Wikipedia
fowiki
https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Miðil
Serstakt
Kjak
Brúkari
Brúkarakjak
Wikipedia
Wikipedia-kjak
Mynd
Myndakjak
MediaWiki
MediaWiki-kjak
Fyrimynd
Fyrimyndakjak
Hjálp
Hjálparkjak
Bólkur
Bólkakjak
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Barbie
0
30392
388686
388108
2026-07-01T10:05:15Z
InternetArchiveBot
24584
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
388686
wikitext
text/x-wiki
[[File:BARBIE LOGO alt.svg|thumb|Eyðkennismerkið Barbie]]
'''Barbie''' er ein mótadukka, ið er framleidd av amerikonsku leikafyritøkuni [[Mattel, Inc]]. Dukkan kom fyrst á marknaðin í [[1959]]. Amerikanska vinnulívskvinnan [[Ruth Handler]] skapti dukkuna, eftir sniðinum av einari týskari dukku, ið nevndist [[Bild Lilli]].
== Søgan ==
[[Ruth Handler]] eygleiddi dóttir sína Barbaru spæla sær við pappírsdukkur og legði merki til, at henni ofta dámdi at geva dukkunum vaksnar leiklutir. Á teimum døgum vóru flestar dukkur til børn sniðgivnar eftir nýføðingum. Tá Ruth innsá hetta gloppið í leikamarknaðinum, luftaði hon hugskotið, um eina dukku í kvinnukroppi, við mann sín Elliot. Elliot var við til at stovna leikafyritøkuna Mattel. Elliot var ikki serliga heitur fyri hugskotinum, og tað sama var við leiðsluni í [[Mattel]].
Tá Ruth var á einum ferðalagi í [[Evropa]] í [[1956]] við børnum sínum, Barbaru og Kenneth, sá hon týsku dukkuna [[Bild Lilli]]. Hendan dukkan, við tí vaksna kroppsforminum, var júst tað, ið Ruth hevði hugsað fyri sær. Ruth keypti tríggjar dukkur. Hon gav dóttur síni eina, men vísti hinar báðar til Mattel. Dukkan Lilli varð bygd á einum kendum teknirøðsfiguri, sum javnan var víst í myndarøð í týska dagblaðnum ''Die Bild-Zeitung''. Lilli var ein blond kjarnakvinna, ein arbeiðskvinna, ið visti hvat hon vildi, og misbrúkti gjarna menn til at fáa sín vilja. Dukkan Lilli varð fyrst seld í [[Týskland]]i í [[1955]], men varð upprunaliga bert seld til vaksin. Hon gjørdist tó umtókt ímillum børn, ið dámdu at lata hana í tey ymsu klæðini, ið kundu keypast afturat dukkuni sjálvari.
Tá Ruth koma aftur til [[USA|Amerika]], fór hon at sniðgeva eina dukku eftir ímynd Lilli. Nýggja dukkan fekk navnið ''Barbie'' eftir dóttur Ruth, sum æt Barbara. Barbie var fyrstu ferð at síggja á amerikansku leikastevnuni í New York tann [[9. mars]] [[1959]]<ref>http://jwa.org/thisweek/mar/09/1959/ruth-mosko-handler Heintað 19.03.2015</ref>. Hendan dagseting er eisini brúkt sum føðingardagur Barbie.
Mattel keypti rættindini til [[Bild Lilli]] í [[1964]], og varð øll framleiðsla steðgað. Fyrsta Barbie-dukkan var ílatin eina svarta og hvíta, sebra-stríputa svimjidrakt, og hevði hárið í einum hestahala. Fyrsta dukkan var at fáa bæði sum ljóshærd og myrkhærd. Dukkan var lýst sum "tannáringamodell", og vóru klæðir hennara sniðgivin av mótasniðgeva Mattel, Charlotte Johnson. Fyrstu dukkurnar vórðu framleiddar í [[Japan]], og klæðir teirra hondseymaðar av japanskum arbeiðskvinnum. Umleið 350 000 Barbie-dukkur vórðu seldar tað fyrsta árið, tær vóru framleiddar.
[[File:Indian girl playing with Barbie dolls in a gated middle-class community in Bangalore.jpg|thumb|Ein indisk smágenta spælir sær við Barbie.]]
Ruth Handler metti tað vera týdningarmikið, at Barbie hevði eitt vaksið útlit, og vístu tær fyrstu marknaðarkanningarnar, at summi foreldur vóru ónøgd við útsjónd dukkurnar. Serliga var tað bringan og tey týðiligu bróstini, ið teimum ikki dámdi. Útsjónd Barbie hevur verið broytt fleiri ferðir, tann kanska mest týðiliga í [[1971]], tá eyguni á dukkuni vórðu broytt til at hyggja beint fram og ikki til síðunar, sum á teimum upprunaligu dukkunum.
Barbie var ein av fyrstu leikunum, ið hevði eina strategiska [[marknaðarføring]] við sjónvarpslýsingum. Nakað sum seinni var kopierað av øðrum leikum. Mett verður, at umleið ein milliard Barbie-dukkur hava verið seldar kring heimin í yvir 150 londum. Mattel helt tí fram í [[2006]] at ein Barbie-dukka verður seld onkrastaðni í heiminum hvørt triðja sekund.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/5370398.stm Heintað tann 19.03.2015</ref>
Standardrøðin av Barbie-dukkunum og fylgilutum teirra er framleidd í skalanum 1/6, ið eisini verður kallað ''playscale''.<ref>http://miniatures.about.com/od/glossaryofminiatureterms/g/playscale.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707075027/http://miniatures.about.com/od/glossaryofminiatureterms/g/playscale.htm |date=2011-07-07 }} Heintað 19.03.2015</ref> Standarddukkurnar eru umleið 30 cm høgar.
[[Mynd:Polaroid Barbie Pink Instant 600 Film Camera.jpg|thumb|Eitt Barbie Polaroid kamera er ein partur av stóra vørurvali Barbie.]]
Barbie-vørurnar fevna ikki bert um eina røð av dukkum og fylgilutum teirra, men eisini eina stóra røð av Barbie-merktum vørum. Sum dømi kann takast bøkur, búnar, sminkur og telduspøl. Barbie hevur verið at sæð í sínari egnu teknifilmsrøð, eisini hevur hon ein smærri leiklut í filmunum ''[[Toy Story 2]]'' og ''[[Toy Story 3]]'' frá [[Pixar]].
Barbie er vorðin eitt mentanarikon og hevur fingið fleiri heiðrar, ið eru sjáldsamir í leikaverðini. Sum dømi kann nevnast, at í [[1974]] var ein partur av [[Times Square]] í stórbýnum [[New York City|New York]] nevndur ''Barbie Boulevard'' í eina viku, og í [[1985]] skapti listamaðurin [[Andy Warhol]] ein málning av eyðkendu dukkuni.
Í [[2013]] opnaði so tann fyrsta "Barbie tema" matstovan, ið kallast "Barbie Café" í [[Teivan]].<ref>http://www.huffingtonpost.com/2013/01/30/barbie-cafe-taiwan_n_2581728.html Heintað tann 19.03.2015</ref>
=== 50 ára fagnaður ===
Í 2009 kundi Barbie fagna 50 ára føðingardag. Hátíðarhaldið innihelt ímillum annað eina mótaframsýning í [[New York City|New York]] á Mercedes-Benz mótavikuni.<ref>http://www.popsugar.com/beauty/Barbie-Fashion-Show-New-York-Fashion-Week-2009-2815685#photo-2815685 Heintað tann 19.03.2015</ref> Mótasýningin vísti fram klædnapløgg frá 50 væl kendum og umtóktum sniðgevum, har ímillum [[Diane von Fürstenberg]], [[Vera Wang]], [[Calvin Klein]], [[Bob Mackie]], og [[Christian Louboutin]].<ref>http://alldolldup.typepad.com/all_dolld_up/2009/02/runway-rundown-the-barbie-shows-50-designers-.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707025915/http://alldolldup.typepad.com/all_dolld_up/2009/02/runway-rundown-the-barbie-shows-50-designers-.html |date=2011-07-07 }} Heintað tann 19.03.2015</ref>
== Uppspunnalív Barbie ==
Fulla navn Barbie er Barbara Millicent Roberts. Í einari røð av stuttsøgum, útgivnar av Random House í [[1960-árini|1960-árunum]], eru foreldur hennara søgd at eita George og Margaret Roberts, frá uppspunna býnum Willows í [[Wisconsin]].<ref>Lawrence, Cynthia; Bette Lou Maybee (1962). ''Here's Barbie''. Random House. OCLC 15038159.</ref> Í Random House stuttsøgunum gekk Barbie í miðnámskúlanum Willows High School, ímeðan ''Generation Girl'' bøkurnar, ið eru útgivnar av Golden Books í [[1999]], siga at hon gekk í miðnámskúlanum Manhattan International High School í [[New York City|New York]].<ref>http://nymag.com/nymetro/urban/family/features/2033/ Heintað 19.03.2015</ref>
Barbie hevur sjeik (on-off), ið eitur [[Ken]], fulla navn Ken Carson. Ken er nevndur eftir soni Ruth Handler, ið eitur Kenneth. Ken var fyrstu ferð at síggja í [[1961]]. Í einum tíðindaskrivi frá Mattel í februar 2004, var boðað frá at Barbie og Ken høvdu avgjørt at farið hvør til sítt<ref>http://investor.shareholder.com/mattel/releasedetail.cfm?ReleaseID=128705</ref>, men í februar 2006 varð boðað frá at parið vónaðist eftir at kunna finna kærleikan aftur, aftaná at Ken hevði farið ígjøgnum eina "makeover".<ref>http://edition.cnn.com/2006/US/02/09/ken.barbie.reut/ Heintað 19.03.2015</ref> Barbie hevur havt yvir 40 húsdjór, harímillum kettur, hundar, hestar, pandabjørnir, leyvuunga, og eina sebra. Hon hevur átt eina breiða røð av akførum, harímillum ein ljósareyðan Corvette sportsbil, húsbilar og jeepar. Barbie er ein karrierukvinna, og er til dømis bæði flogkapteinur og flogterna. Arbeiðsval Barbie eru sniðgivin til at vísa, at kvinnur kunna taka sær fleiri leiklutir í lívinum, og eru arbeiðstitlar Barbie ímillum annað ''Miss Astronaut Barbie'' ([[1965]]), ''Doctor Barbie'' ([[1988]]) and ''Nascar Barbie'' ([[1998]]).
Mattel hevur skapt fleiri felagar til Barbie, har ímillum kunnu teljast suðuramerikanska Teresa, afroamerikanska Christie og Steven (sjeikurin hjá Christie). Systkyni og systkinabærn Barbie eru ímillum onnur Skipper, Todd og Stacie (tvíburar), Kelly, Krissy og Francie. Barbie var væl við ein avstralskan surfara, ið æt Blaine, ímeðan tað var liðugt ímillum hana og Ken í [[2004]].<ref>http://money.cnn.com/2004/06/29/news/fortune500/mattel_barbie/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150420202419/http://money.cnn.com/2004/06/29/news/fortune500/mattel_barbie/ |date=2015-04-20 }} Heintað 19.03.2015</ref>
== Trætumál ==
[[File:How to lose weight II.JPG|thumb|"Dont Eat" á baksíðu bókarinnar "How to Lose Weight"]]
Trætur, ið standast av Barbie, fevna ofta óttan, ið stendur av at børn síggja Barbie sum eina fyrimynd, og at tey vilja líkjast henni. Tann mest vanliga trætan snýr seg, um at Barbie vísir eina órealistiska mynd av kvinnukroppinum, og gevur tað ungum kvinnum eina skeiva mynd av veruleikanum. Skal hetta økja um vandan fyri, at ungar gentur fara at royna at líkjast dukkuni og verða anoreksikar. Tá Háskúlasjúkrahúsið í [[Helsinki]] í [[Finnland|Finnlandi]] rannsakaði, hvussu mátini á Barbie høvdu verið, um dukkan var fulla stødd, var niðurstøðan at Barbie hevði manglað 17-22% av "bodyfat" til at kunna menstruera.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/7920962.stm Heintað 19.03.2015</ref> Í [[1963]] komu fylgilutirnir "Barbie Baby.Sits" ið vóru klæðir og bókin ''How to Lose Weight (Hvussu Skalt tú tapa teg) við ráðinum'' "Don't Eat" (Ikki Eta).<ref>Sarah Sink Eames, ''Barbie Fashion: The complete history of the wardrobes of Barbie doll, her friends and her family, Vol. I, 1959–1967'', ISBN 0-89145-418-7</ref> Sama bók var eisini við í settinum "Slumber Party", saman við eini baðivekt, ið var fastsett á 50 kiloum (110 Ibs.) Slík vekt hevði gjørt eina kvinnu, við mátum Barbie í veruleikanum 15 kg í undirvekt.<ref>M.G. Lord, ''Forever Barbie'', Chapter 11 ISBN 0-8027-7694-9</ref> Í [[1997]] fekk Barbie eina breiðari miðju, sum Mattel segði at passaði betur til nútíðar mótasnið.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/32312.stm Heintað 19.03.2015</ref>
"Litaða Francie" kom á marknaðin í [[1967]]. Hon er mett at vera fyrsta afroamerikanska Barbiedukkan. Francie var stoypt í sama formi til høvd, ið verður nýttur til hvítu dukkurnar, og hevði Francie tí ongi afrikonsk eyðkenni onnur enn húðarlitin. Fyrsta afroamerikanska dukkan í Barbie røðini er vanliga sagt at vera Christie, sum kom á marknaðin í [[1968]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.mastercollector.com/articles/dolls/dollnews31301.shtml |access-date=2015-03-20 |archivedate=2011-08-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110822175140/http://www.mastercollector.com/articles/dolls/dollnews31301.shtml }}</ref> "Svørt Barbie" kom á marknaðin í [[1980]], men dukkan hevði enn ongi eyðkenni onnur enn húðarlitin. Í [[september]] [[2009]] kom so "So In Style" røðin, ið var skapt til at vísa eina meira realistiska mynd av afroamerikonskum kvinnum enn í upprunaligu dukkunum.<ref>http://www.foxnews.com/story/2009/10/09/mattel-introduces-black-barbies-gets-mixed-reviews/ Heintað 19.03.2015</ref>
Í [[juli]] [[1992]] gav [[Mattel]] út ''Teen Talk Barbie'', ið tosaði fleiri setningar á enskum, har ímillum "Fara vit nakrantíð at eiga nokk av klæðum", "Eg elski at shoppa" og "Hevur tú hug til eitt Pizza-gildi". Hvør dukka var innstillað til at siga 4 útav 270 setningum, soleiðis at ongin dukka skuldi vera líka. Ein av hesum setningum var "Støddfrøði er ring". Sjálvt um bert áleið 1.5% av øllum dukkunum søgdu hendan setningin, so varð eitt trætumál burturúr frá American Association of University Women. Í [[oktober]] [[1992]] boðaði Mattel frá at ''Teen Talk Barbie'' ikki longur fór at siga umrødda setning, og bjóðaði teimum, ið áttu eina slíka dukku at býta hana um, vildu tey tað.<ref>http://www.nytimes.com/1992/10/21/business/company-news-mattel-says-it-erred-teen-talk-barbie-turns-silent-on-math.html?scp=1</ref>
[[File:Oreo Cookies.jpg|thumb|Oreo smákøkur]]
Í [[1997]] byrjaði [[Mattel]] eitt samstarv við Nabisco, viðvíkjandi marknaðarføring av [[Oreo]] smákøkum og Barbie. Hugskotið var at smágentur kundu spæla við ''Oreo Fun Barbie ''aftaná skúlatíð, og deila "yndissmákøku Amerika". Sum vant framleiddi Mattel bæði hvítar og afroamerikanskar útgávur av dukkuni. Ummælarar funnust at dukkuni, tí at í afroamerikanska samfelagnum er "Oreo" eitt eitt orð, ið er nýtt um ein persón sum er "svartur at uttan men hvítur at innan" júst sum ein [[Oreo]] smákøka. Dukkan var ikki væl móttikin, og Mattel inkallaði óseldu dukkurnar, sum seinni gjørdi tær sera eftirsóktar hjá samlarum.
Í [[mai]] [[1997]] útgav [[Mattel]] dukkuna ''Share a Smile Becky'', sum var ein dukka í einum ljósareyðum rullustóli. Kjersti Johnson, ein 17 ára gamal miðnámsskúla næmingur við sjúkuni ''cerebral palsy,'' vísti á at dukkan ikki fór at passa inn í lyftina á "Dreymahúsi Barbie". Mattel boðaði frá at húsið fór at vera sniðgivið av nýggjum, soleiðis at atlit var tikið til'' ''rullustólin''. ''<ref>http://www.washington.edu/doit/barbies-disabled-friend-cant-fit Heintað 19.03.2015</ref>
Í mars [[2000]] bórust søgur í miðlunum um, at harða vinylið, ið varð brúkt í teimum elstu barbiedukkunum, kundi leka eitrað evnir, sum kundu vera vandamikil hjá børnum, ið spældu við tær. Ákærurnar vóru sagdar vera yvirreaktión av Joseph Prohaska, ið er professari við University of Minnisota Duluth. Nýmótans barbiedukkur hava ein kropp, ið er gjørdur úr ABS-plasti, ímeðan høvdið er stoypt úr bleytum PVC.<ref>http://collectdolls.about.com/library/weekly/aa082400a.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150405114407/http://collectdolls.about.com/library/weekly/aa082400a.htm |date=2015-04-05 }} Heintað 19.03.2015</ref><ref>http://www.webmd.com/parenting/news/20000825/malibu-barbie-holiday-barbie-toxic-barbie Heintað 19.03.2015</ref>
Í [[september]] [[2003]] bannaði [[Saudi Arabia]] sølu av barbiedukkum. Stjórnin í landinum metti, at dukkan ikki livdi upp til virðini hjá [[islam]]. Ráðið fyri Propagation of Virtue and Prevention of Vice segði at "jødiskar barbiedukkur, við teirra útfordrandi klæðum, skammiligum holdningi og fylgilutum, eru symbol fyri niðurfall perverta vestursins. Latið okkum vera varin fyri hennara vandum, og ansa okkum."<ref>http://archive.adl.org/main_arab_world/barbie.html#.VQtdseEgU-0 Heintað 19.03.2015</ref> Í londum í [[Miðeystur|Miðeystri]] er ein onnur dukka at fáa, ið kallast ''Fulla''. Hon líkist Barbie, men er sniðgivin til at søma islamska marknaðinum. Fulla er ikki framleidd av [[Mattel]], men Barbie er enn at fá í summum londum í Miðeystri, millum annað í [[Egyptaland|Egyptalandi]].<ref>http://weekly.ahram.org.eg/2006/797/li1.htm Heintað 19.03.2015</ref> Í [[Iran]] eru dukkur at fáa, ið kallast Sara og Dara at fáa ístaðin fyri Barbie.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1856558.stm Heintað 19.03.2015</ref>
Í [[desember]] [[2005]] útgav dr. Agnes Nairn á háskúlanum við [[Bath]] eina kanning, ið vísti, at ungar gentur ofta ganga í gjøgnum eitt tíðarskeið, har tær hata sínar barbiedukkur. Genturnar straffa dukkurnar við ímillum annað at avhøvda tær, ella seta dukkurnar í mikroovnin. Dr. Nairn segði at "Tað er sum at avnoktan av Barbie er ein partur av at verða vaksin og avnoktan av fortíð teirra."<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/somerset/4539862.stm Heintað 20.03.2015</ref><ref>http://www.bath.ac.uk/news/articles/releases/barbie161205.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110604132440/http://www.bath.ac.uk/news/articles/releases/barbie161205.html |date=2011-06-04 }} Heintað 20.03.2015</ref>
Í [[apríl]] [[2009]] útgav Mattel dukkuna ''Totally Tattoos Barbie'', saman við eini røð av tattoveringum, ið kundu setast á dukkuna. Lýsingartilfar [[Mattel]] segði "Sniðgev dukkuna og set eisini tær stuttligu tattoveringar á teg sjálvan", men Ed Mayo stjóri hjá Consumer Focus vildi vera við at børn fóru at vilja fáa veruligar tattoveringar líkasum dukkan.<ref>http://www.dailymail.co.uk/news/article-1175039/Chav-Barbie-gets-tattoos-mimic-high-profile-celebs-like-Amy-Winehouse.html Heintað 20.03.2015</ref>
Í [[juli]] [[2010]] útgav Mattel ''Barbie Video Girl'', sum var ein dukka við einum myndatóli innsettum í bringuna. Brúkarin kundi filma videobrot sum vardu upp til 30 minuttir, og síðani flyta filmsbrotið inná eina teldu við einum USB kaðali. Tann [[30. november]] [[2010]] útgav [[FBI]] eina ávaring um at dukkan kundi verða nýtt til at framleiða barnapornografi, sjálvt um tað "enn ikki vóru dømir um at dukkan hevði verið brúkt til nakað annað enn upprunaliga leiklutin".<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-11930727 Heintað tann 20.03.2015</ref><ref>http://edition.cnn.com/2010/CRIME/12/03/fbi.barbie.porn/ Heintað 20.03.2015</ref>
Í [[november]] [[2014]] var aftur eitt trætumál. Hesuferð yvir bókini ''I Can Be a Computer Engineer'', sum vísti Barbie ikki duga við teldum, og kravdi at tveir av mannfólkavinum hennara at bjarga tveimum farteldum hennara, eftir at hon niðurhalar virus á tær.<ref>http://gizmodo.com/barbie-f-cks-it-up-again-1660326671 Heintað 20.03.2015</ref> Ummælarir funnust at bókini, og søgdu hana vera kynjamismunandi, har sum aðrar bøkur í ''I Can Be''... røðini vísti Barbie sum ein persón, ið var fullt før fyri, at klára tær arbeiðsuppgávurnar hon setti sær fyri, og tørvaði onga hjálp frá øðrum.<ref>http://www.dailydot.com/geek/barbie-engineer-book-girls-game-developers/ Heintað 20.03.2015</ref> Sum svar uppá kritikkin afturkallaði Mattel bøkurnar, ið vóru til sølu á heimasíðuni [[Amazon]].<ref>http://techcrunch.com/2014/11/19/mattel-pulls-sexist-barbie-book-i-can-be-a-computer-engineer-off-amazon/ Heintað 20.03.2015</ref>
== Hermingar og rættarmál ==
* [[File:Aqua Gron Concert 2008.jpg|thumb|Aqua á "Grøn Koncert" í 2008.]][[File:Britney-Spears Boys.jpg|thumb|201x201px|Britney Spears]]Mattel stevndi listamanninum Tom Forsyth, yvir einari røð, ið kallaðist ''Food Chain Barbie'', og vísir Barbie niðri í einum blendara.<ref>http://www.out-law.com/page-4681 Heintað 23.03.2015</ref>
* Í [[2011]] hermaði [[Greenpeace]] felagskapurin eftir Barbie. Ætlanin var at fáa [[Mattel]] at minka um pappírbrúk fyritøkurnar, og soleiðis vera við til at bjarga regnskógunum.Phil Radford segði soleiðis: "Kanningar vísa at Mattel vørur verða seldar í kassum, sum eru gjørdir úr asiatiskum trøum, og soleiðis er Mattel við at ríva niður paradís skógina í Indonesia... Sumatriskir tikarir, fílar, og orangutangar verða trýstir á kantin av útdeyða, tí Mattel leggur ikki, í hvar ljósareyði kassi Barbie, kemur frá ella inniheldur."<ref>http://www.dailykos.com/story/2011/06/11/984311/-Ken-Dumps-Barbie-It-s-over-Greenpeace-Exposes-Barbie-s-Package</ref> Fýra mánaðir seinni boðaði Mattel frá, at málið um pappírnýtsluna hevði verið loyst.<ref>http://www.scpr.org/news/2011/10/05/29262/mattel-breaks-asia-pulp-and-paper-after-greenpeace/</ref>
* Í [[2004]] stevndi Mattel Barbaru Anderson-Walley, yvir heimasíðu hennara, ið seldi "fetish" klæðir.<ref>http://www.lawdit.co.uk/reading-room/mattel-loses-trade-mark-battle-with-barbie {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150511031024/http://www.lawdit.co.uk/reading-room/mattel-loses-trade-mark-battle-with-barbie |date=2015-05-11 }} Heintað 23.03.2015</ref>
* ''The Tonight Show with Jay Leno'' víst einaferð fra eitt "''Barbie Crystal Meth Lab''"
* Skemtirøðin ''Saturday Night Live ''hermdi eftir eini røð av barbielýsingum, og kallaði dukkurnar "''Gangsta Bitch Barbie''" og "''Tupac Ken''". Í [[2002]] var [[Britney Spears]] gestaleikari í røðini, og spældi hon tá Skipper, lítlasystir Barbie.
* Í [[november]] [[2002]] noktaði ein dómari í [[New York]] at seta bann á framleiðslu av dukkum, sniðgivnar av bretsku Susanne Pitt. Dukkurnar itu "''Dungeon Barbie''", og vóru ílætnar "bondage" klæðum.<ref>http://www.scotsman.com/news/uk/barbie-s-kinky-rival-wins-first-court-battle-1-628249</ref>
* Sangurin "''Barbie Girl''" hjá danska tónleikabólkinum [[Aqua]], sum var útgivin í [[1997]], var eisini stevnt av Mattel í lógartrætuni ''[[Mattel v. MCA Records]], ''sum [[Mattel]] tapti í [[2002]]. Dómarin Alex Kozinski segði:"Sangurin er ein eftirherman og ein sosial viðmerking."<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/2150432.stm</ref>
* Tvær lýsingar hjá bilaframleiðaranum Nissan frá [[1997]] vísa tvær dukkur, ið líkjast Barbie og Ken, sum koyra í einum dukkubili. Mattel stevndi Nissan fyri at brúka dukkurnar uttan loyvi. Nissan segði, at dukkurnar itu Roxanne, Nick og Tad. Mattel helt tí fram at lýsingarnar høvdu "volt skaða á vørur teirra, ið ikki kundi takast aftur", men fyritøkan valdi at semjast fíggjarliga við Nissan.<ref>http://www.nytimes.com/1997/09/20/business/mattel-sues-nissan-over-tv-commercial.html</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.mtv.com/news/1424993/after-aqua-mattel-goes-after-car-ad/ |access-date=2015-03-23 |archivedate=2015-05-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150528193239/http://www.mtv.com/news/1424993/after-aqua-mattel-goes-after-car-ad/ }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.thefreelibrary.com/BATTLEGROUND+BARBIE%3a+WHEN+COPYRIGHTS+CLASH.%28News%29-a083824028 |access-date=2015-03-23 |archivedate=2015-02-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150208025704/http://www.thefreelibrary.com/BATTLEGROUND+BARBIE%3a+WHEN+COPYRIGHTS+CLASH.(News)-a083824028 }}</ref>
* Í 1993 kom fram ein bólkur av fólki, ið kallaði seg "Barbie Liberation Organization". Bólkurin broytti Barbiedukkur, og gav teimum eina raddarboks frá dreingjadukkunum [[G.I. Joe]]. síðani lótu tey dukkurnar inn aftur í handlarnar, har tær vóru upprunaliga keyptar.<ref>https://sniggle.net/barbie.php</ref><ref>http://www.nytimes.com/1993/12/31/us/while-barbie-talks-tough-g-i-joe-goes-shopping.html</ref>
* Ein eftirherman av "Malibu Stacy" var í partinum "Lisa vs. Malibu Stacy" í sendirøðini ''[[The Simpsons]]''.
== Samlarar ==
Mattel metur at har eru umleið 100 000 aktivir barbiesamlarar runt um í heiminum. 90% eru kvinnur, og miðalaldur teirra er 40 ár. Tær keypa í miðal yvir 20 barbiedukkur hvørt ár. 45% av hesum kvinnum brúka yvir 1000 dollarar (umleið 7 500 DKR) um árið uppá barbiedukkur. Gamlar barbidukkur frá fyrstu árunum eru tær mest virðismiklu á auktiónum. Tann upprunaliga barbiedukkan kostaði 3 dollarar (umleið 20 DKR) í [[1959]], men í [[oktober]] [[2004]] varð ein barbiedukka frá [[1959]] seld, í einum myntlitaðum kassa, fyri 3 552,50 dollarar (umleið 24 300 DKR) á auktiónheimasíðuni [[eBay]]. Í [[september]] [[2006]] setti ein barbiedukka heimsmet, tá hon varð seld fyri 9 000 sterlingspund (umleið 92 000 DKR) á eini auktión í auktiónhúsinum [[Christie's]] í [[London]]. Dukkan var ein "''Barbie in Midnight Red" ''frá 1965, og var partur av eini privatari samling, sum hevði 4 000 barbiedukkur, og vóru tað hollendska kvinnan Ietje Raebel og dóttur hennara, Marina, sum seldu tær.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://au.news.yahoo.com/060926/15/10osv.html |access-date=2006-10-03 |archivedate=2006-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061003010439/http://au.news.yahoo.com/060926/15/10osv.html }}</ref>
Tey síðstu árini hevur Mattel framleitt dukkur serliga miðaðar eftir samlarum. Harímillum kunnu nevnast porsilenútgávur, endurútgeving av upprunaligu dukkunum, og serútgávur av Barbie sum ein rúgva av film- og sjónvarpshetjum, frá til dømis ''[[Batman]]'' og ''[[Star Trek]]''.<ref name=":0">http://www.barbiecollector.com/</ref> Í 2004 byrjaði Mattel litaskipanina fyri samlaraútgávur teirra. Litirnir eru ljósareytt, silvur, gull og platinum, alt eftir hvussu nógvar dukkur av slagnum verða framleiddar.<ref name=":0" />
== Keldur ==
{{Reflist}}
*Leysliga umsett frá ensku wikipediasíðunni [[:en:Barbie|Barbie]].
== Ávísing úteftir ==
[http://www.imdb.com/character/ch0002479/?ref_=tt_cl_t1 Barbie] á Internet Movie Database
{{Commonscat|Barbie dolls}}
[[Bólkur:Leikur]]
[[Bólkur:Mattel]]
a1jdvvnmvacs1kp2t26q4egqepqwy28
FC Džiugas
0
43634
388684
387774
2026-07-01T09:38:50Z
Makenzis
17304
/* Núverandi hópur */
388684
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Džiugas Telšiai
| image =
| image_size =
| fullname = Telšių "Džiugas"
| nickname =
| founded = 1923 SA Džiugas <br /> 1991 FK Džiugas <br /> 2014 FC Džiugas
| ground = [[Telšiai Central Stadium]]
| capacity = 2,400
| chairman = Martynas Armalis
| manager = Andrius Lipskis
| league = [[TOPLYGA]]
| season = 2025
| position = [[A lyga]], Nr.7
| website = http://www.fcdziugas.lt/
| current =
| pattern_la1 = |pattern_b1 = |pattern_ra1 =|
leftarm1 = 8C1116 |body1 = 8C1116 |rightarm1 = 8C1116 |shorts1 = 8C1116 |socks1 = 8C1116
| pattern_la2 = |pattern_b2 = |pattern_ra2 =|
leftarm2 = 000000 |body2 = 000000 |rightarm2 = 000000 |shorts2 = 000000 |socks2 = 000000|
}}
'''Futbolo klubas Džiugas''' ella '''FC Džiugas''' er eitt fótbóltsfelag úr [[Telšiai]] í [[Litava]]. Felagið varð stovnað í [[1923]].
==Heiður==
===Fótbóltskappingar í Litava ===
* '''[[Pirma lyga]] (D2):'''
** '''Vinnari (1):''' 2019
== Landskappingin (2014.–) ==
{|class="wikitable"
! Sesong
! Deild
! Liga
! Plasering
! Keldur
!
|-
| bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| '''2014'''
| bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| '''3.'''
| bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| '''Antra lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://almis.sritis.lt/ltu14lyga2w.html</ref>
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| {{increase}} '''Uppflyting'''
|-
|||||||
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2015'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''10.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2016'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2017'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2018'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2019'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2020'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref>
|-
|||||||
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2021'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFE2E2" style="text-align:center;"| '''9.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2023'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''9.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor="#FFF" style="text-align:center;"| '''.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref>
|-
|}
== Núverandi hópur ==
''Dagført [[2. juli]] 2026.''
{{Fs start}}
{{fs player|no= 1|pos=GK|name=[[Marius Paukštė]]|nat=LTU}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{Fs player|no=|pos=DF|nat=LTU|name=}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{Fs player|no=33|nat=LTU|name=[[Lukas Ankudinovas]]|pos=MF}}
{{fs player|no=|pos=MF|nat=LTU|name=Nidas Vosylius}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{Fs player|no=|nat=BRA|pos=FW|name=}}
{{Fs player|no=9|nat=ARG|pos=FW|name=[[Iker Scotto]]}}
{{Fs end}}
== Keldur ==
<references/>
== Slóðir ==
* [http://www.fcdziugas.lt heimasíðan hjá FC Džiugas]
* [https://www.soccerway.com/team/dziugas-telsiai/jX421nlj/ SOCCERWAY]
* [https://www.flashscore.com/team/dziugas-telsiai/jX421nlj/ FLASHSCORE]
* [https://www.transfermarkt.com/fc-d%C5%BEiugas-telsiai/startseite/verein/28740 Transfermarkt]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-dziugas-telsiai/20684/ Globalsportsarchive]
{{TOPLYGA}}
[[Bólkur:Litavisk fótbóltsfeløg]]
{{DEFAULTSORT:Džiugas}}
1de03k2ci0yrq3nbu9dxdu6bki6hk0p
388685
388684
2026-07-01T09:39:10Z
Makenzis
17304
388685
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Džiugas Telšiai
| image =
| image_size =
| fullname = Telšių "Džiugas"
| nickname =
| founded = 1923 SA Džiugas <br /> 1991 FK Džiugas <br /> 2014 FC Džiugas
| ground = [[Telšiai Central Stadium]]
| capacity = 2,400
| chairman = Martynas Armalis
| manager = Andrius Lipskis
| league = [[TOPLYGA]]
| season = 2025
| position = [[A lyga]], Nr.7
| website = http://www.fcdziugas.lt/
| current =
|pattern_la1 = _pumagoal23m
|pattern_b1 = _pumagoal24m
|pattern_ra1 = _pumagoal23m
|pattern_sh1 =
|pattern_so1 =
|leftarm1 = 880000
|body1 = 880000
|rightarm1 = 880000
|shorts1 = 880000
|socks1 = 880000
|pattern_la2 = _pumagoal24ci
|pattern_b2 = _pumagoal24ci
|pattern_ra2 = _pumagoal24ci
|pattern_sh2 =
|pattern_so2 =
|leftarm2 = 646464
|body2 = 646464
|rightarm2 = 646464
|shorts2 = 646464
|socks2 = 646464
}}
'''Futbolo klubas Džiugas''' ella '''FC Džiugas''' er eitt fótbóltsfelag úr [[Telšiai]] í [[Litava]]. Felagið varð stovnað í [[1923]].
==Heiður==
===Fótbóltskappingar í Litava ===
* '''[[Pirma lyga]] (D2):'''
** '''Vinnari (1):''' 2019
== Landskappingin (2014.–) ==
{|class="wikitable"
! Sesong
! Deild
! Liga
! Plasering
! Keldur
!
|-
| bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| '''2014'''
| bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| '''3.'''
| bgcolor="#ffffdd" style="text-align:center;"| '''Antra lyga'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://almis.sritis.lt/ltu14lyga2w.html</ref>
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| {{increase}} '''Uppflyting'''
|-
|||||||
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2015'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''10.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2016'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2017'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2018'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2019'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2020'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref>
|-
|||||||
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2021'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#FFE2E2" style="text-align:center;"| '''9.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2023'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga'''
| bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''9.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor="#FFF" style="text-align:center;"| '''.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref>
|-
|}
== Núverandi hópur ==
''Dagført [[2. juli]] 2026.''
{{Fs start}}
{{fs player|no= 1|pos=GK|name=[[Marius Paukštė]]|nat=LTU}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{Fs player|no=|pos=DF|nat=LTU|name=}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{Fs player|no=33|nat=LTU|name=[[Lukas Ankudinovas]]|pos=MF}}
{{fs player|no=|pos=MF|nat=LTU|name=Nidas Vosylius}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{Fs player|no=|nat=BRA|pos=FW|name=}}
{{Fs player|no=9|nat=ARG|pos=FW|name=[[Iker Scotto]]}}
{{Fs end}}
== Keldur ==
<references/>
== Slóðir ==
* [http://www.fcdziugas.lt heimasíðan hjá FC Džiugas]
* [https://www.soccerway.com/team/dziugas-telsiai/jX421nlj/ SOCCERWAY]
* [https://www.flashscore.com/team/dziugas-telsiai/jX421nlj/ FLASHSCORE]
* [https://www.transfermarkt.com/fc-d%C5%BEiugas-telsiai/startseite/verein/28740 Transfermarkt]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-dziugas-telsiai/20684/ Globalsportsarchive]
{{TOPLYGA}}
[[Bólkur:Litavisk fótbóltsfeløg]]
{{DEFAULTSORT:Džiugas}}
g5yb2p9ddv469sa9j07iotg81ddv5v0
Aki-Matilda Høegh-Dam
0
46382
388678
385192
2026-07-01T04:33:50Z
~2026-37664-23
35109
388678
wikitext
text/x-wiki
'''Aki-Matilda Tilia Ditte Høegh-Dam''' (fødd [[17. oktober]] [[1996]] í [[Hillerød kommuna|Hillerød]]) er [[Grønland|grønlendskur]] politikari ([[Naleraq]]). Tíðliga hevur hon verið limur í grønlendska javnaðarflokkinum [[Siumut]].<ref name="sermitsiaq2011"/><ref name="missdanmark2014"/><ref name="vp2025"/>
Saman við [[Aaja Chemnitz|Aaju Chemnitz]] hevur Aki-Matilda umboðað Grønland á [[Fólkatingsvalið 2019|Fólkatingi]] síðan 2019. Hon fekk 3.467 persónligar atkvøður á fyrsta sinni. Tá hon varð afturvald í 2022, næstan tvífaldaði hon persónliga atkvøðutal sítt og fekk 6.655 atkvøður, sum svarar til ein triðing av øllum atkvøðunum á valinum.<ref name="dagur2025c"/> Í 2023 stillaði hon upp til formansvalið í Siumut, men tapti.<ref name="info2025a"/>
Tíðliga í februar mánaði í 2025 meldaði hon seg úr stjórnarflokkinum Siumut.<ref name="info2025"/>
Seinni boðaði hon frá, at hon var farin úr flokkinum Siumut yvir í grønlendska loysingarflokkin Naleraq, sum hon fór at umboða í Fólkatinginum framyvir.<ref name="dagur2025a"/> Tann 10. februar 2025 hevði hon meldað seg inn í flokkin Naleraq. Samstundis boðaði hon frá, at hon ætlaði sær at stilla upp fyri Naleraq á valinum til landstingið, 11. mars.<ref name="dagur2025b"/>
Á valinum til grønlendska landstingið ([[Inatsisartut]]) 11. mars 2025, fekk hon 2.954 persónligar atkvøður.<ref name="altinget2025"/> Tað vóru meira enn dupult so nógvar atkvøður sum formaðurin í loysingarflokkinum Naleraq, [[Pele Broberg]], fekk á valinum.<ref name="altinget2025"/>
Frammanundan valinum hevði hon boðað frá, at hon fór at taka seg úr danska Fólkatinginum, um hon varð vald i ta grønlendska, Inatsisartut.<ref name="dagur2025d"/>
== Slóðir úteftir ==
*[https://www.ft.dk/medlemmer/mf/a/aki-matilda-hoeegh-dam Aki-Matilda Høegh-Dam], ft.dk
*[https://knr.gl/da/nyheder/aki-matilda-hoeegh-dam-melder-sig-ud-af-siumut Aki-Matilda Høegh-Dam melder sig ud af Siumut], knr.gl, 7. februar 2025
*[https://www.dr.dk/nyheder/politik/live-storpolitisk-trekantsdrama-mellem-groenland-usa-og-danmark I dag kl. 12:21 - Dobbeltmandatet er en realitet for Aki-Matilda Høegh-Dam], dr.dk
== Keldur ==
<small>
{{Reflist|2|refs=
<ref name="sermitsiaq2011">[https://sermitsiaq.ag/node/110044 Fem fra Sisimiut deltager i børnetopmødet], sermitsiaq.ag, 17. okt 2011</ref>
<ref name="missdanmark2014">[http://web.archive.org/web/20190709201833/http://www.missdanmark.dk/skoenhedsprofiler/aki-matilda-hoeegh-dam-/ Aki-Matilda Høegh-Dam], missdanmark.dk (archive.org) </ref>
<ref name="vp2025">[https://www.vp.fo/news/aki-matilda-hoeegh-dam-er-higartil-stoersti-atkvoeduslukur Aki-Matilda Høegh-Dam er higartil størsti atkvøðuslúkur], vp.fo, 12.03.2025 </ref>
<ref name="altinget2025">[https://www.altinget.dk/arktis/artikel/her-er-de-ti-stoerste-groenlandske-stemmeslugere Her er de 10 største grønlandske stemmeslugere], altinget.dk, 12. mars 2025 </ref>
<ref name="info2025">[https://www.in.fo/news-detail/aki-matilda-hoeegh-dam-hevur-knappa-tid-at-stovna-flokk Aki-Matilda Høegh-Dam hevur knappa tíð at stovna flokk], in.fo, 8.02.2025</ref>
<ref name="dagur2025a">[https://dagur.fo/hoegh-dam-stillar-upp-fyri-naleraq Høegh-Dam stillar upp fyri Naleraq], dagur.fo, 10.02.2025</ref>
<ref name="dagur2025b">[https://dagur.fo/aaja-chemnitz-stillar-ikki-upp-til-inatsisartut Aaja Chemnitz stillar ikki upp til Inatsisartut], dagur.fo, 17.02.2025</ref>
<ref name="dagur2025c">[https://dagur.fo/aki-matilda-hoegh-dam-vil-stilla-upp-i-gronlandi Aki-Matilda Høegh-Dam vil stilla upp í Grønlandi], dagur.fo, 10.02.2025</ref>
<ref name="info2025a">[https://www.in.fo/news-detail/aki-matilda-hoeegh-dam-hevur-knappa-tid-at-stovna-flokk Aki-Matilda Høegh-Dam hevur knappa tíð at stovna flokk], in.fo, 08.02.2025</ref>
<ref name="dagur2025d">[https://dagur.fo/aki-matilda-hoegh-dam-fer-nu-ur-folkatinginum Aki-Matilda Høegh-Dam fer nú úr Fólkatinginum], dagur.fo, 12.03.2025</ref>
}}
{{reflist|2}}
</small>
{{DEFAULTSORT:Høegh-Dam, Aki-Matilda}}
[[Bólkur:Grønlendskir politikarar]]
[[Bólkur:Kvinnur í politikki]]
[[Bólkur:Føðingar í 1996]]
elk6mfmel2e2vrb7urg0mh58zb0va5o
Mumi (Sjónvarpsrøð frá 1990)
0
46619
388679
2026-07-01T05:18:04Z
Buttershrimp
35100
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1359440055|Moomin (1990 TV series)]]"
388679
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|image=1990 Moomin Anime Title.png|caption=A screenshot of the series' British English dubbed title, featuring Moominhouse behind the logo.|runtime=23–24 minutes|creator=|based_on={{based on|''[[Moomin comic strips|Moomin]]''|[[Tove Jansson]] and [[Lars Jansson (cartoonist)|Lars Jansson]]}}|developer=[[Masayuki Kojima]]|company={{Plainlist|
* [[Telescreen (company)|Telecable Benelux B.V.]]
* [[TV Tokyo]]
* [[Yle]]
* [[Marina Productions]]
* {{lang|es|[[Televisión Española]]|i=no}}
}}|director={{Plainlist|
* Hiroshi Saito {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takeyuki Kanda {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|creative_director={{Plainlist|
* Jiro Kohno {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takashi Nakamura {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|story={{Plainlist|
* Akira Miyazaki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Masaaki Sakurai {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|screenplay=|executive_producer=[[Dennis Livson]]|producer={{Plainlist|
* Kazuo Tabata
* Mutsuo Shimizu
* Masao Kodaira {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|editor={{Plainlist|
* Sachiko Miki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Seiji Morita {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Chieko Takayama {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
* Masaki Sakamoto {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|cinematography={{Plainlist|
* Hisao Shirai {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Sadafumi Sano {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|music={{Plainlist|
* [[Sumio Shiratori]]
* [[Pierre Kartner]]
}}|country={{Plainlist|
* Netherlands
* Japan
* Finland
* France
* Spain
}}|network=[[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]])|first_aired={{start date|1990|4|12|df=y}}|last_aired={{end date|1992|3|26|df=y}}|num_seasons=2|num_episodes=104|list_episodes=List of Moomin episodes|related=''[[Comet in Moominland (film)|Comet in Moominland]]'' (1992 film)}}'''''Mumi''''' {{Efn|Known in Japan as {{nihongo|'''''Delightful Moomin Family'''''|楽しいムーミン一家|Tanoshii Mūmin Ikka|lead=yes}}; {{langx|sv|I Mumindalen}}; {{langx|fi|Muumilaakson tarinoita}}}} er ein teknifilms sjónvarpsrøð, sum er grundað á ''[[Mumitrøllið|Mumi]]'' -skaldsøgurnar og teknirøðirnar hjá svensktalandi finsku listakvinnuni og rithøvundanum Tove Jansson og beiggja hennara Lars Jansson . <ref name="encicl">{{Cite book|location=Berkeley, CA}}</ref> Sjónvarpsrøðin varð framleitt av Telecable Benelux BV í samframleiðslu við TV Tokyo, Yle, Marina Productions og {{Lang|es|[[Televisión Española]]}}, og varð teknað av Telescreen Japan. Sjónvarpsrøðin frá 1990 var triðja teknifilms-tillagingin av Mumi, og tann fyrsta ið fekk útbreiðslu í fleiri londum runt allan heimin. Røðin varð fyrstu ferð víst á TV Tokyo frá 12. apríl 1990 til 3. oktober 1991.
[[File:Tanoshii-moomin-ikka_00.jpg|left|thumb|225x225px|Mumi familjan og vinir teirra. Frá vinstru til høgru, Mumirikkur, Lítla Mý, Snoddi, Snorkadiddan, Mumipápi, Mumi og Mumimamma.]]
== Framleiðsla ==
''Mumi'' er triðja teknifilms-tillagingin, sum er grundað á skaldsøgurnar og teknirøðirnar um Mumi. Áðrenn framleiðsluna var rithøvundurin Tove Jansson ónøgd við fyrru japansku ''Mumi'' teknifilms-tillagingina frá 1969, orsakað av hvussu ótrúgvar tær vóru móti persónununum og søgunum úr hennara upprunaliga tilfari.<ref name="animeornot">{{Cite news|title=The Mike Toole Show – Anime... Or Not?!|url=http://www.animenewsnetwork.com/the-mike-toole-show/2011-10-23|access-date=October 18, 2014|date=October 23, 2011}}</ref> <ref name="animatedhistory">{{Cite news|title=The Animated History of "Moomin"|url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-troubles-of-moomin/|access-date=October 18, 2014|date=March 5, 2014}}</ref> Vegna hesum vórðu bæði fyrsta og ''næsta Mumi'' røðin frá 1969-1972 ongantíð sent út í sjónvørp uttan fyri Japan.
Síðani 1981 fór finski teknifilms- og handilsframleiðarin Dennis Livson at royna at biðja um rættindi frá Tove og Lars Jansson at gera enn eina nýggja teknifilmstillaging um Mumi. <ref name="Moominanimator">{{Cite web|title=Helsingin Sanomat – Tuomas Kaseva: Snufkin and the sea: Moomin animator at 60|url=http://www.hs.fi/english/article/Snufkin+and+the+sea+Moomin+animator+at+60+/1135228144894|archive-date=April 28, 2014|access-date=October 18, 2014}}</ref> Til endans megnaði Livson at vinna bæði tvey yvir, eftir at tey sóu hansara fyrr framleiddu teknirøð ''Alfred J Kwak.'' Eitt ár seinni í Tokyo vísti Livson eina lítla undansýning av teknifilms-røðini fyri bæði Tove og Lars Jansson. Sambært Livson viðmerkti Tove teknifilmsrøðina við at siga á svenskum "Dom lever ju" ("Tey eru á lívi!"). <ref name="Moominanimator" />
Ólíka teimum tveimum undanfarnu teknifilms-tillagingum var ''Mumi'' ein samframleiðsla av niðurlendsku fyritøkuni Telecable Benelux BV, japanska TV Tokyo, finska Yle, fronsku Marina Productions, og spanska {{Lang|es|[[Televisión Española]]}} . Røðin varð teknað á japansku [[Hiroshi Saitō (director)|teknifilmsstovunum]] Telescreen Japan Inc og Visual 80. [[:en:Hiroshi_Saitō_(director)|Hiroshi Saitō]] og [[:en:Masayuki_Kojima|Masayuki Kojima]]<nowiki/>vóru høvus-leikstjórarnir, meðan Akira Miyazaki gjørdi filmshandriti fyri 12 teir fyrstu partanar og eisini fleiri av teimum seinnu pørtunum. Tove og Lars Jansson vóru eisini uppi í og við til at gera ávísar broytingar í handritunum.
== Munurin millum sjónvarpsrøðina og bøkurnar/ teknirøðina. ==
Røðin inniheldur søgugongdir, sum eru tiknar úr Mumibókum so sum:
"Gandakalshatturin" (átta partar), "Trøllavetur" (tríggir partar), "Vandamikið hásummar" (tríggir partar), "Endurminningar hjá Mumipápa" (tríggir partar), "Pápin og havið" (tveir partar) og fleiri stuttsøgur frá stuttsøgusavninum "Tað ósjónliga barnið: og aðrar stuttsøgur" (fimm partar tilsamans).
Umleið tjúgu partar í fyrstu Mumi røðini og fleiri í framhaldsrøðini eru grundaðir á søgur, sum eru tiknar úr teknisøgu-myndarøðunum um Mumi, hjá Tove og Lars Jansson.
Nýggjar søgugongdir og nakrir nýggir persónar eru lagdir afturat, serliga í seinna enda av røðini.
Nakrir merkisverdir munir eru m.a.
* Lítla Mý er í røðini frá byrjan av, men kemur bert við í seinni bindum í bókunum.
* Ísdrotningin sær sera øðrvísi út enn soleiðis hon verður lýst í bókunum.
* Í bókunum skifta Mumitrøllini kongarubinin um við hattin hjá gandakallinum, og gandakallurin kemur seinni, at heinta kongarubinin, við einum nýggjum hatti. Í røðini fær gandakallurin hattin beinavegin aftur í seinna parti, og í sjeynda parti skifta Toplan og Vaflan tann verðuliga kongarubinin um við ein nýggjan gandaðan kongarubin.
** Ynskini sum tey fáa frá gandakallinum eru eisini øðrvísi. Í røðini ynskir Hemilin sær ein nýggjan spaka. Síðani ynskir Snorkadiddan tey somu eyguni sum vakra viðadrotningin og Mumi ynskir tey vanligu eyguni hjá Snorkadidduni aftur. Við seinasta ynskinum ynskja Toplan og Vaflan ein rubin júst sum tann hjá gandakallinum. Í bókini ynskir Mumimamma at Mumi ikki saknar Mumirikk tá hann er burtur og ferðast, og Mumi ynskir, at nakað av matinum úr veitsluni hjá teimum skal fara til Mumirikk.
* Snorkadiddan og Snoddi sum hvørva av og á í bókarøðini hava størri leiklutir í sjónvarpsrøðini.
* Mumirikkur er vinarligari og hann roykir ikki pípu í røðini.
* Snorkil er ofta við í røðini og er vísindafólk og uppfinnari meðan hann í bókunum spælir ein sera minni leiklut. Trásetingin hjá Snorkili um at vilja flúgva er ikki við í bókunum.
* Alissa og omma hennara Heksin vóru funnar uppá bert til røðina, tær vóru ikki við í bókunum ella teknirøðunum.
* Í føroysku útgávuni av sjónvarpsrøðini er Tutikki eitt kallkyn, og kallað Tutikki "hann". Hetta er ein feilur, tí Tutikki er kvennkyn í øllum bókum, og er funnin uppá við Tuulikki Pietilä í huga - kvinnuligu unnustuna hjá Tove Jansson.
== Persónar og sjónleikarir ==
Sjónvarpsrøðin Mumi kom út á føroyskum máli á Sjónvarp Føroya (SvF) í Januar 1998, og hevur síðan verið send út við ávísum millumbilum á somu rás, nú nevnd Kringvarp Føroya.
Fyri stuttum bleiv føroyska ljóðsetta útgávan bøtt um, við betri filmsgóðsku og m.a eisini fekk hvør partur heiti. Røðin verður í hesum tíðarskeiði send út á Kringvarp Føroya og liggur á Kvf/vit.fo.
Føroyska útgávan av sjónvarpsrøðini Mumi hevur bert 47 partar av 79 pørtum í upprunaliga Mumi sjónvarpsrøðini, og ongir av teimum 26 eyka pørtunum ið komu árini seinni. Tí mangla 57 partar tilsamans á føroyskum máli.
Føroysku røddirnar hjá Mumi og vinum hansara eru spældar inn av sjónleikarunum niðanfyri:
Katarina Nolsøe,
Kristina Hansen,
Ria Tórgarð,
Súsanna Tórgarð,
Egi Dam,
Høgni Johansen.
Sungið byrjanar og enda sangin hevur Malan Thomsen.
Hesin listin er ikki sikkur, rættur ella liðugur enn:
{| class="wikitable sortable"
!Persónar
!Føroyskar røddir
|-
|Frásøgufólk
|Ria Tórgarð
|-
|Mumi
| rowspan="2" |Katarina Nolsøe
|-
|Toplan
|-
|Mumimamma
| rowspan="7" |Ria Tórgarð
|-
|Snoddi
|-
|Tutikki
|-
|Alissa
|-
|Ninni
|-
|Sirkus-prinsessan
|-
|Spøkilsið
|-
|Mumipápi
| rowspan="6" |Høgni Johansen
|-
|Stinki
|-
|Harmur
|-
|Gandakallurin
|-
|Púkin
|-
|Emeraldo
|-
|Mumirikkur
| rowspan="12" |Egi Dam
|-
|Snorkil
|-
|Hemilin
|-
|Politimeistarin
|-
|Ormurin
|-
|Tikarahannurin
|-
|Átufreki hemulin/ vetrargesturin
|-
|Vitapassarin/ Fiskimaðurin
|-
|Ryssa prinsessuna
|-
|Postboðið
|-
|Sakførarin hjá greivanum
|-
|Sjórænarin
|-
|Lítla Mý
| rowspan="8" |Kristina Hansen
|-
|Mymlan
|-
|Drongurin hjá Nannu
|-
|Homsi ?
|-
|Lampuandin
|-
|Marsbarnið
|-
|Greivindan
|-
|Minsta og miðlinga barn hjá Fillifjonk
|-
|Snorkadiddan
| rowspan="10" |Súsanna Tórgarð
|-
|Frú Fillifjonk
|-
|Hægsta barn hjá Fillifjonk
|-
|Heksin/
omma Alissu
|-
|Meyrileyvan
|-
|Murran
|-
|Vaflan
|-
|Nanna
|-
|Jenny Fastir
|-
|Tikarahonin
|-
|Hattifnattarnir
| rowspan="4" |Onga rødd
|-
|Greivin
|-
|Ísdrotningin
|-
|Frumskógudjórini
|-
|Ymsir aðrir minni leiklutir
|...
|-
|}
{{The Moomin Series}}
[[Bólkur:Moomin]]
[[Bólkur:Moomin television series]]
[[Bólkur:Mumi]]
[[Bólkur:Føroyskt]]
bexlm3rhugj0nwa3f0sk5nyvlzhn27s
388680
388679
2026-07-01T05:21:16Z
Buttershrimp
35100
/* Persónar og sjónleikarir */
388680
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|image=1990 Moomin Anime Title.png|caption=A screenshot of the series' British English dubbed title, featuring Moominhouse behind the logo.|runtime=23–24 minutes|creator=|based_on={{based on|''[[Moomin comic strips|Moomin]]''|[[Tove Jansson]] and [[Lars Jansson (cartoonist)|Lars Jansson]]}}|developer=[[Masayuki Kojima]]|company={{Plainlist|
* [[Telescreen (company)|Telecable Benelux B.V.]]
* [[TV Tokyo]]
* [[Yle]]
* [[Marina Productions]]
* {{lang|es|[[Televisión Española]]|i=no}}
}}|director={{Plainlist|
* Hiroshi Saito {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takeyuki Kanda {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|creative_director={{Plainlist|
* Jiro Kohno {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takashi Nakamura {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|story={{Plainlist|
* Akira Miyazaki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Masaaki Sakurai {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|screenplay=|executive_producer=[[Dennis Livson]]|producer={{Plainlist|
* Kazuo Tabata
* Mutsuo Shimizu
* Masao Kodaira {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|editor={{Plainlist|
* Sachiko Miki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Seiji Morita {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Chieko Takayama {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
* Masaki Sakamoto {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|cinematography={{Plainlist|
* Hisao Shirai {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Sadafumi Sano {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|music={{Plainlist|
* [[Sumio Shiratori]]
* [[Pierre Kartner]]
}}|country={{Plainlist|
* Netherlands
* Japan
* Finland
* France
* Spain
}}|network=[[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]])|first_aired={{start date|1990|4|12|df=y}}|last_aired={{end date|1992|3|26|df=y}}|num_seasons=2|num_episodes=104|list_episodes=List of Moomin episodes|related=''[[Comet in Moominland (film)|Comet in Moominland]]'' (1992 film)}}'''''Mumi''''' {{Efn|Known in Japan as {{nihongo|'''''Delightful Moomin Family'''''|楽しいムーミン一家|Tanoshii Mūmin Ikka|lead=yes}}; {{langx|sv|I Mumindalen}}; {{langx|fi|Muumilaakson tarinoita}}}} er ein teknifilms sjónvarpsrøð, sum er grundað á ''[[Mumitrøllið|Mumi]]'' -skaldsøgurnar og teknirøðirnar hjá svensktalandi finsku listakvinnuni og rithøvundanum Tove Jansson og beiggja hennara Lars Jansson . <ref name="encicl">{{Cite book|location=Berkeley, CA}}</ref> Sjónvarpsrøðin varð framleitt av Telecable Benelux BV í samframleiðslu við TV Tokyo, Yle, Marina Productions og {{Lang|es|[[Televisión Española]]}}, og varð teknað av Telescreen Japan. Sjónvarpsrøðin frá 1990 var triðja teknifilms-tillagingin av Mumi, og tann fyrsta ið fekk útbreiðslu í fleiri londum runt allan heimin. Røðin varð fyrstu ferð víst á TV Tokyo frá 12. apríl 1990 til 3. oktober 1991.
[[File:Tanoshii-moomin-ikka_00.jpg|left|thumb|225x225px|Mumi familjan og vinir teirra. Frá vinstru til høgru, Mumirikkur, Lítla Mý, Snoddi, Snorkadiddan, Mumipápi, Mumi og Mumimamma.]]
== Framleiðsla ==
''Mumi'' er triðja teknifilms-tillagingin, sum er grundað á skaldsøgurnar og teknirøðirnar um Mumi. Áðrenn framleiðsluna var rithøvundurin Tove Jansson ónøgd við fyrru japansku ''Mumi'' teknifilms-tillagingina frá 1969, orsakað av hvussu ótrúgvar tær vóru móti persónununum og søgunum úr hennara upprunaliga tilfari.<ref name="animeornot">{{Cite news|title=The Mike Toole Show – Anime... Or Not?!|url=http://www.animenewsnetwork.com/the-mike-toole-show/2011-10-23|access-date=October 18, 2014|date=October 23, 2011}}</ref> <ref name="animatedhistory">{{Cite news|title=The Animated History of "Moomin"|url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-troubles-of-moomin/|access-date=October 18, 2014|date=March 5, 2014}}</ref> Vegna hesum vórðu bæði fyrsta og ''næsta Mumi'' røðin frá 1969-1972 ongantíð sent út í sjónvørp uttan fyri Japan.
Síðani 1981 fór finski teknifilms- og handilsframleiðarin Dennis Livson at royna at biðja um rættindi frá Tove og Lars Jansson at gera enn eina nýggja teknifilmstillaging um Mumi. <ref name="Moominanimator">{{Cite web|title=Helsingin Sanomat – Tuomas Kaseva: Snufkin and the sea: Moomin animator at 60|url=http://www.hs.fi/english/article/Snufkin+and+the+sea+Moomin+animator+at+60+/1135228144894|archive-date=April 28, 2014|access-date=October 18, 2014}}</ref> Til endans megnaði Livson at vinna bæði tvey yvir, eftir at tey sóu hansara fyrr framleiddu teknirøð ''Alfred J Kwak.'' Eitt ár seinni í Tokyo vísti Livson eina lítla undansýning av teknifilms-røðini fyri bæði Tove og Lars Jansson. Sambært Livson viðmerkti Tove teknifilmsrøðina við at siga á svenskum "Dom lever ju" ("Tey eru á lívi!"). <ref name="Moominanimator" />
Ólíka teimum tveimum undanfarnu teknifilms-tillagingum var ''Mumi'' ein samframleiðsla av niðurlendsku fyritøkuni Telecable Benelux BV, japanska TV Tokyo, finska Yle, fronsku Marina Productions, og spanska {{Lang|es|[[Televisión Española]]}} . Røðin varð teknað á japansku [[Hiroshi Saitō (director)|teknifilmsstovunum]] Telescreen Japan Inc og Visual 80. [[:en:Hiroshi_Saitō_(director)|Hiroshi Saitō]] og [[:en:Masayuki_Kojima|Masayuki Kojima]]<nowiki/>vóru høvus-leikstjórarnir, meðan Akira Miyazaki gjørdi filmshandriti fyri 12 teir fyrstu partanar og eisini fleiri av teimum seinnu pørtunum. Tove og Lars Jansson vóru eisini uppi í og við til at gera ávísar broytingar í handritunum.
== Munurin millum sjónvarpsrøðina og bøkurnar/ teknirøðina. ==
Røðin inniheldur søgugongdir, sum eru tiknar úr Mumibókum so sum:
"Gandakalshatturin" (átta partar), "Trøllavetur" (tríggir partar), "Vandamikið hásummar" (tríggir partar), "Endurminningar hjá Mumipápa" (tríggir partar), "Pápin og havið" (tveir partar) og fleiri stuttsøgur frá stuttsøgusavninum "Tað ósjónliga barnið: og aðrar stuttsøgur" (fimm partar tilsamans).
Umleið tjúgu partar í fyrstu Mumi røðini og fleiri í framhaldsrøðini eru grundaðir á søgur, sum eru tiknar úr teknisøgu-myndarøðunum um Mumi, hjá Tove og Lars Jansson.
Nýggjar søgugongdir og nakrir nýggir persónar eru lagdir afturat, serliga í seinna enda av røðini.
Nakrir merkisverdir munir eru m.a.
* Lítla Mý er í røðini frá byrjan av, men kemur bert við í seinni bindum í bókunum.
* Ísdrotningin sær sera øðrvísi út enn soleiðis hon verður lýst í bókunum.
* Í bókunum skifta Mumitrøllini kongarubinin um við hattin hjá gandakallinum, og gandakallurin kemur seinni, at heinta kongarubinin, við einum nýggjum hatti. Í røðini fær gandakallurin hattin beinavegin aftur í seinna parti, og í sjeynda parti skifta Toplan og Vaflan tann verðuliga kongarubinin um við ein nýggjan gandaðan kongarubin.
** Ynskini sum tey fáa frá gandakallinum eru eisini øðrvísi. Í røðini ynskir Hemilin sær ein nýggjan spaka. Síðani ynskir Snorkadiddan tey somu eyguni sum vakra viðadrotningin og Mumi ynskir tey vanligu eyguni hjá Snorkadidduni aftur. Við seinasta ynskinum ynskja Toplan og Vaflan ein rubin júst sum tann hjá gandakallinum. Í bókini ynskir Mumimamma at Mumi ikki saknar Mumirikk tá hann er burtur og ferðast, og Mumi ynskir, at nakað av matinum úr veitsluni hjá teimum skal fara til Mumirikk.
* Snorkadiddan og Snoddi sum hvørva av og á í bókarøðini hava størri leiklutir í sjónvarpsrøðini.
* Mumirikkur er vinarligari og hann roykir ikki pípu í røðini.
* Snorkil er ofta við í røðini og er vísindafólk og uppfinnari meðan hann í bókunum spælir ein sera minni leiklut. Trásetingin hjá Snorkili um at vilja flúgva er ikki við í bókunum.
* Alissa og omma hennara Heksin vóru funnar uppá bert til røðina, tær vóru ikki við í bókunum ella teknirøðunum.
* Í føroysku útgávuni av sjónvarpsrøðini er Tutikki eitt kallkyn, og kallað Tutikki "hann". Hetta er ein feilur, tí Tutikki er kvennkyn í øllum bókum, og er funnin uppá við Tuulikki Pietilä í huga - kvinnuligu unnustuna hjá Tove Jansson.
== Persónar og sjónleikarir ==
Sjónvarpsrøðin Mumi kom út á føroyskum máli á Sjónvarp Føroya (SvF) í Januar 1998, og hevur síðan verið send út við ávísum millumbilum á somu rás, nú nevnd Kringvarp Føroya.
Fyri stuttum bleiv føroyska ljóðsetta útgávan bøtt um, við betri filmsgóðsku og m.a eisini fekk hvør partur heiti. Røðin verður í hesum tíðarskeiði send út á Kringvarp Føroya og liggur á Kvf/vit.fo.
Føroyska útgávan av sjónvarpsrøðini Mumi hevur bert 47 partar av 79 pørtum í upprunaliga Mumi sjónvarpsrøðini, og ongir av teimum 26 eyka pørtunum ið komu árini seinni. Tí mangla 57 partar tilsamans á føroyskum máli.
Føroysku røddirnar hjá Mumi og vinum hansara eru spældar inn av sjónleikarunum niðanfyri:
Katarina Nolsøe,
Kristina Hansen,
Ria Tórgarð,
Súsanna Tórgarð,
Egi Dam,
Høgni Johansen.
Sungið byrjanar og endingar lag hevur Malan Thomsen.
Hesin listin er ikki sikkur, rættur ella liðugur enn:
{| class="wikitable sortable"
!Persónar
!Føroyskar røddir
|-
|Frásøgufólk
|Ria Tórgarð
|-
|Mumi
| rowspan="2" |Katarina Nolsøe
|-
|Toplan
|-
|Mumimamma
| rowspan="7" |Ria Tórgarð
|-
|Snoddi
|-
|Tutikki
|-
|Alissa
|-
|Ninni
|-
|Sirkus-prinsessan
|-
|Spøkilsið
|-
|Mumipápi
| rowspan="6" |Høgni Johansen
|-
|Stinki
|-
|Harmur
|-
|Gandakallurin
|-
|Púkin
|-
|Emeraldo
|-
|Mumirikkur
| rowspan="12" |Egi Dam
|-
|Snorkil
|-
|Hemilin
|-
|Politimeistarin
|-
|Ormurin
|-
|Tikarahannurin
|-
|Átufreki hemulin/ vetrargesturin
|-
|Vitapassarin/ Fiskimaðurin
|-
|Ryssa prinsessuna
|-
|Postboðið
|-
|Sakførarin hjá greivanum
|-
|Sjórænarin
|-
|Lítla Mý
| rowspan="8" |Kristina Hansen
|-
|Mymlan
|-
|Drongurin hjá Nannu
|-
|Homsi ?
|-
|Lampuandin
|-
|Marsbarnið
|-
|Greivindan
|-
|Minsta og miðlinga barn hjá Fillifjonk
|-
|Snorkadiddan
| rowspan="10" |Súsanna Tórgarð
|-
|Frú Fillifjonk
|-
|Hægsta barn hjá Fillifjonk
|-
|Heksin/
omma Alissu
|-
|Meyrileyvan
|-
|Murran
|-
|Vaflan
|-
|Nanna
|-
|Jenny Fastir
|-
|Tikarahonin
|-
|Hattifnattarnir
| rowspan="4" |Onga rødd
|-
|Greivin
|-
|Ísdrotningin
|-
|Frumskógudjórini
|-
|Ymsir aðrir minni leiklutir
|...
|-
|}
{{The Moomin Series}}
[[Bólkur:Moomin]]
[[Bólkur:Moomin television series]]
[[Bólkur:Mumi]]
[[Bólkur:Føroyskt]]
8g705yfar1823ae2t7505o6b7eubkoo
388681
388680
2026-07-01T05:56:42Z
Buttershrimp
35100
388681
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|image=1990 Moomin Anime Title.png|caption=|runtime=23–24 minuttir|creator=|based_on={{based on|''[[Moomin comic strips|Moomin]]''|[[Tove Jansson]] and [[Lars Jansson (cartoonist)|Lars Jansson]]}}|developer=[[Masayuki Kojima]]|company={{Plainlist|
* [[Telescreen (company)|Telecable Benelux B.V.]]
* [[TV Tokyo]]
* [[Yle]]
* [[Marina Productions]]
* {{lang|es|[[Televisión Española]]|i=no}}
}}|director={{Plainlist|
* Hiroshi Saito {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takeyuki Kanda {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|creative_director={{Plainlist|
* Jiro Kohno {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takashi Nakamura {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|story={{Plainlist|
* Akira Miyazaki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Masaaki Sakurai {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|screenplay=|executive_producer=[[Dennis Livson]]|producer={{Plainlist|
* Kazuo Tabata
* Mutsuo Shimizu
* Masao Kodaira {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|editor={{Plainlist|
* Sachiko Miki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Seiji Morita {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Chieko Takayama {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
* Masaki Sakamoto {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|cinematography={{Plainlist|
* Hisao Shirai {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Sadafumi Sano {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|music={{Plainlist|
* [[Sumio Shiratori]]
* [[Pierre Kartner]]
}}|country={{Plainlist|
* Niðurlond
* Japan
* Finnland
* Frankaríki
* Spania
}}|network=[[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]])|first_aired={{start date|1990|4|12|df=y}}|last_aired={{end date|1992|3|26|df=y}}|num_seasons=2|num_episodes=104|list_episodes=List of Moomin episodes|related=''[[Comet in Moominland (film)|Comet in Moominland]]'' (1992 film)}}'''''Mumi''''' {{Efn|Known in Japan as {{nihongo|'''''Delightful Moomin Family'''''|楽しいムーミン一家|Tanoshii Mūmin Ikka|lead=yes}}; {{langx|sv|I Mumindalen}}; {{langx|fi|Muumilaakson tarinoita}}}} er ein teknað barna-sjónvarpsrøð, sum er grundað á ''[[Mumitrøllið|Mumi]]'' -skaldsøgurnar og teknirøðirnar hjá finsku listakvinnuni og rithøvundanum Tove Jansson og beiggja hennara Lars Jansson . <ref name="encicl">{{Cite book|location=Berkeley, CA}}</ref> Sjónvarpsrøðin varð framleitt av Telecable Benelux BV í samframleiðslu við TV Tokyo, Yle, Marina Productions og {{Lang|es|[[Televisión Española]]}}, og varð teknað av Telescreen Japan. Sjónvarpsrøðin frá 1990 er triðja teknifilms-tillagingin av Mumi, og er tann fyrsta ið fekk útbreiðslu í fleiri londum runt allan heimin. Røðin varð fyri fyrstu ferð víst á TV Tokyo frá 12. apríl 1990 til 3. oktober 1991.
[[File:Tanoshii-moomin-ikka_00.jpg|left|thumb|225x225px|Mumihúskið og vinir teirra. Frá vinstru til høgru, Mumirikkur, Lítla Mý, Snoddi, Snorkadiddan, Mumipápi, Mumi og Mumimamma.]]
== Framleiðsla ==
''Mumi'' er triðja teknifilms-tillagingin, sum er grundað á skaldsøgurnar og teknirøðirnar um Mumi. Áðrenn framleiðsluna var rithøvundurin Tove Jansson sera ónøgd við fyrru japansku ''Mumi'' teknifilms-tillagingunum frá 1969-1972, orsaka av hvussu ótrúgvar tær vóru móti persónununum og søgunum úr hennara upprunaliga tilfari.<ref name="animeornot">{{Cite news|title=The Mike Toole Show – Anime... Or Not?!|url=http://www.animenewsnetwork.com/the-mike-toole-show/2011-10-23|access-date=October 18, 2014|date=October 23, 2011}}</ref> <ref name="animatedhistory">{{Cite news|title=The Animated History of "Moomin"|url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-troubles-of-moomin/|access-date=October 18, 2014|date=March 5, 2014}}</ref> Vegna hesum vórðu bæði fyrsta og ''næsta Mumi'' røðin frá 1969-1972 ongantíð sent út í sjónvørp uttan fyri Japan.
Síðani 1981 fór finski teknifilms- og handilsframleiðarin Dennis Livson at biðja um rættindi frá Tove og Lars Jansson at gera enn eina nýggja teknifilmstillaging um Mumi. <ref name="Moominanimator">{{Cite web|title=Helsingin Sanomat – Tuomas Kaseva: Snufkin and the sea: Moomin animator at 60|url=http://www.hs.fi/english/article/Snufkin+and+the+sea+Moomin+animator+at+60+/1135228144894|archive-date=April 28, 2014|access-date=October 18, 2014}}</ref> Til endans megnaði Livson at fáa bæði tvey at játta rættindini, eftir at tey sóu hansara framleiddu teknirøð ''Alfred J Kwak.'' Eitt ár seinni í Tokyo vísti Livson eina lítla undansýning av teknifilms-røðini fyri bæði Tove og Lars Jansson. Sambært Livson viðmerkti Tove teknifilmsrøðina við at siga á svenskum "Dom lever ju" ("Tey eru livandi!"). <ref name="Moominanimator" />
Ólíka teimum tveimum undanfarnu teknifilms-tillagingum var hendan nýggja ''Mumi'' røðin ein samframleiðsla av niðurlendsku fyritøkuni Telecable Benelux BV, japanska TV Tokyo, finska Yle, fronsku Marina Productions, og spanska {{Lang|es|[[Televisión Española]]}} . Røðin varð teknað á japansku [[Hiroshi Saitō (director)|teknifilmsstovunum]] Telescreen Japan Inc og Visual 80. [[:en:Hiroshi_Saitō_(director)|Hiroshi Saitō]] og [[:en:Masayuki_Kojima|Masayuki Kojima]]<nowiki/>vóru høvus-leikstjórarnir, meðan Akira Miyazaki gjørdi filmshandriti fyri 12 teir fyrstu partanar og eisini fleiri av teimum seinnu pørtunum. Tove og Lars Jansson vóru eisini uppi í og við til at gera ávísar broytingar í handritunum.
== Munurin millum sjónvarpsrøðina og bøkurnar/ teknirøðina. ==
Røðin inniheldur søgugongdir, sum eru tiknar úr Mumibókum so sum:
"Gandakalshatturin" (átta partar), "Trøllavetur" (tríggir partar), "Vandamikið hásummar" (tríggir partar), "Endurminningar hjá Mumipápa" (tríggir partar), "Pápin og havið" (tveir partar) og fleiri stuttsøgur frá stuttsøgusavninum "Tað ósjónliga barnið: og aðrar stuttsøgur" (fimm partar tilsamans).
Umleið tjúgu partar í fyrstu Mumi røðini og fleiri í framhaldsrøðini eru grundaðir á søgur, sum eru tiknar úr teknisøgu-myndarøðunum um Mumi, hjá Tove og Lars Jansson.
Nýggjar søgugongdir og nakrir nýggir persónar eru lagdir afturat, serliga í seinna enda av røðini.
Nakrir merkisverdir munir eru m.a.
* Lítla Mý er í røðini frá byrjan av, meðan hon kemur bert við í seinni bindum í bókunum.
* Ísdrotningin sær sera øðrvísi út í røðini enn hon verður lýst í bókunum.
* Í bókunum skifta Mumitrøllini kongarubinin um við hattin hjá gandakallinum, og gandakallurin kemur seinni, at heinta kongarubinin, við einum nýggjum hatti. Í røðini fær gandakallurin hattin beinavegin aftur í seinna parti, og í sjeynda parti skifta Toplan og Vaflan tann verðuliga kongarubinin um við ein nýggjan gandaðan kongarubin.
** Ynskini sum tey fáa frá gandakallinum eru eisini øðrvísi. Í røðini ynskir Hemilin sær ein nýggjan spaka. Síðani ynskir Snorkadiddan tey somu eyguni sum vakra viðadrotningin og Mumi ynskir tey vanligu eyguni hjá Snorkadidduni aftur. Við seinasta ynskinum ynskja Toplan og Vaflan ein rubin júst sum tann hjá gandakallinum. Í bókini ynskir Mumimamma at Mumi ikki saknar Mumirikk tá hann er burtur og ferðast, og Mumi ynskir, at nakað av matinum úr veitsluni hjá teimum skal fara til Mumirikk.
* Snorkadiddan og Snoddi sum hvørva av og á í bókarøðini hava størri leiklutir í sjónvarpsrøðini.
* Mumirikkur er vinarligari og hann roykir ikki pípu í røðini.
* Snorkil er ofta við í røðini og er vísindafólk og uppfinnari meðan hann í bókunum spælir ein sera minni leiklut. Trásetingin hjá Snorkili um at vilja flúgva er ikki við í bókunum.
* Alissa og omma hennara Heksin vóru funnar uppá bert til røðina, tær vóru ikki við í bókunum ella teknirøðunum.
* Í føroysku útgávuni av sjónvarpsrøðini er Tutikki eitt kallkyn, og kallað Tutikki "hann". Hetta er ein feilur, tí Tutikki er kvennkyn í øllum bókum, og er funnin uppá við Tuulikki Pietilä í hugað - kvinnuligu unnustuna hjá Tove Jansson.
== Persónar og sjónleikarir ==
Sjónvarpsrøðin Mumi kom út á føroyskum á Sjónvarp Føroya (SvF) í Januar 1998, og hevur síðan verið send út við ávísum millumbilum á somu rás, sum nú verður nevnd Kringvarp Føroya (KvF).
Fyri stuttum bleiv føroyska útgávan av Mumi bøtt um, við betri góðsku og m.a fekk hvør partur eitt heiti. Røðin verður í hesum tíðarskeiði send út á Kringvarp Føroya hvørja viku og liggur tøk á netinum á Kvf/vit.fo.
Føroyska útgávan av sjónvarpsrøðini Mumi hevur bert 47 partar av 79 pørtum í upprunaliga Mumi sjónvarpsrøðini, og ongir av teimum 26 eyka pørtunum ið komu árini seinni. Tí mangla 57 partar tilsamans á føroyskum.
Føroysku røddirnar hjá Mumi og vinum hansara eru spældar inn av sjónleikarunum niðanfyri:
Katarina Nolsøe, Kristina Hansen, Ria Tórgarð, Súsanna Tórgarð, Egi Dam, Høgni Johansen.
Sungið byrjanar og endingar lag hevur Malan Thomsen.
Hesin listin er enn óvissur og ikki rættaður enn:
{| class="wikitable sortable"
!Persónar
!Føroyskar røddir
|-
|Frásøgufólk
|Ria Tórgarð
|-
|Mumi
| rowspan="2" |Katarina Nolsøe
|-
|Toplan
|-
|Mumimamma
| rowspan="7" |Ria Tórgarð
|-
|Snoddi
|-
|Tutikki
|-
|Alissa
|-
|Ninni
|-
|Sirkus-prinsessan
|-
|Spøkilsið
|-
|Mumipápi
| rowspan="6" |Høgni Johansen
|-
|Stinki
|-
|Harmur
|-
|Gandakallurin
|-
|Púkin
|-
|Emeraldo
|-
|Mumirikkur
| rowspan="12" |Egi Dam
|-
|Snorkil
|-
|Hemilin
|-
|Politimeistarin
|-
|Ormurin
|-
|Tikarahannurin
|-
|Átufreki hemulin/ Vetrargesturin
|-
|Vitapassarin/ Fiskimaðurin
|-
|Ryssa prinsessuna
|-
|Postboðið
|-
|Sakførarin hjá greivanum
|-
|Sjórænarin
|-
|Lítla Mý
| rowspan="8" |Kristina Hansen
|-
|Mymlan
|-
|Drongurin hjá Nannu
|-
|Homsi ?
|-
|Lampuandin
|-
|Marsbarnið
|-
|Greivindan
|-
|Minsta og miðlinga barn hjá Frú Fillifjonk
|-
|Snorkadiddan
| rowspan="10" |Súsanna Tórgarð
|-
|Frú Fillifjonk
|-
|Hægsta barn hjá Frú Fillifjonk
|-
|Heksin/ omma Alissu
|-
|Meyrileyvan
|-
|Murran
|-
|Vaflan
|-
|Nanna
|-
|Jenny Fastir
|-
|Tikarahonin
|-
|Hattifnattarnir
| rowspan="4" |Onga rødd
|-
|Greivin
|-
|Ísdrotningin
|-
|Frumskógudjórini
|-
|Ymsir aðrir minni leiklutir
|...
|-
|}
[[Bólkur:Moomin]]
[[Bólkur:Moomin television series]]
[[Bólkur:Mumi]]
[[Bólkur:Føroyskt]]
lmg21beqdsjnkmxxhjrfqqzj6i3kx7a
388682
388681
2026-07-01T05:59:33Z
Buttershrimp
35100
388682
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|image=1990 Moomin Anime Title.png|caption=|runtime=23–24 minuttir|creator=|based_on={{based on|''[[Moomin comic strips|Moomin]]''|[[Tove Jansson]] and [[Lars Jansson (cartoonist)|Lars Jansson]]}}|developer=[[Masayuki Kojima]]|company={{Plainlist|
* [[Telescreen (company)|Telecable Benelux B.V.]]
* [[TV Tokyo]]
* [[Yle]]
* [[Marina Productions]]
* {{lang|es|[[Televisión Española]]|i=no}}
}}|director={{Plainlist|
* Hiroshi Saito {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takeyuki Kanda {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|creative_director={{Plainlist|
* Jiro Kohno {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takashi Nakamura {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|story={{Plainlist|
* Akira Miyazaki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Masaaki Sakurai {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|screenplay=|executive_producer=[[Dennis Livson]]|producer={{Plainlist|
* Kazuo Tabata
* Mutsuo Shimizu
* Masao Kodaira {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|editor={{Plainlist|
* Sachiko Miki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Seiji Morita {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Chieko Takayama {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
* Masaki Sakamoto {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|cinematography={{Plainlist|
* Hisao Shirai {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Sadafumi Sano {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|music={{Plainlist|
* [[Sumio Shiratori]]
* [[Pierre Kartner]]
}}|country={{Plainlist|
* Niðurlond
* Japan
* Finnland
* Frankaríki
* Spania
}}|network=[[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]])|first_aired={{start date|1990|4|12|df=y}}|last_aired={{end date|1992|3|26|df=y}}|num_seasons=2|num_episodes=104|list_episodes=List of Moomin episodes|related=''[[Comet in Moominland (film)|Comet in Moominland]]'' (1992 film)}}'''''Mumi''''' {{Efn|Known in Japan as {{nihongo|'''''Delightful Moomin Family'''''|楽しいムーミン一家|Tanoshii Mūmin Ikka|lead=yes}}; {{langx|sv|I Mumindalen}}; {{langx|fi|Muumilaakson tarinoita}}}} er ein teknað barna-sjónvarpsrøð, sum er grundað á ''[[Mumitrøllið|Mumi]]'' -skaldsøgurnar og teknirøðirnar hjá finsku listakvinnuni og rithøvundanum Tove Jansson og beiggja hennara Lars Jansson . <ref name="encicl">{{Cite book|location=Berkeley, CA}}</ref> Sjónvarpsrøðin varð framleitt av Telecable Benelux BV í samframleiðslu við TV Tokyo, Yle, Marina Productions og {{Lang|es|[[Televisión Española]]}}, og varð teknað av Telescreen Japan. Sjónvarpsrøðin frá 1990 er triðja teknifilms-tillagingin av Mumi, og er tann fyrsta ið fekk útbreiðslu í fleiri londum runt allan heimin. Røðin varð fyri fyrstu ferð sýnd á TV Tokyo frá 12. apríl 1990 til 3. oktober 1991.
[[File:Tanoshii-moomin-ikka_00.jpg|left|thumb|225x225px|Mumihúskið og vinir teirra. Frá vinstru til høgru, Mumirikkur, Lítla Mý, Snoddi, Snorkadiddan, Mumipápi, Mumi og Mumimamma.]]
== Framleiðsla ==
''Mumi'' er triðja teknifilms-tillagingin, sum er grundað á skaldsøgurnar og teknirøðirnar um Mumi. Áðrenn framleiðsluna var rithøvundurin Tove Jansson sera ónøgd við fyrru japansku ''Mumi'' teknifilms-tillagingunum frá 1969-1972, orsaka av hvussu ótrúgvar tær vóru móti persónununum og søgunum úr hennara upprunaliga tilfari.<ref name="animeornot">{{Cite news|title=The Mike Toole Show – Anime... Or Not?!|url=http://www.animenewsnetwork.com/the-mike-toole-show/2011-10-23|access-date=October 18, 2014|date=October 23, 2011}}</ref> <ref name="animatedhistory">{{Cite news|title=The Animated History of "Moomin"|url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-troubles-of-moomin/|access-date=October 18, 2014|date=March 5, 2014}}</ref> Vegna hesum vórðu bæði fyrsta og ''næsta Mumi'' røðin frá 1969-1972 ongantíð sent út í sjónvørp uttan fyri Japan.
Síðani 1981 fór finski teknifilms- og handilsframleiðarin Dennis Livson at biðja um rættindi frá Tove og Lars Jansson at gera enn eina nýggja teknifilmstillaging um Mumi. <ref name="Moominanimator">{{Cite web|title=Helsingin Sanomat – Tuomas Kaseva: Snufkin and the sea: Moomin animator at 60|url=http://www.hs.fi/english/article/Snufkin+and+the+sea+Moomin+animator+at+60+/1135228144894|archive-date=April 28, 2014|access-date=October 18, 2014}}</ref> Til endans megnaði Livson at fáa bæði tvey at játta rættindini, eftir at tey sóu hansara framleiddu teknirøð ''Alfred J Kwak.'' Eitt ár seinni í Tokyo vísti Livson eina lítla undansýning av teknifilms-røðini fyri bæði Tove og Lars Jansson. Sambært Livson viðmerkti Tove teknifilmsrøðina við at siga á svenskum "Dom lever ju" ("Tey eru livandi!"). <ref name="Moominanimator" />
Ólíka teimum tveimum undanfarnu teknifilms-tillagingum var hendan nýggja ''Mumi'' røðin ein samframleiðsla av niðurlendsku fyritøkuni Telecable Benelux BV, japanska TV Tokyo, finska Yle, fronsku Marina Productions, og spanska {{Lang|es|[[Televisión Española]]}} . Røðin varð teknað á japansku [[Hiroshi Saitō (director)|teknifilmsstovunum]] Telescreen Japan Inc og Visual 80. [[:en:Hiroshi_Saitō_(director)|Hiroshi Saitō]] og [[:en:Masayuki_Kojima|Masayuki Kojima]]<nowiki/>vóru høvus-leikstjórarnir, meðan Akira Miyazaki gjørdi filmshandriti fyri 12 teir fyrstu partanar og eisini fleiri av teimum seinnu pørtunum. Tove og Lars Jansson vóru eisini uppi í og við til at gera ávísar broytingar í handritunum.
== Munurin millum sjónvarpsrøðina og bøkurnar/ teknirøðina. ==
Røðin inniheldur søgugongdir, sum eru tiknar úr Mumibókum so sum:
"Gandakalshatturin" (átta partar), "Trøllavetur" (tríggir partar), "Vandamikið hásummar" (tríggir partar), "Endurminningar hjá Mumipápa" (tríggir partar), "Pápin og havið" (tveir partar) og fleiri stuttsøgur frá stuttsøgusavninum "Tað ósjónliga barnið: og aðrar stuttsøgur" (fimm partar tilsamans).
Umleið tjúgu partar í fyrstu Mumi røðini og fleiri í framhaldsrøðini eru grundaðir á søgur, sum eru tiknar úr teknisøgu-myndarøðunum um Mumi, hjá Tove og Lars Jansson.
Nýggjar søgugongdir og nakrir nýggir persónar eru lagdir afturat, serliga í seinna enda av røðini.
Nakrir merkisverdir munir eru m.a.
* Lítla Mý er í røðini frá byrjan av, meðan hon kemur bert við í seinni bindum í bókunum.
* Ísdrotningin sær sera øðrvísi út í røðini enn hon verður lýst í bókunum.
* Í bókunum skifta Mumitrøllini kongarubinin um við hattin hjá gandakallinum, og gandakallurin kemur seinni, at heinta kongarubinin, við einum nýggjum hatti. Í røðini fær gandakallurin hattin beinavegin aftur í seinna parti, og í sjeynda parti skifta Toplan og Vaflan tann verðuliga kongarubinin um við ein nýggjan gandaðan kongarubin.
** Ynskini sum tey fáa frá gandakallinum eru eisini øðrvísi. Í røðini ynskir Hemilin sær ein nýggjan spaka. Síðani ynskir Snorkadiddan tey somu eyguni sum vakra viðadrotningin og Mumi ynskir tey vanligu eyguni hjá Snorkadidduni aftur. Við seinasta ynskinum ynskja Toplan og Vaflan ein rubin júst sum tann hjá gandakallinum. Í bókini ynskir Mumimamma at Mumi ikki saknar Mumirikk tá hann er burtur og ferðast, og Mumi ynskir, at nakað av matinum úr veitsluni hjá teimum skal fara til Mumirikk.
* Snorkadiddan og Snoddi sum hvørva av og á í bókarøðini hava størri leiklutir í sjónvarpsrøðini.
* Mumirikkur er vinarligari og hann roykir ikki pípu í røðini.
* Snorkil er ofta við í røðini og er vísindafólk og uppfinnari meðan hann í bókunum spælir ein sera minni leiklut. Trásetingin hjá Snorkili um at vilja flúgva er ikki við í bókunum.
* Alissa og omma hennara Heksin vóru funnar uppá bert til røðina, tær vóru ikki við í bókunum ella teknirøðunum.
* Í føroysku útgávuni av sjónvarpsrøðini er Tutikki eitt kallkyn, og kallað Tutikki "hann". Hetta er ein feilur, tí Tutikki er kvennkyn í øllum bókum, og er funnin uppá við Tuulikki Pietilä í hugað - kvinnuligu unnustuna hjá Tove Jansson.
== Persónar og sjónleikarir ==
Sjónvarpsrøðin Mumi kom út á føroyskum á Sjónvarp Føroya (SvF) í Januar 1998, og hevur síðan verið send út við ávísum millumbilum á somu rás, sum nú verður nevnd Kringvarp Føroya (KvF).
Fyri stuttum bleiv føroyska útgávan av Mumi bøtt um, við betri góðsku og m.a fekk hvør partur eitt heiti. Røðin verður í hesum tíðarskeiði send út á Kringvarp Føroya hvørja viku og liggur tøk á netinum á Kvf/vit.fo.
Føroyska útgávan av sjónvarpsrøðini Mumi hevur bert 47 partar av 79 pørtum í upprunaliga Mumi sjónvarpsrøðini, og ongir av teimum 26 eyka pørtunum ið komu árini seinni. Tí mangla 57 partar tilsamans á føroyskum.
Føroysku røddirnar hjá Mumi og vinum hansara eru spældar inn av sjónleikarunum niðanfyri:
Katarina Nolsøe, Kristina Hansen, Ria Tórgarð, Súsanna Tórgarð, Egi Dam, Høgni Johansen.
Sungið byrjanar og endingar lag hevur Malan Thomsen.
Hesin listin er enn óvissur og ikki rættaður enn:
{| class="wikitable sortable"
!Persónar
!Føroyskar røddir
|-
|Frásøgufólk
|Ria Tórgarð
|-
|Mumi
| rowspan="2" |Katarina Nolsøe
|-
|Toplan
|-
|Mumimamma
| rowspan="7" |Ria Tórgarð
|-
|Snoddi
|-
|Tutikki
|-
|Alissa
|-
|Ninni
|-
|Sirkus-prinsessan
|-
|Spøkilsið
|-
|Mumipápi
| rowspan="6" |Høgni Johansen
|-
|Stinki
|-
|Harmur
|-
|Gandakallurin
|-
|Púkin
|-
|Emeraldo
|-
|Mumirikkur
| rowspan="12" |Egi Dam
|-
|Snorkil
|-
|Hemilin
|-
|Politimeistarin
|-
|Ormurin
|-
|Tikarahannurin
|-
|Átufreki hemulin/ Vetrargesturin
|-
|Vitapassarin/ Fiskimaðurin
|-
|Ryssa prinsessuna
|-
|Postboðið
|-
|Sakførarin hjá greivanum
|-
|Sjórænarin
|-
|Lítla Mý
| rowspan="8" |Kristina Hansen
|-
|Mymlan
|-
|Drongurin hjá Nannu
|-
|Homsi ?
|-
|Lampuandin
|-
|Marsbarnið
|-
|Greivindan
|-
|Minsta og miðlinga barn hjá Frú Fillifjonk
|-
|Snorkadiddan
| rowspan="10" |Súsanna Tórgarð
|-
|Frú Fillifjonk
|-
|Hægsta barn hjá Frú Fillifjonk
|-
|Heksin/ omma Alissu
|-
|Meyrileyvan
|-
|Murran
|-
|Vaflan
|-
|Nanna
|-
|Jenny Fastir
|-
|Tikarahonin
|-
|Hattifnattarnir
| rowspan="4" |Onga rødd
|-
|Greivin
|-
|Ísdrotningin
|-
|Frumskógudjórini
|-
|Ymsir aðrir minni leiklutir
|...
|-
|}
[[Bólkur:Moomin]]
[[Bólkur:Moomin television series]]
[[Bólkur:Mumi]]
[[Bólkur:Føroyskt]]
7iij1pg2g7x3hbxeugyd9prfpfvtwph
388683
388682
2026-07-01T06:01:25Z
Buttershrimp
35100
388683
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television|image=1990 Moomin Anime Title.png|caption=|runtime=23–24 minuttir|creator=|based_on={{based on|''[[Moomin comic strips|Moomin]]''|[[Tove Jansson]] and [[Lars Jansson (cartoonist)|Lars Jansson]]}}|developer=[[Masayuki Kojima]]|company={{Plainlist|
* [[Telescreen (company)|Telecable Benelux B.V.]]
* [[TV Tokyo]]
* [[Yle]]
* [[Marina Productions]]
* {{lang|es|[[Televisión Española]]|i=no}}
}}|director={{Plainlist|
* Hiroshi Saito {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takeyuki Kanda {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|creative_director={{Plainlist|
* Jiro Kohno {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Takashi Nakamura {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|story={{Plainlist|
* Akira Miyazaki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Masaaki Sakurai {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|screenplay=|executive_producer=[[Dennis Livson]]|producer={{Plainlist|
* Kazuo Tabata
* Mutsuo Shimizu
* Masao Kodaira {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|editor={{Plainlist|
* Sachiko Miki {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Seiji Morita {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Chieko Takayama {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
* Masaki Sakamoto {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|cinematography={{Plainlist|
* Hisao Shirai {{small|{{nowrap|(season 1)}}}}
* Sadafumi Sano {{small|{{nowrap|(season 2)}}}}
}}|music={{Plainlist|
* [[Sumio Shiratori]]
* [[Pierre Kartner]]
}}|country={{Plainlist|
* Niðurlond
* Japan
* Finnland
* Frankaríki
* Spania
}}|network=[[TX Network|TXN]] ([[TV Tokyo]])|first_aired={{start date|1990|4|12|df=y}}|last_aired={{end date|1992|3|26|df=y}}|num_seasons=2|num_episodes=104|list_episodes=List of Moomin episodes|related=''[[Comet in Moominland (film)|Comet in Moominland]]'' (1992 film)}}'''''Mumi''''' {{Efn|Known in Japan as {{nihongo|'''''Delightful Moomin Family'''''|楽しいムーミン一家|Tanoshii Mūmin Ikka|lead=yes}}; {{langx|sv|I Mumindalen}}; {{langx|fi|Muumilaakson tarinoita}}}} er ein teknað barna-sjónvarpsrøð, sum er grundað á ''[[Mumitrøllið|Mumi]]'' -skaldsøgurnar og teknirøðirnar hjá finsku listakvinnuni og rithøvundanum Tove Jansson og beiggja hennara Lars Jansson . <ref name="encicl">{{Cite book|location=Berkeley, CA}}</ref> Sjónvarpsrøðin varð framleitt av Telecable Benelux BV í samframleiðslu við TV Tokyo, Yle, Marina Productions og {{Lang|es|[[Televisión Española]]}}, og varð teknað av Telescreen Japan. Sjónvarpsrøðin frá 1990 er triðja teknifilms-tillagingin av Mumi, og er tann fyrsta ið fekk útbreiðslu í fleiri londum runt allan heimin. Røðin varð fyri fyrstu ferð sýnd á TV Tokyo frá 12. apríl 1990 til 3. oktober 1991.
[[File:Tanoshii-moomin-ikka_00.jpg|left|thumb|225x225px|Mumihúskið og vinir teirra. Frá vinstru til høgru, Mumirikkur, Lítla Mý, Snoddi, Snorkadiddan, Mumipápi, Mumi og Mumimamma.]]
== Framleiðsla ==
''Mumi'' er triðja teknifilms-tillagingin, sum er grundað á skaldsøgurnar og teknirøðirnar um Mumi. Áðrenn framleiðsluna var rithøvundurin Tove Jansson sera ónøgd við fyrru japansku ''Mumi'' teknifilms-tillagingunum frá 1969-1972, orsaka av hvussu ótrúgvar tær vóru móti persónununum og søgunum úr hennara upprunaliga tilfari.<ref name="animeornot">{{Cite news|title=The Mike Toole Show – Anime... Or Not?!|url=http://www.animenewsnetwork.com/the-mike-toole-show/2011-10-23|access-date=October 18, 2014|date=October 23, 2011}}</ref> <ref name="animatedhistory">{{Cite news|title=The Animated History of "Moomin"|url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-troubles-of-moomin/|access-date=October 18, 2014|date=March 5, 2014}}</ref> Vegna hennara ónøgdsemi vórðu bæði fyrsta og ''næsta Mumi'' røðin frá 1969-1972 ongantíð send út í sjónvørp uttan fyri Japan.
Síðani 1981 fór finski teknifilms- og handilsframleiðarin Dennis Livson at biðja um rættindi frá Tove og Lars Jansson at gera enn eina nýggja teknifilmstillaging um Mumi. <ref name="Moominanimator">{{Cite web|title=Helsingin Sanomat – Tuomas Kaseva: Snufkin and the sea: Moomin animator at 60|url=http://www.hs.fi/english/article/Snufkin+and+the+sea+Moomin+animator+at+60+/1135228144894|archive-date=April 28, 2014|access-date=October 18, 2014}}</ref> Til endans megnaði Livson at fáa bæði tvey at játta rættindini, eftir at tey sóu hansara framleiddu teknirøð ''Alfred J Kwak.'' Eitt ár seinni í Tokyo vísti Livson eina lítla undansýning av teknifilms-røðini fyri bæði Tove og Lars Jansson. Sambært Livson viðmerkti Tove teknifilmsrøðina við at siga á svenskum "Dom lever ju" ("Tey eru livandi!"). <ref name="Moominanimator" />
Ólíka teimum tveimum undanfarnu teknifilms-tillagingum var hendan nýggja ''Mumi'' røðin ein samframleiðsla av niðurlendsku fyritøkuni Telecable Benelux BV, japanska TV Tokyo, finska Yle, fronsku Marina Productions, og spanska {{Lang|es|[[Televisión Española]]}} . Røðin varð teknað á japansku [[Hiroshi Saitō (director)|teknifilmsstovunum]] Telescreen Japan Inc og Visual 80. [[:en:Hiroshi_Saitō_(director)|Hiroshi Saitō]] og [[:en:Masayuki_Kojima|Masayuki Kojima]]<nowiki/>vóru høvus-leikstjórarnir, meðan Akira Miyazaki gjørdi filmshandriti fyri 12 teir fyrstu partanar og eisini fleiri av teimum seinnu pørtunum. Tove og Lars Jansson vóru eisini uppi í og við til at gera ávísar broytingar í handritunum.
== Munurin millum sjónvarpsrøðina og bøkurnar/ teknirøðina. ==
Røðin inniheldur søgugongdir, sum eru tiknar úr Mumibókum so sum:
"Gandakalshatturin" (átta partar), "Trøllavetur" (tríggir partar), "Vandamikið hásummar" (tríggir partar), "Endurminningar hjá Mumipápa" (tríggir partar), "Pápin og havið" (tveir partar) og fleiri stuttsøgur frá stuttsøgusavninum "Tað ósjónliga barnið: og aðrar stuttsøgur" (fimm partar tilsamans).
Umleið tjúgu partar í fyrstu Mumi røðini og fleiri í framhaldsrøðini eru grundaðir á søgur, sum eru tiknar úr teknisøgu-myndarøðunum um Mumi, hjá Tove og Lars Jansson.
Nýggjar søgugongdir og nakrir nýggir persónar eru lagdir afturat, serliga í seinna enda av røðini.
Nakrir merkisverdir munir eru m.a.
* Lítla Mý er í røðini frá byrjan av, meðan hon kemur bert við í seinni bindum í bókunum.
* Ísdrotningin sær sera øðrvísi út í røðini enn hon verður lýst í bókunum.
* Í bókunum skifta Mumitrøllini kongarubinin um við hattin hjá gandakallinum, og gandakallurin kemur seinni, at heinta kongarubinin, við einum nýggjum hatti. Í røðini fær gandakallurin hattin beinavegin aftur í seinna parti, og í sjeynda parti skifta Toplan og Vaflan tann verðuliga kongarubinin um við ein nýggjan gandaðan kongarubin.
** Ynskini sum tey fáa frá gandakallinum eru eisini øðrvísi. Í røðini ynskir Hemilin sær ein nýggjan spaka. Síðani ynskir Snorkadiddan tey somu eyguni sum vakra viðadrotningin og Mumi ynskir tey vanligu eyguni hjá Snorkadidduni aftur. Við seinasta ynskinum ynskja Toplan og Vaflan ein rubin júst sum tann hjá gandakallinum. Í bókini ynskir Mumimamma at Mumi ikki saknar Mumirikk tá hann er burtur og ferðast, og Mumi ynskir, at nakað av matinum úr veitsluni hjá teimum skal fara til Mumirikk.
* Snorkadiddan og Snoddi sum hvørva av og á í bókarøðini hava størri leiklutir í sjónvarpsrøðini.
* Mumirikkur er vinarligari og hann roykir ikki pípu í røðini.
* Snorkil er ofta við í røðini og er vísindafólk og uppfinnari meðan hann í bókunum spælir ein sera minni leiklut. Trásetingin hjá Snorkili um at vilja flúgva er ikki við í bókunum.
* Alissa og omma hennara Heksin vóru funnar uppá bert til røðina, tær vóru ikki við í bókunum ella teknirøðunum.
* Í føroysku útgávuni av sjónvarpsrøðini er Tutikki eitt kallkyn, og kallað Tutikki "hann". Hetta er ein feilur, tí Tutikki er kvennkyn í øllum bókum, og er funnin uppá við Tuulikki Pietilä í hugað - kvinnuligu unnustuna hjá Tove Jansson.
== Persónar og sjónleikarir ==
Sjónvarpsrøðin Mumi kom út á føroyskum á Sjónvarp Føroya (SvF) í Januar 1998, og hevur síðan verið send út við ávísum millumbilum á somu rás, sum nú verður nevnd Kringvarp Føroya (KvF).
Fyri stuttum bleiv føroyska útgávan av Mumi bøtt um, við betri góðsku og m.a fekk hvør partur eitt heiti. Røðin verður í hesum tíðarskeiði send út á Kringvarp Føroya hvørja viku og liggur tøk á netinum á Kvf/vit.fo.
Føroyska útgávan av sjónvarpsrøðini Mumi hevur bert 47 partar av 79 pørtum í upprunaliga Mumi sjónvarpsrøðini, og ongir av teimum 26 eyka pørtunum ið komu árini seinni. Tí mangla 57 partar tilsamans á føroyskum.
Føroysku røddirnar hjá Mumi og vinum hansara eru spældar inn av sjónleikarunum niðanfyri:
Katarina Nolsøe, Kristina Hansen, Ria Tórgarð, Súsanna Tórgarð, Egi Dam, Høgni Johansen.
Sungið byrjanar og endingar lag hevur Malan Thomsen.
Hesin listin er enn óvissur og ikki rættaður enn:
{| class="wikitable sortable"
!Persónar
!Føroyskar røddir
|-
|Frásøgufólk
|Ria Tórgarð
|-
|Mumi
| rowspan="2" |Katarina Nolsøe
|-
|Toplan
|-
|Mumimamma
| rowspan="7" |Ria Tórgarð
|-
|Snoddi
|-
|Tutikki
|-
|Alissa
|-
|Ninni
|-
|Sirkus-prinsessan
|-
|Spøkilsið
|-
|Mumipápi
| rowspan="6" |Høgni Johansen
|-
|Stinki
|-
|Harmur
|-
|Gandakallurin
|-
|Púkin
|-
|Emeraldo
|-
|Mumirikkur
| rowspan="12" |Egi Dam
|-
|Snorkil
|-
|Hemilin
|-
|Politimeistarin
|-
|Ormurin
|-
|Tikarahannurin
|-
|Átufreki hemulin/ Vetrargesturin
|-
|Vitapassarin/ Fiskimaðurin
|-
|Ryssa prinsessuna
|-
|Postboðið
|-
|Sakførarin hjá greivanum
|-
|Sjórænarin
|-
|Lítla Mý
| rowspan="8" |Kristina Hansen
|-
|Mymlan
|-
|Drongurin hjá Nannu
|-
|Homsi ?
|-
|Lampuandin
|-
|Marsbarnið
|-
|Greivindan
|-
|Minsta og miðlinga barn hjá Frú Fillifjonk
|-
|Snorkadiddan
| rowspan="10" |Súsanna Tórgarð
|-
|Frú Fillifjonk
|-
|Hægsta barn hjá Frú Fillifjonk
|-
|Heksin/ omma Alissu
|-
|Meyrileyvan
|-
|Murran
|-
|Vaflan
|-
|Nanna
|-
|Jenny Fastir
|-
|Tikarahonin
|-
|Hattifnattarnir
| rowspan="4" |Onga rødd
|-
|Greivin
|-
|Ísdrotningin
|-
|Frumskógudjórini
|-
|Ymsir aðrir minni leiklutir
|...
|-
|}
[[Bólkur:Moomin]]
[[Bólkur:Moomin television series]]
[[Bólkur:Mumi]]
[[Bólkur:Føroyskt]]
57yfql49iweduvoulg3gs6rjw50ot3v