ویکی‌واژه fawiktionary https://fa.wiktionary.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87:%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C MediaWiki 1.48.0-wmf.3 case-sensitive مدیا ویژه بحث کاربر بحث کاربر ویکی‌واژه بحث ویکی‌واژه پرونده بحث پرونده مدیاویکی بحث مدیاویکی الگو بحث الگو راهنما بحث راهنما رده بحث رده پیوست بحث پیوست TimedText TimedText talk پودمان بحث پودمان Event Event talk близкий 0 175478 917623 785554 2026-11-06T21:58:38Z NVS MHN 47119 близкий 917623 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*blizъ(kъ)''، از ریشهٔ ''*bliz-'' به معنای «نزدیک». هم‌ریشه با [[близ]] (نزدیک، کنار) و [[близость]] (نزدیکی). بر اساس '''فرهنگ ریشه‌شناسی تسیگاننکو'''، معنای اولیهٔ این ریشه «چنان که گویی چسبیده، کوبیده و مانند آن» بوده است؛ در لتونیایی ''blāzt'' به معنای «فشردن، کوبیدن» آمده است. این معنا با فرانسوی ''près'' و ایتالیایی ''presso'' (به معنای «نزدیک») و لاتین ''pressus'' («فشرده») قابل مقایسه است. واژهٔ '''близкий''' در روسی از سدهٔ ۱۱ میلادی به صورت ''близокъ'' ثبت شده است. در '''فرهنگ زبان روسی باستان (سده‌های ۱۱–۱۴)'''، ''близокъ'' هم به معنای «نزدیک» (در مکان و زمان) و هم به معنای «خویشاوند، نزدیک» به کار رفته است. در متون کهن، صورت جمع آن ''близокы'' به معنای «نزدیکان، خویشان» دیده می‌شود. === آوایش === * {{آیپا|/ˈblʲizkʲɪj/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-близкий.ogg}} === صفت === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''бли́зкий''' (''مؤنث:'' [[близкая]]، ''خنثی:'' [[близкое]]، ''جمع:'' [[близкие]]; ''کوتاه:'' [[близок]]، [[близка]]، [[близко]]، [[близки]]) </div> # [[نزدیک]]؛ در فاصلهٔ کوتاه (در مکان). #: ''близкий магазин'' (فروشگاه نزدیک) # [[نزدیک]]؛ در زمانِ نزدیک. #: ''близкая весна'' (بهار نزدیک) # [[نزدیک]]، [[صمیمی]]؛ دارای رابطهٔ گرم و نزدیک. #: ''близкий друг'' (دوست نزدیک) #: ''близкие отношения'' (روابط نزدیک) # [[نزدیک]]، [[شبیه]]؛ دارای شباهت یا قرابت. #: ''близкие взгляды'' (دیدگاه‌های نزدیک) # {{مجاز}} [[نزدیک]]؛ در آستانهٔ چیزی بودن. #: ''близкий к завершению'' (نزدیک به پایان) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' صفت تفضیلی بی‌قاعدهٔ آن [[ближе]] و صفت عالی آن [[ближайший]] است. صورت عالی تحلیلی [[самый близкий]] نیز به کار می‌رود. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || бли́зкий || бли́зкое || бли́зкая || бли́зкие |- | اضافی || бли́зкого || бли́зкого || бли́зкой || бли́зких |- | برایی || бли́зкому || бли́зкому || бли́зкой || бли́зким |- | مفعولی || бли́зкого / бли́зкий || бли́зкое || бли́зкую || бли́зких / бли́зкие |- | ابزاری || бли́зким || бли́зким || бли́зкой || бли́зкими |- | اضافی (پیشرویی) || бли́зком || бли́зком || бли́зкой || бли́зких |} * تفضیلی: [[ближе]] * عالی: [[ближайший]] / [[самый близкий]] ==== مترادف‌ها ==== * [[недалёкий]] (نزدیک؛ در مکان و زمان) * [[ближний]] (نزدیک؛ کتابی) * [[родной]] (خویشاوند، عزیز) * [[интимный]] (صمیمی) * [[похожий]] (شبیه) ==== متضادها ==== * [[далёкий]] (دور) * [[дальний]] (دور؛ کتابی) * [[чужой]] (بیگانه) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[близко]] (نزدیک؛ قید) * [[близость]] (نزدیکی) * [[ближний]] (نزدیک؛ کتابی) * [[ближайший]] (نزدیک‌ترین) * [[близнец]] (دوقلو) * [[приблизить]] (نزدیک کردن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|نزدیک (مکان)}} * {{ت|ar|قريب}} * {{ت|de|nah}} * {{ت|en|near}} * {{ت|fa|نزدیک}} * {{ت|fr|proche}} * {{ت|it|vicino}} * {{ت|tr|yakın}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|نزدیک (صمیمی)}} * {{ت|ar|حميم}} * {{ت|de|nah، vertraut}} * {{ت|en|close، intimate}} * {{ت|fa|صمیمی}} * {{ت|fr|proche، intime}} * {{ت|it|stretto، intimo}} * {{ت|tr|yakın، samimi}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[близ]] · [[ближе]] · [[ближайший]] · [[близость]] · [[далёкий]] </div> ==== منابع ==== * ''Этимологический словарь русского языка'' Г. П. Цыганенко (статья «близ») * ''Этимологический словарь славянских языков'' (под ред. О. Н. Трубачёва), вып. 2 * ''Словарь древнерусского языка (XI–XIV вв.)'', т. 1 * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=близкий&mode=slovari Грамота.ру: близкий] * [https://ru.wiktionary.org/wiki/близкий Викисловарь: близкий] s4g40dgcau3ctyspzjbnk9j9u55thjz -еть 0 220223 917624 917540 2026-11-06T23:27:06Z NVS MHN 47119 جزئی 917624 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*-ěti''. این پسوند برای ساخت [[فعل]] از [[اسم]] یا [[صفت]] به کار می‌رود و بیشتر فعل‌های ناگذر و حالت‌نما را می‌سازد. === آوایش === * {{آیپا|/-ʲetʲ/}} === پسوند === {{پسوند-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''-еть''' </div> # پسوند فعل‌ساز؛ از اسم یا صفت، فعل ناگذر می‌سازد که بر داشتن ویژگی یا قرار گرفتن در حالت دلالت دارد. #: [[болеть]] — درد کشیدن، بیمار بودن #: [[краснеть]] — سرخ شدن #: [[белеть]] — سفید شدن #: [[худеть]] — لاغر شدن #: [[стареть]] — پیر شدن ==== صرف ==== فعل‌های مختوم به '''-еть''' در صرف حال ساده پایانه‌های '''-ею, -еешь, -еет, -еем, -еете, -еют''' می‌گیرند. نمونه: [[краснеть]]. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="2" | حال ساده |- | من || краснею |- | تو || краснеешь |- | او/آن || краснеет |- | ما || краснеем |- | شما || краснеете |- | آن‌ها || краснеют |} ==== مترادف‌ها ==== * [[-ать]] * [[-ять]] * [[-ить]] * [[-овать]] * [[-ировать]] ==== متضادها ==== * — ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[болеть]] * [[краснеть]] * [[белеть]] * [[худеть]] * [[стареть]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|پسوند فعل‌ساز}} * {{ت|ar|ـ}} * {{ت|de|-en}} * {{ت|en|-}} * {{ت|fa|-دن}} * {{ت|fr|-ir}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[-ать]] · [[-ять]] · [[-ить]] · [[-овать]] · [[-ировать]] </div> ==== منابع ==== * ''Русская грамматика'' (под ред. Н. Ю. Шведовой) * ''Словообразовательный словарь русского языка'' А. Н. Тихонова * ''Толковый словарь русского языка'' (под ред. Д. Н. Ушакова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * [https://gramota.ru/poisk?query=еть&mode=slovari Грамота.ру: -еть] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=еть Multitran: -еть] * [https://www.lingvolive.com/ru-ru/translate/ru-en/еть Lingvo Live: -еть] dwc1rp7v28n4l0iv66yi1it0ypu3817 بحث کاربر:Aidin594 3 220478 917620 917610 2026-11-06T15:23:32Z The.shahab 17835 /* هشدار خرابکاری */ بخش جدید 917620 wikitext text/x-wiki == خوش آمدید == '''به ویکی‌واژه خوش‌آمدید''' امیدوارم حضوری طولانی مدت در ویکی‌واژه داشته باشید و بتوانیم با همکاری یکدیگر در جهت پیشرفت هر چه بیشتر این وبگاه گام برداریم. ویکی‌واژه منتظر نوشتارهای خوب شماست.<br /> این پیوندها می‌تواند سودمند باشد: {| |- |[[پرونده:Noia 64 apps help index.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] || [[ویکی‌واژه:راهنما|راهنما]] برای راهنمایی گرفتن |- | [[پرونده:Nuvola apps ksig.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] || [[ویکی‌واژه:آموزش سریع|آموزش سریع]] |- |||[[راهنما:افزودن سرواژه نو|افزودن سرواژهٔ نو]] راهنمای افزودن سرواژهٔ نو |- |||[[ویکی‌واژه:شیوه‌نامه|شیوه‌نامه]] شیوه‌نامهٔ ویکی‌واژه |- |[[File:Bucket in the sand.svg|right|50px]]||[[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحه تمرین]] برای تمرین ویرایش |- | [[پرونده:Nuvola apps chat.png|30px|right|link=ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]]||[[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] برای گفتگو دربارهٔ مسائل فنی و سیاست‌ها. |- |[[پرونده:Farsi.svg|30px|right|link=ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]]||[[ویکی‌واژه:فارسی‌نویسی|فارسی‌نویسی]] |- |[[پرونده:Nuvola apps agent.svg|30px|right|link=w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]]||[[w:ویکی‌پدیا:خودآموز|آموزش پیشرفته]] |- | |- | |- |'''پروژه‌های دیگر بنیاد'''||[[پرونده:Wikipedia-logo.png|25px|link=w:صفحه_اصلی|ویکی‌پدیا]][[پرونده:HSWikimedia.svg|30px|link=m:Special:Recentchanges|فراویکی]] [[پرونده:HSCommons.svg|30px|link=commons:Special:Recentchanges|ویکی‌انبار]][[پرونده:HSWNews.svg|30px|link=n:ویژه:تغییرات اخیر|ویکی‌خبر]] [[پرونده:HSWBooks.svg|30px|link=b:صفحه_اصلی|ویکی‌نَسک]] [[پرونده:HSWVoyage.svg|30px|link=voy:صفحه_اصلی|ویکی‌سفر]][[پرونده:HSWQuote.svg|30px|link=q:صفحه_اصلی|ویکی‌گفتاورد]][[پرونده:HSWSource.svg|30px|link=s:صفحه_اصلی|ویکی‌نبشته]] |} امیدوارم از ''[[ویکی‌واژه:ویکی‌واژه نویسان|ویکی‌واژه نویس]]'' بودن لذت ببرید! لطفاً در صفحات گفتگو نام خود را با چهار علامت مدک امضا کنید، (~&#126;~~)، با این کار نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. در صورتی که سوال داشتید، به صفحهٔ [[ویکی‌واژه:قهوه‌خانه|قهوه‌خانه]] بروید، یا اینکه از من در صفحهٔ بحثم بپرسید. باز هم خوش آمد می‌گویم!&nbsp;شاد باشید! -- [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC) ۶ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۰ (UTC) == هشدار خرابکاری == <div style="color: #000; font-size: 1em; width: 90%; border: 1px solid #F30; background-color: #FFF0C0; text-align:center; direction:rtl; clear:both; padding:4px; margin:4px auto;"> [[تصویر:Stop2.png|right|50px]] با درود! تغییراتی که در صفحه‌ها می‌دهید [[وو:خرابکار|خرابکاری]] محسوب می‌شود، خواهشمندیم که دست نگه دارید. برای تمرین به [[ویکی‌واژه:صفحه تمرین|صفحهٔ تمرین]] بروید. برای کسب اطلاعات بیشتر به [[وو:ر|صفحهٔ راهنما]] رجوع کنید.''' </div> [[کاربر:The.shahab|The.shahab]] ([[بحث کاربر:The.shahab|بحث]]) ۶ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۳ (UTC) snd2goa1qfh529mln33h8deto19e576 благой 0 220482 917614 2026-11-06T13:55:34Z NVS MHN 47119 благой 917614 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*bolgъ'' (خیر، نیک). هم‌ریشه با [[благо]] (خیر) و [[благость]] (نیکی). === آوایش === * {{آیپا|/bɫɐˈɡoj/}} **تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-благой.ogg}} === صفت === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''благой''' (''مؤنث:'' [[благая]]، ''خنثی:'' [[благое]]، ''جمع:'' [[благие]]) </div> # کتابی، دینی: [[نیک]]، [[خیر]]؛ ویژگی چیزی که به خیر و نیکی مربوط است. #: ''благая весть'' (مژده، خبر خوش) #: ''благие намерения'' (نیت‌های خیر) #: ''благая цель'' (هدف نیک) #: ''Он руководствовался благими намерениями.'' (او با نیت‌های خیر هدایت می‌شد.) # محاوره‌ای، گویشی: [[بی‌قرار]]، [[دمدمی‌مزاج]]؛ در برخی گویش‌ها و گفتار عامیانه. #: ''благой человек'' (آدم دمدمی‌مزاج) — کاربرد محدود <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' در روسی معیار امروز، معنای اصلی و پرکاربرد '''بлагой''' همان «نیک، خیر» در ترکیب‌های کتابی و دینی است. شکل کوتاه و درجهٔ مقایسه در کاربرد رایج ندارد. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || благо́й || благо́е || блага́я || благи́е |- | اضافی || благо́го || благо́го || благо́й || благи́х |- | برایی || благо́му || благо́му || благо́й || благи́м |- | مفعولی || благо́го (جاندار) / благо́й (بی‌جان) || благо́е || благу́ю || благи́х (جاندار) / благи́е (بی‌جان) |- | ابزاری || благи́м || благи́м || благо́й / благо́ю || благи́ми |- | اضافی (پیشرویی) || благо́м || благо́м || благо́й || благи́х |} ==== مترادف‌ها ==== * [[добрый]] (نیک) * [[хороший]] (خوب) * [[благой]] (نیک؛ کتابی) * [[блажной]] (دمدمی‌مزاج؛ محاوره‌ای) ==== متضادها ==== * [[злой]] (بد) * [[дурной]] (بد) * [[плохой]] (بد) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[благо]] (خیر) * [[благость]] (نیکی) * [[благая]] (نیک، مؤنث) * [[благое]] (نیک، خنثی) * [[благие]] (نیک، جمع) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|نیک}} * {{ت|ar|خير}} * {{ت|de|gut}} * {{ت|en|good}} * {{ت|fa|نیک}} * {{ت|fr|bon}} * {{ت|it|buono}} * {{ت|tr|iyi}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[благо]] · [[благость]] · [[благая весть]] · [[благие намерения]] · [[добрый]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=благой&mode=slovari Грамота.ру: благой] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=благой Multitran: благой] 8vo1tv7x83c1pa7lh708ddiqlw43i8x благость 0 220483 917615 2026-11-06T13:57:56Z NVS MHN 47119 благость 917615 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[благо]] (خیر، نیکی) + [[-ость]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[благой]] (نیک) و [[благостный]] (نیک‌خو، آرام). === آوایش === * {{آیپا|/ˈbɫaɡəsʲtʲ/}} **تلفظ روسی: {{audio|ru|LL-Q7737 (rus)-Cinemantique-благость.wav}} === اسم === {{اسم-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''бла́гость''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان'', ''اضافه:'' [[благости]], ''معمولاً بدون جمع'') </div> # [[نیکی]]، [[خیرخواهی]]؛ حالت یا کیفیت نیک و خیر بودن. #: ''благость души'' (نیکی روح) #: ''Он отличался благостью.'' (او به نیکی و خیرخواهی شناخته می‌شد.) # کتابی، دینی: [[لطف]]، [[رحمت]]؛ در بافت دینی بر لطف و بخشایش الهی دلالت دارد. #: ''благость Божия'' (لطف خداوند) #: ''Надеяться на благость.'' (به لطف [الهی] امید داشتن.) # کتابی: [[آرامش]]، [[نیک‌خویی]]؛ حالت ملایمت و صفای درون. #: ''благость лица'' (صفای چهره) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' این واژه بار کتابی و دینی دارد و در گفتار روزمره کم‌کاربرد است. شکل رایج‌تر برای «نیکی» در گفتار روزمره [[доброта]] است. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد |- | فاعلی || бла́гость |- | اضافی || бла́гости |- | برایی || бла́гости |- | مفعولی || бла́гость |- | ابزاری || бла́гостью |- | اضافی (پیشرویی) || о бла́гости |} ==== مترادف‌ها ==== * [[доброта]] (نیکی) * [[милосердие]] (رحمت) * [[благодать]] (لطف، برکت) * [[кротость]] (نیک‌خویی) ==== متضادها ==== * [[злость]] (بدی) * [[жестокость]] (سنگدلی) * [[злоба]] (کینه) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[благо]] (خیر) * [[благой]] (نیک) * [[благостный]] (نیک‌خو، آرام) * [[благостно]] (به‌نیکی، آرام) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|نیکی}} * {{ت|ar|صلاح}} * {{ت|de|Güte}} * {{ت|en|goodness}} * {{ت|fa|نیکی}} * {{ت|fr|bonté}} * {{ت|it|bontà}} * {{ت|tr|iyilik}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|لطف}} * {{ت|ar|لطف}} * {{ت|de|Gnade}} * {{ت|en|grace}} * {{ت|fa|لطف}} * {{ت|fr|grâce}} * {{ت|it|grazia}} * {{ت|tr|lütuf}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[благо]] · [[благой]] · [[благостный]] · [[доброта]] · [[благодать]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=благость&mode=slovari Грамота.ру: благость] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=благость Multitran: благость] nn8rn1vjybj501n0fnlel9j9hdsulir злость 0 220484 917616 2026-11-06T14:00:55Z NVS MHN 47119 злость 917616 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از [[злой]] (بد، خشمگین) + [[-ость]] (پسوند اسم‌ساز). هم‌ریشه با [[зло]] (شر) و [[злой]] (بد). === آوایش === * {{آیپا|/zɫosʲtʲ/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-злость.ogg}} === اسم === {{اسم-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''злость''' (''جنسیت: مؤنث، بی‌جان'', ''اضافه:'' [[злости]], ''معمولاً بدون جمع'') </div> # [[خشم]]، [[خشونت]]؛ احساس عصبانیت و بدخواهی. #: ''Он смотрел на неё со злостью.'' (او با خشم به او نگاه کرد.) #: ''Злость взяла верх.'' (خشم چیره شد.) # [[کینه]]، [[بدخواهی]]؛ حالت دشمنی و نفرت. #: ''В его словах была злость.'' (در سخنانش کینه بود.) # مجاز، محاوره‌ای: [[اوقات‌تلخی]]، [[عصبانیت]]؛ در گفتار روزمره. #: ''Согнать злость.'' (اوقات‌تلخی را از دل بیرون کردن.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' تفاوت '''злость''' و [[гнев]]: «злость» بیشتر بر حالت درونی و پایدار عصبانیت دلالت دارد، در حالی که «гнев» بر خشم شدید و ناگهانی. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد |- | فاعلی || злость |- | اضافی || зло́сти |- | برایی || зло́сти |- | مفعولی || злость |- | ابزاری || зло́стью |- | اضافی (پیشرویی) || о зло́сти |} ==== مترادف‌ها ==== * [[гнев]] (خشم) * [[злоба]] (کینه) * [[ярость]] (خشم شدید) * [[ненависть]] (نفرت) ==== متضادها ==== * [[доброта]] (نیکی) * [[благость]] (خیرخواهی) * [[спокойствие]] (آرامش) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[злой]] (بد، خشمگین) * [[зло]] (شر) * [[злоба]] (کینه) * [[злостный]] (بدخواه) * [[обозлиться]] (خشمگین شدن) ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|خشم}} * {{ت|ar|غضب}} * {{ت|de|Wut}} * {{ت|en|anger}} * {{ت|fa|خشم}} * {{ت|fr|colère}} * {{ت|it|rabbia}} * {{ت|tr|öfke}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|کینه}} * {{ت|ar|حقد}} * {{ت|de|Groll}} * {{ت|en|spite}} * {{ت|fa|کینه}} * {{ت|fr|rancune}} * {{ت|it|rancore}} * {{ت|tr|kin}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[гнев]] · [[злоба]] · [[ярость]] · [[злой]] · [[доброта]] </div> ==== منابع ==== * ''Толковый словарь русского языка'' (С. И. Ожегов, Н. Ю. Шведова) * ''Малый академический словарь'' (МАС) * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * [https://gramota.ru/poisk?query=злость&mode=slovari Грамота.ру: злость] * [https://www.multitran.com/m.exe?l1=2&l2=1&s=злость Multitran: злость] iwb1xyri3nf3s39vkh0e35nwhqw4pof злой 0 220485 917617 2026-11-06T14:32:38Z NVS MHN 47119 злой 917617 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === از پیشاسلاوی ''*zъlъ'' (بد، نادرست). این واژه در نهایت به ریشهٔ هندواروپایی ''*g'hul-'' بازمی‌گردد که معنای اصلی آن «خمیدن، کج شدن» بوده است. بر این اساس، معنای اولیهٔ '''злой''' را «کج‌رو، منحرف از راستی» دانسته‌اند. در اوستایی ''zūrah-'' به معنای «نادرست» و در آسی ''zul'' به معنای «کج» آمده است. در روسی از سدهٔ ۱۱ میلادی به صورت ''зълъ'' ثبت شده است. === آوایش === * {{آیپا|/zɫoj/}} ** تلفظ روسی: {{audio|ru|Ru-злой.ogg}} === صفت === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''злой''' (''مؤنث:'' [[злая]]، ''خنثی:'' [[злое]]، ''جمع:'' [[злые]]؛ ''کوتاه:'' [[зол]]، [[зла]]، [[зло]]، [[злы]]) </div> # [[بد]]، [[شرور]]؛ دارای کینه و بدخواهی. #: ''злой человек'' (آدم بد) # [[خشمگین]]، [[عصبانی]]. #: ''Она была зла на него.'' (او از دست او عصبانی بود.) # {{مجاز}} [[شدید]]، [[سخت]]؛ (دربارهٔ سرما، بیماری). #: ''злой мороз'' (سرمای شدید) # {{مجاز}} [[گزنده]]، [[تند]]؛ (دربارهٔ سخن). #: ''злая шутка'' (شوخی گزنده) ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || зло́й || зло́е || зла́я || злы́е |- | اضافی || зло́го || зло́го || зло́й || злых |- | برایی || зло́му || зло́му || зло́й || злым |- | مفعولی || зло́го / зло́й || зло́е || злу́ю || злых / злы́е |- | ابزاری || злым || злым || зло́й || злы́ми |- | اضافی (پیشرویی) || злом || злом || зло́й || злых |} * تفضیلی: [[злее]] * عالی: [[злейший]] ==== مترادف‌ها ==== * [[злобный]] * [[недобрый]] * [[сердитый]] * [[жестокий]] ==== متضادها ==== * [[добрый]] * [[мягкий]] * [[незлой]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== * [[зло]] * [[злость]] * [[злоба]] * [[злодей]] * [[злопамятный]] ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بد}} * {{ت|ar|شرير}} * {{ت|de|böse}} * {{ت|en|evil}} * {{ت|fa|بد}} * {{ت|fr|méchant}} * {{ت|it|cattivo}} * {{ت|tr|kötü}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|خشمگین}} * {{ت|ar|غاضب}} * {{ت|de|wütend}} * {{ت|en|angry}} * {{ت|fa|خشمگین}} * {{ت|fr|en colère}} * {{ت|it|arrabbiato}} * {{ت|tr|kızgın}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[добрый]] · [[зло]] · [[злость]] · [[злоба]] · [[злодей]] </div> ==== منابع ==== * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера * ''Историко-этимологический словарь современного русского языка'' П. Я. Черных * ''Школьный этимологический словарь русского языка'' Н. М. Шанского * [https://gramota.ru/poisk?query=злой&mode=slovari Грамота.ру: злой] p3cdbrjvhbgg34z3c94baa3a87nklex کاربر:Aidin594/کس‌لیس‌آگاهی 2 220486 917618 2026-11-06T14:50:09Z Aidin594 47338 ایجاد مدخل پیشنهادی «کس‌لیس‌آگاهی» با تعریف فلسفی، تبیین مفهومی و ارجاع به منبع 917618 wikitext text/x-wiki == کس‌لیس‌آگاهی == '''کس‌لیس‌آگاهی''' (اسم؛ نوواژهٔ فلسفی، پساساختارگرایانه) '''ریشه‌شناسی:''' ترکیبی از «کس‌لیس» و «آگاهی»؛ مفهومی برای توصیف نامیدن و بازشناسی رفتار خود در ساختار یک رابطه. '''تعریف:''' رخدادی در رابطه که طی آن سوژه، رفتار افراطی خود در تأیید، تحسین و خدمت به دیگری را با نام «کس‌لیسی» بازمی‌شناسد و آن را به موضوع آگاهی و گفت‌وگو تبدیل می‌کند. این آگاهی صرفاً شناخت یک رفتار پیشین نیست؛ نامیدنِ رفتار، خود رخدادی دلالی است که می‌تواند معنای کنش‌های گذشته، موقعیت سوژه و نسبت او با دیگری را دگرگون سازد. '''تبیین فلسفی:''' کس‌لیس‌آگاهی نه پایان ضروری کس‌لیسی است و نه دستیابی به شناختی مطلق از میل. سوژه همچنان درون همان رابطه و شبکهٔ دلالت قرار دارد؛ اما اکنون می‌تواند رفتار، میل بیان‌نشده و ترس خود از مواجهه با دیگری را به موضوع گفت‌وگو تبدیل کند. در این وضعیت، آگاهی نه خروج از رابطه، بلکه تغییر نسبت سوژه با رفتار خویش در درون رابطه است. '''مثال:''' او سال‌ها با تأیید و خدمت، حضور خود را در میدان معشوق حفظ می‌کرد؛ اما هنگامی که گفت «من دارم کس‌لیسی می‌کنم»، خودِ این نامیدن رابطه را وارد مرحله‌ای تازه کرد. '''واژهٔ مرتبط:''' [[کس‌لیس]] '''منبع مفهومی:''' «زبان بر لبه‌ی غیاب»، بخش «نامیدن رفتاری که نامیده نمی‌شود». == منابع == * «زبان بر لبه‌ی غیاب»، بخش «نامیدن رفتاری که نامیده نمی‌شود». * [https://t.me/amysticism1/70 پست شمارهٔ ۷۰ کانال تلگرامی @amysticism1] fqwr4sdeyd10exo25pe91335zz68fd3 злее 0 220488 917621 2026-11-06T19:03:54Z NVS MHN 47119 злее 917621 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === واژهٔ '''злее''' صورت تفضیلی(برتر) صفت [[злой]] (بد، شرور) است و خود واژه‌ای مستقل نیست. ریشهٔ صفت [[злой]] به پیشاسلاوی ''*zъlъ'' بازمی‌گردد. این واژه در روسی از سدهٔ ۱۱ میلادی به صورت ''зълъ'' ثبت شده است. در اوستایی ''zūrah-'' به معنای «نادرست، بی‌انصافی» و در فارسی نوین ''zūr'' به معنای «دروغ، نادرست» آمده است. در آسی ''æwzær'' به معنای «بد» است. بر اساس این شواهد، معنای اصلی این خانوادهٔ واژگانی را «کج‌رو، منحرف از راستی» دانسته‌اند. === آوایش === * {{آیپا|/ˈzlʲeje/}} <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' تکیه در این واژه بر هجای نخست است: '''зле́е'''.[reference:1] </div> === صفت (صفت تفضیلی) === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''злее''' (''صفت تفضیلی [[злой]]''; ''مترادف تفضیلی:'' [[злей]]) </div> # [[بدتر]]، [[شرورتر]]؛ تفضیل [[злой]] در معنای اخلاقی. #: ''Он стал ещё злее.'' (او بدتر هم شد.) # [[خشمگین‌تر]]، [[عصبانی‌تر]]؛ تفضیل [[злой]] در معنای حالت عصبانیت. #: ''С каждым днём она становилась злее.'' (او هر روز عصبانی‌تر می‌شد.) # {{مجاز}} [[شدیدتر]]، [[سخت‌تر]]؛ تفضیل [[злой]] در معنای شدت (سرما، بیماری). #: ''Мороз с каждым днём злее.'' (سرما هر روز شدیدتر می‌شود.) # {{مجاز}} [[گزنده‌تر]]، [[تندتر]]؛ تفضیل [[злой]] در معنای سخن. #: ''Его шутки становились всё злее.'' (شوخی‌هایش روزبه‌روز گزنده‌تر می‌شد.) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' صورت '''злее''' صفت تفضیلی است و **صرف نمی‌شود**؛ یعنی برای مذکر، مؤنث، خنثی و جمع به یک شکل به کار می‌رود. صورت کوتاه‌تر آن [[злей]] است.[reference:2][reference:3] </div> ==== صرف ==== صفت تفضیلی '''злее''' تغییرناپذیر است و جدول صرف ندارد. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! جنس/شمار !! شکل |- | مذکر || злее |- | مؤنث || злее |- | خنثی || злее |- | جمع || злее |} ==== مترادف‌ها ==== * [[злей]] (صورت کوتاه تفضیلی) * [[позлее]] (با پیشوند تشدید) * [[похуже]] (بدتر؛ در برخی بافت‌ها) ==== متضادها ==== * [[добрее]] (مهربان‌تر) * [[лучше]] (بهتر) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== '''злее''' خود صورت صرفی [[злой]] است و واژهٔ مشتق‌شده ندارد. برای خانوادهٔ واژگانی به مدخل [[злой]] مراجعه کنید. ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بدتر}} * {{ت|ar|اسوا}} * {{ت|de|schlimmer}} * {{ت|en|worse}} * {{ت|fa|بدتر}} * {{ت|fr|pire}} * {{ت|it|peggiore}} * {{ت|tr|daha kötü}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|خشمگین‌تر}} * {{ت|ar|اغضب}} * {{ت|de|wütender}} * {{ت|en|angrier}} * {{ت|fa|عصبانی‌تر}} * {{ت|fr|plus en colère}} * {{ت|it|più arrabbiato}} * {{ت|tr|daha kızgın}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[злой]] · [[зло]] · [[злость]] · [[злоба]] · [[злейший]] </div> ==== منابع ==== * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера (статья «злой») * [https://morphologyonline.ru/злее morphologyonline.ru: злее] * [https://udarenieru.ru/index.php?word=on&morph_word=злее udarenieru.ru: злее] * [https://synonyms.su/злее synonyms.su: злее] 35ktq4ayeqx91virkoc99g76tr5hzsu злейший 0 220489 917622 2026-11-06T21:55:06Z NVS MHN 47119 злейший 917622 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === واژهٔ **злейший** صورت [[صفت عالی]] (برترین) صفت [[злой]] (بد، شرور) است و خود واژه‌ای مستقل نیست. ریشهٔ صفت [[злой]] به پیشاسلاوی ''*zъlъ'' بازمی‌گردد. این واژه در روسی از سدهٔ ۱۱ میلادی به صورت ''зълъ'' ثبت شده است. در اوستایی ''zūrah-'' به معنای «نادرست، بی‌انصافی» و در فارسی نوین ''zūr'' به معنای «دروغ، نادرست» آمده است. در آسی ''æwzær'' به معنای «بد» است. بر اساس این شواهد، معنای اصلی این خانوادهٔ واژگانی را «کج‌رو، منحرف از راستی» دانسته‌اند. ساخت '''злейший''' با افزودن پسوند [[-ейш]] (پسوند صفت عالی) به ستاک '''зл-''' ساخته شده است. این پسوند در روسی برای ساخت صفت عالی از صفت‌های پایه به کار می‌رود و گونهٔ تکیه‌دار [[-айш]] نیز دارد. === آوایش === * {{آیپا|/ˈzlʲejʂɨj/}} <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' تکیه در این واژه بر هجای دوم است: '''зле́йший'''. </div> === صفت (صفت عالی) === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''зле́йший''' (''صفت عالی [[злой]]''; ''مؤنث:'' [[злейшая]]، ''خنثی:'' [[злейшее]]، ''جمع:'' [[злейшие]]) </div> # [[بدترین]]، [[شرورترین]]؛ برترین درجهٔ بدی و شرارت. #: ''злейший враг'' (بدترین دشمن) #: ''Он мой злейший враг.'' (او بدترین دشمن من است.) # [[خشمگین‌ترین]]، [[عصبانی‌ترین]]؛ برترین درجهٔ خشم. #: ''В этот момент он был злейшим из всех.'' (در آن لحظه او خشمگین‌ترینِ همه بود.) # {{مجاز}} [[شدیدترین]]، [[سخت‌ترین]]؛ برترین درجهٔ شدت (سرما، بیماری). #: ''злейший мороз'' (شدیدترین سرما) # {{مجاز}} [[گزنده‌ترین]]، [[تندترین]]؛ برترین درجهٔ گزندگی (سخن). #: ''злейшая шутка'' (گزنده‌ترین شوخی) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' '''злейший''' صفت عالی بی‌قاعده است و از [[злой]] ساخته شده، نه از صورت تفضیلی [[злее]]. صفت عالی باقاعدهٔ آن، [[самый злой]] است. صورت کوتاه ندارد. </div> ==== صرف ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مذکر !! خنثی !! مؤنث !! جمع |- | فاعلی || зле́йший || зле́йшее || зле́йшая || зле́йшие |- | اضافی || зле́йшего || зле́йшего || зле́йшей || зле́йших |- | برایی || зле́йшему || зле́йшему || зле́йшей || зле́йшим |- | مفعولی || зле́йшего (جاندار) / зле́йший (بی‌جان) || зле́йшее || зле́йшую || зле́йших (جاندار) / зле́йшие (بی‌جان) |- | ابزاری || зле́йшим || зле́йшим || зле́йшей / зле́йшею || зле́йшими |- | اضافی (پیشرویی) || зле́йшем || зле́йшем || зле́йшей || зле́йших |} ==== مترادف‌ها ==== * [[всезлобный]] * [[всезлостный]] * [[лютый]] * [[наихудший]] ==== متضادها ==== * [[добрейший]] * [[лучший]] ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== '''злейший''' خود صورت صرفی [[злой]] است و واژهٔ مشتق‌شده ندارد. برای خانوادهٔ واژگانی به مدخل [[злой]] مراجعه کنید. ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بدترین}} * {{ت|ar|الاسوا}} * {{ت|de|schlimmste}} * {{ت|en|worst}} * {{ت|fa|بدترین}} * {{ت|fr|le pire}} * {{ت|it|il peggiore}} * {{ت|tr|en kötü}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|شرورترین}} * {{ت|ar|الاشر}} * {{ت|de|bösartigste}} * {{ت|en|most evil}} * {{ت|fa|شرورترین}} * {{ت|fr|le plus méchant}} * {{ت|it|il più malvagio}} * {{ت|tr|en şerir}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[злой]] · [[злее]] · [[злейшая]] · [[злейшее]] · [[злейшие]] </div> ==== منابع ==== * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера (статья «злой») * [https://ru.wiktionary.org/wiki/злейший Викисловарь: злейший] * [https://morphologyonline.ru/злейший morphologyonline.ru: злейший] * [https://udarenieru.ru/index.php?word=on&morph_word=злейший udarenieru.ru: злейший] * [https://synonyms.su/злейший synonyms.su: злейший] g23jr045fdjh4vkhgu8d2jqs5ac2d87 الگو:فهرست واژگان 10 220490 917625 2026-11-06T23:34:50Z NVS MHN 47119 یک الگو برای نشان دادن واژگان بسیار...به صورت فهرست جمع‌شده برای مرتب کردن مقالات 917625 wikitext text/x-wiki <div style="border:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; background:#f8f9fa; margin-bottom:1em;"> <div style="font-weight:bold; margin-bottom:0.3em;">{{{عنوان|فهرست واژگان}}}</div> <ul style="column-count:2; column-gap:2em; margin:0.5em 0; padding-right:1.5em;"> {{#if:{{{1|}}}|<li>{{{1}}}</li>}} {{#if:{{{2|}}}|<li>{{{2}}}</li>}} {{#if:{{{3|}}}|<li>{{{3}}}</li>}} </ul> {{#if:{{{4|}}}{{{5|}}}{{{6|}}}{{{7|}}}{{{8|}}}{{{9|}}}{{{10|}}}{{{11|}}}{{{12|}}}{{{13|}}}{{{14|}}}{{{15|}}}{{{16|}}}{{{17|}}}{{{18|}}}{{{19|}}}{{{20|}}}| <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <ul style="column-count:2; column-gap:2em; margin:0.5em 0; padding-right:1.5em;"> {{#if:{{{4|}}}|<li>{{{4}}}</li>}} {{#if:{{{5|}}}|<li>{{{5}}}</li>}} {{#if:{{{6|}}}|<li>{{{6}}}</li>}} {{#if:{{{7|}}}|<li>{{{7}}}</li>}} {{#if:{{{8|}}}|<li>{{{8}}}</li>}} {{#if:{{{9|}}}|<li>{{{9}}}</li>}} {{#if:{{{10|}}}|<li>{{{10}}}</li>}} {{#if:{{{11|}}}|<li>{{{11}}}</li>}} {{#if:{{{12|}}}|<li>{{{12}}}</li>}} {{#if:{{{13|}}}|<li>{{{13}}}</li>}} {{#if:{{{14|}}}|<li>{{{14}}}</li>}} {{#if:{{{15|}}}|<li>{{{15}}}</li>}} {{#if:{{{16|}}}|<li>{{{16}}}</li>}} {{#if:{{{17|}}}|<li>{{{17}}}</li>}} {{#if:{{{18|}}}|<li>{{{18}}}</li>}} {{#if:{{{19|}}}|<li>{{{19}}}</li>}} {{#if:{{{20|}}}|<li>{{{20}}}</li>}} </ul> </div> }} </div> f7fyekqo7nqiqzr62q0k62ra0pym5wc 917626 917625 2026-11-06T23:41:26Z NVS MHN 47119 یک الگو برای نشان دادن واژگان بسیار...به صورت فهرست جمع‌شده برای مرتب کردن مقالات...برای همه ی مقالات قابل استفاده و عنوان آن اختیاری است، میتوان به ساخت فهرست برای مترادف و متضاد و... اشاره کرد 917626 wikitext text/x-wiki <includeonly><div style="border:1px solid #c8ccd1; border-radius:4px; background:#f8f9fa; margin:1em 0; overflow:hidden;"> <div style="background:#eaecf0; padding:0.4em 0.8em; font-weight:bold; border-bottom:1px solid #c8ccd1;">{{{عنوان|فهرست واژگان}}}</div> <div style="padding:0.5em 0.8em;"> <ul style="column-count:{{{ستون|2}}}; column-gap:2em; margin:0.3em 0; padding-right:1.5em;"> {{#if:{{{1|}}}|<li>{{{1}}}</li>}} {{#if:{{{2|}}}|<li>{{{2}}}</li>}} {{#if:{{{3|}}}|<li>{{{3}}}</li>}} </ul> {{#if:{{{4|}}}{{{5|}}}{{{6|}}}{{{7|}}}{{{8|}}}{{{9|}}}{{{10|}}}{{{11|}}}{{{12|}}}{{{13|}}}{{{14|}}}{{{15|}}}{{{16|}}}{{{17|}}}{{{18|}}}{{{19|}}}{{{20|}}}{{{21|}}}{{{22|}}}{{{23|}}}{{{24|}}}{{{25|}}}{{{26|}}}{{{27|}}}{{{28|}}}{{{29|}}}{{{30|}}}| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="margin-top:0.3em;"> <div style="font-size:90%; color:#54595d; margin-bottom:0.2em;">واژه‌های بیشتر:</div> <ul style="column-count:{{{ستون|2}}}; column-gap:2em; margin:0.3em 0; padding-right:1.5em;"> {{#if:{{{4|}}}|<li>{{{4}}}</li>}} {{#if:{{{5|}}}|<li>{{{5}}}</li>}} {{#if:{{{6|}}}|<li>{{{6}}}</li>}} {{#if:{{{7|}}}|<li>{{{7}}}</li>}} {{#if:{{{8|}}}|<li>{{{8}}}</li>}} {{#if:{{{9|}}}|<li>{{{9}}}</li>}} {{#if:{{{10|}}}|<li>{{{10}}}</li>}} {{#if:{{{11|}}}|<li>{{{11}}}</li>}} {{#if:{{{12|}}}|<li>{{{12}}}</li>}} {{#if:{{{13|}}}|<li>{{{13}}}</li>}} {{#if:{{{14|}}}|<li>{{{14}}}</li>}} {{#if:{{{15|}}}|<li>{{{15}}}</li>}} {{#if:{{{16|}}}|<li>{{{16}}}</li>}} {{#if:{{{17|}}}|<li>{{{17}}}</li>}} {{#if:{{{18|}}}|<li>{{{18}}}</li>}} {{#if:{{{19|}}}|<li>{{{19}}}</li>}} {{#if:{{{20|}}}|<li>{{{20}}}</li>}} {{#if:{{{21|}}}|<li>{{{21}}}</li>}} {{#if:{{{22|}}}|<li>{{{22}}}</li>}} {{#if:{{{23|}}}|<li>{{{23}}}</li>}} {{#if:{{{24|}}}|<li>{{{24}}}</li>}} {{#if:{{{25|}}}|<li>{{{25}}}</li>}} {{#if:{{{26|}}}|<li>{{{26}}}</li>}} {{#if:{{{27|}}}|<li>{{{27}}}</li>}} {{#if:{{{28|}}}|<li>{{{28}}}</li>}} {{#if:{{{29|}}}|<li>{{{29}}}</li>}} {{#if:{{{30|}}}|<li>{{{30}}}</li>}} </ul> </div> }} </div> </div></includeonly><noinclude> == راهنمای استفاده == این الگو یک فهرست واژگان قابل‌جمع‌شدن می‌سازد که سه واژهٔ اول را همیشه نمایش می‌دهد و بقیهٔ واژه‌ها را پشت دکمهٔ «[گسترش]» پنهان می‌کند. === نحوهٔ استفاده === <pre> {{فهرست واژگان |عنوان=واژگان مربوط به خانه |ستون=3 |1=[[خانه]] |2=[[اتاق]] |3=[[آشپزخانه]] |4=[[حمام]] |5=[[حیاط]] |6=[[پنجره]] |7=[[در]] |8=[[دیوار]] |9=[[پله]] |10=[[سقف]] }} </pre> === پارامترها === {| class="wikitable" ! پارامتر !! توضیح !! پیش‌فرض |- | <code>عنوان</code> || عنوانی که بالای فهرست نمایش داده می‌شود. || «فهرست واژگان» |- | <code>ستون</code> || تعداد ستون‌های فهرست (۱ تا ۴ پیشنهاد می‌شود). || ۲ |- | <code>1</code> تا <code>30</code> || واژه‌های فهرست. سه واژهٔ اول همیشه دیده می‌شوند و از واژهٔ چهارم به بعد داخل بخش جمع‌شونده قرار می‌گیرند. || — |} === نمونه === {{فهرست واژگان |عنوان=واژگان مربوط به خانه |ستون=3 |1=[[خانه]] |2=[[اتاق]] |3=[[آشپزخانه]] |4=[[حمام]] |5=[[حیاط]] |6=[[پنجره]] |7=[[در]] |8=[[دیوار]] |9=[[پله]] |10=[[سقف]] }} === نکته‌ها === * برای واژه‌های بیشتر از ۳۰ مورد، خطوط <code><nowiki>{{#if:{{{31|}}}|<li>{{{31}}}</li>}}</nowiki></code> و به بعد را به همان شکل اضافه کنید و شرط <code>{{#if:...}}</code> بخش جمع‌شونده را هم گسترش دهید. * اگر می‌خواهید همهٔ واژه‌ها از ابتدا باز باشند، کلاس <code>mw-collapsed</code> را از کد الگو حذف کنید. * این الگو برای پیوندهای ویکی (مثل <code><nowiki>[[خانه]]</nowiki></code>) هم به‌درستی کار می‌کند. [[رده:الگوهای فهرست]] </noinclude> r2a5ggx0illd2pyheid6mm2rtpmnwm6 917629 917626 2026-11-07T00:09:45Z NVS MHN 47119 تکمیل و بهبود ایرادات...افزودن تم شب و روز و ستونی کردن کلمات در فهرست و بهبود نمایش فهرست 917629 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="notheme" style="border:1px solid var(--border-color-base, #c8ccd1); border-radius:4px; background:var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); margin:1em 0; overflow:hidden;"> <div style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0); padding:0.4em 0.8em; font-weight:bold; border-bottom:1px solid var(--border-color-base, #c8ccd1); color:var(--color-base, #202122);">{{{عنوان|فهرست واژگان}}}</div> <div style="padding:0.5em 0.8em; color:var(--color-base, #202122);"> <div style="column-count:{{{ستون|3}}}; column-gap:2em; margin:0.3em 0;"> {{#if:{{{1|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{1}}}</div>}} {{#if:{{{2|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{2}}}</div>}} {{#if:{{{3|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{3}}}</div>}} </div> {{#if:{{{4|}}}{{{5|}}}{{{6|}}}{{{7|}}}{{{8|}}}{{{9|}}}{{{10|}}}{{{11|}}}{{{12|}}}{{{13|}}}{{{14|}}}{{{15|}}}{{{16|}}}{{{17|}}}{{{18|}}}{{{19|}}}{{{20|}}}{{{21|}}}{{{22|}}}{{{23|}}}{{{24|}}}{{{25|}}}{{{26|}}}{{{27|}}}{{{28|}}}{{{29|}}}{{{30|}}}| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="margin-top:0.5em; border-top:1px dashed var(--border-color-base, #c8ccd1); padding-top:0.5em;"> <div style="font-size:90%; color:var(--color-subtle, #54595d); margin-bottom:0.25em;">واژه‌های بیشتر:</div> <div style="column-count:{{{ستون|3}}}; column-gap:2em; margin:0.3em 0;"> {{#if:{{{4|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{4}}}</div>}} {{#if:{{{5|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{5}}}</div>}} {{#if:{{{6|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{6}}}</div>}} {{#if:{{{7|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{7}}}</div>}} {{#if:{{{8|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{8}}}</div>}} {{#if:{{{9|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{9}}}</div>}} {{#if:{{{10|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{10}}}</div>}} {{#if:{{{11|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{11}}}</div>}} {{#if:{{{12|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{12}}}</div>}} {{#if:{{{13|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{13}}}</div>}} {{#if:{{{14|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{14}}}</div>}} {{#if:{{{15|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{15}}}</div>}} {{#if:{{{16|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{16}}}</div>}} {{#if:{{{17|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{17}}}</div>}} {{#if:{{{18|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{18}}}</div>}} {{#if:{{{19|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{19}}}</div>}} {{#if:{{{20|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{20}}}</div>}} {{#if:{{{21|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{21}}}</div>}} {{#if:{{{22|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{22}}}</div>}} {{#if:{{{23|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{23}}}</div>}} {{#if:{{{24|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{24}}}</div>}} {{#if:{{{25|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{25}}}</div>}} {{#if:{{{26|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{26}}}</div>}} {{#if:{{{27|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{27}}}</div>}} {{#if:{{{28|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{28}}}</div>}} {{#if:{{{29|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{29}}}</div>}} {{#if:{{{30|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{30}}}</div>}} </div> </div> }} </div> </div></includeonly><noinclude> == راهنمای استفاده == این الگو یک فهرست واژگان قابل‌جمع‌شدن می‌سازد که سه واژهٔ اول را همیشه نمایش می‌دهد و بقیهٔ واژه‌ها را پشت دکمهٔ «[گسترش]» پنهان می‌کند. واژه‌ها در ستون‌ها و زیر هم چیده می‌شوند و رنگ‌های آن به‌طور خودکار با حالت شب و روز ویکی هماهنگ می‌شود. === نحوهٔ استفاده === <pre> {{فهرست واژگان |عنوان=واژگان مربوط به خانه |ستون=3 |1=خانه |2=اتاق |3=آشپزخانه |4=حمام |5=حیاط |6=پنجره |7=در |8=دیوار |9=پله |10=سقف }} </pre> === پارامترها === {| class="wikitable" ! پارامتر !! توضیح !! پیش‌فرض |- | <code>عنوان</code> || عنوانی که بالای فهرست نمایش داده می‌شود. || «فهرست واژگان» |- | <code>ستون</code> || تعداد ستون‌های فهرست (۲، ۳ یا ۴). || ۳ |- | <code>1</code> تا <code>30</code> || واژه‌های فهرست. سه واژهٔ اول همیشه دیده می‌شوند و از واژهٔ چهارم به بعد داخل بخش جمع‌شونده قرار می‌گیرند. || — |} === نمونه === {{فهرست واژگان |عنوان=واژگان مربوط به خانه |ستون=3 |1=خانه |2=اتاق |3=آشپزخانه |4=حمام |5=حیاط |6=پنجره |7=در |8=دیوار |9=پله |10=سقف }} === نکته‌ها === * برای سازگاری با حالت شب و روز، از متغیرهای CSS استاندارد مدیاویکی (مانند <code>var(--color-base)</code> و <code>var(--background-color-neutral)</code>) و کلاس <code>notheme</code> استفاده شده است. * برای واژه‌های بیشتر از ۳۰ مورد، خطوط <code><nowiki>{{#if:{{{31|}}}|<div style="display:block; margin-bottom:0.25em; padding-right:1.2em; text-indent:-1.2em;">• {{{31}}}</div>}}</nowiki></code> و به بعد را اضافه کنید. * اگر می‌خواهید همهٔ واژه‌ها از ابتدا باز باشند، کلاس <code>mw-collapsed</code> را حذف کنید. [[رده:الگوها]] </noinclude> l2u7co1g5rvvunhknmsa40xtbkn88th благая 0 220491 917627 2026-11-06T23:49:27Z NVS MHN 47119 благая 917627 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه شناسی === واژهٔ '''блага́я''' صورت مؤنث صفت [[благой]] است و خود واژهای مستقل نیست. صفت [[благой]] از اسلاوی کلیسایی باستان ''благъ'' (خوب، نیک) به روسی راه یافته است. این واژه در اصل از پیشاسلاوی ''*bolgъ'' آمده و صورت اصیل روسی آن میبایست ''*болого'' باشد، اما در روسی، شکل کلیساسلاوی آن جایگزین صورت بومی شد. نکتهٔ مهم در تاریخ این واژه، تحول معنایی دوگانه و متضاد آن است. در حالی که معنای کلیساسلاوی و کتابی آن «خوب، نیک» بود، در زبان عامیانه و گویش‌های روسی معنای متضادی یافت: «بد، دشوار، سرکش، خودسر، دیوانه». و. ای. دال، فرهنگ‌نویس نامدار روس، صریحاً میگوید که ''благой'' «دو کیفیت متضاد» را بیان میکند. پژوهشگران دلیل این تحول را یا کاربرد تابویی (اجتناب از نام بردن مستقیم نیروهای شر) دانسته‌اند و یا نفوذ معنای منفی از گویش‌های دیگر اسلاوی (مانند اوکراینی، که در آن ''благий'' به معنای «بد، ضعیف» است). صورت مؤنث '''блага́я''' در ساختارهای کتابی و دینی (مانند «благая весть» به معنای «مژده،福音») و در تعبیر کنایی «избрать благую часть» (بهرهٔ بهتر را برگزیدن) به کار میرود. === آوایش === * {{آیپا|/bɫɐˈɡajə/}} <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' تکیه در این واژه بر هجای پایانی است: '''блага́я'''. صورت کوتاه مؤنث آن '''блага́''' است. </div> === صفت === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''блага́я''' (''مؤنث مفرد [[благой]]''; ''مذکر:'' [[благой]]، ''خنثی:'' [[благое]]، ''جمع:'' [[благие]]; ''کوتاه مؤنث:'' [[блага]]) </div> # کتابی، کهن: [[نیک]]، [[خوب]]، [[خجسته]]؛ مؤنث [[благой]] در معنای اصلی و کلیساسلاوی آن. #: ''благая мысль'' (اندیشهٔ نیک) #: ''благая весть'' (مژده، خبر خوش؛ در بافت دینی: انجیل) # دینی: [[مبارک]]، [[فرخنده]]؛ در عبارت‌های دینی و کتابی. #: ''благая часть'' (بهرهٔ بهتر، بهترین نصیب) # عامیانه، گویشی: [[بد]]، [[سرکش]]، [[خودسر]]، [[دیوانه]]؛ مؤنث [[благой]] در معنای عامیانه و متضاد آن. #: ''благая баба'' (زن خودسر و سرکش) #: ''благая лошадь'' (اسب سرکش و چموش) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' معنای عامیانهٔ «بد، خودسر» برای '''благая''' در روسی امروز کاربرد بسیار محدودی دارد و بیشتر در گویش‌ها و متون کهن دیده میشود. در گفتار معیار امروزی، '''благая''' تقریباً همیشه در معنای «نیک، مبارک» و در بافت‌های کتابی یا دینی به کار میرود. </div> ==== صرف ==== صفت '''блага́я''' در حالت‌های مفرد مؤنث چنین صرف میشود: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد مؤنث |- | فاعلی || блага́я |- | اضافی || благо́й |- | برایی || благо́й |- | مفعولی || блаѓую |- | ابزاری || благо́й / благо́ю |- | اضافی (پیشرویی) || о благо́й |} ==== مترادف‌ها ==== * [[добрая]] (نیک، خوب) * [[хорошая]] (خوب) * [[счастливая]] (خجسته، خوشبخت) * [[блаженная]] (فرخنده، سعادتمند) ==== متضادها ==== * [[злая]] (بد) * [[дурная]] (بد) * [[плохая]] (بد) * [[недобрая]] (بدخواه) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== '''блага́я''' خود صورت صرفی [[благой]] است. برای خانوادهٔ واژگانی به سرواژه‌های [[благой]]، [[благо]] و [[благость]] مراجعه کنید. ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|نیک (مؤنث)}} * {{ت|ar|طيبت}} * {{ت|de|gute}} * {{ت|en|good}} * {{ت|fa|نیک}} * {{ت|fr|bonne}} * {{ت|it|buona}} * {{ت|tr|iyi}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مژده (در بافت دینی)}} * {{ت|ar|بشارت}} * {{ت|de|Frohe Botschaft}} * {{ت|en|good tidings}} * {{ت|fa|مژده}} * {{ت|fr|bonne nouvelle}} * {{ت|it|lieto annuncio}} * {{ت|tr|müjde}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[благой]] · [[благо]] · [[благая весть]] · [[благая часть]] · [[благость]] </div> ==== منابع ==== * ''Историко-этимологический словарь современного русского языка'' П. Я. Черных (т. 1, статья «Благой») * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера (т. 1, статья «Благой») * ''Толковый словарь живого великорусского языка'' В. И. Даля (т. 1, статья «Благiй») * ''Словарь русского языка'' (МАС, под ред. А. П. Евгеньевой), т. 1 * [https://gramota.ru/poisk?query=благой&mode=slovari Грамота.ру: благой] * [https://ru.wiktionary.org/wiki/благой Викисловарь: благой] day6zdexeots45tpgn9adugs85c5xwt 917628 917627 2026-11-07T00:01:00Z NVS MHN 47119 استفاده از الگو:فهرست واژگان 917628 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه شناسی === واژهٔ '''блага́я''' صورت مؤنث صفت [[благой]] است و خود واژهای مستقل نیست. صفت [[благой]] از اسلاوی کلیسایی باستان ''благъ'' (خوب، نیک) به روسی راه یافته است. این واژه در اصل از پیشاسلاوی ''*bolgъ'' آمده و صورت اصیل روسی آن میبایست ''*болого'' باشد، اما در روسی، شکل کلیساسلاوی آن جایگزین صورت بومی شد. نکتهٔ مهم در تاریخ این واژه، تحول معنایی دوگانه و متضاد آن است. در حالی که معنای کلیساسلاوی و کتابی آن «خوب، نیک» بود، در زبان عامیانه و گویش‌های روسی معنای متضادی یافت: «بد، دشوار، سرکش، خودسر، دیوانه». و. ای. دال، فرهنگ‌نویس نامدار روس، صریحاً میگوید که ''благой'' «دو کیفیت متضاد» را بیان میکند. پژوهشگران دلیل این تحول را یا کاربرد تابویی (اجتناب از نام بردن مستقیم نیروهای شر) دانسته‌اند و یا نفوذ معنای منفی از گویش‌های دیگر اسلاوی (مانند اوکراینی، که در آن ''благий'' به معنای «بد، ضعیف» است). صورت مؤنث '''блага́я''' در ساختارهای کتابی و دینی (مانند «благая весть» به معنای «مژده،福音») و در تعبیر کنایی «избрать благую часть» (بهرهٔ بهتر را برگزیدن) به کار میرود. === آوایش === * {{آیپا|/bɫɐˈɡajə/}} <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' تکیه در این واژه بر هجای پایانی است: '''блага́я'''. صورت کوتاه مؤنث آن '''блага́''' است. </div> === صفت === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''блага́я''' (''مؤنث مفرد [[благой]]''; ''مذکر:'' [[благой]]، ''خنثی:'' [[благое]]، ''جمع:'' [[благие]]; ''کوتاه مؤنث:'' [[блага]]) </div> # کتابی، کهن: [[نیک]]، [[خوب]]، [[خجسته]]؛ مؤنث [[благой]] در معنای اصلی و کلیساسلاوی آن. #: ''благая мысль'' (اندیشهٔ نیک) #: ''благая весть'' (مژده، خبر خوش؛ در بافت دینی: انجیل) # دینی: [[مبارک]]، [[فرخنده]]؛ در عبارت‌های دینی و کتابی. #: ''благая часть'' (بهرهٔ بهتر، بهترین نصیب) # عامیانه، گویشی: [[بد]]، [[سرکش]]، [[خودسر]]، [[دیوانه]]؛ مؤنث [[благой]] در معنای عامیانه و متضاد آن. #: ''благая баба'' (زن خودسر و سرکش) #: ''благая лошадь'' (اسب سرکش و چموش) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' معنای عامیانهٔ «بد، خودسر» برای '''благая''' در روسی امروز کاربرد بسیار محدودی دارد و بیشتر در گویش‌ها و متون کهن دیده میشود. در گفتار معیار امروزی، '''благая''' تقریباً همیشه در معنای «نیک، مبارک» و در بافت‌های کتابی یا دینی به کار میرود. </div> ==== صرف ==== صفت '''блага́я''' در حالت‌های مفرد مؤنث چنین صرف میشود: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد مؤنث |- | فاعلی || блага́я |- | اضافی || благо́й |- | برایی || благо́й |- | مفعولی || блаѓую |- | ابزاری || благо́й / благо́ю |- | اضافی (پیشرویی) || о благо́й |} {{فهرست واژگان |عنوان=مترادف |1=[[добрая]] (نیک، خوب) |2=[[хорошая]] (خوب) |3=[[счастливая]] (خجسته، خوشبخت) |4=[[блаженная]] (فرخنده، سعادتمند) }} ==== متضادها ==== * [[злая]] (بد) * [[дурная]] (بد) * [[плохая]] (بد) * [[недобрая]] (بدخواه) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== '''блага́я''' خود صورت صرفی [[благой]] است. برای خانوادهٔ واژگانی به سرواژه‌های [[благой]]، [[благо]] و [[благость]] مراجعه کنید. ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|نیک (مؤنث)}} * {{ت|ar|طيبت}} * {{ت|de|gute}} * {{ت|en|good}} * {{ت|fa|نیک}} * {{ت|fr|bonne}} * {{ت|it|buona}} * {{ت|tr|iyi}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مژده (در بافت دینی)}} * {{ت|ar|بشارت}} * {{ت|de|Frohe Botschaft}} * {{ت|en|good tidings}} * {{ت|fa|مژده}} * {{ت|fr|bonne nouvelle}} * {{ت|it|lieto annuncio}} * {{ت|tr|müjde}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[благой]] · [[благо]] · [[благая весть]] · [[благая часть]] · [[благость]] </div> ==== منابع ==== * ''Историко-этимологический словарь современного русского языка'' П. Я. Черных (т. 1, статья «Благой») * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера (т. 1, статья «Благой») * ''Толковый словарь живого великорусского языка'' В. И. Даля (т. 1, статья «Благiй») * ''Словарь русского языка'' (МАС, под ред. А. П. Евгеньевой), т. 1 * [https://gramota.ru/poisk?query=благой&mode=slovari Грамота.ру: благой] * [https://ru.wiktionary.org/wiki/благой Викисловарь: благой] cch054gj0allfi3307xmy650zbcsmst 917630 917628 2026-11-07T08:14:48Z NVS MHN 47119 /* صرف */ 917630 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه شناسی === واژهٔ '''блага́я''' صورت مؤنث صفت [[благой]] است و خود واژهای مستقل نیست. صفت [[благой]] از اسلاوی کلیسایی باستان ''благъ'' (خوب، نیک) به روسی راه یافته است. این واژه در اصل از پیشاسلاوی ''*bolgъ'' آمده و صورت اصیل روسی آن میبایست ''*болого'' باشد، اما در روسی، شکل کلیساسلاوی آن جایگزین صورت بومی شد. نکتهٔ مهم در تاریخ این واژه، تحول معنایی دوگانه و متضاد آن است. در حالی که معنای کلیساسلاوی و کتابی آن «خوب، نیک» بود، در زبان عامیانه و گویش‌های روسی معنای متضادی یافت: «بد، دشوار، سرکش، خودسر، دیوانه». و. ای. دال، فرهنگ‌نویس نامدار روس، صریحاً میگوید که ''благой'' «دو کیفیت متضاد» را بیان میکند. پژوهشگران دلیل این تحول را یا کاربرد تابویی (اجتناب از نام بردن مستقیم نیروهای شر) دانسته‌اند و یا نفوذ معنای منفی از گویش‌های دیگر اسلاوی (مانند اوکراینی، که در آن ''благий'' به معنای «بد، ضعیف» است). صورت مؤنث '''блага́я''' در ساختارهای کتابی و دینی (مانند «благая весть» به معنای «مژده،福音») و در تعبیر کنایی «избрать благую часть» (بهرهٔ بهتر را برگزیدن) به کار میرود. === آوایش === * {{آیپا|/bɫɐˈɡajə/}} <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' تکیه در این واژه بر هجای پایانی است: '''блага́я'''. صورت کوتاه مؤنث آن '''блага́''' است. </div> === صفت === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''блага́я''' (''مؤنث مفرد [[благой]]''; ''مذکر:'' [[благой]]، ''خنثی:'' [[благое]]، ''جمع:'' [[благие]]; ''کوتاه مؤنث:'' [[блага]]) </div> # کتابی، کهن: [[نیک]]، [[خوب]]، [[خجسته]]؛ مؤنث [[благой]] در معنای اصلی و کلیساسلاوی آن. #: ''благая мысль'' (اندیشهٔ نیک) #: ''благая весть'' (مژده، خبر خوش؛ در بافت دینی: انجیل) # دینی: [[مبارک]]، [[فرخنده]]؛ در عبارت‌های دینی و کتابی. #: ''благая часть'' (بهرهٔ بهتر، بهترین نصیب) # عامیانه، گویشی: [[بد]]، [[سرکش]]، [[خودسر]]، [[دیوانه]]؛ مؤنث [[благой]] در معنای عامیانه و متضاد آن. #: ''благая баба'' (زن خودسر و سرکش) #: ''благая лошадь'' (اسب سرکش و چموش) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' معنای عامیانهٔ «بد، خودسر» برای '''благая''' در روسی امروز کاربرد بسیار محدودی دارد و بیشتر در گویش‌ها و متون کهن دیده میشود. در گفتار معیار امروزی، '''благая''' تقریباً همیشه در معنای «نیک، مبارک» و در بافت‌های کتابی یا دینی به کار میرود. </div> ==== صرف ==== صفت '''блага́я''' در حالت‌های مفرد مؤنث چنین صرف میشود: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد مؤنث |- | فاعلی || блага́я |- | اضافی || благо́й |- | برایی || благо́й |- | مفعولی || блаѓую |- | ابزاری || благо́й / благо́ю |- | اضافی (پیشرویی) || о благо́й |} ====مترادف==== * [[добрая]] (نیک، خوب) * [[хорошая]] (خوب) * [[счастливая]] (خجسته، خوشبخت) * [[блаженная]] (فرخنده، سعادتمند) ==== متضادها ==== * [[злая]] (بد) * [[дурная]] (بد) * [[плохая]] (بد) * [[недобрая]] (بدخواه) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== '''блага́я''' خود صورت صرفی [[благой]] است. برای خانوادهٔ واژگانی به سرواژه‌های [[благой]]، [[благо]] و [[благость]] مراجعه کنید. ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|نیک (مؤنث)}} * {{ت|ar|طيبت}} * {{ت|de|gute}} * {{ت|en|good}} * {{ت|fa|نیک}} * {{ت|fr|bonne}} * {{ت|it|buona}} * {{ت|tr|iyi}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|مژده (در بافت دینی)}} * {{ت|ar|بشارت}} * {{ت|de|Frohe Botschaft}} * {{ت|en|good tidings}} * {{ت|fa|مژده}} * {{ت|fr|bonne nouvelle}} * {{ت|it|lieto annuncio}} * {{ت|tr|müjde}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[благой]] · [[благо]] · [[благая весть]] · [[благая часть]] · [[благость]] </div> ==== منابع ==== * ''Историко-этимологический словарь современного русского языка'' П. Я. Черных (т. 1, статья «Благой») * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера (т. 1, статья «Благой») * ''Толковый словарь живого великорусского языка'' В. И. Даля (т. 1, статья «Благiй») * ''Словарь русского языка'' (МАС, под ред. А. П. Евгеньевой), т. 1 * [https://gramota.ru/poisk?query=благой&mode=slovari Грамота.ру: благой] * [https://ru.wiktionary.org/wiki/благой Викисловарь: благой] k6xkft3819pgab3li9p7uhv489zndx3 злая 0 220492 917631 2026-11-07T08:18:42Z NVS MHN 47119 злая 917631 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === واژهٔ **зла́я** صورت مؤنث صفت [[злой]] است و خود واژه‌ای مستقل نیست. صفت [[злой]] از پیشاسلاوی ''*zъlъ'' آمده است. این واژه در روسی از سدهٔ ۱۱ میلادی به صورت ''зълъ'' ثبت شده است. ریشهٔ آن به هندواروپایی ''*g'hul-'' بازمی‌گردد که معنای اصلی آن «خمیدن، کج شدن، پیچیدن» بوده است. بر این اساس، معنای اولیهٔ '''злой''' را «کج‌رو، منحرف از راستی» دانسته‌اند. این پیوند معنایی در زبان‌های دیگر هندواروپایی نیز دیده می‌شود: در اوستایی ''zūrch'' به معنای «نادرست» و در آسی ''zul'' به معنای «کج» آمده است. با پذیرش مسیحیت در روسیه، معنای این واژه از «بد از نظر کیفیت» به «بد از نظر اخلاقی» گرایید. === آوایش === * {{آیپا|/ˈzɫajə/}} <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' تکیه در این واژه بر هجای نخست است: '''зла́я'''. </div> === صفت === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''зла́я''' (''مؤنث مفرد [[злой]]''; ''مذکر:'' [[злой]]، ''خنثی:'' [[злое]]، ''جمع:'' [[злые]]; ''کوتاه مؤنث:'' [[зла]]) </div> # [[بد]]، [[شرور]]؛ مؤنث [[злой]] در معنای اخلاقی. #: ''злая мачеха'' (نامادری بد) #: ''Она была злая и жестокая.'' (او بد و سنگدل بود.) # [[خشمگین]]، [[عصبانی]]؛ مؤنث [[злой]] در حالت عصبانیت. #: ''Она была зла на него.'' (او از دست او عصبانی بود.) # {{مجاز}} [[شدید]]، [[سخت]]؛ (دربارهٔ سرما، بیماری و مانند آن). #: ''злая болезнь'' (بیماری سخت) # {{مجاز}} [[گزنده]]، [[تند]]؛ (دربارهٔ سخن یا شوخی). #: ''злая шутка'' (شوخی گزنده) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' متضاد اصلی آن [[добрая]] (خوب، مهربان) است. </div> ==== صرف ==== صفت '''зла́я''' در حالت‌های مفرد مؤنث چنین صرف می‌شود: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد مؤنث |- | فاعلی || зла́я |- | اضافی || зло́й |- | برایی || зло́й |- | مفعولی || злу́ю |- | ابزاری || зло́й / зло́ю |- | اضافی (پیشرویی) || о зло́й |} ==== مترادف‌ها ==== * [[злобная]] (کینه‌توز) * [[недобрая]] (بدخواه) * [[сердитая]] (عصبانی) * [[жестокая]] (سنگدل) ==== متضادها ==== * [[добрая]] (خوب، مهربان) * [[мягкая]] (نرم‌خو) * [[незлая]] (بدنیت) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== '''зла́я''' خود صورت صرفی [[злой]] است. برای خانوادهٔ واژگانی به مدخل [[злой]] مراجعه کنید. ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بد (مؤنث)}} * {{ت|ar|شريرة}} * {{ت|de|böse}} * {{ت|en|evil}} * {{ت|fa|بد}} * {{ت|fr|méchante}} * {{ت|it|cattiva}} * {{ت|tr|kötü}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|خشمگین (مؤنث)}} * {{ت|ar|غاضبة}} * {{ت|de|wütend}} * {{ت|en|angry}} * {{ت|fa|خشمگین}} * {{ت|fr|en colère}} * {{ت|it|arrabbiata}} * {{ت|tr|kızgın}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[злой]] · [[зло]] · [[злость]] · [[злоба]] · [[добрая]] </div> ==== منابع ==== * ''Историко-этимологический словарь современного русского языка'' П. Я. Черных (т. 1, статья «Злой»)[reference:6] * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера (т. 2, статья «Злой»)[reference:7] * ''Школьный этимологический словарь русского языка'' Н. М. Шанского[reference:8] * ''Словарь русского языка'' (МАС, под ред. А. П. Евгеньевой), т. 1[reference:9] * [https://gramota.ru/poisk?query=злой&mode=slovari Грамота.ру: злой] * [https://ru.wiktionary.org/wiki/злой Викисловарь: злой] bucxgjssw3itbp5ngezkvf24vloba98 злое 0 220493 917632 2026-11-07T09:38:00Z NVS MHN 47119 элое 917632 wikitext text/x-wiki == روسی == === ریشه‌شناسی === واژهٔ '''зло́е''' صورت خنثی مفرد صفت [[злой]] است و خود واژه‌ای مستقل نیست. صفت [[злой]] از پیشاسلاوی ''*zъlъ'' آمده است. این واژه در روسی از سدهٔ ۱۱ میلادی به صورت ''зълъ'' ثبت شده است. ریشهٔ آن به هندواروپایی ''*g'hul-'' بازمی‌گردد که معنای اصلی آن «خمیدن، کج شدن، پیچیدن» بوده است. بر این اساس، معنای اولیهٔ '''злой''' را «کج‌رو، منحرف از راستی» دانسته‌اند و نه صرفاً «بد». این پیوند معنایی در زبان‌های دیگر هندواروپایی نیز دیده می‌شود: در اوستایی ''zūrch'' به معنای «نادرست، بی‌انصافی» و در آسی ''zul'' به معنای «کج» آمده است. در لتونیایی ''zvelties'' به معنای «خم شدن، کج شدن» است. در متون کهن روسی، ''зълъ'' هم بر «بد، ناپسند» و هم بر «بسیار شدید» دلالت داشت. با پذیرش مسیحیت، بار اخلاقی «بدی» در این واژه پررنگ‌تر شد. صورت خنثی '''зло́е''' در ساختارهای انتزاعی (مانند «злое начало» به معنای «اصل شر») و در اشاره به امور غیرشخصی یا مفاهیم کلی به کار می‌رود. === آوایش === * {{آیپا|/ˈzɫojə/}} <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' تکیه در این واژه بر هجای نخست است: '''зло́е'''. </div> === صفت === {{صفت-رو}} <div style="background:#f5f5f5; border-right:3px solid #999; padding:8px 12px; margin:8px 0;"> '''зло́е''' (''خنثی مفرد [[злой]]''; ''مذکر:'' [[злой]]، ''مؤنث:'' [[злая]]، ''جمع:'' [[злые]]; ''کوتاه خنثی:'' [[зло]]) </div> # [[بد]]، [[شرور]]؛ خنثی [[злой]] در معنای اخلاقی، برای اشاره به امری غیرشخصی یا مفهومی انتزاعی. #: ''злое начало'' (اصل شر) #: ''злое дело'' (کار بد) #: ''Это было злое решение.'' (این تصمیم بدی بود.) # [[خشمگین]]، [[عصبانی]]؛ خنثی [[злой]] در حالت عصبانیت. #: ''злое лицо'' (چهرهٔ خشمگین) #: ''Оно было злое на всех.'' (آن [موجود/کودک] از همه عصبانی بود.) # {{مجاز}} [[شدید]]، [[سخت]]؛ (دربارهٔ سرما، بیماری و مانند آن). #: ''злое время'' (زمانهٔ سخت) # {{مجاز}} [[گزنده]]، [[تند]]؛ (دربارهٔ سخن یا شوخی). #: ''злое слово'' (سخن گزنده) <div style="background:#fff8e1; border-right:3px solid #f0c36d; padding:6px 10px; margin:8px 0; font-size:90%;"> '''نکته:''' صورت '''зло́е''' هم در حالت فاعلی و هم در حالت مفعولی (برای اسم‌های بی‌جان) به کار می‌رود. متضاد اصلی آن [[доброе]] (خوب) است. </div> ==== صرف ==== صفت '''зло́е''' در حالت‌های مفرد خنثی چنین صرف می‌شود: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! حالت !! مفرد خنثی |- | فاعلی || зло́е |- | اضافی || зло́го |- | برایی || зло́му |- | مفعولی || зло́е |- | ابزاری || злым |- | اضافی (پیشرویی) || о зло́м |} ==== مترادف‌ها ==== * [[злобное]] (کینه‌توز) * [[недоброе]] (بدخواه) * [[сердитое]] (عصبانی) * [[жестокое]] (سنگدل) ==== متضادها ==== * [[доброе]] (خوب) * [[мягкое]] (نرم‌خو) * [[незлое]] (بدنیت) ==== واژه‌های مشتق‌شده ==== '''зло́е''' خود صورت صرفی [[злой]] است. برای خانوادهٔ واژگانی به مدخل [[злой]] مراجعه کنید. ==== برگردان‌ها ==== {{بر-بالا|بد (خنثی)}} * {{ت|ar|شرير}} * {{ت|de|böse}} * {{ت|en|evil}} * {{ت|fa|بد}} * {{ت|fr|méchant}} * {{ت|it|cattivo}} * {{ت|tr|kötü}} {{بر-پایین}} {{بر-بالا|خشمگین (خنثی)}} * {{ت|ar|غاضب}} * {{ت|de|wütend}} * {{ت|en|angry}} * {{ت|fa|خشمگین}} * {{ت|fr|en colère}} * {{ت|it|arrabbiato}} * {{ت|tr|kızgın}} {{بر-پایین}} ---- <div style="font-size:90%; color:#555;"> '''جستارهای وابسته:''' [[злой]] · [[злая]] · [[злые]] · [[зло]] · [[доброе]] </div> ==== منابع ==== * ''Историко-этимологический словарь современного русского языка'' П. Я. Черных (т. 1, статья «Злой») * ''Этимологический словарь русского языка'' М. Фасмера (т. 2, статья «Злой») * ''Школьный этимологический словарь русского языка'' Н. М. Шанского (статья «Злой») * [https://morphologica.ru/З/злое morphologica.ru: злое] * [https://gramota.ru/poisk?query=злой&mode=slovari Грамота.ру: злой] ju5rpt4miczdkzc9v1tqhboar3ukrmg