Wikipedia
fowiki
https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Miðil
Serstakt
Kjak
Brúkari
Brúkarakjak
Wikipedia
Wikipedia-kjak
Mynd
Myndakjak
MediaWiki
MediaWiki-kjak
Fyrimynd
Fyrimyndakjak
Hjálp
Hjálparkjak
Bólkur
Bólkakjak
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Zara Larsson
0
36470
388747
388209
2026-07-06T16:55:09Z
HannaHanni
34072
388747
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = Zara Larsson
| image =Zara Larsson Midnight Sun European Tour (cropped) (cropped).jpg
| background = solo_singer
| birth_name = Zara Maria Larsson
| birth_date = {{Birth date and age|1997|12|16|df=yes}}
| origin = [[Stockholm]], [[Svøríki]]
| Label = TEN Music Group, [[Epic Records|Epic]], [[Kemosabe Records|Kemosabe]]
| genre = [[Popptónleikur|Popp]]
| occupation = Songkvinna
| years_active = 2008–nú
| website = {{URL|zaralarsson.se}}
| current_members =
| past_members =
| caption =
}}
'''Zara Maria Larsson''' (fødd [[16. desember]] [[1997]]) er ein [[Svøríki|svensk]] songkvinna.
== Útgávur ==
=== Album ===
* [[2014]] - ''1''
* 2017 - ''So Good''
* 2021 - ''Poster Girl''
* 2024 - ''Venus''
* 2025 - ''Midnight Sun''
== Ávísingar úteftir ==
*[http://zarish.blogg.se/ Zara Larsson]
*[https://www.youtube.com/user/ZaraLarssonOfficial YouTube]
{{stubbi}}
{{DEFAULTSORT:Larsson, Zara}}
{{commonscat|Zara Larsson}}
[[Bólkur:Svenskar songkvinnur]]
[[Bólkur:Føðingar í 1997]]
nfxod0nb787sar25s8ce8b3u2iu52qv
Brúkarakjak:DreamRimmer
3
46106
388751
379924
2026-07-07T05:01:04Z
A09
26304
A09 flutti síðuna [[Brúkarakjak:DreamRimmer]] til [[Brúkarakjak:MX]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]" to "[[Special:CentralAuth/MX|MX]]"
379924
wikitext
text/x-wiki
{{vælkomin|--[[Brúkari:Niceley|<math>\mathbb{N}</math>iceley]] 7. apr 2024 kl. 20:37 (UTC)}} [[Brúkari:Niceley|<math>\mathbb{N}</math>iceley]] 7. apr 2024 kl. 20:37 (UTC)
isshtty40hy0dvpg7k2q3dc0obbc0x1
388753
388751
2026-07-07T10:38:03Z
Neriah
24425
Neriah moved page [[Brúkarakjak:MX]] to [[Brúkarakjak:DreamRimmer]] over a redirect without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/MX|MX]]" to "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]"
379924
wikitext
text/x-wiki
{{vælkomin|--[[Brúkari:Niceley|<math>\mathbb{N}</math>iceley]] 7. apr 2024 kl. 20:37 (UTC)}} [[Brúkari:Niceley|<math>\mathbb{N}</math>iceley]] 7. apr 2024 kl. 20:37 (UTC)
isshtty40hy0dvpg7k2q3dc0obbc0x1
Mumi (Sjónvarpsrøð frá 1990)
0
46619
388748
388742
2026-07-06T22:25:11Z
Buttershrimp
35100
/* Persónar og føroyskir sjónleikarir */
388748
wikitext
text/x-wiki
'''''Mumi''''' {{Efn|Known in Japan as {{nihongo|'''''Delightful Moomin Family'''''|楽しいムーミン一家|Tanoshii Mūmin Ikka|lead=yes}}; {{langx|sv|I Mumindalen}}; {{langx|fi|Muumilaakson tarinoita}}}} er ein teknifilms-sjónvarpsrøð, sum er bygd á skaldsøgurnar og teknirøðirnar um [[Mumitrøllið|Mumi]] hjá svensk-talandi finsku listakvinnuni og rithøvundanum '''''Tove Jansson''''' og beiggja hennara '''''Lars Jansson.''''' <ref name="encicl">{{Cite book|location=Berkeley, CA}}</ref> Sjónvarpsrøðin frá 1990 er tann fyrsta ''Mumi''-røðin ið fekk útbreiðslu í londum runt allan heimin.
Røðin hevur 79 partar og framhaldsrøðin “Deiliga Mumi-familjan: Ævintýrs-dagbók” hevur 26 partar. Fram um røðinar kom eisini ein filmur út í 1992.
Røðin Mumi varð fyri fyrstu ferð sýnd á sjónvarpsrásini ''TV Tokyo'' frá 12. apríl 1990 fram til 3. oktober 1991.
[[Mynd:Tove Jansson 1956b.jpg|thumb|Tove & Mumimamman]]
== Framleiðsla ==
''Mumi'' er triðja teknifilms-røðin ið kom aftaná tvær aðrar, eina í 1969 og næsta í 1972. Tove Jansson var sera ónøgd og ørkymla um fyrru røðirnar, orsaka av hvussu ótrúgvar tær vóru móti teimum upprunaligu søgunum og leiklutunum úr hennara bókum.<ref name="animeornot">{{Cite news|title=The Mike Toole Show – Anime... Or Not?!|url=http://www.animenewsnetwork.com/the-mike-toole-show/2011-10-23|access-date=October 18, 2014|date=October 23, 2011}}</ref> <ref name="animatedhistory">{{Cite news|title=The Animated History of "Moomin"|url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-troubles-of-moomin/|access-date=October 18, 2014|date=March 5, 2014}}</ref> Tí vóru tær ongantíð varpaðar út í sjónvørp uttan fyri Japan.
Finski teknifilms - og handilsframleiðarin '''''Dennis Livson''''' byrjaði í 1981 at biðja um rættindi frá ''Tove'' og ''Lars Jansson'' at gera enn eina nýggja teknifilms-røð um Mumi. <ref name="Moominanimator">{{Cite web|title=Helsingin Sanomat – Tuomas Kaseva: Snufkin and the sea: Moomin animator at 60|url=http://www.hs.fi/english/article/Snufkin+and+the+sea+Moomin+animator+at+60+/1135228144894|archive-date=April 28, 2014|access-date=October 18, 2014}}</ref> Hóast tey vóru ivasom aftaná seinastu úrslitini, megnaði Livson til endans at fáa tey at játta honum rættindini til Mumi, eftir at tey sóu hansara væl framleiddu teknirøð um dunnununa ''[[Alfred J. Kwak|Alfred J Kwak]].''
Ólík teimum tveimum undanfarnu teknifilms-røðunum var hendan nýggja ''Mumi'' røðin ein samansett framleiðsla av niðurlendsku fyritøkuni ''Telecable Benelux BV'', japanska ''TV Tokyo'', finska ''Yle'', fronsku ''Marina Productions'', og spanska ''{{Lang|es|Televisión Española}}'' . Røðin varð teknað á japansku teknifilmsstovunum ''Telescreen Japan Inc'' og ''Visual 80''. [[:en:Hiroshi_Saitō_(director)|Hiroshi Saitō]] og [[:en:Masayuki_Kojima|Masayuki Kojima]] vóru høvuðs-leikstjórarnir, meðan Akira Miyazaki gjørdi filmshandriti fyri 12 teir fyrstu partanar og fleiri av teimum seinnu pørtunum. ''Tove'' og ''Lars Jansson'' vóru eisini uppi í og við til at gera ávísar broytingar í handritunum.
Í Tokyo eitt ár seinni vísti Livson eina lítla undansýning av teknifilms-røðini fyri bæði ''Tove'' og ''Lars Jansson''. Tá Tove sá teknifilmin um síni mumitrøll fyri fyrstu ferð, viðmerkti hon sambært Livson "Dom lever ju" ("Tey liva"). <ref name="Moominanimator" />
Mumi-røðin bleiv nógv tann kendasta sjónvarpsrøðin av søgunum um Mumi, og bleiv varpa kring heimin við fleiri ymiskum málum. Hon fekk eisini nógv rós av bæði ''Tove'' og ''Lars Jansson'', fyri at halda fast við tað sanna blíða huglagið í Mumidali, og tað fitta lyndið hjá fólkinum sum býr har. Tove hevði sjálv hildið eftirlit við framleiðsluni fyri at tryggja sær at røðin bleiv við at verða trúføst móti hennara egnu verkum og hugsjón.
Tann sera skjóta og góða móttøkan av teimum fyrstu '''79''' pørtunum góvu framleiðarunum grønt ljós at halda fram at gera '''26 nýggir partar''' til eina '''framhaldsrøð''', ið bleiv kallað ''“Deiliga Mumi familjan: Ævintýr dagbók”'' á enskum '''“''Delightful Moomin Family: Adventure Diary”.'''''
Ólík tí fyrru væl eydnaðu ''Mumi - sjónvarps''røðini var framhaldsrøðin '''ikki''' laga eftir upprunaligu skaldsøgunum hjá Tove. Ístaðin vóru søgugongdinar uppfunnar av japanska teknitoyminum ella leysliga tiknar út úr Mumi-teknirøðunum.
Vegna at framhaldið reik so langt frá teimum nærlagdu, handfarnu, bókmentaligu frásøgunum hjá ''Tove'', fanst ''Dennis Livson'' ógvusliga at tí nýggju røðini. Hóast beiggi ''Tove'', ''Lars Jansson'' gav framleiðsluni loyvi at tekna frá tekni-røðunum, hann og systir hansara høvdu teknað, var víst at bæði Lars og Tove Jansson dámdu framhaldsrøðina sera illa. Grundir til at framhaldsrøðin bleiv so ring vóru at starvsfólkini í framleiðslutoyminum ið gjørdu Mumi-røðina vóru skift út, og tey nýggju vóru líkaglað við hugsjónina og ynskini hjá Tove. Um hetta mundi var Tove eisini byrja at blíva sjúk av bróst og lungakrabba, so hon hevði ikki nógva orku og var ov móð at blanda seg upp í og halda eftirlit við framleiðsluni. Men eitt gjørdi hon, fyri at verja sína Mumi-verð. Við hennara rættindum noktaði hon framhaldsrøðini at blíva umsett til enskt, svenskt og finskt, sum forðaði røðini at blíva stór og útbreidd um heimin, sum fyrsta røð.
[[Mynd:Lars-and-Tove-Jansson-1963.jpg|left|thumb|Lars og Tove Jansson]]
Í 1992 kom harumframt ein '''''filmur''''' út, framleiddur av somu framleiðslu sum sjónvarpsrøðinar, ið varð kallaður ''"Halastjørna í Mumilandi"'' ella á enskum ''"Comet in Moominland"'', sum var lagaður eftir Mumi-bókini ''"Halastjørnan kemur"''. Hendan filmin dámdi ''Dennis Livson'' sera væl. Tað var tí hann nemliga sam-skrivaði, framleiddi og skipaði fyri at gera filmin til verðuleika. At varða upprunaligu søgunar og sjónina hjá ''Tove Larsson'' tók hann í størsta álvara. Hugburðurin og virðingin fyri verkinum hjá rithøvundanum, gav ''Dennis'' rós frá ''Tove'', sum fortaldi at hennara samstarv við ''Dennis'' hevði altíð verið framúrskarandi, tí at hann skilti hennara hugskot og hvat hon vildi við Mumidalinum. ''Dennis Livson'' elskaði verðina hjá Mumi so nógv, at aftaná tí góðu móttøkuna av røðunum og filminum, bygdi hann eina sokallaða "Mumi-verð" á enskum '''"Moomin World theme Park"''' í Naantali, Finnlandi, ið lat dyrnar upp fyrstu ferð í 1993.
== Føroyska útgávan av ''Mumi'' ==
Sjónvarpsrøðin "''Mumi"'' kom út á føroyskum máli á [[Sjónvarp Føroya]] (SvF) í Januar 1998, og hevur síðan verið send út við ávísum millumbilum á somu rás, sum nú er nevnd [[Kringvarp Føroya]] (KvF).
Tað sigst, at føroyska útgávan av sjónvarpsrøðini ''Mumi'' er eitt tað mest týdningarmiklasta sum er hent fyri føroyska mentan og samfelagið síðstu øld, og føroyska søgu sum heild. Summi sigað at einastandandi týðingin, og dugnaligu sjónleikarinir ið góvu tær fantastisku røddirnar til ''Mumi'', er ólík nøkrum øðrum ið hevur ella fer at koma til Føroya.
Føroyska Mumi er nakað heilt serstakt og undranarvert, sum er fyri hesi fólkini at takka:
* ''Guðrið Rubeksen, Erla Zachariasen'' og ''Malan Háberg Andersen'' týddu til føroyskt.
* Sjónleikarinir vóru ''Katarina Nolsøe, Kristina Hansen, Súsanna Tórgarð, Ria Tórgarð, Egi Dam'' og ''Høgni Johansen.''
* Grafikarin var ''Sven Bergur Jensen''.
* Staðið fyri ljóðupptøkum og sett saman gjørdu ''Bjarnheðin í Hoyvík, Alexander G. Joensen, Mikkjal H. Øster, Jógvan Páll Johannesen'' og ''Hallur Thomsen.''
* ''Finnur Hansen, Stamen Stantchev og Malan Thomsen'' høvdu ábyrgd fyri tónleikinum.
Fyri stuttum bleiv føroyska ''Mumi'' bøtt um, við m.a betri góðsku og partanir fingu egið heiti. Aftaná fleiri ár uttan ''Mumi'' í sjónvarpinum, keypti [[Kringvarp Føroya]] nýggj rættindi so tey endiliga sluppu at vísa ''Mumi'' fram aftur. Sjónvarpsrøðin ''Mumi'' verður í dag send í [[Barnaløtan|Barnaløtuni]] á KvF hvørja viku, og liggur tøk á netinum á kvf.fo/vit/sending/sv/mumi
Føroyska útgávan hevur tó bert '''''47''''' partar av teimum '''''79''''' pørtunum í upprunaliga Mumi sjónvarpsrøðini - og ongar av teimum '''''26''''' framhaldspørtunum ella filminum.
Tað eru '''''32''''' upprunaligir Mumi-partar ''(sum Tove hevur tikið undir við)'' og '''''ein''''' filmur sum mangla at verða umsettir til føroyskt. Vónandi í framtíðini kundi hetta tilfari eisini verið týtt, - óivað til stóran gagn fyri øll Føroya børn og vaksin.
== Mumi-partar ==
Røðin inniheldur søgugongdir sum eru tiknar úr bókunum hjá ''Tove Jansson'' '''''"Gandakalshatturin"''''' (8 partar), '''''"Trøllavetur"''''' (3 partar), '''''"Vandamikið hásummar"''''' (3 partar), '''''"Endurminningar hjá Mumipápa"''''' (3 partar), '''''"Pápin og havið"''''' (2 partar) og fleiri stuttsøgur frá stuttsøgusavninum '''''"Tað ósjónliga barnið: og aðrar stuttsøgur"''''' (5 partar). Umleið 20 partar í fyrstu ''Mumi-''røðini og fleiri í framhaldsrøðini eru grundaðir á søgur, sum eru tiknar úr teknirøðunum um Mumi, hjá ''Tove'' og ''Lars Jansson''. Nýggjar søgur og nakrir nýggir persónar eru eisini lagdir afturat, serliga í seinna enda av røðini. Filmurin er bygdur á bókina '''''"Halastjørnan kemur"'''''.
== Munir millum sjónvarpsrøðina og bøkurnar/teknirøðinar ==
Nakrir merkisverdir munir millum filmsliga og skrivliga Mumi.
* Undranarsamt er, hví í føroysku, ensku, fronsku, pólsku og latínamerikonsku útgávunum av sjónvarpsrøðini er Tutikki eitt kallkyn, og kallast Tutikki "hann". Hetta er ein '''feilur''', tí Tutikki er heilt víst staðfest '''kvennkyn''', og er skrivað við ''Tuulikki Pietilä'' í hugað - unnustuni hjá ''Tove Jansson''.
[[Mynd:Pietila-Jansson-1960.jpg|thumb|266x266px|Tuulikki & Tove|left]]
* Lítla Mý er í røðini frá byrjan av, meðan hon bert er við í seinni bindum í bókunum.
* Ísdrotningin sær øðrvísi út í røðini enn hon verður lýst í bókunum. Gev gætur: ''Tove'' teknaði sum so allir leiklutirnir í Mumi-bókunum, uttan Ísdrotningina. Hetta var við vilja, tí so tyktist hon enn meira gátufør, vøkur og ræðandi.
* Í føroyskt týddu bókunum verða lítlu vinkonurnar við tí stóra kuffertinum kallaðar ''Tofslan'' og ''Vifslan''. Men tá tær heilsa uppá Mumimammuna í sjónvarpsrøðini, kallað tær seg sjálvar '''''Toplan''''' og '''''Vaflan'''''.
* Í bókunum skifta Mumitrøllini kongarubinin um við hattin hjá Gandakallinum, og Gandakallurin kemur seinni, at heinta kongarubinin, við einum nýggjum hatti. Í røðini fær Gandakallurin hattin beinavegin aftur í 2. parti, og í 7. parti skifta Toplan og Vaflan tann verðuliga kongarubinin um við ein nýggjan gandaðan kongarubin sum tær ynsku sær frá Gandakallinum.
* Ynskini sum tey fáa frá gandakallinum eru eisini øðrvísi. Í røðini ynskir Hemilin sær ein nýggjan spaka at geva Mumipápa. Síðani ynskir Snorkadiddan tey somu eyguni sum vakra viðadrotningin, og Mumi ynskir tey vanligu eyguni hjá Snorkadidduni aftur. Við seinasta ynskinum ynskja Toplan og Vaflan ein rubin júst sum tann hjá gandakallinum. Men í bókini ynskir Mumimamma at Mumi ikki saknar Mumirikk tá hann er burtur og ferðast, og Mumi ynskir, at nakað av matinum úr veitsluni hjá teimum skal fara til Mumirikk.
* Snorkadiddan og Snoddi sum hvørva av og á í bókarøðini hava størri leiklutir í sjónvarpsrøðini.
* Mumirikkur er vinarligari móti fremmandum og roykir ikki pípu í røðini.
* Snorkil er ofta við í røðini sum vísindafólk og uppfinnari, meðan hann í bókunum spælir ein minni leiklut. Trásetingin hjá Snorkili um at flúgva er ikki við í bókunum.
* Alissa og omma hennara Heksin vóru funnar uppá bert til røðina, tær vóru ikki við í bókunum ella teknirøðunum.
== Persónar og føroyskir sjónleikarir ==
Føroysku røddirnar hjá Mumi og vinum hansara eru spældar inn av dugnaligu sjónleikarunum ''Katarinu Nolsøe, Riu Tórgarð, Høgna Johansen, Ega Dam, Kristinu Hansen'' og ''Súsannu Tórgarð''.
Tey flestu í Mumidali tosa ''havnarmál'', meðan Snorkadiddan, Snoddi, Hemilin, Mymlan, Harmur og Heksin tosa ''eysturoyarmál'', og tann átufreki hemilin tosar ''klaksvíksmál''. Sirkusprinsessan og Emeraldo tosa við ''donskum tónalagi''.
Listin er óvissur og ikki rættaður enn.
{| class="wikitable sortable"
!Persónar
!Røddir
|-
|Mumi
| rowspan="2" |Katarina Nolsøe
|-
|Toplan ''(Tofslan)''
|-
|Mumimamma
| rowspan="8" |Ria Tórgarð
|-
|Snoddi
|-
|Tutikki
|-
|Alissa
|-
|Ninni
|-
|Sirkusprinsessan
|-
|Spøkilsið
|-
|Teodor, tann gitni uppfinnarin
|-
|Mumipápi
| rowspan="6" |Høgni Johansen
|-
|Stinki
|-
|Harmur
|-
|Gandakallurin
|-
|Púkin
|-
|Emeraldo
|-
|Mumirikkur
| rowspan="13" |Egi Dam
|-
|Snorkil
|-
|Hemilin
|-
|Politimeistarin
|-
|Ormurin
|-
|Tikarahannurin
|-
|Átufreki hemilin ''(Vetrargesturin)''
|-
|Vitapassarin ''(Fiskimaðurin)''
|-
|Ryssa prinsessuna
|-
|Postboðið
|-
|Sakførarin ''(Hjá gamla greivanum)''
|-
|Gullgravarin
|-
|Sjórænarin
|-
|Lítla Mý
| rowspan="9" |Kristina Hansen
|-
|Mymlan
|-
|Homsi
|-
|Drongurin hjá Nannu ''(Skyldmaður Hemilin)''
|-
|Lampuandin
|-
|Marsbarnið
|-
|Greivindan
|-
|Minsta barnið hjá frú Fillifjonk
|-
|Miðlinga barnið hjá frú Fillifjonk
|-
|Frásøgufólk
| rowspan="11" |Súsanna Tórgarð
|-
|Snorkadiddan
|-
|Frú Fillifjonk
|-
|Hægsta barnið hjá frú Fillifjonk
|-
|Heksin ''(omma Alissu)''
|-
|Meyrileyvan
|-
|Vaflan ''(Vifslan)''
|-
|Mamma Mý og Mymluna
|-
|Nanna
|-
|Tikarahonin
|-
|Jenny fastir
|-
|Murran
|Ymiskar røddir (''oftast Súsanna og Høgni)''
|-
|Hattifnattarnir
| rowspan="7" |Onga rødd
|-
|Ísdrotningin
|-
|Greivin
|-
|Drekin
|-
|Forfaðirin
|-
|Havfrúnar
|-
|Hini frumskógudjórini
|}
Ymsir aðrir minni ónavngivnir leiklutar eru við, ið allir sjónleikarinir við hvørt geva rødd til.
== Films-tónleikurin ==
Tónleikurin í røðini er komponeraður av tónaskaldinum '''''[[Sumio Shiratori]]''''' og kona hansara '''''[[Emiko Shiratori]]''''' syngur tað japanska byrjanarlagið (''<nowiki>https://youtu.be/c0vmjpJk1eo</nowiki>)'', umframt hini løgini sum har hoyrist ein rødd, t.d lagið hjá Ísdrotningini ''(<nowiki>https://youtu.be/yp58iuIDbxQ</nowiki>).'' Uttanfyri Japan ljóða byrjanar og endaløgini øll annarleiðis ''(og myndinar eru eisini kliptar saman annarleiðis)'', ann uppá hvat mál tey syngjast í. Á føroyskum syngur '''''Malan Thomsen''''' bæði løgini.
Í Finnlandi er filmstónleikurin hjá ''Sumio Shiratori'' sera høgt virðismettur. Finnar elska tónleikin og spæla hann nú í finska Symfoniorkestrinum. Tónaskaldið hevur viðmerkt at hann er ovfarin og rørdur av hesum. Tann 25.novembur, 2025 var fyrsta konsertin hjá orkestrinum hildin í Helsinki í Finnlandi, við ''Sumio'' og ''Emiko'' sum heiðursgestir í tiltakinum. ''Emiko'' var sjálv uppi í konsertini, har hon sang teir upprunaligu sanginir á japanskum. Lær meira um konsertina her ''(<nowiki>https://youtu.be/v7s2rBBbYgo</nowiki>).''
Listi av løgum sum verða brúktir í tí føroyska ''Mumi''
{| class="wikitable"
|+
!Lag
!Leinkja
|-
|Byrjanar-lag
|
|-
|Ein stuttlig útferð
|<nowiki>https://youtu.be/ANhN8VLThV4</nowiki>
|-
|Ein spákingartúrur
|<nowiki>https://youtu.be/1-FV828q1TY</nowiki>
|-
|Og tá, meðan sólin setur
|<nowiki>https://youtu.be/ctYEUJp9Wpo</nowiki>
|-
|Gandahatturin ''(v. japanskari talu)''
|<nowiki>https://youtu.be/8VtT-xcLqzY</nowiki>
|-
|Inn í dreymaverð ''(v. japanskari talu)''
|<nowiki>https://youtu.be/Y1rTxdctWe4</nowiki>
|-
|Vár er komi í Mumidalin ''(v. japanskari talu)''
|<nowiki>https://youtu.be/ypIpUwzLtiU</nowiki>
|-
|Skýming ''(v. japanskari talu)''
|<nowiki>https://youtu.be/nqhq7FTavBc</nowiki>
|-
|Vetur í Mumidali ''(1.partur)''
|<nowiki>https://youtu.be/-3y94pW4cb8</nowiki>
|-
|Vetur í Mumidali ''(2. partur)''
|<nowiki>https://youtu.be/cSjmkEQVlOg</nowiki>
|-
|Blíða lotið av vár
|<nowiki>https://youtu.be/vGxw2uAtZiA</nowiki>
|-
|Set segl
|<nowiki>https://youtu.be/1-FV828q1TY</nowiki>
|-
|Áin av stjørnum
|<nowiki>https://youtu.be/zJ2HSYzGi8g</nowiki>
|-
|Eitt nýtt ævintýr
|<nowiki>https://youtu.be/-AGBdNvk8kw</nowiki>
|-
|Meyrileyvan
|<nowiki>https://youtu.be/todF0J-pE6Q</nowiki>
|-
|Vón fyri morgindegnum ''(Vitapassarin)''
|<nowiki>https://youtu.be/v_CI0zK977c</nowiki>
|-
|Vandi er í nánd ''(Murran kemur)''
|<nowiki>https://youtu.be/ZnrboQB9LM8</nowiki>
|-
|Einsamalla Murran
|<nowiki>https://youtu.be/4GSGvkwHTpY</nowiki>
|-
|Lagið hjá Ísdrotningini
|<nowiki>https://youtu.be/yp58iuIDbxQ</nowiki>
|-
|Fráferðardagurin
|<nowiki>https://youtu.be/nl_u5jQoge8</nowiki>
|-
|Fráferðin hjá Mumirikki ''(Mumi droymir)''
|<nowiki>https://youtu.be/awiKwJv4HOs</nowiki>
|-
|Fráferð
|<nowiki>https://youtu.be/gGL72joHyCM</nowiki>
|-
|Harmonikkuløgini hjá Mumirikki
|<nowiki>https://youtu.be/a_4vNoYRfYw</nowiki>
|-
|Enda-lag
|
|}
[[Bólkur:Moomin]]
[[Bólkur:Moomin television series]]
[[Bólkur:Mumi]]
[[Bólkur:Føroyskt]]
s1p5fsc2k3chi7s21p9enodez6pfizv
388749
388748
2026-07-06T22:52:41Z
~2026-38515-48
35146
/* Framleiðsla */
388749
wikitext
text/x-wiki
'''''Mumi''''' {{Efn|Known in Japan as {{nihongo|'''''Delightful Moomin Family'''''|楽しいムーミン一家|Tanoshii Mūmin Ikka|lead=yes}}; {{langx|sv|I Mumindalen}}; {{langx|fi|Muumilaakson tarinoita}}}} er ein teknifilms-sjónvarpsrøð, sum er bygd á skaldsøgurnar og teknirøðirnar um [[Mumitrøllið|Mumi]] hjá svensk-talandi finsku listakvinnuni og rithøvundanum '''''Tove Jansson''''' og beiggja hennara '''''Lars Jansson.''''' <ref name="encicl">{{Cite book|location=Berkeley, CA}}</ref> Sjónvarpsrøðin frá 1990 er tann fyrsta ''Mumi''-røðin ið fekk útbreiðslu í londum runt allan heimin.
Røðin hevur 79 partar og framhaldsrøðin “Deiliga Mumi-familjan: Ævintýrs-dagbók” hevur 26 partar. Fram um røðinar kom eisini ein filmur út í 1992.
Røðin Mumi varð fyri fyrstu ferð sýnd á sjónvarpsrásini ''TV Tokyo'' frá 12. apríl 1990 fram til 3. oktober 1991.
== Framleiðsla ==
''Mumi'' er triðja teknifilms-røðin ið kom aftaná tvær aðrar, eina í 1969 og næsta í 1972. Tove Jansson var sera ónøgd og ørkymla um fyrru røðirnar, orsaka av hvussu ótrúgvar tær vóru móti teimum upprunaligu søgunum og leiklutunum úr hennara bókum.<ref name="animeornot">{{Cite news|title=The Mike Toole Show – Anime... Or Not?!|url=http://www.animenewsnetwork.com/the-mike-toole-show/2011-10-23|access-date=October 18, 2014|date=October 23, 2011}}</ref> <ref name="animatedhistory">{{Cite news|title=The Animated History of "Moomin"|url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-troubles-of-moomin/|access-date=October 18, 2014|date=March 5, 2014}}</ref> Tí vóru tær ongantíð varpaðar út í sjónvørp uttan fyri Japan.
Finski teknifilms - og handilsframleiðarin '''''Dennis Livson''''' byrjaði í 1981 at biðja um rættindi frá ''Tove'' og ''Lars Jansson'' at gera enn eina nýggja teknifilms-røð um Mumi. <ref name="Moominanimator">{{Cite web|title=Helsingin Sanomat – Tuomas Kaseva: Snufkin and the sea: Moomin animator at 60|url=http://www.hs.fi/english/article/Snufkin+and+the+sea+Moomin+animator+at+60+/1135228144894|archive-date=April 28, 2014|access-date=October 18, 2014}}</ref> Hóast tey vóru ivasom aftaná seinastu úrslitini, megnaði Livson til endans at fáa tey at játta honum rættindini til Mumi, eftir at tey sóu hansara væl framleiddu teknirøð um dunnununa ''[[Alfred J. Kwak|Alfred J Kwak]].''
Ólík teimum tveimum undanfarnu teknifilms-røðunum var hendan nýggja ''Mumi'' røðin ein samansett framleiðsla av niðurlendsku fyritøkuni ''Telecable Benelux BV'', japanska ''TV Tokyo'', finska ''Yle'', fronsku ''Marina Productions'', og spanska ''{{Lang|es|Televisión Española}}'' . Røðin varð teknað á japansku teknifilmsstovunum ''Telescreen Japan Inc'' og ''Visual 80''. [[:en:Hiroshi_Saitō_(director)|Hiroshi Saitō]] og [[:en:Masayuki_Kojima|Masayuki Kojima]] vóru høvuðs-leikstjórarnir, meðan Akira Miyazaki gjørdi filmshandriti fyri 12 teir fyrstu partanar og fleiri av teimum seinnu pørtunum. ''Tove'' og ''Lars Jansson'' vóru eisini uppi í og við til at gera ávísar broytingar í handritunum.
Í Tokyo eitt ár seinni vísti Livson eina lítla undansýning av teknifilms-røðini fyri bæði ''Tove'' og ''Lars Jansson''. Tá Tove sá teknifilmin um síni mumitrøll fyri fyrstu ferð, viðmerkti hon sambært Livson "Dom lever ju" ("Tey liva"). <ref name="Moominanimator" />
Mumi-røðin bleiv nógv tann kendasta sjónvarpsrøðin av søgunum um Mumi, og bleiv varpa kring heimin við fleiri ymiskum málum. Hon fekk eisini nógv rós av bæði ''Tove'' og ''Lars Jansson'', fyri at halda fast við tað sanna blíða huglagið í Mumidali, og tað fitta lyndið hjá fólkinum sum býr har. Tove hevði sjálv hildið eftirlit við framleiðsluni fyri at tryggja sær at røðin bleiv við at verða trúføst móti hennara egnu verkum og hugsjón.
Tann sera skjóta og góða móttøkan av teimum fyrstu '''79''' pørtunum góvu framleiðarunum grønt ljós at halda fram at gera '''26 nýggir partar''' til eina '''framhaldsrøð''', ið bleiv kallað ''“Deiliga Mumi familjan: Ævintýr dagbók”'' á enskum '''“''Delightful Moomin Family: Adventure Diary”.'''''
Ólík tí fyrru væl eydnaðu ''Mumi - sjónvarps''røðini var framhaldsrøðin '''ikki''' laga eftir upprunaligu skaldsøgunum hjá Tove. Ístaðin vóru søgugongdinar uppfunnar av japanska teknitoyminum ella leysliga tiknar út úr Mumi-teknirøðunum.
Vegna at framhaldið reik so langt frá teimum nærlagdu, handfarnu, bókmentaligu frásøgunum hjá ''Tove'', fanst ''Dennis Livson'' ógvusliga at tí nýggju røðini. Hóast beiggi ''Tove'', ''Lars Jansson'' gav framleiðsluni loyvi at tekna frá tekni-røðunum, hann og systir hansara høvdu teknað, var víst at bæði Lars og Tove Jansson dámdu framhaldsrøðina sera illa. Grundir til at framhaldsrøðin bleiv so ring vóru at starvsfólkini í framleiðslutoyminum ið gjørdu Mumi-røðina vóru skift út, og tey nýggju vóru líkaglað við hugsjónina og ynskini hjá Tove. Um hetta mundi var Tove eisini byrja at blíva sjúk av bróst og lungakrabba, so hon hevði ikki nógva orku og var ov móð at blanda seg upp í og halda eftirlit við framleiðsluni. Men eitt gjørdi hon, fyri at verja sína Mumi-verð. Við hennara rættindum noktaði hon framhaldsrøðini at blíva umsett til enskt, svenskt og finskt, sum forðaði røðini at blíva stór og útbreidd um heimin, sum fyrsta røð.
[[Mynd:Lars-and-Tove-Jansson-1963.jpg|left|thumb|Lars og Tove Jansson]]
Í 1992 kom harumframt ein '''''filmur''''' út, framleiddur av somu framleiðslu sum sjónvarpsrøðinar, ið varð kallaður ''"Halastjørna í Mumilandi"'' ella á enskum ''"Comet in Moominland"'', sum var lagaður eftir Mumi-bókini ''"Halastjørnan kemur"''. Hendan filmin dámdi ''Dennis Livson'' sera væl. Tað var tí hann nemliga sam-skrivaði, framleiddi og skipaði fyri at gera filmin til verðuleika. At varða upprunaligu søgunar og sjónina hjá ''Tove Larsson'' tók hann í størsta álvara. Hugburðurin og virðingin fyri verkinum hjá rithøvundanum, gav ''Dennis'' rós frá ''Tove'', sum fortaldi at hennara samstarv við ''Dennis'' hevði altíð verið framúrskarandi, tí at hann skilti hennara hugskot og hvat hon vildi við Mumidalinum. ''Dennis Livson'' elskaði verðina hjá Mumi so nógv, at aftaná tí góðu móttøkuna av røðunum og filminum, bygdi hann eina sokallaða "Mumi-verð" á enskum '''"Moomin World theme Park"''' í Naantali, Finnlandi, ið lat dyrnar upp fyrstu ferð í 1993.
== Føroyska útgávan av ''Mumi'' ==
Sjónvarpsrøðin "''Mumi"'' kom út á føroyskum máli á [[Sjónvarp Føroya]] (SvF) í Januar 1998, og hevur síðan verið send út við ávísum millumbilum á somu rás, sum nú er nevnd [[Kringvarp Føroya]] (KvF).
Tað sigst, at føroyska útgávan av sjónvarpsrøðini ''Mumi'' er eitt tað mest týdningarmiklasta sum er hent fyri føroyska mentan og samfelagið síðstu øld, og føroyska søgu sum heild. Summi sigað at einastandandi týðingin, og dugnaligu sjónleikarinir ið góvu tær fantastisku røddirnar til ''Mumi'', er ólík nøkrum øðrum ið hevur ella fer at koma til Føroya.
Føroyska Mumi er nakað heilt serstakt og undranarvert, sum er fyri hesi fólkini at takka:
* ''Guðrið Rubeksen, Erla Zachariasen'' og ''Malan Háberg Andersen'' týddu til føroyskt.
* Sjónleikarinir vóru ''Katarina Nolsøe, Kristina Hansen, Súsanna Tórgarð, Ria Tórgarð, Egi Dam'' og ''Høgni Johansen.''
* Grafikarin var ''Sven Bergur Jensen''.
* Staðið fyri ljóðupptøkum og sett saman gjørdu ''Bjarnheðin í Hoyvík, Alexander G. Joensen, Mikkjal H. Øster, Jógvan Páll Johannesen'' og ''Hallur Thomsen.''
* ''Finnur Hansen, Stamen Stantchev og Malan Thomsen'' høvdu ábyrgd fyri tónleikinum.
Fyri stuttum bleiv føroyska ''Mumi'' bøtt um, við m.a betri góðsku og partanir fingu egið heiti. Aftaná fleiri ár uttan ''Mumi'' í sjónvarpinum, keypti [[Kringvarp Føroya]] nýggj rættindi so tey endiliga sluppu at vísa ''Mumi'' fram aftur. Sjónvarpsrøðin ''Mumi'' verður í dag send í [[Barnaløtan|Barnaløtuni]] á KvF hvørja viku, og liggur tøk á netinum á kvf.fo/vit/sending/sv/mumi
Føroyska útgávan hevur tó bert '''''47''''' partar av teimum '''''79''''' pørtunum í upprunaliga Mumi sjónvarpsrøðini - og ongar av teimum '''''26''''' framhaldspørtunum ella filminum. Tað eru '''''32''''' upprunaligir Mumi-partar og '''''ein''''' filmur sum mangla at verða umsettir til føroyskt.
== Mumi-partar ==
Røðin inniheldur søgugongdir sum eru tiknar úr bókunum hjá ''Tove Jansson'' '''''"Gandakalshatturin"''''' (8 partar), '''''"Trøllavetur"''''' (3 partar), '''''"Vandamikið hásummar"''''' (3 partar), '''''"Endurminningar hjá Mumipápa"''''' (3 partar), '''''"Pápin og havið"''''' (2 partar) og fleiri stuttsøgur frá stuttsøgusavninum '''''"Tað ósjónliga barnið: og aðrar stuttsøgur"''''' (5 partar). Umleið 20 partar í fyrstu ''Mumi-''røðini og fleiri í framhaldsrøðini eru grundaðir á søgur, sum eru tiknar úr teknirøðunum um Mumi, hjá ''Tove'' og ''Lars Jansson''. Nýggjar søgur og nakrir nýggir persónar eru eisini lagdir afturat, serliga í seinna enda av røðini. Filmurin er bygdur á bókina '''''"Halastjørnan kemur"'''''.
== Munir millum sjónvarpsrøðina og bøkurnar/teknirøðinar ==
Nakrir merkisverdir munir millum filmsliga og skrivliga Mumi.
* Undranarsamt er, hví í føroysku, ensku, fronsku, pólsku og latínamerikonsku útgávunum av sjónvarpsrøðini er Tutikki eitt kallkyn, og kallast Tutikki "hann". Hetta er ein '''feilur''', tí Tutikki er heilt víst staðfest '''kvennkyn''', og er skrivað við ''Tuulikki Pietilä'' í hugað - unnustuni hjá ''Tove Jansson''.
* Lítla Mý er í røðini frá byrjan av, meðan hon bert er við í seinni bindum í bókunum. Snorkadiddan og Snoddi sum hvørva av og á í bókarøðini hava eisini størri leiklutir í sjónvarpsrøðini.
* Ísdrotningin sær øðrvísi út í røðini enn hon verður lýst í bókunum. Gev gætur: ''Tove'' teknaði sum so allir leiklutirnir í Mumi-bókunum, uttan Ísdrotningina. Hetta var við vilja, tí so tyktist hon enn meira gátufør, vøkur og ræðandi.
* Í føroyskt týddu bókunum verða lítlu vinkonurnar við tí stóra kuffertinum kallaðar ''Tofslan'' og ''Vifslan''. Men tá tær heilsa uppá Mumimammuna í sjónvarpsrøðini, kallað tær seg sjálvar '''''Toplan''''' og '''''Vaflan'''''.
* Í bókunum skifta Mumitrøllini kongarubinin um við hattin hjá Gandakallinum, og Gandakallurin kemur seinni, at heinta kongarubinin, við einum nýggjum hatti. Í røðini fær Gandakallurin hattin skjótt aftur og so skifta Toplan og Vaflan tann verðuliga kongarubinin um við ein nýggjan gandaðan kongarubin sum tær ynsktu sær frá Gandakallinum. - Ynskini sum tey fáa frá gandakallinum eru eisini øðrvísi. Í røðini ynskir Hemilin sær ein nýggjan spaka at geva Mumipápa. Síðani ynskir Snorkadiddan tey somu eyguni sum vakra viðadrotningin, og Mumi ynskir tey vanligu eyguni hjá Snorkadidduni aftur. Við seinasta ynskinum ynskja Toplan og Vaflan ein rubin júst sum tann hjá gandakallinum. Men í bókini ynskir Mumimamma at Mumi ikki saknar Mumirikk tá hann er burtur og ferðast, og Mumi ynskir, at nakað av matinum úr veitsluni hjá teimum skal fara til Mumirikk.
* Í røðini er Mumirikkur vinarligari móti fremmandum og roykir ikki pípu.
* Snorkil er ofta við í røðini sum vísindafólk og uppfinnari, meðan hann í bókunum spælir ein minni leiklut. Trásetingin hjá Snorkili um at flúgva er ikki við í bókunum.
* Alissa og omma hennara Heksin vóru funnar uppá bert til røðina, tær vóru ikki við í bókunum ella teknirøðunum.
== Persónar og føroyskir sjónleikarir ==
Føroysku røddirnar hjá Mumi og vinum hansara eru spældar inn av sjónleikarunum ''Katarinu Nolsøe, Riu Tórgarð, Høgna Johansen, Ega Dam, Kristinu Hansen'' og ''Súsannu Tórgarð''.
Tey flestu í Mumidali tosa ''havnarmál'', meðan Snorkadiddan, Snoddi, Hemilin, Mymlan, Harmur og Heksin tosa ''eysturoyarmál'', og tann átufreki hemilin tosar ''klaksvíksmál''. Sirkusprinsessan og Emeraldo tosa við ''donskum tónalagi''.
Listin er óvissur og ikki rættaður enn.
{| class="wikitable sortable"
!Persónar
!Røddir
|-
|Mumi
| rowspan="2" |Katarina Nolsøe
|-
|Toplan ''(Tofslan)''
|-
|Mumimamma
| rowspan="8" |Ria Tórgarð
|-
|Snoddi
|-
|Tutikki
|-
|Alissa
|-
|Ninni
|-
|Sirkusprinsessan
|-
|Spøkilsið
|-
|Teodor, tann gitni uppfinnarin
|-
|Mumipápi
| rowspan="6" |Høgni Johansen
|-
|Stinki
|-
|Harmur
|-
|Gandakallurin
|-
|Púkin
|-
|Emeraldo
|-
|Mumirikkur
| rowspan="13" |Egi Dam
|-
|Snorkil
|-
|Hemilin
|-
|Politimeistarin
|-
|Ormurin
|-
|Tikarahannurin
|-
|Átufreki hemilin ''(Vetrargesturin)''
|-
|Vitapassarin ''(Fiskimaðurin)''
|-
|Ryssa prinsessuna
|-
|Postboðið
|-
|Sakførarin ''(Hjá gamla greivanum)''
|-
|Gullgravarin
|-
|Sjórænarin
|-
|Lítla Mý
| rowspan="9" |Kristina Hansen
|-
|Mymlan
|-
|Homsi
|-
|Drongurin hjá Nannu ''(Skyldmaður Hemilin)''
|-
|Lampuandin
|-
|Marsbarnið
|-
|Greivindan
|-
|Minsta barnið hjá frú Fillifjonk
|-
|Miðlinga barnið hjá frú Fillifjonk
|-
|Frásøgufólk
| rowspan="11" |Súsanna Tórgarð
|-
|Snorkadiddan
|-
|Frú Fillifjonk
|-
|Hægsta barnið hjá frú Fillifjonk
|-
|Heksin ''(omma Alissu)''
|-
|Meyrileyvan
|-
|Vaflan ''(Vifslan)''
|-
|Mamma Mý og Mymluna
|-
|Nanna
|-
|Tikarahonin
|-
|Jenny fastir
|-
|Murran
|Ymiskar røddir (''oftast Súsanna og Høgni)''
|-
|Hattifnattarnir
| rowspan="7" |Onga rødd
|-
|Ísdrotningin
|-
|Greivin
|-
|Drekin
|-
|Forfaðirin
|-
|Havfrúnar
|-
|Hini frumskógudjórini
|}
Ymsir aðrir minni ónavngivnir leiklutar eru við, ið allir sjónleikarinir við hvørt geva rødd til.
== Films-tónleikurin ==
Tónleikurin í røðini er komponeraður av tónaskaldinum '''''[[Sumio Shiratori]],''''' og kona hansara '''''[[Emiko Shiratori]]''''' syngur tað japanska byrjanarlagið (''<nowiki>https://youtu.be/c0vmjpJk1eo</nowiki>)'', umframt hini løgini har hoyrist ein rødd''.'' Uttanfyri Japan ljóða byrjanar og endaløgini øll annarleiðis ''(og myndinar eru eisini kliptar saman annarleiðis)'', ann uppá hvat fyri málum tey vera sungin í. Á føroyskum syngur '''''Malan Thomsen''''' bæði løgini.
Í Finnlandi er filmstónleikurin hjá ''Sumio Shiratori'' sera høgt virðismettur. Finnar elska hann og spæla hann nú í finska Symfoniorkestrinum. Tónaskaldið hevur viðmerkt at hann er ovfarin og rørdur av hesum. Tann 25.novembur, 2025 var fyrsta konsertin hjá orkestrinum hildin í Helsinki í Finnlandi, við ''Sumio'' og ''Emiko'' sum heiðursgestir í tiltakinum. ''Emiko'' var sjálv uppi í konsertini, har hon sang teir upprunaligu sanginir á japanskum. Lær meira um konsertina her ''(<nowiki>https://youtu.be/v7s2rBBbYgo</nowiki>).''
Listi av løgum sum verða brúktir í tí føroyska ''Mumi''
{| class="wikitable"
|+
!Lag
!Leinkja
|-
|Byrjanar-lag
|
|-
|Ein stuttlig útferð
|''<nowiki>https://youtu.be/ANhN8VLThV4</nowiki>''
|-
|Ein spákingartúrur
|''<nowiki>https://youtu.be/1-FV828q1TY</nowiki>''
|-
|Og tá, meðan sólin setur
|''<nowiki>https://youtu.be/ctYEUJp9Wpo</nowiki>''
|-
|Gandahatturin ''(v. japanskari talu)''
|''<nowiki>https://youtu.be/8VtT-xcLqzY</nowiki>''
|-
|Inn í dreymaverð ''(v. japanskari talu)''
|''<nowiki>https://youtu.be/Y1rTxdctWe4</nowiki>''
|-
|Vár er komi í Mumidalin ''(v. japanskari talu)''
|''<nowiki>https://youtu.be/ypIpUwzLtiU</nowiki>''
|-
|Skýming ''(v. japanskari talu)''
|''<nowiki>https://youtu.be/nqhq7FTavBc</nowiki>''
|-
|Vetur í Mumidali ''(1.partur)''
|''<nowiki>https://youtu.be/-3y94pW4cb8</nowiki>''
|-
|Vetur í Mumidali ''(2. partur)''
|''<nowiki>https://youtu.be/cSjmkEQVlOg</nowiki>''
|-
|Blíða lotið av vár
|''<nowiki>https://youtu.be/vGxw2uAtZiA</nowiki>''
|-
|Set segl
|''<nowiki>https://youtu.be/1-FV828q1TY</nowiki>''
|-
|Áin av stjørnum
|''<nowiki>https://youtu.be/zJ2HSYzGi8g</nowiki>''
|-
|Eitt nýtt ævintýr
|''<nowiki>https://youtu.be/-AGBdNvk8kw</nowiki>''
|-
|Meyrileyvan
|''<nowiki>https://youtu.be/todF0J-pE6Q</nowiki>''
|-
|Vón fyri morgindegnum ''(Vitapassarin)''
|''<nowiki>https://youtu.be/v_CI0zK977c</nowiki>''
|-
|Vandi er í nánd ''(Murran kemur)''
|''<nowiki>https://youtu.be/ZnrboQB9LM8</nowiki>''
|-
|Einsamalla Murran
|''<nowiki>https://youtu.be/4GSGvkwHTpY</nowiki>''
|-
|Lagið hjá Ísdrotningini
|''<nowiki>https://youtu.be/yp58iuIDbxQ</nowiki>''
|-
|Fráferðardagurin
|''<nowiki>https://youtu.be/nl_u5jQoge8</nowiki>''
|-
|Fráferðin hjá Mumirikki ''(Mumi droymir)''
|''<nowiki>https://youtu.be/awiKwJv4HOs</nowiki>''
|-
|Fráferð
|''<nowiki>https://youtu.be/gGL72joHyCM</nowiki>''
|-
|Harmonikkuløgini hjá Mumirikki
|''<nowiki>https://youtu.be/a_4vNoYRfYw</nowiki>''
|-
|Enda-lag
|
|}
[[Bólkur:Moomin]]
[[Bólkur:Moomin television series]]
[[Bólkur:Mumi]]
[[Bólkur:Føroyskt]]
7fw5onshjykr8nrrzzopkw1rymxczf0
388750
388749
2026-07-06T23:59:10Z
Buttershrimp
35100
388750
wikitext
text/x-wiki
'''''Mumi''''' {{Efn|Known in Japan as {{nihongo|'''''Delightful Moomin Family'''''|楽しいムーミン一家|Tanoshii Mūmin Ikka|lead=yes}}; {{langx|sv|I Mumindalen}}; {{langx|fi|Muumilaakson tarinoita}}}} er ein teknifilms-sjónvarpsrøð, sum er bygd á skaldsøgurnar og teknirøðirnar um [[Mumitrøllið|Mumi]] hjá svensk-talandi finsku listakvinnuni og rithøvundanum '''''Tove Jansson''''' og beiggja hennara '''''Lars Jansson.''''' <ref name="encicl">{{Cite book|location=Berkeley, CA}}</ref> Sjónvarpsrøðin frá 1990 er tann fyrsta ''Mumi''-røðin ið fekk útbreiðslu í londum kring allan heimin.
Røðin hevur ''79'' partar og framhaldsrøðin “Deiliga Mumi-familjan: Ævintýr-dagbók” hevur ''26'' partar. Fram um røðinar kom eisini ein filmur út í 1992.
Røðin ''Mumi'' varð fyri fyrstu ferð sýnd á sjónvarpsrásini ''TV Tokyo'' frá 12. apríl 1990 fram til 3. oktober 1991.
== Framleiðsla ==
''Mumi'' er triðja teknifilms-røðin ið kom aftaná tvær aðrar, eina í 1969 og ta næstu í 1972. Tove Jansson var sera ónøgd og ørkymla um fyrru røðirnar, orsaka av hvussu ótrúgvar tær vóru móti teimum upprunaligu søgunum og leiklutunum úr hennara bókum.<ref name="animeornot">{{Cite news|title=The Mike Toole Show – Anime... Or Not?!|url=http://www.animenewsnetwork.com/the-mike-toole-show/2011-10-23|access-date=October 18, 2014|date=October 23, 2011}}</ref> <ref name="animatedhistory">{{Cite news|title=The Animated History of "Moomin"|url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-troubles-of-moomin/|access-date=October 18, 2014|date=March 5, 2014}}</ref> Tí vóru tær ongantíð varpaðar út í sjónvørp uttan fyri Japan.
Finski teknifilms - og handilsframleiðarin '''''Dennis Livson''''' byrjaði í 1981 at biðja um rættindi frá ''Tove'' og ''Lars Jansson'' at gera enn eina nýggja teknifilms-røð um Mumi. <ref name="Moominanimator">{{Cite web|title=Helsingin Sanomat – Tuomas Kaseva: Snufkin and the sea: Moomin animator at 60|url=http://www.hs.fi/english/article/Snufkin+and+the+sea+Moomin+animator+at+60+/1135228144894|archive-date=April 28, 2014|access-date=October 18, 2014}}</ref> Hóast tey vóru ivasom aftaná tey seinastu úrslitini, megnaði Livson til endans at fáa tey at játta honum rættindini til Mumi, eftir at tey sóu hansara væl framleiddu teknirøð um dunnununa ''[[Alfred J. Kwak|Alfred J Kwak]].''
Ólík teimum tveimum undanfarnu teknifilms-røðunum var hendan nýggja ''Mumi'' røðin ein samansett framleiðsla av niðurlendsku fyritøkuni ''Telecable Benelux BV'', japanska ''TV Tokyo'', finska ''Yle'', fronsku ''Marina Productions'', og spanska ''{{Lang|es|Televisión Española}}'' . Røðin varð teknað á japansku teknifilmsstovunum ''Telescreen Japan Inc'' og ''Visual 80''. [[:en:Hiroshi_Saitō_(director)|Hiroshi Saitō]] og [[:en:Masayuki_Kojima|Masayuki Kojima]] vóru høvuðs-leikstjórarnir, meðan Akira Miyazaki gjørdi filmshandriti fyri 12 teir fyrstu partanar og fleiri av teimum seinnu pørtunum. ''Tove'' og ''Lars Jansson'' vóru eisini uppi í og við til at gera ávísar broytingar í handritunum.
Í Tokyo eitt ár seinni vísti Livson eina lítla undansýning av teknifilms-røðini fyri bæði ''Tove'' og ''Lars Jansson''. Tá Tove sá teknifilmin um síni mumitrøll fyri fyrstu ferð, viðmerkti hon sambært Livson "Dom lever ju" ("Tey liva"). <ref name="Moominanimator" />
Hendan Mumi-røðin bleiv nógv tann kendasta sjónvarpsrøðin av søgunum um Mumi, og bleiv varpa kring heimin við fleiri ymiskum málum. Hon fekk eisini nógv rós bæði av ''Tove'' og ''Lars Jansson'', fyri at halda fast við tað sanna blíða huglagið í Mumidali, og tað fitta lyndið hjá fólkinum sum býr har. Tove hevði sjálv hildið eftirlit við framleiðsluni fyri at tryggja sær at røðin bleiv eftir hennara hugsjón og lík hennara verkum.
Tann sera skjóta og góða móttøkan av teimum fyrstu '''79''' pørtunum góvu framleiðarunum grønt ljós at halda fram at gera '''26 nýggir partar''' til eina ''framhaldsrøð'', ið bleiv kallað ''“Deiliga Mumi familjan: Ævintýr dagbók”'' á enskum '''“''Delightful Moomin Family: Adventure Diary”.'''''
Ólík tí fyrru væl eydnaðu ''Mumi - sjónvarps''røðini var framhaldsrøðin '''ikki''' laga eftir upprunaligu skaldsøgunum hjá Tove. Ístaðin vóru søgugongdinar uppfunnar av japanska teknitoyminum ella leysliga tiknar út úr Mumi-teknirøðunum. Vegna at framhaldið reik so langt frá teimum nærlagdu, handfarnu og bókmentaligu frásøgunum hjá ''Tove'', fanst ''Dennis Livson'' ógvusliga at tí nýggju røðini. Hóast beiggi ''Tove'', ''Lars Jansson'' gav framleiðsluni loyvi at tekna frá tekni-røðunum, hann og systir hansara høvdu teknað, var víst at bæði Lars og Tove Jansson eisini lótu sera illa at framhaldsrøðini.
Nakrar møguligar grundir til at framhaldsrøðin ikki riggaði so væl sum hin vóru at starvsfólkini í framleiðslutoyminum ið gjørdu Mumi-røðina vóru skift út, og tey nýggju vóru ikki líka umhugsin um hvørji ynski og hugsjón Tove hevði. Um hetta mundi var Tove eisini byrja at blíva sjúk av bróst og lungakrabba, so hugsast kann at hon ikki hevði nógva orku til at blanda seg upp í og halda eftirlit við seinnu framleiðsluni. Men fyri at varða sínar søgur um Mumi, noktaði Tove framhaldsrøðini at blíva umsett til enskt og flest vest-evropeisk mál við hennara rættindum hon átti av Mumi, sum forðaði røðini at blíva líka útbreidd um heimin, sum fyrsta røð. Tó komu nakrir útvaldir partar av røðini út á finskum, norskum, pólskum og hebraiskum, og við nógvum broyttum teksti.[[Mynd:Lars-and-Tove-Jansson-1963.jpg|left|thumb|Lars og Tove Jansson]]
Í 1992 kom harumframt ein '''''filmur''''' út, framleiddur av somu framleiðslu sum sjónvarpsrøðinar, ið varð kallaður ''"Halastjørna í Mumilandi"'' ella á enskum ''"Comet in Moominland"'', sum var lagaður eftir Mumi-bókini ''"Halastjørnan kemur"''. Hendan filmin dámdi ''Dennis Livson'' sera væl. Tað var tí hann nemliga sam-skrivaði og framleiddi hann, og skipaði fyri at gera filmin til verðuleika. At varða upprunaligu søgunar og sjónina hjá ''Tove Larsson'' tók hann í størsta álvara. Hugburðurin og virðingin fyri verkinum hjá rithøvundanum, gav ''Dennis'' rós frá ''Tove'', sum fortaldi at hennara samstarv við ''Dennis'' hevði altíð verið framúrskarandi, tí at hann skilti hennara hugskot og hvat hon vildi við Mumidalinum. ''Dennis Livson'' elskaði verðina hjá Mumi so nógv, at aftaná tí góðu móttøkuna av røðunum og filminum, bygdi hann eina sokallaða "Mumi-verð" á enskum '''"Moomin World theme Park"''' í Naantali, Finnlandi, ið lat dyrnar upp fyrstu ferð í 1993.
== Føroyska útgávan av ''Mumi'' ==
Sjónvarpsrøðin "''Mumi"'' kom út á føroyskum máli á [[Sjónvarp Føroya]] (SvF) í Januar 1998, og hevur síðan verið send út við ávísum millumbilum á somu rás, sum nú er nevnd [[Kringvarp Føroya]] (KvF).
Tað sigst, at føroyska útgávan av sjónvarpsrøðini ''Mumi'' er eitt tað mest týdningarmiklasta sum er hent fyri føroyska mentan og samfelagið síðstu øld, og føroyska søgu sum heild. Summi sigað at einastandandi týðingin, og dugnaligu sjónleikarinir ið góvu tær fantastisku røddirnar til ''Mumi'', er ólík nøkrum øðrum ið hevur ella fer at koma til Føroya.
Føroyska Mumi er nakað heilt serstakt og undranarvert, sum er fyri hesi fólkini at takka:
* ''Guðrið Rubeksen, Erla Zachariasen'' og ''Malan Háberg Andersen'' ið týddu til føroyskt.
* Sjónleikarunum ''Katarinu Nolsøe, Kristinu Hansen, Súsannu Tórgarð, Riu Tórgarð, Ega Dam'' og ''Høgna Johansen.''
* Grafikara ''Sven Bergur Jensen''.
* ''Bjarnheðin í Hoyvík, Alexander G. Joensen, Mikkjal H. Øster, Jógvan Páll Johannesen'' og ''Hallur Thomsen sum tóku upp ljóð og settu saman.''
* ''Finnur Hansen, Stamen Stantchev og Malan Thomsen'' gjørdu tónleikin.
Fyri stuttum bleiv føroyska ''Mumi'' bøtt um, við m.a betri góðsku og partanir fingu egið heiti. Aftaná fleiri ár uttan ''Mumi'' í sjónvarpinum, keypti [[Kringvarp Føroya]] nýggj rættindi so tey endiliga sluppu at vísa ''Mumi'' fram aftur. Sjónvarpsrøðin ''Mumi'' verður í dag send í [[Barnaløtan|Barnaløtuni]] á KvF hvørja viku, og liggur tøk á netinum á kvf.fo/vit/sending/sv/mumi
Føroyska útgávan hevur tó bert '''''47''''' partar av teimum '''''79''''' pørtunum í upprunaliga Mumi sjónvarpsrøðini - og ongar av teimum '''''26''''' framhaldspørtunum ella filminum.
== Mumi-partar ==
Røðin inniheldur søgugongdir sum eru tiknar úr bókunum hjá ''Tove Jansson'' '''''"Gandakalshatturin"''''' (8 partar), '''''"Trøllavetur"''''' (3 partar), '''''"Vandamikið hásummar"''''' (3 partar), '''''"Endurminningar hjá Mumipápa"''''' (3 partar), '''''"Pápin og havið"''''' (2 partar) og fleiri stuttsøgur frá stuttsøgusavninum '''''"Tað ósjónliga barnið: og aðrar stuttsøgur"''''' (5 partar). Umleið 20 partar í fyrstu ''Mumi-''røðini og fleiri í framhaldsrøðini eru grundaðir á søgur, sum eru tiknar úr teknirøðunum um Mumi, hjá ''Tove'' og ''Lars Jansson''. Nýggjar søgur og nakrir nýggir persónar eru eisini lagdir afturat, serliga í seinna enda av røðini. Filmurin er bygdur á bókina '''''"Halastjørnan kemur"'''''.
== Munir millum sjónvarpsrøðina og bøkurnar/teknirøðinar ==
Nakrir merkisverdir munir millum filmsliga og skrivliga Mumi.
* Undranarsamt er, hví í ''føroysku, ensku, fronsku, pólsku'' og ''latínamerikonsku'' útgávunum av sjónvarpsrøðini er Tutikki eitt kallkyn, og kallast Tutikki "hann". Hetta er ein '''feilur''', tí Tutikki er heilt víst staðfest '''kvennkyn''', og er skrivað við ''Tuulikki Pietilä'' í hugað - unnustuni hjá ''Tove Jansson''.
* Lítla Mý er í røðini frá byrjan av, meðan hon bert er við í seinni bindum í bókunum. Snorkadiddan og Snoddi sum hvørva av og á í bókunum hava eisini størri leiklutir í sjónvarpsrøðini.
* Ísdrotningin sær øðrvísi út í røðini enn hon verður lýst í bókunum. Gev gætur: ''Tove'' teknaði sum so allir leiklutirnir í Mumi-bókunum, uttan Ísdrotningina. Hetta var við vilja, tí so tyktist hon enn meira gátufør, vøkur og ræðandi.
* Í føroyskt týddu bókunum verða lítlu vinkonurnar við tí stóra kuffertinum kallaðar ''Tofslan'' og ''Vifslan''. Men tá tær heilsa uppá Mumimammuna í sjónvarpsrøðini, kallað tær seg sjálvar '''''Toplan''''' og '''''Vaflan'''''.
* Í bókunum skifta Mumitrøllini kongarubinin um við hattin hjá Gandakallinum, og Gandakallurin kemur seinni, at heinta kongarubinin, við einum nýggjum hatti. Í røðini fær Gandakallurin hattin sum skjótast aftur, og so skifta Toplan og Vaflan tann verðuliga kongarubinin um við ein nýggjan gandaðan kongarubin sum tær ynskja sær frá Gandakallinum. - Ynskini sum tey fáa frá gandakallinum eru eisini øðrvísi. Í røðini ynskir Hemilin sær ein nýggjan spaka at geva Mumipápa. Síðani ynskir Snorkadiddan tey somu eyguni sum vakra viðadrotningin, og Mumi ynskir tey vanligu eyguni hjá Snorkadidduni aftur. Við seinasta ynskinum ynskja Toplan og Vaflan ein rubin júst sum tann hjá gandakallinum. Men í bókini ynskir Mumimamma at Mumi ikki saknar Mumirikk tá hann er burtur og ferðast, og Mumi ynskir, at nakað av matinum úr veitsluni hjá teimum skal fara til Mumirikk.
* Í røðini er Mumirikkur vinarligari móti fremmandum fólki og roykir ikki pípu.
* Snorkil er ofta við í røðini sum vísindafólk og uppfinnari, meðan hann í bókunum spælir ein minni leiklut. Trásetingin hjá Snorkili um at flúgva er ikki við í bókunum.
* Alissa og omma hennara Heksin vóru funnar uppá bert til røðina, tær vóru ikki við í bókunum ella teknirøðunum.
== Persónar og føroyskir sjónleikarir ==
Føroysku røddirnar hjá Mumi og vinum hansara eru spældar inn av sjónleikarunum ''Katarinu Nolsøe, Riu Tórgarð, Høgna Johansen, Ega Dam, Kristinu Hansen'' og ''Súsannu Tórgarð''.
Tey flestu í Mumidali tosa ''havnarmál'', meðan Snorkadiddan, Snoddi, Hemilin, Mymlan, Harmur og Heksin tosa ''eysturoyarmál'', - og tann átufreki hemilin tosar ''klaksvíksmál''. Sirkusprinsessan og Emeraldo tosa við ''donskum tónalagi''.
Listin er óvissur og ikki rættaður enn.
{| class="wikitable sortable"
!Persónar
!Røddir
|-
|Mumi
| rowspan="2" |Katarina Nolsøe
|-
|Toplan ''(Tofslan)''
|-
|Mumimamma
| rowspan="8" |Ria Tórgarð
|-
|Snoddi
|-
|Tutikki
|-
|Alissa
|-
|Ninni
|-
|Sirkusprinsessan
|-
|Spøkilsið
|-
|Teodor, tann gitni uppfinnarin
|-
|Mumipápi
| rowspan="6" |Høgni Johansen
|-
|Stinki
|-
|Harmur
|-
|Gandakallurin
|-
|Púkin
|-
|Emeraldo
|-
|Mumirikkur
| rowspan="13" |Egi Dam
|-
|Snorkil
|-
|Hemilin
|-
|Politimeistarin
|-
|Ormurin
|-
|Tikarahannurin
|-
|Átufreki hemilin ''(Vetrargesturin)''
|-
|Vitapassarin ''(Fiskimaðurin)''
|-
|Ryssa prinsessuna
|-
|Postboðið
|-
|Sakførarin ''(Hjá gamla greivanum)''
|-
|Gullgravarin
|-
|Sjórænarin
|-
|Lítla Mý
| rowspan="9" |Kristina Hansen
|-
|Mymlan
|-
|Homsi
|-
|Drongurin hjá Nannu ''(Skyldmaður Hemilin)''
|-
|Lampuandin
|-
|Marsbarnið
|-
|Greivindan
|-
|Minsta barnið hjá frú Fillifjonk
|-
|Miðlinga barnið hjá frú Fillifjonk
|-
|Frásøgufólk
| rowspan="11" |Súsanna Tórgarð
|-
|Snorkadiddan
|-
|Frú Fillifjonk
|-
|Hægsta barnið hjá frú Fillifjonk
|-
|Heksin ''(omma Alissu)''
|-
|Meyrileyvan
|-
|Vaflan ''(Vifslan)''
|-
|Mamma Mý og Mymluna
|-
|Nanna
|-
|Tikarahonin
|-
|Jenny fastir
|-
|Murran
|Ymiskar røddir (''oftast Súsanna og Høgni)''
|-
|Hattifnattarnir
| rowspan="7" |Onga rødd
|-
|Ísdrotningin
|-
|Greivin
|-
|Drekin
|-
|Forfaðirin
|-
|Havfrúnar
|-
|Hini frumskógudjórini
|}
Ymsir aðrir minni ónavngivnir leiklutar eru við, ið allir sjónleikarinir við hvørt geva rødd til.
== Films-tónleikurin ==
Tónleikurin í røðini er komponeraður av tónaskaldinum '''''[[Sumio Shiratori]],''''' og kona hansara '''''[[Emiko Shiratori]]''''' syngur tað japanska byrjanarlagið (''<nowiki>https://youtu.be/c0vmjpJk1eo</nowiki>)'', umframt hini løgini har hoyrist ein rødd''.'' Uttanfyri Japan ljóða byrjanar og endaløgini øll annarleiðis ''(og myndinar eru eisini kliptar saman annarleiðis)'', ann uppá hvat fyri mál tey vera sungin í. Á føroyskum syngur '''''Malan Thomsen''''' bæði løgini.
Í Finnlandi er filmstónleikurin hjá ''Sumio Shiratori'' sera høgt virðismettur og væl dámdur. Finnar spæla hann nú í finska Symfoniorkestrinum. Tónaskaldið hevur viðmerkt at hann er ovfarin og rørdur av hesum. Tann 25.novembur, 2025 var fyrsta konsertin hjá orkestrinum hildin í Helsinki í Finnlandi, við ''Sumio'' og ''Emiko'' sum heiðursgestir í tiltakinum. ''Emiko'' var sjálv uppi í konsertini, har hon sang teir upprunaligu sanginir á japanskum. Lær meira um konsertina her: ''<nowiki>https://youtu.be/v7s2rBBbYgo</nowiki>''
Listi av løgum sum verða brúkt í tí føroyska ''Mumi''
{| class="wikitable"
|+
!Lag
!Leinkja
|-
|Byrjanar-lag
|
|-
|Ein stuttlig útferð
|''<nowiki>https://youtu.be/ANhN8VLThV4</nowiki>''
|-
|Ein spákingartúrur
|''<nowiki>https://youtu.be/1-FV828q1TY</nowiki>''
|-
|Og tá, meðan sólin setur
|''<nowiki>https://youtu.be/ctYEUJp9Wpo</nowiki>''
|-
|Gandahatturin ''(v. japanskari talu)''
|''<nowiki>https://youtu.be/8VtT-xcLqzY</nowiki>''
|-
|Inn í dreymaverð ''(v. japanskari talu)''
|''<nowiki>https://youtu.be/Y1rTxdctWe4</nowiki>''
|-
|Vár er komi í Mumidalin ''(v. japanskari talu)''
|''<nowiki>https://youtu.be/ypIpUwzLtiU</nowiki>''
|-
|Skýming ''(v. japanskari talu)''
|''<nowiki>https://youtu.be/nqhq7FTavBc</nowiki>''
|-
|Vetur í Mumidali ''(1.partur)''
|''<nowiki>https://youtu.be/-3y94pW4cb8</nowiki>''
|-
|Vetur í Mumidali ''(2. partur)''
|''<nowiki>https://youtu.be/cSjmkEQVlOg</nowiki>''
|-
|Blíða lotið av vár
|''<nowiki>https://youtu.be/vGxw2uAtZiA</nowiki>''
|-
|Set segl
|''<nowiki>https://youtu.be/1-FV828q1TY</nowiki>''
|-
|Áin av stjørnum
|''<nowiki>https://youtu.be/zJ2HSYzGi8g</nowiki>''
|-
|Eitt nýtt ævintýr
|''<nowiki>https://youtu.be/-AGBdNvk8kw</nowiki>''
|-
|Meyrileyvan
|''<nowiki>https://youtu.be/todF0J-pE6Q</nowiki>''
|-
|Vón fyri morgindegnum ''(Vitapassarin)''
|''<nowiki>https://youtu.be/v_CI0zK977c</nowiki>''
|-
|Vandi er í nánd ''(Murran kemur)''
|''<nowiki>https://youtu.be/ZnrboQB9LM8</nowiki>''
|-
|Einsamalla Murran
|''<nowiki>https://youtu.be/4GSGvkwHTpY</nowiki>''
|-
|Lagið hjá Ísdrotningini
|''<nowiki>https://youtu.be/yp58iuIDbxQ</nowiki>''
|-
|Fráferðardagurin
|''<nowiki>https://youtu.be/nl_u5jQoge8</nowiki>''
|-
|Fráferðin hjá Mumirikki ''(Mumi droymir)''
|''<nowiki>https://youtu.be/awiKwJv4HOs</nowiki>''
|-
|Fráferð
|''<nowiki>https://youtu.be/gGL72joHyCM</nowiki>''
|-
|Harmonikkuløgini hjá Mumirikki
|''<nowiki>https://youtu.be/a_4vNoYRfYw</nowiki>''
|-
|Enda-lag
|
|}
[[Bólkur:Moomin]]
[[Bólkur:Moomin television series]]
[[Bólkur:Mumi]]
[[Bólkur:Føroyskt]]
jnh484jknd9tmwkyagr7operm9a7fq5