Wikipedia fowiki https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Miðil Serstakt Kjak Brúkari Brúkarakjak Wikipedia Wikipedia-kjak Mynd Myndakjak MediaWiki MediaWiki-kjak Fyrimynd Fyrimyndakjak Hjálp Hjálparkjak Bólkur Bólkakjak TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 6321 389631 384379 2026-10-28T13:02:20Z Kent Wang 35747 /* Baixa */ Roof terrace of Igreja de São Vicente de Fora 830.jpg 389631 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" ! align=center bgcolor="#ff9999" | Skjøldur ! align=center bgcolor="#ff9999" | Kort |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mynd:Crest of Lisboa.png|140px|Skjøldur hjá Lissabon]] | [[Mynd:LocalLisboa.svg|140px]] |----- ! colspan="2" align=center bgcolor="#ff9999" | Uppruna navn: '''Lisbon''' |----- | Land: || [[Mynd:Flag_of_Portugal.svg|30px]] [[Portugal]] |----- | [[Vídd]]: || 84.92 km² |----- | Íbúgvar ([[2011]]): || 545 245 |----- | fyri km²: || 6.421 |----- | Heimasíða: || [http://www.cm-lisboa.pt/ www.cm-lisboa.pt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19981111184832/http://www.cm-lisboa.pt/ |date=1998-11-11 }} |} [[Mynd:Torre_de_Bel%C3%A9m1.JPG|thumb|right|283px|[[Belém Tower]], Lissabon]] '''Lisboa''' er [[høvuðsstaður]] og størsti býur í [[Portugal]]. Á [[Føroyskt (mál)|føroyskum]] verður býurin ofta nevndur '''Lissabon''', men hetta er [[Týskt (mál)|týska]] heitið fyri býin, eins og vit nevna København [[Keypmannahavn]], og eingilskmenn nevna [[Firenze]] Florence. Í [[1755]] var ein stórur [[jarðskjálvti]], sum legði miðbýin í oyði. Í kontrast til gomlu sjarmerandi og labyrintisku býarpartarnar [[Alfama]] og [[Bairro Alto]], sum liggja ávikavist eystan- og vestanfyri er miðbýurin [[Baixa]] merktur av neyvari býarplanlegging, stásiligum bygningum og beinum linjum og vinklum. Lissabon var stórur og ríkur strandabýur. Eftir [[jarðskjálvti|jarðskjálvtan]] tók tað mong ár at byggja býin uppaftur til tað, hann áður var. == Jarðskjálvti í Lissabon == [[Jarðskjálvti]]n í [[Portugal|portugisiska]] høvuðsstaðnum Lissabon í [[1775]] var versta náttúruvanlukka í [[Evropa]] í [[18. øld]]. Ímeðan túsundtals fólk vóru savnað til messu í [[Kirkja|kirkjunum]] [[Allahalgannadagur|allahalgannadag]], fóru ógvisligir [[Jarðskjálvti|skjálvtar]] um býin í 15 ræðuligar minuttir. Tveir triðingar av øllum húsum, stórum og smáum, toftunum. [[Markisur í Pombal|Pombal]] stóð á odda fyri endurreisingini. Hann nýtti gull og silvur úr ríka [[Portugal|portugisiska]] [[hjáland]]inum [[Brasil]] at fíggja arbeiðið við. [[Jarðskjálvti]]n í Lissabon gjørdi, at fyrst dró alt vatnið út úr [[Tejoá]]. So kom ein øgilig flóðalda niðan ígjøgnum ánna og legði inn yvir forstaðirnar. Í nógvar dagar eftir [[Jarðskjálvti|skjálvtan]] var ymsastaðni eldur í býnum. == Alfama == Elsta økið í býnum, har tú framvegis finnur [[miðøld|miðaldarlig]] pláss og pláss, ið eru ávirkað av [[arabar|arabunum]]. Í gomlum døgum var Alfama økið, har tey fínu fólkini búðu, men eftir [[Jarðskjálvti|jarðskjálvtan]] í [[1755]] gjørdist tað [[arbeiðarakvarter]]. Nógvar gøtur eru so smalar, at bilar fáa ikki koyrt, og aðrastaðni er bilkoyring ómøgulig, av tí at brøttu gøturnar gjørdar til trappur. Eyðkendi sangstílurin ''fado'' hevur sín uppruna í [[Alfama]]; klagandi sangurin er ofta um saknaðar ella sjólátnar sjómenn, sum sum vera man ofta búðu í hesum arbeiðarakvarterinum, og í [[Mouraria]], ið nú er so samansmeltað við [[Alfama]], at ilt er at siga, hvar annar [[býlingur]]in endar, og hin byrjar. Tað er í [[Alfama]], tú finnur miðaldarborgina [[Castelo de São Jorge]] og vøkru kirkjuna [[Graça (kirkja)|Graça]]. == Bairro Alto == Bairro Alto (navnið merkir "høgi býlingurin") er eins [[lokkanet]]kent og Alfama. Men har Alfama er arbeiðarakvarter burturav, er Bairro Alto eitt bohemekvarter, har tey ungu og kulu búgva og hittast. Her yður í hippum handlum og lekrum matstovum, og hetta er eisini staðið, har fólk hittast fyri at fara í býin á smáu barrunum og spælistøðunum. Eitt vanligt vikuskiftiskvøld kunnu gøturnar vera eins pakkaðar við vælhýrdum fólki og havnargøtur á [[Ólavsøka|Ólavsøku]]. == Chiado == [[Bairro Alto]] er samansmeltað við fínara økið [[Chiado]], sum er úrslitið av endurbygging í [[18. øld]]. Frá [[Chiado]] ber til at fara við elevatorinum [[Elevador de Santa Justa]] niður til [[Baixa]] (navnið merkir ''"lágt"''). Elevatorurin er partur av almenna flutninginum í býnum. == Baixa == <br><gallery class=center caption="Lisboa"> Lissabon-Largo das Portas do Sol-52-Meerblick-Santo Estevao-Schiff-2011-gje.jpg Roof terrace of Igreja de São Vicente de Fora 830.jpg Lissabon-Elevador de Santa Justa-30-2011-gje.jpg Lissabon-Sao Domingos-12-2011-gje.jpg Lissabon-Ascensor da Gloria-08-2011-gje.jpg Lissabon-Ginjinha-04-2011-gje.jpg Lissabon-220-Faecher-2011-gje.jpg Lissabon-Bistro-02-2011-gje.jpg </gallery> == Keldur == * Hole, Abigail og Charlotte Beech: Portugal. Lonely Planet ([[2005]]) * Jalser, Nina: Turen går til Lissabon. Politiken ([[2002]]) == Slóðir == * [http://www.jordibusque.com/Index/Stories/AlfamaCastelo/AlfamaCastelo_01.html Jordi Busqué - Alfama & Castelo Lisbon's districts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070513053242/http://www.jordibusque.com/Index/Stories/AlfamaCastelo/AlfamaCastelo_01.html |date=2007-05-13 }} == Sí eisini == * [[Portugal]] {{Commonscat|Lisbon}} [[Bólkur:Portugal]] [[Bólkur:Høvuðsstaðir í Evropa]] bshxulcegq7m5z76z87siyerzpaeqop 0 23691 389632 280873 2026-10-29T11:34:52Z Amherst99 2717 /* */ 389632 wikitext text/x-wiki Endamálið við '''MFN-meginregluni''' (stytting fyri '''most favoured nation''', á føroyskum '''lond við størstum fyrimunum''') er, at handil millum lond skal byggja á javnar kappingartreytir. Kjarnin í MFN-meginregluni er, at allar sømdir, eitt land veitir einum øðrum [[WTO]]-limalandi, skulu samstundis galda fyri hini WTO-limalondini. Fyri okkum merkir hetta, at eitt WTO limaland kann ongantíð veita [[Føroyum]] verri handilstreytir, enn tað veitir øðrum WTO-limalandi
. Øll lond skulu hava somu treytir fyri marknaðaratgongd, sum tað landið, ið hevur bestu treytirnar. Undantøkini eru fríhandilsøki og tollsamgongur. Í slíkum førum kundu handilsforðingar millum luttakandi londini takast burtur, men varðveitast mótvegis restini av heiminum. Harumframt kundu [[menningarlond]] fáa serligar sømdir. Tey kundu eitt nú nýta handilsforðingar í størri mun enn [[ídnaðarlond]]ini. Kortini eru nøkur frávik í MFN-meginregluni. Eitt nú kunnu lond gera sínámillum fríhandilssáttmála fyri vørur, og harvið taka framum vørur frá øðrum londum. Eitt ítøkiligt dømi er okkara kappingarstøða við eitt land sum Turkaland. Sama um Turkaland er limur í WTO, eru føroyskar fyritøkur, sum vilja útflyta fiskavørur til Turkalands, noyddar at rinda hægri toll enn teirra kappingarneytar úr [[Noreg]]i og [[Ísland]]i. Mismunurin letur seg gera, tí bæði Ísland og Noreg, gjøgnum sín [[EFTA]]-limaskap, hava ein fríhandilssáttmála við Turkaland. [[Bólkur:Búskapur]] [[Bólkur:Politikkur]] 5k5r1og56wri10eupd7c296dagzp8d4