Wikipedia fowiki https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Miðil Serstakt Kjak Brúkari Brúkarakjak Wikipedia Wikipedia-kjak Mynd Myndakjak MediaWiki MediaWiki-kjak Fyrimynd Fyrimyndakjak Hjálp Hjálparkjak Bólkur Bólkakjak TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1033 388009 371089 2026-04-29T02:43:00Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 388009 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | country = Føroyar | name_english = Fólkaflokkurin | name_native = Fólkaflokkurin | colorcode = Green | leader = [[Beinir Johannesen]] | foundation = 1939 | youth_wing = [[HUXA]] | ideology = [[Liberalisma]] [[Konservatisma]] | national = [[Det Konservative Folkeparti]] | colours = Grønt | headquarters = [[Tórshavn]], [[Føroyar]] | seats1_title = [[Løgting]] | seats1 = {{Composition bar|6|33|hex=#008000}} | seats2_title = [[Fólkatingið]]<br>(Føroyskir sessir) | seats2 = {{Composition bar|0|2|hex=#008000}} | website = http://folkaflokkurin.fo/ }} '''Hin føroyski Fólkaflokkurin''' ('''radikalt sjálvstýri''') varð stovnaður í 1939. Fólkaflokkurin er ein [[Konservatisma|konservativur]] flokkur á [[Løgtingið|Løgtingi]]. [[HUXA]] er nevndin hjá fólkafloksungdómi. Fólkaflokkurin er ein [[Høgrahallur politikkur|borgarligur]] og [[afturhaldssinnaður]] flokkur. Flokkurin vil hækka skattalágmarkið, og betri lánmøguleikar til at fíggja íløgur til umleggingar og útbyggingar av vinnulívi landsins. Fólkaflokkurin gjørdist limur í felagsskapinum "Alliance of European Conservatives and Reformists" ([[AECR]]) í november 2013 <ref>http://www.aecr.eu/</ref>. == Søga == === Uppruni === [[Mynd:Jóannes_Patursson.jpg|thumb|right|200px|Í 1906 stovnsetti [[Jóannes Patursson]] [[Sjálvstýrisflokkurin|Sjálvstýrisflokkin]] og hann sat á tingi frá 1906-1936, tá hann segði seg úr flokkinum og fór í part við teimum, ið stovnaðu Vinnuflokkin. Hesin broytti í 1940 navn til Fólkaflokkurin.]] Búskaparliga heimskreppan í [[1930-árini|1930-árunum]] elvdi framburðsmonnum til at stovna Vinnuflokkin, sum á løgtingsvalinum í 1936 fekk tvey umboð á tingi. Teir gomlu, [[Sjálvstýrisflokkurin]] og [[Sambandsflokkurin]], høvdu frá 1906 mest stríðst fyri [[Føroyskt mál|føroyskum]] máli og [[Føroysk mentan|mentan]], og [[Javnaðarflokkurin]] frá 1928 fyri javnari býti av framleiðsluvirðunum. Men undir [[Heimskreppan 1929|heimskreppuni]] var lítil og eingin framleiðsla at býta. Tá Sjálvstýrisflokkurin fór í tvíningar í 1938, kastaðu vinnufloksfólk og tey sjálvstýrisfólk, sum fylgdu [[Jóannes Patursson|Jóannesi Patursson]], bónda, saman og stovnaðu Fólkaflokkin í 1939. Við valið í 1940 fekk Fólkaflokkurin seks tingmenn við teirri stevnu at gera Føroyar búskaparliga sjálvbjargnar og politiskt sjálvstøðugar. Kríggið gav løgtinginum ábyrgd av lóggávu og fyrisiting, og hákonjunkturur gav fólki hug til at standa á egnum beinum búskaparliga. Fólkaflokkurin vísti á týdningin av tíðarhóskandi undirstøðukervi og vinnulívi, so Føroyar ikki framhaldandi skuldu liva sum eitt olmussuhús av donskum veitingum, men skuldu tryggja landsins inntøkur av tí, sum fríur fiskiskapur á [[Atlantshav]]inum og aðrir vinnuvegir kundu geva einari fiskivinnutjóð við nýggjum fiskiflota, fíggjaður privat og alment. === 1940-árini === [[Mynd:Thorstein_Petersen.jpg|thumb|right|200px|Thorstein Petersen var fyrsti stjóri hjá [[Sjóvinnubankin|Sjóvinnubankanum]] og politikari fyri Fólkaflokkin. Hann var landsstýrismaður 1950-51 og fólkatingsmaður 1943-1950, varð aftur valdur á fólkating í 1957.]] Stevna Fólkafloksins fekk breiða undirtøku, 12 tingmenn av 25 við valið í 1943 og 11 av 23 tingmonnum í 1945. Báðu ferðir bert ein undir meiriluta (og Sjálvstýrisflokkurin uttan tingumboð). Eftir krígslok virkaði Fólkaflokkurin fyri fólkaatkvøðu við fýra valmøguleikum um framtíðarstøðu Føroya og ætlaði at fáa meiriluta fyri víðum sjálvstýri uttan fyri, men við ávísum tilknýti til og samstarvi við danska ríkið (líkt [[Ísland]]i í 1918). Tað miseydnaðist. Stjórnin saman við Sambands- og Javnaðarflokkinum setti alt upp eftir kanti: Antin tætt samband ella loysing. Meiriluti fyri loysing við [[Fólkaatkvøðan 14. september 1946|fólkaatkvøðuna]] í 1946 kom øllum dátt við. Fólkaflokkurin tók úrslitið til eftirtektar og fór undir at fyrireika fullveldi. Men kongur sendi eftir boðum frá stjórnini løgtingið heim, tí úrslitið av fólkaaktvøðuni skuldi vera ógreitt, valluttøkan lág (2/3 av veljarunum), og loysingin tískil bert stuðlað av 1/3 av Føroya fólki. Løgtingsvalið í november 1946 var hart bakkast fyri sjálvstýrisfólk: Fólkaflokkurin bert 8 tingmenn av 20, og Sjálvstýrisflokkurin aftur umboðan á tingi við 2 monnum í parti við Javnaðarflokkinum og Sambandsflokkinum. Hesir tríggir evnaðu saman við donsku stjórnini [[Heimastýrislógin]]a í 1948 og skipaðu fyrsta landstýri 1948-1950. Hvat eftirmæli Heimastýrisskipanin fær, so gav hon løgtinginum meiri lóggávuvald og nýstovnaða landstýrinum fríari fyrisitingarligar ræsur enn amtstøðan fyri kríggið. Tey framstig vóru neyvan hend uttan tjóðskaparligu rembingarnar undir krígnum. === 1950-árini === Men hákonjunkturin eftir kríggið endaði í 1949, tá fallandi fiskaprísir og pundskursur saman við hækkandi kolaprísum gjørdu raksturin á teim nýkeyptu men útslitnu trolarunum tungan. Støðan versnaði í 1950, so Fólkaflokkurin valdi nevndir á [[Ólavsøka|Ólavsøku]] og skipaði samgongu við Sambandsflokkinum eftir valið tað heystið. Á valinum fekk Fólkaflokkurin 8 tingmenn og tann nýstovnaði, [[Vinstrahallur politikkur|vinstravendi]] loysingarhugaði Tjóðveldisflokkurin tveir. Bankakreppan í 1951 lamdi stóran part av vinnulívi og sendi hundraðtals fiskimenn til sjós við fremmandum skipum. Men longu seinast í tí valskeiðinum vóru lunnar lagdir undir stóra lógarverkið at endurnýggja fiskiflotan. Hetta arbeiði helt fram, eftir at Fólkafloks- Sambandslandstýrið var víðkað við Sjálvstýrisflokkinum eftir valið í 1954. Nýggir trolarar og stállínuskip í stórum tali vóru í gerð og komu, og inntøkurnar vóru farnar at vaksa, tá løgtingsvalið í 1958 broytti meirilutan á løgtingi. Fólkaflokkurin fekk bert fimm tingmenn valdar. Sambandsflokkurin styrknaði, og skipaði samgongu við Sjálvstýris- og Javnaðarflokkinum, sum gjørdist størsti flokkur við 8 tingmonnum, m.a. tí hann lovaði at fíggja eina føroyska fólkapensjón við hjálp frá donsku stjórnini sum tøkk fyri [[NATO]]-støðirnar í Føroyum. [[Tjóðveldisflokkurin]] vaks upp í 7 tingmenn, men lá ov langt frá Javnaðarflokkinum tjóðskaparliga til samstarv. === 1960 til 1980 === [[Mynd:PM_Hakun_Djurhuus.jpg|thumb|left|200px|[[Hákun Djurhuus]] var løgmaður í Føroyum 1963 til 1967.]] Eftir fýra ár í andstøðu eydnaðist Fólkaflokkinum við [[Hákun Djurhuus|Hákuni Djurhuus]], sum løgmanni, at skipa fyrra sjálvstýrislandstýrið við Tjóðveldisflokkinum og Sjálvstýrisflokkinum. Tann vøkstur í búskapinum, sum var byrjaður við nýggjum fiskiflota, helt fram í tí valskeiðnum. Fiskimarkið fór út á 12 fjórðingar, og fyrstu átøk gjørd til at fáa Føroyum nýtt veganet og havnaløg, sum vit kenna í dag. Valið í 1966 gjørdi, at landstýrið misti meirilutan á tingi. Sjálvstýrisflokkurin yvir til Javnaðar- og Sambandsflokkin, sum skipaðu landstýri við [[Atli Pætursson Dam]] og [[Kristian Djurhuus|Kristiani Djurhuus]] sum løgmonnum til 1970 og síðan undir leiðslu av Atla Dam til 1974. Eftir valið í 1974 var systemskifti, og Fólkaflokkurin fór í samgongu við Javnaðarflokkinum ([[Atli Dam]] løgmaður) og Tjóðveldisflokkinum. Stóra takið var at laga føroyska fiskiflotan og fiskivinnuna á landi til stórbroytingar og avbjóðingar av, at øll fiskimørk fóru út á 200 fjórðingar. Fleiri málsøki vóru yvirtikin frá danskari til føroyska fyrisiting, eitt nú postverk, almanna-, heilsu- og skúlaverk. Samgongan helt fram eftir valið í 1978, til nýval varð í 1980. Eftir tað varð borgarlig samgonga skipað millum Fólkaflokkin og Sambandsflokkin, við [[Pauli Ellefsen|Paula Ellefsen]] sum løgmanni, og [[Jógvan Sundstein|Jógvani Sundstein]], formanni Fólkafloksins, sum løgtingsformanni. === 1990-árini === [[Mynd:Anfinn_kallsberg.jpg|thumb|right|200px|[[Anfinn Kallsberg]] var løgmaður í Føroyum 1998-2004, hann hevur eisini verið fiskimálaráðharri, fíggjarmálaráðharri, løgtingsformaður og formaður í Løgtingsins Fíggjarnevnd. Hann var limur í Danska Fólktinginum frá 2005 til 2007.]] Eftir løgtingsvalið í 1994 varð Fólkaflokkurin hildin uttan fyri samgonguna undir leiðslu Sambandsfloksins, [[Edmund Joensen]] løgmaður, við Javnaðarflokkinum, Sjálvstýrisflokkinum og [[Verkamannafylkingin|Verkamannafylkingini]]. Í desember 1994 reisti [[Bjarni Djurholm]], vegna fólkaflokkin, uppskot á tingi um kanning av partabrævabýtinum millum [[Sjóvinnubankin|Sjóvinnubankan]] og [[Føroya Banka]]. Uppskotið varð einmælt samtykt. Samtyktin hevði við sær, at bankakanningin varð sett í verk á sumri 1995. Úrslitið av kanningini varð støðið undir avtaluni hin 10. juni 1998, um skuld landskassans við stjórnina. Men tá Javnaðarflokkurin fór burturúr á sumri í 1996, vóru boð eftir Fólkaflokkinum, sum tók fiskivinnu- og fíggjarmál. Saneringar av bankakervi og vinnulívi, lág renta, góður fiskiskapur og fiskaprísir, og tann frílynti skattapolitikkurin settu ferð aftur á búskapin. Eftir løgtingsvalið í 1998 tók Fólkaflokkurin við leiðsluni av sjálvstýrislandstýrinum, [[Anfinn Kallsberg]] løgmaður, við Tjóðveldis- og Sjálvstýrisflokkinum. Avtala fekst við danir um bankaskuld, undirgrundarmark fekst við bretar, fígging av kommunuskuld og nýggjur handilssáttmáli við [[ES]]. Tað eydnaðist ikki fullveldissamgonguni at fáa endaliga avtalu við donsku stjórnina um Føroyar sum fullveldis ríki. Nyrup-stjórnin helt uppá, at so varð blokkurin laðaður niður eftir 4 og ikki 12 árum, sum landstýrið bað um. Tískil varð eingin sáttmali, sum bæði tingini høvdu samtykt, at leggja út til fólkaatkvøðu. Samgonguni eydnaðist tó at skerja blokkin 35 % 366 mió kr, sum svaraði til kostnaðin av skúlamálum og part av almannamálum. BTÚ øktist úr 6,5 upp í 10 mia. kr, so bæði inntøkur og útreiðslur hjá tí almenna vuksu.<ref>[http://folkaflokkurin.fo/xa.asp?fnk=grn&bnr=5&unr=13 folkaflokkurin.fo, Søga, Uppruni og søga Fólkafloksins]</ref> == Politikkur == [[Mynd:Top_tax_rates_and_average_growth_1975-2008_v3.jpg|thumb|right|200px|Fólkaflokkurin vil virka fyri eini flatskattaskipan við hækkandi botnfrádrátti.]] [[Mynd:FaroeseFlag.JPG|thumb|right|200px|Fólkaflokkurin er ein loysingarflokkur; virkað verður fyri fullum sjálvstýri, at føroyingar gerast sjálvbjargnir, og at [[Føroyar]] verða viðurkendar sum [[tjóð]].]] [[Mynd:Alliance_of_European_Conservatives_and_Reformists_members_map.svg|thumb|right|200px|Fólkaflokkurin hevur í 2013 formliga søkt um limaskap í felagskapinum fyri [[Konservatisma|konservativar]] flokkar í [[Evropa]], "Alliance of European Conservatives and Reformists".]] [[Mynd:Nato_awacs.jpg|thumb|right|200px|Samstarvið við [[USA]] styrkjast; Føroyar skulu taka upp beinleiðis samband við [[NATO]] til tess at gera avtalu um skipanina av verjumálum. Føroyar skulu gerast sjálvstøðugur limur í NATO <ref>http://folkaflokkurin.fo/xa.asp?fnk=grn&bnr=2&unr=6&gnr=2942</ref>.]] === Skattur === * Virka fyri flatskatt skipan við hækkandi botnfrádrátti, og eingin inntøka skal skattast við meira enn 40 %. * Seta skattasteðg og avgjaldssteðg á vinnulív. * Samráðast við grannalondini um nýggjan dupultskattasáttmála, har skatturin frá okkara fólki kemur í okkara kassa. * Rudda upp í tí partinum av skattingini av útisiglarum og øðrum, sum arbeiða uttanlands. * Lesandi skulu kunna arbeiða uttan at missa lestrarstuðul. === Vinnan === * Tryggja vinnuni góðar umstøður, so hon verður kappingarfør og lønandi og á tann hátt kemur flest møguligum til góðar. * Allir borgarar skulu hava somu rættindi undir lógini at taka lut í vinnuligum virksemi. * Tryggja fría kapping, sum skal menna vinnuna og gera landið bíligari og betri at liva í. * Tryggja føroyskum fyritøkum betri atgongd til almenn arbeiði. * Avtaka allar almennar einkarættir. * Bjóða almennar tænastuveitingar út til vinnumarknaðin at reka. * Einskilja almennar vinnufyritøkur. * Betra atgongd til váðafúsan kapital hjá íverksetarum, til dømis gjøgnum grunnar hjá landinum. * Alivinnan framhaldandi skal skipa seg sjálv, so bestu búskaparúrslit kunnu spyrjast burturúr. * Umstøðurnar hjá landbúnaðarvinnuni skal javnsetast við umstøðurnar hjá øðrum vinnum. === Heilsumál === * Virka fyri at stytta bíðilistarnar. * Broyta sjúkraváttanirnar soleiðis, at tær eisini lýsa, hvat sjúklingurin hevur førleika til at gera, heldur enn bara at lýsa, hvat hann ikki kann. * Menna eina tvørgangandi, samanhangandi sjúklingaviðgerð við tøttum samstarvi millum sjúkrahúsini, allar aðrar partar av heilsuverkinum og serviðgerðina uttanlands. * Leggja dent á sjúklingatrygdina og sjúklinganøgdsemi við skipaðum kanningar- og eftirmetingarhættum. * Psykiatriska viðgerðin í Føroyum skal stimbrast og mennast gjøgnum samanhangandi sjúklingaviðgerð í tøttum samstarvi millum almannaverkið og heilsuverkið. * Menna heilsugransking í Føroyum, til gagns fyri sjúklingar og til menning av eitt nú ílegugransking sum vinnugrein. * Gera samstarvsavtalur um sjúkraviðgerðir og starvsfólkamenning við sjúkrahús í øðrum londum. * Virka fyri, at krabbameinsætlanin stigvíst verður sett í verk. * At almennir stovnar eisini skulu seta starvsfólk við skerdum førleika. === Útbúgving === * Betra umstøðurnar hjá privatskúlum og eftirskúla. * Útbúgvingin í fólkaskúlanum skal byggja á [[Kristindómur|kristna]] siðalæru og føroyska [[Føroysk mentan|mentan]]. * Kunnleikastøðið hjá næmingum og frálæran hjá lærarum framhaldandi verður eftirmett við landsroyndum og støðuroyndum. * Miðnáms- og framhaldsútbúgvingar verða lagaðar til tann føroyska vinnu- og tænastutørvin. * Miðnámsútbúgvingarnar skulu verða meira fjølbroyttar, og at næmingar eftir evnum og áhuga skulu kunna seta sína egnu miðnámsútbúgving saman. * Menna fjarlestur, har [[Fróðskaparsetur Føroya|Fróðskaparsetrið]] ella privat universitet gera avtalur við lærdar háskúlar uttanlands um hægri útbúgvingar. * Í komandi lestrarumhvørvum skulu vera búeindir, har lesandi kunnu búgva fyri sámiligan prís. * Útleiging skal vera skattafrí, so tað gerst bíligari hjá ungum at leiga. * Bústaðarmøguleikar og barnaansing í Føroyum skulu vera eins góð og í okkara grannalondum. * Einskilja almennar fyritøkur og útlisitiera alment virksemi, sum førir við sær dynamikk og broytingar. === [[Føroyska sjálvstýrisrørslan|Loysing]] === * Taka fulla ábyrgd av øllum málsøkjum – politiskt, fíggjarliga og umsitingarliga. * Virka fyri eini breiðari politiskari semju um, at Føroyar verða fíggjarliga sjálvbjargnar. * Gera arbeiðið liðugt við nýggjari stjórnarskipan. * Vit skulu reka okkara egna uttanríkispolitikk við fullari ábyrgd. * Landsstýrið skal fara undir samráðingar við [[ES]] um tættari samstarv á økjum, har tað verður mett at tæna landsins áhugamálum best, til dømis tollsamgongu. * Styrkja sambandið við [[NATO]]. Føroyar skulu gerast sjálvstøðugur limur í NATO. * At Føroyar skulu fáa fasta eygleiðarastøðu í [[ST]], sum skal vera ein byrjan til fullan limaskap. * At Føroyar skulu gerast sjálvstøðugur limur í [[WTO]]. == Formenn == * [[1940]]–[[1946]] [[Jóannes Patursson]] * [[1946]]–[[1951]] [[Thorstein Petersen]] * [[1951]]–[[1980]] [[Hákun Djurhuus]] * [[1980]]–[[1993]] [[Jógvan Sundstein]] * [[1993]]–[[2007]] [[Anfinn Kallsberg]] * [[2007]]–[[2022]] [[Jørgen Niclasen]] * Mars 2022–November 2022 [[Christian Andreasen]] * November 2022 [[Beinir Johannesen]] == Fólkafloksløgmenn == * [[1963]]–[[1967]] [[Hákun Djurhuus]] * [[1989]]–[[1991]] [[Jógvan Sundstein]] * [[1998]]–[[2004]] [[Anfinn Kallsberg]] == Umboð á Løgtingi 2019 til 2023 == Á [[Løgtingsvalið 2019|løgtingsvalinum 31. august 2019]] fekk Fólkaflokkurin 8 tingfólk vald.<ref>[https://kvf.fo/greinar/2019/09/01/hesi-manna-nyggja-logtingid Hesi manna nýggja løgtingið], kvf.fo</ref> *[[Beinir Johannesen]] *[[Jacob Vestergaard]] *[[Jørgen Niclasen]] *[[Jógvan á Lakjuni]] *[[Christian Andreasen]] *[[Jákup Mikkelsen (politikari)|Jákup Mikkelsen]] *[[Uni Rasmussen]] *[[Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttir]] == Umboð á Løgtingi 2015 til 2019 == *[[Jacob Vestergaard]] *[[Annika Olsen]] *[[Jørgen Niclasen]] *[[Jákup Mikkelsen (politikari)|Jákup Mikkelsen]] *[[Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttir]] *[[Jógvan á Lakjuni]] == Umboð á Løgtingi 2011 til 2015 == ''Fólkaflokkurin fekk 8 umboð vald á Føroya Løgting í 2011, men í sep. 2013 gjørdist Janus Rein limur í Fólkaflokkinum, hann varð valdur inn á ting fyri Framsókn, men fór úr Framsókn á heysti 2012. Tingmanning Fólkafloksins øktist tí til 9.'' {| class="wikitable sortable" !Navn !Heimstaður !Viðmerking |- |[[Annika Olsen]]||[[Tórshavn]]||Landsstýriskvinna í almannamálum, [[Rodmundur Nielsen]] tók sæti á tingi |- |[[Jacob Vestergaard]]||[[Akrar]]||Landssstýrismaður í fiskivinnumálum síðan 16. feb. 2012 |- |[[Jákup Mikkelsen]]||[[Klaksvík]]||Landssstýrismaður í fiskivinnumálum frá 14. nov. 2011 til 15. feb. 2012, [[Joen Magnus Rasmussen]] tók sæti á tingi |- |[[Jørgen Niclasen]]||[[Sørvágur]]||Landsstýrismaður í fíggjarmálum, [[Brandur Sandoy]] tók sæti á tingi |- |[[Jógvan á Lakjuni]]||[[Fuglafjørður]]||Tingformaður |- |[[Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur]]||[[Tórshavn]]|| |- |[[Bjarni Djurholm]]||[[Hoyvík]]|| |- |[[Hanus Samró]]||[[Hoyvík]]|| |- |[[Janus Rein]]||[[Tórshavn]]||Var valdur í Løgtingi fyri [[Framsókn]], fór úr flokkinum, leysgangari eina tíð og gjørdist síðan limur í Fólkaflokkinum. |- |} == Umboð á Løgtingi 2008 til 2011 == {| class="wikitable sortable" !Navn !Heimstaður !Valdømi |- |[[Anfinn Kallsberg]]||[[Viðareiði]]||[[Norðoyar]] |- |[[Jákup Mikkelsen]]||[[Klaksvík]]||[[Norðoyar]] |- |[[Jógvan á Lakjuni]]||[[Fuglafjørður]]||[[Eysturoy]] |- |[[Poul Michelsen]]||[[Tórshavn]]||[[Suðurstreymoy]] |- |[[Bjarni Djurholm]]||[[Hoyvík]]||[[Suðurstreymoy]] |- |[[Heðin Zachariasen]]||[[Hvalvík]]||[[Norðurstreymoy]] |- |[[Óli Breckmann]]||[[Argir]]||[[Suðurstreymoy]] |- |} == Keldur == <references/> == Slóðir úteftir == * [http://folkaflokkurin.fo/ Hin føroyski fólkaflokkurin] * [http://huxa.fo/ Fólkafloksungdómur]{{Deyð leinkja|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Føroyskir flokkar}} {{mánaðargrein}} [[Bólkur:Føroyskir flokkar|Føroyski fólkaflokkurin, Hin]] bpv7txjhhuh2190p5u0af4pmtc6bxxw 0 9039 388006 370712 2026-04-28T14:41:04Z Vvhq1231 34687 388006 wikitext text/x-wiki {{Infoboks Land | uppruna_navn = Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam <br>Sosialistiska lýðveldið Vjetnam | navn = Vjetnam | mynd_flagg = Flag_of_Vietnam.svg | mynd_skjald = Emblem of Vietnam.svg | motto = ''Độc lập - Tự do - Hạnh phúc''<br />([[føroyskt (mál)|føroyskt]]; sjálvræði, frælsi, lukka) | mynd_positión = Location_Vietnam_ASEAN.svg | alment_mál = [[Vjetnamesiskt mál|Vjetnamesiskt]] | høvuðsstaður = [[Hanoi]] | fullveldi = [[2. september]] [[1945]]<br />(frá [[Frakland]]) | løgmaður_heitið = Forsætisráðharri |løgmaður= [[Nguyễn Xuân Phúc]] | forseti_heitið = Forseti | forseti = [[Nguyễn Phú Trọng]] | vídd = 331,699 | vatn = 1.3 % | íbúgvar = 96,208,984 | íbúgvar_ár = 2019 | íbúgvar_km2 = 295 | gjaldoyra = Dong (VND) | tíðarzona = [[UTC]] +7 | tjóðsangur = ''Tiến Quân Ca'' | alnet_økisnavn = [[.vn]] | telefon_landakota = 84 | spenningur = | viðmerkingar = }} '''Sosialistiska lýðveldið Vjetnam''' ([[Vjetnamesiskt mál|vjetnamesiskt]]; ''Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam'') er eitt land í [[Asia|Suðurásia]]. Vjetnam hevur 96 mió. íbúgvar. == Landafrøði == [[Mynd:Vietnam_Topography.png|thumb|left|180px|[[Topografisk kort]].]] Londini ið avmarka Vjetnam eru [[Kambodja]], [[Kina]] og [[Laos]]. Náttúran í Vjetnam er stórsligin við teimum stóru Mekong-áarósunum, kálksteinafjøllunum í Halong-víkini, longu strandaøkjunum, grønu rísakrunum og fjallasíðunum kløddum við teak-trøðum. Høvuðsstaðurin í Vjetnam eitur [[Hanoi]], men hetta er ikki tann størsti býurin. Størsti býurin í Vjetnam eitur [[Ho Chi Minh City]]. Náttúran í landinum er ógvuliga ymisk alt eftir hvar í landinum tú ferðast. Hetta kemst m.a. av at suðurlendska veðurlagið er tropiskt, meðan norðurlendska veðurlagið er eitt sindur meira svalligt. Vjetnam hevur eitt tropiskt [[Monsunar|monsun-veðurlag]]. Tríggir fjórðingar av landinum eru klæddir við fjøllum og brekkum, meðan síðsti fjórðingurin liggur rundan um tær báðar høvuðsáirnar Song Hong og Mekong. Framvið næstan øllum landinum og áarósunum eru fult av grønum rísakrum. === Regiónir í Vjetnam === [[Mynd:VietnameseRegions.svg|thumb|left|200px|Regiónir í Vjetnam]] Vjetnam hevur 8 regionir: * [[Tây Bắc Bộ]] * [[Đông Bắc Bộ]] * [[Đồng Bằng Sông Hồng]] * [[Bắc Trung Bộ]] * [[Nam Trung Bộ]] * [[Tây Nguyên]] * [[Đông Nam Bộ]] * [[Đồng Bằng Sông Cửu Long]] == Fólkið == Tríggir fjórðingar av vjetnamesarum búgva á bygd. Av tí at fá eiga bil, og bara ein høvuðsjarnbreyt er í landinum, er tað ógvuliga sjáldsamt, at bygdafólk fara til stóru býirnar [[Hanoi]] ella [[Ho Chi Minh Býi|Ho Chi Minh]]. Mesta fólkið býr í smáum bygdum og livir sum jarðyrkisfólk og verkafólk. Húsini eru smá og stoypt upp, laðað av múrsteini, ella av viði og takt við hálmi og pálmabløðum. Í flestum húsum eru tvey rúm; annað er køkur og borðstova í einum, hitt sovikamar. Vatn er ikki lagt inn í húsini, tað verður borið úr brunninum ella undan lækjuni, sum er tætt við húsini. Í flestum bygdum er ravmagn, og summi fólk hava sjónvarp. Fyrr doyðu so mangir nýðføðingar í Vjetnam, stutt eftir at teir vórðu føddir, at foreldrini hátíðarhildu ikki, at barnið var føtt, men bíðaðu, til tað var fýra vikur gamalt. Hesin siður verður enn hildin. Tá ið barnið verður ársgamalt, halda foreldrini dagin, ið verður nevndur ''thoi noi''. Tey halda eini fjøl við ymsum lutum framman fyri barnið. Tann lutur, barnið tekur í hondina, sigur, hvat tað fer at gera, tá ið tað er tilkomið. Tá ið kríggið var av, royndu mangir vjetnamesar at rýma av landinum at leita eftir arbeiði ella av ótta fyri, at søkt varð at teimum. Tey hildu til havs í báti og vónaðu at sleppa til [[Vesturheimurin|Vesturheimin]] um [[Hongkong]], [[Maleisia]] ella [[Singapor]]. Eftir kríggið og fram til [[1980]] flýddu hálv mió. Færri fólk flýddu, tá ið grannalondini fóru at senda flýddar vjetnamesar heimaftur. Í flestum stórbýum í heiminum er bilurin vanligur á vegnum; men í Vjetnam er tað súkklan. Heilt fáir vjetnamesar eru so múgvandi, at teir hava ráð at keypa bil, og tí súkkla næstan øll til arbeiðis ella til handils. Í trokingartíðini á morgni og á kvøldi eru gøturnar í [[Ho Chi Minh Býi|Ho Chi Minh]]- býi og øðrum stórbýum fullar av fólki á súkklu, sum ringja við klokkunum og rópa á hini, ið súkkla og ganga, um ikki at vera fyri. Fólk liva mest av frukt og grønmeti, ið tey sjálvi dyrka á gørðunum. Kjøt verður bara etið um høgtíðir. == Búskapur == Hvønn dag í 13 ár bóru fjølmiðlar um allan heim tíðindi frá ræðuliga [[Vjetnamkríggið|Vjetnamkrígnum]], sum var ímillum [[Kommunisma|kommunistiska]] [[Norðurvjetnam]] og [[Suðurvjetnam]], ið [[USA|amerikanarar]] stuðlaðu. Tá ið kríggið endaði í [[1975]] við [[Norðurvjetnam]]esiskum sigri, var landið púra niðurundirkomið og útarmað, og mong fólk royndu at sleppa sær av landinum. Mong teirra, ið flýddu í báti, doyðu á ferðini av sjúku ella gingu burtur. Bátarnir vóru mangan so ovfyltir, veikir og vánaligir, at teir sukku. Nú verður landið umrøtt, tí at tað ber skjótt framá búskaparliga. Búskaparfrøðingar hava kallað landið "tikaran á súkklu", tí [[búskapur]]in er sterkur, men fólkið er fátækt, og einasta akfar, tey hava ráð at keypa, er súkkla. Útlendskar fyritøkur gera íløgur í nýggjan ídnað, og ferðafólk vilja nú aftur. Tveir triðingar av landbúnaðarjørðini í Vjetnam standa undir í vatni meginpartin av árinum; men tað er við vilja, tí at lendið verður nýtt til rísakrar. Í regntíðini floymir vatnið yvir rísmarkirnar, ið verða byrgdar við lágum vøllgarðum, so at vatnið rennur ikki burtur. Tá ið fjarar, koma runutu rísmarkirnar undan. Sáðað verður við hond; tað er konufólkarbeiði. Tveir til tríggjar mánaðir seinna verða rísakrarnir skornir. == Sí eisini == * [[Asia]] {{Asia}} {{Commonscat|Vietnam}} [[Bólkur:Vjetnam]] [[Bólkur:Asia]] f5f6x4pjl4pr3brosom288e058ku4s7 0 18896 388007 319262 2026-04-28T20:17:57Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 388007 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Asti posizione.png|250px|thumbnail|Her liggur Asti landsluturin í Norðuritalia.]] [[Mynd:Asti mappa.png|250px|thumbnail|Kort yvir landslutin Asti]] '''Landsluturin Asti''' ([[italskt mál|italskt]] ''Provincia di Asti'') er ein av landslutunum í regiónini [[Piemonte]] í Norður[[italia]]. [[Asti]] er høvuðsbýurin í landslutinum. Tað musserandi víni við sama navni (Asti vín) kemur frá hesum landslutinum. Við fólkateljingini í 2012 búðu 222.336 fólk í landslutinum Asti. Økið er 1.504,5 km² til støddar. == Kommunur == Tað eru 118 kommunur í Asti landslutinum.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.comuni-italiani.it/005/index.html |access-date=2013-04-26 |archivedate=2017-11-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171118115137/http://www.comuni-italiani.it/005/index.html }}</ref> Tær størstu eftir fólkatali eru hesar: {| class="prettytable sortable" style="font-size: 95%;" ! Býur || Fólkatal (ab.) |- | [[Asti]] || 76.808 |- | [[Canelli]] || 10.628 |- | [[Nizza Monferrato]] || 10.388 |- | [[San Damiano d'Asti]] || 8.445 |- | [[Costigliole d'Asti]] || 6.061 |- | [[Villanova d'Asti]] || 5.600 |- | [[Castagnole delle Lanze]] || 3.822 |- | [[Moncalvo]] || 3.332 |- | [[Castelnuovo Don Bosco]] || 3.221 |- | [[Villafranca d'Asti]] || 3.164 |- |} == Keldur == <references/> {{Commonscat|Province of Asti}} [[Bólkur:Piemonte]] [[Bólkur:Landslutir í Italia]] d2ji85uvqzza68ac38vxgm48cmbe2j2 0 42841 388008 384265 2026-04-28T20:26:29Z Eurohunter 5651 /* Stakløg */ +"Ja eller nej" with [[Käärijä]] 388008 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Basshunter | image = Basshunter, 20 april 2008 in Halmstad.jpg | image_size = 250px | caption = Basshunter í [[Halmstad]] (2008) | background = solo_singer | birth_name = Jonas Erik Altberg | alias = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1984|12|22}} | origin = [[Halmstad]] | instrument = | genre = {{flatlist| * [[Eurodance]] }} | occupation = {{flatlist| * [[Sangari]] * [[tónleikproducari]] * [[DJ]] }} | years_active = 1998–nú | label = {{flatlist| * [[Extensive Music]] * [[Warner Music Sweden]] * [[Ultra Records]] * [[Broma 16]] * [[Warner Music Japan]] * [[3 Beat Records]] * [[Dance Nation]] * Warner Music Germany * Alex Music }} | associated_acts = {{flatlist| * Patrik och Lillen * [[Mental Theo|DJ Mental Theo]] * [[Stunt]] * Lauren Dyson * [[Big Brother]] * [[Sandra Gee|Sandra]] * [[Dulce María]] }} | website = {{url|https://basshunter.se}} }} '''Basshunter''', '''Jonas Erik Altberg''' (føddur [[22. desember]] [[1984]] í [[Halmstad]]) er ein [[Svøríki|svensk]] sangari, [[tónleikur|tónleikaframleiðari]] og [[DJ]]. == Útgávur == === Studio album === * ''[[The Bassmachine]]'' (2004) * ''[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]'' (2006) * ''[[Now You're Gone – The Album]]'' (2008) * ''[[Bass Generation]]'' (2009) * ''[[Calling Time]]'' (2013) === Kompilasjión === * ''[[The Old Shit]]'' (2006) * ''[[The Early Bedroom Sessions]]'' (2012) === Stakløg === * "The Big Show" (2004) * "[[Welcome to Rainbow]]" (2006) * "[[Boten Anna]]" (2006) * "[[Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA]]" (2006) * "[[Jingle Bells]]" (2006) * "[[Vifta med händerna]]" (2006) * "[[Now You're Gone]]" (2007) * "[[Please Don't Go]]" (2008) * "[[All I Ever Wanted]]" (2008) * "[[Angel in the Night]]" (2008) * "Russia Privjet (Hardlanger Remix)" (2008) * "[[I Miss You]]" (2008) * "[[Walk on Water]]" (2009) * "Al final" (2009) * "[[Every Morning]]" (2009) * "[[I Promised Myself]]" (2009) * "[[Saturday]]" (2010) * "[[Fest i hela huset]]" (2011) * "[[Northern Light]]" (2012) * "[[Dream on the Dancefloor]]" (2012) * "[[Crash & Burn]]" (2013) * "Calling Time" (2013) * "Elinor" (2013) * "Masterpiece" (2018) * "Home" (2019) * "Angels Ain't Listening" (2020) * "Life Speaks to Me" (2021) * "End the Lies" {{Small|(& Alien Cut)}} (2022) * "[[Boten Anna|Ingen kan slå (Boten Anna)]]" {{Small|([[Victor Leksell]])}} (2023) * "Ja eller nej" {{Small|(x [[Käärijä]])}} (2026) == Eksterne henvisninger == {{Commonscat}} * [https://basshunter.se Almenn heimasíða] [[Bólkur:Føðingar í 1984]] [[Bólkur:Svenskir sangarar]] ofrsv4u361jf4gh6cfjfzxpm4wm61cu