Wikipedia fowiki https://fo.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Miðil Serstakt Kjak Brúkari Brúkarakjak Wikipedia Wikipedia-kjak Mynd Myndakjak MediaWiki MediaWiki-kjak Fyrimynd Fyrimyndakjak Hjálp Hjálparkjak Bólkur Bólkakjak TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1898 389860 389023 2026-11-11T00:35:21Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389860 wikitext text/x-wiki {{mánaðargrein}} {|{{Infobox ship begin}} {{Infobox ship image | Ship image = [[File:New smyril 22-10-2005 (4).jpg|300px|Smyril]] | Ship caption = ''Smyril'' }} {{Infobox ship career | Hide header = | Ship name = 2005 framyvir: ''Smyril'' | Ship owner = Strandfaraskip landsins | Ship operator = 2005 framyvir: [[Strandfaraskip Landsins]] | Ship registry = 2005 framyvir: [[Tvøroyri]], {{flag|Føroyar}} | Ship route = | Ship ordered = | Ship builder = [[Navantia|IZAR]] | Ship original cost = | Ship yard number = 399 | Ship way number = | Ship laid down = | Ship launched = | Ship completed = | Ship christened = | Ship acquired = | Ship maiden voyage = | Ship in service = | Ship out of service = | Ship identification = {{IMO Number|9275218}}<br>Kallitekin: XPWG<ref>{{cite web| title = Particulars of ship stations - Smyril| work = International Telecommunications Union| url = http://www.itu.int/cgi-bin/htsh/mars/ship_detail.sh?lng=en&1755875| accessdate = October 2010}}{{Deyð leinkja|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | Ship fate = | Ship status = Í rutusigling | Ship notes = }} {{Infobox ship characteristics | Hide header = | Header caption = <ref>{{cite web|author=Faktaomfartyg.se|accessdate=October 2010|title=Faktaomfartyg.se - Smyril (2005)|url=http://www.faktaomfartyg.se/smyril_2005.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150316075758/http://faktaomfartyg.se/smyril_2005.htm|archivedate=2015-03-16}}</ref> | Ship class = | Ship tonnage = {{GT|12,650}} | Ship displacement = | Ship length = {{convert|138|m|ftin|abbr=on}} | Ship beam = {{convert|22,7|m|ftin|abbr=on}} | Ship draught = {{convert|5,60|m|ftin|abbr=on}} | Ship depth = | Ship decks = | Ship deck clearance = | Ship ramps = | Ship ice class = | Ship power = 4x [[MAN B&W Diesel|MAN B&W]] 7L 32/40 diesel motorar | Ship propulsion = 2 x azimuttar ið kunnu stillast<br>2 x [[KaMeWa]] [[bógskrúva|bógskrúvur]] | Ship speed = 21 knot (sjómíl um tíman) | Ship capacity = 976 ferðafólk<br>200 bilar | Ship crew = | Ship notes = }} |} [[File:Smyri.Suðuroy.1.jpg||thumb|250px|Smyril V]] [[Mynd:First_Smiril.jpg|thumb|250px|Fyrsti Smiril á Tvøroyri uml. 1900.]] '''M/F Smyril''' er ferðaskip hjá [[Strandfaraskip Landsins|Strandfaraskipum Landsins]], sum siglur ímillum [[Tórshavn]] og [[Tvøroyri]]. == Søga == [[Suðuroy]] er heldur fjarskotin frá hinum oyggjunum, og tí er tað skilligt, at postflutningur til og úr oynni í gomlum døgum var bæði torførur og óregluligur. Tá ið [[fríhandil]]in kom í [[1856]], vórðu nógvir handlar stovnaðir kring landið, og tað var tí skjótt monnum greitt, at tað kravdist eitt betri postsamband oyggjanna millum, enn tað ið var. Tosað varð aftur og fram um, hvussu hetta skuldi gerast, men tað vóru bert orð. === Smiril I === [[Mynd:Faroe stamp 340 Smiril I.jpg|right|200px]] So tóku Mortensens menn á [[Tvøroyri]] sær um reiggj og gjørdu sáttmála við ''Kochum Mekaniska Verkstad Aktiebolag'' í [[Malmø]] um at smíða teimum eitt dampskip til innanoyggjasigling. Tað var tí ein stórhending, tá ið ''Smiril'' við froyði frá bógnum [[19. desember]] [[1895]] kom inn um Høvdan og inn eftir [[Trongisvágsfjørður|Trongisvágsfirði]] á síni fyrstu ferð úr útlondum nýkomin av bakkastokki og legði at Mortensens brúgv. Hesin fyrsti ''Smirilin'' byrjaði siglingina í januar [[1896]], og tað var ein kollvelting í føroyska postflutninginum, tí nú komu bæði bløð, brøv og annar postur skjótari út á bygdirnar. Eftir ferðaætlanini hevði ''Smiril'' vítt at fara í innanoyggjasiglingini - hann skuldi á hvørja bygd at kalla. Í mai mánaði [[1917]] seldi A/S J. Mortensens Eft. ''Smiril'' til ''Færøernes Amtskommune''. Endaliga skeytið uppá hann fekk Amtskommunan í [[1921]], og varð hann nú skrásettur í [[Tórshavn]]. === Smiril II === Í [[1931]] læt [[Løgting|Tingið]] nýggjan ''Smiril'' smíða í [[Frederikshavn]], og hann kom til [[Føroyar|Føroya]] í [[1932]]. Tá ið hann kom á [[Tórshavn|Havnina]], varð hann móttikin við bæði tónleiki og sangi, og fólk helt hann vera eitt ógvuliga vakurt skip og serstakliga innan við stórari salón, bleytum sofum og stólum. Eisini var ein lítil roykisalón og kahúttir niðriundir til ferðafólkið og á dekkinum til yvirmenninar. Eftir tátíðar krøvum var hetta eitt stásiligt ferðamannaskip, sum sigldi til tær stóru bygdirnar eftir fastari ferðaætlan, sum t.d. [[Vestmanna]], [[Vágar]] og onkuntíð [[Mykines]], [[Nólsoy]], [[Klaksvík]] og bygdirnar á eystursíðuni á [[Eysturoy]], [[Sandoy]] og [[Suðuroy]]. Tveir dagar eftir, at hann var komin, varð hann settur í sigling millum oyggjarnar, og sama dag fór gamli ''Smiril'' til [[Keypmannahavn]]ar. Tað var við sorgblídni, at havnarfólk eygleiddu hann, har hann fór suður gjøgnum fjørðin út ímóti Borðuni. Hann hevði tá røkt siglingina millum oyggjarnar í yvir 35 ár. === Smyril III === [[Mynd:Smiril III 1967.gif|right|200px]] Miðskeiðis í 1960-árunum samtykti løgtingið at byggja nýtt skip til Strandferðsluna, og [[14. januar]] [[1967]] fór ein nýggjur ''Smyril'' av bakkastokki á [[Tórshavnar Skipasmiðja|Tórshavnar Skipasmiðju]] í Havn (sambært broytingum í rættskrivingarreglunum var stavihátturin nú broyttur frá ''Smiril'' til ''Smyril''). Hann tók væl meira av fólki enn tann, ið var undan honum, og var pláss fyri 300 ferðafólkum umborð. Hann hevði so stóran motor, at siglitíðin millum Suðuroy og Tórshavn var bert 3 tímar, og hildu fólk, at hetta var eitt óført framstig. Hesin triðji ''Smyrilin'' hevði, í mun til teir báðar fyrru, dieselmotor. Hinir báðir fyrru høvdu dampmaskinu. Hesin ''Smyrilin'' var útgjørdur við øllum nútímans navigasjónstólum: radara, automatiskari stýring, o.s.fr. 10 kahúttirnar vóru við tilsamans 30 koyggjum miðskips til ferðafólk. Manningin var 14 og búði har afturi, skipari og yvirmenn frammi í erva. Á ovasta dekki var stór uppihaldssalón við kafeteria, á niðara dekki vóru kahúttirnar til ferðafólk og ein roykisalón tvørtur um alt skipið. Hann var eitt sera sjógott skip, og teir, ið førdu hann, høvdu bara gott at bera honum. Hann hevði einki hvalabak framman, so at fordekkið borðfyltist viðhvørt, tá ið hann fekk onkran sjógvin oman yvir seg, men var sum heild eitt róligt skip, ið bar seg væl í sjónum. ''Smyril'' varð settur í Suðuroyðarsiglingina og suðuroyingar vóru væl nøgdir við, at ferðin norður um fjørð nú einans tók 3 tímar og ikki sum áður 4. Sum nakað nýtt kundi hesin nýggi ''Smyrilin'' flyta nakrar fáar bilar millum oyggjarnar. Hann hivaði einar 4-5 niður í lastina, men tá máttu teir ikki vera ov stórir. Ein bilur varð settur á dekkið, hvørjumegin lastalúkuna og ein á sjálva lúkuna, men tað kravdi gott veður, um bilarnir ikki skuldu koma at liggja undir í sjóroki. Hesin bilflutningur vant so nógv upp á seg, at tú skuldi vera heppin at fáa bilin við, um tú ikki hevði biðið um pláss frammanundan. === Smyril IV === [[Mynd:Faroe stamp 343 Smyril IV.jpg|right|200px]] Tey, ið vildu hava bil við, tá ið tey ferðaðust millum Tórshavnar og Suðuroyar, gjørdust alsamt fleiri og skjótt var monnum greitt, at neyðugt var at útvega størri skip, ið kundi flyta nógv fleiri bilar og fólk á Suðuroyarleiðini. Tað bar á, at trongligt var umborð, og tá ið fólk og bátar skuldu flytast til tær ymsu stevnurnar kring landið, var hann mangan ov lítil. Tosað varð aftur og fram um hetta, og ymsar vóru meiningarnar, onkur vildi byggja skip, og onkur vildi keypa skip. Í [[1975]] var so 6 ára gamla ferjan ''Morten Mols'' keypt frá Molslinjen, og tað var eitt stórt og prýðiligt far afturímóti ''Smirlunum'', ið verið høvdu frammanundan. ''Smyril'' varð beinanvegin settur í innanoyggjasiglingina (og uttanlandssigling !), og hetta var nakað heilt nýtt fyri suðuroyingar at sleppa norður til Havnar um morgunin og suður aftur um kvøldið. Nógv varð tosað um hetta skip í fyrstuni, sum t.d. um tað var egnað til sigling í okkara sjógvi ella ikki, so flatbotnað, sum tað var. Ikki skal dyljast, at illa rullaði tað í ringum líkindum og fór nakað langt viðhvørt. Men síðani stabilisatorarnir vóru settir í ''Smyril'', er hann eitt heilt annað skip. Hann er farin mangan ringan hesi 23 árini, síðani hann kom til Føroya, og ógvuliga sjáldan hevur hann avlýst nakra ferð fyri veður. 4. ''Smyrilin'' siglir enn. === Smyril V === [[7. november]] [[2001]] varð uppskot til løgtingslóg lagt fyri [[Løgting|tingið]] um at fáa nýggja suðuroyaferju. Eftir tíðarætlanini í løgtingslógaruppskotinum skuldi ferjan handast [[Strandfaraskip Landsins|Strandfaraskipum Landsins]] seinast mitt í ella síðst í [[2004]]. Skipið er seinkað nakrar ferðir av ymsum orsøkum. Men við tí, at landsstýrismaðurin [[Jógvan við Keldu]] og José Luis Álvarez, skipasmiðjustjóri á skipasmiðjusamtakinum IZAR, hava gjørt ískoytissáttmála til sáttmálan um smíðingina av Smyrli, er nýggj freist sett til [[15. oktober]] [[2005]]. Seinkingar kosta Strandfaraskipum dýrt, tí gamli Smyril skal haldast í sigling longri. Fleiri seinkingar merkja tí fíggjarligar revsingar til skipasmiðjúsamtakið IZAR. Eftir heimasíðuni hjá Strandfaraskipum Landsins, eitur nýggja skipið ''Smyril''. Vanliga verður skipið nevnt ''Nýggi Smyril''' og verandi skip nevnd ''Gamli Smyril''. "Nýggi Smyril" er sniðgivin av kendu donsku rágevandi skibsverkfrøðinga fyritøkuni Knud E. Hansen A/S <gallery widths="200px"> File:Smiril I.Suðuroy.jpg|Smiril I, byggja 1895 Mynd:Smiril II 1932.gif|Smiril II, byggja 1931 File:Smyril.III. Suðuroy.1.jpg|Smyril III File:Smyrik IV.Suðuroy.jpg|Smyril IV, byggja 1969. File:Smyril V.Suðuroy..jpg|Smyril V, byggja 2004 </gallery> == Keldur == {{Reflist}} == Ávísing úteftir == * [http://www.faroestamps.fo/index.php?side=b394260452f01efad1cdd642af339b06#F%D8ROYSKT Faroestamps.fo - Smiril-Smyril] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080125180424/http://www.faroestamps.fo/index.php?side=b394260452f01efad1cdd642af339b06#F%D8ROYSKT |date=2008-01-25 }} ('''kelda''', public domain) * [http://www.ssl.fo/ferdaatlan/smyril.html SSL.fo - M/F Smyril] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050307071405/http://www.ssl.fo/ferdaatlan/smyril.html |date=2005-03-07 }} * [http://www.ssl.fo/ferdaatlan/nyggja_suduroyarferjan.html SSL.fo - Nýggja Suðuroyarferjan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050405221331/http://www.ssl.fo/ferdaatlan/nyggja_suduroyarferjan.html |date=2005-04-05 }} * [http://www.portal.fo/mitt.php?greinar=&les_grein=21452 Portal.fo, 5.9.2005: "Ætla at nýggi Smyril skal vera liðugur um 17 dagar"] * [http://www.portal.fo/mitt.php?greinar=&les_grein=22130 Portal.fo, 29.9.2005: "Nýggi Smyril fingið føroyskt flagg á hekkuna"] * [http://www.tinganes.fo/default.asp?d={97DBC462-7DEA-45E8-BF66-EF0978FC02F3} Tinganes.fo, 15.10.2005: Røða løgmans við móttøkuna av nýggja Smyrli] * [http://www.flickr.com/photos/14716771@N05/tags/mfsmyriliv/ Smyril I-V] {{Commonscat|Smyril}} {{DEFAULTSORT:Smyril, M/F}} [[Bólkur:Ferðamannaskip]] [[Bólkur:Suðuroy]] [[Bólkur:Ferðavinna í Føroyum]] [[Bólkur:Strandfaraskip landsins]] 84y8tnvd6qn8ul6eqs54s2d1jmo6pc6 0 3511 389866 389124 2026-11-11T02:18:50Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389866 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Östra Göinge_Municipality_in_Scania_County.png|thumb|250px|Östra Göinge kommuna í [[Skåne län]].]] '''Östra Göinge kommuna''' ([[svenskt mál|svenskt]]: ''Östra Göinge kommun'') er ein kommuna í [[Skåne län]] í [[Svøríki]]. Östra Göinge kommuna hevur 14 015 íbúgvar (2015).<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/395387/ Folkmängd i riket, län och kommuner 30 september 2015 och befolkningsförändringar 1 juli–30 september 2015.]</ref> == Býir og bygdir == {| class="wikitable sortable" ! Nr !! Navn !! Fólkatal (2010) |- | 1 || [[Knislinge]] || align=right | 3 030 |- | 2 || '''[[Broby]]''' || align=right | 2 920 |- | 3 || [[Glimåkra]] || align=right | 1 383 |- | 4 || [[Sibbhult]] || align=right | 1 364 |- | 5 || [[Hanaskog]] || align=right | 1 251 |- | 6 || [[Immeln]] || align=right | 278 |- | 7 || [[Hjärsås]] || align=right | 229 |} == Keldur == <references/> ==Ávísingar úteftir== * [https://web.archive.org/web/20151222204407/http://www.ostragoinge.se/ Östra Göinge kommuna] {{Commonscat|Östra Göinge Municipality}} {{Skåne län}} {{Svøríkistubbi}} [[Bólkur:Östra Göinge kommuna|*]] m2n60l0xvhegaanry4v4w4uv477r7oc 0 3598 389865 389830 2026-11-11T02:01:56Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389865 wikitext text/x-wiki {{Geobox|Settlement <!-- *** Fyrimyndhøvd *** --> | name = Tvøroyri | native_name = | other_name = ''Tværå'' <small>([[danskt mál|danskt]])</small> | category = Bygd <!-- *** Mynd *** --> | image = Tv%C3%B8royri.12.jpg | image_caption = Tvøroyri í kava. <!-- *** Lond, regiónir vm *** --> | country = {{flag|Føroyar}} | state = | state_type = | region = [[Suðuroya sýsla]] | region_type = [[Sýsla]] | district = [[Suðuroy]] | district_type = [[Oyggj]] | municipality = [[Tvøroyrar kommuna]] | municipality_type = [[Kommunur í Føroyum|Kommuna]] <!-- *** Dimensiónir *** --> | area = | area_decimals = <!-- *** Fólkatal *** --> | population = 864 | population_date = Septembur 2025 | population_note = <ref name="hagstova">{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924024857/http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/ibugvar-og-val/folkatal |archivedate=2015-09-24 |title=Hagstova.fo |url=http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/ibugvar-og-val/folkatal |access-date=2015-12-16}}</ref> <!-- *** Kotur *** --> | postal_code = FO-800 | postal_code_type = [[Postnummur_í_Føroyum|Postnummur]] | code = | code_type = [[Markatal]] <!-- *** Kart *** --> | map = Tvoroyri on Faroe map.png | }} '''Tvøroyri''' er ein býur í [[Suðuroy]], partur av [[Tvøroyrar kommuna|Tvøroyrar kommunu]], og har búgva 1.763 fólk [[2014]]. Fólkatalið var býtt soleiðis millum bygdirnar: 850 á Tvøroyri, 510 í [[Trongisvágur|Trongisvági]], 287 í [[Froðba]], 67 í [[Øravíkarlíð]] og 44 í [[Øravík]]. == Tvøroyrar kirkja == [[Tvøroyrar kirkja]] varð smíðað í [[Noreg]]i og síðan førd við skipi til Føroya, har hon varð reist á Tvøroyri og vígd í 1908. Í mun til aðrar kirkjur í [[Føroyar|Føroyum]], so er hendan [[kirkja]]n smíðað uttanlands, á [[Strømmen Trævarefabrik A/S]] í [[Noreg]]i. Arbeiðið fór í gongd um heystið í [[1906]] og var liðugt í [[1907]]. [[Kirkja]]n varð sett upp á ætlaða staðnum. Um várið [[1908]] var hon klár at taka í nýtslu, og Kr. Himmalferðardag sama ár fór vígslan fram. == Kongaligi Einahandilin og T.F. Thomsen A/S == Tá [[Føroyar]] í [[1856]] fingu fríhandil, varð felagið [[T.F. Thomsen A/S]] stovnað. [[Danmark|Danin]] [[Thomas Frederik Thomsen]] úr [[Keypmannahavn]] keypti bygningarnar eftir danska kongaliga einahandlinum á Tvøroyri. Hesir vórðu seldir á uppboði á Tvøroyri hin [[9. juni]] [[1856]]. [[T.F. Thomsen A/S]] hevði reiðaravirksemi við nógvum skipum upp gjøgnum árini inntil í [[1996]], tá seinasta skipið í felagnum varð selt. Eftir tað varð hildið fram við Krambúðini hjá Thomsen, sum seldi matvørur og aðrar kai-relateraðar vørur til fiskafólkið á økinum. Í yvir 100 ár hevði felagið umboð fyri D.F.D.S., hvørs skip sigldi millum [[Føroyar]], [[Ísland]] og [[Keypmannahavn]]. == Johan Mortensen og N.J. Mortensen == [[File:Trongisvágur.10.jpg|thumb|250px|[[Trongisvágur]] og [[Trongisvágsfjørður]].]] [[Johan Mortensen]] úr [[Øravík]], fekk handilsbræví [[1858]] og setti seg niður á Tvøroyri. Handilsvirkið hjá [[Johan Mortensen]] gjørdist skjótt eitt tað størsta í [[Føroyar|Føroyum]], sum eftir deyða hansara i [[1889]] varð gjørt til partafelag undir navninum A/S J.Mortensens Eftf. Ein sonur, N. J. Mortensen tók seg kortini burtur og fekk egið handilsvirki í [[1911]]. == Hvannhagi == [[File:Tvøroyri.Suðuroy.2.jpg|thumb|250px|[[Hvannhagi]] og Vatnið í Hvannhaga, sæð úr [[Frostgjógv]].]] [[Hvannhagi]] verður mettur at vera besta pláss í Føroyum til tjóðargarð. Staðið er avbyrgt, men kortini væl atkomandi til gongu. Sjáldsamt jarðfrøðisligt landslag við einum fjøllbroyttum plantu- og djóralívi. Hvannhagi er eitt sermerkt og vakurt náttúruøki í norðaru helvt av [[Suðuroy]]nni. Hann liggur avbyrgdur og kann bert røkkast til gongu. Vanliga verður gingið frá vestara endanum av Ovara vegi á Tvøroyri, og har verður gingið eftir einari gøtu norðureftir tvørturum fjallið. Hvannhagi er kransað av steyrrættum fjallalíðum, og har slepst bert oman í tveimum støðum. Verður gingið oman eftir tí eystaru gøtuni, er eitt frálíkt útsýni norðureftir til [[Lítla Dímun|Lítlu]] og [[Stóra Dímun|Stóru Dímun]]. Hvannhagi hevur eitt sjáldsamt jarðfrøðisligt landslag, sum er vælkent av jarðfrøðingum eisini í altjóða høpi. Á hvørjum ári verður skipað fyri gongutúrum til Hvannhaga, og hetta er ein væl vitjaður útferðarstaður fyri bæði útlendingar og føroyingar.[http://www.visitsuduroy.fo/index.asp?pID=%7B6AB078E4-9A76-4298-8783-75442F1E15E5%7D] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305232327/http://www.visitsuduroy.fo/index.asp?pID=%7B6AB078E4-9A76-4298-8783-75442F1E15E5%7D |date=2016-03-05 }} Hvannhagi er sundurbýttur hagi - Norðaripartur og Uttaripartur. Hagin hevur einki ásett markatal og liggur í tveimum markatalsbygdum. ''Hvannhagi Norðaripartur'' hevur 70 áseyðir. Seyðamarkið er "Fjøður mitt um heilt" á høgra oyra. ''Hvannhagi Uttaripartur'' hevur 72 áseyðir. Seyðamarkið er "Mitt um sýling" á vinstra oyra. == Søvn og gallarí == Á Tvøroyri er eitt bygdarsavn, sum eitur [[Tvøroyrar Bygda og Sjósavn]]. Savnið er í Doktaragøtu, tætt við Havnarlagið í gomlu Doktarahúsinum. Húsið hevur eisini verið býráðsskrivstova. Tað er [[Tvøroyrar Forninnisfelag]] sum rekur bygdarsavnið. Savnið eigur 1500 skrásettir lutir og 1700 myndir.<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250105013624/http://www.sudurras1.com/pages/posts/tvoroyrar-fornminnisfelag-havt-adalfund3399.php |archivedate=2025-01-05 |title=Sudurras1.com, Tvøroyrar Fornminnisfelag havt aðalfund |url=http://www.sudurras1.com/pages/posts/tvoroyrar-fornminnisfelag-havt-adalfund3399.php |access-date=2011-01-10}}</ref> Formaður í felagnum er Einar Larsen. Á Tvøroyri er eitt gallarí, sum eitur [[Gallarí Oyggin]]. Tað er [[Palle Julsgart]], sum eigur og rekur Gallarí Oynna. Gallaríið hevur skiftandi framsýningar við føroyskum og øðrum norðurlendskum listafólkum, umframt fasta framsýning við verkum eftir Palla Julsgart sjálvum. Í havanum og á økinum yvirav gallarínum eru fleiri standmyndir, sum Palle Julsgart hevur gjørt.<ref>[http://www.visitsuduroy.fo/index.asp?pID={739E4DF3-CBAA-493A-92B4-366C9F407E0F} Visitsuduroy.fo]{{Deyð leinkja|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Myndir av Tvøroyri == <gallery> Mynd:Tvøroyri,19-11 2004.jpg|Børn á veg heim úr skúla Mynd:Small shop Tvøroyri.JPG|Gamla Krambúðin hjá Thomsen á Tvøroyri Mynd:Store houses Tvøroyri.jpg|Pakkhúsini hjá Thomsen, sum fyrr vóru ogn hjá Kongaliga Einahandlinum. Mynd:Frælsi, Freedom, a Sculpture in Tvøroyri made by Palle Julsgart.JPG|Frælsi, standmynd eftir [[Palle Julsgart|Palla Julsgart]]. Mynd:2009 Faroese Rowing Competition at Jóansøka in Tvøroyri.JPG|Kappróður á Jóansøku á Tvøroyri 2009. Mynd:Tvøroyri.Suðuroy.4.jpg|Bátar á Tvøroyri. Mynd:Tvøroyri.1.jpg|Báturin Naddoddur á Tvøroyri. Mynd:Johan Olsen a Faroese Boat Builder.JPG|[[Jóhan Olsen (bátasmiður)|Jóhan Olsen, bátasmiður]], sum m.a. hevur smíðað Naddodd. Mynd:Firvaldur a Wooden Faroese Rowboat from Tvøroyri.jpg|Firvaldur, kappróðrarbátur av Tvøroyri. Mynd:Trongisvágur, Tvøroyri.jpg|Tvøroyri sæð úr Trongisvági. Mynd:Suðuroyar Sjúkrahús The Suduroy Hospital Faroe Islands.JPG|Suðuroyar Sjúkrahús á Tvøroyri. Mynd:Tvøroyri kirkja.02.jpg|Tvøroyar kirkja. Mynd:Trongisvagsfjordur and Tvoroyri Faroe Islands.JPG|[[Trongisvágsfjørður]], Tvøroyri, [[Trongisvágur]] og [[Øravíkarlíð]]. </gallery> == Keldur == <references/> == Slóðir == * [http://www.tvoroyri.fo/ Tvøroyrar Kommuna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111009121150/http://www.tvoroyri.fo/ |date=2011-10-09 }} * [http://www.flickr.com/photos/14716771@N05/sets/72157622636996679/ Myndasavn á Flickr hjá Erik Christensen] * [http://www.flickr.com/photos/eileensanda/sets/72157622196602672/ Myndasavn á Flickr hjá Eileen Sandá] * [http://www.visitsuduroy.fo/ Suðuroyar Kunningarstova] * [http://www.sudurras1.com/ Suðuroyar Portalurin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091212023727/http://www.sudurras1.com/ |date=2009-12-12 }} * [http://www.oyggin.fo/ Oyggin.fo, Gallarí Oyggin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720201855/http://www.oyggin.fo/ |date=2011-07-20 }} {{Commonscat}} <br clear="all"> {{Tvøroyrar kommuna}} [[Bólkur:Bygdir í Føroyum]] [[Bólkur:Suðuroy]] [[Bólkur:Tvøroyri]] 9spp8sfbi4vecdntv1lw4lmqgcqxn7l 0 4034 389863 389808 2026-11-11T01:17:14Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389863 wikitext text/x-wiki {{Geobox|Settlement <!-- *** Fyrimyndhøvd *** --> | name = Porkeri | native_name = | other_name = ''Porkere'' <small>([[danskt mál|danskt]])</small> | category = Bygd <!-- *** Mynd *** --> | image = Porkeri_(faroe_islands)_harbour.JPG | image_caption = Havnin í Porkeri <!-- *** Lond, regiónir vm *** --> | country = {{flag|Føroyar}} | state = | state_type = | region = [[Suðuroya sýsla]] | region_type = [[Sýsla]] | district = [[Suðuroy]] | district_type = [[Oyggj]] | municipality = [[Porkeris kommuna]] | municipality_type = [[Kommunur í Føroyum|Kommuna]] <!-- *** Dimensiónir *** --> | area = | area_decimals = <!-- *** Fólkatal *** --> | population = 326 | population_date = Septembur 2025 | population_note = <ref name="hagstova">{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924024857/http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/ibugvar-og-val/folkatal |archivedate=2015-09-24 |title=Hagstova.fo |url=http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/ibugvar-og-val/folkatal |access-date=2015-12-16}}</ref> <!-- *** Kotur *** --> | postal_code = FO-950 | postal_code_type = [[Postnummur_í_Føroyum|Postnummur]] | code = 37-00-00 | code_type = [[Markatal]] <!-- *** Kart *** --> | map = Porkeri on Faroe map.png | }} '''Porkeri''' er ein bygd og kommuna í [[Suðuroy]]nni. Bygdin liggur á eystursíðuni á oynni uttalaga á norðara armi á [[Vágsfjørður|Vágsfirði]]. Porkeris skúli varð tikin í nýtslu í [[1984]]. Skúlin er skipaður við 7 ára skúlagongd og halda næmingarnir fram í framhaldsdeildini í [[Vágs skúla]]. Skúlaárið [[2005]]/[[2006]] arbeiddu 3 lærarar í skúlanum, onkur fulla tíð og aðrir niðursetta tíð. Barnatalið í skúlanum var tá 29. Um veturin eru ymisk tilboð til kvøldskúlaundirvísing, t.d. kunnu tilboð vera um undirvísing í postalínsmáling, hondarbeiði og seyming. Luttøkutalið liggur vanliga um 40-60. Fimleikarhøllin verður nógv nýtt, serliga vetrarhálvuna. Eitt [[borðtennis]]felag varð stovnað í Porkeri í [[2009]], tað nevnist Purkan.<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241201175855/http://www.sudurras1.com/pages/posts/try-av-fyra-bordtennisfelogum-eru-i-suduroynni2373.php |archivedate=2024-12-01 |title=Sudurras1.com |url=http://www.sudurras1.com/pages/posts/try-av-fyra-bordtennisfelogum-eru-i-suduroynni2373.php |access-date=2010-12-16}}</ref> Nýggjur skúladepil varð bygdur í Grønudali í Porkeri, beint við Hov. Hann varð tikin í nýtslu í [[2009]]. Í skúladeplinum eru tveir skúlar: Miðnámsskúli og Heilsuskúli.<ref>[http://www.dimma.fo/index.asp?sess=240620515&t=fa&i=F385B8AD-FBB2-41C4-8CBC-1567ADE71173 Dimma.fo]{{Deyð leinkja|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Gamla kirkjan == [[Mynd:Faroe stamp 471 porkeri.jpg|thumb|right|270px|right|Í Eystrum á frímerki frá [[2004]]]] [[Kirkja]]n er bygd í [[1847]]. Hon stendur í tí gamla partinum av kirkjugarðinum, har eisini aðrar [[Kirkja|kirkjur]] hava staðið undan hesari. [[Kirkja]]n er bygd av viði og er takt við flagi. Klædningurin er tjøraður, meðan grundin, vindeyguni, hurðarnar, vindskeiðirnar og tornið eru hvít. Innan er kirkjan ómálað. Altartalvan vísir [[Jesus]] í [[Getsemane]] og er helst meira enn 200 ár gomul. Á altarinum standa fýra messingstakar; teir tveir við hvør sínum ljósi og tveir við 4 ljósum hvør, og kirkjan eigur 4 altardúkar; allir hesir lutirnir eru givnir. Á altarinum standa eisini tveir gipsfigurar við áskriftini St. Johannes og St. Paulus og tann gamli kalikurin frá [[1825]] og tann nýggjari frá [[1987]]. Í kórinum stendur gamli doypifunturin úr viði við tinfati frá [[1789]] og tann nýggjari, sum er olmussugáva frá [[1923]], og er málaður hvítur. Mannfólkamegin í [[Kirkja|kirkjuni]] eru 13 stólar, og konufólkamegin eru 12 stólar, har umleið 150 fólk kunnu sita. Í [[Kirkja|kirkjuni]] hanga 3 ljósakrúnur, ið eru olmussugávur, og á vegginum hanga eisini tvær minnistalvur. Í [[Kirkja|kirkjuni]] hongur modell av sluppuni "Beinisvørð", sum er ein gáva. Úppi yvir hurðini í forkirkjuni hongur ein navnafjøl viđ árstalinum MDCCCXLVII og við forbókstavunum hjá teimum, sum bygdu [[Kirkja|kirkjuna]]; í forkirkjuni stendur eisini gamalur gravsteinur við m.a. árstalinum [[1640]] og kirkjubússan, sum er modell av [[Kirkja|kirkjuni]]. Á loftinum stendur orglið frá [[1981]]. Fyrsta orglið fekk [[kirkja]]n stutt eftir [[1900]]. Í torninum hongur gamla kirkjuklokkan frá [[1952]] og tann nýggjara, sum er givin í [[1976]]. Á úthurðini er útskorin rosett og kongakrúna- árstalið [[1847]] og C R VIII.<ref>Arge, Símun V.: Eitt sindur um innbúgvið í Porkeris kirkju. Í: Mondul nr. 3/[[1980]]</ref> == Søga == Ymsar metingar eru um, hvussu gomul bygdin er, men roknast kann við, at hon er millum elstu bygdir í [[Føroyar|Føroyum]], tí fyrstu ferð navnið Porkeri kemur fyri, er í [[Hundabrævið|Hundabrævinum]] umleið [[1350]], har nevnt verður, at í Porkeri skal vera ein seyðahundur. Hvør upprunin til navnið Porkeri er, eru ymsar sagnir um. Tann mest kenda man vera tann, at tá fyrsti maður, ið búsettist í Porkeri, fór at velta jørðina, kom hann fram á purkur í moldini. Søgnin sigur, at Hovgrímur høvdingi í [[Hov]]i skuldi hava havt svínagerði her á staðnum, og at tað vóru purkur av hesum svínum, ið fyrsti niðursetumaðurin fann. Tí gav hann plássinum navnið Purkurgerði, ið seinni er blivið til Porkeri == Porkeris Bygdarsavn == Porkeris Bygdarsavn er ein sjálvognarstovnur, sum [[Føroya Landsstýri]] góðkendi sum ein stuðulsøkjandi stovn tann [[19. mars]] [[1997]]. [[Porkeris Bygdarsavn]] eigur [[Gamla Skúla]], sum varð bygdur í [[1888]], og ognina Í Eystrum, sum hevur verið elligamal bústaður í Porkeri. Í Eystrum eru sethús, sornhús og [[fjós]]. == Í Eystrum == Porkeri er eisini ein av gomlu bygdunum við fleiri býlingum. Hin ovasti er býlingurin ''í Eystrum''. Hann er gamal býlingur, og har vóru bert eini hús. Eitt lítið festi var í húsunum, sum gjøgnum øldir er gingið frá faðiri til elsta son. Fyrst í [[19. øld]] bygdi næstelsti sonurin í Eystrum nýggj hús eystan fyri gomlu húsini, og tey fingu navnið ''í Skálanum''. Síðani hava tvinni hús verið í Eystrum. Húsini, ið nú standa uppi, eru bygd um [[1870]], og har hava búð fólk til um [[1970]]. Nú standa húsini í Eystrum tóm. == Myndasavn == <gallery> File:Porkeri.1.2005.jpg|Mindesmærket og í Eystrum File:Porkeri.dec.2011.jpg|Porkeri File:Porkeri.2.2004.jpg|Porkeri File:Porkeri.3.2010.jpg|Porkeri File:Porkeri.4.2004.jpg|Porkeri Image:Winter_in_Porkeri.jpg|Vinter Image:Winter_in_Porkeri_2.jpg|Vinter File:Porkeri.6.2004.jpg|Zacharias Müller </gallery> == Keldur == <references/> == Slóðir úteftir == * Arge, Símun V.: Eitt sindur um innbúgvið í Porkeris kirkju. Í: Mondul nr. 3/[[1980]] * [https://www.porkeri.fo/ Kommunans heimasíðu] * [http://www.flickr.com/photos/14716771@N05/sets/72157604048054783/ Flick Myndasavn] * [http://www.folkakirkjan.fo/backgr.html Folkakirkjan.fo - Porkeris kirkja] * [https://www.flickr.com/photos/14716771@N05/1527179166/in/set-72157604048054783 Zacharias Müllers lívsminna dansk] [[Bólkur:Bygdir í Føroyum]] [[Bólkur:Suðuroy]] 0ibk2dugg3pzavus0szvgjy86smy00u 0 8111 389850 374102 2026-11-10T22:44:36Z Martin Macha 2111 23177 /* */ 389850 wikitext text/x-wiki {{Infoboks Land| uppruna_navn = ''República del Paraguay''<br />''Tetã Paraguái''<br />Lýðveldið Paraguei| navn = Paraguei| mynd_flagg = Flag_of_Paraguay.svg| mynd_skjald = Coat_of_arms_of_Paraguay.svg| motto = "Paz y justicia"| mynd_positión = LocationParaguay.svg| alment_mál = [[Spanskt mál|Spanskt]], [[Gurani (mál)|gurani]]| høvuðsstaður = [[Asunción]]| forseti_heitið = Forseti| forseti = [[Pedro Alliana]]| løgmaður_heitið = Varaforseti| løgmaður = [[Antonio Barrios]]| vídd = 406 750 | vatn = 2,3| íbúgvar = 6 454 548| íbúgvar_ár = 2010| íbúgvar_km2 = 15| fullveldi = [[14. mai]] [[1811]]<br />(frá [[Spania]])| gjaldoyra = Guaraníes (PYG)| tíðarzona = [[UTC]] -4| tjóðsangur = "Paraguayos, República o Muerte"| alnet_økisnavn = [[.py]]| telefon_landakota = 595| spenningur = | viðmerkingar = | }} '''Paraguei''' ella '''Paraguai''' er eitt land í [[Suðuramerika]]. Grannalond eru [[Argentina]], [[Bolivia]] og [[Brasil]]. Landið er 406.752 m2. Tann stóra áin [[Paragueiá]] sker landið í tvíningar. Stívliga 6,8 milliónir fólk búgva í Paraguei, av teimum búgva 44 % í býunum. [[Høvuðsstaður]] er [[Asunción]], har búgva 519.000 fólk. [[Mál|Høvuðsmálið]] í Paraguei er [[Spanskt (mál)|spanskt]], men flest øll tosa eisini tað gamla indiánamálið, [[Guarani (mál)|guarani]], og í býunum tosa summi bara [[Spanskt mál|spanskt]]. Paraguei gjørdist óheft av [[Spania]] í 1827. Mesti útflutningurin er [[bummull]] og soyabønir. Tá ið tað hevði verið partur í spanska hjálandaríkinum í úti við 300 ár, gjørdist landið sjálvstøðugt í 1811. Síðan hava [[einaræði]]sharrar stýrt landinum næstan alla tíðina. Gitnastur var Alfredo Stroessner herovasti, sum ráddi í 35 ár, til kvett varð gjørt ímóti honum í 1989, og hann varð settur frá. Nú verður roynt at byggja landið upp. == Søga == Miðskeiðis í [[19. øld]] samtyktu myndugleikarnir í Paraguai, at jørðin skuldi falla til landið, og at harramenn skuldu ikki hava rætt at keypa jørð bíliga. Øll orka varð nú løgd í at menna ídnaðin, og tollur var lagdur á útlendska vøru. Boð vórðu send eftir evropearum at læra fólkið at leggja jarnbreytir og fáa sett ídnað í gongd. Skúlaskapurin mentist, og sum frá leið, vóru skip og onnur ídnaðarvøra gjørd í landinum. Einasti møguleiki hjá fólkinum at sleppa til sjógvin er eftir [[La Plataá]]. Av hesum tók stríð seg upp við grannalondini [[Argentina]], [[Uruguai]] og [[Brasil]]. Bretar hildu eisini, at handisligu áhugamál teirra vóru í vanda á hesum leiðum, og bretskir bankar stuðlaðu tí grannalondunum hjá Paraguai. Loynilig semja var gjørd at leggja landið lamið. Í 1865 brast blóðugt kríggj á, og tað vardi í fimm ár. Tveir triðingar av fólkinum vórðu dripnir, og í 1870 vóru bara 250,000 fólk eftir. Mannfólkið varð meintast rakt. Tá ið kríggið var av, var lutfalstalið ímillum mannfólk og konufólk 1:28. Landið mátti lata frá sær stór øki, og tað var nú av fátækastu londum í Suðuramerika. === Chacokríggið === [[Mynd:Paraguayos en alihuatá.jpg|thumb|left|220px|Chacokríggið.]] Síðan miðskeiðis í [[19. øld]] vórðu Paraguei og [[Bolivia]] ósamd um, hvør skuldi hava yvirvaldsrætt yvir [[Chaco]]lendinum, eitt oyðið øki - 250.000 km² - ímillum tey bæði londini. Í 1920-árunum varð hildið, at stórar oljukeldur vóru har, og altjóða áhugi varð fyri økinum. Í 1928 vórðu vápnaðir samanbrestir ímillum londini, og Paraguei, sum var nógv minni og hevði færri fólk, bað Fólkasamgonguna fáa semju í lag. Men allar senmingsroyndir miseydnaðust, og í 1932 brast veruligt kríggj á. Paraguei, sum varð hildið at verða óseki parturin í krígnum, tók seg skjótt fram. Tá ið kríggj hevði verið í trý ár, ið kostaði trimum bolivianarum og tveimum paragueiarum lívið fyri hvønn ferkilometur, sum tikið varð til, hevði Paraguei fingið ræðið yvir næstan øllum økinum. Umstøðurnar hjá hermonnunum í Chacolendinum vórðu ræðuligar. Stundum bardust 50 000 mans úr hvørjum landi í tættasta [[Regnskógur|regnskógi]] og kjarrlendi ella í vandamiklum mýrlendi. Í turrtíðini varð næstan ikki vatndropi at fáa. Líka nógvar hermenn doyðu av [[malaria]] og lívsýki sum í bardøgum. Nógvu eiturormarnir gjørdu sítt til, at so mangir hermenn doyði. Kríggið hevði mergsogið báðar partar, og við altjóða hjálp avtalaðu tey vápnahvíld, og í 1938 var friður. Chaco varð býtt sundur, og Paraguei fekk meginpartin. == Landafrøði == Høvuðsstaðurin, og einasti stórbýurin í landinum, eitur [[Asunción]], eini 540 000 fólk búgva í býnum. Hann er eystan [[Paragueiá]]. Tað, ið eyðkennir býin, eru rætthyrnta vegakervið við breiðum, trægirdum vegum og mongu, vøkru viðarlundirnar. Asunción hevur varðveitt sniðið og dámin úr sponsku hjálandatíðini. Í Norðurparaguei er [[Gran Chaco]], ið er óføra stórt gras- og skógarlendi. Einastu fólk, sum búgva her, eru guraní- og macáindiánarnir. Macáindiánar selja ferðafólki t.d. handvovnar taskur. == Búskapur == Av tí at Paraguei er langt inni í meginlandinum, stór lendi eru óbygd og lítið náttúrutilfeingi er at taka av, er landið eitt av fjónaðu londunum í heiminum. Helmingurin av fólkinum í Paraguei er jarðyrkisfólk. Ovurstóra Itaipú-orkuverkið ger so nógv ravmagn, at stórar nøgdir verða seldar [[Brasil]]. Roynt verður eisini at menna ymsar nýggjar ídnaðargreinir, so at landið skal ikki verða so bundið at [[Landbúnaður|landbúnaðinum]]. == Mentan == Í Paraguei búgva umleið 40 000 indiánar. Teir hoyra til 18 ymsar ættbólkar, og hvør ættbólkur tosar sítt [[mál]]. Eini hundrað ár eftir tað, at [[Spania]] hevði lagt Paraguei undir seg í 1536, fóru jesuittatrúboðarar at kristna paragueiar. Jesuittar, [[Katólska kirkjan|katólskur]] trúarflokkur, bygdu trúboðarastøðir og stórar steinkirkjur og vardu guaraní-indiánarnar fyri fíggindum sínum. Tá ið jesuittarnir vórðu riknir av landinum í 1767, fullu bygningar teirra í órøkt; teir verða nú umvældir. == Politikkur == 53 forsetar hava rátt í landinum. [[Alfredo Strössner]] úr [[Coloradoflokkurin (Paraguei)|Coloradoflokkinum]] er tann, sum hevur sitið longst við ræði. Hann sat sum forseti frá [[1954]], til hann í [[1989]] var frákoyrdur í statskvetti. {{Suðuramerika}} {{Commonscat|Paraguay}} [[Bólkur:Paraguei]] [[Bólkur:Suðuramerika]] p2ke8te62ftsc64yh4r1dcag8nb94bi 389851 389850 2026-11-10T22:46:17Z Martin Macha 2111 23177 /* */ 389851 wikitext text/x-wiki {{Infoboks Land| uppruna_navn = ''República del Paraguay''<br />''Tetã Paraguái''<br />Lýðveldið Paraguei| navn = Paraguei| mynd_flagg = Flag_of_Paraguay.svg| mynd_skjald = Coat_of_arms_of_Paraguay.svg| motto = "Paz y justicia"| mynd_positión = LocationParaguay.svg| alment_mál = [[Spanskt mál|Spanskt]], [[Gurani (mál)|gurani]]| høvuðsstaður = [[Asunción]]| forseti_heitið = Forseti| forseti = [[Pedro Alliana]]| løgmaður_heitið = Varaforseti| løgmaður = [[Antonio Barrios]]| vídd = 406 752 | vatn = 2,6| íbúgvar = 6 460 5159| íbúgvar_ár = 2026| íbúgvar_km2 = 15,9| fullveldi = [[14. mai]] [[1811]]<br />(frá [[Spania]])| gjaldoyra = Guaraníes (PYG)| tíðarzona = [[UTC]] -4| tjóðsangur = "Paraguayos, República o Muerte"| alnet_økisnavn = [[.py]]| telefon_landakota = 595| spenningur = | viðmerkingar = | }} '''Paraguei''' ella '''Paraguai''' er eitt land í [[Suðuramerika]]. Grannalond eru [[Argentina]], [[Bolivia]] og [[Brasil]]. Landið er 406.752 m2. Tann stóra áin [[Paragueiá]] sker landið í tvíningar. Stívliga 6,46 milliónir fólk búgva í Paraguei, av teimum búgva 44 % í býunum. [[Høvuðsstaður]] er [[Asunción]], har búgva 462.241 fólk. [[Mál|Høvuðsmálið]] í Paraguei er [[Spanskt (mál)|spanskt]], men flest øll tosa eisini tað gamla indiánamálið, [[Guarani (mál)|guarani]], og í býunum tosa summi bara [[Spanskt mál|spanskt]]. Paraguei gjørdist óheft av [[Spania]] í 1827. Mesti útflutningurin er [[bummull]] og soyabønir. Tá ið tað hevði verið partur í spanska hjálandaríkinum í úti við 300 ár, gjørdist landið sjálvstøðugt í 1811. Síðan hava [[einaræði]]sharrar stýrt landinum næstan alla tíðina. Gitnastur var Alfredo Stroessner herovasti, sum ráddi í 35 ár, til kvett varð gjørt ímóti honum í 1989, og hann varð settur frá. Nú verður roynt at byggja landið upp. == Søga == Miðskeiðis í [[19. øld]] samtyktu myndugleikarnir í Paraguai, at jørðin skuldi falla til landið, og at harramenn skuldu ikki hava rætt at keypa jørð bíliga. Øll orka varð nú løgd í at menna ídnaðin, og tollur var lagdur á útlendska vøru. Boð vórðu send eftir evropearum at læra fólkið at leggja jarnbreytir og fáa sett ídnað í gongd. Skúlaskapurin mentist, og sum frá leið, vóru skip og onnur ídnaðarvøra gjørd í landinum. Einasti møguleiki hjá fólkinum at sleppa til sjógvin er eftir [[La Plataá]]. Av hesum tók stríð seg upp við grannalondini [[Argentina]], [[Uruguai]] og [[Brasil]]. Bretar hildu eisini, at handisligu áhugamál teirra vóru í vanda á hesum leiðum, og bretskir bankar stuðlaðu tí grannalondunum hjá Paraguai. Loynilig semja var gjørd at leggja landið lamið. Í 1865 brast blóðugt kríggj á, og tað vardi í fimm ár. Tveir triðingar av fólkinum vórðu dripnir, og í 1870 vóru bara 250,000 fólk eftir. Mannfólkið varð meintast rakt. Tá ið kríggið var av, var lutfalstalið ímillum mannfólk og konufólk 1:28. Landið mátti lata frá sær stór øki, og tað var nú av fátækastu londum í Suðuramerika. === Chacokríggið === [[Mynd:Paraguayos en alihuatá.jpg|thumb|left|220px|Chacokríggið.]] Síðan miðskeiðis í [[19. øld]] vórðu Paraguei og [[Bolivia]] ósamd um, hvør skuldi hava yvirvaldsrætt yvir [[Chaco]]lendinum, eitt oyðið øki - 250.000 km² - ímillum tey bæði londini. Í 1920-árunum varð hildið, at stórar oljukeldur vóru har, og altjóða áhugi varð fyri økinum. Í 1928 vórðu vápnaðir samanbrestir ímillum londini, og Paraguei, sum var nógv minni og hevði færri fólk, bað Fólkasamgonguna fáa semju í lag. Men allar senmingsroyndir miseydnaðust, og í 1932 brast veruligt kríggj á. Paraguei, sum varð hildið at verða óseki parturin í krígnum, tók seg skjótt fram. Tá ið kríggj hevði verið í trý ár, ið kostaði trimum bolivianarum og tveimum paragueiarum lívið fyri hvønn ferkilometur, sum tikið varð til, hevði Paraguei fingið ræðið yvir næstan øllum økinum. Umstøðurnar hjá hermonnunum í Chacolendinum vórðu ræðuligar. Stundum bardust 50 000 mans úr hvørjum landi í tættasta [[Regnskógur|regnskógi]] og kjarrlendi ella í vandamiklum mýrlendi. Í turrtíðini varð næstan ikki vatndropi at fáa. Líka nógvar hermenn doyðu av [[malaria]] og lívsýki sum í bardøgum. Nógvu eiturormarnir gjørdu sítt til, at so mangir hermenn doyði. Kríggið hevði mergsogið báðar partar, og við altjóða hjálp avtalaðu tey vápnahvíld, og í 1938 var friður. Chaco varð býtt sundur, og Paraguei fekk meginpartin. == Landafrøði == Høvuðsstaðurin, og einasti stórbýurin í landinum, eitur [[Asunción]], eini 540 000 fólk búgva í býnum. Hann er eystan [[Paragueiá]]. Tað, ið eyðkennir býin, eru rætthyrnta vegakervið við breiðum, trægirdum vegum og mongu, vøkru viðarlundirnar. Asunción hevur varðveitt sniðið og dámin úr sponsku hjálandatíðini. Í Norðurparaguei er [[Gran Chaco]], ið er óføra stórt gras- og skógarlendi. Einastu fólk, sum búgva her, eru guraní- og macáindiánarnir. Macáindiánar selja ferðafólki t.d. handvovnar taskur. == Búskapur == Av tí at Paraguei er langt inni í meginlandinum, stór lendi eru óbygd og lítið náttúrutilfeingi er at taka av, er landið eitt av fjónaðu londunum í heiminum. Helmingurin av fólkinum í Paraguei er jarðyrkisfólk. Ovurstóra Itaipú-orkuverkið ger so nógv ravmagn, at stórar nøgdir verða seldar [[Brasil]]. Roynt verður eisini at menna ymsar nýggjar ídnaðargreinir, so at landið skal ikki verða so bundið at [[Landbúnaður|landbúnaðinum]]. == Mentan == Í Paraguei búgva umleið 40 000 indiánar. Teir hoyra til 18 ymsar ættbólkar, og hvør ættbólkur tosar sítt [[mál]]. Eini hundrað ár eftir tað, at [[Spania]] hevði lagt Paraguei undir seg í 1536, fóru jesuittatrúboðarar at kristna paragueiar. Jesuittar, [[Katólska kirkjan|katólskur]] trúarflokkur, bygdu trúboðarastøðir og stórar steinkirkjur og vardu guaraní-indiánarnar fyri fíggindum sínum. Tá ið jesuittarnir vórðu riknir av landinum í 1767, fullu bygningar teirra í órøkt; teir verða nú umvældir. == Politikkur == 53 forsetar hava rátt í landinum. [[Alfredo Strössner]] úr [[Coloradoflokkurin (Paraguei)|Coloradoflokkinum]] er tann, sum hevur sitið longst við ræði. Hann sat sum forseti frá [[1954]], til hann í [[1989]] var frákoyrdur í statskvetti. {{Suðuramerika}} {{Commonscat|Paraguay}} [[Bólkur:Paraguei]] [[Bólkur:Suðuramerika]] lgd3jgo821djg1jezup2t6r4donv916 0 9088 389854 382079 2026-11-10T23:02:58Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389854 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" ! align=center bgcolor="#ff9999" | Flagg ! align=center bgcolor="#ff9999" | Skjøldur |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mynd:Flag of Colorado.svg |140px]] | [[Mynd:Seal of Colorado.svg |110px]] |----- ! colspan="2" align=center bgcolor="#ff9999" | [[Mynd:Map_of_USA_CO.svg]] |----- | Land: || {{flagicon|USA}} [[USA]] |----- | Alment mál: || [[Enskt mál|Enskt]] |----- | Høvuðsstaður: || [[Denver]] |----- | Størsti býur: || [[Denver]] |----- | Innlimað: || [[1. august]] [[1876]] |----- | Guvernørur: || [[John Hickenlooper]] ([[Demokratiski Flokkurin|D]]) |----- | [[Vídd]]: || 269,837 km² |----- | Íbúgvar ([[2013]]): || 5,268,367 |----- | fyri km²: || 19.6/km² |----- | Tíðarzona: || [[UTC]] -7/-6 |----- | Heimasíða: || [http://www.colorado.gov/ www.colorado.gov] |} '''Staturin Colorado''' ([[Enskt mál|enskt]]: ''State of Colorado''), á [[Føroyskt mál|føroyskum]] ofta nevndur '''Kolorado''', er ein lutstatur í [[USA|Sambandsríkinum Amerika]] við umleið 5,2 mió. íbúgvum. [[Denver]] er [[høvuðsstaður]]in og størsti býurin. Í 1876 bleiv Colorado lutstatur í USA. Í norðri hevur Colorado mark við [[Wyoming]] og [[Nebraska]], í eystri við [[Nebraska]] og [[Kansas]], í suðri við [[Oklahoma]] og [[New Mexico]], og í vestri við [[Utah]]. Eyknevni er Hundraðárastaturin ([[Enskt mál|enskt]]: ''The Centennial State''). == Landafrøði == [[Mynd:San_Juans_north_of_Durango.jpg|thumb|left|200px|Vestari partur av statinum er eyðkendur av fleiri fjallarøðum, sum til samans eita [[Rocky Mountains]]. Nær við fjallarøðina Rocky Mountains er eyðkent [[fjallaveðurlag]].]] [[Mynd:Colorado.png|thumb|right|250px|Meginparturin av Eystur-Colorado er fruktagóður og stórur slætti, men í vestara parti í statinum eru fjallalendi og høg fjøll.]] Í Colorado eru veldiga stór fjøll, og eisini stórir, fruktagóðir slættar. [[Landbúnaður]]in í Colorado er t.d. sera fjølbroyttur. Tað kemur av ymiskum jørðildi, [[veðurlag]]i og matarhaldi. Eystur-Colorado og [[Kansas]] hava nógvan landbúnað. Har er meira enn 80 % av lendinum veltir akrar og beiti hjá húsdjórum.<ref>{{Cite web |url=http://www.wrcc.dri.edu/narratives/COLORADO.htm |title=Archive copy |accessdate=2015-03-21 |archive-date=2016-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160407210955/http://www.wrcc.dri.edu/narratives/COLORADO.htm |dead-url=yes |archivedate=2016-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160407210955/http://www.wrcc.dri.edu/narratives/COLORADO.htm }}</ref> Har eru tær stóru grasfløturnar. Í Vestur-Colorado verða minni enn 1 % av lendinum nýtt til landbúnað. Stórir partar av Vestur-Colorado eru høgar fjallarøðir. Næstan alt Vestur-Colorado er fjallalendi. Tí er nógvastaðni eyðsýnt fjallaveðurlag. Har broytist veðurlagið nógv í einum lítlum øki. Niðri í dalinum kann vera skógarveðurlag. Men uppi á teimum høgu tindanum kunnu vera jøklar, har tað altíð frystir. Tað kann eisini vera stórur munur á avfallinum í einum fjallalendi. Summastaðni regnar nógv, aðrastaðni so at siga einki. Høgt uppi í fjallarøðini [[Rocky Mountains]] kemur rættiliga nógvur kavi niður. Inni í lutstatinum kunnu vera niður í minus tjúgu stig, og kavi er alt árið í teimum høgu fjøllunum. Allur kavin, sum kemur niður í teimum høgu fjøllunum nær ikki at bráðna um summarið. Tí eru fleiri stórir jøklar har. Hesir jøklarnir broytast nógv skjótari enn til dømis jøklarnir í [[Norður-Europa]]. Tað, sum avger, hvussu skjótt jøklarnir vaksa ella minka, er, hvussu nógvur kavi kom niður nøkur ár frammanundan, og hvussu nógvur kavi bráðnar. Stundum kann ein skriðjøkul vaksa ella minka meira enn ein metur um dagin. == Søga == === Indiánarnir === [[Mynd:Long_House_cliff_dwellings_at_Mesa_Verde,_2006May23.jpg|thumb|right|250px|Mesa Verde í Colorado. Her búði anasazi-fólkið í tíðarskeiðinum um leið 2000 f.Kr. til 700 f.Kr.<ref>http://www.livescience.com/27360-mesa-verde.html</ref>]] Fyri 5000 árum síðan, sum er langt fyri ta tíð, tá ið europearar komu til USA, livdu fólk í Colorado, sum bygdu framúr góð hús og høvdu framkomnar vatningarskipanir. Eitt dømi er mentanin hjá anasazi-fólkinum, har húsatoftir framvegis eru at síggja í statunum Colorado, [[New Mexico]] og [[Arizona]]. Anasazi-mentanin, navnið merkir "tey avgomlu", tók seg upp í Suðurcolorado um 700 <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100709073248/http://hewit.unco.edu/dohist/puebloan/begin.htm |archivedate=2010-07-09 |title=Archive copy |url=http://hewit.unco.edu/DOHIST/puebloan/begin.htm |access-date=2020-01-31}}</ref>. Sum tíðin leið, fóru teir at byggja hús síni hvørt oman á annað, bygt varð við fløtum múrsteinum, sum vórðu turkaðir í [[Sólin|sólini]]. Búðirnir vórðu til bygdir ella smáar býir, nevndir puebloir. Um 1100 flutti anasazi-fólkið niðan í fjøllini, kanska tí at har lá betur fyri at byggja puebloir undir høgum loftum í reystum homrum. Ovast á fjøllunum vóru maismarkirnar, sum teir máttu bera vatn á. Handverkarar gjørdu búnyttur úr leiri og aðrar vakrar prýðislutir av dýrum steini, til dømis turkissteini. Anasazikonufólkini skapaðu leir við hondunum, tí tá á døgum visti fólkið í [[USA|Amerika]] ikki um leirkerahjólið. Tey rullaðu leirlongdir og løgdu tær hvør oman á aðra. Framman fyri hús síni bygdu anasaziar rund halgirúm, nevnd "kivar", við beinkjum fram við veggirnar. Hesi rúmini vóru bara til mannfólk, har teir komu saman at tingast og at biðja til gudar sína. Undirvíst var eisini í hesum rúmum. Kivaveggirnir vóru eisini prýddir við kálkmálningum. Anasazifólkið helt til í teimum fýra grannaríkjunum: Colorado, [[Arizona]], [[New Mexico]] og [[Utah]]. Stórar búsetningar vóru til dømis í [[Mesa Verde]] (í [[Montezuma County]], Colorado), [[Chaco Canyon]] (í [[San Juan County]], [[New Mexico]]) og [[Canyon de Chelly]] (í [[Apache County]], [[Arizona]]) <ref>{{Cite web |url=http://www.cpluhna.nau.edu/People/anasazi.htm |title=Archive copy |accessdate=2014-03-12 |archive-date=2015-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150828055734/http://www.cpluhna.nau.edu/People/anasazi.htm |dead-url=yes }}</ref>. <gallery> Mynd:MesaVerdeNationalParkCliffPalace.jpg|Farið varð at byggja borgina í fjallinum í [[Mesa Verde]] um 1100. Hon hevði mong hundrað rúm og var væl vard fyri álopum. Mynd:HPC 000119 (27512883666).jpg|Lyklaholsskapaðar dyr. Mynd:SpruceTreeHouse.JPG|Stigarnir kundu dragast upp av trygdarsøkum. Mynd:Dark_Canyon_Ruin.jpg|Múrar vórðu bygdir inn at bergsvegginum. </gallery> == Politikkur == === Kannabis === Fyrsta januar í 2014 gjørdist Colorado tann fyrsti deilstaturin í USA sum legaliseraði [[kannabis]] til privat brúk <ref>http://www.dagbladet.no/2012/12/11/nyheter/politikk/marihuana/utenriks/usa/24777468/</ref><ref>https://www.vg.no/bildespesial/spesial.php?id=11148</ref>. Produktini skuldu skattast, og í mars 2014 er roknskapurin fyri ársins fyrsta mánaða almannakunngjørdur: roknskapurin vísur at 59 sølur umsettu fyri 14 milliónir dollarar, eina 80 milliónir krónur <ref>http://www.nrk.no/nyheter/1.11597526</ref><ref>http://www.denverpost.com/news/ci_25314108/colorado-saw-2-million-recreational-marijuana-taxes-january</ref>. Tær nýggju marihuanasølurnar rindaði tilsamans tvær milliónir dollarar í skatti, meðan útsølustøðini fyri medisinskt kannabis skattaðust fyri 1,5 milliónir dollarar. Kannabis til privat brúk hevur fingið egnan skatt á tíggju prosent, sum kemur umframt tann vanliga skattin á 2,9 prosent og lokal avgjøld. Pengarnir eru oyramerktir, og skula brúkast til almannaheilsu og skúlar í deilstatinum. Guvernørurin John Hickenlooper ([[Demokratiski Flokkurin|D]]) hevur avgjørt at tær fyrstu 40 milliónirnar sum koma inn skula brúkast til at byggja og umvæla skúlar <ref>http://www.dagbladet.no/2014/03/12/nyheter/cannabis/maihuana/32259382/</ref>. [[Barack H. Obama]], forseti, hevur stuðlað Hickenlooper <ref>http://www.vg.no/nyheter/utenriks/artikkel.php?artid=10120509</ref><ref>http://www.nrk.no/verden/obama-stotter-legalisering-1.11481058</ref> og sigur m.a. at hann í sínum endurminningum roykti [[marijuana]] sum tannáringur <ref>http://www.nytimes.com/2006/10/24/world/americas/24iht-dems.3272493.html</ref><ref>http://nbcpolitics.nbcnews.com/_news/2014/01/19/22360951-obama-pot-not-more-dangerous-than-alcohol?lite</ref>. == Keldur == <references/> {{Sambandsríki Amerika}} {{Commonscat}} [[Bólkur:Colorado|*]] 4pxkp75ixxnjkvpkaksgsrdht8zde85 0 9838 389853 389582 2026-11-10T22:57:53Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389853 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |----- ! colspan="2" align=center bgcolor="#eeeeff" | Boston, Massachusetts |----- ! colspan="2" align=center bgcolor="#eeeeff" | [[Mynd:View west from Prudential Tower, July 2015.jpg|390px]] |----- ! align=center bgcolor="#ff9999" | Skjøldur ! align=center bgcolor="#ff9999" | Flagg |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Mynd:Seal of Boston, Massachusetts.svg|160px|Skjøldur hjá Boston.]] | [[Mynd:Flag_of_Boston.svg|210px|Flaggið hjá Boston.]] |----- ! colspan="2" align=center bgcolor="#ff9999" | Grunddáta |----- | Land: || {{flagicon|USA}} [[USA]] |----- | Stakríki: || {{flagicon|Massachusetts}} [[Massachusetts]] |----- | [[Vídd]]: || 125.43 km² |----- | Fólkatal ([[2011]]): || 617 594 |----- | Íbúgvatættleiki: || 4,925/km² |----- | Heimasíða: || [http://www.cityofboston.gov/ www.CityOfBoston.gov] |} '''Boston''' er høvuðsstaður og størsti býur í [[Massachusetts]]. Boston liggur á eysturstrondini í [[Massachusetts]] í [[New England]]-økinum, eitt sindur norðan fyri [[New York City|New York]] býin. Umframt at vera kendur fyri sínar góðu og nógvu hægru lærustovnar er Boston eisini kendur sum býurin, har "[[Amerikanska Frælsisyvirlýsingin|Declaration of Independence]]" varð undirskrivað í [[1776]]. Sjónvarpsrøðin [[Boston Legal]], [[Cheers]] ella [[Sam's Bar]] er eisini upptikin í Boston <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.boston.com/ae/tv/Boston_based_TV_shows/ |access-date=2011-05-08 |archivedate=2011-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810183831/http://www.boston.com/ae/tv/Boston_based_TV_shows/}}</ref>. Tann barrin er opin enn og sær soleiðis út, sum tá ið tey tóku upp. [[Ally McBeal]] er somuleiðis upptikið í Boston, býnum sum eisini hýsir [[The Red Sox]], ið vann [[World Series]] í [[hornabóltur]] í [[2007]] <ref>http://www.baseball-reference.com/postseason/2007_WS.shtml</ref>. Annars er Boston eisini kendur fyri vakra fjørðin, "The Big Dig" og modernaða listasavnið. Sum við øllum øðrum stórbýum í [[USA]], so myndar harðskapur og annað líknandi lívið í býnum eisini, serliga náttarlívið. == Skúlaskapur == Boston er ein universitetsbýur við tveimum stórum universitetum við umleið 250.000 lesandi tilsamans <ref>{{Cite web |url=http://www.boston-online.com/relocation.html |title=Archive copy |accessdate=2011-05-08 |archive-date=2011-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110425235237/http://www.boston-online.com/relocation.html |dead-url=yes |archivedate=2011-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425235237/http://www.boston-online.com/relocation.html }}</ref>. Her sigst vera fleiri lærustovnar enn í øllum [[Stóra Bretland]]i. Deildirnar hjá universitetinum eru spjaddar runt um allan býin, sum er ógvuliga sermerktur av studentalívi. Studentar síggjast við fúkandi ferð á súkklum, og kaféirnar eru sum oftast stúgvandi fullar í døgurðatímanum og eftir skúlatíð. Í Boston er tað sum í flest øðrum lestrarbýum trupult at fáa bústað. Í [[Cambridge]] í Boston er meðalaldurin á fólki 30 ár <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110501064038/http://www.city-data.com/city/Cambridge-Massachusetts.html |archivedate=2011-05-01 |title=Archive copy |url=http://www.city-data.com/city/Cambridge-Massachusetts.html |access-date=2011-05-08}}</ref>. == Boston Maraton == Hvørt ár síðan 1897 hevur Boston Maraton verið fyriskipað í býnum. Nógv fólk hava luttikið, ikki bert fólk úr USA men úr fleiri londum. Maraton renningin í Boston verður altíð hildið á ''Patriots' Day'', sum er triðja mánadag í apríl. Maraton'ið fer fram í fleiri býum í stórbýnum Boston. [[15. apríl]] [[2013]] gjørdist eitt blóðugt maraton í Boston. Umleið ein tíma eftir at fyrsti rennarin varð komin á mál, klokkan var tá 2:50 lokal tíð, brustu tvær bumbur á ''Copley Square'' tætt við málstrikuna. Í minsta lagi tveir áskoðarir lótu lív og minst 40 fólk vóru særd.<ref>[http://ekstrabladet.dk/112/article1954287.ece Ekstrabladet.dk]</ref> Ein triðja bumba brast uttanfyri ''John F. Kennedy Presidential Library and Museum''. == Ávísingar úteftir == *[http://www.cityofboston.gov/ Almenn heimasíða], cityofboston.gov *[https://en.wikivoyage.org/wiki/Boston Boston], wikivoyage.org (á enskum) {{Commonscat}} {{coord|42|21|29|N|71|3|49|W|type:city|display=t}} == Keldur == <references/> {{Høvuðsstaðir hjá deilstatunum í USA}} [[Bólkur:Býir í Massachusetts]] kyqg2fbi4z20eohciyh1b5ueipehft4 0 14982 389855 389198 2026-11-10T23:05:57Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389855 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Dolly Parton | image = Dolly_Parton_in_Nashville_april_2005.jpg | caption = Dolly Parton í 2005 | background = solo_singer | birth_name = Dolly Rebecca Parton | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1946|1|19}} | birth_place = [[Sevier County, Tennessee]], USA | death_date = {{Death date|2026|8|25}} | death_place = Nashville, Tennessee, USA | genre = {{flatlist| *[[Countrytónleikur|Country]] *[[countrypopp]] *[[Popptónleikur|popp]] *[[Bluegrasstónleikur|bluegrass]] *[[Gospeltónleikur|gospel]]}} | instrument = {{flatlist| *Songur *gittari *banjo *autoharpa *dulcimer}} | occupation = {{flatlist| *Sangari-sangskrivari *framleiðari *sjónleikari *rithøvundur *tónleikari *vinnulívskvinna}} | years_active = 1955–nú | label = {{flatlist| *[[Goldband Records|Goldband]] *[[Mercury Records|Mercury]] *[[Monument Records|Monument]] *[[RCA Nashville|RCA]] *[[Warner Bros.]] *[[Columbia Records|Columbia]] *[[Rising Tide Records|Rising Tide]] *[[Decca Records|Decca]] *[[Sugar Hill Records (bluegrass)|Sugar Hill]] *Dolly<ref name="kelda-a1"/><ref name="kelda-a2"/> }} |associated_acts = {{flatlist| *[[Emmylou Harris]] *[[Kenny Rogers]] *[[Linda Ronstadt]] *[[Porter Wagoner]]}} | website = {{URL|www.dollyparton.com}} }} [[Mynd:Dolly Parton accepting Liseberg Applause Award 2010 portrait.jpg|thumb|right|240px|Dolly Parton í [[2010]], tá ''Dollywood'' fekk frá [[Liseberg]] virðislønina, sum kallast ''Applause Award''.]] '''Dolly Rebecca Parton''' (fødd [[19. januar]] [[1946]] í ''Pittman Center'', ein bygd nær við [[Gatlinburg ]] í [[Tennessee]] deyð [[25. august]] [[2026]] í [[Nashville]], [[Tennessee]]) var songkvinna og sangskrivari úr eystara partinum av Tennessee.<ref name="kelda-a3"/> Hon hevur havt eitt sera virkið tónleikalív. Parton byrjaði sum sangari og sangskrivari í [[1960-árini|sekstiárunum]]. Gjøgnum 50 ára yrkisleið hennara innan [[Countrytónleikur|countrytónleik]], hevur hon roynt tað mesta. Parton hevur verið gift við sama manninum, Carl Thomas Dean, í 44 ár, og tað er ein orsøk til tað, heldur hon. "Eg møtti manni mínum, áðrenn eg varð stjørna, og hann er líkaglaður við tað. Um eg varð gift við einum úr mínari bransju, hevði tað ongantíð hildið", sigur hon við heimasíðuna, ''Femalefirst''. Dolly Parton hevur vunnið 8 [[Grammy Award|Grammy]]-virðislønir frá [[1969]] til [[2011]] í ymiskum samanhangum.<ref name="kelda-a4"/> == Útgávur == Hon hevur selt tilsamans 174 milliónur fløgur, lp-plátur vm. *[[1967]] ''Hello I'm Dolly'' *[[1968]] ''Just Between You and Me'' (við [[Porter Wagoner]]) *[[1968]] ''Just Because I‘m a Woman'' *[[1968]] ''Just the Two of Us'' (við Porter Wagoner) *[[1969]] ''In the Good Old Days (When Times Were Bad)'' *[[1969]] ''Always, Always'' (við Porter Wagoner) *[[1969]] ''My Blue Ridge Mountain Boy'' *[[1970]] ''The Fairest of Them All'' *[[1970]] ''Porter Wayne and Dolly Rebecca'' (við Porter Wagoner) *[[1970]] ''A Real Live Dolly'' *[[1970]] ''Once More'' (við Porter Wagoner) *[[1970]] ''The Best of Dolly Parton'' *[[1971]] ''Two of a Kind'' (við Porter Wagoner) *[[1971]] ''Golden Streets of Glory'' *[[1971]] ''Joshua'' *[[1971]] ''The Best of Porter Wagoner and Dolly Parton'' *[[1971]] ''Coat of Many Colors'' *[[1972]] ''The Right Combination/Burning The Midnight Oil'' (við Porter Wagoner) *[[1972]] ''Touch Your Woman'' *[[1972]] ''Together Always'' (við Porter Wagoner) *[[1972]] ''Sings My Favorite Songwriter: Porter Wagoner'' *[[1973]] ''We Found It'' (við Porter Wagoner) *[[1973]] ''My Tennessee Mountain Home'' *[[1973]] ''Love and Music'' (við Porter Wagoner) *[[1973]] ''Bubbling Over'' *[[1974]] ''Jolene'' *[[1974]] ''Porter ‘n‘ Dolly'' (við Porter Wagoner) *[[1974]] ''Love is Like a Butterfly'' *[[1975]] ''The Bargain Store'' *[[1975]] ''In Concert'' (við [[Chet Atkins]], [[Ronnie Milsap]], [[Gary Stewart]], [[Charley Pride]] og [[Jerry Reed]]) *[[1975]] ''Best of Dolly Parton (Vol. 2)'' *[[1975]] ''Say Forever You‘ll Be Mine'' (við Porter Wagoner) *[[1975]] ''The Seeker/We Used to'' *[[1976]] ''All I Can Do'' *[[1977]] ''New Harvest - First Gathering'' *[[1977]] ''Here You Come Again'' *[[1978]] ''Heartbreaker'' *[[1978]] ''Dolly Parton/Both Sides'' *[[1979]] ''Great Balls of Fire'' *[[1980]] ''Dolly, Dolly, Dolly'' *[[1980]] ''Porter & Dolly'' (við Porter Wagoner) *[[1980]] ''9 to 5 and Odd Jobs'' *[[1982]] ''Heartbreak Express'' *[[1982]] ''The Best Little Whorehouse In Texas'' *[[1982]] ''Greatest Hits'' *[[1982]] ''The Winning Hand'' (við [[Kris Kristofferson]], [[Willie Nelson]] og [[Brenda Lee]]) *[[1983]] ''Burlap & Satin'' *[[1984]] ''The Great Pretender'' *[[1984]] ''Rhinestone'' *[[1984]] ''Once Upon a Christmas'' (við [[Kenny Rogers]]) *[[1985]] ''Real Love'' *[[1986]] ''Think About Love'' *[[1987]] ''Trio'' (við [[Emmylou Harris]] og [[Linda Ronstadt]]) *[[1987]] ''Rainbow'' *[[1989]] ''White Limozeen'' *[[1990]] ''Home For Christmas'' *[[1991]] ''Eagle When She Flies'' *[[1992]] ''Straight Talk'' *[[1993]] ''Slow Dancing With the Moon'' *[[1993]] ''Honky Tonk Angels'' (við [[Loretta Lynn]] og [[Tammy Wynette]]) *[[1994]] ''Heartsongs: Live from Home'' *[[1995]] ''Something Special'' *[[1996]] ''I Will Always Love You and Other Greatest Hits'' *[[1996]] ''Treasures'' *[[1997]] ''A Life in Music - Ultimate Collection'' *[[1998]] ''Hungry Again'' *[[1999]] ''Trio 2'' (við [[Emmylou Harris]] og [[Linda Ronstadt]]) *[[1999]] ''The Grass Is Blue'' *[[2001]] ''Little Sparrow'' *[[2001]] ''Gold - The Hits Collection'' *[[2002]] ''Halos & Horns'' *[[2003]] ''Ultimate Dolly Parton'' *[[2003]] ''Just Because I‘m a Woman: Songs of Dolly Parton'' *[[2003]] ''For God And Country'' *[[2004]] ''Live & Well'' *[[2005]] ''Those Were the Days'' *[[2008]] ''Backwoods Barbie'' *[[2008]] ''Jesus & Gravity'' == Slóðir úteftir == * Almenna heimasíðan: **[https://dollyparton.com/ dollyparton.com] **[https://web.archive.org/web/20260825181017/https://dollyparton.com/ dollyparton.com - archive.org] * [https://www.dimma.fo/grein/dolly-parton-countrylegenda-farin-foldum-fra Dolly Parton, countrylegenda farin foldum frá ], dimma.fo, 25.08.2026 * [https://web.archive.org/web/20260825225153/https://www.in.fo/news-detail/countrystjoernan-dolly-parton-er-deyd Countrystjørnan Dolly Parton er deyð], in.fo, 25.08.2026 {{Commonscat|Dolly Parton}} == Keldur == {{reflist|refs= <ref name="kelda-a1">[https://itunes.apple.com/us/album/better-day/id443835362 Dolly Records], itunes.apple.com; accessed April 19, 2014. </ref> <ref name="kelda-a2">[http://www.websterpr.com/dollyparton/1423-dolly-parton-to-release-new-album-blue-smoke-in-the-u-s-on-may-13-2014 "Dolly Parton to release new album, ''Blue Smoke'', in the US on May 13, 2014"], websterpr.com; accessed May 10, 2014. </ref> <ref name="kelda-a3">[http://www.discogs.com/artist/39776-Dolly-Parton Dolly Parton], discogs.com </ref> <ref name="kelda-a4">[http://www.dollymania.net/awards.html Awards and Honors], dollymania.net </ref>. }} {{Rað|Parton, Dolly}} [[Bólkur:Amerikanskir tónleikarar]] [[Bólkur:Amerikanskar songkvinnur]] [[Bólkur:Country sangarar]] [[Bólkur:Føðingar í 1946]] [[Bólkur:Andlát í 2026]] qetifi21z4namw1kkor1unl7jvixyjc 0 17504 389861 378246 2026-11-11T01:13:17Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389861 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Joaquín Cuenca - Eduardo Manchón.jpg|250px|thumb|Joaquín Cuenca og Eduardo Manchón, sum gjørdu Panoramio heimasíðuna]] '''Panoramio''' er ein ''geolokatións-heimasíða'', har fólk kunnu deila sínar myndir við allan heimin. Heimasíðan er fyrst og fremst ætlað náttúru- og býarmyndum, sum brúkarin leggur á heimskortið júst har sum viðkomandi stóð, tá myndin varð tikin, og síðan verða myndirnar eftirhugdar av einum toymi á Panorio, og tey avgerða so, um myndirnar verða góðtiknar til [[Google Earth]]. Tær myndir á Panoramio, sum verða góðtiknar til Google Earth kunnu síggjast av brúkarum frá øllum heiminum, um tey brúka Google Earth ella [[Google Maps]]. Brúkarin finnur fram til eitt stað í heiminum, sum hann ella hon er áhugað í, og so ber til at síggja myndir frá tí staðnum, sum brúkarir á Panoramio hava lagt út. Brúkarar kunnu eisini seta lyklaorð á myndirnar, soleiðis at tað gerst lættari hjá øðrum brúkarum at finna fram til t.d. eitt bygdanavn, landanavn, eitt ávíst evni osfr. Panoramio heimasíðan er tøk á fleiri ymiskum málum. Høvuðsskrivstovan hjá Panoramio er í Zurich;<ref>{{cite web |url=http://www.panoramio.com/photo/34381886 |title=Panoramio.com |publisher=Panoramio.com |date=2010-04-15 |accessdate=2012-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180715094014/http://www.panoramio.com/photo/34381886 |archivedate=2018-07-15}}</ref> í skrivstovubygninginum hjá [[Google]] í [[Sveis]]. == Søgan == Tað vóru Joaquín Cuenca Abela og Eduardo Manchón Aguilar, tveir [[Spania|spaniumenn]] ið byrjaðu Panoramio heimasíðuna á sumri í 2005. Síðan gjørdist almenn 3. oktober 2005. Í mars 2007 vóru meira enn 1.000.000 myndir lagdar út av brúkarum,<ref>[http://www.panoramio.com/blog/1-million-geolocated-photos-at-panoramio/ Panoramio.com, One million geolocated photos at Panoramio]</ref> og tveir mánaðir seinni vóru yvir 2 milliónir myndir á Panoramio.<ref>[http://www.panoramio.com/blog/2-million-photos-in-panoramio/ Panoramio.com, 2 million photos in Panoramio]</ref> Hin 30. mai 2007 kunngjørdi internetfyritøkan [[Google]], at tey høvdu ætlanir um at keypa Panoramio,<ref>[http://googleblog.blogspot.com/2007/05/pictures-worth-thousand-clicks.html Googleblog.blogspot.com]</ref> og tað gjørdi Google so eisini í juli 2007<ref>[http://www.panoramio.com/team/ Panoramio]</ref>. Teir báðir stovnararnir vóru verandi har til 2010. == Keldur == <references/> == Slóðir úteftir == * [http://www.panoramio.com/ Almenn heimasíða hjá Panoramio] * [http://earth.google.com/ Google Earth] * [http://lifehacker.com/220743/google-earth-adds-wikipedia-panoramio-layers Google Earth adds Wikipedia, Panoramio layers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006093605/http://lifehacker.com/220743/google-earth-adds-wikipedia-panoramio-layers |date=2012-10-06 }} * [http://www.panoramio.com/photo/36983855 Panoramio Team til tann fyrsta toppfundin hjá administratorum. Apríl 2010 í Zurich] {{Commonscat}} [[Bólkur:Google]] [[Bólkur:Fyritøkur]] pt46t97xz1sv9mwwlxjch2su73zk5u3 0 22156 389859 389365 2026-11-10T23:47:47Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389859 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Ida_Corr_edit.jpg|thumbnail|250px|right|Ida Corr]] '''Ida Corr''' (fødd [[14. mars]] [[1977]] í [[Aarhus]]) er ein donsk-gambiansk songkvinna og sangskrivari. Sum 11-ára gomul vann hon ta fyrstu barna-[[MGP|Melodi Grand Prix]]-kappingina við orkestrinum Årgang '77, og sum 16-ára gomul framførdi hon við orkestri sínum á [[Skanderborg Festival]] frammanfyri 18.000 fólkum, sum upphiting fyri [[The Sandmen]]. Í fleiri ár sang hon kór fyri [[Gnags]], [[Sanne Salomonsen]] og onnur stór donsk nøvn, áðrenn hon í 2005 útgav sítt fyrsta soloalbum ''Streetdiva''. Í 2007 fekk hon eitt altjóða hitt við staklagnum "Let Me Think About It", ið varð remiksað av house-[[dj]]'num [[Fedde le Grand]] og gjørdist #1 á dance-hittlistunum í [[Stórabretland]]i og [[USA]]. Ida var ein av dómarunum í 6. umfari av sjónvarpssendingini [[X Factor (Danmark)|X Factor]], har ein av hennara solistum, Kresten, vann kappingina. == Útgávur == === Album === * [[2005]] - ''Streetdiva'' * [[2006]] - ''Robosoul'' * [[2009]] - ''Under the Sun'' * [[2013]] - ''Corr Values'' == Ávísingar úteftir == *[https://web.archive.org/web/20140208162715/http://www.idacorr.com/ Heimasíða] {{stubbi}} {{DEFAULTSORT:Corr, Ida}} {{Commonscat}} [[Bólkur:Danskar songkvinnur]] [[Bólkur:X Factor]] [[Bólkur:Føðingar í 1977]] 7sge1ozsy7n57vm117jwj2ouehsf2ih 0 22647 389856 386837 2026-11-10T23:06:16Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389856 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Premier RP D Tusk.jpg|thumb|Donald Tusk]] [[Mynd:Donald Tusk Signature.svg|thumb|Undirskriftin hjá Donald Tusk]] '''Donald Franciszek Tusk''' (føddur [[22. apríl]] [[1957]] í [[Gdansk]]) er ein [[Pólland|pólskur]] politikari, hann hevur verið forsætisráðharri Póllands síðan 2007 til 2014 og síðan 2023. Tusk hoyrir til tann liberala flokkin Platforma Obywatelska (Borgaraplattformurin). Í 2005 tapti hann forsetavalið móti Lech Kaczyński<ref>[http://www.prezydent2005.pkw.gov.pl/PZT/PL/WYN/W/index.htm Wybory 2005]</ref>. Tusk gjørdist forsætisráðharri eftir at flokkurin vann stóran sigur á valinum í 2007. Hann varð settur sum forsætisráðharri Póllands hin 16. november 2007<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306193042/http://www.wprost.pl/ar/117806/Premier-Tusk-i-jego-gabinet/ |archivedate=2016-03-06 |title=Premier Tusk i jego gabinet |url=http://www.wprost.pl/ar/117806/Premier-Tusk-i-jego-gabinet/ |access-date=2014-02-16}}</ref>. Í mai 2010 gjørdist hann vinnarin av ársins Karlamagnusar virðisløn<ref>{{Cite web |url=http://www.rp.pl/artykul/28,420562.html |title=Tusk laureatem nagrody Karola Wielkiego |accessdate=2014-02-17 |archive-date=2014-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141222145356/http://www.rp.pl/artykul/28,420562.html |dead-url=yes }}</ref>, sum er ein evropisk virðisløn, sum er høgt í metum. Hann varð valdur til forseta í Evroparáðnum hin 30. august 2014, hann vann yvir danska forsætisráðharran, [[Helle Thorning-Schmidt]]<ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-28989875 Italy's Mogherini and Poland's Tusk get top EU jobs]</ref><ref>[http://www.standaard.be/cnt/dmf20140830_01241954 Donald Tusk volgt Herman Van Rompuy op als Europees president]</ref><ref>[http://jyllands-posten.dk/international/europa/ECE6984007/donald-tusk-bliver-eu-s-nye-praesident/ Donald Tusk bliver EU's nye præsident]</ref>. Í 1978<ref>[http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1530681,2,sensacyjne-ciche-tradycyjne---polityczne-sluby-ostatnich-lat.read Mężowie i żony]</ref> giftist hann Małgorzata Sochacka<ref>{{Cite web |url=http://praca.wp.pl/gid,13170374,strona,4,title,Malgorzata-Tusk-zona-matka-babcia,galeria.html |title=Małgorzata Tusk – żona, matka, babcia |accessdate=2014-02-15 |archive-date=2014-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182409/http://praca.wp.pl/gid,13170374,strona,4,title,Malgorzata-Tusk-zona-matka-babcia,galeria.html |dead-url=yes |archivedate=2014-12-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141210182409/http://praca.wp.pl/gid,13170374,strona,4,title,Malgorzata-Tusk-zona-matka-babcia,galeria.html }}</ref>. Tey hava tvey børn saman, sonin Michał<ref>[http://wyborcza.pl/1,75248,11563086,Syn_premiera__Michal_Tusk__dostal_nowa_prace.html Syn premiera, Michał Tusk, dostał nową pracę]</ref> og dóttrina Katarzyna<ref>[http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/127125,jak-premier-tusk-kiwa-kolegow.html Jak premier Tusk kiwa kolegów]</ref>. == Keldur == <references/> {{DEFAULTSORT:Tusk, Donald}} {{Commonscat}} [[Bólkur:Pólskir politikarar]] [[Bólkur:Føðingar í 1957]] 1z16mas661rpx4hbqy66zpqpdr8orj2 0 23055 389858 389218 2026-11-10T23:38:21Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389858 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Flag of al-Qassam Brigades.svg|thumb|250px]] '''Hamas''' er sambært [[ES]], [[USA]], [[Kanada]], [[Avstralia]], v.fl. "ein fundamentalistiskur [[Islam|muslimskur]] [[Yvirgangur|yvirgangsfelagsskapur]]" sum hevur gjørt um seg í serliga [[Palestina]] <ref>http://www.nrk.no/norge/hamas-representanter-mangler-visum-1.518856</ref>. Hamas og [[Fatah]], undirskrivað eina friðaravtalu í mai í 2011; Hamas og Fatah hava verið í stríði við hvønn annan síðani 2006, tá Hamas framdi eitt hernaðarkvett ímóti stjórnarberandi flokkinum, Fatah, og tók valdið í [[Gazageirin|Gazageiranum]] <ref>http://www.pbs.org/wnet/wideangle/episodes/gaza-e-r/fatah-vs-hamas/1227/</ref>. Fatah hevur myndað palestinsku stjórnina á [[Vestara Áarbakka]], og hesi bæði økini hava síðani verið tvær púra atskildar territoriellar og politiskar eindir við hvør sínari leiðslu. Fatah og palistinski leiðarin [[Mahmoud Abbas]] skrivað 4. mei í 2011 undir sameiningarsáttmála við yvirgangsfelagsskapin Hamas. Talan er um sáttmála, sum m.a. ber við sær eina felagsstjórn at stjórna [[Vestara Áarbakka]] og [[Gazageirin|Gazageiranum]] og endurstovan av [[PLO]]. Fatah og Abbas vóru og eru enn fullgreiðir yvir, at samanrenningin merkir stríð við [[Ísrael]]. Hamas byggir alt sítt tilvergrundarlag á at javna Ísrael við jørðina og at reka allar jødar til havs verður tagt burtur <ref>http://avalon.law.yale.edu/20th_century/hamas.asp</ref><ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140131172614/http://palwatch.org/main.aspx?fi=584 |archivedate=2014-01-31 |title=Archive copy |url=http://www.palwatch.org/main.aspx?fi=584 |access-date=2014-03-04}}</ref><ref>http://www.gatestoneinstitute.org/3964/legitimizing-israel-destruction</ref><ref>http://books.google.com/books?id=gqMVfx6dCJkC&pg=PA179&lpg=PA179&dq=hamas+extermination+jews+israel+destruction&source=bl&ots=p2a0B_Oc95&sig=NwN54AwERTppEFrDZzpS9rVlebM&hl=en&sa=X&ei=3WMWU_G5INfaoATx14A4&ved=0CDIQ6AEwAjgK#v=onepage&q=hamas%20extermination%20jews%20israel%20destruction&f=false</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.abcnyheter.no/nyheter/2012/11/16/hamas-vil-utslette-israel |title=Archive copy |accessdate=2014-03-04 |archive-date=2012-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120020636/http://www.abcnyheter.no/nyheter/2012/11/16/hamas-vil-utslette-israel |dead-url=yes |archivedate=2012-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121120020636/http://www.abcnyheter.no/nyheter/2012/11/16/hamas-vil-utslette-israel }}</ref><ref>http://avalon.law.yale.edu/subject_menus/mideast.asp</ref> . ”Tú kann ikki hava frið bæði við Hamas í [[Gasageirin|Gaza]] og [[Ísrael]], vel friðin við Ísrael”, hesi vórðu greiðu boðini frá ísraelska forsætisráðharranum, [[Benjamin Netanyahu]] til leiðara palestina Mahmoud Abbas í 2012 <ref>http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2012/02/20122610416298264.html</ref>. Hamas hevur sent út við 7000 rakettir inn í Suðurísrael millum 2005 og 2009 <ref>{{Cite web |url=http://www.webcitation.org/mainframe.php |title=Archive copy |accessdate=2014-03-04 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809224536/http://www.webcitation.org/mainframe.php |dead-url=yes |archivedate=2017-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170923171050/https://www.webcitation.org/mainframe.php }}</ref><ref>http://www.huffingtonpost.com/2013/10/28/israel-shoots-down-rocket-gaza_n_4168868.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.gop.gov/policy-news/10/06/11/israel-and-the-gaza-flotilla |title=Archive copy |accessdate=2014-03-04 |archive-date=2013-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130312020834/http://www.gop.gov/policy-news/10/06/11/israel-and-the-gaza-flotilla |dead-url=yes |archivedate=2013-03-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130312020834/http://www.gop.gov/policy-news/10/06/11/israel-and-the-gaza-flotilla }}</ref>. == Kelduávísingar == <references/> {{Commonscat}} [[Bólkur:Yvirgangsfelagsskapir]] mbikpq606nyczwiycd3qjfbav00qr72 0 26037 389857 388633 2026-11-10T23:30:57Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389857 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Map_of_the_Northern_Cape_with_Gamagara_highlighted_(2011).svg|250px|thumb|right|Gamagara í Northern Cape]] '''Gamagara''' er ein kommuna í [[Northern Cape]] í [[Suðurafrika]] og hevur umleið 41 617 íbúgvar. ==Býir og bygdir== Fólkateljingin í Suðurafrika í 2001 býtti kommununa sundur í hesar býir og bygdir:<ref>[http://www.statssa.gov.za/census01/html/lookuptables1.zip Lookup Tables - Statistics South Africa]</ref> {| class="wikitable sortable" ! Býur/bygd !! Kota !! Øki (km²)!! Fólkatal |- | [[Dibeng]] || [http://census.adrianfrith.com/place/32401 32401]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250119183228/http://census.adrianfrith.com/place/32401 |date=2025-01-19 }}||align=right|8,58||align=right|4 023 |- | [[Dingleton]] || [http://census.adrianfrith.com/place/32402 32402]||align=right|1,56||align=right|2 866 |- | [[Ditloung]] || [http://census.adrianfrith.com/place/31903 31903]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250119183145/http://census.adrianfrith.com/place/31903 |date=2025-01-19 }}||align=right|0,62||align=right|3 044 |- | [[Kathu]] || [http://census.adrianfrith.com/place/32404 32404]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250119182906/http://census.adrianfrith.com/place/32404 |date=2025-01-19 }}||align=right|8,53||align=right|8 247 |- | [[Olifantshoek]] || [http://census.adrianfrith.com/place/31907 31907]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250119182941/http://census.adrianfrith.com/place/31907 |date=2025-01-19 }}||align=right|3,51||align=right|3 985 |- | ''Restin av kommununi'' || [http://census.adrianfrith.com/place/32403 32403]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250119182838/http://census.adrianfrith.com/place/32403 |date=2025-01-19 }}||align=right|2 449,38||align=right|1 048 |} == Keldur == <references/> == Ávísing úteftir == *[http://www.gamagara.co.za/ Heimasíða] {{stubbi}} [[Bólkur:Kommunur í Suðurafrika]] tv3bvd1yn4ljeytxv95yyo67sk50gv8 0 29059 389867 384257 2026-11-11T08:33:58Z ~2026-59687-64 35987 /* Landstingið */ typo 389867 wikitext text/x-wiki '''Demokraatit''' ella '''Demokratarnir''' ([[grønlendskt|grønlendskt]]: ''Kalaallit Nunaani Demokraatit'') er ein [[grønland]]skur [[sosialliberalisma|sosialliberalur]] politiskur flokkur. Floksformaður er landstingslimurin [[Jens-Frederik Nielsen]]. == Valúrslit == === Landstingið === Á [[Landstingsvalið 2009|Landstingsvalinum 2. juni 2009]] fekk flokkurin 12,7% av atkvøðunum og vann 4 av 31 landstingslimum. Tey ið vóru vald inn tá vóru: [[Niels Thomsen (grønlendskur politikari)|Niels Thomsen]], [[Andreas Uldum|Anda Uldum]], [[Justus Hansen]] og [[Astrid Fleischer Rex]]. Ein av landstingslimunum, Niels Thomsen, valdi at gevast í politikki í december 2011, av tí at hann fekk í boði eitt stjórastarv í heimbygdini, ið hann tók av, og hann helt ikki at tað hóskaði saman av vera politikari samstundis. Flokkurin fór í juni 2009 í eitt samgongusamstarv við flokkunum [[Inuit Ataqatigiit]] og [[Kattusseqatigiit]]. Henda samgongan var Grønlands landsstýri (Naalakkersuisut) fram til [[Landstingsvalið 2013]]. Í tíðarskeiðnum apríl 2011 til valið í 2013, hevði Demokraatit tveir landsstýrislimir: Útbúgving og gransking (undirvísingarráðharri) og Bústaðar og samferðslumálaráðharri. Á Landstingsvalinum 12. mars 2013 fekk Demokraatit tveir limir valdar, hesir vóru [[Palle Christiansen]] og táverandi floksformaðurin [[Jens B. Frederiksen]]. Á [[Landstingsvalið 2014|landstingsvalinum 28. november 2014]] fekk flokkurin fýra limir valdar, hesir vóru: Nivi Olsen, Andreas Rene Uldum, Justus Hansen og Randi Vestergaard Evaldsen.<ref>{{Cite web |url=http://valg.gl/Candidates.aspx?electionGuid=b0578019-e04f-4cde-92fa-6a3355cd383d&language=da-DK |title=valg.gl |accessdate=2014-11-30 |archive-date=2014-11-30 |archive-url=https://archive.ph/20141130014339/http://valg.gl/Candidates.aspx?electionGuid=b0578019-e04f-4cde-92fa-6a3355cd383d&language=da-DK |dead-url=yes |archivedate=2014-11-30 |archiveurl=https://archive.today/20141130014339/http://valg.gl/Candidates.aspx?electionGuid=b0578019-e04f-4cde-92fa-6a3355cd383d&language=da-DK }}</ref> === Fólkatingið === Á [[Fólkatingsvalið 2007|fólkatingsvalinum hin 13. november 2007]] fekk flokkurin 4.585 atkvøður, ið ikki rakk til ein fólkatingssess. Flokkurin gjørdi í august 2007 eina samstarvsavtalu við [[Det Konservative Folkeparti]] í [[Danmark]]. Henda avtalan varð tó uppsøgd aftur á vári 2010. Í desember 2012 gjørdi flokkurin eina nýggja samstarvsavtalu við [[Det Radikale Venstre]]. == Keldur == <references/> [[Bólkur:Politiskir flokkar í Grønlandi]] mjpucgofi8q9ltjc2h15wmxx97xq8ne 0 40790 389862 387996 2026-11-11T01:16:24Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389862 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Petite_Meller_photographed_in_my_studio,_2011..jpg|thumb|right|300px|Petite Meller (2011).]] '''Petite Meller''' er ein fronsk songkvinna. Hon er kend frá bólkinum [[Terry Poison]]. == Ávísing úteftir == * [https://web.archive.org/web/20160811102642/http://petitemeller.com/ Heimasíða] {{stubbi}} [[Bólkur:Franskar songkvinnur]] 01qonkpd9p4uziyvjn1ve7a6jx8baui 0 44278 389852 384569 2026-11-10T22:46:59Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389852 wikitext text/x-wiki '''Aksel Agnar Aagaard Nielsen''' (føddur [[6. november]] [[1928]] i [[Vestmanna]]. deyður [[3. mai]] [[2020]]) var [[Føroyar|føroyskur]] politikari ([[Sambandsflokkurin|SB]]), [[Løgting|løgtingsmaður]] og løgtingsformaður.<ref>Eirikur Lindenskov: [https://www.in.fo/news-detail/news/fyrrverandi-loegtingsmadurin-agnar-nielsen-deydur/ Fyrrverandi løgtingsmaðurin Agnar Nielsen deyður]{{Deyð leinkja|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, in.fo, 4. mai 2020</ref><ref name="EJ">Edmund Joensen: [http://www.vp.fo/news/ein-kappi-er-farin Ein kappi er farin], vp.fo, 5. mai 2020</ref> Agnar Nielsen var bedingsmeistari í Vestmanna 1958-65, stjóri á Vestmanna skipasmiðju 1972-81, og kavari 1966-72.<ref name="LT150">[https://logting.elektron.fo/Ymiskt/L%F8gtingss%F8gan%202.pdf#page=323 Agnar Nielsen bls. 323] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180221222507/http://logting.elektron.fo/Ymiskt/L%F8gtingss%F8gan%202.pdf#page=323 |date=2018-02-21 }}, Løgtingið 150 - Hátíðarrit.</ref> Sum politikari hevði hann sæti á Løgtingi í 20 ár, frá 1970 til 1990. Í tveimum umførum var hann eisini løgtingsformaður, fyrru ferðina frá 1978-79 og aftur tíggju ár seinni, frá 1989-90.<ref name="EJ"/> == Slóðir úteftir == * Edmund Joensen: [http://www.vp.fo/news/ein-kappi-er-farin Ein kappi er farin], vp.fo, 5. mai 2020 * [https://logting.elektron.fo/Ymiskt/L%F8gtingss%F8gan%202.pdf#page=323 Agnar Nielsen - bls. 323 - Bind 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180221222507/http://logting.elektron.fo/Ymiskt/L%F8gtingss%F8gan%202.pdf#page=323 |date=2018-02-21 }}, Løgtingið 150 - Hátíðarrit, Tórshavn 2002 == Keldur == {{reflist}} [[Bólkur:Føroyskir politikarar]] [[Bólkur:Føðingar í 1928]] [[Bólkur:Politikarar úr Sambandsflokkinum]] [[Bólkur:Løgtingslimir]] [[Bólkur:Løgtingsformenn í Føroyum]] [[Bólkur:Andlát í 2020]] hmxprpj8fpyn412q96hs9ckkj93k6or 0 45765 389864 386927 2026-11-11T01:21:39Z InternetArchiveBot 24584 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 389864 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Lagerkvist.jpg|260px|thumb|right|Lagerkvist um 1950.]] '''Pär Fabian Lagerkvist''' (føddur [[23. mai]] [[1891]] í [[Växjö]], deyður [[11. juli]] [[1974]] í [[Lidingö]]) var [[Svøríki|svenskur]] rithøvundur og yrkjari.<ref name="riksarkivet"/> Eitt afturvendandi evni í verkum hansara eru viðurskifti millum Gud og menniskja. Millum týdningarmestu verkini hjá svenska rithøvundinum eru yrkingasavnið ''Ångest'' frá [[1916]] og skaldsøgan ''Dvärgen'' frá [[1944]]. Hann var limur í [[Svenska Akademiið|Svenska Akademinum]] síðan [[1940]] og fekk [[Nobelvirðislønin í bókmentum|Nobelvirðislønina í bókmentum]] í 1951.<ref name="nobelprize"/> == Útgávur == {{columns | col1 = * ''Människor'' (1912) * ''Ordkonst och bildkonst'' (1913) * ''Två sagor om livet'' (1913) * ''Motiv'' (1914) * ''Järn och människor'' (1915) * ''Ångest'' (1916) * ''Sista människan'' (1917) * ''Teater'' (1918) * ''Kaos'' (1919) * ''Det eviga leendet'' (1920) * ''Den lyckliges väg'' (1921) * ''Den osynlige'' (1923) * ''Onda sagor'' (1924) * ''Gäst hos verkligheten'' (1925) * ''Hjärtats sånger'' (1926) * ''Det besegrade livet'' (1927) * ''Han som fick leva om sitt liv'' (1928) | col2 = * ''Kämpande ande'' (1930) * ''Konungen'' (1932) * ''Vid lägereld'' (1932) * ''Bödeln'' (1933) * ''Den knutna näven'' (1934) * ''I den tiden'' (1935) * ''Människan utan själ'' (1936) * ''Genius'' (1937) * ''Seger i mörker'' (1939) * ''Den befriade människan'' (1939) * ''Sång och strid'' (1940) * ''Dvärgen'' (1944) | col3 = * ''Låt människan leva'' (1950) * ''Barabbas'' (1950) * ''Aftonland'' (1953) * ''Sibyllan'' (1956) * ''Ahasverus död'' (1960) * ''Pilgrim på havet'' (1962) * ''Det heliga landet'' (1964) * ''Mariamne'' (1967) * ''En hjältes död'' }} == Ávísingar úteftir == *Stutt ævisøga á svenskum: [https://web.archive.org/web/20230320233353/https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=10912 Pär F Lagerkvist], riksarkivet.se *Stutt ævisøga á enskum: [https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1951/lagerkvist/biographical/ Pär Lagerkvist], nobelprize.org {{Commonscat}} ==Keldutilfar== {{reflist|refs= <ref name="riksarkivet">[https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=10912 Pär F Lagerkvist], riksarkivet.se </ref> <ref name="nobelprize">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1951/summary/ The Nobel Prize in Literature 1951], nobelprize.org </ref> }} {{stubbi}} {{Rað|Lagerkvist, Pär}} [[Bólkur:Føðingar í 1891]] [[Bólkur:Andlát í 1974]] [[Bólkur:Svenskir rithøvundar]] [[Bólkur:Nobelprísvinnarar]] t0bhss9p3wowj32tbc5xmxm8l92fbaq 0 46657 389868 389844 2026-11-11T09:02:41Z ~2026-59687-64 35987 389868 wikitext text/x-wiki '''Eir''' er í [[Norrøn gudalæra|norrønari gudalæru]] gudinna fyri [[Læknafrøði|læknalist]], grøðing og heilsu. Navn hennara merkir "hjálp" ella "náði" á [[Norrønt mál|fornnorrønum]], og hon verður mett at vera tann besta læknin millum gudarnar. Her eru høvuðseyðkennini fyri Eir í norrønari mytologi: ;Leiklutur og evni • Grøðing: Eir hevur serstakan kunnleika til læknaurtir og grøðandi kreftir. Kvinnur í [[Víkingatíðin|víkingatíðini]] bóðu ofta til hennara fyri at fáa hjálp við sjúkum, løstum og barnsburði. • Ásynja ella valkyrja: Í keldunum er hon bæði nevnd sum ein av ásynjunum (gudinnunum, gyðjunum) og sum ein valkyrja. Sum valkyrja hevði hon makt til at velja, hvør skuldi yvirliva á vígvøllinum. • Tjænari hjá Menglöð: Í kvæðinum Fjölsvinnsmál situr Eir á fjallinum Lyfjaberg (Grøðingarfjallið) saman við øðrum grøðandi moyggjum. Fjallið verður sagt at grøða allar sjúkur hjá teimum, ið klíva upp á tað. ;Keldur og týdningur • Snorra-Edda: [[Snorri Sturluson]] nevnir Eir í Gylfaginning sum ein av teimum týdningarmestu ásynjunum og lýsir hana stutt sum "hin besta læknin". • Í dag: Navnið Eir er enn livandi í [[Norðurlond|Norðurlondum]] sum [[Fornøvn í Føroyum|gentunavn]]. Tað verður eisini ofta brúkt í sambandi við heilsuverk, apotek og læknastovur í dag. ==Hygg eisini at== • [[Læknafrøði|Læknalist]] og urtum í [[Víkingatíðin|víkingatíðini]] • Øðrum ásynjum í norrønari mytologi (sum [[Frigg]] ella [[Freja]]) • Fjallinum Lyfjaberg og kvæðinum Fjölsvinnsmál {{Norrønir gudar}} [[Bólkur:Ásatrúgv|*]] [[Bólkur:Søga]] [[Bólkur:Víkingatíðin]] 2fdi3dgn8ay3ywhf7mmp5pmms5o5cqm