Wikipedy fywiki https://fy.wikipedia.org/wiki/Haadside MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Media Wiki Oerlis Meidogger Meidogger oerlis Wikipedy Wikipedy oerlis Ofbyld Ofbyld oerlis MediaWiki MediaWiki oerlis Berjocht Berjocht oerlis Hulp Hulp oerlis Kategory Kategory oerlis Tema Tema oerlis TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 3516 1233217 1233196 2026-06-28T14:46:15Z Drewes 2754 /* Fersprieding en systematyk */ [[]] 1233217 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme=skries |Ofbyld= [[File:Black-tailed Godwit Uferschnepfe.jpg|250px]] |lûd=[[File:Limosa limosa - Black-tailed Godwit XC129138.ogg|250px]] |Ryk= [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme= [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse= [[fûgels]] (''Aves'') |Skift= [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje= [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai= [[skriezen]] (''Limosa'') |Wittenskiplike namme= Limosa limosa |Beskriuwer, jier= [[Linnaeus]], 1758 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-VU.png|250px]] ---- |lânkaart=[[File:LimosalimosaWorldDistribution.jpg|center|250px]]<small>{{Color box|#69AF5E}} [[stânfûgel]] <br>{{Color box|#FFFF64}} [[simmerfûgel]]<br> {{Color box|#695AFF}} [[wintergast]]</small> }} De '''skries''' (''Limosa limosa'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[snipfûgels]] yn it [[Skift (taksonomy)|skift]] fan 'e [[wilstereftigen]] (Charadriiformes).. De skries is ien fan 'e meast bekende [[greidefûgel|greidefûgels]]. Wol hâldt de skries fan wat sompiger greiden. Op 'e hjoeddeistige greiden mei in leech wetterpeil fielt er him net thús. De skries is dêrom de lêste tiid yn tal hurd efterútbuorke. De skriezen sykje harren iten mei harren lange snaffel yn 'e grûn, it leafst yn ûndjip wetter. De skries wurdt yn it Frysk ek wol beneamd as ''skrie'' of ''grito''. == Skaaimerken == De skries is 37 oant 42 sm lang, hat in spanwiidte fan 63 oant 74 sm en weaget 280 oant 500 gram. Dêrmei is de soarte grutter as de besibbe [[heawylp]], dy't by ús oerwinteret. Wyfkes binne likernôch 20% swierder as mantsjes. Trochstrings wurde skriezen 10 oant 15 jier âld, mei útsjitters oant wol 29 jier. De âldste skries waard yn april by [[Krommenie]] fûn. Troch de ring om 'e poat koe de âldens fan 'e fûgel fêststeld wurde op 29 jier, 9 moanne en 8 dagen. Syn lange, rjochte snaffel is oranje by de basis en einiget yn in swarte punt. It folwoeksen mantsje is yn it briedkleed readbrún op 'e kop, nekke en it boarst. De boppekant is brúngriis en de ûnderkant is wyt mei donkere markearrings. It wyfke is wat bleker fan kleur. yn 'e flecht is in dúdlike wite wjukbân sichtber. De stút is wyt en de sturt is swart. Winterdeis oerhearskje brúngrize kleuren. Juvenilen ha in kanielbrune gloed oer it boarst <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ofbylden skries.</div> <gallery mode="packed" heights="130px" style="margin: 0; padding: 0;"> Black-tailed godwit (Limosa limosa) in flight 2.jpg|Flecht. Black-tailed Godwit (Limosa limosa), Uitkerkse Polders, Belgium (13972419269).jpg|Briedkleed. Black-tailed Godwit AMSM6789 BlTGO.jpg|Winterkleed. </gallery> </div> == Fersprieding en systematyk == It briedgebiet fan 'e skries rint fan [[Yslân]] oant it easten fan [[Sibearje]]. De oerwinteringsgebieten lizze yn Súd-Jeropa, Afrika en sels Austraalje. Mei de fûgeltrek binne de skriezen ek in protte yn 'e waadgebieten te sjen. De soarte waard [[taksonomy]]sk foar it earst beskreaun as ''Scolopax limosa'' troch [[Linnaeus]] yn 1758. De wittenskiplike namme stamt ôf fan it [[Latyn]]ske ''limus'', wat "klaai" betsjut. Hjoed-de-dei wurdt de soarte yn it skaai ''Limosa'' yndield. De skries wurdt hjoed-de-dei meastentiids opdield yn fjouwer [[ûndersoarte]]n: [[Ofbyld:Limosa limosa subspecies breeding distribution.png|thumb|250px|Briedgebiet ûndersoarten.]] * Yslânske skries (''L. l. islandica'' (C. L. Brehm, 1831)) – briedt op [[Yslân]], de [[Shetlandeilannen]], de [[Orkney-eilannen]] en by de [[Lofoten]]. De soarte briedt ek ûnregelmjittich op de [[Fêreu-eilannen]]. De fûgels dy't winterdeis yn Nederlân sjoen wurde (benammen yn [[Seelân]]) binne fan dizze ûndersoarte. * Jeropeeske skries (''L. l. limosa'') – de nominaatfoarm briedt yn Jeropa en westlik Aazje. * ''L. l. melanuroides'' (Gould, 1846) – briedt yn isolearre gebieten yn [[Sibearje]] beëasten de [[Jenisej (rivier)|Jenisej]], yn eastlik [[Mongoalje]] en yn noardeastlik [[Sina]] (populaasjes yn noardeastlik Sibearje binne nei alle gedachten ''bohaii''); oerwinteret fan [[Yndia]], [[Yndo-Sina]], [[Taiwan]] en de [[Filipinen]] nei it suden ta oant [[Yndoneezje]], [[Nij-Guineä]], [[Melaneezje]], [[Austraalje]] en wierskynlik [[Nij-Seelân]]. * ''L. l. bohaii'' (Zhu m.fl. 2020) – it krekte briedgebiet is ûndúdlik mar wierskynlik yn noardeastlik Sibearje; it ferspriedingsgebiet winterdeis is likemin folslein bekend, mar de soarte is waarnommen fan [[Hongkong]] en [[Fjetnam]] oant Tailân en Maleizje. === Nederlân === [[Ofbyld:61A0169 Uferschnepfe Osterfeiner-Moor 24April2023-wiki.jpg|thumb|Skries op 'e hikke.]] De fûgel komt yn 'e legere dielen fan ús lân foar. Bolwurken binne de fochtige, wiete klaai- en feangrûn mei konsintraasjes yn [[Fryslân]], de [[Kop fan Oerisel]], [[Noard-Hollân]] benoarden it [[Noardseekanaal]] en it [[Griene Hert]]. Op 'e hege grûnen is de soarte net algemien en oan 'e rivieren allinnich lokaal frij talryk. Om 1975 hinne waarden der noch 120.000 briedpearen yn Nederlân teld, al wie der doe ek al in tebekgong. Dy delgong hat trochset, wêrby't de fûgel út de hegere dielen fan Nederlân ferdwûn en de soarte him yn legere dielen allinnich noch mei in behearsoerienkomst hanthavenet. Alhoewol't ûntwikkelingen lykas it legere wetterpeil, ier meanen en de jacht lykas yn Frankryk in rol spilen by de delgong fan 'e fûgel, is ek predaasje in grutte bedriging. In grut tal piken ferdwynt yn 'e mage fan rôfdieren. In protte nêsten wurde troch [[seefûgels]] of [[krieën]] leechrôve. De skriezen meie dan ek graach yn 'e buert fan [[Ljip|ljippen]] en [[Tsjirk|tsjirken]] briede, sadat de nêsten mei syn allen ferdigene wurde kinne. == Ekology == === Briedgedrach === [[Ofbyld:KuikenInNest.jpg|thumb|left|Aai mei pykje.]] As de fûgels yn maart fan 'e wintergebieten weromkomme, bliuwe se earste yn ûndjip wetter of wiet gerslân noch in skoft byinoar. De groep falt yn april út inoar en dan begjint it brieden. In lechsel bestiet trochstrings út fjouwer aaien. De fûgels briede om bar op 'e [[Aai (bist)|aaien]]. Wylst it gers langer wurdt ûnder it brieden, wurdt it nêst geandewei better kamûflearre. Nei it útkommen fan 'e aaien passe de âlden noch sa'n fjouwer wike op 'e piken. Dit meie se graach dwaan troch op in hikkepealtsje de jongen te opstrewearjen. === Iten === De skries yt wjirms, ynsekten, larven. Yn 'e oerwinteringsgebieten ite se ek rys op rysfjilden. == Status == De skries is de lêste tsien jier yn grutte parten fan Jeropa bot yn oantal ôfnommen. De Jeropeeske populaasje fan 'e nominaatfoarm ''L. l. limosa'' wurdt rûsd op 99.000–140.000 pear. Dêrfoaroer groeide de populaasje fan 'e ûndersoarte ''L. l. islandica'' sûnt de midden fan 'e jierren 1980 en hjoed-de-dei wurdt dy populaasje op 15.000 oant 25.000 pearen rûsd. Dochs nimt de wrâldpopulaasje ôf en in ûndersyk hat útwiisd dat de globale populaasje de lêste 15 jier mei 30% ôfnommen is. Fanwegen dy delgong wurdt de soarte op 'e [[Reade List]] fan 'e IUCN as kwetsber (VU) klassifisearre. De wrâldpopulaasje wurdt yn totaal rûsd op 450.000–585.000 folwoeksen yndividuen. == Sjoch ek == * [[List fan fûgels]] [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Skries]] [[Kategory:Greidefûgel]] [[Kategory:Bedrige fûgel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Andorra]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Fêreu-eilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guernsey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jersey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kanaryske Eilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Madeara]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malta]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Man]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn San Marino]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wales]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Laos]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Austraalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kaapverdje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Maly]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Niger]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sao Tomee en Prinsipe]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara]] jp8cxq3snn5wsszz0mkzfwrhj4kbjwe 0 10910 1233228 1161102 2026-06-28T18:50:35Z Kening Aldgilles 167 1233228 wikitext text/x-wiki {{Lântabel| eigennamme = Republyk Suriname | namme = Suriname | flagge = Flag of Suriname.svg | wapen = Coat of arms of Suriname.svg | lokaasje = Suriname in its region.svg | motto = ''Justitia - Pietas - Fides'' | taal = [[Nederlânsk]] | haadstêd = [[Paramaribo]] | steatsfoarm = Republyk | oerflak = 163.820 | pctwetter = 1,1 | ynwenners = 609.569 | teljier = 2020 | munt = Surinaamske dollar | muntkoade = SRD | tiidsone = -3 | feestdei = 25 novimber | folksliet = God zij met ons Suriname | lânkoade = SUR | ynternet = .sr | tillefoan = 597 | }} [[File:Suriname1991 Karte umstrittene Gebiete.jpg|thumb|260px|Politike kaart fan Suriname]] '''Suriname''', '''Surinam''', of '''Sranang''' is in lân yn [[Súd-Amearika]], dy't eartiids ek '''Nederlânsk-Guyana''' as namme hie. It lân hat in befolking fan likernôch in heal miljoen minsken, dêr't de helte fan yn 'e haadstêd [[Paramaribo]] wennet. De earere legerlieder [[Desi Bouterse]] wie fan 12 augustus 2010 oant 31 july 2020 presidint fan it lân. Hy waard opfolge troch [[Chan Santokhi]]. == Geografy == === Lizzing === It lân wurdt begrinzge troch: * de [[Atlantyske Oseaan]] yn it noarden; * [[Guyana]] yn it easten; * [[Brazylje]] yn it suden; * [[Frânsk Guyana]] yn it westen. === Lânskip === [[Ofbyld:52-WONOTOBO.JPG|left|thumb|280px|Lânskip yn Suriname]] It lân oan de noardeastkust fan Súd-Amearika is ferneamd nei de [[Suriname (rivier)|Suriname]] rivier, dy't by [[Brokopondo]] in grutte [[opslachmar]] hat en by Paramaribo yn de [[Atlantyske Oseaan]] útmûnet. De noardlike kuststripe bestiet út [[sompe]]gebiet dat tusken de 26 oant 100 km breed is. Efter de kustflakte, dêr't goed 80% fan de befolking wennet, bestiet it middenpart fan Suriname út leech, gloaiend bosklân, dat troch [[houtkap]] lykwols hjir en dêr driget te feroarjen yn [[Savanne]]. Noch fierder lân ynwerts giet it bosklân stadichoan oer yn mei tichte oerwâlden bedekte en foar it meastepart ûnoantaaste [[Toemoek-Hoemak]] berchtme. Yn de súdlike helte fan it lân lizze meardere rigen bergen, dy't meiïnoar ta it [[Heechlân fan Guyana]] hearre. Dat binne û.o. it [[Oranjeberchtme]], [[Van Asch van Wijckberchtme]], [[Wilhelminaberchtme]], [[Eilerts de Haanberchtme]], [[Grinsberchtme]] en it al earder neamde Toemoek-Hoemakberchtme. De heechste pyk fan Suriname is de [[Julianatop]] op 1280 meter hichte. De wichtichste rivieren binne de al neamde Surinamerivier, de [[Coppename]], de [[Tapanahony (rivier)|Tapanahony]], de [[Saramakka (rivier)|Saramakka]] en de [[Korantyn]], dy't de grins mei Guyana foarmet. == Skiednis == De [[Arawakken|Arawaakse]] en [[Kariben (folk)|Karibyske]] folkskloften wienen de earste bewenners fan Suriname, hja hawwe har dêr yn 3000 f.Kr. ta wenjen set. Fan de [[17e iuw]] ôf besochten de Britten en Nederlanners hieltyd de sizzenskip oer it lân te krijen. Uteinlik krigen de Nederlanners dat troch in ferdrach te sluten mei de Britten oer de koloanje. De Nederlanners brochten skipsfrachten mei [[slavernij|slaven]] út [[Afrika]] nei Suriname ta, dy't dêr oan it wurk setten waard op 'e plantaazjes. Kloften slaven koenen flechtsjen en lutsen it binnenlân dêr't guons de Nederlânske plantaazjes út de jungle oanfoelen. [[1873]] wie de offisjele ein fan 'e slavenhannel. Tenei holden de Nederlanners kontraktwurkers út [[Yndia]] en [[Yndoneezje]]. Yn [[1954]] krige Suriname in autonoam regear, [[Nederlân]] hâlde de útlânske saken en definsje ministearjes. Yn [[1973]] sette de [[NPK]] út ein mei in petear oer folsleine ûnôfhinklikens fan Nederlân. Op [[25 novimber]] [[1975]] is Suriname offisjeel fan Nederlân ûnôfhinklik wurden. Nei de ûnôfhinklikens gong it hurd minder mei de ekonomyske situaasje yn it lân. Neidat yn 1974 50.000 Surinamers gebrûk hawwe makke fan har Nederlânske steatsboargerskip om nei Nederlân te kommen emigrearre nei de ûnôfhinklikens noch ris ientredde fan de befolking om te ûntsnappen oan de slimme situaasje yn har lân. It feroaren fan bewâld troch de by militêre kûp oan de macht kommen [[Desi Bouterse]] brocht gjin stabiliteit, mar hawwe foar nei swierrichheden soarge. == Demografy == === Befolking === It meastepart fan de ynwenners wennet yn it noarden fan it lân, yn de distrikten [[Paramaribo]], [[Wanika]] en [[Nikkery]]. It tinstbefolke diskrikt is [[Sipaliwiny]], dat it grutste part fan it binnenlân beslaat. De gearstalling fan de befolking is tige ferskaat en bestiet út in grut tal etnyske groepen, dêr't de [[Hindoestanen]] (27,4 %), [[Kreoalen]] (17,7 %), Bosknegers of [[Marrons]] (14,7 %) en [[Javanen (Suriname)|Javanen]] (14,6 %) de grutste kloften fan binne. Yn Nederlân wenje om-ende-by 350.000 minsken fan Surinaamske komôf. Fral yn de tiid om de ûnôfhinklikheid hinne en nei militêre kûp fan [[1980]] of nei de [[Desimbermoarden]] fan [[1982]] gongen in soad út Suriname wei. === Taal === Yn Suriname wurde mar leafst tweintich talen sprutsen. It meastepart fan de Surinamers is meartalich en sprekt faak ek goed [[Ingelsk]]. De offisjele taal is it [[Nederlânsk]]. === Religy === Wat de godstsjinst oanbelanget wie yn 2007 it meastepart fan de befolking (40,7%) in oanhinger fan in [[kristendom|kristlike religy]]. Twadgrutste wie it [[hindoeïsme]] (19,9%) en mei 13,5% de [[islam]] tredde. == Ferkear == [[Ofbyld:Suriname main roads.png|thumb|De wichtichste autodiken fan Suriname. Yn it blau de iennichste sneldyk fan Suriname]] [[Ofbyld:Jules Wijdenboschbrug Luchtfoto.jpg|thumb|De Surinamerivier met dêroerhinne de Jules Wijdenboschbrêge]] It grutste part fan 'e befolking wennet yn it noarden fan it lân, dêr't ek de wichtichste diken lizze. De haadstêd Paramaribo is fia de East-Westferbining ferbûn mei de kustgebieten. De iennichste sneldyk (sûnder flechtstrook, 80 km/oere, gjin ôfritten) fan it lân is de Desiré Delano Bouterse Highway, dy't in noard-súd ferbiningswei nei [[Paramaribo]] mei it ynternasjonale fleanfjild by Zanderij ferbynt. Bûten de kuststripe binne in protte gebieten min of net oer de dyk te berikken. De grutte rivieren spylje fanâlds in wichtige rol yn it ferfier. Benammen yn it binnenlân binne doarpen faak allinnich oer it wetter of troch de loft te berikken. Rivierboaten en korjalen wurde in soad brûkt foar it ferfier fan minsken en fracht. Suriname hat ien ynternasjonaal fleanfjild, Johan Adolf Pengel International Airport, by Zanderij, sa'n 45 kilometer besuden Paramaribo. Dêrneist binne der ferskate lytsere fleanfjilden en lâningsbanen yn it binnenlân, dy't wichtich binne foar de berikberens fan ôfleine gebieten. It spoarferkear is fan beheinde betsjutting. De eardere Lawa-spoarline, dy't oan it begjin fan de 20e iuw oanlein waard foar de ûntsluting fan it binnenlân, is al jierren net mear yn gebrûk. Tsjintwurdich is der gjin reguliere reizgers- of frachtferfier oer it spoar. Yn Suriname wurdt links riden, in útsûndering op it meastepart fan Súd-Amearika. Dat is in erfenis út de koloniale tiid en slút oan by de ferkearsregels yn ûnder mear Guyana. De wichtichste rivieren wurde oerstutsen troch brêgen, lykas de Jules Wijdenboschbrêge oer de Surinamerivier, wylst op oare plakken pontferbiningen brûkt wurde. De haven fan Paramaribo is de wichtichste seehaven fan it lân en spilet in sintrale rol yn de yn- en útfier fan guod. Fierders binne der rivierhavens dy't fan belang binne foar it regionale ferfier. [[Kategory:Suriname| ]] [[Kategory:Lân yn Súd-Amearika]] [[Kategory:Lân yn it Karibysk Gebiet]] [[Kategory:Histoaryske Britske koloanje]] [[Kategory:Histoaryske Nederlânske koloanje]] [[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1975]] [[Kategory:Republyk]] 7xd66t9q8e9xrl3yumh19f9k1jy9r4q 1233229 1233228 2026-06-28T18:51:00Z Kening Aldgilles 167 1233229 wikitext text/x-wiki {{Lântabel| eigennamme = Republyk Suriname | namme = Suriname | flagge = Flag of Suriname.svg | wapen = Coat of arms of Suriname.svg | lokaasje = Suriname in its region.svg | motto = ''Justitia - Pietas - Fides'' | taal = [[Nederlânsk]] | haadstêd = [[Paramaribo]] | steatsfoarm = Republyk | oerflak = 163.820 | pctwetter = 1,1 | ynwenners = 609.569 | teljier = 2020 | munt = Surinaamske dollar | muntkoade = SRD | tiidsone = -3 | feestdei = 25 novimber | folksliet = God zij met ons Suriname | lânkoade = SUR | ynternet = .sr | tillefoan = 597 | }} [[File:Suriname1991 Karte umstrittene Gebiete.jpg|thumb|260px|Politike kaart fan Suriname]] '''Suriname''', '''Surinam''', of '''Sranang''' is in lân yn [[Súd-Amearika]], dy't eartiids ek '''Nederlânsk-Guyana''' as namme hie. It lân hat in befolking fan likernôch in heal miljoen minsken, dêr't de helte fan yn 'e haadstêd [[Paramaribo]] wennet. De earere legerlieder [[Desi Bouterse]] wie fan 12 augustus 2010 oant 31 july 2020 presidint fan it lân. Hy waard opfolge troch [[Chan Santokhi]]. == Geografy == === Lizzing === It lân wurdt begrinzge troch: * de [[Atlantyske Oseaan]] yn it noarden; * [[Guyana]] yn it easten; * [[Brazylje]] yn it suden; * [[Frânsk Guyana]] yn it westen. === Lânskip === [[Ofbyld:52-WONOTOBO.JPG|left|thumb|280px|Lânskip yn Suriname]] It lân oan de noardeastkust fan Súd-Amearika is ferneamd nei de [[Suriname (rivier)|Suriname]] rivier, dy't by [[Brokopondo]] in grutte [[opslachmar]] hat en by Paramaribo yn de [[Atlantyske Oseaan]] útmûnet. De noardlike kuststripe bestiet út [[sompe]]gebiet dat tusken de 26 oant 100 km breed is. Efter de kustflakte, dêr't goed 80% fan de befolking wennet, bestiet it middenpart fan Suriname út leech, gloaiend bosklân, dat troch [[houtkap]] lykwols hjir en dêr driget te feroarjen yn [[Savanne]]. Noch fierder lân ynwerts giet it bosklân stadichoan oer yn mei tichte oerwâlden bedekte en foar it meastepart ûnoantaaste [[Toemoek-Hoemak]] berchtme. Yn de súdlike helte fan it lân lizze meardere rigen bergen, dy't meiïnoar ta it [[Heechlân fan Guyana]] hearre. Dat binne û.o. it [[Oranjeberchtme]], [[Van Asch van Wijckberchtme]], [[Wilhelminaberchtme]], [[Eilerts de Haanberchtme]], [[Grinsberchtme]] en it al earder neamde Toemoek-Hoemakberchtme. De heechste pyk fan Suriname is de [[Julianatop]] op 1280 meter hichte. De wichtichste rivieren binne de al neamde Surinamerivier, de [[Coppename]], de [[Tapanahony (rivier)|Tapanahony]], de [[Saramakka (rivier)|Saramakka]] en de [[Korantyn]], dy't de grins mei Guyana foarmet. == Skiednis == De [[Arawakken|Arawaakse]] en [[Kariben (folk)|Karibyske]] folkskloften wienen de earste bewenners fan Suriname, hja hawwe har dêr yn 3000 f.Kr. ta wenjen set. Fan de [[17e iuw]] ôf besochten de Britten en Nederlanners hieltyd de sizzenskip oer it lân te krijen. Uteinlik krigen de Nederlanners dat troch in ferdrach te sluten mei de Britten oer de koloanje. De Nederlanners brochten skipsfrachten mei [[slavernij|slaven]] út [[Afrika]] nei Suriname ta, dy't dêr oan it wurk setten waard op 'e plantaazjes. Kloften slaven koenen flechtsjen en lutsen it binnenlân dêr't guons de Nederlânske plantaazjes út de jungle oanfoelen. [[1873]] wie de offisjele ein fan 'e slavenhannel. Tenei holden de Nederlanners kontraktwurkers út [[Yndia]] en [[Yndoneezje]]. Yn [[1954]] krige Suriname in autonoam regear, [[Nederlân]] hâlde de útlânske saken en definsje ministearjes. Yn [[1973]] sette de [[NPK]] út ein mei in petear oer folsleine ûnôfhinklikens fan Nederlân. Op [[25 novimber]] [[1975]] is Suriname offisjeel fan Nederlân ûnôfhinklik wurden. Nei de ûnôfhinklikens gong it hurd minder mei de ekonomyske situaasje yn it lân. Neidat yn 1974 50.000 Surinamers gebrûk hawwe makke fan har Nederlânske steatsboargerskip om nei Nederlân te kommen emigrearre nei de ûnôfhinklikens noch ris ientredde fan de befolking om te ûntsnappen oan de slimme situaasje yn har lân. It feroaren fan bewâld troch de by militêre kûp oan de macht kommen [[Desi Bouterse]] brocht gjin stabiliteit, mar hawwe foar nei swierrichheden soarge. == Demografy == === Befolking === It meastepart fan de ynwenners wennet yn it noarden fan it lân, yn de distrikten [[Paramaribo]], [[Wanika]] en [[Nikkery]]. It tinstbefolke diskrikt is [[Sipaliwiny]], dat it grutste part fan it binnenlân beslaat. De gearstalling fan de befolking is tige ferskaat en bestiet út in grut tal etnyske groepen, dêr't de [[Hindoestanen]] (27,4 %), [[Kreoalen]] (17,7 %), Bosknegers of [[Marrons]] (14,7 %) en [[Javanen (Suriname)|Javanen]] (14,6 %) de grutste kloften fan binne. Yn Nederlân wenje om-ende-by 350.000 minsken fan Surinaamske komôf. Fral yn de tiid om de ûnôfhinklikheid hinne en nei militêre kûp fan [[1980]] of nei de [[Desimbermoarden]] fan [[1982]] gongen in soad út Suriname wei. === Taal === Yn Suriname wurde mar leafst tweintich talen sprutsen. It meastepart fan de Surinamers is meartalich en sprekt faak ek goed [[Ingelsk]]. De offisjele taal is it [[Nederlânsk]]. === Religy === Wat de godstsjinst oanbelanget wie yn 2007 it meastepart fan de befolking (40,7%) in oanhinger fan in [[kristendom|kristlike religy]]. Twadgrutste wie it [[hindoeïsme]] (19,9%) en mei 13,5% de [[islam]] tredde. == Ferkear == [[Ofbyld:Suriname main roads.png|thumb|De wichtichste autodiken fan Suriname. Yn it blau de iennichste sneldyk fan Suriname]] [[Ofbyld:Jules Wijdenboschbrug Luchtfoto.jpg|thumb|De Surinamerivier mei dêroerhinne de Jules Wijdenboschbrêge]] It grutste part fan 'e befolking wennet yn it noarden fan it lân, dêr't ek de wichtichste diken lizze. De haadstêd Paramaribo is fia de East-Westferbining ferbûn mei de kustgebieten. De iennichste sneldyk (sûnder flechtstrook, 80 km/oere, gjin ôfritten) fan it lân is de Desiré Delano Bouterse Highway, dy't in noard-súd ferbiningswei nei [[Paramaribo]] mei it ynternasjonale fleanfjild by Zanderij ferbynt. Bûten de kuststripe binne in protte gebieten min of net oer de dyk te berikken. De grutte rivieren spylje fanâlds in wichtige rol yn it ferfier. Benammen yn it binnenlân binne doarpen faak allinnich oer it wetter of troch de loft te berikken. Rivierboaten en korjalen wurde in soad brûkt foar it ferfier fan minsken en fracht. Suriname hat ien ynternasjonaal fleanfjild, Johan Adolf Pengel International Airport, by Zanderij, sa'n 45 kilometer besuden Paramaribo. Dêrneist binne der ferskate lytsere fleanfjilden en lâningsbanen yn it binnenlân, dy't wichtich binne foar de berikberens fan ôfleine gebieten. It spoarferkear is fan beheinde betsjutting. De eardere Lawa-spoarline, dy't oan it begjin fan de 20e iuw oanlein waard foar de ûntsluting fan it binnenlân, is al jierren net mear yn gebrûk. Tsjintwurdich is der gjin reguliere reizgers- of frachtferfier oer it spoar. Yn Suriname wurdt links riden, in útsûndering op it meastepart fan Súd-Amearika. Dat is in erfenis út de koloniale tiid en slút oan by de ferkearsregels yn ûnder mear Guyana. De wichtichste rivieren wurde oerstutsen troch brêgen, lykas de Jules Wijdenboschbrêge oer de Surinamerivier, wylst op oare plakken pontferbiningen brûkt wurde. De haven fan Paramaribo is de wichtichste seehaven fan it lân en spilet in sintrale rol yn de yn- en útfier fan guod. Fierders binne der rivierhavens dy't fan belang binne foar it regionale ferfier. [[Kategory:Suriname| ]] [[Kategory:Lân yn Súd-Amearika]] [[Kategory:Lân yn it Karibysk Gebiet]] [[Kategory:Histoaryske Britske koloanje]] [[Kategory:Histoaryske Nederlânske koloanje]] [[Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1975]] [[Kategory:Republyk]] kylf7fvszs4hn4c68px7yujr6gdk9dl 0 27920 1233221 1065880 2026-06-28T15:47:08Z Drewes 2754 Moat by de tiid brocht wurde 1233221 wikitext text/x-wiki {{By de tiid}} {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; empty-cells:show; margin-right:0em; margin-left:1em; margin-bottom:0.5em; background:#e3e3e3; font-size:90%" ! colspan="2" bgcolor="cef2e0" | <span style="font-size:large;"> Jan de Jonge</span> |-bgcolor="#FFFFFF" | colspan="2" align="center" bgcolor="#FFFFFF" |[[Ofbyld:Jan-de-jonge-1424436946.jpg|230px]] |- !colspan="2" bgcolor="cef2e0" | Basis-ynformaasje |-bgcolor="#FFFFFF" |'''Namme''' || Jan de Jonge |-bgcolor="#FFFFFF" |'''Berne''' || [[8 maaie]] [[1963]] |-bgcolor="#FFFFFF" |'''Berteplak''' || [[Emmen]] |-bgcolor="#FFFFFF" |'''Ploech''' || [[SK It Hearrenfean]] |-bgcolor="#FFFFFF" |'''Funksje''' || Haad jongereinopliedings |} '''Jan de Jonge''' ([[Emmen]], [[8 maaie]] [[1963]]) is in [[Nederlân]]ske âld-[[fuotbal]]ler. De measte fan syn wedstriden spile De Jonge as spits. Tsjintwurdich is hy yn de fuotballerij aktyf as trainer. Op it stuit is De Jonge as haad jongereinopliedings by [[SK It Hearrenfean]] oan it wurk. ==Libbensrin== === As spiler === Yn de jeugd spile De Jonge foar [[Germanicus Koevorden]]. Yn [[1982]] gie hy nei [[FK Grins]], dat yn de [[Earedifyzje (fuotbal)|Earedifyzje]] útkaam. By Grins bliuwt hy oant [[1984]] spyljen. De Jonge debutearre yn it proffuotbal op [[24 oktober]] 1982 yn de útwedstriid mei [[Feyenoord]]. Foar Grins soe hy úteinlik 20 kompetysje-wedstriden fuotbalje, wêryn hy yn it totaal 6 doelpunten makke hat. Yn de simmer fan [[1984]] gie De Jonge foar SK It Hearrenfean fuotbaljen. Foar dizze klup hat De Jonge 152 wedstriden spile, syn doelpunteproduksje kaam hjir út op 55 doelpunten. Nei fiif jier by SK It Hearrenfean luts De Jonge nei [[FK Emmen]]. Hjir soe hy sân seizoenen fuotbalje, wêrnei hy yn [[1996]] syn karriêre as fuotballer beëinige. Foar Emmen hat hy 238 wedstriden spile en 92 kear skoard. By It Hearrenfean en Emmen wie De Jonge geregeld boppe-oan te finen yn it topskutters-klassemint fan de [[Earste Difyzje (fuotbal)|Earste Difyzje]]. ====Statistiken==== {| |- |-bgcolor="#FFFFFF" |'''Perioade''' || '''Klup''' || '''Lân''' || '''Kompetysje''' |-bgcolor="#FFFFFF" | 1982-1984 || [[FK Grins]] || [[Nederlân]] || [[Earedifyzje (fuotbal)|Earedifyzje]] |-bgcolor="#FFFFFF" | 1984-1989 || [[SK It Hearrenfean]] || [[Nederlân]] || [[Earste Difyzje (fuotbal)|Earste Difyzje]] |-bgcolor="#FFFFFF" | 1989-1996 || [[FK Emmen]] || [[Nederlân]] || [[Earste Difyzje (fuotbal)|Earste Difyzje]] |} ===As trainer === De Jonge wie al yn syn tiid as proffuotballer aktyf as trainer. By SK It Hearrenfean hat hy tegearre mei [[Foppe de Haan]] en [[Gertjan Verbeek]] de fuotbalskoalle opset. Nei syn karriêre as fuotballer gie De Jonge fuort as assistint-trainer by FK Emmen oan it wurk. Op [[1 desimber]] [[1998]] waard hy haadtrainer fan dy klup. De Jonge waard op [[16 febrewaris]] [[2001]] ûntslein, omdat de resultaten net goed genôch wienen. Emmen wurdt yn dit seizoen úteinlik 11e. De opfolger fan De Jonge waard [[Hennie Spijkerman]]. It jier dêrop, yn it seizoen [[2001]]/[[2002]] waard De Jonge assistint-trainer fan Foppe de Haan by SK It Hearrenfean. Letter wie hy de assistint fan Gertjan Verbeek doe't dy De Haan opfolge as haadtrainer. By It Hearrenfean wie De Jonge ek aktyf as trainer fan [[Jong SK It Hearrenfean]]. Op [[2 novimber]] [[2005]] waard De Jonge as haadtrainer fan [[De Graafschap]] oansteld. Dêr folge er [[Gert Kruys]] op, dy't ûntslein wie om de minne resultaten. De Jonge moast soargje foar rêst binnen de klup. Tegearre mei [[Han Berger]] moast hy oan in nije ploech bouwe. It doel wie om binnen in pear jier werom te kearen op it heechste fuotbalnivo fan Nederlân. Yn syn earste jier as trainer fan De Graafschap waard De Jonge 5e. Yn de nijkompetysje waard gjin promoasje behelle. Yn it twadde seizoen, [[2006]]/[[2007]], waard De Jonge kampioen mei syn ploech. Oant de winterstop seach it der net nei út, koprinner [[RBC Roosendaal]] like doe kampioen te wurden. Mar mei in goed twadde part fan it seizoen waard de klup fjouwer wedstriden foar it ein fan de kompetysje dochs kampioen. It seizoen [[2007]]/[[2008]] wie foar De Jonge it earste jier as haadtrainer yn de Earedifyzje. Foar de winterstop gie it goed mei de klup, mar nei de winterstop sakke de boel ynelkoar. Inkele spilers waarden ferkocht en úteinlik waard it 16e plak behelle. Yn de neikompetysje koe De Graafschap har net hanthavenje en waard der degradearet. Jan de Jonge twifele oer de takomst fan De Graafschap. Hy woe der graach wat spilers by ha om de seleksje better te krijen, mar dêr wie gjin jild foar. Dêrop hat De Jonge, yn goed oerlis mei it bestjoer fan de klup, op [[5 juny]] [[2008]] bekend makke dat hy net mear de haadtrainer fan De Graafschap wie. Op [[24 july]] 2008 waard bekend makke dat De Jonge wer foar SK It Hearrenfean wurken soe. Hjir waard hy foar trije jier oansteld as haad opliedingen. Wat ynhâld dat hy baas is oer de jeugdoplieding fan SK It Hearrenfean. Yn [[april]] [[2009]] wie der gewach fan dat De Jonge de nije haadtrainer fan [[Sparta Rotterdam]] wurde soe. It [[Algemeen Dagblad]] meldt op [[20 april]] 2009 dat Jan de Jonge wol wat sjocht yn dat wurk. Sparta wol him in kontrakt oanbiede as de ploech wis is fan in nij seizoen yn de Earedifyzje. Uteinlik gie it hiele ferhaal net troch en bleaun hy by It Hearrenfean. Op [[31 augustus]] 2009 wurdt by SK It Hearrenfean haadtrainer [[Trond Sollied]] tegearre mei syn assistint Chris [[van Puyvelde]] ûntslein. De Jonge wurdt op dat stuit oansteld as tydlik ferfanger fan Sollied. Hy sil wis oant de winterstop de haadtrainer bliuwe. Dêrnei sil sjoen wurde oft der in nije trainer komt of dat De Jonge haadtrainer bliuwe sil. Wol wurdt der al in nije assistint binnenhelle. [[Gert Heerkes]], dêr't De Jonge ek al by Emmen mei gearwurke, wurdt de assistint fan De Jonge. Op [[3 febrewaris]] 2010 besleat de Jonge om op te stappen as haadtrainer fan SK Hearrenfean, dat die er om tsjinfallende resultaten. Hy soe syn âlde taken as haad jongereinopliedings wer oppakke. Opfolger fan De Jonge waard [[Jan Everse]], dy't wer opfolge waard troch [[Ron Jans]]. ====Statistiken==== {| |- |-bgcolor="#FFFFFF" |'''Perioade''' || '''Klup''' || '''Lân''' || '''Kompetysje''' || '''Funksje''' |-bgcolor="#FFFFFF" | 1996-1998 || [[FK Emmen]] || Nederlân || Earste Difyzje || assistint-trainer |-bgcolor="#FFFFFF" | | 1998-febrewaris 2001 || [[FK Emmen]] || Nederlân || Earste Difyzje || haadtrainer |-bgcolor="#FFFFFF" | 2001-2005 || [[SK It Hearrenfean]] || Nederlân || Earedifyzje || assistint-trainer |-bgcolor="#FFFFFF" | novimber 2005-2008 || [[De Graafschap]] || Nederlân || Earste Difyzje || haadtrainer |-bgcolor="#FFFFFF" | 2007-2008 || [[De Graafschap]] || Nederlân || Earedifyzje || haadtrainer |-bgcolor="#FFFFFF" | augustus 2009-2010 || [[SK It Hearrenfean]] || Nederlân || Earedifyzje || haadtrainer |} ==Prizen as trainer== ;De Graafschap: Earste difyzje: 2007 ==Keppeling om utens== *[http://home.wanadoo.nl/ronald.zwiers/Spelers/J/Jonge%20de,%20Jan/Jan%20de%20Jonge.htm Profyl fan Jan de Jonge.] *[http://www.vi.nl/Spelers/Speler/JanDeJonge.htm Profyl fan Jan de Jonge.] {{DEFAULTSORT:Jonge, Jan de}} [[Kategory:Nederlânsk fuotballer]] [[Kategory:Nederlânsk fuotbaltrainer]] [[Kategory:Drintsk persoan]] [[Kategory:Persoan berne yn 1963]] [[Kategory:SC It Hearrenfean]] dm79c5kc7upg956lty9h01iky676hg0 0 29360 1233213 1233211 2026-06-28T12:52:53Z RomkeHoekstra 10582 reinwylp > wetterwylp 1233213 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Wylp |Ofbyld = [[File:Eurasian Curlew.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:XN Numenius arquata.ogg|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius arquata |Beskriuwer, jier= [[Linnaeus]], 1758 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]] |lânkaart = [[Ofbyld:NumeniusArquata.png|center|250px]]<small>{{Color box|#00FF00}} [[briedgebiet]]<br>{{Color box|#008000}} stânfûgel<br>{{Color box|#00FFFF}} trekfûgel<br>{{Color box|#007FFF}} wintergast</small> }} De '''wylp''' (''Numenius arquata'') is in [[fûgel]][[Soarte (taksonomy)|soarte]] yn it [[Skaai (taksonomy)|skaai]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[snipfûgels]] (''Scolopacidae''). == Skaaimerken == [[Ofbyld:Chiurlo Maggiore (Numenius arquata) DSC7954.jpg|thumb|left|Wylp mei iepen wjukken.]] Mei in lingte fan 50 oant 60 sintimeter en in gewicht fan 450 oant 1500 gram is de wylp de grutste steltrinner fan West-Jeropa. De nei ûnderen bûge snaffel is 9 oant 15 sm lang, dy't by de wyfkes langer is as by de mantsjes. It fearrekleed is ljocht fan kleur mei donkerbrune fertikale strepen oer it hiele lichem. Hy liket op 'e [[wetterwylp]], mar is grutter en hat net folle tekening op 'e kop, allinnich in skiere ljochte eachstreek. De wetterwylp hat in donkere eachstreek en in krúnstreek. De lange wjukken binne oan 'e ûnderkant hast wyt. De wetterwylp is 10 sm lytser en hat in snaffel fan 6 oant 9 sm. It lûd fan de wylp ûnderskiedt him ek fan dat fan 'e wetterwylp. De rop is tige karakteristyk en kin yn 'e moarn- of jûntiid fier drage. It is in mysterieus, jodeljend lûd, mei oanboazjende fluittoanen en lange trillers, klinkend as koer-líe." <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ferskil wylp en wetterwylp.</div> <gallery mode="packed" heights="150px" style="margin: 0; padding: 0;"> A curlew (Numenius arquata) at Fisherman’s Haven - geograph.org.uk - 5930278.jpg|Wylp. Whimbrel Numenius phaeopus.jpg|Wetterwylp. </gallery> </div> == Fersprieding == De wylp briedt fan 'e noardlike helte fan Europa nei [[Ruslân]] oant sa fier eastlik as [[Kazachstan]], [[Mongoalje]] en [[Sina]]. De measten binne [[trekfûgel]]s, dy't oerwinterje yn [[Noard-Afrika]], [[Súd-Europa]], de [[Atlantyske Oseaan|Atlantyske]] kust fan Europa, om 'e [[Middellânske See]] hinne, yn [[Turkije]] en yn [[Aazje]]. Hy bliuwt it hiele jier troch op 'e [[Britske Eilannen]]. De soarte wurdt no meastentiids ferdield yn trije [[ûndersoarte]]n mei de folgjende fersprieding: * ''Numenius arquata arquata'' (Jeropeeske wylp) - de nominaatfoarm briedt yn West-, Noard- en Sintraal-Europa en oerwinteret yn West- en Súd-Europa en yn West-Afrika * ''Numenius arquata orientalis'' - briedt fan West- en Sintraal-[[Sibearje]] oant [[Mantsjoerije]], oerwinteret yn Afrika en [[Súdeast-Aazje]] * ''Numenius arquata suschkini'' - briedt fan West-Kazachstan oant Súdwest-Sibearje, oerwinteret yn Súdwest-Aazje en Subsaharaansk Afrika === Nederlân === Yn [[Nederlân]] binne wylpen it hiele jier troch te finen. Oant de jierren 1980 briede wylpen yn 'e natuer lykas heide, heechfean en dunen. Al earder keazen hieltiten mear wylpen foar agrarysk gebiet as briedgebiet en sûnt de jierren 1980 briedt de mearderheid fan 'e wylpen op boerelân. De natuergebieten binne de fûgel as briedfûgel kwytrekke. Fûgels dy't yn Nederlân briede, oerwinterje súdliker, bygelyks yn [[Belgje]], [[Frankryk]], [[Dútslân]], [[Ierlân]], [[Spanje]] en it [[Feriene Keninkryk]]. Yn 'e winter hâlde hjir fûgels yn gruttere oantallen ta út [[Ruslân]] en [[Skandinaavje]] en mooglik in lyts oantal dat hjir ek briedt. As briedfûgel komt de wylp it meast yn 'e eastlike dielen fan it lân foar, wylst de fûgel winterdeis in foarkar hat foar it westen fan it lân. == Ekology == De wylp is frij skou foar de minske oer. Bûten it briedseizoen om is it in tige sosjale fûgel en wurdt er faak yn groepen sjoen. Hy wurdt faak op hegere dielen fan ikkers en greiden sjoen as in soad oare wilstereftigen. [[Ofbyld:Curlew's nest - geograph.org.uk - 802280.jpg|thumb|Nêst.]] De wylp siket mei syn lange, bûge snaffel nei wringeleaze dieren yn sêfte boaiems. De snaffel wurket treflik om waadwjirms út harren U-foarmige nêsten te heljen. De wylp kin by gelegenheid ek krabben en dauwjirms pakke. It nêst is ienfâldich en flak oerflak op 'e taiga, greide of in ferlykber plak. In lechsel bestiet yn 'e regel út fjouwer aaien. De aaien wurde yn likernôch in moanne útbret. De âldste bekende wylp is in wyfke fan 33 jier en 8-9 moannen. De fûgel waard yn 1992 op [[Brownsea Island]] ringe en waard noch begjin maart 2026 libben waarnommen. == Status == Sûnt 2008 kategorisearret de ynternasjonale natuerbeskermingsuny IUCN de soarte as gefoelich (''Near Threatened''). Nettsjinsteande dat er yn guon gebieten noch gewoan is, nimt de soarte sterk yn oantal ôf. De wrâldpopulaasje waard yn 2016 tusken 835.000 en goed 1,3 miljoen fûgels rûsd, wêrfan't der yn Jeropa nei alle gedachten 212.000–292.000 pear briede. De wylp stiet sûnt 2017 yn Nederlân op 'e [[Nederlânske Reade List fan fûgels]] as kwetsber. Sûnt 1990 is it oantal briedpearen mei mear as de helte sakke. De [[IUCN]] klassifisearret de fûgel op 'e Reade List as gefoelich (''Near Threatened''). {{boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/eurasian-curlew-numenius-arquata BirdLife, oproppen 28 juny 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/eurcur/cur/introduction Birds of the World, oproppen 28 juny 2026 ] * [https://ebird.org/species/eurcur eBird, oproppen 28 juny 2026] * [https://stats.sovon.nl/stats/soort/5410 SOVON, oproppen 28 juny 2026] ---- {{Commonscat|Numenius arquata}} }} {{DEFAULTSORT:Wilp}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Wylp]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Fêreu-eilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guernsey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jersey]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kanaryske Eilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Madeara]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malta]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Man]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Monako]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn San Marino]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wales]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Afganistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Maldiven]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ascension]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn it Britsk Territoarium yn de Yndyske Oseaan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwatoriaal-Guinee]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kaapverdje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Komoaren]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lesoto]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Madagaskar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Majot]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Maly]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauritsius]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Reünion]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Rodrigues]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sao Tomee en Prinsipe]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Seysjellen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Helena]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Swazylân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Togo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Andamanen en Nikobaren]] 2lbnndz8mnr8xq1dttn36x5ceyk97az 0 160948 1233242 1092049 2026-06-29T03:34:15Z PaulLim11 57930 /* Fiktive biografy */ Image 1233242 wikitext text/x-wiki {{Fiktyf of legindarysk personaazje | ôfbylding = TI-parrot.jpg | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | namme = Long John Silver | oare namme(n) = John Silver, Jack | bynamme = Long John | sekse = [[manlik]] | soarte personaazje = [[minske]] | nasjonaliteit = [[File:Union_flag_1606_(Kings_Colors).svg|border|20px]] [[Keninkryk Grut-Brittanje|Britsk]] | berop/amt = [[seerôver]], [[kok]], [[kaptein (skipfeart)|kaptein]] | besibbe personaazjes = [[Jim Hawkins (personaazje)|Jim Hawkins]] | attributen = [[kruk (helpmiddel)|kruk]], [[pappegaai]] | geastlike heit = [[Robert Louis Stevenson]] | útjouwer = [[Cassell & Co.]] | ûntstean = [[1881]] }} {{Oar|it fiktive personaazje Long John Silver|Long John Silver (betsjuttingsside)}} '''Long John Silver''' ([[Ingelsk]] foar "Lange John Silver") is in ferneamd [[fiktyf]] [[personaazje]] en de wichtichste [[antagonist]] út 'e [[histoaryske roman|histoaryske]] [[jeugdroman|jeugd]]- en [[aventoereroman]] ''[[Treasure Island (roman)|Treasure Island]]'', fan 'e [[Skotlân|Skotske]] [[skriuwer]] [[Robert Louis Stevenson]]. Dat wurk waard yn [[1881]]-[[1882]] yn in iere ferzje as [[fúljeton]] publisearre en yn [[1883]] yn syn úteinlike foarm as [[boek]]. Silver is fierwei it kleurrykste en meast komplekse personaazje yn 'e roman. Hy wurdt yntrodusearre as [[skipskok]], mar blykt de [[slûchslimmens|slûchslimme]] lieder en [[kaptein (skipfeart)|kaptein]] fan in groep [[seerôver]]s te wêzen. De opmerklikste eleminten yn ferbân mei Silver binne dat er syn [[lofterskonk]] mist en himsels fuortbeweegd mei in [[kruk (helpmiddel)|kruk]] ûnder de [[lofterearm]], wylst er in [[pappegaai]] op it [[skouder]] hat. Long John Silver, syn foarkommen en [[hâlden en dragen]] hawwe in ûnbidige ynfloed hân op it byld dat yn 'e [[Westerske wrâld|Westerske]] [[popkultuer]] bestiet fan 'de seerôver'. ==Ynspiraasje== Neffens de [[brieven]] fan [[Robert Louis Stevenson]] basearre er it personaazje fan Silver, alteast wat syn [[minsklik lichem|lichaamlik foarkommen]] en [[garisma]] oanbelanget, op syn freon [[William Ernest Henley]], in [[skriuwer]] en [[redakteur]]. Yn in brief oan Henley dy't datearret fan nei de publikaasje fan ''Treasure Island'', skreau Stevenson iepentlik: "Ik sil no wat opbychtsje. It wie it oansjen fan dyn skeinde krêft en gesach dêr't Long John Silver út berne waard." De [[styfsoan]] fan Stevenson, [[Lloyd Osbourne]], omskreau Henley as "[...] in grutte, gloedzjende keardel mei ûnbidige skouders, in grut [[read hier|read burd]] en in [[kruk (helpmiddel)|kruk]]; joviaal en bjusterbaarlike fernimstich, waans [[laitsjen]] rôle as muzyk; hy hie alderraarst sa'n [[entûsjasme|fjoer]] en in ûnfoarstelbere fitaliteit oer him; men waard meisleept troch syn persoanlikheid." ==Foarkommen== Yn ''[[Treasure Island (roman)|Treasure Island]]'' wurdt Long John Silver foarsteld as in [[burd]]ige [[man (sekse)|man]] yn syn [[middeljierren]], dy't tige lang en sterk is. Syn [[gesicht]] wurdt omskreaun as "sa grut as in ham&nbsp;– ûnsjoch en bleek, mar [[yntelligint]] en [[glimkjen]]d". Syn foarkommen wurdt lykwols dominearre troch syn missende [[lofterskonk]], dy't (neffens de [[tekst]] fan it boek) "deunby de [[heup]]" [[amputaasje|ôfset]] is. Silver [[rinnen|beweecht him fuort]] mei in [[kruk (helpmiddel)|kruk]] ûnder de [[lofterearm]]. [[Robert Louis Stevenson|Stevenson]] skriuwt dêroer: "[...] ûnder it lofterskouder hold er in kruk, dy't er beweegde mei bjusterbaarlike handigens, sadat er dermei hinne en wer hipte as in fûgel." Hoewol't hja yn 'e roman inkeld neamd wurdt (mar net foarkomt), is Silver [[troud]] mei in [[frou]] fan [[Afrika]]anske orizjine, dy't er [[fertrouwen|fertrout]] om syn saken yn [[Bristol (Ingelân)|Bristol]] te behertigjen as er op reis is, en letter ek om syn besittings dêre te ferkeapjen as syn dieden syn weromkear ûnmooglik meitsje. Silver hâldt in [[pappegaai]] as [[húsdier]], in fûgel dy't er de namme Kaptein Flint jûn hat, ta [[ear (achting)|ear]] (of by wize fan [[bespotting]]) fan syn eigen eardere oerhearrige, de beruchte seerôver [[kaptein (skipfeart)|kaptein]] J. Flint. De pappegaai sit him ornaris op it skouder en uteret brokjes [[seeman]]s[[jargon]] lykas "[[Spaanske mat]]ten" en "Klear om oerstaach te gean". Neffens de ferhalen dy't Silver oan Jim Hawkins fertelt, is it bist miskien wol twahûndert jier âld, mei't pappegaaien "foar it meastepart ivich libje". It bist soe nei [[Madagaskar]], [[Suriname]] en [[Providence (Rhode Island)]] fearn hawwe, en Silver wol hawwe, inkeld [[Satan|de duvel]] sels hat mear kweadoggerij sjoen. ==Persoanlikheid== Long John Silver komt út ''[[Treasure Island (roman)|Treasure Island]]'' yn it earstoan nei foarren as in [[iver]]ige en [[sympaty|sympatike]] [[seeman]], mar neigeraden dat it ferhaal foarderet, docht bliken dat er eins in [[slûchslimmens|slûchslimme]] en [[opportunisme|opportunistyske]] [[seerôver]] is. It iene wisket it oare lykwols net út, en der bestiet in oansjenlike dualiteit yn it [[karakter (persoanlikheid)|karakter]] fan Silver sa't [[Robert Louis Stevenson|Stevenson]] him beskriuwt. Hy is yn elts gefal in tige [[garisma]]tyske persoanlikheid, dy't foar de jonge [[Jim Hawkins (personaazje)|Jim Hawkins]] as in [[mentor]] tsjinnet en meitiid sels as in pleatsferfangend [[heit]]figuer, mei't syn eigen [[heit]] koartby hommels kommen is te [[ferstjerren]]. It liedt sadwaande by Jim ta in grutte [[shock|skok]] en frijwat [[emosjonele]] betizing as er ûntdekt dat Silver eins de lieder is fan in [[binde]] seerôvers dy't fan doel binne en [[fermoardzje]] syn [[freonskip|freonen]]. Dat wurdt noch helte minder as Jim letter twongen wurdt om 'e konfontaasje mei Silver oan te gean en him te befjochtsjen. Hoewol't er [[ferrie]]dlik is en altyd ree om [[oerrinnen|oer te rinnen]] nei de tsjinpartij as dat yn syn eigen belang is, hat Silver ek goede eigenskippen. Sa hat er in beskate [[wiisheid]] dy't de measte seerôvers ûntbeare, en is er [[sunigens|sunich]] mei syn [[jild]], yn tsjinstelling ta it rije ferslampamperjen dat oare seerôvers mei har ynkomsten dogge. Ek is er [[moed]]ich en skrillet er der net foar tebek om it yn [[sabel]]gefjochten en [[slaanderij]], nettsjinsteande syn [[lichaamlike beheining]], tsjin ferskate tsjinstanners op te nimmen. ==Fiktive biografy== Oer it [[ferline]] fan Silver is inkeld bekend wat er dêr sels oer fertelt, en dat hoecht net needsaaklikerwize wier te wêzen. Neffens wat er oan 'e [[haadpersoan]] [[Jim Hawkins (personaazje)|Jim Hawkins]] fertelt, hat er by de [[Britske Keninklike Marine]] tsjinne, en is er dêr syn [[lofterskonk]] kwytrekke doe't er ûnder "de [[Edward Hawke, 1e baron Hawke|ûnstjerlike Hawke]]" fear. Nei't men oannimme mei om as [[lichaamlik beheind]]e man yn syn [[libbensûnderhâld]] te foarsjen yn in tiid dat der gjin [[útkearing]]s wiene, waard Silver neitiid [[seerôver]]. Sa fear er ûnder mear mei [[Edward England]]. Troch syn [[yntelliginsje]] en [[fernimstigens]] klom er op troch de rangen. Hy wie [[kertiermaster (funksje)|kertiermaster]] ûnder de beruchte seerôver kaptein Flint. Neffens syn eigen sizzen is hy de iennichste man fan wa't Flint ea [[eangst|benaud]] west hat. Yn ''[[Treasure Island (roman)|Treasure Island]]'' docht Silver him yn 't earstoan foar as de [[skipskok]] fan 'e ''Hispaniola''. Dat is de [[skoender]] wêrmei't it selskip fan [[jonker]] Trelawney ôfreizget nei it Skateilân yn 'e [[tropen]], dêr't kaptein Flint syn [[skat (rykdom)|skat]] ferburgen hawwe soe neffens in opdûkte [[skatkaart]]. Silver brûkt syn pappegaai Kaptein Flint as in middel om it [[fertrouwen]] fan 'e jonge [[Jim Hawkins (personaazje)|Jim Hawkins]] te winnen, dy't as [[hutbetsjinde]] fan jonker Trelawney op 'e ''Hispaniola'' meifart. Troch in ôfharke [[petear]] komt Jim der lykwols op in stuit efter dat it meastepart fan 'e [[bemanning]] bestiet út seerôvers dy't ûnder Flint fearn hawwe, en dat Silver harren lieder is. Hja binne fan doel om 'e skat nei't er fûn is, te [[dieverij|stellen]] en kaptein Smollett, jonker Trelawney, [[dokter]] Livesey en it loyale diel fan 'e bemanning om hals te bringen by in [[skipsoproer]]. Op it Skateilân oankommen wurdt Silver troch guon fan 'e oare seerôvers twongen om it oproer te begjinnen foar't de skat fûn is. Tanksij tuskenkomst fan Jim witte de ofsieren de dea te ûntrinnen en beskûl te finen yn in ferlitten [[fort]] op it eilân, dat fan beamstammen boud is. Der folget in [[belegering]] troch de seerôvers, dy't einiget mei harren [[bestoarming]] fan it fort, mei [[dea]]den oan beide kante ta gefolch. Jim ûntkomt en ferpleatst de ''Hispaniola'' nei in oare [[baai]]. As gefolch fan 'e ferdwining fan it skip slute de stridende partijen in oerienkomst, wêrby't de piraten de ofsieren en har oanhingers gean litte yn ruil foar de skatkaart. By weromkear yn it fort wurdt Jim troch de seerôvers finzen nommen. Sadwaande is hy derby as Silver-en-dy it plak fan 'e skat fine, mar ûntdekke dat immen har foar west hat. De oerbleaune fiif [[moard]]suchtige seerôvers binne [[poerrazen]] en keare har tsjin Silver. Mei inkeld Jim, in [[opslûpen jonge]], as stipe, wegeret Silver lykwols om tebek te wiken. De ofsieren komme de seerôvers oer it mad, dy't by in fûleindige fjochtpartij deade wurde. [[Ofbyld:Brian Blessed at Fan Expo Anaheim 2026-1.jpg|thumb|225x225px|De [[Ingelân|Ingelske]] [[akteur]] [[Brian Blessed]], dy't yn [[1985]] in ûnferjitlike [[aktearjen|aktearprestaasje]] as Long John Silver joech yn 'e [[minysearje]] ''[[Return to Treasure Island (tillefyzjesearje)|Return to Treasure Island]]''.]] Neitiid leit dokter Livesey út dat Ben Gunn, in seerôver dy't troch kaptein Flint by wize fan straf op it Skateilân efterlitten wie, de skat al lang lyn fûn en ferpleatst hie. De oerlibjende leden fan 'e [[ekspedysje]] lade in diel fan 'e skat oan board fan 'e ''Hispaniola'' en sette ôf nei hûs. Silver wurdt meifierd as [[finzene]], mei de bedoeling om him nei thúskomst [[berjochting|berjochtsje]] te litten. Yn 'e earste [[haven]] dy't se oandogge, yn [[Spaansk-Amearika]], ûntkomt er lykwols mei in ponge mei trije- of fjouwerhûndert [[guinje]]s oan [[goud]] by him. Dat is in folle lytser oandiel fan 'e skat as de oare leden fan 'e ekspedysje har ta-eigenje, mar dochs in flinke bats jild. Jim stiet tsjin dy tiid noch altyd ynderlik yn twastriid wat Silver oangiet, en hy seit dat er mar [[hoop]]je sil dat Silver it goud brûke sil om in noflike âlde dei fan te bekostjen, "want syn kânsen op noflikens yn [[hjirneimels|in oare wrâld]] binne tige lyts." (Mei oare wurden: nei syn [[ferstjerren]] giet er nei de [[hel]].) ==Fertolkers== Fan ''[[Treasure Island (roman)|Treasure Island]]'' binne in grut tal [[film]]- en [[tillefyzje]]-adaptaasjes makke. De rol fan Long John Silver is dêrby spile troch [[akteur]]s as: *[[Robert Newton]] (yn 'e film ''[[Treasure Island (film út 1950)|Treasure Island]]'' út [[1950]], de film ''[[Long John Silver (film)|Long John Silver]]'' út [[1954]] en de [[tillefyzjesearje]] ''[[The Adventures of Long John Silver]]'' út [[1955]]); *[[Orson Welles]] (yn 'e film ''[[Treasure Island (film út 1972)|Treasure Island]]'' út [[1972]]); *[[Anthony Quinn]] (yn 'e tillefyzjesearje ''[[Treasure Island in Outer Space]]'' út [[1977]]); *[[Brian Blessed]] (yn 'e minysearje ''[[Return to Treasure Island (tillefyzjesearje)|Return to Treasure Island]]'' út [[1985]]); *[[Charlton Heston]] (yn 'e tillefyzjefilm ''[[Treasure Island (film út 1990)|Treasure Island]]'' út [[1990]]); *[[Jack Palance]] (yn 'e film ''[[Treasure Island (film út 1999)|Treasure Island]]'' út [[1999]]); *[[Lance Henriksen]] (yn 'e film ''[[Pirates of Treasure Island]]'' út [[2006]]); *[[Eddie Izzard]] (yn 'e minysearje ''[[Treasure Island (tillefyzjesearje út 2012)|Treasure Island]]'' út [[2012]]. {{boarnen|boarnefernijing= Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: [http://en.wikipedia.org/wiki/Long_John_Silver ''References'', ''Bibliography'' en ''Further Reading'', op dizze side]. }} {{DEFAULTSORT:Silver, Long John}} [[Kategory:Fiktyf seerôver]] [[Kategory:Fiktyf seeman]] [[Kategory:Fiktyf kok]] [[Kategory:Fiktyf Ingelsk persoan]] [[Kategory:Fiktyf personaazje yntrodusearre yn 1881]] heniky5g16vh4srcbl4yhedwb03e61f 0 184047 1233225 1200115 2026-06-28T18:06:59Z FreyaSport 40716 /* Wedstriidklassen */ bywurke 1233225 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks sportevenemint | namme = TT Assen | ôfbylding = TT Assen winnaar 500cc Wil Hartog in actie, Bestanddeelnr 929-2418.jpg | ôfbyldingsbreedte = | ûnderskrift = ''TT 1977 winner Wil Hartog 500cc'' | plak = [[Assen]],<br>{{NL-DRf}},<br>{{NEDf}} | jier = | data = Lêste wykein fan juny | sport = [[Motorsport]] | organisator = | ferienigings = | lannen = | atleten = | eveneminten = | iepening = | sluting = | earste = [[1925]] | lêste = | aktueel = | foarige = | folgjende = }} De '''TT (Tourist Trophy) Assen''' is in jierlikse motorrace op it [[TT Sirkwy Assen|TT sirkwy]] by [[Assen]], yn de [[Nederlân|Nederlânske]] provinsje [[Drinte]]. Fan 2016 ôf wurdt de TT Assen hâlden op snein yn it lêste wykein yn juny, foarhinne waard dizze tradisjoneel op de lêste sneon fan juny ferriden. Alle Grutte Priis klassen komme by de Dutch TT oan bar. Troch de ynkrimping fan it tal klassen binne dit no Moto3, Moto2, MotoGP en de MotoE. De MotoE makke yn [[2021]] syn debút. Eartiids makken 50cc, 80cc, 125cc, 250cc, 350cc, 500cc en sydspannen hjir diel fan út. Sûnt in pear jier wurdt de sydspanklasse ferriden yn in apart kampioenskip, mar makket dy gjin diel mear út fan de Grutte Priis.<br> Foarôfgeand oan de Dutch TT binne der, lykas foar elke Grand Prix, inkelde trainingen en in kwalifikaasje foar it bepalen fan de startposysjes fan de race. Yn de wike foar de racedei wurdt yn Assen it TT Festival hâlden, wêryn't ferskate aspekten fan de motorsport te sjen binne. Fierder is der in merke en binne der meardere dagen muzykkonserten, dj's en oare ferdivedaasje, mei ûnder oare de ferneamde TT Nacht foarôfgeand oan de wedstriiddei. ==Skiednis== ===It begjin=== Yn [[1922]] waard de ''Motorclub "Assen en Omstreken"'' oprjochte dy't begjin [[1925]] it plan opfette om in dykwedstriid te organisearjen. Al yn 1922 wiene der al plannen om in Nederlânske wedstriid yn [[Belgje]] te organisearjen, dit omdat it oant dan ta ferbean wie om wedstriden op de iepenbiere dyk te organisearjen. Mei de nije Motor- en Fytswet fan [[1924]] waard de mooglikheid bean om dêrfoar in ûntheffing oan te freegjen. De oanlis fan in [[Provinsjale wei 857|nije dyk]] tusken [[Rolde]] en [[Borger]] wie foar foarsitter Dieters fan de Motorclub Assen en Omstreken reden om opnij oer in dykwedstriid nei te tinken. Op sneon 11 july 1925 ferskynden 27 koereurs oan de start foar de earste TT oer in parkoers mei in lingte fan 28,4 kilometer. It parkoers ferrûn net oer in glêd strutsen sirkwy, mar oer klinkerts - en sânwegen tusken de trijehoeke Rolde–Borger–[[Schoonloo]]. Uteinlik wisten fiif koereurs de finish te heljen. De rapste wedstriidomgong kaam op namme fan [[Bertus van Hamersveld]] mei in omgong fan 104,0 km/o. By de twadde edysje fan de TT yn [[1926]] waard der op in nij parkoers riden dat by de folgjende plakken del gie: [[De Haar (Assen)|De Haar]], Barteldsbocht (by Assen), Oude Tol (healwei Hooghalen), [[Hooghalen]], [[Laaghalen]] en [[Laaghalerveen]]. De organisaasje hie hege ferwachtingen fan it evenemint en der waarden dan ek tribunes boud by de start yn Hooghalen en yn Laaghalerveen om de ferwachte besikers te herbergjen. Uteinlik waarden der mar 2600 kaartsjes ferkocht. ===Ynternasjonale wedstriid=== Hoewol't der yn 1926 al riders út Belgje troch KNMV-ynskriuwing meidiene oan de TT, waard de TT offisjeel fan [[1927]] ôf in ynternasjonale wedstriid alhoewol't net alle ferneamde koereurs fan dy tiid meidiene oan de wedstriid trochdat it ynklamme lei tusken de [[TT fan Man]] en de Grutte Priis fan Dútslân. 14.000 taskôgers kamen op de tredde edysje ôf, wat troch de organisatoaren as suksesfol bestimpele waard. De tsiende edysje fan de TT Assen yn [[1934]] waard op [[23 juny]] 1934 ferriden. De wedstriid wie tagelyk de alfde ''Grutte Priis fan Europa der F.I.C.M''. Der waard yn de klassen 175-, 250-, 350- en 500cc striden om it Europeesk kampioenskip. It evenemint berikte dêrmei sawol in nij dielnimmersrekôr, der diene 120 koereurs mei. Dêr't it Europeesk kampioenskip yn 1934 noch oer ien evenemint ferriden waard, waarden yn [[1938]] en [[1939]] by ferskate eveneminten, wêrûnder de TT Assen, punten sammele foar it kampioenskip. De edysje fan 1939 soe fanwegen it útbrekken fan de [[Twadde Wrâldkriich]] foarearst de lêste TT yn Assen wurde. ===Nei de kriich=== Nei de kriichsjierren wiene de tribunes, omgongsbuorden en oare oanklaaiïng fan it sirkwy net mear yn brûkbere steat en tsjinne it sirkwy in opknapbeurt te ûndergean foardat der in wedstriid organisearre wurde kinne soe. Begjin augustus [[1946]] krige de KNMV fergunning om fjouwer wedstriden te organisearjen, wêrûnder de TT Assen. De ynternasjonale toppers fan foar de kriich namen net diel, wêrtroch't de wedstriden troch de Nederlanners wûn waarden. Yn de rin fan [[1947]] ferskynden der berjochten yn de krante dat de TT yn 1947 net trochgean soe fanwegen ûnienichheid tusken koereurs feriene yn it Nederlânske ridersbûn en de organisatoaren oer de startjilden. Nei't de ûnienichheid bylein wie, gie it evenemint dochs troch. Ek kamen de ynternasjonale koereurs wer yn Assen oan de start. Omdat de Isle of Man TT en de Grutte Priis fan Europa yn Bern sawat lyktidich ferriden waarden, soe de TT Assen de earste krêftmjitting tusken de Britske en kontinintale riders wurde. De [[Italjanen|Italjaanske]] koereurs namen mei harren 250cc [[Moto Guzzi]]'s diel oan de 350cc-klasse. De organisaasje hie lykwols it fermoeden dat de motoaren net meikomme kinne soene mei de Ingelske [[Velocette]]s en [[Norton (motorfyts)|Nortons]] en besleat om foar de wissichheid in apart prizeskema foar de 250cc-masines yn te stellen. ===It FIM wrâldkampioenskip=== Yn [[1949]] stelde de [[Fédération Internationale de Motocyclisme|FIM]] foar it earst in wrâldkampioenskip yn, wêryn't ek de TT Assen opnommen waard. Yn Assen waarden wedstriden yn trije klassen ferriden, de 125-, 350- en 500cc. Yn earste ynstânsje wie it doel om de 350- en 500cc-klassen lyktidich ferride te litten yn twa searjes en in finale, dat waard lykwols troch de FIM ôfwiisd. De 125cc-klasse lei sân omgongen ôf (115,75 km); de 350cc 15 omgongen (248 km) en de 500cc 16 omgongen (264,58 km). Fan [[1955]] ôf wurdt net mear op in strjitsirkwy riden mar op it TT-Sirkwy Assen dêr't it hjoeddeistige permaninte sirkwy in (lyts) part fan útmakket. De edysje fan [[1962]] barde der op de lêste trainingsdei in deadlik ûngelok de Nederlanske koereur Hans Schuld gie ûnderút en ferstoar. Yn [[1977]] waard de 500cc yn Assen foar it earst wûn troch in Nederlânske koereur, [[Wil Hartog]] wie dat jier syn konkurrinsje te slim ôf. Trije jier letter wist [[Jack Middelburg]] de 500cc te winnen. De wedstriid foar de sydspan ferdwûn nei [[1996]] fan it programma. De 500cc waard yn [[2001]] ferfongen troch de MotoGP klasse, de 250cc klasse waard yn [[2011]] de Moto2 klasse, de 125cc klasse bleau oant 2011 bestean. Yn [[2020]] wie der foar it earst sûnt de ein fan de Twadde Wrâldkriich gjin Dutch TT, om't fanwegen de hearskjende [[COVID-19|firus pandemy]] yn Nederlân moannenlang gjin eveneminten organisearre wurde mochten. In alternative datum letter dat jier bliek net helber te wêzen. ==Nederlânske winners== {| class="wikitable" |- align="left" ! Jier !! Koereur !! Klasse !! Motor |- |[[1927]] |[[Han van Kooten]] |350cc |[[Harley-Davidson]] |- |[[1948]] |[[Dirk Renooy]] |125cc |[[Eysink]] |- |[[1968]] |[[Paul Lodewijkx]] |50cc |[[Jamathi]] |- |[[1977]] |[[Wil Hartog]] |500cc |[[Suzuki]] |- |[[1980]] |[[Jack Middelburg]] |500cc |[[Yamaha Motor Company|Yamaha]] |- |[[1987]] |[[Egbert Streuer]],<br>[[Bernard Schnieders]] |Sydspan |[[Yamaha Motor Company|Yamaha]] |- |[[1989]] |[[Hans Spaan]] |125cc |[[Honda]] |- |[[1991]] |[[Egbert Streuer]],<br>[[Peter Brown]] |Sydspan |[[Yamaha Motor Company|Yamaha]] |} ==Wedstriidklassen== {| class="wikitable" |- align="left" ! Jier !!colspan="14"|Klassen |- | [[1925]] | || || || ||rowspan="8"|250cc||rowspan="12"|350cc||rowspan="19"|500cc|| || || || || || |- | [[1926]] | || || ||rowspan="3"|175cc||rowspan="2"|750cc||1000cc|| || || || || |- |[[1927]] | || || || || || || || || |- |[[1928]]-[[1930]] | || || || || || || || || || |- |[[1931]] | || || || || || || || || || || |- |[[1932]]-[[1934]] | || || ||175cc|| || || || || || || |- |[[1935]]-[[1939]] | || || || || || || || || || || |- |[[1946]] | || ||125cc|| || || || || || || || |- |[[1947]] | || || || || || || || || || || || |- |[[1948]]-[[1951]] | || ||rowspan="12"|125cc|| || || || || || || || || |- |[[1952]]-[[1954]] | || || ||rowspan="10"|250cc|| || || || || || || |- |[[1955]]-[[1958]] | || || || || ||rowspan="7"|Sydspan || || || || |- |[[1959]] | || || || || || || || || || |- |[[1960]]-[[1961]] | || || ||rowspan="2"|350cc|| || || || || || |- |[[1962]]-[[1982]] |rowspan="2"|50cc|| || || || || || || || |- |[[1983]] | || || || || || || || || |- |[[1984]]-[[1989]] | ||80cc|| || || || || || || || |- |[[1990]]-[[1996]] | || ||| || || || || || || || |- |[[1997]]-[[2001]] | || || || || || || || || || |- |[[2002]]-[[2010]] | || ||| || || || || || || || || ||rowspan="5"|MotoGP<br><small>1000cc</small> |- |[[2011]] | || || || || || || || || || || ||rowspan="4"|Moto2<br><small>765cc</small> |- |[[2012]]-[[2019]] | || || || || || || || || || || ||rowspan="3"|Moto3<br><small>250cc</small> |- |[[2021]]-[[2025]] | || || || || || || || || || ||MotoE |- |[[2026]]- || || || || || || || || || || |} {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} * Wikipedy:NL * {{Commonscat|Dutch TT}} }} [[Kategory:Motorsport yn Nederlân]] [[Kategory:Sport yn Drinte]] [[Kategory:Assen]] [[Kategory:Weromkearend evenemint ynsteld yn 1925]] gcte1vwt1axq1mtnz5ch1zfz95xibnr 0 186242 1233223 1232909 2026-06-28T17:59:00Z FreyaSport 40716 /* Groepsfaze */ bywurke 1233223 wikitext text/x-wiki {{aktueelsport}} {{Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje | namme = FIFA wrâldkampioenskip fuotbal 2026<br />2026 FIFA World Cup | gastlân = {{USAf}}<br>{{CANf}}<br>{{MEXf}} | kampioen = | ôfbylding = 2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | iepeningswedstryd = [[11 juny]] [[2026]] | finale = [[19 july]] [[2026]] | tiims = 48 | stadions = 16 | foarige = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2022|2022]] | folgjende = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2030|2030]] | wedstriden = | doelpunten = | besikers = | topskoarder(s) = | beste spiler = | beste doelman = }} It '''Wrâldkampioenskip fuotbal 2026''' sil de 23e edysje wêze fan 'e FIFA Wrâldbeker, organisearre troch [[FIFA]], en sil spile wurde yn 'e Feriene Steaten, Kanada en Meksiko. It toernoai sil plakfine yn 11 stêden yn 'e Feriene Steaten, twa yn Kanada, en trije yn Meksiko. It sil spile wurde fan 11 juny oant 19 july. 48 teams sille meidwaan. De gaststêd waard keazen op 13 juny 2018 yn Moskou, Ruslân, en fersloech Marokko yn 'e bod om de FIFA Wrâldbeker 2026 te organisearjen. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/44464913 World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament]</ref> <ref>[https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/37518625/us-mexico-canada-officially-launch-bid-co-host-2026-world-cup U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup]</ref> {{clear}} == Stadions == ===Kanada=== {{Posysjekaart+ |Kanada |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Kanada |lat=49.276389 |lon=-123.111944 |label=BC Place|position=top}} {{Posysjekaart~ |Kanada |lat=43.632778 |lon=-79.418611 |label=BMO|position=top}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[Vancouver]]<br>([[Britsk-Kolumbia]]) | [[BC Place Stadium]] | [[Ofbyld:BCplace stadium.jpg|100px]] |54.500 |- | [[Toronto]]<br>([[Ontario]]) | [[BMO Field]] | [[Ofbyld:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|100px]] |30.000 |} {{clear}} ===Feriene Steaten=== {{Posysjekaart+ |Feriene Steaten |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=40.813528 |lon=-74.074361 |label=MetLife|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.953 |lon=-118.339 |label=SoFi|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=32.747778 |lon=-97.092778 |label=AT&T|position=bottom}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.048889 |lon=-94.483889 |label=Arrowhead|position=top}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=29.684722 |lon=-95.410833 |label=NRG|position=bottom}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=37.403 |lon=-121.97 |label=Levi's|position=top}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=47.616667 |lon=-122.316667|label=Lumen|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.755556 |lon=-84.4|label=Mercedes|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=42.090833 |lon=-71.264444|label=Gilette|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=25.957919 |lon=-80.238842|label=Hard Rock|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.900833 |lon=-75.1675|label=Lincoln|position=left}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]<br>([[Nij-Jersey]]) | [[MetLife Stadium]] | [[Ofbyld:New Meadowlands Stadium Mezz Corner.jpg|100px]] |82.500 |- | [[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]<br>([[Kalifornje]]) | [[SoFi Stadium]] | [[Ofbyld:SoFi Stadium 2021.jpg|100px]] |70.240 |- | [[Arlington (Teksas)|Arlington]]<br>([[Teksas]]) | [[AT&T Stadium]] | [[Ofbyld:Cowboys stadium.JPG|100px]] |80.000 |- | [[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]<br>([[Missoery]]) | [[Arrowhead Stadium]] | [[Ofbyld:Arrowhead Stadium 2010.JPG|100px]] |76.416 |- | [[Houston]]<br>([[Teksas]]) | [[NRG Stadium]] | [[Ofbyld:Reliantstadium.jpg|100px]] |72.220 |- | [[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]<br>([[Kalifornje]]) | [[Levi's Stadium]] | [[Ofbyld:Levi's Stadium in February 2016 prior to Super Bowl 50 (24398261729).jpg|100px]] |68.500 |- | [[Seattle]]<br>([[Washington (steat)|Washington]]) | [[Lumen Field]] | [[Ofbyld:QwestFieldPano.jpg|100px]] |69.000 |- | [[Atlanta]]<br>([[Georgia]]) | [[Mercedes-Benz Stadium]] | [[Ofbyld:Mercedes Benz Stadium time lapse capture 2017-08-13.jpg|100px]] |71.000 |- | [[Foxborough]]<br>([[Massachusetts]]) | [[Gillette Stadium]] | [[Ofbyld:Gillette Stadium (Top View).jpg|100px]] |65.878 |- | [[Miami]]<br>([[Floarida]]) | [[Hard Rock Stadium]] | [[Ofbyld:Dolphinstadiumint.JPG|100px]] |64.767 |- | [[Philadelphia]]<br>([[Pennsylvania]]) | [[Lincoln Financial Field]] | [[Ofbyld:Philly (45).JPG|100px]] |69.796 |} ===Meksiko=== {{Posysjekaart+ |Meksiko |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=19.302778 |lon=-99.150556 |label=Azteca|position=top}} {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=20.681667 |lon=-103.462778 |label=Akron|position=top}} {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=25.669167 |lon=-100.244444 |label=BBVA|position=bottom}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[Meksiko-Stêd]] | [[Estadio Azteca]] | [[Ofbyld:Azteca entrance.jpg|100px]] | 87.523 |- | [[Zapopan]]<br>([[Jalisco]]) | [[Estadio Akron]] | [[Ofbyld:Estadio Omnilife Chivas.jpg|100px]] | 49.850 |- | [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]<br>([[Nuevo León]]) | [[Estadio BBVA]] | [[Ofbyld:Estadio BBVA Bancomer (1).jpg|100px]] | 53.500 |} == Groepen == ''De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 32.'' {{Kolommen4 |Kolom1= ; Groep A * {{MEXf}} * {{RSAf}} * {{KORf}} * {{CZEf}} ; Groep B * {{CANf}} * {{BIHf}} * {{QATf}} * {{SUIf}} ; Groep C * {{BRAf}} * {{MARf}} * {{HAIf}} * {{SCOf}} |Kolom2= ; Groep D * {{USAf}} * {{PARf}} * {{AUSf}} * {{TURf}} ; Groep E * {{GERf}} * [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] * {{CIVf}} * {{ECUf}} ; Groep F * {{NEDf}} * {{JPNf}} * {{SWEf}} * {{TUNf}} |Kolom3= ; Groep G * {{BELf}} * {{EGYf}} * {{IRIf}} * {{NZLf}} ; Groep H * {{ESPf}} * {{CPVf}} * {{URUf}} * {{KSAf}} ; Groep I * {{FRAf}} * {{SENf}} * {{IRQf}} * {{NORf}} |Kolom4= ; Groep J * {{ARGf}} * {{ALGf}} * {{AUTf}} * {{JORf}} ; Groep K * {{PORf}} * {{CODf}} * {{UZBf}} * {{COLf}} ; Groep L * {{ENGf}} * {{CROf}} * {{GHAf}} * {{PANf}} }} == Groepsfaze == === Groep A === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''11 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | {{RSAf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''11 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{KORf}}''' | {{CZEf}} | '''2 - 1''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''18 juny''</small> | {{CZEf}} | {{RSAf}} | '''1 - 1 ''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | {{KORf}} | '''1 - 0 ''' |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{CZEf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | '''0 - 3''' |- | <small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{RSAf}}''' | {{KORf}} | '''1 - 0''' |} === Groep B === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''12 juny''</small> | {{CANf}} | {{BIHf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''12 juny''</small> | {{QATf}} | {{SUIf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{SUIf}}''' | {{BIHf}} | '''4 - 1 ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CANf}}''' | {{QATf}} | ''' 6 - 0 ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{SUIf}} | {{CANf}} | '''2 - 1''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{BIHf}} | {{QATf}} | '''3 - 1''' |} === Groep C === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''13 juny''</small> | {{BRAf}} | {{MARf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''13 juny''</small> | {{HAIf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{SCOf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''19 juny''</small> | {{SCOf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{MARf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''19 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{BRAf}}''' | {{HAIf}} | '''3 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{SCOf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{BRAf}}''' | '''0 - 3''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MARf}}''' | {{HAIf}} | '''4 - 2''' |} === Groep D === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''12 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{USAf}}''' | {{PARf}} | '''4 - 1''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''12 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{AUSf}}''' | {{TURf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''19 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{USAf}}''' | {{AUSf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''19 juny''</small> | {{TURf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{PARf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''25 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{TURf}} | {{USAf}} | '''3 - 2''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | {{PARf}} | {{AUSf}} | '''0 - 0''' |} === Groep E === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Houston]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GERf}}''' | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] | '''7 - 1''' |- |<small>''[[Philadelphia]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CIVf}}''' | {{ECUf}} | '''1 - 0''' |- |<small>''[[Toronto]]''</small> |<small>''20 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GERf}}''' | {{CIVf}} | '''2 - 1''' |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''20 juny''</small> | {{ECUf}} | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] | '''0 - 0''' |- |<small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] |bgcolor="ccccff"| '''{{CIVf}}''' | '''0 - 2''' |- |<small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''25 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ECUf}}''' | {{GERf}} | '''2 - 1''' |} === Groep F === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> |<small>''14 juny''</small> | {{NEDf}} | {{JPNf}} | '''2 - 2''' |- |<small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{SWEf}}''' | {{TUNf}} | '''5 - 1''' |- |<small>''[[Houston]]''</small> |<small>''20 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{NEDf}}''' | {{SWEf}} | '''5 - 1''' |- |<small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''</small> |<small>''20 juny''</small> | {{TUNf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{JPNf}}''' | '''0 - 4''' |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> |<small>''25 juny''</small> |{{JPNf}} |{{SWEf}} | '''1 - 1''' |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> |<small>''25 juny''</small> | {{TUNf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{NEDf}}''' | '''1 - 3''' |} === Groep G === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Seattle]]''</small> |<small>''15 juny''</small> | {{BELf}} | {{EGYf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> |<small>''15 juny''</small> | {{IRIf}} | {{NZLf}} | '''2 - 2''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> |<small>''21 juny''</small> | {{BELf}} | {{IRIf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''21 juny''</small> | {{NZLf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{EGYf}}''' | '''1 - 3''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{EGYf}} | {{IRIf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{NZLf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{BELf}}''' | '''1 - 5''' |} === Groep H === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''15 juny''</small> | {{ESPf}} | {{CPVf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''15 juny''</small> | {{KSAf}} | {{URUf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''21 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ESPf}}''' | {{KSAf}} | '''4 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''21 juny''</small> | {{URUf}} | {{CPVf}} |'''2 - 2''' |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{CPVf}} | {{KSAf}} |'''0 - 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{URUf}} |bgcolor="ccccff"| {{ESPf}} |'''0 - 1''' |} === Groep I === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{FRAf}}''' | {{SENf}} |'''4 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''16 juny''</small> | {{IRQf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{NORf}}''' |'''1 - 4''' |- | <small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''22 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{FRAf}}''' | {{IRQf}} | '''3 - 0''' |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''22 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{NORf}}''' | {{SENf}} | '''3 - 2''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{NORf}} |bgcolor="ccccff"| {{FRAf}} | '''1 - 4''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''26 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{SENf}} | {{IRQf}} | '''5 - 0''' |} === Groep J === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' | {{ALGf}} |'''3 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{AUTf}}''' | {{JORf}} |'''3 - 1''' |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''22 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' | {{AUTf}} |'''2 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''22 juny''</small> | {{JORf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{ALGf}}''' |'''1 - 2''' |- | <small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{ALGf}} | {{AUTf}} |'''0 - 0''' |- | <small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{JORf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' |'''1 - 3''' |} === Groep K === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''17 juny''</small> | {{PORf}} | {{CODf}} |'''1 - 1''' |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''17 juny''</small> | {{UZBf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{COLf}}''' |'''1 - 3''' |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''23 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{PORf}}''' | {{UZBf}} | '''5 - 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]<small>'' | <small>''23 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{COLf}}''' | {{CODf}} | '''1 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]<small>'' | <small>''27 juny''</small> | {{COLf}} | {{PORf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Atlanta]]<small>'' | <small>''27 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{CODf}} | {{UZBf}} | '''3 - 1''' |} === Groep L === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''17 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ENGf}}''' | {{CROf}} | '''4 - 2''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''17 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GHAf}}''' | {{PANf}} | '''1 - 0 ''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''23 juny''</small> | {{ENGf}} | {{GHAf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''23 juny''</small> | {{PANf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{CROf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{PANf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{ENGf}}''' | '''0 - 2''' |- | <small>''[[Philadelpia]]''</small> | <small>''27 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CROf}}''' | {{GHAf}} | '''2 - 1''' |} === Klassearring nûmers trije=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=150|Team !width=20|Wed !width=20|W !width=20|G !width=20|V !width=20|Foar !width=20|Tsjin !width=20|DoelS !width=20|Pnt. |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{CODf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{SWEf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{GHAf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{ECUf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{CIVf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || −1 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{ALGf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || −2 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{PARf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || −2 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{SENf}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 || '''3''' |- |align="left"| {{IRIf}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 || '''3''' |- |align="left"| {{KORf}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || −1 || '''3''' |- |align="left"| {{SCOf}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 1 || 4 || −3 || '''3''' |- |align="left"| {{URUf}} || 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || −1 || '''2''' |} == Knock-outfase == <small>''* tusken heakjes de útslach nei strafskoppen''</small> {{Wedstrydskema lêste 32 | RD1 = Lêste 32 | RD2 = Achtste finale | RD3 = Kwartfinale | RD4 = Heale finale | RD5 = Finale <!-- selbreedte --> | team-width = 175 | score-width = 50 <!-- Lêste 32 --> | RD1-seed01 = | RD1-team01 = {{GERf}} | RD1-score01= | RD1-seed02 = | RD1-team02 = | RD1-score02= | RD1-seed03 = | RD1-team03 = | RD1-score03= | RD1-seed04 = | RD1-team04 = | RD1-score04= | RD1-seed05 = | RD1-team05 = | RD1-score05= | RD1-seed06 = | RD1-team06 = | RD1-score06= | RD1-seed07 = | RD1-team07 = | RD1-score07= | RD1-seed08 = | RD1-team08 = | RD1-score08= | RD1-seed09 = | RD1-team09 = | RD1-score09= | RD1-seed10 = | RD1-team10 = | RD1-score10= | RD1-seed11 = | RD1-team11 = | RD1-score11= | RD1-seed12 = | RD1-team12 = | RD1-score12= | RD1-seed13 = | RD1-team13 = {{USAf}} | RD1-score13= | RD1-seed14 = | RD1-team14 = | RD1-score14= | RD1-seed15 = | RD1-team15 = | RD1-score15= | RD1-seed16 = | RD1-team16 = | RD1-score16= | RD1-seed17 = | RD1-team17 = | RD1-score17= | RD1-seed18 = | RD1-team18 = | RD1-score18= | RD1-seed19 = | RD1-team19 = | RD1-score19= | RD1-seed20 = | RD1-team20 = | RD1-score20= | RD1-seed21 = | RD1-team21 = {{MEXf}} | RD1-score21= | RD1-seed22 = | RD1-team22 = | RD1-score22= | RD1-seed23 = | RD1-team23 = | RD1-score23= | RD1-seed24 = | RD1-team24 = | RD1-score24= | RD1-seed25 = | RD1-team25 = {{ARGf}} | RD1-score25= | RD1-seed26 = | RD1-team26 = | RD1-score26= | RD1-seed27 = | RD1-team27 = | RD1-score27= | RD1-seed28 = | RD1-team28 = | RD1-score28= | RD1-seed29 = | RD1-team29 = | RD1-score29= | RD1-seed30 = | RD1-team30 = | RD1-score30= | RD1-seed31 = | RD1-team31 = | RD1-score31= | RD1-seed32 = | RD1-team32 = | RD1-score32= <!-- Achtste finales --> | RD2-seed01 = | RD2-team01 = | RD2-score01= | RD2-seed02 = | RD2-team02 = | RD2-score02= | RD2-seed03 = | RD2-team03 = | RD2-score03= | RD2-seed04 = | RD2-team04 = | RD2-score04= | RD2-seed05 = | RD2-team05 = | RD2-score05= | RD2-seed06 = | RD2-team06 = | RD2-score06= | RD2-seed07 = | RD2-team07 = | RD2-score07= | RD2-seed08 = | RD2-team08 = | RD2-score08= | RD2-seed09 = | RD2-team09 = | RD2-score09= | RD2-seed10 = | RD2-team10 = | RD2-score10= | RD2-seed11 = | RD2-team11 = | RD2-score11= | RD2-seed12 = | RD2-team12 = | RD2-score12= | RD2-seed13 = | RD2-team13 = | RD2-score13= | RD2-seed14 = | RD2-team14 = | RD2-score14= | RD2-seed15 = | RD2-team15 = | RD2-score15= | RD2-seed16 = | RD2-team16 = | RD2-score16= <!-- kwartfinales --> | RD3-seed01 = | RD3-team01 = | RD3-score01= | RD3-seed02 = | RD3-team02 = | RD3-score02= | RD3-seed03 = | RD3-team03 = | RD3-score03= | RD3-seed04 = | RD3-team04 = | RD3-score04= | RD3-seed05 = | RD3-team05 = | RD3-score05= | RD3-seed06 = | RD3-team06 = | RD3-score06= | RD3-seed07 = | RD3-team07 = | RD3-score07= | RD3-seed08 = | RD3-team08 = | RD3-score08= <!-- Heale finales --> | RD4-seed01 = | RD4-team01 = | RD4-score01= | RD4-seed02 = | RD4-team02 = | RD4-score02= | RD4-seed03 = | RD4-team03 = | RD4-score03= | RD4-seed04 = | RD4-team04 = | RD4-score04= <!-- Finale --> | RD5-seed01 = | RD5-team01 = | RD5-score01= | RD5-seed02 = | RD5-team02 = | RD5-score02= }} == Keppeling om utens == * [http://fifa.com/worldcup/index.html Offisjele webside fan de FIFA] {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} {{Commonscat|FIFA World Cup 2026}} }} {{Navigaasje Wrâldkampioenskip fuotbal}} [[Kategory:Wrâldkampioenskip fuotbal|2026]] [[Kategory:Barren yn 2026]] 0aa3j69i66ufp11v7znu9ctx6j3hc47 1233224 1233223 2026-06-28T18:03:55Z FreyaSport 40716 /* Knock-outfase */ bywurke 1233224 wikitext text/x-wiki {{aktueelsport}} {{Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje | namme = FIFA wrâldkampioenskip fuotbal 2026<br />2026 FIFA World Cup | gastlân = {{USAf}}<br>{{CANf}}<br>{{MEXf}} | kampioen = | ôfbylding = 2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | iepeningswedstryd = [[11 juny]] [[2026]] | finale = [[19 july]] [[2026]] | tiims = 48 | stadions = 16 | foarige = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2022|2022]] | folgjende = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2030|2030]] | wedstriden = | doelpunten = | besikers = | topskoarder(s) = | beste spiler = | beste doelman = }} It '''Wrâldkampioenskip fuotbal 2026''' sil de 23e edysje wêze fan 'e FIFA Wrâldbeker, organisearre troch [[FIFA]], en sil spile wurde yn 'e Feriene Steaten, Kanada en Meksiko. It toernoai sil plakfine yn 11 stêden yn 'e Feriene Steaten, twa yn Kanada, en trije yn Meksiko. It sil spile wurde fan 11 juny oant 19 july. 48 teams sille meidwaan. De gaststêd waard keazen op 13 juny 2018 yn Moskou, Ruslân, en fersloech Marokko yn 'e bod om de FIFA Wrâldbeker 2026 te organisearjen. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/44464913 World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament]</ref> <ref>[https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/37518625/us-mexico-canada-officially-launch-bid-co-host-2026-world-cup U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup]</ref> {{clear}} == Stadions == ===Kanada=== {{Posysjekaart+ |Kanada |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Kanada |lat=49.276389 |lon=-123.111944 |label=BC Place|position=top}} {{Posysjekaart~ |Kanada |lat=43.632778 |lon=-79.418611 |label=BMO|position=top}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[Vancouver]]<br>([[Britsk-Kolumbia]]) | [[BC Place Stadium]] | [[Ofbyld:BCplace stadium.jpg|100px]] |54.500 |- | [[Toronto]]<br>([[Ontario]]) | [[BMO Field]] | [[Ofbyld:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|100px]] |30.000 |} {{clear}} ===Feriene Steaten=== {{Posysjekaart+ |Feriene Steaten |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=40.813528 |lon=-74.074361 |label=MetLife|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.953 |lon=-118.339 |label=SoFi|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=32.747778 |lon=-97.092778 |label=AT&T|position=bottom}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.048889 |lon=-94.483889 |label=Arrowhead|position=top}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=29.684722 |lon=-95.410833 |label=NRG|position=bottom}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=37.403 |lon=-121.97 |label=Levi's|position=top}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=47.616667 |lon=-122.316667|label=Lumen|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.755556 |lon=-84.4|label=Mercedes|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=42.090833 |lon=-71.264444|label=Gilette|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=25.957919 |lon=-80.238842|label=Hard Rock|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.900833 |lon=-75.1675|label=Lincoln|position=left}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]<br>([[Nij-Jersey]]) | [[MetLife Stadium]] | [[Ofbyld:New Meadowlands Stadium Mezz Corner.jpg|100px]] |82.500 |- | [[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]<br>([[Kalifornje]]) | [[SoFi Stadium]] | [[Ofbyld:SoFi Stadium 2021.jpg|100px]] |70.240 |- | [[Arlington (Teksas)|Arlington]]<br>([[Teksas]]) | [[AT&T Stadium]] | [[Ofbyld:Cowboys stadium.JPG|100px]] |80.000 |- | [[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]<br>([[Missoery]]) | [[Arrowhead Stadium]] | [[Ofbyld:Arrowhead Stadium 2010.JPG|100px]] |76.416 |- | [[Houston]]<br>([[Teksas]]) | [[NRG Stadium]] | [[Ofbyld:Reliantstadium.jpg|100px]] |72.220 |- | [[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]<br>([[Kalifornje]]) | [[Levi's Stadium]] | [[Ofbyld:Levi's Stadium in February 2016 prior to Super Bowl 50 (24398261729).jpg|100px]] |68.500 |- | [[Seattle]]<br>([[Washington (steat)|Washington]]) | [[Lumen Field]] | [[Ofbyld:QwestFieldPano.jpg|100px]] |69.000 |- | [[Atlanta]]<br>([[Georgia]]) | [[Mercedes-Benz Stadium]] | [[Ofbyld:Mercedes Benz Stadium time lapse capture 2017-08-13.jpg|100px]] |71.000 |- | [[Foxborough]]<br>([[Massachusetts]]) | [[Gillette Stadium]] | [[Ofbyld:Gillette Stadium (Top View).jpg|100px]] |65.878 |- | [[Miami]]<br>([[Floarida]]) | [[Hard Rock Stadium]] | [[Ofbyld:Dolphinstadiumint.JPG|100px]] |64.767 |- | [[Philadelphia]]<br>([[Pennsylvania]]) | [[Lincoln Financial Field]] | [[Ofbyld:Philly (45).JPG|100px]] |69.796 |} ===Meksiko=== {{Posysjekaart+ |Meksiko |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=19.302778 |lon=-99.150556 |label=Azteca|position=top}} {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=20.681667 |lon=-103.462778 |label=Akron|position=top}} {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=25.669167 |lon=-100.244444 |label=BBVA|position=bottom}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[Meksiko-Stêd]] | [[Estadio Azteca]] | [[Ofbyld:Azteca entrance.jpg|100px]] | 87.523 |- | [[Zapopan]]<br>([[Jalisco]]) | [[Estadio Akron]] | [[Ofbyld:Estadio Omnilife Chivas.jpg|100px]] | 49.850 |- | [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]<br>([[Nuevo León]]) | [[Estadio BBVA]] | [[Ofbyld:Estadio BBVA Bancomer (1).jpg|100px]] | 53.500 |} == Groepen == ''De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 32.'' {{Kolommen4 |Kolom1= ; Groep A * {{MEXf}} * {{RSAf}} * {{KORf}} * {{CZEf}} ; Groep B * {{CANf}} * {{BIHf}} * {{QATf}} * {{SUIf}} ; Groep C * {{BRAf}} * {{MARf}} * {{HAIf}} * {{SCOf}} |Kolom2= ; Groep D * {{USAf}} * {{PARf}} * {{AUSf}} * {{TURf}} ; Groep E * {{GERf}} * [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] * {{CIVf}} * {{ECUf}} ; Groep F * {{NEDf}} * {{JPNf}} * {{SWEf}} * {{TUNf}} |Kolom3= ; Groep G * {{BELf}} * {{EGYf}} * {{IRIf}} * {{NZLf}} ; Groep H * {{ESPf}} * {{CPVf}} * {{URUf}} * {{KSAf}} ; Groep I * {{FRAf}} * {{SENf}} * {{IRQf}} * {{NORf}} |Kolom4= ; Groep J * {{ARGf}} * {{ALGf}} * {{AUTf}} * {{JORf}} ; Groep K * {{PORf}} * {{CODf}} * {{UZBf}} * {{COLf}} ; Groep L * {{ENGf}} * {{CROf}} * {{GHAf}} * {{PANf}} }} == Groepsfaze == === Groep A === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''11 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | {{RSAf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''11 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{KORf}}''' | {{CZEf}} | '''2 - 1''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''18 juny''</small> | {{CZEf}} | {{RSAf}} | '''1 - 1 ''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | {{KORf}} | '''1 - 0 ''' |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{CZEf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | '''0 - 3''' |- | <small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{RSAf}}''' | {{KORf}} | '''1 - 0''' |} === Groep B === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''12 juny''</small> | {{CANf}} | {{BIHf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''12 juny''</small> | {{QATf}} | {{SUIf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{SUIf}}''' | {{BIHf}} | '''4 - 1 ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CANf}}''' | {{QATf}} | ''' 6 - 0 ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{SUIf}} | {{CANf}} | '''2 - 1''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{BIHf}} | {{QATf}} | '''3 - 1''' |} === Groep C === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''13 juny''</small> | {{BRAf}} | {{MARf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''13 juny''</small> | {{HAIf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{SCOf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''19 juny''</small> | {{SCOf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{MARf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''19 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{BRAf}}''' | {{HAIf}} | '''3 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{SCOf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{BRAf}}''' | '''0 - 3''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MARf}}''' | {{HAIf}} | '''4 - 2''' |} === Groep D === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''12 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{USAf}}''' | {{PARf}} | '''4 - 1''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''12 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{AUSf}}''' | {{TURf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''19 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{USAf}}''' | {{AUSf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''19 juny''</small> | {{TURf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{PARf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''25 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{TURf}} | {{USAf}} | '''3 - 2''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | {{PARf}} | {{AUSf}} | '''0 - 0''' |} === Groep E === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Houston]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GERf}}''' | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] | '''7 - 1''' |- |<small>''[[Philadelphia]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CIVf}}''' | {{ECUf}} | '''1 - 0''' |- |<small>''[[Toronto]]''</small> |<small>''20 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GERf}}''' | {{CIVf}} | '''2 - 1''' |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''20 juny''</small> | {{ECUf}} | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] | '''0 - 0''' |- |<small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] |bgcolor="ccccff"| '''{{CIVf}}''' | '''0 - 2''' |- |<small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''25 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ECUf}}''' | {{GERf}} | '''2 - 1''' |} === Groep F === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> |<small>''14 juny''</small> | {{NEDf}} | {{JPNf}} | '''2 - 2''' |- |<small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{SWEf}}''' | {{TUNf}} | '''5 - 1''' |- |<small>''[[Houston]]''</small> |<small>''20 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{NEDf}}''' | {{SWEf}} | '''5 - 1''' |- |<small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''</small> |<small>''20 juny''</small> | {{TUNf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{JPNf}}''' | '''0 - 4''' |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> |<small>''25 juny''</small> |{{JPNf}} |{{SWEf}} | '''1 - 1''' |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> |<small>''25 juny''</small> | {{TUNf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{NEDf}}''' | '''1 - 3''' |} === Groep G === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Seattle]]''</small> |<small>''15 juny''</small> | {{BELf}} | {{EGYf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> |<small>''15 juny''</small> | {{IRIf}} | {{NZLf}} | '''2 - 2''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> |<small>''21 juny''</small> | {{BELf}} | {{IRIf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''21 juny''</small> | {{NZLf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{EGYf}}''' | '''1 - 3''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{EGYf}} | {{IRIf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{NZLf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{BELf}}''' | '''1 - 5''' |} === Groep H === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''15 juny''</small> | {{ESPf}} | {{CPVf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''15 juny''</small> | {{KSAf}} | {{URUf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''21 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ESPf}}''' | {{KSAf}} | '''4 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''21 juny''</small> | {{URUf}} | {{CPVf}} |'''2 - 2''' |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{CPVf}} | {{KSAf}} |'''0 - 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{URUf}} |bgcolor="ccccff"| {{ESPf}} |'''0 - 1''' |} === Groep I === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{FRAf}}''' | {{SENf}} |'''4 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''16 juny''</small> | {{IRQf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{NORf}}''' |'''1 - 4''' |- | <small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''22 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{FRAf}}''' | {{IRQf}} | '''3 - 0''' |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''22 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{NORf}}''' | {{SENf}} | '''3 - 2''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{NORf}} |bgcolor="ccccff"| {{FRAf}} | '''1 - 4''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''26 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{SENf}} | {{IRQf}} | '''5 - 0''' |} === Groep J === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' | {{ALGf}} |'''3 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{AUTf}}''' | {{JORf}} |'''3 - 1''' |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''22 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' | {{AUTf}} |'''2 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''22 juny''</small> | {{JORf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{ALGf}}''' |'''1 - 2''' |- | <small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{ALGf}} | {{AUTf}} |'''0 - 0''' |- | <small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{JORf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' |'''1 - 3''' |} === Groep K === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''17 juny''</small> | {{PORf}} | {{CODf}} |'''1 - 1''' |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''17 juny''</small> | {{UZBf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{COLf}}''' |'''1 - 3''' |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''23 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{PORf}}''' | {{UZBf}} | '''5 - 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]<small>'' | <small>''23 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{COLf}}''' | {{CODf}} | '''1 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]<small>'' | <small>''27 juny''</small> | {{COLf}} | {{PORf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Atlanta]]<small>'' | <small>''27 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{CODf}} | {{UZBf}} | '''3 - 1''' |} === Groep L === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''17 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ENGf}}''' | {{CROf}} | '''4 - 2''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''17 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GHAf}}''' | {{PANf}} | '''1 - 0 ''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''23 juny''</small> | {{ENGf}} | {{GHAf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''23 juny''</small> | {{PANf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{CROf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{PANf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{ENGf}}''' | '''0 - 2''' |- | <small>''[[Philadelpia]]''</small> | <small>''27 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CROf}}''' | {{GHAf}} | '''2 - 1''' |} === Klassearring nûmers trije=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=150|Team !width=20|Wed !width=20|W !width=20|G !width=20|V !width=20|Foar !width=20|Tsjin !width=20|DoelS !width=20|Pnt. |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{CODf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{SWEf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{GHAf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{ECUf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{CIVf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || −1 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{ALGf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || −2 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{PARf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || −2 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{SENf}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 || '''3''' |- |align="left"| {{IRIf}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 || '''3''' |- |align="left"| {{KORf}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || −1 || '''3''' |- |align="left"| {{SCOf}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 1 || 4 || −3 || '''3''' |- |align="left"| {{URUf}} || 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || −1 || '''2''' |} == Knock-outfase == <small>''* tusken heakjes de útslach nei strafskoppen''</small> {{Wedstrydskema lêste 32 | RD1 = Lêste 32 | RD2 = Achtste finale | RD3 = Kwartfinale | RD4 = Heale finale | RD5 = Finale <!-- selbreedte --> | team-width = 175 | score-width = 50 <!-- Lêste 32 --> | RD1-seed01 = | RD1-team01 = {{GERf}} | RD1-score01= | RD1-seed02 = | RD1-team02 = {{PARf}} | RD1-score02= | RD1-seed03 = | RD1-team03 = {{FRAf}} | RD1-score03= | RD1-seed04 = | RD1-team04 = {{SWEf}} | RD1-score04= | RD1-seed05 = | RD1-team05 = {{RSAf}} | RD1-score05= | RD1-seed06 = | RD1-team06 = {{CANf}} | RD1-score06= | RD1-seed07 = | RD1-team07 = {{NEDf}} | RD1-score07= | RD1-seed08 = | RD1-team08 = {{MARf}} | RD1-score08= | RD1-seed09 = | RD1-team09 = {{PORf}} | RD1-score09= | RD1-seed10 = | RD1-team10 = {{CROf}} | RD1-score10= | RD1-seed11 = | RD1-team11 = {{ESPf}} | RD1-score11= | RD1-seed12 = | RD1-team12 = {{AUTf}} | RD1-score12= | RD1-seed13 = | RD1-team13 = {{USAf}} | RD1-score13= | RD1-seed14 = | RD1-team14 = {{BIHf}} | RD1-score14= | RD1-seed15 = | RD1-team15 = {{BELf}} | RD1-score15= | RD1-seed16 = | RD1-team16 = {{SENf}} | RD1-score16= | RD1-seed17 = | RD1-team17 = {{BRAf}} | RD1-score17= | RD1-seed18 = | RD1-team18 = {{JPNf}} | RD1-score18= | RD1-seed19 = | RD1-team19 = {{CIVf}} | RD1-score19= | RD1-seed20 = | RD1-team20 = {{NORf}} | RD1-score20= | RD1-seed21 = | RD1-team21 = {{MEXf}} | RD1-score21= | RD1-seed22 = | RD1-team22 = {{ECUf}} | RD1-score22= | RD1-seed23 = | RD1-team23 = {{ENGf}} | RD1-score23= | RD1-seed24 = | RD1-team24 = {{CODf}} | RD1-score24= | RD1-seed25 = | RD1-team25 = {{ARGf}} | RD1-score25= | RD1-seed26 = | RD1-team26 = {{CPVf}} | RD1-score26= | RD1-seed27 = | RD1-team27 = {{AUSf}} | RD1-score27= | RD1-seed28 = | RD1-team28 = {{EGYf}} | RD1-score28= | RD1-seed29 = | RD1-team29 = {{SUIf}} | RD1-score29= | RD1-seed30 = | RD1-team30 = {{ALGf}} | RD1-score30= | RD1-seed31 = | RD1-team31 = {{COLf}} | RD1-score31= | RD1-seed32 = | RD1-team32 = {{GHAf}} | RD1-score32= <!-- Achtste finales --> | RD2-seed01 = | RD2-team01 = | RD2-score01= | RD2-seed02 = | RD2-team02 = | RD2-score02= | RD2-seed03 = | RD2-team03 = | RD2-score03= | RD2-seed04 = | RD2-team04 = | RD2-score04= | RD2-seed05 = | RD2-team05 = | RD2-score05= | RD2-seed06 = | RD2-team06 = | RD2-score06= | RD2-seed07 = | RD2-team07 = | RD2-score07= | RD2-seed08 = | RD2-team08 = | RD2-score08= | RD2-seed09 = | RD2-team09 = | RD2-score09= | RD2-seed10 = | RD2-team10 = | RD2-score10= | RD2-seed11 = | RD2-team11 = | RD2-score11= | RD2-seed12 = | RD2-team12 = | RD2-score12= | RD2-seed13 = | RD2-team13 = | RD2-score13= | RD2-seed14 = | RD2-team14 = | RD2-score14= | RD2-seed15 = | RD2-team15 = | RD2-score15= | RD2-seed16 = | RD2-team16 = | RD2-score16= <!-- kwartfinales --> | RD3-seed01 = | RD3-team01 = | RD3-score01= | RD3-seed02 = | RD3-team02 = | RD3-score02= | RD3-seed03 = | RD3-team03 = | RD3-score03= | RD3-seed04 = | RD3-team04 = | RD3-score04= | RD3-seed05 = | RD3-team05 = | RD3-score05= | RD3-seed06 = | RD3-team06 = | RD3-score06= | RD3-seed07 = | RD3-team07 = | RD3-score07= | RD3-seed08 = | RD3-team08 = | RD3-score08= <!-- Heale finales --> | RD4-seed01 = | RD4-team01 = | RD4-score01= | RD4-seed02 = | RD4-team02 = | RD4-score02= | RD4-seed03 = | RD4-team03 = | RD4-score03= | RD4-seed04 = | RD4-team04 = | RD4-score04= <!-- Finale --> | RD5-seed01 = | RD5-team01 = | RD5-score01= | RD5-seed02 = | RD5-team02 = | RD5-score02= }} == Keppeling om utens == * [http://fifa.com/worldcup/index.html Offisjele webside fan de FIFA] {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} {{Commonscat|FIFA World Cup 2026}} }} {{Navigaasje Wrâldkampioenskip fuotbal}} [[Kategory:Wrâldkampioenskip fuotbal|2026]] [[Kategory:Barren yn 2026]] qqer2tomnqcw461dbl3c2lvbzzfzav5 1233244 1233224 2026-06-29T10:13:44Z FreyaSport 40716 /* Knock-outfase */ bywurke 1233244 wikitext text/x-wiki {{aktueelsport}} {{Ynfoboks ynternasjonale fuotbalkompetysje | namme = FIFA wrâldkampioenskip fuotbal 2026<br />2026 FIFA World Cup | gastlân = {{USAf}}<br>{{CANf}}<br>{{MEXf}} | kampioen = | ôfbylding = 2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg | ôfbyldingsbreedte = | ôfbyldingstekst = | iepeningswedstryd = [[11 juny]] [[2026]] | finale = [[19 july]] [[2026]] | tiims = 48 | stadions = 16 | foarige = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2022|2022]] | folgjende = [[Wrâldkampioenskip fuotbal 2030|2030]] | wedstriden = | doelpunten = | besikers = | topskoarder(s) = | beste spiler = | beste doelman = }} It '''Wrâldkampioenskip fuotbal 2026''' sil de 23e edysje wêze fan 'e FIFA Wrâldbeker, organisearre troch [[FIFA]], en sil spile wurde yn 'e Feriene Steaten, Kanada en Meksiko. It toernoai sil plakfine yn 11 stêden yn 'e Feriene Steaten, twa yn Kanada, en trije yn Meksiko. It sil spile wurde fan 11 juny oant 19 july. 48 teams sille meidwaan. De gaststêd waard keazen op 13 juny 2018 yn Moskou, Ruslân, en fersloech Marokko yn 'e bod om de FIFA Wrâldbeker 2026 te organisearjen. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/44464913 World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament]</ref> <ref>[https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/37518625/us-mexico-canada-officially-launch-bid-co-host-2026-world-cup U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup]</ref> {{clear}} == Stadions == ===Kanada=== {{Posysjekaart+ |Kanada |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Kanada |lat=49.276389 |lon=-123.111944 |label=BC Place|position=top}} {{Posysjekaart~ |Kanada |lat=43.632778 |lon=-79.418611 |label=BMO|position=top}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[Vancouver]]<br>([[Britsk-Kolumbia]]) | [[BC Place Stadium]] | [[Ofbyld:BCplace stadium.jpg|100px]] |54.500 |- | [[Toronto]]<br>([[Ontario]]) | [[BMO Field]] | [[Ofbyld:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|100px]] |30.000 |} {{clear}} ===Feriene Steaten=== {{Posysjekaart+ |Feriene Steaten |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=40.813528 |lon=-74.074361 |label=MetLife|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.953 |lon=-118.339 |label=SoFi|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=32.747778 |lon=-97.092778 |label=AT&T|position=bottom}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.048889 |lon=-94.483889 |label=Arrowhead|position=top}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=29.684722 |lon=-95.410833 |label=NRG|position=bottom}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=37.403 |lon=-121.97 |label=Levi's|position=top}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=47.616667 |lon=-122.316667|label=Lumen|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=33.755556 |lon=-84.4|label=Mercedes|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=42.090833 |lon=-71.264444|label=Gilette|position=right}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=25.957919 |lon=-80.238842|label=Hard Rock|position=left}} {{Posysjekaart~ |Feriene Steaten |lat=39.900833 |lon=-75.1675|label=Lincoln|position=left}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]<br>([[Nij-Jersey]]) | [[MetLife Stadium]] | [[Ofbyld:New Meadowlands Stadium Mezz Corner.jpg|100px]] |82.500 |- | [[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]<br>([[Kalifornje]]) | [[SoFi Stadium]] | [[Ofbyld:SoFi Stadium 2021.jpg|100px]] |70.240 |- | [[Arlington (Teksas)|Arlington]]<br>([[Teksas]]) | [[AT&T Stadium]] | [[Ofbyld:Cowboys stadium.JPG|100px]] |80.000 |- | [[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]<br>([[Missoery]]) | [[Arrowhead Stadium]] | [[Ofbyld:Arrowhead Stadium 2010.JPG|100px]] |76.416 |- | [[Houston]]<br>([[Teksas]]) | [[NRG Stadium]] | [[Ofbyld:Reliantstadium.jpg|100px]] |72.220 |- | [[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]<br>([[Kalifornje]]) | [[Levi's Stadium]] | [[Ofbyld:Levi's Stadium in February 2016 prior to Super Bowl 50 (24398261729).jpg|100px]] |68.500 |- | [[Seattle]]<br>([[Washington (steat)|Washington]]) | [[Lumen Field]] | [[Ofbyld:QwestFieldPano.jpg|100px]] |69.000 |- | [[Atlanta]]<br>([[Georgia]]) | [[Mercedes-Benz Stadium]] | [[Ofbyld:Mercedes Benz Stadium time lapse capture 2017-08-13.jpg|100px]] |71.000 |- | [[Foxborough]]<br>([[Massachusetts]]) | [[Gillette Stadium]] | [[Ofbyld:Gillette Stadium (Top View).jpg|100px]] |65.878 |- | [[Miami]]<br>([[Floarida]]) | [[Hard Rock Stadium]] | [[Ofbyld:Dolphinstadiumint.JPG|100px]] |64.767 |- | [[Philadelphia]]<br>([[Pennsylvania]]) | [[Lincoln Financial Field]] | [[Ofbyld:Philly (45).JPG|100px]] |69.796 |} ===Meksiko=== {{Posysjekaart+ |Meksiko |float=right |width=425 |caption=Lokaasjes WK stadions|places= {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=19.302778 |lon=-99.150556 |label=Azteca|position=top}} {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=20.681667 |lon=-103.462778 |label=Akron|position=top}} {{Posysjekaart~ |Meksiko |lat=25.669167 |lon=-100.244444 |label=BBVA|position=bottom}} }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! Lokaasje ! Stadion ! width=100| ! Kapasiteit |- | [[Meksiko-Stêd]] | [[Estadio Azteca]] | [[Ofbyld:Azteca entrance.jpg|100px]] | 87.523 |- | [[Zapopan]]<br>([[Jalisco]]) | [[Estadio Akron]] | [[Ofbyld:Estadio Omnilife Chivas.jpg|100px]] | 49.850 |- | [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]<br>([[Nuevo León]]) | [[Estadio BBVA]] | [[Ofbyld:Estadio BBVA Bancomer (1).jpg|100px]] | 53.500 |} == Groepen == ''De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 32.'' {{Kolommen4 |Kolom1= ; Groep A * {{MEXf}} * {{RSAf}} * {{KORf}} * {{CZEf}} ; Groep B * {{CANf}} * {{BIHf}} * {{QATf}} * {{SUIf}} ; Groep C * {{BRAf}} * {{MARf}} * {{HAIf}} * {{SCOf}} |Kolom2= ; Groep D * {{USAf}} * {{PARf}} * {{AUSf}} * {{TURf}} ; Groep E * {{GERf}} * [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] * {{CIVf}} * {{ECUf}} ; Groep F * {{NEDf}} * {{JPNf}} * {{SWEf}} * {{TUNf}} |Kolom3= ; Groep G * {{BELf}} * {{EGYf}} * {{IRIf}} * {{NZLf}} ; Groep H * {{ESPf}} * {{CPVf}} * {{URUf}} * {{KSAf}} ; Groep I * {{FRAf}} * {{SENf}} * {{IRQf}} * {{NORf}} |Kolom4= ; Groep J * {{ARGf}} * {{ALGf}} * {{AUTf}} * {{JORf}} ; Groep K * {{PORf}} * {{CODf}} * {{UZBf}} * {{COLf}} ; Groep L * {{ENGf}} * {{CROf}} * {{GHAf}} * {{PANf}} }} == Groepsfaze == === Groep A === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''11 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | {{RSAf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''11 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{KORf}}''' | {{CZEf}} | '''2 - 1''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''18 juny''</small> | {{CZEf}} | {{RSAf}} | '''1 - 1 ''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | {{KORf}} | '''1 - 0 ''' |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{CZEf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{MEXf}}''' | '''0 - 3''' |- | <small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe ]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{RSAf}}''' | {{KORf}} | '''1 - 0''' |} === Groep B === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''12 juny''</small> | {{CANf}} | {{BIHf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''12 juny''</small> | {{QATf}} | {{SUIf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{SUIf}}''' | {{BIHf}} | '''4 - 1 ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''18 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CANf}}''' | {{QATf}} | ''' 6 - 0 ''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{SUIf}} | {{CANf}} | '''2 - 1''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{BIHf}} | {{QATf}} | '''3 - 1''' |} === Groep C === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''13 juny''</small> | {{BRAf}} | {{MARf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''13 juny''</small> | {{HAIf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{SCOf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''19 juny''</small> | {{SCOf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{MARf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''19 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{BRAf}}''' | {{HAIf}} | '''3 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''24 juny''</small> | {{SCOf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{BRAf}}''' | '''0 - 3''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''24 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{MARf}}''' | {{HAIf}} | '''4 - 2''' |} === Groep D === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''12 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{USAf}}''' | {{PARf}} | '''4 - 1''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''12 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{AUSf}}''' | {{TURf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''19 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{USAf}}''' | {{AUSf}} | '''2 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''19 juny''</small> | {{TURf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{PARf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> | <small>''25 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{TURf}} | {{USAf}} | '''3 - 2''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | {{PARf}} | {{AUSf}} | '''0 - 0''' |} === Groep E === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Houston]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GERf}}''' | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] | '''7 - 1''' |- |<small>''[[Philadelphia]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CIVf}}''' | {{ECUf}} | '''1 - 0''' |- |<small>''[[Toronto]]''</small> |<small>''20 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GERf}}''' | {{CIVf}} | '''2 - 1''' |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''20 juny''</small> | {{ECUf}} | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] | '''0 - 0''' |- |<small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''25 juny''</small> | [[Ofbyld:Flag of Curaçao.svg|border|20px|flagge fan Kurasau]] [[Kurasau]] |bgcolor="ccccff"| '''{{CIVf}}''' | '''0 - 2''' |- |<small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''25 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ECUf}}''' | {{GERf}} | '''2 - 1''' |} === Groep F === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> |<small>''14 juny''</small> | {{NEDf}} | {{JPNf}} | '''2 - 2''' |- |<small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''</small> |<small>''14 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{SWEf}}''' | {{TUNf}} | '''5 - 1''' |- |<small>''[[Houston]]''</small> |<small>''20 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{NEDf}}''' | {{SWEf}} | '''5 - 1''' |- |<small>''[[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]]''</small> |<small>''20 juny''</small> | {{TUNf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{JPNf}}''' | '''0 - 4''' |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> |<small>''25 juny''</small> |{{JPNf}} |{{SWEf}} | '''1 - 1''' |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> |<small>''25 juny''</small> | {{TUNf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{NEDf}}''' | '''1 - 3''' |} === Groep G === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Seattle]]''</small> |<small>''15 juny''</small> | {{BELf}} | {{EGYf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> |<small>''15 juny''</small> | {{IRIf}} | {{NZLf}} | '''2 - 2''' |- | <small>''[[Inglewood (Kalifornje)|Inglewood]]''</small> |<small>''21 juny''</small> | {{BELf}} | {{IRIf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''21 juny''</small> | {{NZLf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{EGYf}}''' | '''1 - 3''' |- | <small>''[[Seattle]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{EGYf}} | {{IRIf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Vancouver]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{NZLf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{BELf}}''' | '''1 - 5''' |} === Groep H === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''15 juny''</small> | {{ESPf}} | {{CPVf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''15 juny''</small> | {{KSAf}} | {{URUf}} | '''1 - 1''' |- | <small>''[[Atlanta]]''</small> | <small>''21 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ESPf}}''' | {{KSAf}} | '''4 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]''</small> | <small>''21 juny''</small> | {{URUf}} | {{CPVf}} |'''2 - 2''' |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{CPVf}} | {{KSAf}} |'''0 - 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{URUf}} |bgcolor="ccccff"| {{ESPf}} |'''0 - 1''' |} === Groep I === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{FRAf}}''' | {{SENf}} |'''4 - 1''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''16 juny''</small> | {{IRQf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{NORf}}''' |'''1 - 4''' |- | <small>''[[Philadelphia]]''</small> | <small>''22 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{FRAf}}''' | {{IRQf}} | '''3 - 0''' |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''22 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{NORf}}''' | {{SENf}} | '''3 - 2''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''26 juny''</small> | {{NORf}} |bgcolor="ccccff"| {{FRAf}} | '''1 - 4''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''26 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{SENf}} | {{IRQf}} | '''5 - 0''' |} === Groep J === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- |<small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' | {{ALGf}} |'''3 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''16 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{AUTf}}''' | {{JORf}} |'''3 - 1''' |- |<small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''22 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' | {{AUTf}} |'''2 - 0''' |- | <small>''[[Santa Clara (Kalifornje)|Santa Clara]]''</small> | <small>''22 juny''</small> | {{JORf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{ALGf}}''' |'''1 - 2''' |- | <small>''[[Kansas City (Missoery)|Kansas City]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{ALGf}} | {{AUTf}} |'''0 - 0''' |- | <small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{JORf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{ARGf}}''' |'''1 - 3''' |} === Groep K === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''17 juny''</small> | {{PORf}} | {{CODf}} |'''1 - 1''' |- | <small>''[[Meksiko-Stêd]]''</small> | <small>''17 juny''</small> | {{UZBf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{COLf}}''' |'''1 - 3''' |- | <small>''[[Houston]]''</small> | <small>''23 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{PORf}}''' | {{UZBf}} | '''5 - 0''' |- | <small>''[[Zapopan]]<small>'' | <small>''23 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{COLf}}''' | {{CODf}} | '''1 - 0''' |- | <small>''[[Miami]]<small>'' | <small>''27 juny''</small> | {{COLf}} | {{PORf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Atlanta]]<small>'' | <small>''27 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| {{CODf}} | {{UZBf}} | '''3 - 1''' |} === Groep L === {| class = "wikitable" !width="100" align="center"| Stêd !width="50" align="center"| Datum !width="175" align="center"| Team !width="175" align="center"| Team !width="50" align="center"| Utslach |- | <small>''[[Arlington (Teksas)|Arlington]]''</small> | <small>''17 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{ENGf}}''' | {{CROf}} | '''4 - 2''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''17 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{GHAf}}''' | {{PANf}} | '''1 - 0 ''' |- | <small>''[[Foxborough]]''</small> | <small>''23 juny''</small> | {{ENGf}} | {{GHAf}} | '''0 - 0''' |- | <small>''[[Toronto]]''</small> | <small>''23 juny''</small> | {{PANf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{CROf}}''' | '''0 - 1''' |- | <small>''[[East Rutherford (Nij-Jersey)|East Rutherford]]''</small> | <small>''27 juny''</small> | {{PANf}} |bgcolor="ccccff"| '''{{ENGf}}''' | '''0 - 2''' |- | <small>''[[Philadelpia]]''</small> | <small>''27 juny''</small> |bgcolor="ccccff"| '''{{CROf}}''' | {{GHAf}} | '''2 - 1''' |} === Klassearring nûmers trije=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=150|Team !width=20|Wed !width=20|W !width=20|G !width=20|V !width=20|Foar !width=20|Tsjin !width=20|DoelS !width=20|Pnt. |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{CODf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{SWEf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{GHAf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{ECUf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{CIVf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || −1 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{ALGf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || −2 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{PARf}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || −2 || '''4''' |- bgcolor="#ccffcc" |align="left"| {{SENf}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 || '''3''' |- |align="left"| {{IRIf}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 || '''3''' |- |align="left"| {{KORf}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || −1 || '''3''' |- |align="left"| {{SCOf}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 1 || 4 || −3 || '''3''' |- |align="left"| {{URUf}} || 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || −1 || '''2''' |} == Knock-outfase == <small>''* tusken heakjes de útslach nei strafskoppen''</small> {{Wedstrydskema lêste 32 | RD1 = Lêste 32 | RD2 = Achtste finale | RD3 = Kwartfinale | RD4 = Heale finale | RD5 = Finale <!-- selbreedte --> | team-width = 175 | score-width = 50 <!-- Lêste 32 --> | RD1-seed01 = | RD1-team01 = {{GERf}} | RD1-score01= | RD1-seed02 = | RD1-team02 = {{PARf}} | RD1-score02= | RD1-seed03 = | RD1-team03 = {{FRAf}} | RD1-score03= | RD1-seed04 = | RD1-team04 = {{SWEf}} | RD1-score04= | RD1-seed05 = | RD1-team05 = {{RSAf}} | RD1-score05= 0 | RD1-seed06 = | RD1-team06 = '''{{CANf}}''' | RD1-score06= '''1''' | RD1-seed07 = | RD1-team07 = {{NEDf}} | RD1-score07= | RD1-seed08 = | RD1-team08 = {{MARf}} | RD1-score08= | RD1-seed09 = | RD1-team09 = {{PORf}} | RD1-score09= | RD1-seed10 = | RD1-team10 = {{CROf}} | RD1-score10= | RD1-seed11 = | RD1-team11 = {{ESPf}} | RD1-score11= | RD1-seed12 = | RD1-team12 = {{AUTf}} | RD1-score12= | RD1-seed13 = | RD1-team13 = {{USAf}} | RD1-score13= | RD1-seed14 = | RD1-team14 = {{BIHf}} | RD1-score14= | RD1-seed15 = | RD1-team15 = {{BELf}} | RD1-score15= | RD1-seed16 = | RD1-team16 = {{SENf}} | RD1-score16= | RD1-seed17 = | RD1-team17 = {{BRAf}} | RD1-score17= | RD1-seed18 = | RD1-team18 = {{JPNf}} | RD1-score18= | RD1-seed19 = | RD1-team19 = {{CIVf}} | RD1-score19= | RD1-seed20 = | RD1-team20 = {{NORf}} | RD1-score20= | RD1-seed21 = | RD1-team21 = {{MEXf}} | RD1-score21= | RD1-seed22 = | RD1-team22 = {{ECUf}} | RD1-score22= | RD1-seed23 = | RD1-team23 = {{ENGf}} | RD1-score23= | RD1-seed24 = | RD1-team24 = {{CODf}} | RD1-score24= | RD1-seed25 = | RD1-team25 = {{ARGf}} | RD1-score25= | RD1-seed26 = | RD1-team26 = {{CPVf}} | RD1-score26= | RD1-seed27 = | RD1-team27 = {{AUSf}} | RD1-score27= | RD1-seed28 = | RD1-team28 = {{EGYf}} | RD1-score28= | RD1-seed29 = | RD1-team29 = {{SUIf}} | RD1-score29= | RD1-seed30 = | RD1-team30 = {{ALGf}} | RD1-score30= | RD1-seed31 = | RD1-team31 = {{COLf}} | RD1-score31= | RD1-seed32 = | RD1-team32 = {{GHAf}} | RD1-score32= <!-- Achtste finales --> | RD2-seed01 = | RD2-team01 = | RD2-score01= | RD2-seed02 = | RD2-team02 = | RD2-score02= | RD2-seed03 = | RD2-team03 = {{CANf}} | RD2-score03= | RD2-seed04 = | RD2-team04 = | RD2-score04= | RD2-seed05 = | RD2-team05 = | RD2-score05= | RD2-seed06 = | RD2-team06 = | RD2-score06= | RD2-seed07 = | RD2-team07 = | RD2-score07= | RD2-seed08 = | RD2-team08 = | RD2-score08= | RD2-seed09 = | RD2-team09 = | RD2-score09= | RD2-seed10 = | RD2-team10 = | RD2-score10= | RD2-seed11 = | RD2-team11 = | RD2-score11= | RD2-seed12 = | RD2-team12 = | RD2-score12= | RD2-seed13 = | RD2-team13 = | RD2-score13= | RD2-seed14 = | RD2-team14 = | RD2-score14= | RD2-seed15 = | RD2-team15 = | RD2-score15= | RD2-seed16 = | RD2-team16 = | RD2-score16= <!-- kwartfinales --> | RD3-seed01 = | RD3-team01 = | RD3-score01= | RD3-seed02 = | RD3-team02 = | RD3-score02= | RD3-seed03 = | RD3-team03 = | RD3-score03= | RD3-seed04 = | RD3-team04 = | RD3-score04= | RD3-seed05 = | RD3-team05 = | RD3-score05= | RD3-seed06 = | RD3-team06 = | RD3-score06= | RD3-seed07 = | RD3-team07 = | RD3-score07= | RD3-seed08 = | RD3-team08 = | RD3-score08= <!-- Heale finales --> | RD4-seed01 = | RD4-team01 = | RD4-score01= | RD4-seed02 = | RD4-team02 = | RD4-score02= | RD4-seed03 = | RD4-team03 = | RD4-score03= | RD4-seed04 = | RD4-team04 = | RD4-score04= <!-- Finale --> | RD5-seed01 = | RD5-team01 = | RD5-score01= | RD5-seed02 = | RD5-team02 = | RD5-score02= }} == Keppeling om utens == * [http://fifa.com/worldcup/index.html Offisjele webside fan de FIFA] {{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}} {{Commonscat|FIFA World Cup 2026}} }} {{Navigaasje Wrâldkampioenskip fuotbal}} [[Kategory:Wrâldkampioenskip fuotbal|2026]] [[Kategory:Barren yn 2026]] n29784fmyjgeipzewqshr7vrnppsp52 3 191294 1233247 1232800 2026-06-29T11:48:32Z MediaWiki message delivery 15867 /* Tech News: 2026-27 */ nije seksje 1233247 wikitext text/x-wiki == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 apr 2026, 20.06 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mai 2026, 22.43 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 mai 2026, 21.20 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mai 2026, 22.22 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == ''The Signpost'': 22 May 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]] * Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22 mai 2026, 07.19 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 mai 2026, 23.52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 jun 2026, 23.09 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 jun 2026, 23.30 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 jun 2026, 18.49 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == ''The Signpost'': 21 June 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21 jun 2026, 05.21 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 jun 2026, 15.05 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 jun 2026, 13.48 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> 88bcjm6lgsapref7zuw3cx7ey3w1tw5 2 192417 1233226 1232195 2026-06-28T18:21:31Z SWdeWitte 37088 1233226 wikitext text/x-wiki Goeie! Ik bin Sytze Wierd de Witte en ik kom út Swol. Ik haw informatica studearre en hâld my graach dwaande mei taal, skiednis en technology. [[Ofbyld:Twistvlietbrug.jpg]] == Bydragen == # [[Stadshagen]] # [[Swol-Súd]] == Sjoch ek == * [[:nl:Gebruiker:SWdeWitte]] rt2ycz9qwm4rqh26mjk6qgii0cgaeqz 1233227 1233226 2026-06-28T18:22:51Z SWdeWitte 37088 1233227 wikitext text/x-wiki [[Ofbyld:Twistvlietbrug.jpg|thumb|right|De Twistvlietbrug dy't de Swolske wiken Holtenbroek en Stadshagen ferbynt oer it Swarte Wetter.]] Goeie! Ik bin Sytze Wierd de Witte en ik kom út Swol. Ik haw informatica studearre en hâld my graach dwaande mei taal, skiednis en technology. == Bydragen == # [[Stadshagen]] # [[Swol-Súd]] == Sjoch ek == * [[:nl:Gebruiker:SWdeWitte]] pha8c4o9ioupdccd3b5cdbss7v8hm5k 1 192759 1233233 1233207 2026-06-28T20:43:36Z Ruurd Jorritsma 38557 /* Nammen */ Antwurd 1233233 wikitext text/x-wiki == Nammen == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} Graach eefkes jim omtinken foar de nammen. It skaai Locustella (Locusta betsjut: imerke) wurdt hjir [[strûksjongers]] neamd (Ned.: sprinkhaanzangers). De Helopsaltes (letterlik sompesjongers) wurde [[imerkesjongers]] neamd. Ik woe no mei it skaai Cettiidae útein en ha de soarte [[Cettisjonger]] yntusken skreaun. Ik sit no wat mei de nammen en fyn it sa't it no is wat betiizgjend (mar dat kin him ek oan my lizze). Dêrom eefkes dit oerlis. Ik woe jim útstelle om de famylje Cettiidae (dat yn it Nederlânsk struikzangers neamd wurdt en by de [[moskeftigen]] en [[sjongfûgels]] yn it Frysk strewelsjongerfûgels neamd wurdt) om te neamen yn Cettistrûksjongers. De Helopsaltes woe ik dan sompesjongers neame en de Locusta de imerkesjongers. Sa slút it tink ik wat better oan by de wittenskiplike nammen. Graach eefkes wat jim tinken is. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 27 jun 2026, 09.02 (CEST) :@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Yndied, in kompleks probleem. De gearstalling fan 'e Locustellidae, Cettidae, Scotocercidae en Cisticolidae is koartlyn aardich feroare. De Cettidae foarmje no in grutte famylje (31 soarten), dus it neamen fan se allegear nei ien persoan (Francesco Cetti), dy't wierskynlik allinnich de Cettisjonger sels (Cettia cetti) seach (en bestudearre), giet wat fier. De namme 'strewelsjonger(fûgel)s' past goed by alle Cettidae, dus dat is myn foarkar. Blykber wolle wy yn it Frysk - oars as yn in protte oare talen - de skaaien ek in unike groepsnamme jaan, en dat makket de saken net makliker. Dit jildt ek binnen de Locustellidae-famylje. Foar de Locustella-soarten dy't earder as Bradypterus klassifisearre waarden, soe ik by 'strúksjongers' bliuwe. De fjouwer ‘bekende’ Locustella-soarten (reidimerke, lytse reidimerke, snielekrûper en wekkerke) moatte fansels har nammen behâlde. ‘Sompesjonger’ as skaainamme foar Helopsaltes liket my prima; oft de yndividuele soarten ek omneamd wurde moatte, wit ik net wis. [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 27 jun 2026, 23.49 (CEST) ::{{Ping|RomkeHoekstra|Ruurd Jorritsma}} Romke, ik kin jo gerêststelle: jo binne net de iennichste dy't it betiizjend fynt! Ruurd, dit giet allinnich mar oer de skaainammen, de soartenammen komme wy net oan, of ik moat Romke al raar misbegrepen hawwe. ::- Locustella - no strûksjongers --> imerkesjongers: gjin beswier ::- Helopsaltes - no imerkesjongers --> sompesjongers: gjin beswier ::Fierders woe ik foar de oare skaaien yn 'e famylje Locustellidae de folgjende nammen foarstelle: ::- Robsonius: slûptimalia's ::- Poodytes: gersfûgels ::- Malia: malia's ::- Cincloramphus: lystersnaffelsjongers (fan Cincloramphus: kinklos meaning "thrush" with rhamphos meaning "bill") ::- Elaphromis: Seylonstrûksjongers ::- Catriscus: waaiersturtsjongers ::- Megalurus: streekte gersfûgels ::- Bradypterus: Afrikaanske strûksjongers ::- Schoenicola: Yndyske reidsjongers ::Wat de famylje Cettiidae oangiet, bin ik it mei Ruurd iens dat it wat apart is om in hiele famylje nei ien persoan te neamen. Ik bin it lykwols mei Romke iens dat der semantysk gjin ferskil bestiet tusken strûksjongers en strewelsjongers en dat soks ta betizing liede kin. Mar as de Locustella (no strûksjongers) omneamd wurde ta imerkesjongers, dan komt de namme strûksjongers frij. Wat my oangiet neame we de Cettiidae dan strûksjongerfûgels en it skaai Cettia strûksjongers (of oars hâlde we it by strewelsjongerfûgels, resp. strewelsjongers). ::Foar de oare skaaien yn 'e famylje Cettiidae stel ik de folgjende nammen foar: ::- Scotocerca: maquissjongers (fan ''[[:nl:Maquis (vegetatievorm)]]'') ::- Hemitesia: beneitesia's ::- Tesia: tesia's ::- Urosphena: stompsturtstrûksjongers (of stompsturtstrewelsjongers, ôfhinklik fan hokker famyljenamme foar keazen wurdt) ::- Abroscopus: Súdeastaziatyske bosksjongers ::- Phyllergates: ûnechte skroarfûgels (skroarfûgel fan En. ''tailorbird'', Ned. ''snijdervogel'') ::- Tickellia: breedbekbosksjongers ::- Horornis: heuvelsjongers (fan Horornis: ορος/oros meaning "hill" and ορνις/ornis meaning "bird") ::[[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 28 jun 2026, 02.27 (CEST) :::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} It giet my allinnich om 'e skaainammen en de famyljenamme, de soartenammen bliuwe sa't se binne. As ik earlik bin fyn ik it koartere strûkjonger better as strewelsjonger. Kinne jo jo yn it boppesteande fine Ruurd? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 jun 2026, 08.46 (CEST) ::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Ik haw gjin beswier tsjin de foarstellen, hoewol ik de geskiktheid fan 'e skaainammen net daliks beoardielje kin. En ik tink dat skaainammen ek gefolgen hawwe moatte foar de soartenammen (Helopsaltes, Scotocerca, Horornis ...). Robsonius: slûpsjongers? grûnsjongers? (binne gjin timalia's) [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 28 jun 2026, 22.43 (CEST) 2jkzgh4m50393fi12pry34xluokcf7e 1233235 1233233 2026-06-28T22:27:06Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Nammen */ Antwurd 1233235 wikitext text/x-wiki == Nammen == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} Graach eefkes jim omtinken foar de nammen. It skaai Locustella (Locusta betsjut: imerke) wurdt hjir [[strûksjongers]] neamd (Ned.: sprinkhaanzangers). De Helopsaltes (letterlik sompesjongers) wurde [[imerkesjongers]] neamd. Ik woe no mei it skaai Cettiidae útein en ha de soarte [[Cettisjonger]] yntusken skreaun. Ik sit no wat mei de nammen en fyn it sa't it no is wat betiizgjend (mar dat kin him ek oan my lizze). Dêrom eefkes dit oerlis. Ik woe jim útstelle om de famylje Cettiidae (dat yn it Nederlânsk struikzangers neamd wurdt en by de [[moskeftigen]] en [[sjongfûgels]] yn it Frysk strewelsjongerfûgels neamd wurdt) om te neamen yn Cettistrûksjongers. De Helopsaltes woe ik dan sompesjongers neame en de Locusta de imerkesjongers. Sa slút it tink ik wat better oan by de wittenskiplike nammen. Graach eefkes wat jim tinken is. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 27 jun 2026, 09.02 (CEST) :@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Yndied, in kompleks probleem. De gearstalling fan 'e Locustellidae, Cettidae, Scotocercidae en Cisticolidae is koartlyn aardich feroare. De Cettidae foarmje no in grutte famylje (31 soarten), dus it neamen fan se allegear nei ien persoan (Francesco Cetti), dy't wierskynlik allinnich de Cettisjonger sels (Cettia cetti) seach (en bestudearre), giet wat fier. De namme 'strewelsjonger(fûgel)s' past goed by alle Cettidae, dus dat is myn foarkar. Blykber wolle wy yn it Frysk - oars as yn in protte oare talen - de skaaien ek in unike groepsnamme jaan, en dat makket de saken net makliker. Dit jildt ek binnen de Locustellidae-famylje. Foar de Locustella-soarten dy't earder as Bradypterus klassifisearre waarden, soe ik by 'strúksjongers' bliuwe. De fjouwer ‘bekende’ Locustella-soarten (reidimerke, lytse reidimerke, snielekrûper en wekkerke) moatte fansels har nammen behâlde. ‘Sompesjonger’ as skaainamme foar Helopsaltes liket my prima; oft de yndividuele soarten ek omneamd wurde moatte, wit ik net wis. [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 27 jun 2026, 23.49 (CEST) ::{{Ping|RomkeHoekstra|Ruurd Jorritsma}} Romke, ik kin jo gerêststelle: jo binne net de iennichste dy't it betiizjend fynt! Ruurd, dit giet allinnich mar oer de skaainammen, de soartenammen komme wy net oan, of ik moat Romke al raar misbegrepen hawwe. ::- Locustella - no strûksjongers --> imerkesjongers: gjin beswier ::- Helopsaltes - no imerkesjongers --> sompesjongers: gjin beswier ::Fierders woe ik foar de oare skaaien yn 'e famylje Locustellidae de folgjende nammen foarstelle: ::- Robsonius: slûptimalia's ::- Poodytes: gersfûgels ::- Malia: malia's ::- Cincloramphus: lystersnaffelsjongers (fan Cincloramphus: kinklos meaning "thrush" with rhamphos meaning "bill") ::- Elaphromis: Seylonstrûksjongers ::- Catriscus: waaiersturtsjongers ::- Megalurus: streekte gersfûgels ::- Bradypterus: Afrikaanske strûksjongers ::- Schoenicola: Yndyske reidsjongers ::Wat de famylje Cettiidae oangiet, bin ik it mei Ruurd iens dat it wat apart is om in hiele famylje nei ien persoan te neamen. Ik bin it lykwols mei Romke iens dat der semantysk gjin ferskil bestiet tusken strûksjongers en strewelsjongers en dat soks ta betizing liede kin. Mar as de Locustella (no strûksjongers) omneamd wurde ta imerkesjongers, dan komt de namme strûksjongers frij. Wat my oangiet neame we de Cettiidae dan strûksjongerfûgels en it skaai Cettia strûksjongers (of oars hâlde we it by strewelsjongerfûgels, resp. strewelsjongers). ::Foar de oare skaaien yn 'e famylje Cettiidae stel ik de folgjende nammen foar: ::- Scotocerca: maquissjongers (fan ''[[:nl:Maquis (vegetatievorm)]]'') ::- Hemitesia: beneitesia's ::- Tesia: tesia's ::- Urosphena: stompsturtstrûksjongers (of stompsturtstrewelsjongers, ôfhinklik fan hokker famyljenamme foar keazen wurdt) ::- Abroscopus: Súdeastaziatyske bosksjongers ::- Phyllergates: ûnechte skroarfûgels (skroarfûgel fan En. ''tailorbird'', Ned. ''snijdervogel'') ::- Tickellia: breedbekbosksjongers ::- Horornis: heuvelsjongers (fan Horornis: ορος/oros meaning "hill" and ορνις/ornis meaning "bird") ::[[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 28 jun 2026, 02.27 (CEST) :::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} It giet my allinnich om 'e skaainammen en de famyljenamme, de soartenammen bliuwe sa't se binne. As ik earlik bin fyn ik it koartere strûkjonger better as strewelsjonger. Kinne jo jo yn it boppesteande fine Ruurd? --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 jun 2026, 08.46 (CEST) ::::@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Ik haw gjin beswier tsjin de foarstellen, hoewol ik de geskiktheid fan 'e skaainammen net daliks beoardielje kin. En ik tink dat skaainammen ek gefolgen hawwe moatte foar de soartenammen (Helopsaltes, Scotocerca, Horornis ...). Robsonius: slûpsjongers? grûnsjongers? (binne gjin timalia's) [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 28 jun 2026, 22.43 (CEST) :::::{{Ping|RomkeHoekstra|Ruurd Jorritsma}} Dat bin ik net mei Ruurd iens. Ik fyn dat skaainammen yn prinsipe los steane fan 'e soartenammen. Wat Robsonius oangiet, ik haw de beneaming 'slûptimalia's' oernommen út it Nederlânsk, sjoch de soartenammen op [[:nl:Robsonius]]. Dat it gjin timalia's binne, blykt al út 'e namme slûptimalia's. In jachtloaihoars is ek in hiel oar bist as in loaihoars. Ik sjoch gjin inkeld probleem om 'e Nederlânske soartenammen by Robsonius te ferfryskjen, en dan komme je neffens my logyskerwize by de skaainamme 'slûptimalia's' út. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 29 jun 2026, 00.27 (CEST) 9m1fdihsiso6y2w6esl58d3o4oj34fu 0 192767 1233215 1233208 2026-06-28T14:35:53Z Drewes 2754 [[]] 1233215 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = Jan Douwe van der Ploeg | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{NL}} | berne = 1950 | berteplak = [[Ikkerwâld]] (Damwâld) | stoarn = | stjerplak = | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = [[sosjolooch]], [[heechlearaar]] | aktyf as = | jierren aktyf = 1976- | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = [https://www.jandouwevanderploeg.com/NL/ www.jandouwevanderploeg.com] }} '''Jan Douwe van der Ploeg''' (berne yn [[1950]] yn [[Ikkerwâld]]) is in agrarysk [[sosjolooch]] dy't as heechlearaar Rurale Sosjology oan 'e [[Universiteit fan Wageningen]] mei syn krityske blik op [[yndustrialisaasje]] en syn pleit foar nije ûntwikkelingspatroanen in grutte ynfloed hat op sawol de wittenskip as it publike debat. Van der Ploeg set him benammen yn foar in better begryp fan 'e lânbou en it plattelân. == Wurkpaad == Jan Douwe van der Ploeg folge it middelbere ûnderwiis yn [[Snits]] en studearre dêrnei yn [[Wageningen]]. Yn 1976 studearre Van der Ploeg ôf mei de spesjalisaasjes yn 'e Net-Westerske Agraryske Sosjology, Untwikkelingsekonomy en Metoades en Techniken fan ûndersyk. Nei syn stúdzje socht Van der Ploeg de ferbining mei de praktyk yn [[Perû]], [[Kolombia]] en [[Guinee-Bissau]]. Yn Perû waard Van der Ploeg konfrontearre mei it konflikt tusken boeremienskippen dy't agraryske wurkgelegenheid befoarderen, en de steat, dy't in lânherfoarmingsmodel oplei dat ta wurkleazens late. Syn ûnderfiningen beskreau Van der Ploeg yn syn earste boek "De Gestolen Toekomst". De ûnderfiningen yn [[Súd-Amearika]] en letter yn [[Afrika]] ([[Guinee-Bissau]]) foarmen de basis foar syn lettere tinken: de lânbou is net in iensidich proses fan groei, mar in kompleks krúspunt fan sosjale, kulturele en natuerlike faktoaren. Mei syn kollega Eppo Bolhuis skreau Van der Ploeg in mienskiplik proefskrift dat yn 1985 yn [[Leien]] ferdigene waard ûnder de titel "Boerenarbeid en Stijlen van landbouwbeoefening". Yn dat ûndersyk waard oantoand dat in tanimmende ôfhinklikens fan 'e merk liedt ta in omslach yn it untwikkelingspatroan fan it bedriuw fan in stadige, op kwantiteit en kwaliteit basearre, ûntwikkeling nei in patroan dat draait om in akselearjende skaalfergrutting en in relative eksinsivearing. Yn Wageningen wurke Van der Ploeg nau gear mei de [[antropolooch]] [[Norman Long]]. Tegearre wisten hja de rurale sosjology (rjochte op 'e yndustrialisearre wrâld) en de ûntwikkelingssosjology (rjochte op 'e [[Tredde Wrâld]]) te ferienigjen. Binnen dy benadering waard lânbou begrepen as in foarm fan "ko-produksje": de konstante wikselwurking tusken it sosjale en it natuerlike. Yn 1992 waard Van der Ploeg beneamd ta heechlearaar Rurale Sosjology yn Wageningen. As heechlearaar lei Van der Ploeg de klam op plattelânsûntwikkeling. Neffens syn ûndersyk is dat net allinnich in kwestje fan politike programma's of politike retoryk, mar in breed gehiel fan mei inoar gearhingjende praktiken, dy't folgje út de lânbou en dy't in plattelân foarmje dat past by de hjoeddeiske maatskippij. Dat waard ûnder mear yn byld brocht yn 'e "Atlas van het Vernieuwende Platteland" (dat yn it Ingelsk ferskynde ûnder de titel "Renewing the Countryside"). Ien fan syn meast bekende stellingen is dat de "ekspert-systemen" fan hjoed-de-dei hieltyd fierder ôfsteane fan 'e realiteit fan 'e boer. Dat brocht hy nei foaren yn syn wurk "De Virtuele Boer" (1999). It boek soarge foar in soad debat, om't hy dêryn krityk levere op 'e bline fokus op skaalfergrutting en yndustrialisaasje. == Belangrike publikaasjes en konsepten == Van der Ploeg syn wurk is wiidweidich. Njonken "De Virtuele Boer" (yn 2003 ek yn it [[Ingelsk]] ferskynd) is "The New Peasantries" (2008) in belangrike bydrage. Dêryn makket Van der Ploeg de analyse dat boeren net gewoane ûndernimmers binne, mar in eigen romte opeaskje tusken [[Kapitalisme|kapitalistyske]] lânbou en tradysjes. It boek krige in grut berik en waard oerset yn ûnder oaren it [[Spaansk]], [[Sineesk]], [[Portegeesk]] en [[Koreäansk]]. Syn wurk makket in dúdlik ûnderskie tusken ûndernimmerslânbou, dat rjochte is op maksimale groei en skaalfergrutting, en boerelânbou, wêrby't selsstannigens, lokale boarnen en in oare relaasje mei de natoer sintraal steane. == Rol yn it publike debat == Jan Douwe van der Ploeg is warber yn it publike debat oer de takomst fan it plattelân. Hy hat as adviseur en lid fan ferskate kommisjes in grutte rol spile by it foarmjaan fan it begryp plattelânsûntwikkeling en pleitet derfoar dat plattelânsbelied net allinnich in kwestje fan politike retoryk is, mar dat it ferankere wurde moat yn 'e praktyske fernijing troch de boeren sels. Van der Ploeg is ek bestjoerlik belusten by organisaasjes lykas de [[Fryske Akademy]] en de Stifting Waddengroep. Syn ûndersyk nei temas as it wer opkommen fan boerelânbou (''re-peasantization''), duorsume molkfeehâlders en de sosjaal-ekonomyske ynfloed fan plattelânsbelied lit sjen dat Van der Ploeg omtinken hâldt foar de agraryske realiteit. {{boarnen|boarnefernijing= * [https://www.jandouwevanderploeg.com/NL/ Hiemside Jan Douwe van der Ploeg] * [https://openjournals.ugent.be/ts/article/89631/galley/207353/view/ Tijdschrift Sociologie 3: 294-298, ''De empirie uit de periferie: een interview met Jan Douwe van der Ploeg''.] ---- }} {{DEFAULTSORT:Ploeg, Jan Douwe van der}} [[Kategory:Persoan berne yn 1950]] [[Kategory:Frysk sosjolooch]] [[Kategory:Frysk publisist]] szhgbeb7pzapc6brdjenpnnzi60buqg 1233216 1233215 2026-06-28T14:37:05Z Drewes 2754 + kat 1233216 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = Jan Douwe van der Ploeg | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{NL}} | berne = 1950 | berteplak = [[Ikkerwâld]] (Damwâld) | stoarn = | stjerplak = | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = [[sosjolooch]], [[heechlearaar]] | aktyf as = | jierren aktyf = 1976- | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = [https://www.jandouwevanderploeg.com/NL/ www.jandouwevanderploeg.com] }} '''Jan Douwe van der Ploeg''' (berne yn [[1950]] yn [[Ikkerwâld]]) is in agrarysk [[sosjolooch]] dy't as heechlearaar Rurale Sosjology oan 'e [[Universiteit fan Wageningen]] mei syn krityske blik op [[yndustrialisaasje]] en syn pleit foar nije ûntwikkelingspatroanen in grutte ynfloed hat op sawol de wittenskip as it publike debat. Van der Ploeg set him benammen yn foar in better begryp fan 'e lânbou en it plattelân. == Wurkpaad == Jan Douwe van der Ploeg folge it middelbere ûnderwiis yn [[Snits]] en studearre dêrnei yn [[Wageningen]]. Yn 1976 studearre Van der Ploeg ôf mei de spesjalisaasjes yn 'e Net-Westerske Agraryske Sosjology, Untwikkelingsekonomy en Metoades en Techniken fan ûndersyk. Nei syn stúdzje socht Van der Ploeg de ferbining mei de praktyk yn [[Perû]], [[Kolombia]] en [[Guinee-Bissau]]. Yn Perû waard Van der Ploeg konfrontearre mei it konflikt tusken boeremienskippen dy't agraryske wurkgelegenheid befoarderen, en de steat, dy't in lânherfoarmingsmodel oplei dat ta wurkleazens late. Syn ûnderfiningen beskreau Van der Ploeg yn syn earste boek "De Gestolen Toekomst". De ûnderfiningen yn [[Súd-Amearika]] en letter yn [[Afrika]] ([[Guinee-Bissau]]) foarmen de basis foar syn lettere tinken: de lânbou is net in iensidich proses fan groei, mar in kompleks krúspunt fan sosjale, kulturele en natuerlike faktoaren. Mei syn kollega Eppo Bolhuis skreau Van der Ploeg in mienskiplik proefskrift dat yn 1985 yn [[Leien]] ferdigene waard ûnder de titel "Boerenarbeid en Stijlen van landbouwbeoefening". Yn dat ûndersyk waard oantoand dat in tanimmende ôfhinklikens fan 'e merk liedt ta in omslach yn it untwikkelingspatroan fan it bedriuw fan in stadige, op kwantiteit en kwaliteit basearre, ûntwikkeling nei in patroan dat draait om in akselearjende skaalfergrutting en in relative eksinsivearing. Yn Wageningen wurke Van der Ploeg nau gear mei de [[antropolooch]] [[Norman Long]]. Tegearre wisten hja de rurale sosjology (rjochte op 'e yndustrialisearre wrâld) en de ûntwikkelingssosjology (rjochte op 'e [[Tredde Wrâld]]) te ferienigjen. Binnen dy benadering waard lânbou begrepen as in foarm fan "ko-produksje": de konstante wikselwurking tusken it sosjale en it natuerlike. Yn 1992 waard Van der Ploeg beneamd ta heechlearaar Rurale Sosjology yn Wageningen. As heechlearaar lei Van der Ploeg de klam op plattelânsûntwikkeling. Neffens syn ûndersyk is dat net allinnich in kwestje fan politike programma's of politike retoryk, mar in breed gehiel fan mei inoar gearhingjende praktiken, dy't folgje út de lânbou en dy't in plattelân foarmje dat past by de hjoeddeiske maatskippij. Dat waard ûnder mear yn byld brocht yn 'e "Atlas van het Vernieuwende Platteland" (dat yn it Ingelsk ferskynde ûnder de titel "Renewing the Countryside"). Ien fan syn meast bekende stellingen is dat de "ekspert-systemen" fan hjoed-de-dei hieltyd fierder ôfsteane fan 'e realiteit fan 'e boer. Dat brocht hy nei foaren yn syn wurk "De Virtuele Boer" (1999). It boek soarge foar in soad debat, om't hy dêryn krityk levere op 'e bline fokus op skaalfergrutting en yndustrialisaasje. == Belangrike publikaasjes en konsepten == Van der Ploeg syn wurk is wiidweidich. Njonken "De Virtuele Boer" (yn 2003 ek yn it [[Ingelsk]] ferskynd) is "The New Peasantries" (2008) in belangrike bydrage. Dêryn makket Van der Ploeg de analyse dat boeren net gewoane ûndernimmers binne, mar in eigen romte opeaskje tusken [[Kapitalisme|kapitalistyske]] lânbou en tradysjes. It boek krige in grut berik en waard oerset yn ûnder oaren it [[Spaansk]], [[Sineesk]], [[Portegeesk]] en [[Koreäansk]]. Syn wurk makket in dúdlik ûnderskie tusken ûndernimmerslânbou, dat rjochte is op maksimale groei en skaalfergrutting, en boerelânbou, wêrby't selsstannigens, lokale boarnen en in oare relaasje mei de natoer sintraal steane. == Rol yn it publike debat == Jan Douwe van der Ploeg is warber yn it publike debat oer de takomst fan it plattelân. Hy hat as adviseur en lid fan ferskate kommisjes in grutte rol spile by it foarmjaan fan it begryp plattelânsûntwikkeling en pleitet derfoar dat plattelânsbelied net allinnich in kwestje fan politike retoryk is, mar dat it ferankere wurde moat yn 'e praktyske fernijing troch de boeren sels. Van der Ploeg is ek bestjoerlik belusten by organisaasjes lykas de [[Fryske Akademy]] en de Stifting Waddengroep. Syn ûndersyk nei temas as it wer opkommen fan boerelânbou (''re-peasantization''), duorsume molkfeehâlders en de sosjaal-ekonomyske ynfloed fan plattelânsbelied lit sjen dat Van der Ploeg omtinken hâldt foar de agraryske realiteit. {{boarnen|boarnefernijing= * [https://www.jandouwevanderploeg.com/NL/ Hiemside Jan Douwe van der Ploeg] * [https://openjournals.ugent.be/ts/article/89631/galley/207353/view/ Tijdschrift Sociologie 3: 294-298, ''De empirie uit de periferie: een interview met Jan Douwe van der Ploeg''.] ---- }} {{DEFAULTSORT:Ploeg, Jan Douwe van der}} [[Kategory:Persoan berne yn 1950]] [[Kategory:Frysk sosjolooch]] [[Kategory:Frysk publisist]] [[Kategory:Heechlearaar oan Wageningen University & Research]] ijv3wdvb0vb6i5h5ku0knfkznej8t0b 1233237 1233216 2026-06-28T22:50:53Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Rol yn it publike debat */ kt 1233237 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks persoan algemien | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = Jan Douwe van der Ploeg | oare namme(n) = | nasjonaliteit = {{NL}} | berne = 1950 | berteplak = [[Ikkerwâld]] (Damwâld) | stoarn = | stjerplak = | etnisiteit = | regionale identiteit = | berop/amt = [[sosjolooch]], [[heechlearaar]] | aktyf as = | jierren aktyf = 1976- | reden bekendheid = | bekendste wurk(en) = | prizen = | webside = [https://www.jandouwevanderploeg.com/NL/ www.jandouwevanderploeg.com] }} '''Jan Douwe van der Ploeg''' (berne yn [[1950]] yn [[Ikkerwâld]]) is in agrarysk [[sosjolooch]] dy't as heechlearaar Rurale Sosjology oan 'e [[Universiteit fan Wageningen]] mei syn krityske blik op [[yndustrialisaasje]] en syn pleit foar nije ûntwikkelingspatroanen in grutte ynfloed hat op sawol de wittenskip as it publike debat. Van der Ploeg set him benammen yn foar in better begryp fan 'e lânbou en it plattelân. == Wurkpaad == Jan Douwe van der Ploeg folge it middelbere ûnderwiis yn [[Snits]] en studearre dêrnei yn [[Wageningen]]. Yn 1976 studearre Van der Ploeg ôf mei de spesjalisaasjes yn 'e Net-Westerske Agraryske Sosjology, Untwikkelingsekonomy en Metoades en Techniken fan ûndersyk. Nei syn stúdzje socht Van der Ploeg de ferbining mei de praktyk yn [[Perû]], [[Kolombia]] en [[Guinee-Bissau]]. Yn Perû waard Van der Ploeg konfrontearre mei it konflikt tusken boeremienskippen dy't agraryske wurkgelegenheid befoarderen, en de steat, dy't in lânherfoarmingsmodel oplei dat ta wurkleazens late. Syn ûnderfiningen beskreau Van der Ploeg yn syn earste boek "De Gestolen Toekomst". De ûnderfiningen yn [[Súd-Amearika]] en letter yn [[Afrika]] ([[Guinee-Bissau]]) foarmen de basis foar syn lettere tinken: de lânbou is net in iensidich proses fan groei, mar in kompleks krúspunt fan sosjale, kulturele en natuerlike faktoaren. Mei syn kollega Eppo Bolhuis skreau Van der Ploeg in mienskiplik proefskrift dat yn 1985 yn [[Leien]] ferdigene waard ûnder de titel "Boerenarbeid en Stijlen van landbouwbeoefening". Yn dat ûndersyk waard oantoand dat in tanimmende ôfhinklikens fan 'e merk liedt ta in omslach yn it untwikkelingspatroan fan it bedriuw fan in stadige, op kwantiteit en kwaliteit basearre, ûntwikkeling nei in patroan dat draait om in akselearjende skaalfergrutting en in relative eksinsivearing. Yn Wageningen wurke Van der Ploeg nau gear mei de [[antropolooch]] [[Norman Long]]. Tegearre wisten hja de rurale sosjology (rjochte op 'e yndustrialisearre wrâld) en de ûntwikkelingssosjology (rjochte op 'e [[Tredde Wrâld]]) te ferienigjen. Binnen dy benadering waard lânbou begrepen as in foarm fan "ko-produksje": de konstante wikselwurking tusken it sosjale en it natuerlike. Yn 1992 waard Van der Ploeg beneamd ta heechlearaar Rurale Sosjology yn Wageningen. As heechlearaar lei Van der Ploeg de klam op plattelânsûntwikkeling. Neffens syn ûndersyk is dat net allinnich in kwestje fan politike programma's of politike retoryk, mar in breed gehiel fan mei inoar gearhingjende praktiken, dy't folgje út de lânbou en dy't in plattelân foarmje dat past by de hjoeddeiske maatskippij. Dat waard ûnder mear yn byld brocht yn 'e "Atlas van het Vernieuwende Platteland" (dat yn it Ingelsk ferskynde ûnder de titel "Renewing the Countryside"). Ien fan syn meast bekende stellingen is dat de "ekspert-systemen" fan hjoed-de-dei hieltyd fierder ôfsteane fan 'e realiteit fan 'e boer. Dat brocht hy nei foaren yn syn wurk "De Virtuele Boer" (1999). It boek soarge foar in soad debat, om't hy dêryn krityk levere op 'e bline fokus op skaalfergrutting en yndustrialisaasje. == Belangrike publikaasjes en konsepten == Van der Ploeg syn wurk is wiidweidich. Njonken "De Virtuele Boer" (yn 2003 ek yn it [[Ingelsk]] ferskynd) is "The New Peasantries" (2008) in belangrike bydrage. Dêryn makket Van der Ploeg de analyse dat boeren net gewoane ûndernimmers binne, mar in eigen romte opeaskje tusken [[Kapitalisme|kapitalistyske]] lânbou en tradysjes. It boek krige in grut berik en waard oerset yn ûnder oaren it [[Spaansk]], [[Sineesk]], [[Portegeesk]] en [[Koreäansk]]. Syn wurk makket in dúdlik ûnderskie tusken ûndernimmerslânbou, dat rjochte is op maksimale groei en skaalfergrutting, en boerelânbou, wêrby't selsstannigens, lokale boarnen en in oare relaasje mei de natoer sintraal steane. == Rol yn it publike debat == Jan Douwe van der Ploeg is warber yn it publike debat oer de takomst fan it plattelân. Hy hat as adviseur en lid fan ferskate kommisjes in grutte rol spile by it foarmjaan fan it begryp plattelânsûntwikkeling en pleitet derfoar dat plattelânsbelied net allinnich in kwestje fan politike retoryk is, mar dat it ferankere wurde moat yn 'e praktyske fernijing troch de boeren sels. Van der Ploeg is ek bestjoerlik belusten by organisaasjes lykas de [[Fryske Akademy]] en de Stifting Waddengroep. Syn ûndersyk nei temas as it wer opkommen fan boerelânbou (''re-peasantization''), duorsume molkfeehâlders en de sosjaal-ekonomyske ynfloed fan plattelânsbelied lit sjen dat Van der Ploeg omtinken hâldt foar de agraryske realiteit. {{boarnen|boarnefernijing= * [https://www.jandouwevanderploeg.com/NL/ Hiemside Jan Douwe van der Ploeg] * [https://openjournals.ugent.be/ts/article/89631/galley/207353/view/ Tijdschrift Sociologie 3: 294-298, ''De empirie uit de periferie: een interview met Jan Douwe van der Ploeg''.] ---- }} {{DEFAULTSORT:Ploeg, Jan Douwe van der}} [[Kategory:Persoan berne yn 1950]] [[Kategory:Frysk sosjolooch]] [[Kategory:Frysk publisist]] [[Kategory:Frysk heechlearaar]] [[Kategory:Heechlearaar oan Wageningen University & Research]] [[Kategory:Persoan berne yn Ikkerwâld]] ozii2kxr5hzqzi4uizdnshtxfsp1shg 0 192769 1233212 2026-06-28T12:27:38Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = wetterwylp |Ofbyld = [[Ofbyld:Whimbrel (Numenius phaeopus) Dalvikurbyggd.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Regenbrachvogel (Numenius phaeopus) -Blábjörg (Krákhamar Apartments) 2022-07-14 00 01 58.wav|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai..." 1233212 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = wetterwylp |Ofbyld = [[Ofbyld:Whimbrel (Numenius phaeopus) Dalvikurbyggd.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Regenbrachvogel (Numenius phaeopus) -Blábjörg (Krákhamar Apartments) 2022-07-14 00 01 58.wav|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius phaeopus |Beskriuwer, jier= [[Linnaeus]], 1758 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] |lânkaart =[[File:Numenius phaeopus distribution map.svg|center|250px]]<small>{{Color box|#FF7F2A}} [[briedgebiet]]<br>{{Color box|#FFDD55}} [[trekfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]</small> }} De '''wetterwylp''' (''Numenius phaeopus'') is in fûgel yn it skaai [[wylpen]] (''Numenius'') út de [[famylje]] fan 'e [[snipfûgels]] (''Scolopacidae''). Oare Fryske nammen foar de wetterwylp binne reinwylp, wettergulp en lytse wylp (De Vries 1912). De Fryske namme fan 'e fûgel ferwiist nei it waar. == Skaaimerken == De wetterwylp wurdt likernôch 40 sintimeter grut en is dêrmei sa'n 10 sm lytser as de (gewoane) [[wylp]]. De kop is gielbrún mei in bêzje wynbraustreek en in donkere eachstreek. De 6 oant 9 sm lange, nei ûnder bûge, snaffel is in stik koarter as de 9 oant 15 sm lange snaffel fan 'e wylp en it langste by de wyfkes. It fearrekleed is oan 'e boppekant gielbrún mei donkere plakken; de hals en it boarst binne gielbrún mei donkere fine streken. De ûnderkant en de kiel hawwe in ljochte kleur, wylst de flanken dwersstreken ha. De ûnderwjukken binne meast donkerder as dy fan 'e wylp. De griisgriene poaten binne lang. Om't de jonge wylp ek in koartere snaffel hat, is de jonge wylp lestich fan 'e jonge wetterwylp te ûnderskieden. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ferskil wetterwylp en gewoane wylp.</div> <gallery mode="packed" heights="150px" style="margin: 0; padding: 0;"> Whimbrel Numenius phaeopus.jpg|Wetterwylp. Eurasian Curlew(युरेशियन कोरल).jpg|Wylp. </gallery> </div> == Fersprieding == De wetterwylp briedt yn noardeastlik [[Grienlân]], Noard-Jeropa ([[Yslân]], [[Skotlân]], [[Skandinaavje]] en [[Ruslân]]) en [[Sibearje]], [[Alaska]] en Noard-[[Kanada]]. De Jeropeeske populaasje oerwinteret op rotsige kusten fan [[West-Afrika]]; briedfûgels út oare gebieten oerwinterje yn [[Súd-Aazje]] en [[Austraalje]]. De soarte telt fiif [[ûndersoarte]]n: * ''N. p. islandicus'': Grienlân, Yslân, de [[Fêreu-eilannen]] en [[Skotlân]]. * ''N. p. phaeopus'': fan [[Noarwegen]] oant Sintraal-Sibearje. * ''N. p. alboaxillaris'': fan westlik [[Kazachstan]] oant súdwestlik Sibearje. * ''N. p. rogachevae'': noardlik Sintraal-Sibearje. * ''N. p. variegatus'': noardeastlik Sibearje. === Nederlân === Wetterwylpen komme yn Nederlân allinnich foar by de trek yn 'e maitiid en hjerst. It hichtepunt fan de maitiidstrek falt ein april. De hjersttrek is minder opfallend, fynt simmerdeis plak en is heal septimber foarby. De trekrûte fan 'e reinwylp oer Nederlân leit boppe in gebiet dat westlik fan 'e line Tilburg-Emmen leit. == Ekology == === Iten === It iten bestiet út ynsekten, spinnen, wjirms, slakken, kikkerts, sied, beien en gers. === Briedgedrach === [[Ofbyld:Numenius arquata MHNT.jpg|thumb|left|Aai.]] De soarte briedt op heechfean yn 'e [[taiga]], boppe de beamgrins yn berchheide en op 'e [[tûndra]]. Se trekke solitêr of yn lytse kloften. It lechsel bestiet út fjouwer parfoarmige, griisgriene oant griisbrune aaien mei grize ûnderplakken en brune plakken. == Status == De grutte fan de populaasje waard yn 2015 rûsd op 1,0-2,3 miljoen fûgels. Op de [[Reade List]] fan 'e [[IUCN]] hat dizze soarte de status net bedrige (''Least Concern'', 2025), mar de oantallen nimme ôf. {{boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/whimbrel-numenius-phaeopus BirdLife, oproppen 28 juny 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/whimbr5/cur/introduction Birds of the World, oproppen 28 juny 2026 ] * [https://ebird.org/species/whimbr5 eBird, oproppen 28 juny 2026] * [https://stats.sovon.nl/stats/soort/5410 SOVON, oproppen 28 juny 2026] ---- {{Commonscat|Numenius phaeopus}} }} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Wylp]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Anguilla]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Arûba]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Austraalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bermuda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bonêre]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Eustasius]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saba]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Botswana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kaapverdje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Krysteilân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Komoaren]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kurasau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn El Salvador]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwatoriaal-Guinee]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Falklâneilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Fêreu-eilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fidzjy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grienlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Madagaskar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Maldiven]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Maly]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malta]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Marshalleilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauritsius]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Majot]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mikroneezje (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Naurû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Kaledoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Seelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Marianen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Reünion]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Samoä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Seysjellen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Salomonseilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Georgje en de Súdlike Sandwicheilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Bartelemy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Pierre en Miquelon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spitsbergen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sao Tomee en Prinsipe]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn East-Timor]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Togo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tûvalû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn it Feriene Keninkryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oerûguay]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fanûatû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sambia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Simbabwe]] ccu26jb3l9e3l5lj0npajck5kqkdbsd 1233238 1233212 2026-06-28T22:56:51Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Status */ kt 1233238 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = wetterwylp |Ofbyld = [[Ofbyld:Whimbrel (Numenius phaeopus) Dalvikurbyggd.jpg|250px]] |lûd = [[Ofbyld:Regenbrachvogel (Numenius phaeopus) -Blábjörg (Krákhamar Apartments) 2022-07-14 00 01 58.wav|250px]] |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius phaeopus |Beskriuwer, jier= [[Linnaeus]], 1758 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] |lânkaart =[[File:Numenius phaeopus distribution map.svg|center|250px]]<small>{{Color box|#FF7F2A}} [[briedgebiet]]<br>{{Color box|#FFDD55}} [[trekfûgel]]<br>{{Color box|#5F8DD3}} [[wintergast]]</small> }} De '''wetterwylp''' (''Numenius phaeopus'') is in fûgel yn it skaai [[wylpen]] (''Numenius'') út de [[famylje]] fan 'e [[snipfûgels]] (''Scolopacidae''). Oare Fryske nammen foar de wetterwylp binne reinwylp, wettergulp en lytse wylp (De Vries 1912). De Fryske namme fan 'e fûgel ferwiist nei it waar. == Skaaimerken == De wetterwylp wurdt likernôch 40 sintimeter grut en is dêrmei sa'n 10 sm lytser as de (gewoane) [[wylp]]. De kop is gielbrún mei in bêzje wynbraustreek en in donkere eachstreek. De 6 oant 9 sm lange, nei ûnder bûge, snaffel is in stik koarter as de 9 oant 15 sm lange snaffel fan 'e wylp en it langste by de wyfkes. It fearrekleed is oan 'e boppekant gielbrún mei donkere plakken; de hals en it boarst binne gielbrún mei donkere fine streken. De ûnderkant en de kiel hawwe in ljochte kleur, wylst de flanken dwersstreken ha. De ûnderwjukken binne meast donkerder as dy fan 'e wylp. De griisgriene poaten binne lang. Om't de jonge wylp ek in koartere snaffel hat, is de jonge wylp lestich fan 'e jonge wetterwylp te ûnderskieden. <div style="display: block; margin: 10px 0; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 2px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; width: fit-content;"> <div style="text-align: center; font-weight: bold; margin-bottom: 8px;">Ferskil wetterwylp en gewoane wylp.</div> <gallery mode="packed" heights="150px" style="margin: 0; padding: 0;"> Whimbrel Numenius phaeopus.jpg|Wetterwylp. Eurasian Curlew(युरेशियन कोरल).jpg|Wylp. </gallery> </div> == Fersprieding == De wetterwylp briedt yn noardeastlik [[Grienlân]], Noard-Jeropa ([[Yslân]], [[Skotlân]], [[Skandinaavje]] en [[Ruslân]]) en [[Sibearje]], [[Alaska]] en Noard-[[Kanada]]. De Jeropeeske populaasje oerwinteret op rotsige kusten fan [[West-Afrika]]; briedfûgels út oare gebieten oerwinterje yn [[Súd-Aazje]] en [[Austraalje]]. De soarte telt fiif [[ûndersoarte]]n: * ''N. p. islandicus'': Grienlân, Yslân, de [[Fêreu-eilannen]] en [[Skotlân]]. * ''N. p. phaeopus'': fan [[Noarwegen]] oant Sintraal-Sibearje. * ''N. p. alboaxillaris'': fan westlik [[Kazachstan]] oant súdwestlik Sibearje. * ''N. p. rogachevae'': noardlik Sintraal-Sibearje. * ''N. p. variegatus'': noardeastlik Sibearje. === Nederlân === Wetterwylpen komme yn Nederlân allinnich foar by de trek yn 'e maitiid en hjerst. It hichtepunt fan de maitiidstrek falt ein april. De hjersttrek is minder opfallend, fynt simmerdeis plak en is heal septimber foarby. De trekrûte fan 'e reinwylp oer Nederlân leit boppe in gebiet dat westlik fan 'e line Tilburg-Emmen leit. == Ekology == === Iten === It iten bestiet út ynsekten, spinnen, wjirms, slakken, kikkerts, sied, beien en gers. === Briedgedrach === [[Ofbyld:Numenius arquata MHNT.jpg|thumb|left|Aai.]] De soarte briedt op heechfean yn 'e [[taiga]], boppe de beamgrins yn berchheide en op 'e [[tûndra]]. Se trekke solitêr of yn lytse kloften. It lechsel bestiet út fjouwer parfoarmige, griisgriene oant griisbrune aaien mei grize ûnderplakken en brune plakken. == Status == De grutte fan de populaasje waard yn 2015 rûsd op 1,0-2,3 miljoen fûgels. Op de [[Reade List]] fan 'e [[IUCN]] hat dizze soarte de status net bedrige (''Least Concern'', 2025), mar de oantallen nimme ôf. {{boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/whimbrel-numenius-phaeopus BirdLife, oproppen 28 juny 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/whimbr5/cur/introduction Birds of the World, oproppen 28 juny 2026 ] * [https://ebird.org/species/whimbr5 eBird, oproppen 28 juny 2026] * [https://stats.sovon.nl/stats/soort/5410 SOVON, oproppen 28 juny 2026] ---- {{Commonscat|Numenius phaeopus}} }} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Wylp]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Anguilla]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Antigûa en Barbûda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Arûba]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Austraalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Bahama's]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bangladesj]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Barbados]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Belize]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bermuda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bûtan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bolivia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bonêre]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Eustasius]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saba]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Botswana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kambodja]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kanada]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kaapverdje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kaaimaneilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Krysteilân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kolombia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Komoaren]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kosta Rika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kuba]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kurasau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syprus]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Denemark]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dominika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Dominikaanske Republyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwador]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn El Salvador]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwatoriaal-Guinee]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Eritreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Falklâneilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Fêreu-eilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fidzjy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Finlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Guyana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Georgje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Grienlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûadelûp]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûatemala]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Guyana]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Haïty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hondoeras]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Iran]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Irak]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Ierlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Israel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jamaika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Madagaskar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Maldiven]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Maly]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Malta]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Marshalleilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Martinyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mauritsius]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Majot]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Meksiko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mikroneezje (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Montserrat]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Birma]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Naurû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nepal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Kaledoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Seelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nikaragûa]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Marianen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noarwegen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oman]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Panama]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Perû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Porto Riko]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Katar]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Reünion]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Samoä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Servje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Seysjellen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Singapoer]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Salomonseilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Georgje en de Súdlike Sandwicheilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sry Lanka]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Bartelemy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Kits en Nevis]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Lusia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Pierre en Miquelon]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sint-Finsint en de Grenadinen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Suriname]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Spitsbergen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sweden]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sao Tomee en Prinsipe]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn East-Timor]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Togo]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Trinidad en Tobago]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Turks- en Kaikoseilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tûvalû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Skotlân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oerûguay]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fanûatû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fenezuëla]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fjetnam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Westlike Sahara]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Jemen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sambia]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Simbabwe]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Kanaryske Eilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Andamanen en Nikobaren]] cvvyklg9t9jleda4fa2gd43hcznt1dl 0 192770 1233214 2026-06-28T14:20:49Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Wurk}} {{Bistesoarte |Namme = Alaskawylp |Ofbyld = [[File:Usfws-bristle-thighed-curlew.jpeg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius tahitiensis |Beskriuwer, jier= Johann Friedric..." 1233214 wikitext text/x-wiki {{Wurk}} {{Bistesoarte |Namme = Alaskawylp |Ofbyld = [[File:Usfws-bristle-thighed-curlew.jpeg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius tahitiensis |Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]] |lânkaart = [[File: Numenius tahitiensis map.svg|250px]]{{Color box|#FF4500}} [[briedgebiet]] }} De '''Alaskawylp''' (''Numenius tahitiensis'') is in middelgrutte steltrinner yn it [[skaai (taksonomy)|skaai]] [[wylpen]] (''Numenius'') dy't yn Alaska briedt en oerwinteret op tropyske eilannen yn 'e [[Stille Oseaan]]. == Skaaimerken == De lingte is likernôch 40–44 sm en de wjukspanwiidte sa'n 84 sm (wyfkes binne trochstrings grutter as mantsjes). De grutte en foarm binne itselde as dy fan de wetterwylp en it fearrekleed is ferlykber: brún spikkele op it boppelichem mei in ljochte búk en in rustkleurige of donkergiele sturt. De gruttere ljochtbrune plakken op it boppelichem, de effen ljochte búk en de hast net markearre siden, de kleur fan 'e sturt en de bleke, donkergiele stút ûnderskiede de soarte fan Amerikaanske wetterwylpen. == Taksonomy == De Alaskawylp waard yn 1789 formeel beskreaun troch de [[Dútslân|Dútske]] [[biolooch]] [[Johann Friedrich Gmelin]] yn syn revisearre en útwreide edysje fan Carl Linnaeus syn "Systema Naturae". Hy sette de soarte yn it skaai ''Scolopax'' en joech him de binominale namme ''Scolopax tahitiensis''. Gmelin basearre syn beskriuwing op 'e "Otaheite wylp" dy't yn 1785 beskreaun wie troch de [[Ingelân|Ingelske]] [[ornitolooch]] [[John Latham]] yn syn "A General Synopsis of Birds". "Otaheite" is in âlde namme foar [[Tahiti]]. It eksimplaar dat Latham brûkte, wie him jûn troch de biolooch [[Joseph Banks]] . Banks hie [[James Cook]] begelaat op syn earste reis nei de Súdlike [[Stille Oseaan]], mar krige ek eksimplaren fan Cook syn lettere reizen. De Alaskawylp is no ien fan 'e njoggen soarten yn it skaai ''Numenius'', dat yn 1760 oprjochte waard troch de [[Frankryk|Frânske]] wittenskipper [[Mathurin Jacques Brisson]] yn syn "Ornithologie". De namme ''Numenius'' komt fan it [[Aldgryksk]]e ''noumenios'', in fûgel dy't neamd wurdt troch de 6e-iuwske kronykskriuwer [[Hesychios fan Milet]]. De namme wurdt assosjearre mei wylpen om't er ôflaat liket te wêzen fan ''neos'' ("nij") en ''mene'' ("moanne"), wat ferwiist nei de sikelfoarmige snaffel. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge: der wurde gjin [[ûndersoarte]]n erkend. == Fersprieding en habitat == It winterhabitat is tropysk Oseaanje, ynklusyf Mikroneezje, Fidzjy, Tûvalû, Tonga, de Hawaï-eilannen, Samoä, Frânsk-Polyneezje en Tongareva (Penrhyn-atol). Der binne soargen oer it ynkringen fan minsken en de yntroduksje fan rôfdieren yn harren winterhabitat. Hoewol't de fûgel beskreaun waard nei de besites fan James Cook oan Tahiti yn 'e 18e iuw, waard it briedgebiet earst yn 1948 fûn. De nêstgebieten lizze oan 'e legere [[Yukon (rivier)|Yukon-rivier]] en it [[Seward-skiereilân]], wêrby't de fûgels in foarkar ha foar de leechlizzende tûndra tichtby de kust. De fûgel wurdt komselden sjoen tichteby befolke gebieten; der binne mar in hantsjefol waarnimmings yn [[Kanada]], [[Kalifornje]] en [[Oregon]]. == Gedrach en ekology == === Briedgedrach === Nêsten wurde boud yn kûlen yn 'e grûn en beklaaid mei tûndramoas. De aaien binne grienich mei brune plakken; in lechsel bestiet út fjouwer aaien en der is ien lechsel yn it seizoen. It útbrieden duorret likernôch 24 dagen, wêrby't beide âlders foar it nêst soargje en de krekt útkommen piken beskermje. Folwoeksen fûgels ferlitte harren piken as se likernôch fiif wiken âld binne om nei it suden te migrearjen. De piken bliuwe dêr oant se sels de reis meitsje kinne. It earste part fan 'e migraasje bestiet út in non-stop flecht fan 4.000 km fan Alaska nei [[Laysan]]. Se kinne flechten meitsje fan mear as 6.000 km sûnder te stopjen. === Iten === Alaskawylpen ite in breed ferskaat oan fegetaasje, lykas blommen en beien, mar ek ynsekten, seelibben en de aaien fan oare fûgels, dy't se iepenbrekke mei stiennen De Alaskawylp is de iennige soarte fan 'e steltrinners dy't sa ark brûkt. == Status == De grutte fan 'e populaasje waard yn 2019 op 10.000 folwoeksen fûgels rûsd. Op 'e Reade List klassifisearret de IUCN de fûgel as gefoelich (''Vulnarable''). [[Kategory:Wylp]] [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Bedrige fûgel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Cookeilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fidzjy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Polyneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kiribaty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Marshalleilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mikroneezje (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Naurû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Seelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Marianen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Pitcairneilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Samoä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Salomonseilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tonga]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tûvalû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] 7p7kwc3j0gaq97xswwqj518s3z4e552 1233230 1233214 2026-06-28T20:01:38Z RomkeHoekstra 10582 Wurk ferwidere 1233230 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Alaskawylp |Ofbyld = [[Ofbyld:Bristle-thighed Curlew (14334237280).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius tahitiensis |Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]] |lânkaart = [[File: Numenius tahitiensis map.svg|250px]] }} De '''Alaskawylp''' (''Numenius tahitiensis'') is in middelgrutte steltrinner yn it [[skaai (taksonomy)|skaai]] [[wylpen]] (''Numenius'') dy't yn Alaska briedt en oerwinteret op tropyske eilannen yn 'e [[Stille Oseaan]]. == Skaaimerken == De lingte is likernôch 40–44 sm en de wjukspanwiidte sa'n 84 sm (wyfkes binne trochstrings grutter as mantsjes). De grutte en foarm binne itselde as dy fan de wetterwylp en it fearrekleed is ferlykber: brún spikkele op it boppelichem mei in ljochte búk en in rustkleurige of donkergiele sturt. De gruttere ljochtbrune plakken op it boppelichem, de effen ljochte búk en de hast net markearre siden, de kleur fan 'e sturt en de bleke, donkergiele stút ûnderskiede de soarte fan Amerikaanske wetterwylpen. == Taksonomy == De Alaskawylp waard yn 1789 formeel beskreaun troch de [[Dútslân|Dútske]] [[biolooch]] [[Johann Friedrich Gmelin]] yn syn revisearre en útwreide edysje fan Carl Linnaeus syn "Systema Naturae". Hy sette de soarte yn it skaai ''Scolopax'' en joech him de binominale namme ''Scolopax tahitiensis''. Gmelin basearre syn beskriuwing op 'e "Otaheite wylp" dy't yn 1785 beskreaun wie troch de [[Ingelân|Ingelske]] [[ornitolooch]] [[John Latham]] yn syn "A General Synopsis of Birds". "Otaheite" is in âlde namme foar [[Tahiti]]. It eksimplaar dat Latham brûkte, wie him jûn troch de biolooch [[Joseph Banks]] . Banks hie [[James Cook]] begelaat op syn earste reis nei de Súdlike [[Stille Oseaan]], mar krige ek eksimplaren fan Cook syn lettere reizen. De Alaskawylp is no ien fan 'e njoggen soarten yn it skaai ''Numenius'', dat yn 1760 oprjochte waard troch de [[Frankryk|Frânske]] wittenskipper [[Mathurin Jacques Brisson]] yn syn "Ornithologie". De namme ''Numenius'' komt fan it [[Aldgryksk]]e ''noumenios'', in fûgel dy't neamd wurdt troch de 6e-iuwske kronykskriuwer [[Hesychios fan Milet]]. De namme wurdt assosjearre mei wylpen om't er ôflaat liket te wêzen fan ''neos'' ("nij") en ''mene'' ("moanne"), wat ferwiist nei de sikelfoarmige snaffel. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge: der wurde gjin [[ûndersoarte]]n erkend. == Fersprieding en habitat == It winterhabitat is tropysk Oseaanje, ynklusyf Mikroneezje, Fidzjy, Tûvalû, Tonga, de Hawaï-eilannen, Samoä, Frânsk-Polyneezje en Tongareva (Penrhyn-atol). Der binne soargen oer it ynkringen fan minsken en de yntroduksje fan rôfdieren yn harren winterhabitat. Hoewol't de fûgel beskreaun waard nei de besites fan James Cook oan Tahiti yn 'e 18e iuw, waard it briedgebiet earst yn 1948 fûn. De nêstgebieten lizze oan 'e legere [[Yukon (rivier)|Yukon-rivier]] en it [[Seward-skiereilân]], wêrby't de fûgels in foarkar ha foar de leechlizzende tûndra tichtby de kust. De fûgel wurdt komselden sjoen tichteby befolke gebieten; der binne mar in hantsjefol waarnimmings yn [[Kanada]], [[Kalifornje]] en [[Oregon]]. == Gedrach en ekology == === Briedgedrach === Nêsten wurde boud yn kûlen yn 'e grûn en beklaaid mei tûndramoas. De aaien binne grienich mei brune plakken; in lechsel bestiet út fjouwer aaien en der is ien lechsel yn it seizoen. It útbrieden duorret likernôch 24 dagen, wêrby't beide âlders foar it nêst soargje en de krekt útkommen piken beskermje. Folwoeksen fûgels ferlitte harren piken as se likernôch fiif wiken âld binne om nei it suden te migrearjen. De piken bliuwe dêr oant se sels de reis meitsje kinne. It earste part fan 'e migraasje bestiet út in non-stop flecht fan 4.000 km fan Alaska nei [[Laysan]]. Se kinne flechten meitsje fan mear as 6.000 km sûnder te stopjen. === Iten === Alaskawylpen ite in breed ferskaat oan fegetaasje, lykas blommen en beien, mar ek ynsekten, seelibben en de aaien fan oare fûgels, dy't se iepenbrekke mei stiennen De Alaskawylp is de iennige soarte fan 'e steltrinners dy't sa ark brûkt. == Status == De grutte fan 'e populaasje waard yn 2019 op 10.000 folwoeksen fûgels rûsd. Op 'e Reade List klassifisearret de IUCN de fûgel as gefoelich (''Vulnerable''). [[Kategory:Wylp]] [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Bedrige fûgel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Cookeilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fidzjy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Polyneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kiribaty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Marshalleilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mikroneezje (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Naurû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Seelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Marianen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Pitcairneilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Samoä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Salomonseilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tonga]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tûvalû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Steaten]] 10p5y132m65k7p1vtk0d63dytrmjqk6 1233239 1233230 2026-06-28T22:59:57Z Ieneach fan 'e Esk 13292 red 1233239 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Alaskawylp |Ofbyld = [[Ofbyld:Bristle-thighed Curlew (14334237280).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius tahitiensis |Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]] |lânkaart = [[File: Numenius tahitiensis map.svg|250px]] }} De '''Alaskawylp''' (''Numenius tahitiensis'') is in middelgrutte steltrinner yn it [[skaai (taksonomy)|skaai]] [[wylpen]] (''Numenius'') dy't yn Alaska briedt en oerwinteret op tropyske eilannen yn 'e [[Stille Oseaan]]. == Skaaimerken == De lingte is likernôch 40–44 sm en de wjukspanwiidte sa'n 84 sm (wyfkes binne trochstrings grutter as mantsjes). De grutte en foarm binne itselde as dy fan de wetterwylp en it fearrekleed is ferlykber: brún spikkele op it boppelichem mei in ljochte búk en in rustkleurige of donkergiele sturt. De gruttere ljochtbrune plakken op it boppelichem, de effen ljochte búk en de hast net markearre siden, de kleur fan 'e sturt en de bleke, donkergiele stút ûnderskiede de soarte fan Amerikaanske wetterwylpen. == Taksonomy == De Alaskawylp waard yn 1789 formeel beskreaun troch de [[Dútslân|Dútske]] [[biolooch]] [[Johann Friedrich Gmelin]] yn syn revisearre en útwreide edysje fan Carl Linnaeus syn "Systema Naturae". Hy sette de soarte yn it skaai ''Scolopax'' en joech him de binominale namme ''Scolopax tahitiensis''. Gmelin basearre syn beskriuwing op 'e "Otaheite wylp" dy't yn 1785 beskreaun wie troch de [[Ingelân|Ingelske]] [[ornitolooch]] [[John Latham]] yn syn "A General Synopsis of Birds". "Otaheite" is in âlde namme foar [[Tahiti]]. It eksimplaar dat Latham brûkte, wie him jûn troch de biolooch [[Joseph Banks]] . Banks hie [[James Cook]] begelaat op syn earste reis nei de Súdlike [[Stille Oseaan]], mar krige ek eksimplaren fan Cook syn lettere reizen. De Alaskawylp is no ien fan 'e njoggen soarten yn it skaai ''Numenius'', dat yn 1760 oprjochte waard troch de [[Frankryk|Frânske]] wittenskipper [[Mathurin Jacques Brisson]] yn syn "Ornithologie". De namme ''Numenius'' komt fan it [[Aldgryksk]]e ''noumenios'', in fûgel dy't neamd wurdt troch de 6e-iuwske kronykskriuwer [[Hesychios fan Milet]]. De namme wurdt assosjearre mei wylpen om't er ôflaat liket te wêzen fan ''neos'' ("nij") en ''mene'' ("moanne"), wat ferwiist nei de sikelfoarmige snaffel. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge: der wurde gjin [[ûndersoarte]]n erkend. == Fersprieding en habitat == It winterhabitat is tropysk Oseaanje, ynklusyf de [[Federearre Steaten fan Mikroneezje]], [[Fidzjy]], [[Tûvalû]], [[Tonga]], de [[Hawaï-eilannen]], [[Samoä]], [[Frânsk-Polyneezje]] en [[Tongareva]] ([[Penrhyn (atol)|Penrhyn-atol]]). Der binne soargen oer it ynkringen fan minsken en de yntroduksje fan rôfdieren yn harren winterhabitat. Hoewol't de fûgel beskreaun waard nei de besites fan James Cook oan Tahiti yn 'e 18e iuw, waard it briedgebiet earst yn 1948 fûn. De nêstgebieten lizze yn 'e [[Yukon-Kuskokwimdelta]] en op it [[Sewardskiereilân]], wêrby't de fûgels in foarkar ha foar de leechlizzende tûndra tichtby de kust. De fûgel wurdt komselden sjoen tichteby befolke gebieten; der binne mar in hantsjefol waarnimmings yn [[Kanada]], [[Kalifornje]] en [[Oregon]]. == Gedrach en ekology == === Briedgedrach === Nêsten wurde boud yn kûlen yn 'e grûn en beklaaid mei tûndramoas. De aaien binne grienich mei brune plakken; in lechsel bestiet út fjouwer aaien en der is ien lechsel yn it seizoen. It útbrieden duorret likernôch 24 dagen, wêrby't beide âlders foar it nêst soargje en de krekt útkommen piken beskermje. Folwoeksen fûgels ferlitte harren piken as se likernôch fiif wiken âld binne om nei it suden te migrearjen. De piken bliuwe dêr oant se sels de reis meitsje kinne. It earste part fan 'e migraasje bestiet út in non-stop flecht fan 4.000 km fan Alaska nei [[Laysan]]. Se kinne flechten meitsje fan mear as 6.000 km sûnder te stopjen. === Iten === Alaskawylpen ite in breed ferskaat oan fegetaasje, lykas blommen en beien, mar ek ynsekten, seelibben en de aaien fan oare fûgels, dy't se iepenbrekke mei stiennen De Alaskawylp is de iennige soarte fan 'e steltrinners dy't sa ark brûkt. == Status == De grutte fan 'e populaasje waard yn 2019 op 10.000 folwoeksen fûgels rûsd. Op 'e Reade List klassifisearret de IUCN de fûgel as gefoelich (''Vulnerable''). [[Kategory:Wylp]] [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Bedrige fûgel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Cookeilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fidzjy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Polyneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kiribaty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Marshalleilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mikroneezje (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Naurû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Seelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Marianen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Pitcairneilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Samoä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Salomonseilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tonga]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tûvalû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hawaï]] 09zsp2q4r8vdilljkamte3jslxdeoz3 1233240 1233239 2026-06-28T23:00:56Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* Fersprieding en habitat */ red 1233240 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Alaskawylp |Ofbyld = [[Ofbyld:Bristle-thighed Curlew (14334237280).jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius tahitiensis |Beskriuwer, jier= [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-NT.png|250px]] |lânkaart = [[File: Numenius tahitiensis map.svg|250px]] }} De '''Alaskawylp''' (''Numenius tahitiensis'') is in middelgrutte steltrinner yn it [[skaai (taksonomy)|skaai]] [[wylpen]] (''Numenius'') dy't yn Alaska briedt en oerwinteret op tropyske eilannen yn 'e [[Stille Oseaan]]. == Skaaimerken == De lingte is likernôch 40–44 sm en de wjukspanwiidte sa'n 84 sm (wyfkes binne trochstrings grutter as mantsjes). De grutte en foarm binne itselde as dy fan de wetterwylp en it fearrekleed is ferlykber: brún spikkele op it boppelichem mei in ljochte búk en in rustkleurige of donkergiele sturt. De gruttere ljochtbrune plakken op it boppelichem, de effen ljochte búk en de hast net markearre siden, de kleur fan 'e sturt en de bleke, donkergiele stút ûnderskiede de soarte fan Amerikaanske wetterwylpen. == Taksonomy == De Alaskawylp waard yn 1789 formeel beskreaun troch de [[Dútslân|Dútske]] [[biolooch]] [[Johann Friedrich Gmelin]] yn syn revisearre en útwreide edysje fan Carl Linnaeus syn "Systema Naturae". Hy sette de soarte yn it skaai ''Scolopax'' en joech him de binominale namme ''Scolopax tahitiensis''. Gmelin basearre syn beskriuwing op 'e "Otaheite wylp" dy't yn 1785 beskreaun wie troch de [[Ingelân|Ingelske]] [[ornitolooch]] [[John Latham]] yn syn "A General Synopsis of Birds". "Otaheite" is in âlde namme foar [[Tahiti]]. It eksimplaar dat Latham brûkte, wie him jûn troch de biolooch [[Joseph Banks]] . Banks hie [[James Cook]] begelaat op syn earste reis nei de Súdlike [[Stille Oseaan]], mar krige ek eksimplaren fan Cook syn lettere reizen. De Alaskawylp is no ien fan 'e njoggen soarten yn it skaai ''Numenius'', dat yn 1760 oprjochte waard troch de [[Frankryk|Frânske]] wittenskipper [[Mathurin Jacques Brisson]] yn syn "Ornithologie". De namme ''Numenius'' komt fan it [[Aldgryksk]]e ''noumenios'', in fûgel dy't neamd wurdt troch de 6e-iuwske kronykskriuwer [[Hesychios fan Milet]]. De namme wurdt assosjearre mei wylpen om't er ôflaat liket te wêzen fan ''neos'' ("nij") en ''mene'' ("moanne"), wat ferwiist nei de sikelfoarmige snaffel. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] beskôge: der wurde gjin [[ûndersoarte]]n erkend. == Fersprieding en habitat == It winterhabitat is tropysk [[Oseaanje]], ynklusyf de [[Federearre Steaten fan Mikroneezje]], [[Fidzjy]], [[Tûvalû]], [[Tonga]], de [[Hawaï-eilannen]], [[Samoä]], [[Frânsk-Polyneezje]] en [[Tongareva]] ([[Penrhyn (atol)|Penrhyn-atol]]). Der binne soargen oer it ynkringen fan minsken en de yntroduksje fan rôfdieren yn harren winterhabitat. Hoewol't de fûgel beskreaun waard nei de besites fan [[James Cook]] oan [[Tahiti]] yn 'e 18e iuw, waard it briedgebiet earst yn 1948 fûn. De nêstgebieten lizze yn 'e [[Yukon-Kuskokwimdelta]] en op it [[Sewardskiereilân]], beide yn [[Alaska]], wêrby't de fûgels in foarkar ha foar de leechlizzende [[toendra]] tichtby de kust. De fûgel wurdt komselden sjoen tichteby befolke gebieten; der binne mar in hantsjefol waarnimmings yn [[Kanada]], [[Kalifornje]] en [[Oregon]]. == Gedrach en ekology == === Briedgedrach === Nêsten wurde boud yn kûlen yn 'e grûn en beklaaid mei tûndramoas. De aaien binne grienich mei brune plakken; in lechsel bestiet út fjouwer aaien en der is ien lechsel yn it seizoen. It útbrieden duorret likernôch 24 dagen, wêrby't beide âlders foar it nêst soargje en de krekt útkommen piken beskermje. Folwoeksen fûgels ferlitte harren piken as se likernôch fiif wiken âld binne om nei it suden te migrearjen. De piken bliuwe dêr oant se sels de reis meitsje kinne. It earste part fan 'e migraasje bestiet út in non-stop flecht fan 4.000 km fan Alaska nei [[Laysan]]. Se kinne flechten meitsje fan mear as 6.000 km sûnder te stopjen. === Iten === Alaskawylpen ite in breed ferskaat oan fegetaasje, lykas blommen en beien, mar ek ynsekten, seelibben en de aaien fan oare fûgels, dy't se iepenbrekke mei stiennen De Alaskawylp is de iennige soarte fan 'e steltrinners dy't sa ark brûkt. == Status == De grutte fan 'e populaasje waard yn 2019 op 10.000 folwoeksen fûgels rûsd. Op 'e Reade List klassifisearret de IUCN de fûgel as gefoelich (''Vulnerable''). [[Kategory:Wylp]] [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Bedrige fûgel]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sily]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Cookeilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Fidzjy]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Frânsk-Polyneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Kiribaty]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Marshalleilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mikroneezje (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Naurû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Nij-Seelân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Marianen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Pitcairneilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Samoä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Salomonseilannen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tonga]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tûvalû]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Alaska]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Hawaï]] m4imfpqs132ls4emcg4az6jsb06vw07 0 192771 1233218 2026-06-28T14:46:33Z Drewes 2754 Ferwiist troch nei [[Sjetlâneilannen]] 1233218 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sjetlâneilannen]] ti4cmc5olufsr3oih1hln5hs768umwc 0 192772 1233219 2026-06-28T15:01:52Z Drewes 2754 wurk 1233219 wikitext text/x-wiki {{wurk}} {{Ynfoboks keunstner | ôfbylding = | ôfbyldingstekst = | ôfbyldingsbreedte = | echte namme = | nasjonaliteit = | berne = | berteplak = [[Rotterdam]] | stoarn = | stjerplak = Rotterdam | etnisiteit = | regionale identiteit = | wurksum as = keunstskilder | perioade = | streaming = | medium = | bekendste wurk(en) = | jierren aktyf = | prizen = | webside = }} '''August Willem van Voorden''' == Galery == <gallery widths="178" heights="178"> Voorden Reclamezuil.jpg|Reklamepylder en figueren by de eardere Vierleeuwenbrug yn Rotterdam<ref>https://museumrotterdam.nl/ontdek/nieuwe-aanwinst-sfeervol-stadsgezicht-van-august-willem-van-voorden. [https://web.archive.org/web/20210124083301/https://museumrotterdam.nl/ontdek/nieuwe-aanwinst-sfeervol-stadsgezicht-van-august-willem-van-voorden Argivearre] op 24 jan. 2021.</ref> Voorden Spelende kinderen in een park.jpg|Boartsjende bern yn in park Voorden Moeder met twee kindjes in het Kralingse bos.jpg|Mem mei twa lytse bern yn it Kralingske bosk Voorde Bal Masque.jpg|Bal Masqué Voorden van august willem-geertje on a sofa.jpg|Geertje op de sofa Voorden Kolentransporteur.jpg|Koaleskip De Westfalen Voorden Afgemeerde schepen op de Rotterdamse Kade.jpg|Ofmearde skippen op 'e Rotterdamske Kade Voorden Rotterdam.jpg|Ofmearde boaten by de Boompjes te Rotterdam Voorden Figuren op de kade.jpg|Figueren op de Rotterdamske kade Voorden Laren.jpg|Pleats yn Laren </gallery> {{Boarnen|boarnefernijing= * Marc Couwenbergh: ''Het Rotterdam van August Willem van Voorden 1881-1921. Werkpaarden en dienstmeiden''. Venlo, Van Spijk, 2006. {{Reflist}} }} 9vrv4h91vwml65h5w0wnjvgp2ctz1oj 1233220 1233219 2026-06-28T15:40:03Z Drewes 2754 Ut it wurk wei 1233220 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks keunstner | ôfbylding = AW van Voorden.jpg | ôfbyldingstekst = August van Voorden yn syn atelier | ôfbyldingsbreedte = 200px | echte namme = | nasjonaliteit = | berne = 25 novimber 1881 | berteplak = [[Rotterdam]] | stoarn = 2 oktober 1921 (39 jier) | stjerplak = Rotterdam | etnisiteit = | regionale identiteit = | wurksum as = keunstskilder | perioade = | streaming = [[ympresjonisme]] | medium = | bekendste wurk(en) = | jierren aktyf = | prizen = | webside = }} '''August Willem van Voorden''' ([[Rotterdam]], [[25 novimber]] [[1881]] – dêre, [[2 oktober]] [[1921]]) wie in Nederlânsk [[keunstskilder|skilder]]. Hy makke in soad wurk mei it stedslibben yn Rotterdam as tema. == Libben en wurk == Van Voorden wie de soan fan in ferver, dy't him de basiskennis fan ferve en skilderjen bybrocht. Hy studearre fan 1893 oant 1897 oan de Rotterdamske Keunstakademy en letter by [[Alexander van Maasdijk]] (1856-1931) en Jan de Jong (1864-1901). Hy wenne en wurke hast syn hiele libben yn Rotterdam, dêr't er syn atelier hie yn in filla op it terrein fan de oarspronklike bûtenpleats Woudensteijn. Allinnich yn 1908 wie er in skoftke yn [[Kortenhoef]] en fan 1912 oant 1913 wenne er yn [[Nieuw-Loosdrecht]]. Van Voorden wie ynearsten dekoraasjeskilder mar fan 1903 ôf keas er definityf foar it keunstskilderjen. Hy wurke sawol yn oalje as yn wetterferve. As ûnderwerp keas er faak foar it strjitlibben yn Rotterdam, mei tsjinstfamkes, fuormannen en karrehynders. Dêrby is dúdlik de ynfloed fan [[George Hendrik Breitner]] te fernimmen, de Rotterdamske ympresjonist dy't wurke yn [[Parys]] en [[Amsterdam]]. Hy waard dêrom ek wol 'de Breitner fan Rotterdam' neamd. Van Voorden makke ek in soad steds- en havengesichten, mei grutte heiwurken dy't doe yn de him útwreidzjende stêd oeral te sjen wiene. Hy wurke yn in krêftige ympresjonistyske toets, wêrby't de heldere kleuren in fyn tsjinwicht foarmje foar de Hollânske grize atmosfear. Dêrneist skildere er lânskippen, ûnder oare yn de buert fan Kortenhoef en [[Laren (Noard-Hollân)|Laren]], dêr't er wurke mei skilders fan de [[Haachske Skoalle]]. Ek makke er ek portretten, neakten en blomstillibbens. Van Voorden troude yn 1909 mei Geertje van den Broeck, dy't er yn Koartehoef kennen leard hie, en mei wa't er twa bern krige. Hy wie lid fan [[Arti et Amicitiae]] en waard ûnderskieden mei sulveren medaljes by in ynternasjonale tentoanstelling yn Barcelona (1908) en yn Amsterdam (1912). Yn 1921 ferstoar er, noch gjin fjirtich jier âld. Ferskate fan syn wurken binne te sjen it [[Museum Boijmans Van Beuningen]] en it Stedhûs fan Rotterdam. == Galery == <gallery widths="178" heights="178"> Voorden Reclamezuil.jpg|Reklamepylder en figueren by de eardere Vierleeuwenbrug yn Rotterdam<ref>https://museumrotterdam.nl/ontdek/nieuwe-aanwinst-sfeervol-stadsgezicht-van-august-willem-van-voorden. [https://web.archive.org/web/20210124083301/https://museumrotterdam.nl/ontdek/nieuwe-aanwinst-sfeervol-stadsgezicht-van-august-willem-van-voorden Argivearre] op 24 jan. 2021.</ref> Voorden Spelende kinderen in een park.jpg|Boartsjende bern yn in park Voorden Moeder met twee kindjes in het Kralingse bos.jpg|Mem mei twa lytse bern yn it Kralingske bosk Voorde Bal Masque.jpg|Bal Masqué Voorden van august willem-geertje on a sofa.jpg|Geertje op de sofa Voorden Kolentransporteur.jpg|Koaleskip De Westfalen Voorden Afgemeerde schepen op de Rotterdamse Kade.jpg|Ofmearde skippen op 'e Rotterdamske Kade Voorden Rotterdam.jpg|Ofmearde boaten by de Boompjes te Rotterdam Voorden Figuren op de kade.jpg|Figueren op de Rotterdamske kade Voorden Laren.jpg|Pleats yn Laren File:August Willem van Voorden - Visstilleven - 1929 (MK) - Museum Boijmans Van Beuningen.jpg|Stilibben mei fisk </gallery> {{Commonscat}} {{Boarnen|boarnefernijing= * Marc Couwenbergh: ''Het Rotterdam van August Willem van Voorden 1881-1921. Werkpaarden en dienstmeiden''. Venlo, Van Spijk, 2006. {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Voorden, August Willem van}} [[Kategory:Nederlânsk keunstsilder]] [[Kategory:Persoan berne yn 1881]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1921]] pc51wd8awa61bzl38e19pp0tluxz2u3 1233222 1233220 2026-06-28T16:03:36Z Drewes 2754 /* Galery */ sucht 1233222 wikitext text/x-wiki {{Ynfoboks keunstner | ôfbylding = AW van Voorden.jpg | ôfbyldingstekst = August van Voorden yn syn atelier | ôfbyldingsbreedte = 200px | echte namme = | nasjonaliteit = | berne = 25 novimber 1881 | berteplak = [[Rotterdam]] | stoarn = 2 oktober 1921 (39 jier) | stjerplak = Rotterdam | etnisiteit = | regionale identiteit = | wurksum as = keunstskilder | perioade = | streaming = [[ympresjonisme]] | medium = | bekendste wurk(en) = | jierren aktyf = | prizen = | webside = }} '''August Willem van Voorden''' ([[Rotterdam]], [[25 novimber]] [[1881]] – dêre, [[2 oktober]] [[1921]]) wie in Nederlânsk [[keunstskilder|skilder]]. Hy makke in soad wurk mei it stedslibben yn Rotterdam as tema. == Libben en wurk == Van Voorden wie de soan fan in ferver, dy't him de basiskennis fan ferve en skilderjen bybrocht. Hy studearre fan 1893 oant 1897 oan de Rotterdamske Keunstakademy en letter by [[Alexander van Maasdijk]] (1856-1931) en Jan de Jong (1864-1901). Hy wenne en wurke hast syn hiele libben yn Rotterdam, dêr't er syn atelier hie yn in filla op it terrein fan de oarspronklike bûtenpleats Woudensteijn. Allinnich yn 1908 wie er in skoftke yn [[Kortenhoef]] en fan 1912 oant 1913 wenne er yn [[Nieuw-Loosdrecht]]. Van Voorden wie ynearsten dekoraasjeskilder mar fan 1903 ôf keas er definityf foar it keunstskilderjen. Hy wurke sawol yn oalje as yn wetterferve. As ûnderwerp keas er faak foar it strjitlibben yn Rotterdam, mei tsjinstfamkes, fuormannen en karrehynders. Dêrby is dúdlik de ynfloed fan [[George Hendrik Breitner]] te fernimmen, de Rotterdamske ympresjonist dy't wurke yn [[Parys]] en [[Amsterdam]]. Hy waard dêrom ek wol 'de Breitner fan Rotterdam' neamd. Van Voorden makke ek in soad steds- en havengesichten, mei grutte heiwurken dy't doe yn de him útwreidzjende stêd oeral te sjen wiene. Hy wurke yn in krêftige ympresjonistyske toets, wêrby't de heldere kleuren in fyn tsjinwicht foarmje foar de Hollânske grize atmosfear. Dêrneist skildere er lânskippen, ûnder oare yn de buert fan Kortenhoef en [[Laren (Noard-Hollân)|Laren]], dêr't er wurke mei skilders fan de [[Haachske Skoalle]]. Ek makke er ek portretten, neakten en blomstillibbens. Van Voorden troude yn 1909 mei Geertje van den Broeck, dy't er yn Koartehoef kennen leard hie, en mei wa't er twa bern krige. Hy wie lid fan [[Arti et Amicitiae]] en waard ûnderskieden mei sulveren medaljes by in ynternasjonale tentoanstelling yn Barcelona (1908) en yn Amsterdam (1912). Yn 1921 ferstoar er, noch gjin fjirtich jier âld. Ferskate fan syn wurken binne te sjen it [[Museum Boijmans Van Beuningen]] en it Stedhûs fan Rotterdam. == Galery == <gallery widths="178" heights="178"> Voorden Reclamezuil.jpg|Reklamepylder en figueren by de eardere Vierleeuwenbrug yn Rotterdam<ref>https://museumrotterdam.nl/ontdek/nieuwe-aanwinst-sfeervol-stadsgezicht-van-august-willem-van-voorden. [https://web.archive.org/web/20210124083301/https://museumrotterdam.nl/ontdek/nieuwe-aanwinst-sfeervol-stadsgezicht-van-august-willem-van-voorden Argivearre] op 24 jan. 2021.</ref> Voorden Spelende kinderen in een park.jpg|Boartsjende bern yn in park Voorden Moeder met twee kindjes in het Kralingse bos.jpg|Mem mei twa lytse bern yn it Kralingske bosk Voorde Bal Masque.jpg|Bal Masqué Voorden van august willem-geertje on a sofa.jpg|Geertje op de sofa Voorden Kolentransporteur.jpg|Koaleskip De Westfalen Voorden Afgemeerde schepen op de Rotterdamse Kade.jpg|Ofmearde skippen op 'e Rotterdamske Kade Voorden Rotterdam.jpg|Ofmearde boaten by de Boompjes te Rotterdam Voorden Figuren op de kade.jpg|Figueren op de Rotterdamske kade Voorden Laren.jpg|Pleats yn Laren File:August Willem van Voorden - Visstilleven - 1929 (MK) - Museum Boijmans Van Beuningen.jpg|Stilibben mei fisk </gallery> {{Commonscat}} {{Boarnen|boarnefernijing= * Marc Couwenbergh: ''Het Rotterdam van August Willem van Voorden 1881-1921. Werkpaarden en dienstmeiden''. Venlo, Van Spijk, 2006. {{Reflist}} }} {{DEFAULTSORT:Voorden, August Willem van}} [[Kategory:Nederlânsk keunstskilder]] [[Kategory:Persoan berne yn 1881]] [[Kategory:Persoan stoarn yn 1921]] 6svlr4jszr2lgq0r3p8hhaeevw10nq2 0 192773 1233231 2026-06-28T20:02:04Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Alaskawylp]] 1233231 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Alaskawylp]] re9gy4gxtxt6gc6s8ezn3k3iu8j9hhy 1 192774 1233232 2026-06-28T20:30:30Z RomkeHoekstra 10582 /* lytse wylp (Numenius tenuirostris) */ nije seksje 1233232 wikitext text/x-wiki == lytse wylp (Numenius tenuirostris) == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} Eefkes oer de lytse wylp (Numenius tenuirostris), in útstoarne soarte. De lytse wylp is ek in oare namme foar de wetterwylp. Der is boppedat al in dwerchwylp. Yn it Ned. is it dunbekwulp en in soad oare talen ferwize ek nei de tinne of smelle snaffel. Faaks is tinsnaffelwylp yn dit gefal better. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 jun 2026, 22.30 (CEST) osqymcg4ngxtngk62n9n6i89qwikx6v 1233234 1233232 2026-06-28T20:47:18Z Ruurd Jorritsma 38557 /* lytse wylp (Numenius tenuirostris) */ Antwurd 1233234 wikitext text/x-wiki == lytse wylp (Numenius tenuirostris) == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} Eefkes oer de lytse wylp (Numenius tenuirostris), in útstoarne soarte. De lytse wylp is ek in oare namme foar de wetterwylp. Der is boppedat al in dwerchwylp. Yn it Ned. is it dunbekwulp en in soad oare talen ferwize ek nei de tinne of smelle snaffel. Faaks is tinsnaffelwylp yn dit gefal better. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 jun 2026, 22.30 (CEST) :`@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Iens! [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 28 jun 2026, 22.47 (CEST) ohptrdqnxt0tum4ju5n6eth534svjfj 1233236 1233234 2026-06-28T22:46:35Z Ieneach fan 'e Esk 13292 /* lytse wylp (Numenius tenuirostris) */ Antwurd 1233236 wikitext text/x-wiki == lytse wylp (Numenius tenuirostris) == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} Eefkes oer de lytse wylp (Numenius tenuirostris), in útstoarne soarte. De lytse wylp is ek in oare namme foar de wetterwylp. Der is boppedat al in dwerchwylp. Yn it Ned. is it dunbekwulp en in soad oare talen ferwize ek nei de tinne of smelle snaffel. Faaks is tinsnaffelwylp yn dit gefal better. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 jun 2026, 22.30 (CEST) :`@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Iens! [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 28 jun 2026, 22.47 (CEST) ::{{Ping|RomkeHoekstra|Ruurd Jorritsma}} Romke, ik begryp jo riddenearring, en ik hie der oars gjin beswier tsjin hân. Mar doe't ik by [[:nl:Dunbekwulp#Verspreiding_en_leefgebied]] lies dat dizze fûgel foarhinne ek foarkaam op 'e [[Boskplaat]], dy't de eastlike útein fan Skylge foarmet, begûnen der by myn alaarmbellen te rinkeljen. Ik haw ris eefkes yn 'e wurdboeken omsneupt en yn {{Berjocht:Frysk-Nederlânsk|1189}} stiet by it lemma "wylp": "''wulp, Numenius arquata (L.)''; lytse wylp, ''dunbekwulp, Numenius tenuirostris Vieillot''." Ik nim oan dat dizze fûgel ek ûnder de namme 'lytse wylp' fermeld stiet yn it boekje ''It Wylde Fûgelt'', in útjefte fan 'e Fryske Akademy út 1981. Ik haw dat boekje sels net, dus ik kin it net checke. Miskien dat Ruurd it hat? Mar likegoed, it tinkt my dat wy yn dit gefal de Fryske namme net feroarje kinne. We binne hjir net oan it pionierjen, lykas mei fûgels yn Afrika of Aazje. Ynstee giet it hjir om in fûgel dy't foarhinne yn Fryslân bekend wie en dêr't sadwaande al in namme foar brûkt waard. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 29 jun 2026, 00.46 (CEST) jv9vc71ueyo9gd9hqyoktlz9opj2bqj 1233243 1233236 2026-06-29T06:33:47Z RomkeHoekstra 10582 1233243 wikitext text/x-wiki == lytse wylp (Numenius tenuirostris) == {{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} Eefkes oer de lytse wylp (Numenius tenuirostris), in útstoarne soarte. De lytse wylp is ek in oare namme foar de wetterwylp. Der is boppedat al in dwerchwylp. Yn it Ned. is it dunbekwulp en in soad oare talen ferwize ek nei de tinne of smelle snaffel. Faaks is tinsnaffelwylp yn dit gefal better. [[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 28 jun 2026, 22.30 (CEST) :`@[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] en @[[Meidogger:Ieneach fan 'e Esk|Ieneach fan 'e Esk]]: Iens! [[Meidogger:Ruurd Jorritsma|Ruurd Jorritsma]] ([[Meidogger oerlis:Ruurd Jorritsma|oerlis]]) 28 jun 2026, 22.47 (CEST) ::{{Ping|RomkeHoekstra|Ruurd Jorritsma}} Romke, ik begryp jo riddenearring, en ik hie der oars gjin beswier tsjin hân. Mar doe't ik by [[:nl:Dunbekwulp#Verspreiding_en_leefgebied]] lies dat dizze fûgel foarhinne ek foarkaam op 'e [[Boskplaat]], dy't de eastlike útein fan Skylge foarmet, begûnen der by myn alaarmbellen te rinkeljen. Ik haw ris eefkes yn 'e wurdboeken omsneupt en yn {{Berjocht:Frysk-Nederlânsk|1189}} stiet by it lemma "wylp": "''wulp, Numenius arquata (L.)''; lytse wylp, ''dunbekwulp, Numenius tenuirostris Vieillot''." Ik nim oan dat dizze fûgel ek ûnder de namme 'lytse wylp' fermeld stiet yn it boekje ''It Wylde Fûgelt'', in útjefte fan 'e Fryske Akademy út 1981. Ik haw dat boekje sels net, dus ik kin it net checke. Miskien dat Ruurd it hat? Mar likegoed, it tinkt my dat wy yn dit gefal de Fryske namme net feroarje kinne. We binne hjir net oan it pionierjen, lykas mei fûgels yn Afrika of Aazje. Ynstee giet it hjir om in fûgel dy't foarhinne yn Fryslân bekend wie en dêr't sadwaande al in namme foar brûkt waard. [[Meidogger:Ieneach fan &#39;e Esk|Ieneach fan &#39;e Esk]] ([[Meidogger oerlis:Ieneach fan &#39;e Esk|oerlis]]) 29 jun 2026, 00.46 (CEST) :::{{Ping|Ieneach fan 'e Esk|Ruurd Jorritsma}} As de namme fêstleit dan is dat sa. Ik lit de fûgel iepen en as ik yn Ljouwert bin sil ik by de bibleteek del. Dêr sille se dat boekje wol ha. Yn Fûgelfjild fan H.F. de Boer (1972) koe ik fierder neat fine. Mar betizend is it wol. Want de regenwulp wurdt ek lytse wylp neamd. --[[Meidogger:RomkeHoekstra|RomkeHoekstra]] ([[Meidogger oerlis:RomkeHoekstra|oerlis]]) 29 jun 2026, 08.33 (CEST) ofqry3ahoi4a7znwc2vw6arc1p7ntuh 0 192775 1233241 2026-06-28T23:05:48Z Ieneach fan 'e Esk 13292 Ferwiist troch nei [[Brooksberchtme]] 1233241 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Brooksberchtme]] sewbgebdyupux5p1ojl6bi3lbbcwuc2 0 192776 1233245 2026-06-29T10:44:42Z RomkeHoekstra 10582 Side makke mei "{{Bistesoarte |Namme = Dwerchwylp |Ofbyld = [[File:Numenius minutus, Taoyuan, Taiwan 1.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius minutus |Beskriuwer, jier= [[John Gould|Gould]], 1841 |IUCN-status= [..." 1233245 wikitext text/x-wiki {{Bistesoarte |Namme = Dwerchwylp |Ofbyld = [[File:Numenius minutus, Taoyuan, Taiwan 1.jpg|250px]] |lûd = |Ryk = [[dieren]] (''Animalia'') |Stamme = [[rêchstringdieren]] (''Chordata'') |Klasse = [[fûgels]] (''Aves'') |Skift = [[wilstereftigen]] (''Charadriiformes'') |Famylje = [[snipfûgels]] (''Scolopacidae'') |Skaai = [[wylpen]] (''Numenius'') |Wittenskiplike namme= Numenius minutus |Beskriuwer, jier= [[John Gould|Gould]], 1841 |IUCN-status= [[IUCN-status]]: [[Ofbyld:IUCN-LC.png|250px]] |lânkaart= }} De '''dwerchwylp''' (''Numenius minutus'') is in [[fûgel]] út de [[Famylje (taksonomy)|famylje]] fan 'e [[snipfûgels]] (''Scolopacidae''). == Beskriuwing == De dwerchwylp is, sa't de namme al seit, in hiel lytse wylp dy't mar 29 oant 32 sm mjit. De soarte hat in smelle hals en in lytse kop. Hy hat in foar wylpen koarte snaffel dy't nei ûnder bûge is. De fearren op de rêch en wjukken fan 'e dwerchwylp binne donker mei ljochte, bêzje seamen. De búk is ljocht en de koptekening liket op dy fan 'e [[wetterwylp]], mar de sintrale ljochte streek oer de fierders donkere krún fan 'e wetterwylp is folle minder dúdlike oanwêzich by de dwerchwylp. == Fersprieding en leefgebiet == De soarte komt foar yn it noardlike diel fan Sintraal- en noardeastlik [[Sibearje]] en oerwinteret op 'e [[Filipinen]], yn [[Yndoneezje]] en it noarden fan [[Austraalje]]. === Nederlân === De dwerchwylp is in tige seldsume [[dwaalgast]] yn [[West-Jeropa]]. Yn Nederlân hat der in yn 2019 in skoft yn 'e [[Kop fan Noard-Hollân]] omflein. == Systematyk == De dwerchwylp is sustersoarte fan 'e nei alle gedachten útstoarne ''[[Numenius tenuirostris]]''. Tegearre foarmje se in sustergroep fan 'e oare wylpen yn Numenius. De soarte wurdt as [[Monotypysk takson|monotypysk]] behannele, wat betsjut dat er net ferdield is yn [[ûndersoarte]]n. == Status == De soarte hat in breed ferspriedingsgebiet, mar der wurdt tocht dat er yn oantal ôfnimt, lykwols net sa slim dat de fûgel bedrige wurdt. De [[IUCN|Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan de Natuer]] klassifisearret de soarte as net bedrige (''LC'') op 'e [[Reade List]]. De wrâldpopulaasje wurdt rûsd op 73.300 folwoeksen fûgels (2023). {{boarnen|boarnefernijing= * [https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/little-curlew-numenius-minutus BirdLife, oproppen 28 juny 2026] * [https://birdsoftheworld.org/bow/species/litcur/cur/introduction Birds of the World, oproppen 28 juny 2026 ] * [https://ebird.org/species/litcur eBird, oproppen 28 juny 2026] * [https://stats.sovon.nl/stats/soort/5410 SOVON, oproppen 28 juny 2026] ---- {{Commonscat|Numenius minutus|Dwerchwylp}} }} {{DEFAULTSORT:Dwerchwilp}} [[Kategory:Fûgelsoarte]] [[Kategory:Wylp]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Austraalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Brûnei]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sina]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Gûam]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Yndoneezje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Japan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Maleizje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mikroneezje (lân)]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Mongoalje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Noardlike Marianen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Palau]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Papoea Nij-Guineä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn de Filipinen]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Koreä]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Taiwan]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn Tailân]] [[Kategory:Lânseigen fauna yn East-Timor]] swnszrvhzcd9nzqzk2u6ufuugl07yd2 0 192777 1233246 2026-06-29T10:45:04Z RomkeHoekstra 10582 Ferwiist troch nei [[Dwerchwylp]] 1233246 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Dwerchwylp]] 4axtcbrhuop2ul4qx9al9odwa3oq1kd