Wikipedia
frrwiki
https://frr.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Hoodsid
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Medium
Spezial
Diskussion
Benutzer
Benutzer Diskussion
Wikipedia
Wikipedia Diskussion
Datei
Datei Diskussion
MediaWiki
MediaWiki Diskussion
Vorlage
Vorlage Diskussion
Hilfe
Hilfe Diskussion
Kategorie
Kategorie Diskussion
Seite
Seite Diskussion
Index
Index Diskussion
Text
Text Diskussion
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Risem-Lonham
0
313
280311
260838
2026-05-07T06:26:26Z
Murma174
19
280311
wikitext
text/x-wiki
{{Mooring}}
{{Infobox Gemeinde in Deutschland mooring
|Wappen = DEU Risum-Lindholm COA.svg
|Breitengrad = 54/46//N
|Längengrad = 08/52//E
|Lageplan = Risum-Lindholm in NF.PNG
|Bundesland = Slaswik-Holstiinj
|Kreis = Nordfraschlönj
|Amt = Söödtuner
|Höhe = 2
|Fläche = 36.03
|PLZ = 25920
|Vorwahl = 04661
|Kfz = NF
|Gemeindeschlüssel = 01054109
|NUTS = DEF07
|Adresse-Verband = Marktstraße 12<br />25899 [[Naibel]]
|Website = [http://www.amt-suedtondern.de www.amt-<br />suedtondern.de]
|Bürgermeister = Hauke Christiansen
|Partei = CDU
}}
<br>
Önj '''Risem-Lonham''' sat dåt åmt Bökinghiirde.
E gemiinde as 1969 üt da gemiinde Risem än Lonham tuhuupewüchsen. Sü wårt önjt ålgemiin oofting foon Risem unti Lonham snååked. Dåt hiirt tut [[Åmt Söödtuner]]. Dåt toorp heet di grutste loonsportferiin foon gåns Nordfaschlönj. Di SV Frisia 03 Risem-Lunham e.V..
Heer snååke da mååste manschne [[Mooring]].
==Geografii==
Di [[Gräine Küstwäi]] (B5) gungt dör e gemiine.
=== Toorpe ===
* [[Risem]]
* [[Lonham]]
* [[Moosbel NF|Moosbel]]
* [[Klookris]]
* [[Wäieeker]]
* [[Kråmperhüs]]
* Bruwäi
* Läiged
* [[Läigeroos]]
* [[Hiirnekuuch]]
<gallery>
Wiiser_Lunham_001.JPG
Waiwiiser_Deesbel_001.JPG
Lunham 001.JPG
Klookris_001.JPG
Skelt_Läigeroos_001.JPG
Kråmperhüs 001.JPG
Waieeker_001.JPG
Wiiser Risem 001.JPG
Moosbel 001.JPG
</gallery>
==Kultuur==
Önj dåt [[Risem-Schölj]] wårt [[Frasch]] än [[Dånsch]] unerruchted. Frasch wårt uk önj dåt [[Nis Albrecht Johannsen-Schölj]] önj Lonham unerruchted.
==Histoori==
Risem än Lonham wörden for di jarste keer önj dåt [[13. iirhunert]] önj dåt [[Waldemar-Jardbök]] schraftlik nååmd. Di 1. önj e [[Ismoune]] [[2008]] wörd e gemiine diilj foont Åmt Söödtuner.
== Kånde persöönlikhäide ==
*[[Momme Andresen]] - Keemiker, pioniir foon e fotografii, Magrünleeder foon e firma Agfa
*[[Berthold Bahnsen]] - fraschen Manerhäidpolitiker (SSW), MdL (Slaswig-Holstiin)
*[[Bende Bendsen]] - fraschen spräkemoon
*[[Johannes Oldsen]] - fraschen Manerhäidpolitiker (SSW), MdL (Slaswig-Holstiin)
== Referäntse ==
<references />
== Kiik uk deer ==
* [https://web.archive.org/web/20191216213230/https://www.nordfriiskfutuur.eu/nordfrieslandlexikon/begriff/risummooringer-kornkoog/ Risemmooringer Kornkuuch] önjt ''Nordfriesland Lexikon'' foont [[NFI]]
* [https://www.risumskole.de/om-skolen/lait-amt-schoelj/ Risem-Schölj] (aw Frasch).
* [https://grundschule-risum-lindholm.de/unsere-schule Nis Albrecht Johannsen-Schölj] (aw Tjüsch).
{{Gemiine foont Åmt Söödtuner}}
{{Stääden an gemeenen uun NF}}
[[Category:Böökinghiird]]
rjlb3uwlz3rhgu4byvkmh9n0va3xkhk
Vorlage:Hoodsid-Naie artiikle
10
2303
280308
280003
2026-05-06T20:28:11Z
Murma174
19
280308
wikitext
text/x-wiki
<!-- Nei artiikler an bilen leewen gans boowen diartuskriiw! -->
[[Datei:Gotteskoog.JPG|thumb|120px|link=Godskuuch|[[Godskuuch]]]]
[[Datei:Animation of C-2023 A3 around Sun.gif|thumb|120px|link=C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS)|[[C/2023 A3]]]]
[[Datei:Kikaninchen_Logo.png|thumb|120px|link=Kikaninchen|[[Kikaninchen]]]]
[[Datei:Kapitänechristiansen.jpg|thumb|120px|link=Kapitäne Christiansen| A ''"[[Kapitäne Christiansen|Kapitäne]]"'']]
* [[Peter Nissen]] (1957-2026)
* [[Usbekistaan]], [[Etioopien]], [[Sri Lanka]] apwerket
* [[Haafez]]
* [[Hanna Plaß]], [[Ginger Redcliff]]
* [[Iraan]], [[Afghaanistaan]] apwerket
* [[Godskuuch]]
* [[Max Feddersen]] (1900-1945)
* [[Bundesdaiswool 2025]]
* [[ei komutatiif geometrii]]
* [[Unerwäis]], podcast faan a [[NDR]]
* [[Alina Paulsen]] (''Ruuth'', ''Blush Davis'')
* [[Feer tu New York (NDR)]]
* [[Ekke Nekkepenn]]
* [[José Herrando]] (~1720-1763)
* [[Hinrich Braren]] (1751-1826)
* [[C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS)]]
* [[Blä Tong Wiirus]] (''[[Orbivirus caerulinguae]]'')
* [[Gottfried (Skap)]], 1822 onergingen
* [[:Vorlage:Tidjsoonen|Amtelk tidjsoonen]], klaar
* [[:Vorlage:Letlun Ferwalting|Letlun]], steeden an gemeenden
* [[Kikaninchen]] üüb [[fering]] an [[mooring]]
* [[Greks Rewolutsion]] (1821-1829)
* [[Suart Wedwüfen]]
* [[:Vorlage:Prowinsen uun Spoonien|Prowinsen uun Spoonien]]
* [[Futbaal EM 2024]]
* [[Kapitäne Christiansen]], skap
* [[FUEN]]
* [[Mustelinae]] (Huarmer, Elken, Daksen)
* [[Otern]], [[Weederelken]]
* [[Johannes Hansen]]
* [[Peyote Kaktus]]
* [[Japoonsk skraft]]
* [[Taíno]]
* [[Spezial:Neue Seiten|Muar nei sidjen - Muar niie Bidrachen - Mör naie side]]<noinclude>
[[Kategorie:Vorlage:Hoodsid]]</noinclude>
blgn4t84798c3gxqtv64j4v79ynijj1
Germaans spriaken
0
3988
280325
240570
2026-05-07T06:56:24Z
Murma174
19
280325
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:Germanische sprachen.PNG|thumb|upright=2|Spriadkoord faan germaans spriaken.]]
<br>
A '''germaans spriaken''' san en twiig faan a [[indogermaans spriaken]]. Diar hiar amanbi 15 spriaken tu, an 500 miljuun minsken snaake ian diarfaan üs mamenspriak. 700 miljuunen san't, wan dü jo mätäälst, diar's leeder tuliard haa.
== A grat germaans spriaken ==
[[Image:Europe germanic-languages 2.PNG|upright=1.25|thumb|right|
'''Waastgermaans spriaken'''
{{legend|yellow|Holuns}}
{{legend|#38ff00|Plaatsjiisk}}
{{legend|#00d200|Madelsjiisk}}
{{legend|#008000|Süüdsjiisk}}
'''Nuurdsiagermaans'''
{{legend|orange|Ingelsk }}
{{legend|gold|Fresk}}
'''Nuurdgermaans'''
{{legend|darkblue|Uast-Skandinaawisk}}
{{legend|turquoise|Waast-Skandinaawisk}}
{{legend|red|Grens tesken Nuurd- an Waastgermaans}}]]
[[Datei:Westgermanische_Sprachvariet%C3%A4ten_1990.png|thumb|upright=1.25|Waastgermaans spriaken an warianten]]
* [[Ingelsk]] 340 miljuun spreegern + 180 miljuun tuliarden.
* [[Sjiisk]] 100 miljuun spreegern + 80 miljuun tuliarden.
* [[Holuns]] (25 Mio.)
* [[Sweedsk]] (10 Mio.)
* [[Afrikaans]] (6 Mio. + 10 Mio.)
* [[Däänsk]] (5,5 Mio.)
* [[Noorsk]] (5 Mio.)
* [[Plaatsjiisk]] (5 Mio.)
* [[Jidisk]] (3 Mio.)
== Iindialang ==
* '''[[Germaans]]''' 15 spriaken
** '''[[Waastgermaans]]'''
*** '''Sjiisk an holuns''' ([[Kontinentaalgermaans]])
**** '''Sjiisk'''
***** [[Sjiisk]] (100 Mio. + 80 Mio.)
***** [[Jidisk]] (3 Mio.)
***** [[Luksemborags]] (Lëtzebuergesch) (300.000)
***** [[Pennsilwaanisk]] (100.000)
**** '''Plaatsjiisk'''
***** [[Plaatsjiisk]] (5 Mio.)
***** [[Plautdietsch]] (500.000)
**** '''Holuns'''
***** [[Holuns]] (25 Mio.)
***** [[Afrikaans]] (6 Mio. + 10 Mio.)
*** '''[[Nuurdsiagermaans]]''' (Ingwäoonisk, [[Anglo-Fresk]])
**** [[Fresk]] (720.000) ([[Nuurdfresk]], [[Waastfresk]], [[Saaterfresk]])
**** [[Ingelsk]] (340 Mio. +180 Mio.)
**** [[Skots]]
** '''[[Nuurdgermaans]]'''
*** '''[[Skandinaawisk]]'''
**** [[Däänsk]] (5,5 Mio.)
**** [[Sweedsk]] (9 Mio.)
**** [[Norweegs]] (5 Mio.)
*** '''Isluns-Färöisk'''
**** [[Isluns]] (300.000 + 50.000)
**** [[Färöisk]] (65.000)
**** [[Norn (Spriik)|Norn]] †
** '''Uastgermaans''' †
*** [[Gootisk (Spriik)|Gootisk]] oner ölern - ''aal uastgermaans spriaken san ütjstürwen''
== Germaans an huuchsjiisk ütjspriakferanerangen ==
{| class="prettytable"
|- bgcolor='#COFOFO'
!Nr
!*Indogermaans →
!*Germaans →
!Huuchsjiisk
|-
|1 || p → || f → || f
|-
|2 || t → || þ (th) → || d
|-
|3 || k → || h (ch) → || h
|-
|4 || b → || p → || ff / pf
|-
|5 || d → || t → || ss / tz
|-
|6 || g → || k → || hh / ch
|-
|7 || bh → || b → || b (''alem./bair.'' p)
|-
|8 || dh → || d → || t
|-
|9 || gh → || g → || g (''bair.'' k)
|-
|}
== Ferglik mä ööder spriaken ==
{| class="prettytable"
|- bgcolor='#COFOFO'
!Nr
!*Indogermaans
!Latiinsk
!Greks
!*Germaans
!Ingelsk
!Sjiisk
|-
|1 || *'''p'''əter || '''p'''ater || '''p'''atér || *'''f'''ađer || '''f'''ather || '''V'''ater
|-
|2 || *bhra'''t'''ar || fra'''t'''er || phra'''t'''ér || *brō'''þ'''er || bro'''th'''er || Bru'''d'''er
|-
|3 || *'''k'''erd || '''c'''ord- || '''k'''ard- || *'''χ'''ertōn || '''h'''eart || '''H'''erz
|-
|4 || *dheu'''b''' ||. ||. || *deu'''p''' || dee'''p''' || tie'''f'''
|-
|5a || *e'''d'''- || e'''d'''- || e'''d'''- || *i'''t'''ana || ea'''t''' || e'''ss'''en
|-
|5b || *se'''d'''- || se'''d'''- ||. || *si'''t'''ana || si'''t''' || si'''tz'''en
|-
|6 || *e'''g'''o || e'''g'''o || e'''g'''o || *e'''k''' || i'''k''' (''nd.'') || i'''ch'''
|-
|7 || *'''bh'''er || '''f'''er- || '''ph'''er- || *'''b'''airana || '''b'''ear || ge-'''b'''ären
|-
|8 || *u'''dh'''ar || u'''b'''er || oũ'''th'''ar || *u'''d'''ar || u'''d'''er (''ae.'') || Eu'''t'''er
|-
|9 || *we'''gh'''- || ve'''h'''- || . || *we'''g'''a- || wei'''gh''' || wie'''g'''en
|-
|}
== Luke uk diar ==
* {{Commonscat öömrang|Germanic languages|Germaans spriaken}}
[[Kategorie:Germaans spriaken| ]]
7iukg9jspv7w6fwztayac6h2zs7y0k0
Vorlage:Wechselkursdaten/EZB
10
4596
280306
280214
2026-05-06T18:07:07Z
LkhBot
19237
Bot: Aktualisierung
280306
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch: {{{1|}}}
|STAND=2026-05-06
|USD = 1.1762
|JPY = 183.74
|BGN = 1.9558
|CZK = 24.34
|DKK = 7.4725
|GBP = 0.8637
|HUF = 359.15
|PLN = 4.233
|RON = 5.2598
|SEK = 10.8335
|CHF = 0.9165
|ISK = 143.6
|NOK = 10.898
|HRK = 7.5365
|RUB = 117.2010
|TRY = 53.1933
|AUD = 1.6238
|BRL = 5.7742
|CAD = 1.5999
|CNY = 8.0113
|HKD = 9.2163
|IDR = 20381.49
|ILS = 3.418
|INR = 111.2865
|KRW = 1703.26
|MXN = 20.3017
|MYR = 4.6166
|NZD = 1.9713
|PHP = 71.463
|SGD = 1.4917
|THB = 37.856
|ZAR = 19.2959
|QUELLE=[http://www.ecb.europa.eu/stats/eurofxref/eurofxref-daily.xml EZB Euro foreign exchange reference rates]
}}</includeonly><noinclude>
Liefert den Gegenwert von 1 EUR in einer Fremdwährung. Datenquelle: http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/html/index.en.html
[[Kategorie:Vorlage:Metadaten|Wechselkursdaten/EZB]]
</noinclude>
h7j1vimz06wdr3qeyl1ikquxmfo9x45
Echt Silere
0
6369
280318
230973
2026-05-07T06:41:47Z
Murma174
19
280318
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Echt Silere
| Taxon_WissName = Apium graveolens
| Taxon_Rang = Slach
| Taxon_Autor = [[Carl von Linné|L.]]
| Taxon2_Name = Silere
| Taxon2_WissName = Apium
| Taxon2_Rang = Slacher
| Taxon3_Name =
| Taxon3_WissName = Apiaceae
| Taxon3_Rang = Famile
| Taxon4_Name =
| Taxon4_WissName = Apiales
| Taxon4_Rang = Kategorii
| Taxon5_Name = Bloosenplaanten
| Taxon5_WissName = Magnoliopsida
| Taxon5_Rang = Klas
| Taxon6_Name = Siadplaanten
| Taxon6_Rang = Onerufdialang
| Taxon6_WissName = Spermatophytina
| Bild = Illustration Apium graveolens0.jpg
| Bildbeschreibung = Echt Silere (''Apium graveolens'')
}}
<br>
'''Echt Silere''' (''Apium graveolens'') as en plaant faan det famile ''Apiaceae''. Enkelt onerslacher wurd tu iidjen brükt.
== Onerslacher ==
* Silerestaang (Apium graveolens dulce)
* Silereknol (Apium graveolens rapaceum)
* Silerekrüüs (Apium graveolens secalinum)
<gallery>
C%C3%A9leri.jpg|Silerestaang
Knolselderij_plant_(Apium_graveolens_var._rapaceum)_%27Dolvi%27.jpg|Silereknol
Snijselderij_Apium_graveolens.jpg|Silerekrüüs
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commons öömrang|Apium graveolens|{{PAGENAME}}}}
{{Wikispecies öömrang|Apium graveolens|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Apiaceae]]
[[Kategorie:Früchten]]
afcbgnsrstzmppvqvdeas1ait77p2tr
Holunflud
0
6451
280309
257503
2026-05-07T06:21:33Z
Murma174
19
280309
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
[[Datei:Hollandsturmflut.png|thumb|300px|Holunflud 1953<br>laachtblä: auerspeeld lun]]
<br>
At '''Holunflud''' wiar en böös swaar [[sturemflud]] uun a naacht faan a 31. Janewoore tu a 1. Febrewoore [[1953]]. Hat wiar wel det slimst sturemflud bi a [[Nuurdsia]] uun't [[20. juarhunert]]. Hat hää föraal det regiuun [[Prowins Sialun|Sialun]] uun a [[Neederlunen]] draapt. Diar wiar jüst [[springflud]] an so lep det struemflud steedenwiis 5,25m auer normool ap.
Uun a Neederlunen san muar üs 1.800 minsken stürwen, man uk uun Ingelun jääw't muar üs 300 duaden. An üüb sia ging en [[damper]] mä 250 minsken oner.
== Delta-Plan ==
Diarefter as a ''Delta-Plan'' ütjwerket wurden, di at hialer Nuurdsiaküst faan Holun ufseekre skul. Faan 1958 bit 1997 san 14 sperwerken baud wurden, diar daalang det hialer regiuun ufseekre.
[[Datei:Karte der Bauwerke des Deltaprojekts.png|thumb|left|''Delta'' sperwerken]]
{{ufsaat}}
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|North Sea flood of 1953|Holunflud}}
{{commonscat öömrang|Delta Works|''Delta'' sperwerken}}
[[Kategorie:Nuurdsia]]
[[Kategorie:Neederlunen]]
3iwsvgnqm3z77gpp6n7ogh609ylf365
Silere
0
6494
280319
116158
2026-05-07T06:43:29Z
Murma174
19
280319
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Silere
| Taxon_WissName = Apium
| Taxon_Rang = Slacher
| Taxon_Autor = [[Carl von Linné|L.]]
| Taxon2_LinkName = nein
| Taxon2_WissName = Apieae
| Taxon2_Rang = Triibus
| Taxon3_WissName = Apioideae
| Taxon3_Rang = Onerfamile
| Taxon3_LinkName = nein
| Taxon4_Name =
| Taxon4_WissName = Apiaceae
| Taxon4_Rang = Famile
| Taxon5_Name =
| Taxon5_WissName = Apiales
| Taxon5_Rang = Kategorii
| Taxon6_Name = Bloosenplaanten
| Taxon6_Rang = Klas
| Taxon6_WissName = Magnoliopsida
| Bild = Illustration Apium graveolens0.jpg
| Bildbeschreibung = [[Echt Silere]] (''Apium graveolens'')
}}
<br>
''' Silere''' (''Apium'') het 30 [[plaant]]enslacher faan det famile ''Apiaceae''. Miast ment'am [[Echt Silere]], wat tu iidjen an uun a medesiin brükt woort.
== Slacher ==
{{Türner|2|
* ''[[Apium andinum]]'' Phil.
* ''[[Apium angustilobum]]'' Reiche
* ''[[Apium annum]]'' Short
* ''[[Apium apioides]]'' Reiche
* ''[[Apium australe]]'' Thouars
* ''[[Apium bermejoi]]'' L. Llorens
* ''[[Apium butleri]]'' S. Watson
* ''[[Apium commersonii]]'' DC.
* ''[[Apium decumbens]]'' Eckl. & Zeyh.
* ''[[Apium divaricatum]]'' Benth. & Hook. f. ex S. Watson
* ''[[Apium echinatum]]'' Benth. & Hook. f. ex S. Watson
* ''[[Apium fernandezianum]]'' Johow
* ''[[Apium flexuosum]]'' Phil.
* [[Echt silere]] (''Apium graveolens'' L.)
* ''[[Apium humile]]'' Reiche
* ''[[Apium inundatum]]'' Rchb. f.
* ''[[Apium laciniatum]]'' (DC.) Urb.
* ''[[Apium leptophyllum]]'' (Pers.) F. Muell. ex Benth.
* ''[[Apium ligula]]'' Drude
* ''[[Apium nodiflorum]]'' (L.) Lag.
* ''[[Apium panul]]'' Reiche
* ''[[Apium patens]]'' (Nutt. ex DC.) S. Watson
* ''[[Apium peucedanoides]]'' Reiche
* ''[[Apium philippii]]'' H. Wolff
* ''[[Apium pimpinellifolium]]'' Reiche
* ''[[Apium popei]]'' (Torr. & A. Gray) A. Gray
* ''[[Apium prostratum]]'' Vent.
* ''[[Apium repens]]'' Lag.
* ''[[Apium sellowianum]]'' H. Wolff
* ''[[Apium ventricosum]]'' H. Boissieu
}}
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Apium|{{PAGENAME}}}}
{{Wikispecies öömrang|Apium|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Apiaceae]]
auwfrh1xdfurvfq7owll3v2hvfsu75z
280321
280319
2026-05-07T06:46:48Z
Murma174
19
280321
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Silere
| Taxon_WissName = Apium
| Taxon_Rang = Slacher
| Taxon_Autor = [[Carl von Linné|L.]]
| Taxon2_LinkName = nein
| Taxon2_WissName = Apieae
| Taxon2_Rang = Triibus
| Taxon3_WissName = Apioideae
| Taxon3_Rang = Onerfamile
| Taxon3_LinkName = nein
| Taxon4_Name =
| Taxon4_WissName = Apiaceae
| Taxon4_Rang = Famile
| Taxon5_Name =
| Taxon5_WissName = Apiales
| Taxon5_Rang = Kategorii
| Taxon6_Name = Bloosenplaanten
| Taxon6_Rang = Klas
| Taxon6_WissName = Magnoliopsida
| Bild = Illustration Apium graveolens0.jpg
| Bildbeschreibung = [[Echt Silere]] (''Apium graveolens'')
}}
<br>
''' Silere''' (''Apium'') het 30 [[plaant]]enslacher faan det famile ''Apiaceae''. Miast ment'am [[Echt Silere]], wat tu iidjen an uun a medesiin brükt woort.
== Slacher ==
{{Türner|2|
* ''[[Apium andinum]]'' Phil.
* ''[[Apium angustilobum]]'' Reiche
* ''[[Apium annum]]'' Short
* ''[[Apium apioides]]'' Reiche
* ''[[Apium australe]]'' Thouars
* ''[[Apium bermejoi]]'' L. Llorens
* ''[[Apium butleri]]'' S. Watson
* ''[[Apium commersonii]]'' DC.
* ''[[Apium decumbens]]'' Eckl. & Zeyh.
* ''[[Apium divaricatum]]'' Benth. & Hook. f. ex S. Watson
* ''[[Apium echinatum]]'' Benth. & Hook. f. ex S. Watson
* ''[[Apium fernandezianum]]'' Johow
* ''[[Apium flexuosum]]'' Phil.
* [[Echt Silere]] (''Apium graveolens'' L.)
* ''[[Apium humile]]'' Reiche
* ''[[Apium inundatum]]'' Rchb. f.
* ''[[Apium laciniatum]]'' (DC.) Urb.
* ''[[Apium leptophyllum]]'' (Pers.) F. Muell. ex Benth.
* ''[[Apium ligula]]'' Drude
* ''[[Apium nodiflorum]]'' (L.) Lag.
* ''[[Apium panul]]'' Reiche
* ''[[Apium patens]]'' (Nutt. ex DC.) S. Watson
* ''[[Apium peucedanoides]]'' Reiche
* ''[[Apium philippii]]'' H. Wolff
* ''[[Apium pimpinellifolium]]'' Reiche
* ''[[Apium popei]]'' (Torr. & A. Gray) A. Gray
* ''[[Apium prostratum]]'' Vent.
* ''[[Apium repens]]'' Lag.
* ''[[Apium sellowianum]]'' H. Wolff
* ''[[Apium ventricosum]]'' H. Boissieu
}}
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Apium|{{PAGENAME}}}}
{{Wikispecies öömrang|Apium|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Apiaceae]]
kidw3c8qwu0gbehiwhyi1ppsjv1ell8
Kategorie:Biografii Söl'ring
14
11694
280317
265651
2026-05-07T06:40:19Z
Murma174
19
HC: Du diartu [[Kategorie:Söl']]
280317
wikitext
text/x-wiki
'''Jir sen ali Biografiien tö finj, di Önerkategoriien "kraisi bluat iin", wan em wat sjukt.'''
[[Kategorie:Biografii| ]]
[[Kategorie:Sölring Artiikel]]
[[Kategorie:Söl']]
dcj4k4cz23rrad6khy08oldus99hk32
Z (buksteew)
0
14097
280331
233665
2026-05-07T07:05:24Z
Murma174
19
280331
wikitext
text/x-wiki
{{Didiar artiikel|ment di buksteew '''Z'''. Luke uk bi [[Z]] (muardüüdag).}}
{{Öömrang}}
<br><br>
{{Tiaken|Zz}}
'''Z''' of '''z''' (ütjspreegen: tset) as di sääksantwuntagst [[buksteew]] faan't [[latiinsk alfabeet]] an en [[konsonant]].
Uun't [[öömrang]] jaft at nian ''Z'', unsteed woort en TS brükt, so üs uun ''mots''.
== Began ==
<center>
<gallery widths="80" heights="80" align="right" perrow="5">
Datei:Proto-semiticZ-01.svg|Proto-semitisk Ze
Datei:PhoenicianZ-01.svg|Phönizisk Zajin
Datei:Zeta uc lc.svg|Greks Zeta
Datei:EtruscanZ-01.svg|Etruskisk Z
Datei:RomanZ-01.svg|Latiinsk Z
</gallery>
</center>
== Skraften (z mä sleuf) ==
[[Datei:Berliner Strassenschilder.jpg|miniatur|367px|''Z mä sleuf'' üüb en struatenskilt uun [[Berlin]], iansis bi det ligatur ''tz'' an iansis bi't skarep ''ß''.]]
<gallery widths="80" heights="80" align="right" perrow="3">
Datei:Fraktur z.png|Det letj „z“ uun [[Fraktur]]-skraft.
Datei:Z-small-VA-64x88.svg|Det letj „z“, so üs det uun enkelt bundeslunen uun skuul liard woort.
Datei:Z-small-Variante.svg|Det letj „z“ uun en [[Antiqua]]-skraft.
</gallery>
== Codes ==
{| style="margin:auto;" cellspacing="10"
|- style="text-align:center; vertical-align:bottom;"
|[[Datei:Braille Z.svg|50px]]<br />Z uun [[Braille]]-skraft
|[[File:Sign_language_Z.svg|40px]]<br />Z uun [[tiakenspriak]]
|[[Datei:ICS Zulu.svg|60px]]<br />Z uun't [[flagenalfabeet]]
|[[Datei:Semaphore Zulu.svg|90px]]<br />Z uun optisk [[telegrafii]]
|[[Datei:Z_morse_code.ogg|100px]]<big><big><big>− − · ·</big></big></big><br />Z üs [[Morse]]-tiaken
|<big>ZULU</big><br />Z uun't [[ICAO]]-alfabeet<br />(spreegfunk)
|}
== Luke uk diar ==
{{Commons öömrang|Z}}
* [http://terpconnect.umd.edu/~rfradkin/alphapage.html „Evolution of Alphabets“] (ingelsk)
{{Latiinsk alfabeet}}
[[Kategorie:Buksteewen]]
awug87dugfk26c3ajbh0z9camfgm9rw
Söndai
0
14384
280285
110809
2026-05-06T15:49:02Z
Murma174
19
Widjerfeerang feranert faan [[Dai#Kalender]] tu [[Sendai]]
280285
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Sendai]]
5of81wv0p2h4ont6rsquag4jyrryhrp
Wos
0
14385
280301
277451
2026-05-06T16:51:24Z
Murma174
19
280301
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun öler spriikwiisen
|INHALT=
{{Inhalt Frühling}}
}}
{{fering}}
[[Datei:Arcimboldo - Les saisons - Le printemps - Sans cadre.jpg|mini|150px|'''Wos''' faan [[Giuseppe Arcimboldo|Arcimboldo]]]]
<br>
A '''wos''' as een faan a fjauer [[juarstidj|juarstidjen]]. Hat kom efter [[wonter]] an föör [[somer]]. Uun det meteoroloogisk juar wooret wos faan [[Marts]] tu [[Mei]] uun a [[nuurdhualewkuugel]] an faan [[September]] tu [[Nofember]] uun a [[süüdhualewkuugel]].
En wosem wurt at [[weder]] warmer an began a [[plaant|plaanten]] tu bleun.
At wurd ''wos'' komt faan [[Ualgermaans]] ''*wazrą'' ([[Ualfresk]]: ''wars''). Det as frinj tu [[Rüs]] весна́ ''vesná'' an [[Liitauisk]] ''vãsara'', wat "wos" uun döndiar spriiken het.
===A Wos uun Musiik===
De italjeens komponist [[Antonio Vivaldi]] stääld a wos uun sin werk ''Dön Fjauer Juarstidjen'' diar:
{| style="margin-left:1em;"
|
[[Datei:Vivaldi - Four Seasons 1 Spring mvt 1 Allegro - John Harrison violin.oga|mini|1. Sats]]
|
[[Datei:02 - Vivaldi Spring mvt 2 Largo - John Harrison violin.ogg|mini|2. Sats]]
|
[[Datei:03 - Vivaldi Spring mvt 3 Allegro - John Harrison violin.ogg|mini|3. Sats]]
|}
{{Juarstidjen}}
==Luke uk diar==
* [[Wosponkt]]
{{commonscat fering|Spring}}
[[Kategorie:Järtid]]
le7fly0jvvkcpefts1e1mfnn6zbme10
Saalten
0
15342
280323
224119
2026-05-07T06:50:08Z
Murma174
19
280323
wikitext
text/x-wiki
{{Didiar artiikel|ment a chemisk ferbinjangen. Luke uk bi [[Saalt]].}}
{{Öömrang}}
[[Datei:Salze_Natriumchloridgitter_Kugeln.svg|thumb|Model faan [[Natriumchlorid]] mä natriumionen (green) an chloridionen (blä)]]
<br>
'''Saalten''' san [[cheemisk ferbinjang]]en, diar faan positiif [[kation]]en an negatiif [[anion]]en tuupsaat san. Tesken sok [[ion]]en bestäänt en ''[[ionenbinjang]]''.<ref>Hans-Dieter Jakubke, Ruth Karcher (Hrsg.): ''Lexikon der Chemie.'' Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2001.</ref>
== Kationen an Anionen ==
{| class="wikitable centered" style="text-align:center"
|- class="hintergrundfarbe6"
| colspan="3" | [[Kation]]en
|- class="hintergrundfarbe5"
| ianwäärdag || tauwäärdag || triiwäärdag
|-
| [[Kaalium]], K<sup>+</sup> || [[Kaltsium]], Ca<sup>2+</sup> || [[Iisen|Iisen(III)]], Fe<sup>3+</sup>
|-
| [[Naatrium]], Na<sup>+</sup> || [[Magneesium]], Mg<sup>2+</sup> || [[Alumiinium]], Al<sup>3+</sup>
|-
| [[Amoonium]], NH<sub>4</sub><sup>+</sup> || [[Iisen|Iisen(II)]], Fe<sup>2+</sup> ||
|-
|}
{| class="wikitable centered" style="text-align:center"
|- class="hintergrundfarbe6"
| colspan="4" | [[Anion]]en
|- class="hintergrundfarbe5"
| ianwäärdag || tauwäärdag || oksiiden<br><small>(ian- of muarwäärdag)</small> || metalferbinjangen<br /><small>(ian- of muarwäärdag)</small>
|-
| [[Fluoriid]]en, F<sup>−</sup>
| [[Oksiid]]en, O<sup>2−</sup>
| [[Karbonaat]]en, CO<sub>3</sub><sup>2−</sup>
| [[Kroomaat]]en, CrO<sub>4</sub><sup>2−</sup>
|-
| [[Klooriid]]en, Cl<sup>−</sup>
| [[Sulfiid]]en, S<sup>2−</sup>
| [[Sulfaat]]en, SO<sub>4</sub><sup>2−</sup>
| [[Permanganaat]]en, MnO<sub>4</sub><sup>−</sup>
|-
| [[Broomiid]]en, Br<sup>−</sup>
|
| [[Fosfaat]]en, PO<sub>4</sub><sup>3−</sup>
| [[Tsüaniid]]en<br>(Hexatsüanoferaaten(II)), [Fe<sup>II</sup>(CN)<sub>6</sub>]<sup>4−</sup>
|-
| [[Joodiid]]en, I<sup>−</sup>
|
| [[Nitraat]]en, NO<sub>3</sub><sup>−</sup>
|
|-
|}
== Bispalen ==
* [[Naatriumklooriid]] (Köögsaalt)
* [[Naatriumnitraat]] (Chiilesalpeeter)
* [[Naatriumkarbonaat]] (Sooda)
== Luke uk diar ==
* [[Halogeen]]
{{Wikibooks öömrang|lang=de|Anorganische_Chemie_für_Schüler/_Ionen,_Salze,_Fällungsreaktionen_und_Ionenbindung|Ionen an Saalten}}
== Kwelen ==
<references />
[[Kategorie:Chemii]]
6r4yq7o01s760u1jt14rxjo2j73f31f
Aedes aegypti
0
16306
280313
270462
2026-05-07T06:27:47Z
Murma174
19
280313
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Egyptisk Tiigermag
| Taxon_WissName = Aedes aegypti
| Taxon_Rang = Art
| Taxon_Autor = ([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1762)
| Taxon2_WissName =
| Taxon2_Rang =
| Taxon3_WissName = Aedes
| Taxon3_Rang = Gattung
| Taxon4_WissName =
| Taxon4_Rang =
| Taxon5_Name = Steegmagen
| Taxon5_WissName = Culicidae
| Taxon5_Rang = Familie
| Taxon6_Name = Magen
| Taxon6_WissName = Nematocera
| Taxon6_Rang = Onerkategorii
| Bild = Aedes aegypti CDC-Gathany.jpg
| Bildbeschreibung = ''Aedes aegypti'' stäächt en minsk.
}}
<br>
'''Aedes aegypti''' (of uk ''Stegomyia aegypti'') as det '''Egyptisk Tiigermag''', an en [[steegmag]] uun det famile ''Culicidae''. Hat lewet uun a [[troopen]].
Hat suragt för't auerdreegen faan [[wiiren]]. Jodiar wiiren kön swaar kraankhaiden ütjliase, soken üs [[güülfiiber]], [[denguefiiber]] of [[zikafiiber]].
Sodenang hää detdiar mag uk flook nöömer füngen: ''güülfiibermag'', ''denguemag'', ''egyptisk tiigermag'' an öödern.
== Luke uk diar ==
* {{Commonscat öömrang|Aedes aegypti}}
* {{wikispecies öömrang|Aedes aegypti}}
* [http://www.mosquitocatalog.org/taxon_descr.aspx?ID=17697 ''Stegomyia aegypti'' bi: ''Walter Reed Biosystematics Unit (WRBU)''] (ingelsk)
[[Kategorie:Diptera]]
06f9oa4ged4opwsvmgga424sremhpoi
Tüürsdai
0
17154
280271
267841
2026-05-06T15:30:39Z
Murma174
19
Sidj tu [[Türsdai]] widjerfeerd
280271
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Türsdai]]
rq1i0y2z6wiugj9o41ahqgp10adlsdy
Weedensdai
0
17155
280266
267843
2026-05-06T15:21:44Z
Murma174
19
Sidj tu [[Winjsdai]] widjerfeerd
280266
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Winjsdai]]
owtfnduy20quhzmb9ce1lqgh0713had
Mundai
0
17156
280286
122744
2026-05-06T15:49:44Z
Murma174
19
Widjerfeerang feranert faan [[Dai#Kalender]] tu [[Mondai]]
280286
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Mondai]]
fel2pe3kmczhdygfhtd4iira3sgma8o
Saninj
0
17157
280291
122747
2026-05-06T15:52:58Z
Murma174
19
Widjerfeerang feranert faan [[Dai#Kalender]] tu [[Seninj]]
280291
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Seninj]]
bqb5agxll3g82yniqxbjzwa1zrjqizp
Teisdai
0
17158
280287
122748
2026-05-06T15:50:34Z
Murma174
19
Widjerfeerang feranert faan [[Dai#Kalender]] tu [[Tiisdai]]
280287
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Tiisdai]]
sofgk6tchm2z8t8ql9f080k0a3agpzz
Freidai
0
17159
280290
122749
2026-05-06T15:52:27Z
Murma174
19
Widjerfeerang feranert faan [[Dai#Kalender]] tu [[Friidai]]
280290
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Friidai]]
3w86l2cycihljkz23jr4qrdvufbnqos
Wäärnsdai
0
17160
280288
122750
2026-05-06T15:51:07Z
Murma174
19
Widjerfeerang feranert faan [[Dai#Kalender]] tu [[Winjsdai]]
280288
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Winjsdai]]
owtfnduy20quhzmb9ce1lqgh0713had
Üürs
0
21322
280304
277452
2026-05-06T16:53:47Z
Murma174
19
280304
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" öön ööre spreekewise
|INHALT=
{{Inhalt Frühling}}
}}
{{Haliifreesk}}
[[Datei:Arcimboldo - Les saisons - Le printemps - Sans cadre.jpg|mini|150px|'''Üürs''' foon [[Giuseppe Arcimboldo|Arcimboldo]]]]
<br>
E '''üürs''' is ian foon e fjauer iirstide. Dat kamt eefter [[wonter/hf|wonter]] än feer [[somer]]. Öön e nöördhualefkuugel fangt dat öön [[Märts]] öön, man öön e saadhualefkuugel fangt dat öön [[Septämber]] öön.
{{Iirstide/hf}}
[[Kategorie:Järtid]]
32yp9bcpjpbr40lh6te1hghswgfqjig
Kollumerlân
0
21635
280324
209989
2026-05-07T06:54:50Z
Murma174
19
280324
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|TITEL={{PAGENAME}} uun öler spriikwiisen
|INHALT=
[[???|Sölring]]
[[???|Öömrang]]
[[Kollumerlân|Fering]]
[[???|Halunder]]
[[???|Halifreesk]]
[[???|Mooring]]
[[???|Wiringhiirder]]
[[???|Karhiirder]]
[[???|Gooshiirder]]
}}
{{Fering}}
[[Datei:Map - NL - Municipality code 0079 (2009).svg|thumb|''Kollumerlân'' uun Waastfresklun]]
<br>
'''Kollumerlân''' of '''Kollumerlân en Nijkrúslân''' (Ütjspriik üüb [[Frysk]]: [kɔləmərlɔ:n] of [kɔləmərlɔ:nɛnɛ.i̯kryslɔ:n] {{Audio|Fy-Kollumerlân.ogg|harke tu}}; üüb [[Holuns]]: ''Kollumerland'' of ''Kollumerland en Nieuwkruisland'') wiar ian faan dön 20 gemeenden faan [[Waastfresklun/fe|Waastfresklun]]. At gemeend lai uun a nuurduast faan’t prowins. Det hed 12.872 lidj (2017)<ref>[http://citypopulation.de/php/netherlands-admin.php citypopulation.de]</ref>. At hoodsteed faan’t gemeend wiar [[Kollum]].
==Geografii==
Steeden an taarpen uun't gemeend wiar:
{| class="wikitable"
|-
! # !! Waastfresk !! Holuns !! Lidj !! Topograafisk koord
|-
| 1 || [[Aldwâld]] || Oudwoude || || rowspan= 12 | [[Datei:Gem-Kollumerlandca-OpenTopo.jpg|450px]]
|-
| 2 || [[Boerum]] || Burum ||
|-
| 3 || [[Feankleaster]] || Veenklooster ||
|-
| 4 || [[Kollum]] || Kollum ||
|-
| 5 || [[De Pomp]] || Kollumerpomp ||
|-
| 6 || [[Kollumersweach]] || Kollumerzwaag ||
|-
| 7 || [[Lytsewâld]] || Augsbuurt ||
|-
| 8 || [[Muntsjesyl]] || Munnekezijl ||
|-
| 9 || [[Sweagerbosk]] || Zwagerbosch ||
|-
| 10 || [[De Trieme]] || Triemen ||
|-
| 11 || [[Warfstermûne]] || Warfstermolen ||
|-
| 12 || [[Westergeast]] || Westergeest ||
|}
==Befölkring==
===Spriiken===
Det [[Wâldfrysk]] spriikwiis wurd uun't gemeend spreegen. Uun a uastdial faan't gemeend wiar tau needersaksisk spriikwiisen, [[Westerkertiersk]] an [[Pompstersk]], spreegen.
==Histoore==
Kollumerlân wurd 1. Janewoore 2019 dial faan det nei-grünlaanjen gemeend [[Noardeast-Fryslân]].
==Kwelen==
<references/>
== Luke uk diar ==
* [[Noardeast-Fryslân]]
{{Gemeenden faan Waastfresklun}}
[[Kategorie:Noardeast-Fryslân]]
edv511sc8qmbjnfven2o8tji5x45f2z
Edzard II. (Uastfresklun)
0
22277
280332
147086
2026-05-07T07:07:40Z
Murma174
19
280332
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
[[File:Edzardii.jpg|thumb|'''Edzard II.''']]
<br>
'''Edzard II.''' (* 24. [[Jüüne]] [[1532]]; † 1. [[Marts]] [[1599]]) wiar faan [[1560]] tu [[1599]] graaf faan [[Uastfresklun]]. Hi wiar [[Enno II. (Uastfresklun)|Enno II.]] an [[Anna faan Oldenborig]] hör dring. 1. Oktuuber [[1559]] freid hi uun [[Stockholm]] [[Katharina Wasa]], at foomen faan de sweeds köning [[Gustav I.]]. Edzard wiar de iansig uastfresk lunsher, diar al ens en köningsfoomen freid.
== Luke uk diar ==
{{commonscat fering|Edzard II, Count of East Frisia}}
{{Personenleiste fering
|AMT=Graaf faan [[Uastfresklun]]
|ZEIT=1560-1599
|VORGÄNGER=[[Anna faan Oldenborig]]
|NACHFOLGER=[[Enno III. (Uastfresklun)|Enno III.]]
}}
{{Normdooten}}
[[Kategorie:Uastfresklun]]
raz5fzuhcullatghbogk4yuw05svpli
Uurs
0
24215
280302
277453
2026-05-06T16:52:59Z
Murma174
19
280302
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" üp üđer Spreekwiisen
|INHALT=
{{Inhalt Frühling}}
}}
{{sölring}}
[[Datei:Arcimboldo - Les saisons - Le printemps - Sans cadre.jpg|mini|150px|'''Uurs''' fan [[Giuseppe Arcimboldo|Arcimboldo]]]]
<br>
Di '''Uurs''' es jen fan di fjuur [[juarstidj|Jaartir]]en. Di kumt eeđer di [[Wunter]] en fuar di [[Somer/sö|Somer]].
Ön dit meteoroloogisk Jaar waaret di Uurs fan [[Marts]] bit [[Mai]] ön di nuurđern Hualev en fan [[September]] bit [[Nowember]] ön di süđern Hualev fan di [[Öört]].
Di Uurs giar me di Somer-Senweening töjen.
===Di Uurs ön di Musiik===
De italjeens Komponist [[Antonio Vivaldi/sö|Antonio Vivaldi]] heer ön sin Werk ''Di Fjuur Jaartiren'' fuar di Uurs des trii Steken āpskrewen:
{| style="margin-left:1em;"
|
[[Datei:Vivaldi - Four Seasons 1 Spring mvt 1 Allegro - John Harrison violin.oga|mini|1. Sats]]
|
[[Datei:02 - Vivaldi Spring mvt 2 Largo - John Harrison violin.ogg|mini|2. Sats]]
|
[[Datei:03 - Vivaldi Spring mvt 3 Allegro - John Harrison violin.ogg|mini|3. Sats]]
|}
{{Jaartiren}}
==Luki uk diar==
* [[Wosponkt]]
[[Kategorie:Järtid]]
s8ejh701avjclfenjykwkyvn83xwt0i
Henning Rinken
0
24264
280314
227795
2026-05-07T06:28:47Z
Murma174
19
280314
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki sölring|Rinken}}
{{sölring|Rinken}}
[[Datei:Chroonik Henning Rinken NF Instituut 1992.JPG|mini|Dit Bok fan 1992 es iinfach maaket, en des Eksemplaar es al aaft leesen uuren. Hat es es bleft en Formaak, en em fent altert Niis.]]
<br>
'''Hinrich Reinert Hinrichs''' ( * 2.9.[[1777]], † 25.3.[[1862]]) waar uk ''Henning Rink Hennings'' of kuurter ''Henning Rinken'' nēmt. Sin Wüf wiar sent di 17. 10. 1805 Merret Broder Decker (* 10.1.1780, † 12.5.1871), diar en Eeđerfaar fan [[Lorens di Haan]] wiar.
Henning Rinken heer en Chroonik fan Söl āpskrewen, wat Karl Schmidt-Rodenäs<ref>Des wiar noch jen fan di leest Aarberen fan Karl Schmidt-Rodenäs. Hi es stürewen, jer dat dit Bok prentet wiar.</ref> en sin Wüf Marianne ofskrewen haa. [[Albert Panten]] heer dit da twertleesen en ütdönen, en dit Nuurđfriisk Instituut heer dit prentet en forliar.<ref>Hinrichs, Hinrich Reinert: Chronik betreffend der Insel Sylt: Vorzeit und Gegenwart; 1843 und Fortsetzung samt einer Lebensbeschreibung / von Hinrich Reinert Hinrichs, genannt Henning Rinken. [Nordfriisk Instituut. Hrsg. v. Karl Schmidt-Rodenäs und Albert Panten]. - Bräist/Bredstedt, NF: Nordfriisk Inst., 1992 (Nordfriisk Instituut: 112) {{ISBN|3-88007-195-0}}</ref>
==Aur Henning Rinken==
Bit 1820 es hi tö See faart en heer da "die See bedankt". Achterön heer hin üs ark'jen forsaacht en lewi fan dit, wat üt Lön tö fo wiar. Fuar di Gimiinskep wiar hi altert ön Gang. Hi slüt man dach me dit Uurt: "Undank ist der Welt Lohn.", en des uur da uk me [[Talen]] bilair.
==Aur dit Bok==
Henning Rinken her mesken ek olterfuul liirt, man hi kür me sin Taachten om, en hi wiar iarelk. Sa last höm sin skrewen Dütsk, wat di Omseters sa aurnomen haa, mesken lüstig, man di Iarnsthaftighair fan di Āpteekningen giar diaraur ek forleesen.
Dit Bok bigent me en Ofskreft fan Kielholts Forteling aur [[Eidem]] en di Kristianisiaring üp Söl, en des es üp en wunerligi Aart fan Platdütsk skrewen, man gur tö lees. Di Chroonik bigent ombi dit Jaar 1.000.
Aur di "Hedigen" meent Rinken: ''"Die vorstehende Benennungen der Dorfstheile sind auf folgende Weise entstanden, nämlich: Nord-, Ost, Süd- und Westhedig, weil diese Gegenden, als sie noch unbebaut waren, den Namen Nordhede, Osthede (...) hatten. Das Wort Hede bedeutet Heide oder Heideland, und Hede ist später zu Hedig verwandelt."''
Uk dit wat Söl üt- en iinfööret heer ("iinfööri maast"!) uur biskrewen.
Rinken fortelt fan di Aart, hur'ling em tö Bisjuk ging, öner "Die Lebensart" (''"Wel I jit en Prekelster haa?"'' en di Swaar wiar sa fuul üs ''"kum iin, man wü haa't fuar deling ek beeter"''). Uk dit iinfachi Leewent, wat al om 1780 lungsom forleesen ging, uur biskrewen.
Sa jit dit, wan't om't Iit giar:<br>
''"Dazu rechne ich, was die Alten zu ihren Lebensunterhalt gebraucht haben, und was jetzt gebraucht wird. Über jene einen ausführlichen Bericht zu geben, dazu fehlet mir an gehörigen Unterricht. (...) Kartofeln sind noch kaum 80 Jahren hier bekannt. Kaffe und Thee, kannten sie in alten zeiten gänzlich nicht. (...) Mit welchen Riesenschritten hat das Caffetrinken zugenommen, während 80 Jahren. Wenn man gedenket, dass neulich in einem Jahre 41.000 Pfd. Caffe aus der Fremde, eingeführt auf Sylt, das Pfund nur zu 7 Schil angeschlagen, so beträgt dies 17.937 Mk."''
==Futnooten==
[[Kategorie:Biografii Söl'ring]]
f2jz8ye5jth5f7rfv1i0zhkqeepi8i1
280315
280314
2026-05-07T06:29:21Z
Murma174
19
280315
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki sölring|Rinken}}
{{sölring|Rinken}}
[[Datei:Chroonik Henning Rinken NF Instituut 1992.JPG|mini|Dit Bok fan 1992 es iinfach maaket, en des Eksemplaar es al aaft leesen uuren. Hat bleft en Formaak, en em fent altert Niis.]]
<br>
'''Hinrich Reinert Hinrichs''' ( * 2.9.[[1777]], † 25.3.[[1862]]) waar uk ''Henning Rink Hennings'' of kuurter ''Henning Rinken'' nēmt. Sin Wüf wiar sent di 17. 10. 1805 Merret Broder Decker (* 10.1.1780, † 12.5.1871), diar en Eeđerfaar fan [[Lorens di Haan]] wiar.
Henning Rinken heer en Chroonik fan Söl āpskrewen, wat Karl Schmidt-Rodenäs<ref>Des wiar noch jen fan di leest Aarberen fan Karl Schmidt-Rodenäs. Hi es stürewen, jer dat dit Bok prentet wiar.</ref> en sin Wüf Marianne ofskrewen haa. [[Albert Panten]] heer dit da twertleesen en ütdönen, en dit Nuurđfriisk Instituut heer dit prentet en forliar.<ref>Hinrichs, Hinrich Reinert: Chronik betreffend der Insel Sylt: Vorzeit und Gegenwart; 1843 und Fortsetzung samt einer Lebensbeschreibung / von Hinrich Reinert Hinrichs, genannt Henning Rinken. [Nordfriisk Instituut. Hrsg. v. Karl Schmidt-Rodenäs und Albert Panten]. - Bräist/Bredstedt, NF: Nordfriisk Inst., 1992 (Nordfriisk Instituut: 112) {{ISBN|3-88007-195-0}}</ref>
==Aur Henning Rinken==
Bit 1820 es hi tö See faart en heer da "die See bedankt". Achterön heer hin üs ark'jen forsaacht en lewi fan dit, wat üt Lön tö fo wiar. Fuar di Gimiinskep wiar hi altert ön Gang. Hi slüt man dach me dit Uurt: "Undank ist der Welt Lohn.", en des uur da uk me [[Talen]] bilair.
==Aur dit Bok==
Henning Rinken her mesken ek olterfuul liirt, man hi kür me sin Taachten om, en hi wiar iarelk. Sa last höm sin skrewen Dütsk, wat di Omseters sa aurnomen haa, mesken lüstig, man di Iarnsthaftighair fan di Āpteekningen giar diaraur ek forleesen.
Dit Bok bigent me en Ofskreft fan Kielholts Forteling aur [[Eidem]] en di Kristianisiaring üp Söl, en des es üp en wunerligi Aart fan Platdütsk skrewen, man gur tö lees. Di Chroonik bigent ombi dit Jaar 1.000.
Aur di "Hedigen" meent Rinken: ''"Die vorstehende Benennungen der Dorfstheile sind auf folgende Weise entstanden, nämlich: Nord-, Ost, Süd- und Westhedig, weil diese Gegenden, als sie noch unbebaut waren, den Namen Nordhede, Osthede (...) hatten. Das Wort Hede bedeutet Heide oder Heideland, und Hede ist später zu Hedig verwandelt."''
Uk dit wat Söl üt- en iinfööret heer ("iinfööri maast"!) uur biskrewen.
Rinken fortelt fan di Aart, hur'ling em tö Bisjuk ging, öner "Die Lebensart" (''"Wel I jit en Prekelster haa?"'' en di Swaar wiar sa fuul üs ''"kum iin, man wü haa't fuar deling ek beeter"''). Uk dit iinfachi Leewent, wat al om 1780 lungsom forleesen ging, uur biskrewen.
Sa jit dit, wan't om't Iit giar:<br>
''"Dazu rechne ich, was die Alten zu ihren Lebensunterhalt gebraucht haben, und was jetzt gebraucht wird. Über jene einen ausführlichen Bericht zu geben, dazu fehlet mir an gehörigen Unterricht. (...) Kartofeln sind noch kaum 80 Jahren hier bekannt. Kaffe und Thee, kannten sie in alten zeiten gänzlich nicht. (...) Mit welchen Riesenschritten hat das Caffetrinken zugenommen, während 80 Jahren. Wenn man gedenket, dass neulich in einem Jahre 41.000 Pfd. Caffe aus der Fremde, eingeführt auf Sylt, das Pfund nur zu 7 Schil angeschlagen, so beträgt dies 17.937 Mk."''
==Futnooten==
[[Kategorie:Biografii Söl'ring]]
58tefp7kpol0uwqoce9nu9mu90bzk5s
280316
280315
2026-05-07T06:32:01Z
Murma174
19
280316
wikitext
text/x-wiki
{{NF wiki sölring|Rinken}}
{{sölring|Rinken}}
[[Datei:Chroonik Henning Rinken NF Instituut 1992.JPG|mini|Dit Bok fan 1992 es iinfach maaket, en des Eksemplaar es al aaft leesen uuren. Hat bleft en Formaak, en em fent altert Niis.]]
<br>
'''Hinrich Reinert Hinrichs''' ( * 2.9.[[1777]], † 25.3.[[1862]]) waar uk ''Henning Rink Hennings'' of kuurter ''Henning Rinken'' nēmt. Sin Wüf wiar sent di 17. 10. 1805 Merret Broder Decker (* 10.1.1780, † 12.5.1871), diar en Eeđerfaar fan [[Lorens di Haan]] wiar.
Henning Rinken heer en Chroonik fan Söl āpskrewen, wat Karl Schmidt-Rodenäs<ref>Des wiar noch jen fan di leest Aarberen fan Karl Schmidt-Rodenäs. Hi es stürewen, jer dat dit Bok prentet wiar.</ref> en sin Wüf Marianne ofskrewen haa. [[Albert Panten]] heer dit da twertleesen en ütdönen, en dit Nuurđfriisk Instituut heer dit prentet en forliar.<ref>Hinrichs, Hinrich Reinert: Chronik betreffend der Insel Sylt: Vorzeit und Gegenwart; 1843 und Fortsetzung samt einer Lebensbeschreibung / von Hinrich Reinert Hinrichs, genannt Henning Rinken. [Nordfriisk Instituut. Hrsg. v. Karl Schmidt-Rodenäs und Albert Panten]. - Bräist/Bredstedt, NF: Nordfriisk Inst., 1992 (Nordfriisk Instituut: 112) {{ISBN|3-88007-195-0}}</ref>
==Aur Henning Rinken==
Bit 1820 es hi tö See faart en heer da "die See bedankt". Achterön heer hin üs ark'jen forsaacht en lewi fan dit, wat üt Lön tö fo wiar. Fuar di Gimiinskep wiar hi altert ön Gang. Hi slüt man dach me dit Uurt: "Undank ist der Welt Lohn.", en des uur da uk me [[Talen]] bilair.
==Aur dit Bok==
Henning Rinken her mesken ek olterfuul liirt, man hi kür me sin Taachten om, en hi wiar iarelk. Sa last höm sin skrewen Dütsk, wat di Omseters sa aurnomen haa, mesken lüstig, man di Iarnsthaftighair fan di Āpteekningen giar diaraur ek forleesen.
Dit Bok bigent me en Ofskreft fan Kielholts Forteling aur [[Eidem]] en di Kristianisiaring üp Söl, en des es üp en wunerligi Aart fan Platdütsk skrewen, man gur tö lees. Di Chroonik bigent ombi dit Jaar 1.000.
Aur di "Hedigen" meent Rinken: ''"Die vorstehende Benennungen der Dorfstheile sind auf folgende Weise entstanden, nämlich: Nord-, Ost, Süd- und Westhedig, weil diese Gegenden, als sie noch unbebaut waren, den Namen Nordhede, Osthede (...) hatten. Das Wort Hede bedeutet Heide oder Heideland, und Hede ist später zu Hedig verwandelt."''
Uk dit wat Söl üt- en iinfööret heer ("iinfööri maast"!) uur biskrewen.
Rinken fortelt fan di Aart, hur'ling em tö Bisjuk ging, öner "Die Lebensart" (''"Wel I jit en Prekelster haa?"'' en di Swaar wiar sa fuul üs ''"kum iin, man wü haa't fuar deling ek beeter"''). Uk dit iinfachi Leewent, wat al om 1780 lungsom forleesen ging, uur biskrewen.
Sa jit dit, wan't om't Iit giar:<br>
''"Dazu rechne ich, was die Alten zu ihren Lebensunterhalt gebraucht haben, und was jetzt gebraucht wird. Über jene einen ausführlichen Bericht zu geben, dazu fehlet mir an gehörigen Unterricht. (...) Kartofeln sind noch kaum 80 Jahren hier bekannt. Kaffe und Thee, kannten sie in alten zeiten gänzlich nicht. (...) Mit welchen Riesenschritten hat das Caffetrinken zugenommen, während 80 Jahren. Wenn man gedenket, dass neulich in einem Jahre 41.000 Pfd. Caffe aus der Fremde, eingeführt auf Sylt, das Pfund nur zu 7 Schil angeschlagen, so beträgt dies 17.937 Mk."''
==Futnooten==
<references />
{{Normdooten}}
{{DEFAULTSORT:Rinken, Henning}}
[[Kategorie:Biografii Söl'ring]]
dmquqbt7ewxicmivmwbb67zxy8wdw98
Süürsdai
0
31964
280289
188594
2026-05-06T15:51:40Z
Murma174
19
Widjerfeerang feranert faan [[Dai#Kalender]] tu [[Türsdai]]
280289
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Türsdai]]
rq1i0y2z6wiugj9o41ahqgp10adlsdy
Willem Schoorstra
0
34638
280307
198163
2026-05-06T19:25:07Z
Drewes
6321
/* Werken */
280307
wikitext
text/x-wiki
{{Fering}}
'''Willem Schoorstra''' (* 22. [[Jüüle]] [[1959]] uun [[Ternaard]], [[Fryslân]]) as en waastfresk muusiker, dachter an skriiwer.
==Werken==
;Romoonen
* Swarte Ingels (2004)
* De ôfrekken (2007)
* Rêdbâd – kronyk fan in kening (2011)
* De Nacht fan Mare (2017)
;Ölern
* Ynwijing (staken üüb riimen, 2001)
* Berjochten út Babel (soomling faan staken, 2002)
* Zwarte Engelen ([[Neederluns]] auerseeting faan ''Swarte Ingels'', 2007)
* ''Ferburgen Fryslân/Hidden Frisia''; In reis troch myte, magy en religy''. (2026)
[[Kategorie:Waastfresk Skriiwer]]
he5h2ppqoj8szgk7qb3qlnwklufodno
Akantusplaanten
0
36009
280326
269594
2026-05-07T06:58:37Z
Murma174
19
280326
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Akantusplaanten
| Taxon_WissName = Acanthaceae
| Taxon_Rang = Familie
| Taxon_Autor = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]
| Taxon2_Name = Lapbloosoortagen
| Taxon2_WissName = Lamiales
| Taxon2_Rang = Ordnung
| Taxon3_Name = Bloosenplaanten
| Taxon3_WissName = Magnoliopsida
| Taxon3_Rang = Klas
| Taxon4_Name =
| Taxon4_Rang =
| Taxon5_Name = Siadplaanten
| Taxon5_WissName = Spermatophyta
| Taxon5_Rang = Onerufdialang
| Bild = Barleria prionitis (Porcupine flower) in Hyderabad, AP W IMG 9993.jpg
| Bildbeschreibung = ''Barleria prionitis''
}}
<br>
A '''Akantusplaanten''' (Acanthaceae) san en [[plaanten]]famile uun det order faan a [[Lapbloosoortagen]] (Lamiales). Diar hiar son 4.000 slacher tu, an jo waaks miast uun a [[troopen]].
== Onerfamilin ==
Acanthoideae – Avicennioideae – Nelsonioideae – Thunbergioideae
== Sköölen ==
{{Plaantenbox began}}
Acanthopale – Acanthopsis – Acanthus – Achyrocalyx – Afrofittonia – Ambongia – Ancistranthus – Andrographis – Angkalanthus – Anisacanthus – Anisosepalum – Anisostachya – Anisotes – Anomacanthus – Aphanosperma – Aphelandra – Ascotheca – Asystasia – Avicennia – Ballochia – Barleria – Barleriola – Blepharis – Borneacanthus – Boutonia – Brachystephanus – Bravaisia – Brillantaisia – Brunoniella – Calacanthus – Calycacanthus – Camarotea – Carlowrightia – Celerina – Cephalacanthus – Cephalophis – Chalarothyrsus – Chamaeranthemum – Champluviera – Chileranthemum – Chlamydacanthus – Chlamydocardia – Chorisochora – Chroesthes – Clinacanthus – Clistax – Codonacanthus – Conocalyx – Cosmianthemum – Crabbea – Crossandra – Crossandrella – Cuenotia – Cyclacanthus – Cynarospermum – Cyphacanthus – Dasytropis – Dianthera – Diceratotheca – Dichazothece – Dicladanthera – Dicliptera – Dinteracanthus – Dischistocalyx – Dolichostachys – Duosperma – Dyschoriste – Ecbolium – Echinacanthus – Elytraria – Encephalosphaera – Eranthemum – Eremomastax – Filetia – Fittonia – Forcipella – Glossochilus – Graphandra – Graptophyllum – Gymnophragma – Gymnostachyum – Gypsacanthus – Haplanthodes – Haplanthus – Harpochilus – Hemigraphis – Henrya – Herpetacanthus – Heteradelphia – Holographis – Hoverdenia – Hulemacanthus – Hygrophila – Hypoestes – Ichthyostoma – Isoglossa – Isotheca – Jadunia – Justicia – Kalbreyeriella – Kenyacanthus – Kosmosiphon – Kudoacanthus – Lankesteria – Lasiocladus – Leandriella – Lepidagathis – Leptosiphonium – Liberatia – Linariantha – Louteridium – Mackaya – Marcania – Mcdadea – Megalochlamys – Megaskepasma – Melittacanthus – Mellera – Mendoncia – Metarungia – Mexacanthus – Mimulopsis – Mirandea – Monechma – Monothecium – Morsacanthus – Nelsonia – Neriacanthus – Neuracanthus – Nicoteba – Odontonema – Oplonia – Orophochilus – Pachystachys – Pararuellia – Pericalypta – Petalidium – Phaulopsis – Phialacanthus – Phlogacanthus – Physacanthus – Podorungia – Poikilacanthus – Polylychnis – Populina – Pranceacanthus – Pseudacanthopale – Pseuderanthemum – Pseudocalyx – Pseudodicliptera – Psilanthele – Psiloesthes – Ptyssiglottis – Pulchranthus – Rhaphidospora – Rhinacanthus – Rhombochlamys – Ritonia – Rostellularia – Ruellia – Ruelliopsis – Rungia – Ruspolia – Ruttya – Saintpauliopsis – Salpinctium – Salpixantha – Samuelssonia – Sanchezia – Sapphoa – Satanocrater – Schaueria – Schaueriopsis – Sclerochiton – Sebastiano-schaueria – Spathacanthus – Sphacanthus – Sphinctacanthus – Stachyacanthus – Staurogyne – Stenandrium – Stenostephanus – Stenothyrsus – Streblacanthus – Streptosiphon – Strobilanthes – Strobilanthopsis – Suessenguthia – Symplectochilus – Tabascina – Tessmanniacanthus – Tetramerium – Thunbergia – Thyrsacanthus – Thysanostigma – Trichanthera – Trichaulax – Trichocalyx – Trichosanchezia – Vavara – Vindasia – Whitfieldia – Wuacanthus – Xantheranthemum – Xerothamnella – Xylacanthus – Yeatesia – Zygoruellia
{{Plaantenbox aanj}}
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Acanthaceae|Acanthaceae}}
{{wikispecies öömrang|Acanthaceae|Acanthaceae}}
[[Kategorie:Acanthaceae| ]]
avwsk4dm8kp4zy87eeu008h3bftqyku
Mondai
0
40178
280255
218171
2026-05-06T14:59:10Z
Murma174
19
nordfriisk tuupfaadet
280255
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Mondai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Mondai es di Dai fuar di [[Muun]].
Üp [[Franzk]] jit di Mondai ''Lundi'', di Dai fan ''Luna'', di Muun, franzk ''la lune''.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:Máni_and_Sól_by_Lorenz_Frølich.jpg|thumb|150px|En bilj faan ''Máni'' an ''Sól'', a personifisiaringen faan a muun an a san uun noorsk mütologii]]
<br>
'''Mundai''' as a [[dai]] twesken [[Söndai/fe|Söndai]] an [[Teisdai/fe|Teisdei]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''mōnadei'', of "dai faan a [[muun]]". A nööm wiar en lönauersaating faan de [[latiinsk]] ''diēs Lūnae''.
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Mundai de iarst dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de naist dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Mundai ''Moundai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Moandei''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Mundai''' (Meartaal: Mundoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Sendai/ha|Sendai]] en [[Taisdai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Mundai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Moundi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Moundi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Sandi]] än [[Täisdi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''mōnadei'', unti "däi foon e [[moune]]". E noome wus en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''diēs Lūnae''<ref>''lūnae'' as et [[geenitiif]] foon ''lūna'' (moune).</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Moundi di jarste däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di oudere däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Moondi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Saandi]] än [[Teesdi]].
Fiirdeege, wat oufsäin foon di tweede pååschedoi än e pängstmoondi tu [[2029]] åw en Moondi fåle, sän e [[Doi foon e Årbet]] (2028), di [[Eerste Jül]] (uk 2028) änt [[Naijeer]] (2029).
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Monday}}
[[Kategorie:Kalender]]
n0aw3lpxdztxesgsqiw7x9r0p2h9a9t
280292
280255
2026-05-06T15:57:42Z
Murma174
19
280292
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Mondai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week]].
Di Mondai es di Dai fuar di [[Muun]].
Üp [[Franzk]] jit di Mondai ''Lundi'', di Dai fan ''Luna'', di Muun, franzk ''la lune''.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:Máni_and_Sól_by_Lorenz_Frølich.jpg|thumb|150px|En bilj faan ''Máni'' an ''Sól'', a personifisiaringen faan a muun an a san uun noorsk mütologii]]
<br>
'''Mundai''' as a [[dai]] twesken [[Söndai/fe|Söndai]] an [[Teisdai/fe|Teisdei]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''mōnadei'', of "dai faan a [[muun]]". A nööm wiar en lönauersaating faan de [[latiinsk]] ''diēs Lūnae''.
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Mundai de iarst dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de naist dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Mundai ''Moundai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Moandei''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Mundai''' (Meartaal: Mundoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Sendai/ha|Sendai]] en [[Taisdai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Mundai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Moundi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Moundi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Sandi]] än [[Täisdi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''mōnadei'', unti "däi foon e [[moune]]". E noome wus en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''diēs Lūnae''<ref>''lūnae'' as et [[geenitiif]] foon ''lūna'' (moune).</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Moundi di jarste däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di oudere däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Moondi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Saandi]] än [[Teesdi]].
Fiirdeege, wat oufsäin foon di tweede pååschedoi än e pängstmoondi tu [[2029]] åw en Moondi fåle, sän e [[Doi foon e Årbet]] (2028), di [[Eerste Jül]] (uk 2028) änt [[Naijeer]] (2029).
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Monday}}
[[Kategorie:Kalender]]
ala4oagsxcmq0dp9xm0k7i0g5se2zdl
280293
280292
2026-05-06T16:38:29Z
Murma174
19
280293
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Mondai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week]].
Di Mondai es di Dai fuar di [[Muun]].
Üp [[Franzk]] jit di Mondai ''Lundi'', di Dai fan ''Luna'', di Muun, franzk ''la lune''.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:Máni_and_Sól_by_Lorenz_Frølich.jpg|thumb|150px|En bilj faan ''Máni'' an ''Sól'', a personifisiaringen faan a muun an a san uun noorsk mütologii]]
<br>
'''Mundai''' as a [[dai]] twesken [[Söndai/fe|Söndai]] an [[Teisdai/fe|Teisdei]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''mōnadei'', of "dai faan a [[muun]]". A nööm wiar en lönauersaating faan de [[latiinsk]] ''diēs Lūnae''.
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Mundai de iarst dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de naist dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Mundai ''Moundai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Moandei''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Mundai''' (Meartaal: Mundoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Sendai/ha|Sendai]] en [[Taisdai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Mundai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Moundi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Moundi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Sandi]] än [[Täisdi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''mōnadei'', unti "däi foon e [[moune]]". E noome wus en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''diēs Lūnae''<ref>''lūnae'' as et [[geenitiif]] foon ''lūna'' (moune).</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Moundi di jarste däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di oudere däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Moondi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Saandi]] än [[Teesdi]].
Fiirdeege, wat oufsäin foon di tweede pååschedoi än e pängstmoondi tu [[2029]] åw en Moondi fåle, sän e [[Doi foon e Årbet]] (2028), di [[Eerste Jül]] (uk 2028) änt [[Naijeer]] (2029).
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Monday}}
* [[Dai]]
[[Kategorie:Kalender]]
9fj1rze1nsj2jgn7tm5eh0k2np25oqg
Tiisdai
0
40179
280260
218172
2026-05-06T15:11:20Z
Murma174
19
nordfriisk tuupfaadet
280260
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Tiisdai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Tiisdai es di Dai fuar di Gothair [[Tyr]], wat di ual Germaanen her.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:IB_299_4to_Tyr.jpg|thumb|150px|Tyr]]
<br>
'''Teisdai''' as a [[dai]] twesken [[Mundai/fe|Mundai]] an [[Weedensdai]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''tīesdei'', of "dai faan [[Tyr]]". Tyr wiar a god faan a krich oner dön ual [[Germaanen]].
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Teisdai de naist dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de traad dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Teisdei ''Täisdai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Tiisdei''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Taisdai''' (Meartaal: Taisdoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Mundai/ha|Mundai]] en [[Meddeweeken]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Teisdai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Täisdi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Täisdi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Moundi]] än [[Weensdi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''tīesdei'', unti "däi foon [[Tyr]]", huum e good foon e krich uner da üülje [[Germaane]] wus. E noome wus en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome '' diēs Mārtis''<ref>''Mārtis'' as et [[geenitiif]] foon ''Mārs'', e noome foon e good foon e krich önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Täisdi di oudere däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di treede däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Teesdi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Moondi]] än [[Weensdi/go|Weensdi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Tuesday}}
[[Kategorie:Kalender]]
g1gx50h1a6lq9g2d76ezv9crs0xyu1h
280294
280260
2026-05-06T16:38:50Z
Murma174
19
280294
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Tiisdai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Tiisdai es di Dai fuar di Gothair [[Tyr]], wat di ual Germaanen her.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:IB_299_4to_Tyr.jpg|thumb|150px|Tyr]]
<br>
'''Teisdai''' as a [[dai]] twesken [[Mundai/fe|Mundai]] an [[Weedensdai]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''tīesdei'', of "dai faan [[Tyr]]". Tyr wiar a god faan a krich oner dön ual [[Germaanen]].
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Teisdai de naist dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de traad dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Teisdei ''Täisdai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Tiisdei''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Taisdai''' (Meartaal: Taisdoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Mundai/ha|Mundai]] en [[Meddeweeken]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Teisdai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Täisdi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Täisdi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Moundi]] än [[Weensdi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''tīesdei'', unti "däi foon [[Tyr]]", huum e good foon e krich uner da üülje [[Germaane]] wus. E noome wus en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome '' diēs Mārtis''<ref>''Mārtis'' as et [[geenitiif]] foon ''Mārs'', e noome foon e good foon e krich önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Täisdi di oudere däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di treede däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Teesdi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Moondi]] än [[Weensdi/go|Weensdi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Tuesday}}
* [[Dai]]
[[Kategorie:Kalender]]
khi8s505i783mp0nyit9hs4wpoor96a
Winjsdai
0
40180
280265
218173
2026-05-06T15:21:07Z
Murma174
19
nordfriisk tuupfaadet
280265
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Winjsdai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Tiisdai es di Dai fuar di Gothair [[Weden (Gothair)|Weden]] (Uk Wotan, Odin), wat di ual Germaanen her.
"Weeden, tiari" (Weden, iit jens) skel bi Aawerjölen sair uur wiis.
üp [[Engelsk]] jit di Winjsdai ''Wednesdai''.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:Odin_holding_Gungnir_atop_Sleipnir_by_Frølich.jpg|thumb|150px|Odin]]
<br>
'''Weedensdai''' ([[Öömring]]: '''Wäärnsdai''') as a [[dai]] twesken [[Teisdai]] an [[Tüürsdai]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''wōdensdei'', of "dai faan [[Odin]]". Odin wiar a god faan't weden, at dachtkonst an a krich oner dön ual [[Germaanen]].
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Weedensdai de traad dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de fjuard dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Weedensdai ''Middewíek'' an üüb [[Waastfresk]] ''Woansdei''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Meddeweeken''' ooder '''Merreweeken''' (Meartaal: Meddeweeken ooder Merreweeken) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Taisdai]] en [[Tünnersdai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Weedensdai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Weensdi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Weensdi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Täisdi]] än [[Törsdi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''wōdensdei'', unti "däi foon [[Odin]]", huum e good foont waasen, e dachtkunst än e krich uner da üülje [[Germaane]] wus. E noome wus en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''dīes Mercuriī''<ref>''Mercuriī'' as et [[geenitiif]] foon ''Mercurius'', e noome foon e good foon hoonlere än tiiwe, än uk e boose foon e goode, önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Weensdi di treede däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di fiirde däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Weensdi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Teesdi]] än [[Tünersdi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Wednesday}}
[[Kategorie:Kalender]]
31g4ut6rtc4jtibqtffvxgqideawtqs
280295
280265
2026-05-06T16:39:06Z
Murma174
19
280295
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Winjsdai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Tiisdai es di Dai fuar di Gothair [[Weden (Gothair)|Weden]] (Uk Wotan, Odin), wat di ual Germaanen her.
"Weeden, tiari" (Weden, iit jens) skel bi Aawerjölen sair uur wiis.
üp [[Engelsk]] jit di Winjsdai ''Wednesdai''.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:Odin_holding_Gungnir_atop_Sleipnir_by_Frølich.jpg|thumb|150px|Odin]]
<br>
'''Weedensdai''' ([[Öömring]]: '''Wäärnsdai''') as a [[dai]] twesken [[Teisdai]] an [[Tüürsdai]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''wōdensdei'', of "dai faan [[Odin]]". Odin wiar a god faan't weden, at dachtkonst an a krich oner dön ual [[Germaanen]].
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Weedensdai de traad dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de fjuard dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Weedensdai ''Middewíek'' an üüb [[Waastfresk]] ''Woansdei''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Meddeweeken''' ooder '''Merreweeken''' (Meartaal: Meddeweeken ooder Merreweeken) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Taisdai]] en [[Tünnersdai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Weedensdai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Weensdi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Weensdi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Täisdi]] än [[Törsdi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''wōdensdei'', unti "däi foon [[Odin]]", huum e good foont waasen, e dachtkunst än e krich uner da üülje [[Germaane]] wus. E noome wus en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''dīes Mercuriī''<ref>''Mercuriī'' as et [[geenitiif]] foon ''Mercurius'', e noome foon e good foon hoonlere än tiiwe, än uk e boose foon e goode, önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Weensdi di treede däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di fiirde däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Weensdi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Teesdi]] än [[Tünersdi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Wednesday}}
* [[Dai]]
[[Kategorie:Kalender]]
adv3btvjf37j8xok50wb4ftdp5f70if
Türsdai
0
40181
280270
218174
2026-05-06T15:29:59Z
Murma174
19
nordfriisk tuupfaadet
280270
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Türsdai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Türsdai es di Dai fuar di Gothair [[Thor]], wat di ual Germaanen her.
Thor es di Gothair fuar Lait en Toner, diarom jit di Dai üp Dütsk uk ''Donnerstag'', üp [[Engelsk]] - en bet naier bi Thor - ''Thursday''.
==Trivia==
En gurt Lokomotiiwi, di MaK DE 2700 uur uk Thor nēmt, aurdat jü en gurt V12-Maskiin me 12 Liitern Rüm iin ön ark Sülinder heer en diarom wumert.
Thor uur eeđersair, altert me en gurt Hamer önerwai tö wiis, en diarom waar bi di Autofirma ''Volvo'' fuar en Tir di LED-Leechtern me en Aart en di Noom fan "Thors Hamer" becht.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:Lorenz_Frølich_-_Æsir-Thor_-_NMH_425-1925_-_Nationalmuseum.jpg|thumb|150px|Thor]]
<br>
'''Tüürsdai''' ([[Öömring]]: '''Süürsdai''') as a [[dai]] twesken [[Weedensdai]] an [[Freidai/fe|Freidai]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''thunersdei'', of "dai faan [[Thor]]". Thor wiar a god faan't weder oner dön ual [[Germaanen]].
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Tüürsdai de fjuard dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de füft dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Tüürsdai ''Tuunsdai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Tongersdei''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Tünnersdai''' (Meartaal: Tünnersdoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Meddeweeken]] en [[Fraidai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Tüürsdai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Törsdi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Törsdi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Weensdi]] än [[Fraidi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''thunersdei'', unti "däi foon [[Thor]]", huum e good foont wääder uner da üülje [[Germaane]] wus. E noome as en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''dies Iovis''<ref>''Iovis'' as et [[geenitiif]] foon ''Iuppiter'', jü boowerst goodhäid än uk e good foont wääder önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Törsdi di fiirde däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di füfte däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Tünersdi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Weensdi/go|Weensdi]] än [[Fraidi/go|Fraidi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Thursday}}
[[Kategorie:Kalender]]
ic6evbs4hzuwusgg0ju9rvu9piwt1wb
280296
280270
2026-05-06T16:39:36Z
Murma174
19
280296
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Türsdai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Türsdai es di Dai fuar di Gothair [[Thor]], wat di ual Germaanen her.
Thor es di Gothair fuar Lait en Toner, diarom jit di Dai üp Dütsk uk ''Donnerstag'', üp [[Engelsk]] - en bet naier bi Thor - ''Thursday''.
==Trivia==
En gurt Lokomotiiwi, di MaK DE 2700 uur uk Thor nēmt, aurdat jü en gurt V12-Maskiin me 12 Liitern Rüm iin ön ark Sülinder heer en diarom wumert.
Thor uur eeđersair, altert me en gurt Hamer önerwai tö wiis, en diarom waar bi di Autofirma ''Volvo'' fuar en Tir di LED-Leechtern me en Aart en di Noom fan "Thors Hamer" becht.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:Lorenz_Frølich_-_Æsir-Thor_-_NMH_425-1925_-_Nationalmuseum.jpg|thumb|150px|Thor]]
<br>
'''Tüürsdai''' ([[Öömring]]: '''Süürsdai''') as a [[dai]] twesken [[Weedensdai]] an [[Freidai/fe|Freidai]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''thunersdei'', of "dai faan [[Thor]]". Thor wiar a god faan't weder oner dön ual [[Germaanen]].
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Tüürsdai de fjuard dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de füft dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Tüürsdai ''Tuunsdai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Tongersdei''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Tünnersdai''' (Meartaal: Tünnersdoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Meddeweeken]] en [[Fraidai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Tüürsdai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Törsdi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Törsdi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Weensdi]] än [[Fraidi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''thunersdei'', unti "däi foon [[Thor]]", huum e good foont wääder uner da üülje [[Germaane]] wus. E noome as en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''dies Iovis''<ref>''Iovis'' as et [[geenitiif]] foon ''Iuppiter'', jü boowerst goodhäid än uk e good foont wääder önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Törsdi di fiirde däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di füfte däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Tünersdi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Weensdi/go|Weensdi]] än [[Fraidi/go|Fraidi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Thursday}}
* [[Dai]]
[[Kategorie:Kalender]]
f691pz7tokierlavvpvauj5f2jr7hmi
Friidai
0
40182
280275
218175
2026-05-06T15:37:35Z
Murma174
19
nordfriisk tuupfaadet
280275
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Friidai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Friidai es di Dai fuar di Gothair [[Frigg]], uk ''Freya'' wat di ual Germaanen her.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:FriggSpinning.jpg|thumb|150px|Frigg]]
<br>
'''Freidai''' as a [[dai]] twesken [[Tüürsdai]] an [[Saninj/fe|Saninj]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''frīadei'', of "dai faan [[Frigg]]". Frigg wiar a godin faan't leefde oner dön ual [[Germaanen]].
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Freidai de füft dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de seekst dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Freidai ''Fräindai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Freed''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Fraidai''' (Meartaal: Fraidoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Tünnersdai]] en [[Senin]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Freidai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Fraidi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Fraidi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Törsdi]] än [[Saneene]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''frīadei'', unti "däi foon [[Frigg]]", huum e goodin foont liiwde uner da üülje [[Germaane]] wus. E noome wus en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''diēs Veneris''<ref>''Veneris'' as et [[geenitiif]] foon ''Venus'', e noom foon e goodin foont liiwde önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Fraidi di füfte däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di seekste däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Fraidi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Tünersdi]] än [[Saneene/go|Saneene]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Friday}}
[[Kategorie:Kalender]]
s27j252xnrn7i2204fioqnr71ox4cfw
280297
280275
2026-05-06T16:39:52Z
Murma174
19
280297
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Friidai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Friidai es di Dai fuar di Gothair [[Frigg]], uk ''Freya'' wat di ual Germaanen her.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:FriggSpinning.jpg|thumb|150px|Frigg]]
<br>
'''Freidai''' as a [[dai]] twesken [[Tüürsdai]] an [[Saninj/fe|Saninj]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''frīadei'', of "dai faan [[Frigg]]". Frigg wiar a godin faan't leefde oner dön ual [[Germaanen]].
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Freidai de füft dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de seekst dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Freidai ''Fräindai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Freed''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Fraidai''' (Meartaal: Fraidoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Tünnersdai]] en [[Senin]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Freidai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Fraidi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Fraidi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Törsdi]] än [[Saneene]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''frīadei'', unti "däi foon [[Frigg]]", huum e goodin foont liiwde uner da üülje [[Germaane]] wus. E noome wus en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''diēs Veneris''<ref>''Veneris'' as et [[geenitiif]] foon ''Venus'', e noom foon e goodin foont liiwde önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Fraidi di füfte däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di seekste däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Fraidi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Tünersdi]] än [[Saneene/go|Saneene]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Friday}}
* [[Dai]]
[[Kategorie:Kalender]]
opkyd1kl1lycnx01080irj47d0zjf2r
Seninj
0
40183
280280
218176
2026-05-06T15:45:07Z
Murma174
19
nordfriisk tuupfaadet
280280
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Seninj''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Seninj es di Inj fuar di Dai, wat eeđer di Sen en di Senskiin jit.
Me di Seninj bigent dit Weeksjen. Di [[Sendai]] wat föligt es helig en fuar't Miist frii fan Bruarwening.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
'''Saninj''' as a [[dai]] twesken [[Freidai]] an [[Söndai/fe|Söndai]]. A nööm faan a dai het "inj föör Söndai". Üüb [[Ualfresk]] wiar at ''sunna ēvend'' of ''saterdei'', wat faan [[latiinsk]] ''diēs Sāturnī'' kaam.
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Saninj de seekst dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de sööwenst dai faan't weg. Uun [[juudendoom]] as a dai at ''schabat'', en dai, üüs ham raut.
Üüb [[Saaterfresk]] het Saninj ''Sneeuwende'' an üüb [[Waastfresk]] ''Sneon'' (üüb [[Klaaifrysk]]) of ''Saterdei'' (üüb [[Wâldfrysk]]).
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Senin''' (Meartaal: Seninner) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Fraidai]] en [[Sendai/ha|Sendai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Saninj.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Saneene''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Saneene''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Fraidi]] än [[Sandi]]. E noome foon e däi håt "een for Sandi". Aw [[Üüljfrasch]] wus et ''sunna ēvend'' unti ''saterdei'', wat foon [[Latinsch]] ''diēs Sāturnī'' köm<ref>''Sāturnī'' as et [[geenitiif]] foon ''Sāturnus'', e noome foon e good foont sädj önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Saneene di seekste däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di soowente däi foon e waag.
Aw [[Weestfrasch]] as saneene ''sneon'' (aw [[Klaaifrysk]]) unti ''saterdei'' (aw [[Wâldfrysk]]).
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Saneene''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Fraidi/go|Fraidi]] än [[Saandi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Saturday}}
[[Kategorie:Kalender]]
ddefxvdc2hs3832hqeaacur5exeaxy9
280298
280280
2026-05-06T16:40:10Z
Murma174
19
280298
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Seninj''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Seninj es di Inj fuar di Dai, wat eeđer di Sen en di Senskiin jit.
Me di Seninj bigent dit Weeksjen. Di [[Sendai]] wat föligt es helig en fuar't Miist frii fan Bruarwening.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
'''Saninj''' as a [[dai]] twesken [[Freidai]] an [[Söndai/fe|Söndai]]. A nööm faan a dai het "inj föör Söndai". Üüb [[Ualfresk]] wiar at ''sunna ēvend'' of ''saterdei'', wat faan [[latiinsk]] ''diēs Sāturnī'' kaam.
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Saninj de seekst dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de sööwenst dai faan't weg. Uun [[juudendoom]] as a dai at ''schabat'', en dai, üüs ham raut.
Üüb [[Saaterfresk]] het Saninj ''Sneeuwende'' an üüb [[Waastfresk]] ''Sneon'' (üüb [[Klaaifrysk]]) of ''Saterdei'' (üüb [[Wâldfrysk]]).
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Senin''' (Meartaal: Seninner) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Fraidai]] en [[Sendai/ha|Sendai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Saninj.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Saneene''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Saneene''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Fraidi]] än [[Sandi]]. E noome foon e däi håt "een for Sandi". Aw [[Üüljfrasch]] wus et ''sunna ēvend'' unti ''saterdei'', wat foon [[Latinsch]] ''diēs Sāturnī'' köm<ref>''Sāturnī'' as et [[geenitiif]] foon ''Sāturnus'', e noome foon e good foont sädj önj jü röömisch mütologii.</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Saneene di seekste däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di soowente däi foon e waag.
Aw [[Weestfrasch]] as saneene ''sneon'' (aw [[Klaaifrysk]]) unti ''saterdei'' (aw [[Wâldfrysk]]).
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Saneene''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Fraidi/go|Fraidi]] än [[Saandi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Saturday}}
* [[Dai]]
[[Kategorie:Kalender]]
tmmpd02jyevx0n5kry5oldfix0uvfgj
Sendai
0
40184
280250
218177
2026-05-06T14:50:46Z
Murma174
19
nordfriisk tuupfaadet
280250
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Sendai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Sendai es di Dai fuar di Mensk, en des uur fuar't Miist frii fan Bruarwening hölen.
Me di [[Seninj]] heer di Week jenigt, en me of eeđer di Ruu fan di Sendai bigent en nii Week.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:Máni_and_Sól_by_Lorenz_Frølich.jpg|thumb|150px|En bilj faan ''Máni'' an ''Sól'', a personifisiaringen faan a muun an a san uun noorsk mütologii]]
<br>
'''Söndai''' as a [[dai]] twesken [[Saninj/fe|Saninj]] an [[Mundai/fe|Mundai]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''sunnandei'', of "dai faan a san". A nööm as en lönauersaating faan de [[latiinsk]] ''diēs Sōlis''.
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Söndai de sööwenst dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de iarst dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Söndai ''Sundai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Snein''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Sendai''' (Meartaal: Sendoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Senin]] en [[Mundai/ha|Mundai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Söndai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Sandi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Sandi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Saneene]] än [[Moundi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''sunnandei'', unti "däi foon e [[san/mo|san]]". E noome as en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''diēs Sōlis''<ref>''sōlis'' as et [[geenitiif]] foon ''sōl'' (san).</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Sandi di soowente däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di jarste däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Saandi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Saneene/go|Saneene]] än [[Moondi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Sunday}}
[[Kategorie:Kalender]]
lfclzs7beje7cazv4w3cn3146lb4v7k
280299
280250
2026-05-06T16:40:27Z
Murma174
19
280299
wikitext
text/x-wiki
{{sölring}}
'''Sendai''' es di Noom fan en [[Dai/sö|Dai]] ön di [[Week.]]
Di Sendai es di Dai fuar di Mensk, en des uur fuar't Miist frii fan Bruarwening hölen.
Me di [[Seninj]] heer di Week jenigt, en me of eeđer di Ruu fan di Sendai bigent en nii Week.
{{Daagen/sö}}
<br>
{{Fering}}
[[Datei:Máni_and_Sól_by_Lorenz_Frølich.jpg|thumb|150px|En bilj faan ''Máni'' an ''Sól'', a personifisiaringen faan a muun an a san uun noorsk mütologii]]
<br>
'''Söndai''' as a [[dai]] twesken [[Saninj/fe|Saninj]] an [[Mundai/fe|Mundai]]. A nööm faan a dai komt faan [[Ualfresk]] ''sunnandei'', of "dai faan a san". A nööm as en lönauersaating faan de [[latiinsk]] ''diēs Sōlis''.
Uun dön miast lunen uun [[Euroopa]] as Söndai de sööwenst dai faan't [[weg]], man uun hög lunen, tu'n bispal uun dön [[Ferianigt Stooten]], as at de iarst dai faan't weg.
Üüb [[Saaterfresk]] het Söndai ''Sundai'' an üüb [[Waastfresk]] ''Snein''.
{{Daar faan't Weg üüb Fering}}
<br>
{{Halunder}}
'''Sendai''' (Meartaal: Sendoagen) es en [[Dai]] fan e [[Wek]] twesken [[Senin]] en [[Mundai/ha|Mundai]].
{{Doagen fan't Wek ap Halunder}}
<br>
{{Mooring}}
[[Datei:Söndai.jpeg|thumb|150px|En oufbiling foon '''Sandi''' önj en üülj nederlönjsch [[iinjbleesdrük]]]]
<br>
'''Sandi''' as e [[däi]] foon e [[waag (tid)|waag]] twasche [[Saneene]] än [[Moundi]]. E noome foon e däi kamt foon [[Üüljfrasch]] ''sunnandei'', unti "däi foon e [[san/mo|san]]". E noome as en laanouerseeting foon di [[Latinsch|Latinsche]] noome ''diēs Sōlis''<ref>''sōlis'' as et [[geenitiif]] foon ''sōl'' (san).</ref>. Önj da mååste lönje önj [[Euroopa]] as Sandi di soowente däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da [[Feriinde Stoote]], as et di jarste däi foon e waag.
==Fötjnoote==
<references/>
{{Deege foon e Waag aw Mooring}}
<br>
{{Hoolmer}}
'''Saandi''' äs e [[doi]] foon e [[wääg]] twusche [[Saneene/go|Saneene]] än [[Moondi]].
{{Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch}}
<br>
== Luke uk diar ==
{{commonscat sölring|Sunday}}
* [[Dai]]
[[Kategorie:Kalender]]
b6wm6o52arphfogivjn558xcmdbbe98
Vorlage:Daagen/sö
10
40237
280247
255955
2026-05-06T14:49:28Z
Murma174
19
280247
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|BILD=[[Datei:Sylt2.png|24px]]
|TITEL= [[Dai/sö|Daagen]] üp [[Söl'ring]]
|INHALT=
[[Mondai]] '''·'''
[[Tiisdai]] '''·'''
[[Winjsdai]] '''·'''
[[Türsdai]] '''·'''
[[Friidai]] '''·'''
[[Seninj]] '''·'''
[[Sendai]]
}}<includeonly>
[[Kategorie:Kalender]]</includeonly><noinclude>
[[Kategorie:Kalender]]
[[Kategorie:Tir]]
[[Kategorie:Vorlage:Kultuur]]
</noinclude>
9o5tsnod6x66uqswo2uummcibntgyga
Moundi
0
40238
280258
267855
2026-05-06T15:00:16Z
Murma174
19
Sidj tu [[Mondai]] widjerfeerd
280258
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Mondai]]
fel2pe3kmczhdygfhtd4iira3sgma8o
Täisdi
0
40239
280263
267860
2026-05-06T15:12:17Z
Murma174
19
Sidj tu [[Tiisdai]] widjerfeerd
280263
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Tiisdai]]
sofgk6tchm2z8t8ql9f080k0a3agpzz
Weensdi
0
40240
280268
267864
2026-05-06T15:22:10Z
Murma174
19
Sidj tu [[Winjsdai]] widjerfeerd
280268
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Winjsdai]]
owtfnduy20quhzmb9ce1lqgh0713had
Törsdi
0
40241
280273
267868
2026-05-06T15:31:00Z
Murma174
19
Sidj tu [[Türsdai]] widjerfeerd
280273
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Türsdai]]
rq1i0y2z6wiugj9o41ahqgp10adlsdy
Fraidi
0
40242
280278
267870
2026-05-06T15:38:33Z
Murma174
19
Sidj tu [[Friidai]] widjerfeerd
280278
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Friidai]]
3w86l2cycihljkz23jr4qrdvufbnqos
Saneene
0
40243
280283
267872
2026-05-06T15:46:01Z
Murma174
19
Sidj tu [[Seninj]] widjerfeerd
280283
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Seninj]]
bqb5agxll3g82yniqxbjzwa1zrjqizp
Sandi
0
40244
280253
267874
2026-05-06T14:51:49Z
Murma174
19
Sidj tu [[Sendai]] widjerfeerd
280253
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Sendai]]
5of81wv0p2h4ont6rsquag4jyrryhrp
Guaawen
0
41842
280338
223180
2026-05-07T10:31:04Z
Murma174
19
280338
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Guaawen
| Taxon_WissName = Psidium
| Taxon_Rang = Gattung
| Taxon_Autor = [[Carl von Linné|L.]]
| Taxon2_Name = Myrtenplaanten
| Taxon2_WissName = Myrtaceae
| Taxon2_Rang = Familie
| Taxon3_Name =
| Taxon3_WissName = Myrtales
| Taxon3_Rang = Ordnung
| Bild = Psidium guajava fruit.jpg
| Bildbeschreibung = Echt [[Guaaw]] (''Psidium guajava'')
}}
<br>
A '''Guaawen''' (''Psidium'') san en [[plaanten]]skööl uun't famile faan a [[Myrtenplaanten]] (Myrtaceae). Diar hiar son 100 slacher tu.
== Slacher ==
P. acre – P. acutangulum – P. albidum – P. angulatum – P. australe – P. brownianum – P. cattleianum – P. celastroides – P. cinereum – P. coriaceum – P. cuneatum – P. cymosum – P. densicomum – P. formosum – P. friedrichsthalianum – P. grandifolium – [[Psidium guajava|<big>P. guajava</big>]] – P. incanum – P. laruotteanum – P. laurifolium – P. longipes – P. luridum – P. minutifolium – P. missionum – P. montanum – P. nutans – P. parvifolium – P. persicifolium – P. rotundatum – P. salutare – P. sartorianum – P. scopulorum – P. sellowianum – P. sorocabense – P. suffruticosum – P. tomasianum
: . . . an öödern
== Enkelt slacher ==
* Echt [[Guaaw]] (''Psidium guajava'')
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Psidium|Guaawen}}
{{wikispecies öömrang|Psidium|Guaawen}}
[[Kategorie:Myrtaceae]]
spdrpfy1h42ilsna2ubdo4r7zbbuc9s
Guaaw
0
41844
280336
249890
2026-05-07T10:27:30Z
Murma174
19
280336
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Echt Guaaw
| Taxon_WissName = Psidium guajava
| Taxon_Rang = Art
| Taxon_Autor = [[Carl von Linné|L.]]
| Taxon2_Name = Guaawen
| Taxon2_WissName = Psidium
| Taxon2_Rang = Gattung
| Taxon3_WissName = Myrtoideae
| Taxon3_Rang = Unterfamilie
| Taxon4_Name = Myrtenplaanten
| Taxon4_WissName = Myrtaceae
| Taxon4_Rang = Familie
| Taxon5_Name =
| Taxon5_WissName = Myrtales
| Taxon5_Rang = Ordnung
| Bild = Psidium guajava Blanco1.48.jpg
| Bildbeschreibung = Echt Guaaw (''Psidium guajava''), tiaknang
}}
<br>
At '''Echt Guaaw''' (''Psidium guajava'') of uk '''Guayaba''' as en [[plaanten]]slach uun det skööl faan a [[Guaawen]] (''Psidium'') uun't famile faan a [[Myrtenplaanten]] (Myrtaceae). Hör früchten wurd eden, det plaant woort ööders uk uun a [[medesiin]] iinsaat.
== Bilen ==
<gallery>
Tronco de Goiabeira.JPG|Buark
Psidium guajava.jpg|Bloos
Guava - Psidium guajava fruit of Tamilnadu.jpg|mini|Frücht
Psidium guajava fruit.jpg|Apskäären frücht
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Psidium guajava|Guaaw}}
{{wikispecies öömrang|Psidium guajava|Guaaw}}
{{Sünjhaid}}
[[Kategorie:Myrtaceae]]
[[Kategorie:Büürerei]]
[[Kategorie:Früchten]]
201hnqw8x09wk59bew5hiftx3dh7wro
280337
280336
2026-05-07T10:28:27Z
Murma174
19
280337
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name = Echt Guaaw
| Taxon_WissName = Psidium guajava
| Taxon_Rang = Art
| Taxon_Autor = [[Carl von Linné|L.]]
| Taxon2_Name = Guaawen
| Taxon2_WissName = Psidium
| Taxon2_Rang = Gattung
| Taxon3_WissName = Myrtoideae
| Taxon3_Rang = Unterfamilie
| Taxon4_Name = Myrtenplaanten
| Taxon4_WissName = Myrtaceae
| Taxon4_Rang = Familie
| Taxon5_Name =
| Taxon5_WissName = Myrtales
| Taxon5_Rang = Ordnung
| Bild = Psidium guajava Blanco1.48.jpg
| Bildbeschreibung = Echt Guaaw (''Psidium guajava''), tiaknang
}}
<br>
At '''Echt Guaaw''' (''Psidium guajava'') of uk '''Guayaba''' as en [[plaanten]]slach uun det skööl faan a [[Guaawen]] (''Psidium'') uun't famile faan a [[Myrtenplaanten]] (Myrtaceae). Hör früchten wurd eden, det plaant woort ööders uk uun a [[medesiin]] iinsaat.
== Bilen ==
<gallery widths=100>
Tronco de Goiabeira.JPG|Buark
Psidium guajava.jpg|Bloos
Guava - Psidium guajava fruit of Tamilnadu.jpg|mini|Frücht
Psidium guajava fruit.jpg|Apskäären frücht
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Psidium guajava|Guaaw}}
{{wikispecies öömrang|Psidium guajava|Guaaw}}
{{Sünjhaid}}
[[Kategorie:Myrtaceae]]
[[Kategorie:Büürerei]]
[[Kategorie:Früchten]]
r1f30p6t3ensc4js25od0qzucv2pugd
Kategorie:Järtid
14
45991
280300
245783
2026-05-06T16:46:36Z
Murma174
19
HC: Du diartu [[Kategorie:Kalender]]
280300
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorie:Tidj]]
[[Kategorie:Kalender]]
oe0xrplnitauby4z5r8gzb8zcrdmecu
Feedjooar
0
46006
280303
277454
2026-05-06T16:53:22Z
Murma174
19
280303
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" uun uur Spreekwiisen
|INHALT=
{{Inhalt Frühling}}
}}
{{Halunder}}
[[Datei:Arcimboldo - Les saisons - Le printemps - Sans cadre.jpg|mini|150px|'''Feedjooar''' fan [[Giuseppe Arcimboldo|Arcimboldo]]]]
<br>
'''Feedjooar''', ooder '''Frühjahr''', es iaan fan de schtjuur [[Djooarstid|Djooarstid'n]]. Deät begent uun [[Marts/ha|Marts]] en komt noa [[Wonter/ha|Wonter]] en feer [[Sömmer]].
{{Djooarstid'n}}
[[Kategorie:Järtid]]
jvjes6erdnc351zfct1fvmotzdgxhw6
Uurs/wi
0
46025
280305
246030
2026-05-06T16:54:22Z
Murma174
19
280305
wikitext
text/x-wiki
{{Titel|Uurs}}
{{Navigationsleiste
|TITEL="{{PAGENAME}}" oon oore spreekwise
|INHALT=
{{Inhalt Frühling}}
}}
{{Wiringhiirder}}
[[Datei:1875 Feddersen Blütenbäume bei Weimar anagoria.JPG|thumb|150px|''Bloosterbuum bai [[Weimar]]'' fuon [[Hans Peter Feddersen (Di Jungere)|Hans Peter Feddersen (Di Jongere)]] (1875)]]
<br>
Di '''uurs''' äs oan fuon dä fjauer [[iirstid|iirstide]] fuon et iir. Et känt jiter [[wonter/wi|wonter]] än foor [[sämer]]. Oon jühir iirstid worde e temperatuure waormer än e deege langer. Fole pluonte bloostere oon e uurs.
{{Iirstide/wi}}
[[Kategorie:Järtid]]
podh3wynnnuy1a2q3exm1ujc2y4u7p2
Prosymna
0
47319
280320
251641
2026-05-07T06:45:47Z
CommonsDelinker
6085
Replacing Prosymna_sundevalli.jpg with [[File:Prosymna_stuhlmanni.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · The file is misnamed: the snake shown is Prosymna
280320
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name =
| Taxon_WissName = Prosymna
| Taxon_Rang = Gattung
| Taxon_Autor = [[John Edward Gray|Gray]], 1849
| Taxon2_WissName = Prosymnidae
| Taxon2_Rang = Familie
| Taxon2_Autor = [[Christopher M. R. Kelly|Kelly]], [[Nigel P. Barker|Barker]], [[Martin H. Villet|Villet]] & [[Donald George Broadley|Broadley]], 2009
| Taxon3_WissName = Elapoidea
| Taxon3_Rang = Überfamilie
| Taxon4_Name = Slaanger
| Taxon4_WissName = Serpentes
| Taxon4_Rang = Unterordnung
| Taxon6_Name = Skolepkrepdiarten
| Taxon6_WissName = Squamata
| Taxon6_Rang = Ordnung
| Bild = Prosymna stuhlmanni.jpg
| Bildbeschreibung = ''Prosymna sundevalli''
}}
A '''''Prosymna''''' san en skööl faan letj [[Slaanger]] (Serpentes), an det iansagst skööl uun't famile [[Prosymnidae]]. Jo lewe uun [[Afrikoo]] süüden faan a [[Sahara]].
== Slacher ==
''P. ambigua – P. angolensis – P. bivittata – P. confusa – P. frontalis – P. greigerti – P. janii – P. lineata – P. lisima – P. meleagris – P. ornatissima – P. pitmani – P. ruspolii – P. semifasciata – P. somalica – P. stuhlmanni – P. sundevalli – P. visseri''
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Prosymna|Prosymna}}
{{wikispecies öömrang|Prosymna|Prosymna}}
[[Kategorie:Slaanger]]
sx8ejg194zjve8ijn67oxjj4mno36yn
280333
280320
2026-05-07T07:25:24Z
Murma174
19
280333
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Taxobox öömrang
| Taxon_Name =
| Taxon_WissName = Prosymna
| Taxon_Rang = Gattung
| Taxon_Autor = [[John Edward Gray|Gray]], 1849
| Taxon2_WissName = Prosymnidae
| Taxon2_Rang = Familie
| Taxon2_Autor = [[Christopher M. R. Kelly|Kelly]], [[Nigel P. Barker|Barker]], [[Martin H. Villet|Villet]] & [[Donald George Broadley|Broadley]], 2009
| Taxon3_WissName = Elapoidea
| Taxon3_Rang = Überfamilie
| Taxon4_Name = Slaanger
| Taxon4_WissName = Serpentes
| Taxon4_Rang = Unterordnung
| Taxon6_Name = Skolepkrepdiarten
| Taxon6_WissName = Squamata
| Taxon6_Rang = Ordnung
| Bild = Prosymna stuhlmanni.jpg
| Bildbeschreibung = ''Prosymna stuhlmanni''
}}
<br>
A '''''Prosymna''''' san en skööl faan letj [[Slaanger]] (Serpentes), an det iansagst skööl uun't famile [[Prosymnidae]]. Jo lewe uun [[Afrikoo]] süüden faan a [[Sahara]].
== Slacher ==
''P. ambigua – P. angolensis – P. bivittata – P. confusa – P. frontalis – P. greigerti – P. janii – P. lineata – P. lisima – P. meleagris – P. ornatissima – P. pitmani – P. ruspolii – P. semifasciata – P. somalica – P. stuhlmanni – P. sundevalli – P. visseri''
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Prosymna|Prosymna}}
{{wikispecies öömrang|Prosymna|Prosymna}}
[[Kategorie:Slaanger]]
1b7s3z7umxgnqyoq71flg64heblkg4i
Downpatrick
0
48526
280310
255142
2026-05-07T06:24:13Z
Murma174
19
280310
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Databox}}
<br>
'''Downpatrick''' ([[iirsk]]: ''Dún Pádraig'', det ment: Borag faan [[Patrick faan Irlun|Patrick]]) as en [[stääd]] uun [[Nuurdirlun]] mä gud 10.000 iinwenern, an en ferwaltangsteed faan a distrikt [[Newry, Mourne and Down]].
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang}}
[[Kategorie:Steed uun Nuurdirlun]]
9ytw08t9za82qd91x52m5dkff6xdxj8
Nuristaani spriaken
0
49582
280328
257148
2026-05-07T07:00:22Z
Murma174
19
280328
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Sprache öömrang
|Sprache=Nuristaani spriaken
|Länder=[[Afghaanistaan]], [[Pakistaan]]
|Sprecher=30.000
|Klassifikation=
* [[Indogermaans spriaken]]
*: [[Indoiraans spriaken]]
|KSprache=Nuristaani
|Amtssprache=
|ISO1=
|ISO2B=
|ISO2T=
|SIL=
}}
<br>
A '''Nuristaani spriaken''' san en letjen twiig faan a [[Indo-Iraansk spriaken]], an hiar sodenang tu't [[indogermaans]]. Diar jaft'at 30.000 spreegern uun sääks spriaken faan. A miasten lewe uun [[Afghaanistaan]], öödern uun Waast-[[Pakistaan]].
Jo stun sowat tesken a [[Iraansk spriaken]] an a [[Indoaarisk spriaken]].
== Enkelt spriaken ==
:: nuurdelk skööl:
* '''Kati''' (Bashgali) 20.000
* '''Prasun''' 1.000 bit 2.000
:: süüdelk skööl:
* '''Ashkun''' (Wamai) 1.000 bit 7.000
* '''Waigali''' (Kalasha-ala, Wai-ala) 2.000
* '''Gambiri''' (Tregami) 1.000
* '''Zemiaki''' < 1.000
[[Kategorie:Indo-Iraansk spriaken]]
o67ff8lixr9hdv7t9pov0fpoqoq6nwk
280330
280328
2026-05-07T07:02:04Z
Murma174
19
280330
wikitext
text/x-wiki
{{Öömrang}}
{{Infobox Sprache öömrang
|Sprache=Nuristaani spriaken
|Länder=[[Afghaanistaan]], [[Pakistaan]]
|Sprecher=30.000
|Klassifikation=
* [[Indogermaans spriaken]]
*: [[Indoiraans spriaken]]
|KSprache=Nuristaani
|Amtssprache=
|ISO1=
|ISO2B=
|ISO2T=
|SIL=
}}
<br>
A '''Nuristaani spriaken''' san en letjen twiig faan a [[Indo-Iraansk spriaken]], an hiar sodenang tu't [[indogermaans]]. Diar jaft'at 30.000 spreegern uun sääks spriaken faan. A miasten lewe uun [[Afghaanistaan]], öödern uun Waast-[[Pakistaan]].
Jo stun sowat tesken a [[Iraansk spriaken]] an a [[Indoaarisk spriaken]].
== Enkelt spriaken ==
:: nuurdelk skööl:
* '''Kati''' (Bashgali) 20.000
* '''Prasun''' 1.000 bit 2.000
:: süüdelk skööl:
* '''Ashkun''' (Wamai) 1.000 bit 7.000
* '''Waigali''' (Kalasha-ala, Wai-ala) 2.000
* '''Gambiri''' (Tregami) 1.000
* '''Zemiaki''' < 1.000
== Luke uk diar ==
* [[Nuuristaan]]
[[Kategorie:Indo-Iraansk spriaken]]
g12e73jqrtqx5s1mfemdzl31wj13ygl
Geronticus
0
49792
280334
257834
2026-05-07T08:48:14Z
EmausBot
31
Ferbeedre dobelt widjerfeerang tu [[Eremiit Iibis]]
280334
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Eremiit Iibis]]
8sthhf0lz0bwc3t58xncpmz56xy33t6
Geronticus eremita
0
49793
280335
257835
2026-05-07T08:48:24Z
EmausBot
31
Ferbeedre dobelt widjerfeerang tu [[Eremiit Iibis]]
280335
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Eremiit Iibis]]
8sthhf0lz0bwc3t58xncpmz56xy33t6
Meerzorg
0
51177
280312
264493
2026-05-07T06:27:12Z
Murma174
19
280312
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Meerzorg''' as en stääd an en ''resort'' (~ gemeen) uun [[Suurinam]]. Hat hiart tu a [[Distrikt Commewijne]]. Diar wene son 12.000 minsken.
[[Datei:Commewijne Resorts Suriname Neutral.png|thumb|300px|left|Meerzorg uun a distrikt Commewijne.]]{{ufsaat}}
Meerzorg leit bi a struum [[Suriname]] jinauer faan [[Paramaribo]].
== Luke uk diar ==
{{commonscat öömrang|Meerzorg}}
[[Kategorie:Steed uun Suurinam]]
q3cb7aokt7jqtdnopcdl1r82tx5wozw
Moondi
0
52329
280259
267727
2026-05-06T15:00:25Z
Murma174
19
Sidj tu [[Mondai]] widjerfeerd
280259
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Mondai]]
fel2pe3kmczhdygfhtd4iira3sgma8o
Teesdi
0
52330
280264
267625
2026-05-06T15:12:45Z
Murma174
19
Sidj tu [[Tiisdai]] widjerfeerd
280264
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Tiisdai]]
sofgk6tchm2z8t8ql9f080k0a3agpzz
Weensdi/go
0
52331
280269
267626
2026-05-06T15:22:19Z
Murma174
19
Sidj tu [[Winjsdai]] widjerfeerd
280269
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Winjsdai]]
owtfnduy20quhzmb9ce1lqgh0713had
Tünersdi
0
52332
280274
267627
2026-05-06T15:31:09Z
Murma174
19
Sidj tu [[Türsdai]] widjerfeerd
280274
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Türsdai]]
rq1i0y2z6wiugj9o41ahqgp10adlsdy
Fraidi/go
0
52333
280279
267628
2026-05-06T15:38:43Z
Murma174
19
Sidj tu [[Friidai]] widjerfeerd
280279
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Friidai]]
3w86l2cycihljkz23jr4qrdvufbnqos
Saneene/go
0
52334
280284
267629
2026-05-06T15:46:10Z
Murma174
19
Sidj tu [[Seninj]] widjerfeerd
280284
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Seninj]]
bqb5agxll3g82yniqxbjzwa1zrjqizp
Saandi
0
52335
280254
267622
2026-05-06T14:51:59Z
Murma174
19
Sidj tu [[Sendai]] widjerfeerd
280254
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Sendai]]
5of81wv0p2h4ont6rsquag4jyrryhrp
Vorlage:Deege foon e Wääg åw Hoolmer Freesch
10
52336
280248
267641
2026-05-06T14:50:18Z
Murma174
19
280248
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|BILD=[[Datei:DEU_Ockholm_COA.svg|40px]]
|TITEL=[[Doi|Deege]] foon e Wääg åw [[Hoolmer Freesch]]
|INHALT=
[[Moondi]] |
[[Teesdi]] |
[[Weensdi/go|Weensdi]] |
[[Tünersdi]] |
[[Fraidi/go|Fraidi]] |
[[Saneene/go|Saneene]] |
[[Saandi]]
}}<noinclude>
[[Kategorie:Kalender]]
[[Kategorie:Gooshiirder Artiikel]]
7mlxchx5xard35xlkvgu2hvbfiul8nx
280249
280248
2026-05-06T14:50:37Z
Murma174
19
280249
wikitext
text/x-wiki
{{Navigationsleiste
|BILD=[[Datei:DEU_Ockholm_COA.svg|45px]]
|TITEL=[[Doi|Deege]] foon e Wääg åw [[Hoolmer Freesch]]
|INHALT=
[[Moondi]] |
[[Teesdi]] |
[[Weensdi/go|Weensdi]] |
[[Tünersdi]] |
[[Fraidi/go|Fraidi]] |
[[Saneene/go|Saneene]] |
[[Saandi]]
}}<noinclude>
[[Kategorie:Kalender]]
[[Kategorie:Gooshiirder Artiikel]]
dulzfnu14qp92p0amzd6vcwjl6ozkao
Mundai/fe
0
52390
280256
267840
2026-05-06T14:59:54Z
Murma174
19
Sidj tu [[Mondai]] widjerfeerd
280256
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Mondai]]
fel2pe3kmczhdygfhtd4iira3sgma8o
Teisdai/fe
0
52391
280261
267846
2026-05-06T15:11:59Z
Murma174
19
Sidj tu [[Tiisdai]] widjerfeerd
280261
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Tiisdai]]
sofgk6tchm2z8t8ql9f080k0a3agpzz
Freidai/fe
0
52392
280276
267844
2026-05-06T15:38:12Z
Murma174
19
Sidj tu [[Friidai]] widjerfeerd
280276
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Friidai]]
3w86l2cycihljkz23jr4qrdvufbnqos
Saninj/fe
0
52393
280281
267837
2026-05-06T15:45:37Z
Murma174
19
Sidj tu [[Seninj]] widjerfeerd
280281
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Seninj]]
bqb5agxll3g82yniqxbjzwa1zrjqizp
Söndai/fe
0
52394
280251
267839
2026-05-06T14:51:20Z
Murma174
19
Sidj tu [[Sendai]] widjerfeerd
280251
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Sendai]]
5of81wv0p2h4ont6rsquag4jyrryhrp
Mundai/ha
0
52398
280257
267896
2026-05-06T15:00:05Z
Murma174
19
Sidj tu [[Mondai]] widjerfeerd
280257
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Mondai]]
fel2pe3kmczhdygfhtd4iira3sgma8o
Taisdai
0
52400
280262
267897
2026-05-06T15:12:09Z
Murma174
19
Sidj tu [[Tiisdai]] widjerfeerd
280262
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Tiisdai]]
sofgk6tchm2z8t8ql9f080k0a3agpzz
Meddeweeken
0
52402
280267
267898
2026-05-06T15:22:00Z
Murma174
19
Sidj tu [[Winjsdai]] widjerfeerd
280267
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Winjsdai]]
owtfnduy20quhzmb9ce1lqgh0713had
Tünnersdai
0
52404
280272
267899
2026-05-06T15:30:50Z
Murma174
19
Sidj tu [[Türsdai]] widjerfeerd
280272
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Türsdai]]
rq1i0y2z6wiugj9o41ahqgp10adlsdy
Fraidai
0
52405
280277
267900
2026-05-06T15:38:21Z
Murma174
19
Sidj tu [[Friidai]] widjerfeerd
280277
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Friidai]]
3w86l2cycihljkz23jr4qrdvufbnqos
Senin
0
52406
280282
267901
2026-05-06T15:45:51Z
Murma174
19
Sidj tu [[Seninj]] widjerfeerd
280282
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Seninj]]
bqb5agxll3g82yniqxbjzwa1zrjqizp
Sendai/ha
0
52407
280252
267894
2026-05-06T14:51:40Z
Murma174
19
Sidj tu [[Sendai]] widjerfeerd
280252
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Sendai]]
5of81wv0p2h4ont6rsquag4jyrryhrp
Nuuristaan
0
54558
280329
277332
2026-05-07T07:01:02Z
Murma174
19
280329
wikitext
text/x-wiki
{{öömrang}}
{{databox}}
<br>
'''Nuuristaan''' ([[Paschtu]]/[[Dari]]: {{fa|نورستان|d=Nūristān}}, iar: ''Kafiiristaan'') as en prowins (''velajat'') faan [[Afghaanistaan]]. Hat leit uun a uast faan't lun, an diar wene son 170.000 lidj. Hoodstääd faan Nuuristaan as det stääd [[Paruun]].
== Koorden ==
<gallery widths=200>
Nuristan in Afghanistan.svg|Nuuristaan uun Afghaanistaan
Nurestan districts.png|Distrikten
</gallery>
== Luke uk diar ==
{{Commonscat öömrang|Nuristan Province}}
* [[Nuristaani spriaken]]
[[Kategorie:Prowins faan Afghaanistaan|Nuuristaan]]
g20v2dbqsqzfqg25kqlz6gsaluvdptz
Kiil Boch
0
55392
280322
2026-05-07T06:47:49Z
Murma174
19
Sidj tu [[Kiil Bocht]] widjerfeerd
280322
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Kiil Bocht]]
9t463vfs50txvgywwjth4vsjhtdcx5o
Nuristaan
0
55393
280327
2026-05-07T06:59:47Z
Murma174
19
Sidj tu [[Nuuristaan]] widjerfeerd
280327
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Nuuristaan]]
d3qbuyjey8jgoa7wrobkqd7sbaesdcy