Vichipedie
furwiki
https://fur.wikipedia.org/wiki/Pagjine_princip%C3%A2l
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
Media
Speciâl
Discussion
Utent
Discussion utent
Vichipedie
Discussion Vichipedie
Figure
Discussion figure
MediaWiki
Discussion MediaWiki
Model
Discussion model
Jutori
Discussion jutori
Categorie
Discussion categorie
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
Union Europeane
0
1541
190067
182298
2026-10-29T02:56:46Z
~2026-57539-31
17389
190067
wikitext
text/x-wiki
{| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+ <big>'''{{{1|{{PAGENAME}}}}}'''</big>
|-
| align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Figure:Flag_of_Europe.svg|250px|]]
|-
| align="center" colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Figure:European Union main map.svg|260px|]]
|}
La '''Union Europeane''' ('''UE''' in curt) e je une organizazion sorenazionâl che al dì di vuê e cjape dentri 27 stâts. L'an de nassude de Union al è il [[1992]], cuant che al fo fat bon il [[Tratât di Maastricht]], che al cjape il non de citât [[Paîs Bas|olandese]] dulà che al è stât firmât. Prime di cheste date a si cjatin putropis organizazions, come la [[Comunitât Europeane]] e prime ancjemò la [[Comunitât Economiche Europeane]], nassude uficialmentri ai [[1 di Zenâr]] [[1958]].
Lis ativitâts de Union Europeane a cuvierzin dutis lis areis, de [[salût]] ae [[protezion dal ambient]], de [[difese]] ae [[economie]], ma lis sôs competencis a gambiin une vore: par esempli pe agriculture, la Union e à une politiche comun, ma par la difese spes lis opinions dai stâts a son diviersis e chest al causione problemis.
== Istituzions ==
La Union e à une vore di istituzions:
* il [[Parlament European]], cun 732 membris;
* il [[Concili de Union Europeane]] (o ''Concili dai ministris''), 25 membris;
* la [[Comission Europeane]], 25 membris;
* la [[Cort di Justizie]], 25 membris;
* la [[Cort dai Conts]], 25 membris.dullio
A chestis a van zontadis chês economichis, come la [[Bancje Centrâl Europeane]], e lis agjenziis che a àn di puartâ indevant politichis par setôrs specifics.
<gallery>
Figure:European-parliament-strasbourg-inside.jpg|Il parlament european a Strasburc
Image:Eurotower in Frankfurt.jpg|L'Eurotower a Francfurt
Image:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Sît de commission europeane a Bruxelles
</gallery>
== Paîs membris ==
La Union Europeane e à 27 paîs membris, une superficie di 4.326.253 km² e cirche 495 milions di citadins tal [[2006]]. Se e fos un stât unic, al sarès il setim par dimension e il tierç daûr a [[Indie]] e [[Cine]] pe popolazion.
Dai sîs paîs dal inizi, par mieç di putrops slargjaments si è rivâts a 28 paîs membris.
[[Figure:EU Member states and Candidate countries map.svg|thumbnail|destra|300px|I paîs membris e chei che a volaressin jentrâ]]
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"
! An !! Stât
|-
|valign="top"|[[1952]] || [[Belgjiche]], [[France]], [[Gjermanie Ocidentâl]], [[Italie]], [[Lussemburc]], [[Paîs Bas]]<br />(membris fondadôrs)
|-
|valign="top"|[[1973]] || [[Danimarcje]], [[Irlande]], [[Ream Unît]]
|-
|valign="top"|[[1981]] || [[Grecie]]
|-
|valign="top"|[[1986]] || [[Portugal]], [[Spagne]]
|-
|valign="top"|[[1990]] || [[Gjermanie Orientâl]], cu la riunificazion
|-
|valign="top"|[[1995]] || [[Austrie]], [[Finlande]], [[Svezie]]
|-
|valign="top"|[[2004]] || [[Cipri]], [[Republiche Ceche]], [[Estonie]], [[Ongjarie]], [[Letonie]], [[Lituanie]], [[Malte]],<br />[[Polonie]], [[Slovachie]], [[Slovenie]]
|-
|valign="top"|[[2007]] || [[Bulgarie]], [[Romanie]]
|-
|valign="top"|[[2013]] || [[Cravuazie]]
|}
'''Notis:'''
* La [[Groenlande]] e à lassât la Union tal [[1985]], decision cjapade cuntun [[referendum]].
* Il [[Ream Unît]] al à lassât la Union tal [[2020]], decision cjapade cuntun [[referendum]] clamât [[Brexit]] .
=== Membris futûrs e altris paîs ===
* La [[Macedonie dal Nort]] e la [[Turchie]] a son candidâts uficiâls a deventâ membris
* [[Islande]], [[Norvegje]] e [[Svuizare]] no son membris ma a àn speciâi tratâts cu la Union.
== Lenghis ==
{{principâl|Lenghis de Union Europeane}}
Inte Union Europeane a esistin 23 lenghis uficiâls, e ducj i documents presentâts dai citadins aes istituzions Europeanis a puedin jessi scrits in une des lenghis uficiâls. Inte '''Comission Europeane''', purpûr, dome 3 ([[Lenghe inglese|inglês]], [[Lenghe francese|francês]] e [[Lenghe todescje|todesc]]) a son dopradis come lenghis di lavôr.
<br />
== Leams esternis ==
* [http://europa.eu/ Sît de Union in dutis lis lenghis uficiâls]
* [https://web.archive.org/web/20181016211903/http://www.europedia.moussis.eu/ Europedia: Guide to European policies and legislation]
{{Union Europeane}}
[[Categorie:Organisims internazionâi]]
[[Categorie:Union Europeane| ]]
74lyero6g6wlpj34lk7z7nda2y18764