами]] * [[-ах]] * [[-я]] * [[-о]] * [[-е]] * [[-ец]] * [[-ица]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پایانهٔ مؤنث}} * {{ت|ar|ـة}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-}} * {{ت|es|-a}} * {{ت|fa|-ه}} * {{ت|fr|-e}} * {{ت|it|-a}} * {{ت|tr|-}} * {{ت|zh|-}} {{بر-پایین}} ==== منابع ==== * ''فرهنگ توضیحی اوژگوف'' * ''فرهنگ ریشه‌شناسی واسمر'' * ''فرهنگ روسی-فارسی'' oo4zxwytj052ikira0ictyew8wnijao 0 220404 917280 917278 2026-11-01T11:59:34Z NVS MHN 47119 /* صفت */ 917280 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*siňь''. هم‌ریشه با [[синева]] (آبی‌رنگ) و [[синеть]] (آبی شدن). === آوایش === * {{آیپا|/ˈsʲinʲɪj/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-синий.ogg}} === صفت === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''синий''' (''مؤنث:'' [[синяя]]، ''خنثی:'' [[синее]]، ''جمع:'' [[синие]]؛ ''کوتاه:'' [[синь]]، [[синя]]، [[сине]]، [[сини]]) </div> # [[آبی]]؛ رنگ آبی تیره یا لاجوردی. #: ''синее небо'' (آسمان آبی) #: ''синий цвет'' (رنگ آبی) # [[کبود]]؛ رنگ پوست بر اثر ضربه یا سرما. #: ''синяя рука'' (دست کبود) # {{مجاز}} [[نیلگون]]؛ در تعبیرهای شاعرانه. #: ''синее море'' (دریای نیلگون) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در روسی، '''синий''' (آبی تیره) با [[голубой]] (آبی روشن) تفاوت دارد. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || си́ний || си́нее || си́няя || си́ние |- | اضافی || си́него || си́него || си́ней || си́них |- | برایی || си́нему || си́нему || си́ней || си́ним |- | مفعولی || си́него (جاندار) / си́ний (بی‌جان) || си́нее || си́нюю || си́них (جاندار) / си́ние (بی‌جان) |- | ابزاری || си́ним || си́ним || си́ней / си́нею || си́ними |- | اضافی (پیشرویی) || си́нем || си́нем || си́ней || си́них |} * تفضیلی: [[синее]] / [[более синий]] * عالی: [[самый синий]] ==== مترادف‌ها ==== * [[лазоревый]] (لاجوردی) * [[васильковый]] (نیلگون) * [[индиговый]] (نیلی) ==== متضادها ==== * [[красный]] (سرخ) * [[жёлтый]] (زرد) * [[зелёный]] (سبز) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[синева]] (آبی‌رنگ) * [[синеть]] (آبی شدن) * [[синька]] (نیل) * [[синяк]] (کبودی) * [[синий]] (آبی) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آبی}} * {{ت|ar|ازرق}} * {{ت|de|blau}} * {{ت|en|blue}} * {{ت|fa|آبی}} * {{ت|fr|bleu}} * {{ت|it|blu}} * {{ت|tr|mavi}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[голубой]] · [[синева]] · [[синеть]] · [[синяк]] · [[красный]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=синий&mode=slovari Грамота.ру: синий] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=синий Multitran: синий] 4yubvjzcc8r8y64ter87g0sc5jralux 917281 917280 2026-11-01T11:59:46Z NVS MHN 47119 /* ریشه‌شناسی */ 917281 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*siňь''. هم‌ریشه با [[синева]] (آبی‌رنگ) و [[синеть]] (آبی شدن). {{color panel|00008B}}{{color panel|3F00FF}} === آوایش === * {{آیپا|/ˈsʲinʲɪj/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-синий.ogg}} === صفت === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''синий''' (''مؤنث:'' [[синяя]]، ''خنثی:'' [[синее]]، ''جمع:'' [[синие]]؛ ''کوتاه:'' [[синь]]، [[синя]]، [[сине]]، [[сини]]) </div> # [[آبی]]؛ رنگ آبی تیره یا لاجوردی. #: ''синее небо'' (آسمان آبی) #: ''синий цвет'' (رنگ آبی) # [[کبود]]؛ رنگ پوست بر اثر ضربه یا سرما. #: ''синяя рука'' (دست کبود) # {{مجاز}} [[نیلگون]]؛ در تعبیرهای شاعرانه. #: ''синее море'' (دریای نیلگون) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در روسی، '''синий''' (آبی تیره) با [[голубой]] (آبی روشن) تفاوت دارد. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || си́ний || си́нее || си́няя || си́ние |- | اضافی || си́него || си́него || си́ней || си́них |- | برایی || си́нему || си́нему || си́ней || си́ним |- | مفعولی || си́него (جاندار) / си́ний (بی‌جان) || си́нее || си́нюю || си́них (جاندار) / си́ние (بی‌جان) |- | ابزاری || си́ним || си́ним || си́ней / си́нею || си́ними |- | اضافی (پیشرویی) || си́нем || си́нем || си́ней || си́них |} * تفضیلی: [[синее]] / [[более синий]] * عالی: [[самый синий]] ==== مترادف‌ها ==== * [[лазоревый]] (لاجوردی) * [[васильковый]] (نیلگون) * [[индиговый]] (نیلی) ==== متضادها ==== * [[красный]] (سرخ) * [[жёлтый]] (زرد) * [[зелёный]] (سبز) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[синева]] (آبی‌رنگ) * [[синеть]] (آبی شدن) * [[синька]] (نیل) * [[синяк]] (کبودی) * [[синий]] (آبی) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آبی}} * {{ت|ar|ازرق}} * {{ت|de|blau}} * {{ت|en|blue}} * {{ت|fa|آبی}} * {{ت|fr|bleu}} * {{ت|it|blu}} * {{ت|tr|mavi}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[голубой]] · [[синева]] · [[синеть]] · [[синяк]] · [[красный]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=синий&mode=slovari Грамота.ру: синий] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=синий Multitran: синий] t4c2rmmuepyn6hv3g4ftqzlhru2iqm8 0 220406 917282 2026-11-01T12:02:37Z NVS MHN 47119 голуб 917282 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[голубой]] (آبی روشن)؛ شکل کوتاه مذکر صفت. === آوایش === * {{آیپا|/ˈɡoɫʊp/}} ** تلفظ روسی: {{audio|uk|Uk-голуб.ogg}} === صفت === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''голуб''' (''شکل کوتاه مذکر [[голубой]]'') </div> # [[آبی روشن]]؛ صورت کوتاه صفت در متون ادبی یا شاعرانه. #: ''Твой взор голуб и ясен.'' (نگاهت آبی روشن و صاف است.) #: ''Небо сегодня голубо.'' (آسمان امروز آبی روشن است.) — توجه: صورت خنثی <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' شکل‌های کوتاه صفت‌های رنگ در روسی نوین کاربرد محدودی دارند و بیشتر در شعر و نثر ادبی دیده می‌شوند. </div> ==== صرف ==== شکل‌های کوتاه صفت [[голубой]]: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! جنس/شمار !! شکل |- | مذکر || голу́б |- | مؤنث || голуба́ |- | خنثی || голубо́ |- | جمع || голубы́ |} ==== مترادف‌ها ==== * [[светло-синий]] (آبی روشن) * [[лазоревый]] (لاجوردی) ==== متضادها ==== * [[тёмно-синий]] (آبی تیره) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[голубой]] (آبی روشن) * [[голубизна]] (آبی روشنی) * [[голубеть]] (آبی روشن شدن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آبی روشن}} * {{ت|ar|ازرق فاتح}} * {{ت|de|hellblau}} * {{ت|en|light blue}} * {{ت|fa|آبی روشن}} * {{ت|fr|bleu clair}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[голубой]] · [[синий]] · [[голубизна]] · [[голубеть]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=голубой&mode=slovari Грамота.ру: голубой] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=голубой Multitran: голубой] ljkd70g7u8rckx9x97gr62xgstwj69u 917283 917282 2026-11-01T12:02:52Z NVS MHN 47119 917283 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[голубой]] (آبی روشن)؛ شکل کوتاه مذکر صفت. === آوایش === * {{آیپا|/ˈɡoɫʊp/}} === صفت === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''голуб''' (''شکل کوتاه مذکر [[голубой]]'') </div> # [[آبی روشن]]؛ صورت کوتاه صفت در متون ادبی یا شاعرانه. #: ''Твой взор голуб и ясен.'' (نگاهت آبی روشن و صاف است.) #: ''Небо сегодня голубо.'' (آسمان امروز آبی روشن است.) — توجه: صورت خنثی <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' شکل‌های کوتاه صفت‌های رنگ در روسی نوین کاربرد محدودی دارند و بیشتر در شعر و نثر ادبی دیده می‌شوند. </div> ==== صرف ==== شکل‌های کوتاه صفت [[голубой]]: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! جنس/شمار !! شکل |- | مذکر || голу́б |- | مؤنث || голуба́ |- | خنثی || голубо́ |- | جمع || голубы́ |} ==== مترادف‌ها ==== * [[светло-синий]] (آبی روشن) * [[лазоревый]] (لاجوردی) ==== متضادها ==== * [[тёмно-синий]] (آبی تیره) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[голубой]] (آبی روشن) * [[голубизна]] (آبی روشنی) * [[голубеть]] (آبی روشن شدن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آبی روشن}} * {{ت|ar|ازرق فاتح}} * {{ت|de|hellblau}} * {{ت|en|light blue}} * {{ت|fa|آبی روشن}} * {{ت|fr|bleu clair}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[голубой]] · [[синий]] · [[голубизна]] · [[голубеть]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=голубой&mode=slovari Грамота.ру: голубой] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=голубой Multitran: голубой] qq8ww6ki445266xyd0foq3vcr3xeglt 0 220407 917284 2026-11-01T12:04:34Z NVS MHN 47119 хамы 917284 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[хам]] (آدم بی‌ادب) + [[-ы]] (پایانهٔ جمع). === آوایش === * {{آیپا|/ˈxamɨ/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-хамы.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''хамы''' (''جمع'' [[хам]]， ''جنسیت: مذکر، جاندار'') </div> # جمع [[хам]]؛ [[آدم‌های بی‌ادب]]، [[گستاخان]]. #: ''Эти хамы не уступают место.'' (این آدم‌های بی‌ادب جا نمی‌دهند.) #: ''Хамы везде найдутся.'' (آدم‌های بی‌ادب همه‌جا پیدا می‌شوند.) # {{مجاز}} [[نوکیسه‌ها]]، [[بی‌فرهنگ‌ها]]؛ در بافتی نکوهشی. #: ''Он не терпит хамов.'' (او آدم‌های بی‌ادب را تحمل نمی‌کند.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' چون «хам» اسم جاندار است، حالت مفعولی جمع آن '''хамов''' است، نه '''хамы'''. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! جمع |- | فاعلی || ха́мы |- | اضافی || ха́мов |- | برایی || ха́мам |- | مفعولی || ха́мов |- | ابزاری || ха́мами |- | اضافی (پیشرویی) || ха́мах |} ==== مترادف‌ها ==== * [[грубияны]] (بی‌ادب‌ها) * [[наглецы]] (گستاخان) * [[невоспитанные люди]] (آدم‌های بی‌تربیت) ==== متضادها ==== * [[вежливые люди]] (آدم‌های مؤدب) * [[интеллигенты]] (فرهیختگان) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[хам]] (آدم بی‌ادب) * [[хамка]] (زن بی‌ادب) * [[хамство]] (بی‌ادبی) * [[хамский]] (بی‌ادبانه) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آدم‌های بی‌ادب}} * {{ت|ar|وقحون}} * {{ت|de|Flegel}} * {{ت|en|boors}} * {{ت|fa|آدم‌های بی‌ادب}} * {{ت|fr|goujats}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[хам]] · [[хамка]] · [[хамство]] · [[хамский]] · [[грубиян]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=хам&mode=slovari Грамота.ру: хам] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=хамы Multitran: хамы] a7ajofjg2vsybyz7szpkt5uzrz3bru8 0 220408 917285 2026-11-01T12:06:29Z NVS MHN 47119 дерзко 917285 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[дерзкий]] (جسور، گستاخ) + [[-о]] (پسوند قیدساز). هم‌ریشه با [[дерзость]] (جسارت) و [[дерзать]] (جسارت کردن). === آوایش === * {{آیپا|/ˈdʲerskə/}} === قید === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''де́рзко''' </div> # [[گستاخانه]]، [[با وقاحت]]؛ به شکلی بی‌ادبانه و بی‌احترامانه. #: ''Он дерзко ответил учителю.'' (او گستاخانه به معلم پاسخ داد.) #: ''Дерзко усмехнуться.'' (گستاخانه پوزخند زدن.) # [[جسورانه]]، [[بی‌پروا]]؛ با شهامت و بی‌ترس از خطر. #: ''Дерзко броситься в бой.'' (جسورانه به نبرد شتافتن.) #: ''Дерзко мечтать.'' (بی‌پروا رؤیا پرداختن.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' بار معنایی '''дерзко''' بسته به بافت می‌تواند مثبت (بی‌باک، نوآور) یا منفی (گستاخ، بی‌ادب) باشد. </div> ==== صرف ==== * قید بدون صرف است. ==== مترادف‌ها ==== * (گستاخانه): [[нагло]]، [[нахально]]، [[грубо]] * (جسورانه): [[смело]]، [[отважно]]، [[бесстрашно]] ==== متضادها ==== * (گستاخانه): [[вежливо]]، [[учтиво]]، [[скромно]] * (جسورانه): [[робко]]، [[трусливо]]، [[осторожно]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[дерзкий]] (جسور، گستاخ) * [[дерзость]] (جسارت، گستاخی) * [[дерзать]] (جسارت کردن) * [[дерзнуть]] (جرأت کردن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|گستاخانه}} * {{ت|ar|بوقاحت}} * {{ت|de|frech}} * {{ت|en|impudently}} * {{ت|fa|گستاخانه}} * {{ت|fr|effrontément}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|جسورانه}} * {{ت|ar|بجرات}} * {{ت|de|kühn}} * {{ت|en|boldly}} * {{ت|fa|جسورانه}} * {{ت|fr|audacieusement}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[дерзкий]] · [[дерзость]] · [[дерзать]] · [[нагло]] · [[смело]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=дерзко&mode=slovari Грамота.ру: дерзко] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=дерзко Multitran: дерзко] hh5ejodqkwkgv9vu2fw2f96hj5hpjng 0 220409 917286 2026-11-01T15:16:32Z NVS MHN 47119 голубая 917286 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === صورت مؤنث صفت [[голубой]] (آبی روشن). از پیشاسلاوی ''*golǫbъ'' (کبوتری، آبی روشن). هم‌ریشه با [[голубь]] (کبوتر). === آوایش === * {{آیپا|/ɡəlʊˈbajə/}} === صفت === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''голубая''' (''مؤنث مفرد [[голубой]]''； ''جمع:'' [[голубые]]) </div> # [[آبی روشن]] (مؤنث)؛ رنگ آبیِ کمرنگ. #: ''голубая лента'' (روبان آبی روشن) #: ''голубая чашка'' (فنجان آبی روشن) # محاوره‌ای، تحقیرآمیز: [[همجنس‌گرا]] (زن)؛ در گفتار عامیانه و توهین‌آمیز. <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' معنای دوم بار منفی دارد و در گفتار رسمی به کار نمی‌رود. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد مؤنث |- | فاعلی || голуба́я |- | اضافی || голубо́й |- | برایی || голубо́й |- | مفعولی || голубу́ю |- | ابزاری || голубо́й / голубо́ю |- | اضافی (پیشرویی) || голубо́й |} ==== مترادف‌ها ==== * (آبی روشن): [[светло-синяя]]، [[лазоревая]] * (همجنس‌گرا): [[гомосексуальная]]، [[лесбиянка]] (اسم) ==== متضادها ==== * (رنگ): [[тёмно-синяя]] (آبی تیره) * (همجنس‌گرا): [[гетеросексуальная]]، [[натуралка]] (محاوره‌ای) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[голубой]] (آبی روشن) * [[голубизна]] (آبی روشنی) * [[голубеть]] (آبی روشن شدن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آبی روشن (مؤنث)}} * {{ت|ar|زرقا فاتحت}} * {{ت|de|hellblaue}} * {{ت|en|light blue}} * {{ت|fa|آبی روشن}} * {{ت|fr|bleu clair}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[голубой]] · [[синий]] · [[голубизна]] · [[голубеть]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=голубой&mode=slovari Грамота.ру: голубой] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=голубая Multitran: голубая] r1gr4as54ln6b9kegpjw2vd8nd0zlsr 0 220410 917287 2026-11-01T15:23:42Z NVS MHN 47119 наглеца 917287 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[наглец]] (آدم گستاخ) + [[-а]] (نشانه حالت اضافی مفرد). چون اسم جاندار است، حالت مفعولی مفرد نیز همین شکل را دارد. === آوایش === * {{آیپا|/nɐˈɡlʲet͡sə/}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''наглеца''' (''حالت اضافی و مفعولی مفرد [[наглец]]''， ''جنسیت: مذکر، جاندار'') </div> # حالت اضافی مفرد [[наглец]]؛ [[آدم گستاخ]] (در نقش اضافی). #: ''без наглеца'' (بدون آدم گستاخ) #: ''поведение наглеца'' (رفتار آدم گستاخ) # حالت مفعولی مفرد [[наглец]]؛ [[آدم گستاخ]] (در نقش مفعولی). #: ''Он увидел наглеца.'' (او آدم گستاخ را دید.) #: ''Не терплю наглеца.'' (آدم گستاخ را تحمل نمی‌کنم.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' «наглеца» صورت مستقل نیست، بلکه شکل صرفی [[наглец]] است. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || наглец || наглецы |- | اضافی || style="background:#ffe;" | '''наглеца''' || наглецов |- | برایی || наглецу || наглецам |- | مفعولی || style="background:#ffe;" | '''наглеца''' || наглецов |- | ابزاری || наглецом || наглецами |- | اضافی (پیشرویی) || о наглеце || о наглецах |} ==== مترادف‌ها ==== * [[грубияна]] (بی‌ادب؛ اضافی/مفعولی) * [[хама]] (بی‌ادب؛ اضافی/مفعولی) * [[нахала]] (بی‌شرم؛ اضافی/مفعولی) ==== متضادها ==== * [[вежливого человека]] (آدم مؤدب؛ اضافی/مفعولی) * [[скромного человека]] (آدم فروتن؛ اضافی/مفعولی) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[наглец]] (آدم گستاخ) * [[наглый]] (گستاخ) * [[наглость]] (وقاحت) * [[наглеть]] (گستاخ شدن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|آدم گستاخ (اضافی)}} * {{ت|ar|وقح}} * {{ت|de|des Frechen}} * {{ت|en|of the impudent person}} * {{ت|fa|آدم گستاخ}} * {{ت|fr|de l'effronté}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|آدم گستاخ (مفعولی)}} * {{ت|ar|وقحا}} * {{ت|de|den Frechen}} * {{ت|en|the impudent person}} * {{ت|fa|آدم گستاخ را}} * {{ت|fr|l'effronté}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[наглец]] · [[наглый]] · [[наглость]] · [[хам]] · [[грубиян]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=наглец&mode=slovari Грамота.ру: наглец] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=наглеца Multitran: наглеца] ln2kwtth1i8o2gg9qvqhpxyy3hqctnm 0 220411 917288 2026-11-01T15:31:29Z NVS MHN 47119 хамоватый 917288 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[хам]] (آدم بی‌ادب) + [[-оват]] (پسوند صفت‌ساز به معنای «تا حدی»). هم‌ریشه با [[хамство]] (بی‌ادبی) و [[хамский]] (بی‌ادبانه). === آوایش === * {{آیپا|/xəmɐˈvatɨj/}} === صفت === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''хамоватый''' (''مؤنث:'' [[хамоватая]]، ''خنثی:'' [[хамоватое]]، ''جمع:'' [[хамоватые]]؛ ''کوتاه:'' [[хамоват]]، [[хамовата]]، [[хамовато]]، [[хамоваты]]) </div> # [[تا حدی بی‌ادب]]، [[کمی گستاخ]]؛ ویژگی کسی که رفتارش به بی‌ادبی می‌زند. #: ''хамоватый продавец'' (فروشندهٔ تا حدی بی‌ادب) #: ''хамоватый тон'' (لحن کمی گستاخانه) # [[نسبتا خشن]]، [[تا حدی بی‌ظرافت]]؛ در رفتار یا ظاهر. #: ''хамоватая манера'' (شیوهٔ تا حدی خشن) # محاوره‌ای: [[نوکیسه‌صفت]]، [[بی‌فرهنگ‌نما]]؛ در بافتی نکوهشی. #: ''хамоватый вид'' (ظاهر بی‌فرهنگ‌نما) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' پسوند '''-оват''' شدت ویژگی را کم می‌کند؛ بنابراین «хамоватый» از «хамский» ملایم‌تر است. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || хамова́тый || хамова́тое || хамова́тая || хамова́тые |- | اضافی || хамова́того || хамова́того || хамова́той || хамова́тых |- | برایی || хамова́тому || хамова́тому || хамова́той || хамова́тым |- | مفعولی || хамова́того (جاندار) / хамова́тый (بی‌جان) || хамова́тое || хамова́тую || хамова́тых (جاندار) / хамова́тые (بی‌جان) |- | ابزاری || хамова́тым || хамова́тым || хамова́той / хамова́тою || хамова́тыми |- | اضافی (پیشرویی) || хамова́том || хамова́том || хамова́той || хамова́тых |} * تفضیلی: [[хамоватее]] / [[более хамоватый]] * عالی: [[самый хамоватый]] ==== مترادف‌ها ==== * [[грубоватый]] (تا حدی بی‌ادب) * [[нагловатый]] (تا حدی گستاخ) * [[невоспитанный]] (بی‌تربیت) ==== متضادها ==== * [[вежливый]] (مؤدب) * [[учтивый]] (خوش‌رفتار) * [[деликатный]] (ظرافت‌مند) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[хам]] (آدم بی‌ادب) * [[хамка]] (زن بی‌ادب) * [[хамство]] (بی‌ادبی) * [[хамский]] (بی‌ادبانه) * [[хамовато]] (تا حدی بی‌ادبانه) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|تا حدی بی‌ادب}} * {{ت|ar|وقح بعض الشیء}} * {{ت|de|etwas flegelhaft}} * {{ت|en|somewhat boorish}} * {{ت|fa|تا حدی بی‌ادب}} * {{ت|fr|un peu goujat}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[хам]] · [[хамка]] · [[хамство]] · [[хамский]] · [[грубоватый]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=хамоватый&mode=slovari Грамота.ру: хамоватый] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=хамоватый Multitran: хамоватый] febyzqkfzf7jp9sd1hh9ojn2nwa9lmw 0 220412 917289 2026-11-01T15:37:31Z NVS MHN 47119 صفحه‌ای تازه حاوی «== روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*-o''. این جزء در روسی هم پایانهٔ صرفی است و هم در ساخت قید و صفت کوتاه به کار می‌رود؛ بنابراین در همهٔ کاربردها پسوند مستقل و زایا نیست. === آوایش === * {{آیپا|/-o/}} (با تکیه) * {{آیپا|/-ə/}} (بدون تکیه) === پسوند === <div style...» ایجاد کرد 917289 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*-o''. این جزء در روسی هم پایانهٔ صرفی است و هم در ساخت قید و صفت کوتاه به کار می‌رود؛ بنابراین در همهٔ کاربردها پسوند مستقل و زایا نیست. === آوایش === * {{آیپا|/-o/}} (با تکیه) * {{آیپا|/-ə/}} (بدون تکیه) === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-о''' </div> # پسوند قیدساز؛ از صفت، قید می‌سازد. #: [[быстрый]] (تند) : [[быстро]] (تند) #: [[медленный]] (کند) : [[медленно]] (کند) #: [[хороший]] (خوب) : [[хорошо]] (خوب) # پایانهٔ صفت کوتاه خنثی. #: [[красивый]] (زیبا) : [[красиво]] (زیبا، خنثی) #: [[умный]] (باهوش) : [[умно]] (باهوش، خنثی) # پایانهٔ اسم‌های خنثی در حالت فاعلی و مفعولی مفرد. #: [[окно]] (پنجره) #: [[молоко]] (شیر) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در تحلیل صرفی، '''-о''' گاهی پایانه و گاهی پسوند است. برای نمونه در «быстро» پسوند قیدساز است، اما در «окно» پایانهٔ اسم خنثی. </div> ==== صرف ==== این جزء خود صرف نمی‌شود و بسته به نقش، بخشی از قید، صفت کوتاه یا اسم است. نمونه قید [[быстро]] (تند): {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! شکل !! کاربرد |- | быстро || قید |- | быстрый || صفت مذکر |- | быстрая || صفت مؤنث |- | быстрое || صفت خنثی |- | быстрые || صفت جمع |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-е]] * [[-ски]] * [[-ому]] * [[-ему]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[быстро]] (تند) * [[медленно]] (کند) * [[хорошо]] (خوب) * [[красиво]] (زیبا) * [[умно]] (باهوشانه) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند قیدساز}} * {{ت|ar|ـا}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-ly}} * {{ت|fa|-انه}} * {{ت|fr|-ment}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|پایانهٔ خنثی}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-}} * {{ت|fa|-}} * {{ت|fr|-}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-е]] · [[-ски]] · [[-ому]] · [[-ему]] · [[быстро]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * [https://gramota.ru/poisk?query=быстро&mode=slovari Грамота.ру: быстро] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=быстро Multitran: быстро] me4je5ks0llip5zni9dmeo3l94g23cc 0 220413 917290 2026-11-01T15:39:19Z NVS MHN 47119 -е 917290 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*-e''. این جزء در روسی یک نقش صرفی ثابت ندارد و بسته به ساختار واژه، می‌تواند پایانهٔ اسم، پایانهٔ حالت یا پسوند قیدساز باشد. بنابراین بهتر است آن را یک جزء چندنقشی دانست، نه پسوندی مستقل و زایا. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲe/}} (پس از همخوان نرم) * {{آیپا|/-e/}} (در برخی بافت‌ها) === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-е''' </div> # پایانهٔ اسم‌های خنثی در حالت فاعلی و مفعولی مفرد. #: [[море]] (دریا) #: [[поле]] (دشت) # پایانهٔ حالت برایی و اضافی پیشرویی مفرد در برخی اسم‌ها. #: [[книга]] (کتاب) : [[книге]] (به کتاب / در کتاب) #: [[стол]] (میز) : [[столе]] (در میز) # پسوند قیدساز؛ از صفت، قید می‌سازد. #: [[искренний]] (صمیمی) : [[искренне]] (صمیمانه) #: [[внешний]] (بیرونی) : [[внешне]] (ظاهراً) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در تحلیل صرفی، '''-е''' گاهی پایانهٔ اسم است و گاهی پسوند قیدساز. برای نمونه در «море» پایانهٔ اسم خنثی است، اما در «искренне» پسوند قیدساز. </div> ==== صرف ==== این جزء خود صرف نمی‌شود و نقش آن بسته به واژه تغییر می‌کند. نمونه: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! واژه !! نقش -е |- | море || پایانهٔ اسم خنثی |- | книге || پایانهٔ حالت برایی/اضافی پیشرویی |- | столе || پایانهٔ حالت اضافی پیشرویی |- | искренне || پسوند قیدساز |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-о]] * [[-ски]] * [[-ому]] * [[-ему]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[море]] (دریا) * [[поле]] (دشت) * [[книге]] (به کتاب / در کتاب) * [[искренне]] (صمیمانه) * [[внешне]] (ظاهراً) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند قیدساز}} * {{ت|ar|ـا}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-ly}} * {{ت|fa|-انه}} * {{ت|fr|-ment}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|پایانهٔ اسم/حالت}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-}} * {{ت|fa|-}} * {{ت|fr|-}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-о]] · [[-ски]] · [[-ому]] · [[-ему]] · [[искренне]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * [https://gramota.ru/poisk?query=искренне&mode=slovari Грамота.ру: искренне] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=искренне Multitran: искренне] 0wbewe678gihyzyfxau46zpge3msn73 0 220414 917291 2026-11-01T15:40:51Z NVS MHN 47119 -ему 917291 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*-emu''. این جزء در روسی دو نقش دارد: پایانهٔ حالت برایی صفت‌های نرم‌پایان، و جزء قیدساز در ترکیب با پیشوند [[по-]]. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲɪmu/}} === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-ему''' </div> # پایانهٔ حالت برایی مفرد مذکر و خنثی برای صفت‌های نرم‌پایان. #: [[синий]] (آبی) : [[синему]] (به آبی) #: [[последний]] (آخرین) : [[последнему]] (به آخرین) # جزء قیدساز؛ همراه با پیشوند [[по-]] از ضمیر یا صفت، قید شیوه می‌سازد. #: [[мой]] (مال من) : [[по-моему]] (به نظر من) #: [[твой]] (مال تو) : [[по-твоему]] (به نظر تو) #: [[наш]] (مال ما) : [[по-нашему]] (به نظر ما) #: [[свой]] (مال خود) : [[по-своему]] (به روش خود) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در تحلیل صرفی، '''-ему''' گاهی پایانهٔ حالت است و گاهی جزء قیدساز. برای نمونه در «синему» پایانه است، اما در «по-моему» جزء قیدساز. </div> ==== صرف ==== این جزء خود صرف نمی‌شود. نمونه صرف صفت [[синий]] (آبی): {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی |- | فاعلی || си́ний || си́нее |- | اضافی || си́него || си́него |- | برایی || style="background:#ffe;" | '''си́нему''' || style="background:#ffe;" | '''си́нему''' |- | مفعولی || си́него / си́ний || си́нее |- | ابزاری || си́ним || си́ним |- | اضافی (پیشرویی) || си́нем || си́нем |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-ому]] (پس از ستاک سخت) * [[-ски]] * [[-о]] * [[-е]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[синему]] (به آبی) * [[последнему]] (به آخرین) * [[по-моему]] (به نظر من) * [[по-твоему]] (به نظر تو) * [[по-нашему]] (به نظر ما) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پایانهٔ برایی}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-em}} * {{ت|en|-}} * {{ت|fa|-}} * {{ت|fr|-}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|جزء قیدساز}} * {{ت|ar|ـا}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-ly}} * {{ت|fa|-انه}} * {{ت|fr|-ment}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-ому]] · [[-ски]] · [[-о]] · [[-е]] · [[по-моему]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * [https://gramota.ru/poisk?query=по-моему&mode=slovari Грамота.ру: по-моему] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=по-моему Multitran: по-моему] g4oh79mp4t5hgk8w1szuwllc047sw8h 0 220415 917292 2026-11-01T20:01:18Z NVS MHN 47119 -ому 917292 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*-omu''. این جزء در روسی دو نقش دارد: پایانهٔ حالت برایی صفت‌های سخت‌پایان، و جزء قیدساز در ترکیب با پیشوند [[по-]]. === آوایش === * {{آیپا|/-əmʊ/}} * {{آیپا|/-omʊ/}} (با تکیه) === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-ому''' </div> # پایانهٔ حالت برایی مفرد مذکر و خنثی برای صفت‌های سخت‌پایان. #: [[новый]] (نو) : [[новому]] (به نو) #: [[большой]] (بزرگ) : [[большому]] (به بزرگ) #: [[добрый]] (مهربان) : [[доброму]] (به مهربان) #: [[умный]] (باهوش) : [[умному]] (به باهوش) # جزء قیدساز؛ همراه با پیشوند [[по-]] از ضمیر یا صفت، قید شیوه می‌سازد. #: [[другой]] (دیگر) : [[по-другому]] (به گونه‌ای دیگر) #: [[пустой]] (خالی) : [[по-пустому]] (بیهوده) #: [[хороший]] (خوب) : [[по-хорошему]] (به خوبی، به نیکی) #: [[плохой]] (بد) : [[по-плохому]] (به بدی) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در تحلیل صرفی، '''-ому''' گاهی پایانهٔ حالت است و گاهی جزء قیدساز. برای نمونه در «новому» پایانه است، اما در «по-другому» جزء قیدساز. </div> ==== صرف ==== این جزء خود صرف نمی‌شود. نمونه صرف صفت [[новый]] (نو): {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی |- | فاعلی || но́вый || но́вое |- | اضافی || но́вого || но́вого |- | برایی || style="background:#ffe;" | '''но́вому''' || style="background:#ffe;" | '''но́вому''' |- | مفعولی || но́вого / но́вый || но́вое |- | ابزاری || но́вым || но́вым |- | اضافی (پیشرویی) || но́вом || но́вом |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-ему]] (پس از ستاک نرم) * [[-ски]] * [[-о]] * [[-е]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[новому]] (به نو) * [[большому]] (به بزرگ) * [[по-другому]] (به گونه‌ای دیگر) * [[по-хорошему]] (به خوبی) * [[по-плохому]] (به بدی) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پایانهٔ برایی}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-em}} * {{ت|en|-}} * {{ت|fa|-}} * {{ت|fr|-}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|جزء قیدساز}} * {{ت|ar|ـا}} * {{ت|de|-}} * {{ت|en|-ly}} * {{ت|fa|-انه}} * {{ت|fr|-ment}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-ему]] · [[-ски]] · [[-о]] · [[-е]] · [[по-другому]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * [https://gramota.ru/poisk?query=по-другому&mode=slovari Грамота.ру: по-другому] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=по-другому Multitran: по-другому] 2mo08oble2ow2iboxpd6scfenl32wc9 0 220416 917296 2026-11-01T21:47:04Z NVS MHN 47119 другой 917296 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*drugъ'' (دیگر، دوم). هم‌ریشه با [[друг]] (دوست) و [[дружба]] (دوستی). === آوایش === * {{آیپا|/drʊˈɡoj/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-другой.ogg}} === صفت === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''другой''' (''مؤنث:'' [[другая]]، ''خنثی:'' [[другое]]، ''جمع:'' [[другие]]) </div> # [[دیگر]]، [[دیگری]]؛ چیزی یا کسی غیر از آنچه ذکر شد. #: ''другой человек'' (آدم دیگری) #: ''в другой раз'' (بار دیگر) #: ''Это совсем другое дело.'' (این کاملاً امر دیگری است.) # [[دوم]]، [[بعدی]]؛ در ترتیب یا شمارش. #: ''другой этаж'' (طبقهٔ دوم) #: ''на другой день'' (روز بعد) # [[متفاوت]]، [[جور دیگر]]؛ نه همان که بود. #: ''Он стал другим.'' (او آدم دیگری شده است.) # {{مجاز}} [[بعضی]]، [[برخی]]؛ در تعبیرهای کنایی. #: ''другие люди говорят иначе'' (بعضی‌ها طور دیگری می‌گویند) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' این صفت شکل کوتاه و درجهٔ مقایسه ندارد. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || друго́й || друго́е || друга́я || други́е |- | اضافی || друго́го || друго́го || друго́й || други́х |- | برایی || друго́му || друго́му || друго́й || други́м |- | مفعولی || друго́го (جاندار) / друго́й (بی‌جان) || друго́е || другу́ю || други́х (جاندار) / други́е (بی‌جان) |- | ابزاری || други́м || други́м || друго́й / друго́ю || други́ми |- | اضافی (پیشرویی) || друго́м || друго́м || друго́й || други́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[иной]] (دیگر) * [[не такой]] (نه چنان) * [[второй]] (دوم) ==== متضادها ==== * [[тот же]] (همان) * [[такой же]] (همان‌گونه) * [[одинаковый]] (یکسان) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[по-другому]] (به گونه‌ای دیگر) * [[друго́й]] (دیگر) * [[дружба]] (دوستی) * [[друг]] (دوست) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|دیگر}} * {{ت|ar|آخر}} * {{ت|de|anderer}} * {{ت|en|other}} * {{ت|fa|دیگر}} * {{ت|fr|autre}} * {{ت|it|altro}} * {{ت|tr|başka}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|متفاوت}} * {{ت|ar|مختلف}} * {{ت|de|anders}} * {{ت|en|different}} * {{ت|fa|متفاوت}} * {{ت|fr|différent}} * {{ت|it|diverso}} * {{ت|tr|farklı}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[иной]] · [[по-другому]] · [[тот же]] · [[второй]] · [[друг]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=другой&mode=slovari Грамота.ру: другой] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=другой Multitran: другой] nb5pep0zj4ylfz3tsf377jqqzvtaijp 0 220417 917298 2026-11-01T21:52:55Z NVS MHN 47119 друг 917298 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*drugъ''. در اصل بر «همراه، رفیق» دلالت داشته است. هم‌ریشه با [[дружба]] (دوستی) و [[дружить]] (دوست بودن). === آوایش === * {{آیپا|/druk/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-друг.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''друг''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''， ''اضافه:'' [[друга]]， ''جمع:'' [[друзья]]) </div> # [[دوست]]، [[رفیق]]؛ کسی که با او رابطهٔ نزدیک و صمیمی داری. #: ''У меня есть друг.'' (من یک دوست دارم.) #: ''Он мой лучший друг.'' (او بهترین دوست من است.) #: ''Мы с другом пошли в кино.'' (من و دوستم به سینما رفتیم.) # جمع [[друзья]]؛ [[دوستان]]. #: ''Друзья всегда помогут.'' (دوستان همیشه کمک می‌کنند.) # کتابی، کهن: [[رفیق]]؛ در خطاب شاعرانه یا ادبی. #: ''Друг мой, прощай!'' (ای دوستم، بدرود!) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' جمع رایج '''друзья''' است. صورت '''други''' جمع کهن و شاعرانه است. عبارت '''друг друга''' به معنای «یکدیگر» نیز پرکاربرد است: '''Они любят друг друга''' (آن‌ها یکدیگر را دوست دارند). </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || друг || друзья́ |- | اضافی || дру́га || друзе́й |- | برایی || дру́гу || друзья́м |- | مفعولی || дру́га || друзе́й |- | ابزاری || дру́гом || друзья́ми |- | اضافی (پیشرویی) || дру́ге || друзья́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[приятель]] (رفیق) * [[товарищ]] (همراه، رفیق) * [[дружок]] (دوست کوچک، خودمانی) ==== متضادها ==== * [[враг]] (دشمن) * [[недруг]] (بدخواه) * [[неприятель]] (دشمن) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[дружба]] (دوستی) * [[дружить]] (دوست بودن) * [[дружеский]] (دوستانه) * [[подруга]] (دوست زن) * [[дружок]] (دوست خودمانی) ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[дружба]] · [[дружить]] · [[подруга]] · [[приятель]] · [[враг]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=друг&mode=slovari Грамота.ру: друг] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=друг Multitran: друг] hxvf7wm5rzfczufm9uryve3fnp6kj8b 0 220418 917300 2026-11-02T00:14:13Z NVS MHN 47119 друга 917300 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[друг]] (دوست) + [[-а]] (پایانهٔ حالت اضافی مفرد). چون «друг» اسم جاندار است، حالت مفعولی مفرد نیز همین شکل را دارد. === آوایش === * {{آیپا|/ˈdruɡə/}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''друга''' (''حالت اضافی و مفعولی مفرد [[друг]]''， ''جنسیت: مذکر، جاندار'') </div> # حالت اضافی مفرد [[друг]]؛ [[دوست]] (در نقش اضافی). #: ''без друга'' (بدون دوست) #: ''у друга'' (نزد دوست) #: ''дом друга'' (خانهٔ دوست) # حالت مفعولی مفرد [[друг]]؛ [[دوست]] (در نقش مفعولی). #: ''Я вижу друга.'' (من دوستم را می‌بینم.) #: ''Он встретил друга.'' (او دوستش را دیدار کرد.) #: ''Позови друга.'' (دوستت را صدا کن.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' «друга» صورت مستقل نیست، بلکه شکل صرفی [[друг]] است. عبارت '''друг друга''' به معنای «یکدیگر» نیز از همین شکل ساخته شده است. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || друг || друзья́ |- | اضافی || style="background:#ffe;" | '''дру́га''' || друзе́й |- | برایی || дру́гу || друзья́м |- | مفعولی || style="background:#ffe;" | '''дру́га''' || друзе́й |- | ابزاری || дру́гом || друзья́ми |- | اضافی (پیشرویی) || дру́ге || друзья́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[приятеля]] (رفیق؛ اضافی/مفعولی) * [[товарища]] (رفیق؛ اضافی/مفعولی) * [[дружка]] (دوست خودمانی؛ اضافی/مفعولی) ==== متضادها ==== * [[врага]] (دشمن؛ اضافی/مفعولی) * [[недруга]] (بدخواه؛ اضافی/مفعولی) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[друг]] (دوست) * [[дружба]] (دوستی) * [[дружить]] (دوست بودن) * [[дружеский]] (دوستانه) * [[подруга]] (دوست زن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|دوست (اضافی)}} * {{ت|ar|صديق}} * {{ت|de|des Freundes}} * {{ت|en|of the friend}} * {{ت|fa|دوست}} * {{ت|fr|de l'ami}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|دوست (مفعولی)}} * {{ت|ar|صديقا}} * {{ت|de|den Freund}} * {{ت|en|the friend}} * {{ت|fa|دوست را}} * {{ت|fr|l'ami}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[друг]] · [[дружба]] · [[дружить]] · [[подруга]] · [[друг друга]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=друг&mode=slovari Грамота.ру: друг] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=друга Multitran: друга] lgheqj8oj4vhy37oouq81don3ou1wcd 0 220419 917301 2026-11-02T00:15:47Z NVS MHN 47119 -есса 917301 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از فرانسوی ''-esse'' و لاتین ''-issa''. این پسوند در روسی بیشتر در وام‌واژه‌ها دیده می‌شود و از اسم مذکر، اسم مؤنث می‌سازد. زایایی آن در روسی نوین محدود است. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲɪs(ː)ə/}} === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-есса''' </div> # پسوند اسم‌ساز مؤنث؛ از اسم مذکر، اسم مؤنث می‌سازد که بر شخصیت، عنوان یا حرفهٔ مؤنث دلالت دارد. #: [[поэт]] (شاعر) : [[поэтесса]] (شاعر زن) #: [[принц]] (شاهزاده) : [[принцесса]] (شاهزاده خانم) #: [[барон]] (بارون) : [[баронесса]] (بارونس) #: [[стюард]] (مهماندار) : [[стюардесса]] (مهماندار هواپیما) #: [[патрон]] (حامی) : [[патронесса]] (حامیه) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' این پسوند در روسی معیار پسوندی پرکاربرد و زایا نیست و بیشتر در واژه‌های وام‌گرفته یا لقب‌های اروپایی دیده می‌شود. </div> ==== صرف ==== اسم‌های مختوم به '''-есса''' مانند اسم‌های مؤنث سخت‌پایان صرف می‌شوند. نمونه: [[поэтесса]] (شاعر زن). {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || поэте́сса || поэте́ссы |- | اضافی || поэте́ссы || поэте́сс |- | برایی || поэте́ссе || поэте́ссам |- | مفعولی || поэте́ссу || поэте́сс |- | ابزاری || поэте́ссой / поэте́ссою || поэте́ссами |- | اضافی (پیشرویی) || поэте́ссе || поэте́ссах |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-ица]] * [[-ница]] * [[-ша]] * [[-ка]] * [[-иня]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[поэтесса]] (شاعر زن) * [[принцесса]] (شاهزاده خانم) * [[баронесса]] (بارونس) * [[стюардесса]] (مهماندار هواپیما) * [[патронесса]] (حامیه) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند مؤنث‌ساز}} * {{ت|ar|ـة}} * {{ت|de|-esse}} * {{ت|en|-ess}} * {{ت|fa|-ه}} * {{ت|fr|-esse}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-ица]] · [[-ница]] · [[-ша]] · [[-ка]] · [[поэтесса]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * [https://gramota.ru/poisk?query=поэтесса&mode=slovari Грамота.ру: поэтесса] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=поэтесса Multitran: поэтесса] pdy99te45gbp63jypcbl7m56oog2b8f 0 220420 917303 2026-11-02T00:19:00Z NVS MHN 47119 -иха 917303 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*-icha''. این پسوند در روسی برای ساخت اسم مؤنث از اسم مذکر به کار می‌رود و غالباً بار محاوره‌ای یا خودمانی دارد. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲɪxə/}} === پسوند === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-иха''' </div> # پسوند اسم‌ساز مؤنث؛ از اسم مذکر، اسم مؤنث می‌سازد که بر شخص، حرفه یا ویژگی مؤنث دلالت دارد. بار معنایی آن غالباً محاوره‌ای است. #: [[повар]] (آشپز) : [[повариха]] (آشپز زن) #: [[ткач]] (بافنده) : [[ткачиха]] (بافنده زن) #: [[трус]] (ترسو) : [[трусиха]] (زن ترسو) # پسوند اسم‌ساز مؤنث؛ از اسم جانور مذکر، جانور مؤنث می‌سازد. #: [[заяц]] (خرگوش) : [[зайчиха]] (خرگوش ماده) #: [[слон]] (فیل) : [[слониха]] (فیل ماده) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' این پسوند در روسی نوین زایایی محدودی دارد و بیشتر در واژه‌های محاوره‌ای یا عامیانه دیده می‌شود. </div> ==== صرف ==== اسم‌های مختوم به '''-иха''' مانند اسم‌های مؤنث سخت‌پایان صرف می‌شوند. نمونه: [[повариха]] (آشپز زن). {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || повариха || поварихи |- | اضافی || поварихи || поварих |- | برایی || поварихе || поварихам |- | مفعولی || повариху || поварих |- | ابزاری || поварихой / поварихою || поварихами |- | اضافی (پیشرویی) || поварихе || поварихах |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-ица]] * [[-ница]] * [[-ша]] * [[-ка]] * [[-ыня]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[повариха]] (آشپز زن) * [[ткачиха]] (بافنده زن) * [[трусиха]] (زن ترسو) * [[зайчиха]] (خرگوش ماده) * [[слониха]] (فیل ماده) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند مؤنث‌ساز}} * {{ت|ar|ـة}} * {{ت|de|-in}} * {{ت|en|-ess}} * {{ت|fa|-ه}} * {{ت|fr|-esse}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-ица]] · [[-ница]] · [[-ша]] · [[-ка]] · [[повариха]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * [https://gramota.ru/poisk?query=повариха&mode=slovari Грамота.ру: повариха] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=повариха Multitran: повариха] l0u3nnlz84doaaxebh8g1789r5zjd72 0 220421 917308 2026-11-02T00:44:34Z NVS MHN 47119 богиня 917308 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[бог]] (خدا) + [[-иня]] (پسوند مؤنث‌ساز). هم‌ریشه با [[божество]] (الوهیت) و [[божественный]] (الهی). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/bɐˈɡʲinʲə/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-богиня.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''богиня''' (''جنسیت: مؤنث، جاندار''， ''اضافه:'' [[богини]]， ''جمع:'' [[богини]]， ''مذکر:'' [[бог]]) </div> # [[الهه]]، [[ایزدبانو]]؛ خدای مؤنث در ادیان و اساطیر. #: ''богиня любви'' (الههٔ عشق) #: ''богиня мудрости'' (الههٔ خرد) #: ''богиня красоты'' (الههٔ زیبایی) # {{مجاز}} [[زن زیبا]] یا [[ستوده]]؛ در تعبیر کنایی یا تحسین‌آمیز. #: ''Она настоящая богиня.'' (او الههٔ واقعی است.) # کتابی: [[معشوقه]]، [[محبوب]]؛ در شعر و ادبیات. #: ''Моя богиня!'' (ای الههٔ من!) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' این واژه در اساطیر یونان و روم باستان کاربرد فراوان دارد و امروزه در زبان روزمره نیز برای ستایش زیبایی یا ویژگی‌های یک زن به کار می‌رود. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || боги́ня || боги́ни |- | اضافی || боги́ни || боги́нь |- | برایی || боги́не || боги́ням |- | مفعولی || боги́ню || боги́нь |- | ابزاری || боги́ней / боги́нею || боги́нями |- | اضافی (پیشرویی) || боги́не || боги́нях |} ==== مترادف‌ها ==== * [[божество]] (الوهیت؛ عام) * [[небожительница]] (کتابی، آسمانی) * [[нимфа]] (پری، حوری) ==== متضادها ==== * [[бог]] (خدای مذکر؛ در برخی بافت‌ها) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[бог]] (خدا) * [[божество]] (الوهیت) * [[божественный]] (الهی) * [[божий]] (خداوندی) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|الهه}} * {{ت|ar|الهة}} * {{ت|de|Göttin}} * {{ت|en|goddess}} * {{ت|fa|الهه}} * {{ت|fr|déesse}} * {{ت|it|dea}} * {{ت|tr|tanrıça}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[бог]] · [[божество]] · [[божественный]] · [[нимфа]] · [[небожительница]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=богиня&mode=slovari Грамота.ру: богиня] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=богиня Multitran: богиня] [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:اسم‌های روسی]] irx1ijzpiwe3j4gkjnb4q5xlx53sfov 0 220422 917309 2026-11-02T00:47:26Z NVS MHN 47119 божество 917309 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[бог]] (خدا) + [[-ество]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[богиня]] (الهه) و [[божественный]] (الهی). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/bəʐɨstvˈo/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-божество.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''божество''' (''جنسیت: خنثی، جاندار''， ''اضافه:'' [[божества]]， ''جمع:'' [[божества]]) </div> # [[خدایی]]، [[الوهیت]]؛ موجودی فراانسانی که در ادیان و اساطیر پرستیده می‌شود. #: ''древнее божество'' (خدایی باستانی) #: ''божество войны'' (خدای جنگ) # {{مجاز}} [[معبود]]، [[بت]]؛ کسی یا چیزی که بیش از حد ستوده می‌شود. #: ''Он сделал из неё божество.'' (او از او بت ساخته است.) # کتابی: [[الوهیت]]؛ حالت یا صفت خدایی. #: ''верить в божество'' (به الوهیت اعتقاد داشتن) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' این واژه هم بر خدایان اساطیری و هم بر مفهوم انتزاعی الوهیت دلالت دارد. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || божество́ || божества́ |- | اضافی || божества́ || боже́ств |- | برایی || божеству́ || божества́м |- | مفعولی || божество́ || боже́ств |- | ابزاری || божество́м || божества́ми |- | اضافی (پیشرویی) || божестве́ || божества́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[бог]] (خدا) * [[богиня]] (الهه) * [[идол]] (بت) * [[кумир]] (بت، معبود) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[бог]] (خدا) * [[богиня]] (الهه) * [[божественный]] (الهی) * [[обожествлять]] (خدا کردن، بت ساختن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خدایی، الوهیت}} * {{ت|ar|الله}} * {{ت|de|Gottheit}} * {{ت|en|deity}} * {{ت|fa|خدایی}} * {{ت|fr|divinité}} * {{ت|it|divinità}} * {{ت|tr|tanrı}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[бог]] · [[богиня]] · [[божественный]] · [[идол]] · [[кумир]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=божество&mode=slovari Грамота.ру: божество] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=божество Multitran: божество] [[رده:واژه‌های روسی]] moadfomoakluncxufnq25y6hr1l00sr 917310 917309 2026-11-02T00:49:53Z NVS MHN 47119 افزودن [[رده:روسی]] 917310 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[бог]] (خدا) + [[-ество]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[богиня]] (الهه) و [[божественный]] (الهی). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/bəʐɨstvˈo/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-божество.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''божество''' (''جنسیت: خنثی، جاندار''， ''اضافه:'' [[божества]]， ''جمع:'' [[божества]]) </div> # [[خدایی]]، [[الوهیت]]؛ موجودی فراانسانی که در ادیان و اساطیر پرستیده می‌شود. #: ''древнее божество'' (خدایی باستانی) #: ''божество войны'' (خدای جنگ) # {{مجاز}} [[معبود]]، [[بت]]؛ کسی یا چیزی که بیش از حد ستوده می‌شود. #: ''Он сделал из неё божество.'' (او از او بت ساخته است.) # کتابی: [[الوهیت]]؛ حالت یا صفت خدایی. #: ''верить в божество'' (به الوهیت اعتقاد داشتن) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' این واژه هم بر خدایان اساطیری و هم بر مفهوم انتزاعی الوهیت دلالت دارد. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || божество́ || божества́ |- | اضافی || божества́ || боже́ств |- | برایی || божеству́ || божества́м |- | مفعولی || божество́ || боже́ств |- | ابزاری || божество́м || божества́ми |- | اضافی (پیشرویی) || божестве́ || божества́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[бог]] (خدا) * [[богиня]] (الهه) * [[идол]] (بت) * [[кумир]] (بت، معبود) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[бог]] (خدا) * [[богиня]] (الهه) * [[божественный]] (الهی) * [[обожествлять]] (خدا کردن، بت ساختن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خدایی، الوهیت}} * {{ت|ar|الله}} * {{ت|de|Gottheit}} * {{ت|en|deity}} * {{ت|fa|خدایی}} * {{ت|fr|divinité}} * {{ت|it|divinità}} * {{ت|tr|tanrı}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[бог]] · [[богиня]] · [[божественный]] · [[идол]] · [[кумир]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=божество&mode=slovari Грамота.ру: божество] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=божество Multitran: божество] [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:روسی]] nrs2k5hya7u1iubypfhex2s7k594ptq 0 220423 917312 2026-11-02T00:55:30Z NVS MHN 47119 бога 917312 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[бог]] (خدا) + [[-а]] (پایانهٔ حالت اضافی مفرد). چون «бог» اسم جاندار است، حالت مفعولی مفرد نیز همین شکل را دارد. === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/ˈboɡə/}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''бога''' (''حالت اضافی و مفعولی مفرد [[бог]]''， ''جنسیت: مذکر، جاندار'') </div> # حالت اضافی مفرد [[бог]]؛ [[خدا]] (در نقش اضافی). #: ''без бога'' (بدون خدا) #: ''страх бога'' (ترس از خدا) # حالت مفعولی مفرد [[бог]]؛ [[خدا]] (در نقش مفعولی). #: ''Он ищет бога.'' (او در جستجوی خداست.) #: ''Славь бога!'' (خدا را ستایش کن!) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' «бога» صورت مستقل نیست، بلکه شکل صرفی [[бог]] است. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || бог || бо́ги |- | اضافی || style="background:#ffe;" | '''бо́га''' || бого́в |- | برایی || бо́гу || бога́м |- | مفعولی || style="background:#ffe;" | '''бо́га''' || бого́в |- | ابزاری || бо́гом || бога́ми |- | اضافی (پیشرویی) || бо́ге || бога́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[божества]] (خدایی؛ اضافی/مفعولی) * [[господа]] (خداوند؛ اضافی/مفعولی) * [[творца]] (آفریدگار؛ اضافی/مفعولی) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[бог]] (خدا) * [[богиня]] (الهه) * [[божество]] (الوهیت) * [[божественный]] (الهی) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خدا (اضافی)}} * {{ت|ar|الله}} * {{ت|de|Gottes}} * {{ت|en|of god}} * {{ت|fa|خدا}} * {{ت|fr|de dieu}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|خدا (مفعولی)}} * {{ت|ar|الها}} * {{ت|de|Gott}} * {{ت|en|god}} * {{ت|fa|خدا را}} * {{ت|fr|dieu}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[бог]] · [[богиня]] · [[божество]] · [[божественный]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=бог&mode=slovari Грамота.ру: бог] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=бога Multitran: бога] [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:روسی]] rbstojukr99uj9w86zq7ydwvpdmfcvl 0 220424 917313 2026-11-02T00:58:23Z NVS MHN 47119 идол 917313 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === وام‌گرفته از یونانی باستان ''εἴδωλον'' (eidōlon، «تصویر، بت»)، از طریق اسلاوی کلیسایی باستان ''идолъ'' (idolŭ). هم‌ریشه با [[идолопоклонство]] (بت‌پرستی) و [[идольский]] (بت‌گونه). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/ˈidəɫ/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-идол.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''идол''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''， ''اضافه:'' [[идола]]， ''جمع:'' [[идолы]]) </div> # [[بت]]؛ مجسمه یا تصویری که به‌عنوان خدا پرستیده می‌شود. #: ''языческий идол'' (بت مشرکان) #: ''идол в храме'' (بت در معبد) # {{مجاز}} [[معبود]]، [[بت]]؛ کسی یا چیزی که بیش از حد ستوده یا پرستیده می‌شود. #: ''Он стал идолом молодёжи.'' (او بت جوانان شد.) #: ''идол публики'' (بت مردم) # محاوره‌ای، تحقیرآمیز: [[احمق]]، [[کودن]]؛ در گفتار عامیانه. #: ''Ну и идол!'' (عجب احمقی!) # مجاز، کهن: [[بت]]؛ در تعبیرهای دینی برای نکوهش بت‌پرستی. <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' معنای دوم (معبود، بت) در روسی امروز بسیار پرکاربرد است و بار مثبت یا خنثی دارد. معنای سوم (احمق) بار منفی و تحقیرآمیز دارد. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد !! جمع |- | فاعلی || и́дол || и́долы |- | اضافی || и́дола || и́долов |- | برایی || и́долу || и́долам |- | مفعولی || и́дола || и́долов |- | ابزاری || и́долом || и́долами |- | اضافی (پیشرویی) || и́доле || и́долах |} ==== مترادف‌ها ==== * (بت): [[кумир]]، [[истукан]]، [[болван]] * (معبود): [[кумир]]، [[божество]] * (احمق): [[болван]]، [[дурак]]، [[олух]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[идолопоклонство]] (بت‌پرستی) * [[идолопоклонник]] (بت‌پرست) * [[идольский]] (بت‌گونه) * [[идолизировать]] (بت ساختن، ستودن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بت}} * {{ت|ar|صنم}} * {{ت|de|Götze}} * {{ت|en|idol}} * {{ت|fa|بت}} * {{ت|fr|idole}} * {{ت|it|idolo}} * {{ت|tr|put}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|معبود}} * {{ت|ar|معبود}} * {{ت|de|Idol}} * {{ت|en|idol}} * {{ت|fa|معبود}} * {{ت|fr|idole}} * {{ت|it|idolo}} * {{ت|tr|idol}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[кумир]] · [[истукан]] · [[идолопоклонство]] · [[идолопоклонник]] · [[идольский]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=идол&mode=slovari Грамота.ру: идол] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=идол Multitran: идол] [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:روسی]] 1e8fviu20gzb28n4ly4pja85fp4dv4z 0 220425 917314 2026-11-02T01:00:38Z NVS MHN 47119 боги 917314 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[бог]] (خدا) + [[-и]] (پایانهٔ جمع). هم‌ریشه با [[богиня]] (الهه) و [[божество]] (الوهیت). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/ˈboɡʲɪ/}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''боги''' (''جمع'' [[бог]]， ''جنسیت: مذکر، جاندار'') </div> # جمع [[бог]]؛ [[خدایان]]، [[الهه‌ها]]. #: ''Древние боги.'' (خدایان باستانی.) #: ''Боги Олимпа.'' (خدایان المپ.) # {{مجاز}} [[بت‌ها]]، [[معبودها]]؛ کسانی یا چیزهایی که بیش از حد ستوده می‌شوند. #: ''Боги сцены.'' (بت‌های صحنه.) #: ''Боги спорта.'' (قهرمانان ستوده‌شدهٔ ورزش.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' «боги» حالت فاعلی جمع است. چون «бог» جاندار است، حالت مفعولی جمع آن '''бого́в''' می‌شود. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! جمع |- | فاعلی || боги |- | اضافی || богов |- | برایی || богам |- | مفعولی || богов |- | ابزاری || богами |- | اضافی (پیشرویی) || богах |} ==== مترادف‌ها ==== * [[божества]] (خدایان، الوهیت‌ها) * [[кумиры]] (بت‌ها، معبودها) * [[идолы]] (بت‌ها) ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[бог]] (خدا) * [[богиня]] (الهه) * [[божество]] (الوهیت) * [[божественный]] (الهی) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خدایان}} * {{ت|ar|آلهة}} * {{ت|de|Götter}} * {{ت|en|gods}} * {{ت|fa|خدایان}} * {{ت|fr|dieux}} * {{ت|it|dei}} * {{ت|tr|tanrılar}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[бог]] · [[богиня]] · [[божество]] · [[кумир]] · [[идол]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=бог&mode=slovari Грамота.ру: бог] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=боги Multitran: боги] [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:روسی]] hx568bgmca0jc3nscxmyld77ahws3gx 0 220426 917317 2026-11-02T11:32:37Z NVS MHN 47119 господь 917317 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از اسلاوی کلیسایی باستان ''господь'' (gospodĭ). هم‌ریشه با [[господин]] (آقا، ارباب) و [[господство]] (سلطه). === آوایش === {{اسم-رو}} * {{آیپا|/ɡɐˈspotʲ/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-господь.ogg}} === اسم === <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''Господь''' (''جنسیت: مذکر، جاندار''， ''اضافه:'' [[Господа]]， ''معمولاً بدون جمع'') </div> # [[خداوند]]، [[پروردگار]]؛ در ادیان توحیدی، به‌ویژه مسیحیت و یهودیت. #: ''Господь Бог.'' (خداوند خدا.) #: ''Господь милостив.'' (خداوند مهربان است.) # دینی: [[خداوندگار]]؛ در خطاب و نیایش. #: ''Господи, помилуй!'' (خداوندا، رحم کن!) # کهن: [[ارباب]]، [[آقا]]؛ در معنای پیشین «صاحب اختیار». #: ''Господь и раб.'' (ارباب و برده.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در بافت دینی معمولاً با حرف بزرگ نوشته می‌شود: '''Господь'''. صورت ندایی ویژه آن '''Господи''' است. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد |- | فاعلی || Госпо́дь |- | اضافی || Го́спода |- | برایی || Го́споду |- | مفعولی || Го́спода |- | ابزاری || Го́сподом |- | اضافی (پیشرویی) || о Го́споде |- | ندایی || Го́споди |} ==== مترادف‌ها ==== * [[Бог]] (خدا) * [[Всевышний]] (خدای متعال) * [[Творец]] (آفریدگار) * [[Создатель]] (آفریننده) ==== متضادها ==== * [[раб]] (بنده؛ در تقابل کهن «ارباب و بنده») * [[сатана]] (شیطان؛ در تقابل دینی) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[Господи]] (خداوندا) * [[господний]] (خداوندی) * [[Господень]] (از آنِ خداوند) * [[господин]] (آقا، ارباب) * [[господство]] (سلطه) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خداوند}} * {{ت|ar|الرب}} * {{ت|de|Herr}} * {{ت|en|Lord}} * {{ت|fa|خداوند}} * {{ت|fr|Seigneur}} * {{ت|it|Signore}} * {{ت|tr|Rab}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[Бог]] · [[Господи]] · [[господин]] · [[Всевышний]] · [[Творец]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=господь&mode=slovari Грамота.ру: господь] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=господь Multitran: господь] [[رده:واژه‌های روسی]] [[رده:روسی]] h9v3uuwk589np040rm4nqnoshw936hf